បៀន សីនៈ (Bean Seynak) – Newsroom Cambodia

កម្មកររោងចក្រជួបការលំបាកក្រោយបាត់បង់ការងារ ដោយសាររោងចក្របិទទ្វារ

វុធ ច័ន្ទតារា (Vuth Chandara) — Tue, 13 Oct 2020 06:32:33 +0000

(ភ្នំពេញ)៖ នាម៉ោង១រសៀល ក្នុងបន្ទប់ជួលមួយកន្លែងក្បែរសាលាបឋមសិក្សាហ៊ុននាង យ៉ាម៉ាប៊ីកូ ក្នុងសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលគេតែងស្គាល់ថា ជាកន្លែងរបស់កម្មករកម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរនិយមជួលស្នាក់នៅ ហាក់មានសភាពអ៊ូអរប្លែកពីម៉ោងធ្វើការសព្វដង ដោយសារកម្មករខ្លះមិនមានការងារធ្វើដូចមុន។

ស្ថិតក្នុងសម្លៀកបំពាក់នៅផ្ទះពណ៌ប្រផេះ កំពុងអង្គុយលេងជាមួយឆ្មានៅមុខបន្ទប់ជួល អ្នកស្រី ថុល ស៊ីណាត អតីតកម្មការិនីរោងចក្រវ៉ាយអូលែត បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ថា អ្នកស្រីពុំមានការងារធ្វើអស់រយៈពេលជាង៥ខែមកហើយ ចាប់តាំងពីរោងចក្រដែលអ្នកស្រីធ្វើការបិទទ្វារលែងដំណើរការតាំងពីខែឧសភាមក។ អ្នកស្រីបន្តថា ពីមួយខែទៅមួយខែ ជីវភាពរស់នៅរបស់អ្នកស្រីកាន់តែលំបាកទៅៗ ដោយសារបាត់បង់ចំណូលទាំងស្រុងពីការងារជាកម្មកររោងចក្រកាត់ដេរ ដែលជាប្រភពចំណូលតែមួយគត់របស់អ្នកស្រី។

អតីតកម្មការិនីកាត់ដេររោងចក្រវ៉ាយអូលែតដែលធ្លាប់បានធ្វើការអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ រូបនេះបន្ថែមថា អ្នកស្រីជួបការលំបាកខ្លាំងបំផុតនៅពេលចុងខែម្តងៗ ព្រោះអ្នកស្រីត្រូវការចំណាយច្រើន ដូចជាថ្លៃបន្ទប់ជួល ថ្លៃទឹកភ្លើង និងត្រូវសងបំណុលធនាគារជារៀងរាល់ខែផងដែរ។

«រាល់ខែត្រូវចំណាយច្រើនណាស់អូនអើយថ្លៃផ្ទះ៥០ដុល្លារ ទឹកភ្លើង៤ម៉ឺន បង់ឲ្យធនាគារ ២-៣រយដុល្លារទៀត» ។

អ្នកស្រី ថុល ស៊ីណាត បន្ថែមទាំងទឹកមុខស្រពោនថា អ្នកស្រីបានដើរស៊ីឈ្នួលដេរខោអាវឲ្យរោងចក្រនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញជាប្រចាំថ្ងៃ ពេលដែលរោងចក្រណាខ្វះកម្មករត្រូវបញ្ចេញទំនិញបន្ទាន់។ អ្នកស្រីថា អ្នកស្រីទទួលបានកម្រៃ១ដុល្លារក្នុងមួយម៉ោង ហើយធ្វើការ១០ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ប៉ុន្តែមិនមានខោអាវដេររាល់ថ្ងៃនោះទេ គឺមានយូរៗម្តង ហើយក្រៅពីនោះអ្នកស្រីចងការលុយគេមកចាយវាយខ្លះ។

«បងរកបានតាមថ្ងៃអូនអើយ ថ្ងៃណាគេបន្ទាន់ខោអាវ គេហៅទៅដេរទៅ ថ្ងៃណាអត់មានអត់បានលុយទៅ តែគេគិតឲ្យមួយម៉ោងម៉ារៀល [ដុល្លារ] ដែរ ដេរ១០ម៉ោងបាន១០រៀល [ដុល្លារ] អីចឹងទៅ ពេលអត់ខ្លះទៀតខ្ចីគេទៅ ពេលមានបង្វិលសងគេវិញអីចឹងទៅ»។

បើតាមរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវថ្មីមួយរបស់វេទិកាអនាគត (Future Forum) បង្ហាញថា អ្នកជាប់ជំពាក់បំណុល១ភាគ៣ គឺពួកគេបានបង្ខំចិត្តចងការប្រាក់ពីឯកជនបន្ថែមទៀតដើម្បីយកមកដោះស្រាយបំណុលដែលមានស្រាប់ និងដោះស្រាយជីវភាពផងដែរ។

