ចឹង លីលី (Choeng Lily) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ អង្រឹងក្រណាត់ក្រងពីកាកសំណល់រោងចក្រកាត់ដេរជួយដល់បរិស្ថានមួយផ្នែក

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Wed, 25 Sep 2024 07:02:28 +0000

កំពុងអង្គុយក្រងអង្រឹងក