ជាស្រ្តីមេម៉ាយមានកូន២នាក់ និងមានម្តាយចាស់នៅស្រុកកំណើតត្រូវឧបត្ថម្ភផង អ្នកស្រី ថុល ស៊ីណាត កម្មការិនីវ័យ៤០ឆ្នាំរូបនេះបានបន្តរៀបរាប់ថា អ្នកស្រីពិបាកនឹងរកការងារថ្មីនៅតាមរោងចក្រផ្សេងៗ ដោយសាររោងចក្រភាគច្រើនសុទ្ធតែកំពុងកាត់បន្ថយបុគ្គលិក ឯរោងចក្រខ្លះទៀតមិនរើសកម្មករថ្មីចូលទេ ដោយគេទទួលយកតែកម្មករដែលគេបានព្យូរការងារកន្លងមកឲ្យចូលធ្វើការវិញប៉ុណ្ណោះ។

«ព្រឹកមិញខ្ញុំទៅធ្វើតេស្តនៅរោងចក្រថៃ តែគេអត់យកយើងទេ មួយរយៈមុនពេលមានជំងឺហ្នឹងគេរំសាយ ដល់ពេលគេរើសវិញ គេយកតែកម្មករគេ ដល់ពេលយើងវាអត់ការងារធ្វើទៀត»។

បន្ថែមពីលើចំណាយផ្សេងៗប្រចាំខែ អ្នកស្រី ស៊ីណាត បានត្អូញត្អែរថា អ្នកស្រីត្រូវចំណាយលុយមួយផ្នែកទៀតពីការសន្សំរបស់អ្នកស្រី បូករួមនឹងលុយខ្ចីគេខ្លះដើម្បីថែរទាំសុខភាព ព្រោះអ្នកស្រីទើបតែវះកាត់សាច់ច្រមុះកាលពីខែមុនដូចនេះ អ្នកស្រីត្រូវចំណាយលើថ្លៃថ្នាំ និងការពិនិត្យជាមួយគ្រូពេទ្យឲ្យបានទៀងទាត់។

គួរបញ្ជាក់ថា រោងចក្រវ៉ាយអូលែត អឹភែរឹល (ខេមបូឌា) បានប្រកាសបិទទ្វារចាប់តាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០មក បន្ទាប់ពីព្យូរការងារកម្មករអស់រយៈពេល២ខែ ដោយមូលហេតុពុំមានអ្នកបញ្ជាទិញពីក្រៅប្រទេស អំឡុងពេលនៃការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ប្រធានរដ្ឋបាលរោងចក្រ វ៉ាយអូលែតលោក ប៊ូ សំណាង។

មិនខុសគ្នាពីអ្នកស្រីថុល ស៊ីណាត ប៉ុន្មាន អ្នកស្រី ឈូក សារ៉ាន់ អតីតកម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរមូយស្ថិតនៅម្តុំសង្កាត់ទួលសង្កែ រាជធានីភ្នំពេញ អះអាងថា អ្នកស្រីក៏ជួបបញ្ហាជីវភាពខ្លាំងណាស់ដែរ បន្ទាប់ពីអ្នកស្រីត្រូវបានរោងចក្របញ្ឈប់ពីការងារតាំងពីខែមេសាមក។

អង្គុយបត់ជើងលើកម្រាលឥដ្ឋក្នុងបន្ទប់ជួលដ៏តូចចង្អៀតរបស់អ្នកស្រី ស្ថិតនៅម្តុំផ្សារទួលសង្កែថ្មី អតីតកម្មការិនីវ័យ២៧ឆ្នាំរូបនេះលើកឡើងថា រាល់ថ្ងៃអ្នកស្រីកំពុងខ្វះខាតខ្លាំង ជាពិសេសខ្វះថវិកាដើម្បីសងបំណុលធនាគារចំនួន៥ពាន់ដុល្លារ ដែលអ្នកស្រី និងប្តីបានខ្ចីកាលពីមុនផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកូវីដ១៩ ដើម្បីយកទៅទិញម៉ូតូកង់បីឥណ្ឌា យកឲ្យប្តីប្រកបរបរ។

អ្នកស្រីបន្តថា ក្នុងរយៈពេលមួយខែ អ្នកស្រីត្រូវបង់រំលោះឲ្យធនាគារចំនួន២រយដុល្លារសម្រាប់រយៈពេល៣ឆ្នាំ ដែលមកទល់ពេលនេះអ្នកស្រីទើបបង់ឲ្យធនាគារបាន៤ខែប៉ុណ្ណោះ។

«ខ្ញុំជំពាក់ធនាគារ៥ពាន់ ខ្ចីយកមកទិញកង់បីឲ្យប្តីរត់មុនកូវីដនឹងទេ ទើបបង់បាន៤ខែហ្នឹងដល់ឥលូវអស់ការងារធ្វើបាត់»។

ស្រ្តីដែលមានកូនស្រីអាយុ៧ឆ្នាំម្នាក់ក្នុងបន្ទុកផងនោះបន្ថែមថា រាល់ថ្ងៃអ្នកស្រីពឹងទាំងស្រុងលើប្រាក់ចំណូលពីប្តីដែលប្រកបរបររត់កង់បី យកមកចាយវាយ ទិញម្ហូបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ដោយត្រូវចាយត្បិតត្បៀតខ្លាំងព្រោះត្រូវសន្សំលុយបង់ធនាគារ២រយដុល្លារ និងថ្លៃបន្ទប់ជួលបូករួមទាំងទឹកភ្លើងចំនួន៤០ដុល្លារទៀតនៅចុងខែ។

«យើងត្រូវចាយតិច មិនអាចចាយច្រើនបានទេ តែមិនចឹងដល់ចុងខែអត់មានលុយឲ្យថ្លៃផ្ទះថ្លៃទឹកភ្លើងគេទេ សំខាន់អាបង់ធនាគារនឹងទៀត»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា ប្រសិនបើមិនអាចរកការងារថ្មីធ្វើបាន នោះអ្នកស្រីប្រហែលជាត្រូវខ្ចីលុយគេយកធ្វើដើមទុនរកស៊ី រួមជាមួយចំណូលប្តីអ្នកស្រីពីការរត់កង់បី ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព និងសងធនាគារ។

«បើសិនជាមានលុយខ្ញុំចង់រកស៊ីម្តង អត់ចង់ដេរទៀតទេ តែយើងវាអត់ដើមទុន មិនដឹងធ្វើម៉េចមានតែខ្ចីគេនឹងឯង»។

កាលពីដើមខែកក្កដាកន្លងទៅ សមាគមរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជាបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយជាមួយសមាគមដេរស្បែកជើងកម្ពុជា និងសភាពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបនៅកម្ពុជា ដោយបង្ហាញថា មានរោងចក្រផលិតស្បែកជើង និងសម្លៀកបំពាក់សរុបប្រមាណជាង ៤០០រោងចក្រត្រូវបានផ្អាកដំណើរការ និងបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់កម្មករ-កម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរជាង១៥ម៉ឺននាក់អត់ការងារធ្វើ ដោយសារតែរងផលប៉ះពាល់ពីជំងឺកូវីដ១៩។លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ ប្រាប់ Newsropm Cambodia ថា

លោក អាត់ ធន់ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា(CLC) ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលានេះថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ប្រាក់ចំនួន៤០ដុល្លារដល់កម្មករដែលត្រូវបានព្យួរការងារ តែលោកអះអាងថា ចំនួននេះអាចយកមកដោះស្រាយការលំបាកបានខ្លះប៉ុណ្ណោះ។លោកបន្ថែមថា កន្លងមកមានកម្មករខ្លះដែលបាត់បង់ការងារ បានយកទ្រព្យសម្បត្តិ និងរបស់មានតម្លៃរបស់ពួកគេទៅលក់ ដើម្បីបានប្រាក់យកមកសងបំណុលធនាគារ។

លោកថា៖ «ពីមុនមកអ្វីដែលខ្ញុំជួបប្រទះគឺគាត់យកសម្ភារៈទៅលក់ដើម្បីសងទៅការលំបាកអីទាំងអស់ហ្នឹង»។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមសុំការអធិប្បាយពីលោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ប៉ុន្តែលោកពុំឆ្លើយតប។

កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ក្រសួងការងារ និង បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានចាប់ផ្តើមបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភចំនួន៤០ដុល្លារជូនកម្មករនិយោជិតក្នុងវិស័យកាត់ដេរ និង វិស័យទេសចរណ៍ដែលត្រូវបានព្យួរកិច្ចសន្យាការងារជាបន្តបន្ទាប់។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការងារ។ គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ ក្រសួងបានផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភជូនកម្មករនិយោជិតក្នុងវិស័យកាត់ដេរ និងវិស័យទេសចរណ៍បានចំនួន៣៣លើកហើយ៕

នាយករដ្ឋមន្រ្តី ថាស្វាគមន៍នាវាគ្រប់ប្រទេស នៅមូលដ្ឋានទ័ពរាម

បៀន សីនៈ (Bean Seynak) — Fri, 09 Oct 2020 04:47:21 +0000

នាយករដ្ឋមន្រ្តី លោក ហ៊ុន សែន បាននិយាយក្នងសប្តាហ៏នេះថា ស្វាគមន៍នាវាគ្រប់ប្រទេស មកចូលចតនៅមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹកសមុទ្ររាម ប្រសិនបើមានការសុំអនុញ្ញាតដើម្បីមកចាក់ប្រេង និងធ្វើសមយុទ្ធជាមួយកម្ពុជាជាដើម។

ការប្រកាសរបស់លោក ហ៊ុន សែន នេះបានធ្វើនៅក្នុងពិធីសម្ភោធមជ្ឃមណ្ឌលកម្សាន្តព្រីនស៍ ម៉ាណ័រ ក្នុងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០។

លោក ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងអាចឱ្យចូលនៃនាវាប្រទេសច្រើន មិនមែនកំពង់ផែដឹកទំនិញ យើងមានកំពង់ផែនាវា ជាកំពង់ផែចម្បាំង អញ្ចឹងត្រូវសុំការអនុញ្ញាត»។

លោក បានបន្តថា៖ «មិនមែនតែចិនមួយមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ទេ ប្រទេសដទៃដែលសុំការអនុញ្ញាតមកចូលចតចាក់ប្រេង ឬឡើងគោកដើម្បីធ្វើកិច្ចការអ្វីមួយជាមួយកម្ពុជា យើងស្វាគមន៍»។

ការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន សែន បានកើតឡើង បន្ទាប់ពីមានការកម្ទេចចោលអាគារដែលឧបត្ថម្ភថវិកាដោយអាមេរិក នៅលើមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាម គ្រាដែលមានការបារម្ភពីអាមេរិកថាកម្ពុជាអាចឲ្យប្រទេសចិនដាក់មូលដ្ឋានទ័ពនៅទីនោះ។

លោក ហ៊ុន សែន បានទទូចម្តងហើយម្តងទៀតថា រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជា ហាមឃាត់រាល់វត្តមានមូលដ្ឋានយោធាបរទេសនៅក្នុងដែនដីរបស់ខ្លួន។

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ស្ថានទូតអាមេរិកបាននិយាយថា ខ្លួនមានការខកចិត្តដែលអាជ្ញាធរយោធាកម្ពុជាបានជ្រើសរើសកម្ទេចទីតាំងអាគារ ដែលមានអាយុទើបតែ៧ឆ្នាំ និងជានិមិត្តរូបនៃទំនាក់ទំនងមិត្តភាពរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជា។

សេចក្តីថ្លែងការណ៏នោះបាននិយាយបន្តថាអាមេរិកស្វាគមន៍ការសន្ទនាអំពីតំរូវការរបស់កម្ពុជា និងដើម្បីរកវិធីដែលអាចគាំទ្រហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅមូលដ្ឋានទ័ពរាម៕

តើការរំលោភបំពានលើស្រ្ដីពិតជាបណ្ដាលមកពីកត្តាស្លៀកពាក់ ឬយ៉ាងណា?

បៀន សីនៈ (Bean Seynak) — Thu, 24 Sep 2020 07:37:46 +0000

ករណីរំលាភសេពសន្ថវៈលើស្រ្ដី និងកុមារីក្នុងសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្នមានការកើនឡើងគួរឲ្យព្រួយ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ មានការលើកឡើងថា ការស្លៀកពាក់ស៊ិចស៊ីជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យមានការរំលោភ។

ក្នុងករណីរំលោភមួយដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនោះ គឺករណីរំលោភសម្លាប់ក្មេងស្រីអាយុ១៤ឆ្នាំម្នាក់នៅក្នុងបន្ទប់ជួលនៅសង្កាត់ចោមចៅ២ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅនេះ។ ជនរងគ្រោះត្រូវបានឃាតករដែលជាអ្នកជិតខាងអារ ក សម្លាប់រួចរំលោភតាមក្រោយ ខណៈពេលម្ដាយជនរងគ្រោះបានទៅផ្សារវេលាម៉ោង ៣:១៥ រសៀល។

ករណីរំលោភខាងលើ ជនសង្ស័យបានសារភាពពីគ្រប់សកម្មភាពដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្ត ហើយចម្លើយសារភាពនេះក៏ស៊ីសង្វាក់ជាមួយភស្តុតាងទាំងអស់នៅកន្លែងកើតហេតុ ដែលបានដកហូតយកមករក្សាទុកផងដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់នាយកប្រតិបត្តិអង្គភាពការពារកុមារ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។

ករណីរំលោភកុមារីនេះ បានបង្កើតជាចម្ងល់ថា តើការស្លៀកពាក់ពិតជាកត្តាធ្វើឲ្យមានការរំលោភពិតមែន ឬយ៉ាងណា?

បន្ទាប់ពីមានការចោទជាចម្ងល់ហើយក្នុងនោះ កញ្ញា បុណ្យ រចនា នាយិកាអង្គការក្លាហាន បានលើកឡើងថា ទស្សនៈដែលលើកឡើងថាការស្លៀកពាក់ខ្លីជាមូលហេតុនៃការរំលោភ គឺការខុសឆ្គងដែលមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងឬសគល់បញ្ហាអោយពិតប្រាកដទេ។

«ការលើកឡើងនេះធ្វើអោយស្ថានភាពបញ្ហានេះកាន់តែដុនដាមថែមមួយកម្រិតទៀត ពីព្រោះវាជាការរំលោភបំពានសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ស្រ្ដីក្នុងការសម្រេចចិត្តការស្លៀកពាក់»។

ចំណែកអ្នកស្រី មួង កញ្ញា ប្រធានគម្រោងរបស់អង្គការនារីដើម្បីសន្តិភាព (Women Peace Maker) និងជាម្ចាស់គម្រោងជួយដល់ស្រ្ដីនៅតាមសហគមន៍ លើកឡើងថា ស្រ្ដីមួយចំនួននៅខ្វះខាតចំណេះដឹង និងភាពក្លាហានដើម្បីរកសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្លួននៅពេលជួបប្រទះបញ្ហា ដោយសារបារម្ភអំពីភាពអសោចកេរ្ដិ៍ ជាជាងការនិយាយចេញមក។

អ្នកស្រីបានស្នើទៅគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធឲ្យបញ្ឈប់ការបន្ទោសជនរងគ្រោះថារងការរំលោភបំពានដោយសារការស្លៀកពាក់។

«ស្នើសុំបញ្ឈប់ការបន្ទោសទៅលើជនរងគ្រោះដោយសារគាត់ស្លៀកខ្លី ដើរលេងយប់ នៅពេលគាត់ទទួលរងការបៀតបៀនផ្លូវភេទ ដោយមិនដាក់គំនាបលើស្រ្ដី»។

អ្នកស្រី មួង កញ្ញា បន្ថែមថា កម្ពុជាមានច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថាច្បាប់នេះចែងទូលាយ ដោយមិនបានពន្យល់អំពីការបៀតបៀន ហើយនៅពេលជនរងគ្រោះគួរធ្វើដូចម្តេចនៅពេលដែលពួកគេជួបបញ្ហាជាដើម។

«ពេលខ្លះឃើញក្នុងច្បាប់បានចែងថា ភាគីរំលោភអាចសងសំណងជាទឹកប្រាក់ដែលធ្វើឲ្យអ្នកប្រព្រឹត្តគិតថាយកលុយសងគេទៅបានហើយ ដូច្នេះច្បាប់គួរតែពង្រឹងឱ្យមានការយល់បន្ថែមទៅលើសង្គមទូទៅទាំងមូលដោយមានការបន្ថែមឱ្យពេញលេញ»។

ទន្ទឹមនឹងការកើតមានការរំលោភសេពសន្ថវៈ និងការប្រទាំងប្រទើសគ្នាលើការយល់ឃើញពាក់ព័ន្ធនឹងការស្លៀកពាក់របស់ស្រ្តីរងគ្រោះ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ រដ្ឋាភិបាលក៏បានបង្កើតសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីមួយស្តីពីសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ដោយក្នុងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ដែលមាន៨ជំពូក និង៤៣មាត្រានោះ បានចែងអំពីការហាមឃាត់ស្រ្តីមិនឲ្យស្លៀកពាក់ស៊ិចស៊ីជ្រុលហួសហេតុ។

ក្នុងសេចក្ដីព្រាងច្បាប់នោះបានចែងថា ស្រ្ដីត្រូវបានហាមឃាត់ការស្លៀកពាក់ខ្លីពេក រហូតខើចលើខើចក្រោម ការស្លៀកពាក់ស្ដើងលេចកេរ្តិ៍ភេទ ឬការស្លៀកពាក់បង្ហាញផ្នែកខ្លះនៃកេរ្តិ៍ភេទ បុរសមិនត្រូវដោះអាវឱ្យខ្លួនទទេនៅទីសាធារណៈ ឬស្លៀកតែខោទ្រនាប់ដើម្បីបង្ហាញកេរ្តិ៍ខ្មាស។ រដ្ឋាភិបាលអះអាងថា គោលបំណងនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះគឺដើម្បីរក្សាប្រពៃណីជាតិ និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

អ្នកស្រី មួង កញ្ញា លើកឡើងថា ការចេញសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ថ្មីស្ដីពីសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ គឺកាន់តែក្លាយជាគំនាបសង្គមខ្លាំងទៅលើស្រ្តីខ្មែរ ដែលលោកស្រីថា នេះជាការបិទសិទ្ធិសេរីភាពទៅលើពួកគេ។ លោកស្រីបន្តថា គំនាបនេះអាចក្លាយជាបញ្ហាប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ស្រ្តីផងដែរ។

លោកស្រីក៏បានសំណូមពរទាក់ទងនឹងសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ថ្មីនេះថា៖ «ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ឬច្បាប់ណាមួយគួរពិចារណាឡើងវិញ ដើម្បីកែសម្រួលចំណុចដែលទាក់ទងនឹងសេរីភាពនៃការស្លៀកពាក់ដើម្បីឱ្យស្រ្ដីមានសិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញបង្ហាញពីសេរីភាព និងអារម្មណ៍របស់គាត់»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកិច្ចការនារីប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា ករណីរំលោភដែលជនរងគ្រោះត្រូវបានគេចោទថាមកពីការស្លៀកពាក់ គឺគ្រាន់តែជាលេសរបស់ជនប្រព្រឹត្តតែប៉ុណ្ណោះ។

ក្នុងនោះលោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការចោទប្រកាន់រឿងស្លៀកពាក់ខ្លីហ្នឹងគឺគ្រាន់តែជាលេសទេ ព្រោះការចោទប្រកាន់អីអស់ហ្នឹងសុទ្ធតែជាការយល់ឃើញរបស់មហាជនទេ ដូច្នេះតុលាការគេធ្វើតាមច្បាប់ដែលបានចែង»។ បើតាមរបាយការណ៍សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា (ADHOC) ករណីរំលោភសេពសន្ថវៈមានចំនួន៩៣ករណី គិតពីខែមករា ដល់សីហា ឆ្នាំ២០២០នេះ ក្នុងនោះជនរងគ្រោះមានចំនួន៩៨នាក់។ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ ករណីរំលោភសរុបមានចំនួន១២៨ករណី ហើយក្នុងនោះជនរងគ្រោះមានចំនួន១៣៤នាក់៕

With safety measures in place, students and teachers return to tackle Covid-19 and national exams

សួស ធីតា (Sours Thida) — Sun, 20 Sep 2020 04:30:22 +0000

With national exams looming for ninth- and 12th-graders, students said they are past ready to shelve online learning and return to their classrooms.

Grade nine and 12 students returned to school in early September under strict guidelines from the Ministry of Education, Youth, and Sport, with officials juggling the need for test preparation with health and safety concerns.

“I call on all teachers and especially school officials to continue following the Standard Operating Procedures for hygiene to prevent the spread of Covid-19 and to ensure our students’ safety from the virus,” said Hang Chuon Naron, Minister of Education, Youth and Sport, referring to the ministry’s book of regulations.

State exams, postponed indefinitely in August, are a milestone in every high-school student’s career. Test scores influence university admissions and future employment opportunities. But distance learning comes with many challenges, and teachers and students say they have struggled in the new environment.

“If school remains closed, my hopes for the national exam will not be very high,” said Leang Titnita, a grade 12 student at Bak Touk High School in Phnom Penh. “Studying online is very difficult. I am always sleepy and lazy, and it’s difficult to concentrate on learning. But at school, I can study with friends and we can help explain the lessons to each other.”

Khieu Kannara, a grade 12 Khmer literacy teacher in Phnom Penh at Sisowath High School, had similar experiences. It was not uncommon, she said, for poor internet connections to disrupt online classes, and many students struggled with attendance.

“There was little hope for this year’s exam because of Covid-19,” she said. “Some of the students have not studied during the break, and we cannot control them all.”

The entrance gate at Bak Touk High School is now equipped with disinfectant spray as part of measures against Covid-19. (Vuth Chandara)

Schools nationwide are reopening in three phases. Phase 1 began in late August with the opening of about 20 “high-standard” private schools in Phnom Penh, Siem Reap, and Battambang. All are required to follow health and safety measures outlined by MoEYS, including fever checks, mandatory hand washing, social distancing and limited classroom sizes, among other measures.

Phase 2 began September 7 with the return of ninth and 12th graders, who will now sit for national exams on November 30 and December 21, respectively.

The third phase, for other grades and schools with minimum standards, has not yet been announced.

Only four provinces — Kratie, Stung Treng, Ratanakkiri and Mondulkiri — will reopen all grades because the risk of Covid-19 transmission is very low, according to Education Ministry spokesman Ros Soveacha.

At Bak Touk High School, sinks have been installed for hand washing (Vuth Chandara)

So far, said Leang Titnita, the 12th-grader at Bak Touk High, her campus has done well instituting the government’s new procedures.

“The school has three separate entrances to keep social distancing among students and staff,” she said. “The teachers’ entrance is the main one in the middle, while both side doors are for ninth- and 12th-grade students.”

Her classmates are doing well, too.

“My classmates are very careful,” she said. “Everyone carries alcohol and hand sanitizer around with them, they all wear their masks and spray alcohol on their tables and chairs before sitting down.”

For Yi Puththeary, a 12th-grade math teacher at Sisowath High, getting back to the classroom has once again upturned her schedule, after having adjusted to the demands of distance learning. But the reorganization is well worth it, she said.

“I’m worried about the spread of the virus,” she said. “But the upcoming grade nine and 12 national examinations are more important.”

ក្រសួងមហាផ្ទៃថា ការស៊ើបបឋមបង្ហាញថាមិនមានតម្រុយលើករណីបាត់ខ្លួនសកម្មជនថៃ

បៀន សីនៈ (Bean Seynak) — Fri, 18 Sep 2020 16:15:49 +0000

ក្រសួងមហាផ្ទៃ បាននិយាយថា ការស៊ើបអង្កេតបឋមលើករណីបាត់ខ្លួនសកម្មជននយោបាយប្រឆាំងថៃ លោក វ៉ាន់ឆាឡឺម សាតស័ក្តិសិទ្ធ គឺមិនមានតម្រុយនោះទេ បន្ទាប់ពីបានសាកសួរសាក្សី ពិនិត្យទីតាំង និងកន្លែងស្នាក់ និងពិនិត្យកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពរួចមក។

ការស៊ើបអង្កេតបឋមនេះ ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តទៅឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០នេះ ដោយបេសកកម្មអចិន្រ្តៃយ៍នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដើម្បីជាព័ត៏មានបន្ថែមក្នុងការឆ្លើយតប។

លិខិតរបស់បេសកកម្មអចិន្រ្តៃយ៍នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានោះ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ។

លិខិត‌‌នោះបានសរសេដូច្នេះថា៖ «អាជ្ញាធរនៃក្រសួងមហាផ្ទៃបានអនុវត្តការស៊ើបអង្កេតលើទីតាំងដែលត្រូវបានគេចាប់ពង្រត់ និងកន្លែងរបស់ពលរដ្ឋថៃ។ ជាលទ្ធផល លោក វ៉ាន់ឆាឡឺម សាតស័ក្តិសិទ្ មិនត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងបញ្ជីកន្លែងស្នាក់ដែលបានផ្តល់ឱ្យទេ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ អាជ្ញាធរបានព្យាយាមស្វែងរកភស្តុតាងតាមរយៈកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពដែលជាកន្លែងដែលឧប្បត្តិហេតុបានកើតឡើង ប៉ុន្តែមិនមានតម្រុយណាមួយ»។

ទាក់ទងនឹងរថយន្តម៉ាកតូយ៉ូតាហាយឡែនឌ័រពណ៌ខៀវ ក្រសួងមហាផ្ទៃបាននិយាយថា រថយន្តនេះមិនមាននៅក្នុងបញ្ជីគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនទេ។

ក្រសួងបានបន្តថា ផ្អែកលើសក្ខីកម្មរបស់សាក្សីបីនាក់ ដែលរស់នៅជុំវិញទីតាំងនៃឧប្បត្តិហេតុដែលបានចោទប្រកាន់ គឺពួកគេបានបញ្ជាក់ថាមិនមានរបាយការណ៍ នៃការចាប់ពង្រត់នៅក្នុងតំបន់នោះទេ។

លិខិតរបស់ភាគីកម្ពុជានេះ គឺជាការឆ្លើយតបទៅនឹងលិខិតរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្ស អ.ស.ប ទាក់ទងនឹងការចាប់ពង្រត់ និងការបាត់ខ្លួន របស់លោក វ៉ាន់ឆាឡឺម សាតស័ក្តិសិទ្ធិ កាលពីថ្ងៃទី ០៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២០។

នៅក្នុងលិខិតនេះ ក្រុមអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្ស អ.ស.ប បានសង្កត់ធ្ងន់លើភាពចាំបាច់នៃការស៊ើបអង្កេតដែលមានប្រសិទ្ធិភាព និងសិទ្ធិរបស់គ្រួសារក្នុងការទទួលបានការពិត និងការកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ជនល្មើស ហើយក្រុមអ្នកជំនាញ អ.ស.ប ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីកង្វះវឌ្ឍនភាពក្នុងការស៊ើបអង្កេតផងដែរ៕

Vox Pop: ទស្សនៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនលើការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា

សុទ្ធ ពៅសំណាង (Soth Peosamnang) — Tue, 01 Sep 2020 15:24:13 +0000

ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ហាក់មានការបើកចំហខ្លាំង គួរឲ្យគត់សម្គាល់ ក៏ប៉ុន្តែនៅតែមានការរើសអើង និងភាពមិនពេញចិត្ត ពីប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាកិច្ចសម្ភាសន៏ ស្តីការយល់ឃើញ របស់ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនលើបញ្ហានេះ។

ក្នុងបទសម្ភាស៍នេះ មាន៣សំណួរសួរទៅកាន់ពួកគាត់៖

១. តើអ្នកធ្លាប់ឃើញ និងស្គាល់អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាឬទេ? យល់ដូចម្ដ៉េច?

២. តើអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចទៅលើការលើកឡើងមួយដែលថា ការ ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ធ្វើឲ្យមានការផុតពូជមនុស្ស និងមិនមានការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងសង្គម?

៣. តើអ្នកមានការគាំទ្រទៅលើច្បាប់ការពារអ្នកស្រលាញ់ ភេទដូចគ្នាឬទេ? ហេតុអ្វី?

…..

យុវជន ព្រី វិសាល វ័យ២០ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី១ កំពុងសិក្សាជំនាញវិស្វកម្ម

វិទ្យាសាស្រ្ត នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ មកពីខេត្តបាត់ដំបង

ស្រុកសំពៅលូន។

កំពុងតែដើរកំសាន្តក្បែរព្រះបរមរាជវាំង លោកវិសាល បានយល់ឃើញថាការ

ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មិនមានអ្វីខុសទេ ប៉ុន្តែមិនសូវសមស្របទៅតាមបរិបទសង្គមខ្មែរ។

លោកព្រី វិសាល បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់មានមិត្តជាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា កាលពីនៅរៀនវិទ្យាល័យ តាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មិនខុសទេ ប៉ុន្តែវាមិនសូវត្រូវ នឹងបរិបទសង្គមខ្មែរ ព្រោះធម្មតា មនុស្ស

ស្រលាញ់គ្នា តែងតែ មានប្រុស និងស្រីដើម្បី បន្តពូជ ណាមួយទៀត វាខុសនឹងធម្មជាតិ»។

លោកព្រី វីសាល បានបន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំមានគំនិតគាំទ្របន្តិច និងអត់បន្តិច ពីព្រោះវាគឺជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់បុគ្គល យើងមិនអាចហាមពួកគាត់ទេ»។

…..

លោកនាង សុភ័ណ្ឌដារ៉ា វ័យ៥៤ឆ្នាំ ជាមន្រ្ដីនរគបាលបរមរាជវាំងនៃនាយកដ្ឋានអង្គរក្ស កំពុងតែបំពេញការងារនៅក្រៅបរិវេនព្រះបរមរាជវាំង បានបញ្ចេញជាមតិយោបល់ថា គួរតែមានច្បាប់ប្រឆាំង នឹងអ្នកដែលស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា។

លោកនាង សុភ័ណ្ឌដារ៉ា បានមានប្រសាស៍ថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់លឺ និងបានឃើញរឿងបញ្ហាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ខ្ញុំគិតថាគួរបង្កើតច្បាប់មួយ មិនឲ្យអ្នកទាំងពីរហ្នឹង ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាទេ នេះនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំផ្ទាល់ ពីព្រោះថាមនុស្សយើង កើតមកសម្រាប់ផ្សំផ្គុំ ជាមួយភេទផ្ទុយគ្នា មានញី មានឈ្មោល បើនិយាយពីសត្វ មានប្រុស មានស្រី បើនិយាយពីមនុស្ស»។

…..

កំពុងបំពេញកិច្ចការសាលានៅហាងកាហ្វេមួយកន្លែង និស្សិតឈ្មោះ កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា វ័យ២០ឆ្នាំ សិក្សាឆ្នាំទី១ជំនាញអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេស នៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ រស់នៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា បាននិយាយថា គួរតែមានច្បាប់ការពារ និងច្បាប់អនុញ្ញាតិឲអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា អាចរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បាន ដូចមនុស្សប្រុស និងមនុស្សស្រីដែរ។

កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំគិតថាយើង គួរតែបង្កើតច្បាប់ការពារបុគ្គលម្នាក់ៗ ដែលគាត់ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ជាក់ស្ដែងខ្ញុំធ្លាប់លឺនៅក្នុងវិទ្យុ អេប៊ីស៊ី គាត់ស្រលាញ់ប្រុសដូចគ្នា ម្នាក់ដើរតួជាប្រុស ម្នាក់ទៀតដើរតួជាស្រី ខាងស្រីមានលុយមានកាក់ក៏ទៅនៅជាមួយផ្ទះខាងប្រុស ដល់ពេលគាត់ជួបបញ្ហា ខាងប្រុសបោះបង់គាត់»។

កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា បន្ថែមទៀតថា៖ «ចឹងចង់ឲ្យមានច្បាប់ការពារបុគ្គលទាំងពីរហ្នឹង ស្មើគ្នា ទោះបីគាត់ ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាដ៏ដោយ ណាមួយនេះ ក៏ដូចជាទំនួលខុសត្រូវរបស់សង្គមដែលត្រូវធ្វើជូនពលរដ្ឋខ្លួនដែរ»។

…..

កញ្ញា វណ្ណា រស្មី វ័យ២៣ឆ្នាំជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ ដេប៉ាតឺម៉ង់អក្សរសាស្រ្តខ្មែរ មកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានលើកឡើងថា អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា រងសម្ពាធ និងមានការរើសអើងក្នុងសង្គមជានិច្ច បើទោះបីជាគេនិយាយថា មិនឲ្យរើសអើងក៏ដោយ។

កញ្ញា វណ្ណា រស្មី បានលើកឡើងថា៖ «វាមិនមែនជាបញ្ហាក្នុងសង្គមខ្លាំងនោះទេ ព្រោះវាជាទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគាត់ ហើយពួកគាត់ ក៏មិនបានបង្កការលំបាកដល់ពួកយើងដែរ»។ កញ្ញា វណ្ណា រស្មី បន្ដថា៖ «ប៉ុន្ដែពួកគាត់អាចរងសម្ពាធមានការរើសអើងក្នុងសង្គមជានិច្ច បើទោះបីជាគេនិយាយថាមិនឲ្យរើសអើងក៏ដោយ»។

…..

លោក រិទ្ធ សុធា មកពីខេត្តព្រៃវែង បញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រនៅសាលាភូមិន្ទ

ភ្នំពេញ ផ្នែកប្រវត្តិវិទ្យា បានយល់ឃើញថា ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មិនទាស់ខុសទេ ប៉ុន្តែវាប៉ះពាល់ដល់ប្រពៃណី ប្រសិនបើ ពួកគាត់បំផុសបំផុលថែមទៀត។

លោក រិទ្ធ សុធា និយាយថា៖ «ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ធ្វើឲ្យបាត់បង់តំណពូជ បាត់បង់ធនធានមនុស្ស លោកមិនពេញចិត្តចំពោះរឿងហ្នឹងទេ គួរតែមានច្បាប់កុំឲ្យរឿងហ្នឹងកាន់តែរីកធំទៅៗ»។ គាត់បន្ថែមថា៖ «ពេលខ្លះ គ្រួសារក៏បាត់បង់សេដ្ឋកិច្ច ព្រោះមិនហ៊ានចេញមុខក្នុងសង្គម ដោយសារមានកូន ជាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា»។

…..

កញ្ញាគឹម ចាន់លាភី វ័យ១៨ឆ្នាំ កំពុងសិក្សាឆ្នាំទី១ជំនាញវិស្វរកម្មវិទ្យាសាស្រ្ដ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ មកពីខេត្តតាកែវ បានបញ្ចេញជាមតិយោបល់ថាស្រីៗស្រលាញ់គ្នា ដោយសារប្រុសៗ សាវ៉ាពេក។

កញ្ញាគឹម ចាន់លាភី បានលើកឡើងថា៖ «ជួនកាលស្រីៗស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មកពីមនុស្សប្រុសសាវ៉ាពេក ធ្វើឲ្យខូចចិត្ត ហើយមាននារីលួងលោម ក៏ត្រូវគ្នាហើយក៏ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា»។ កញ្ញាយល់ឃើញថា សម័យទំនើបបច្ចុប្បន្ន បើទោះជាស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏ពួកគេនៅតែអាចមានកូនបានដែរ ដូច្នេះគួរតែបង្កើតច្បាប់ការពារពួកគាត់ ពីព្រោះការបំបែកបំបាក់អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏ជាឧក្រឹដ្ឋកម្មមួយដែរ។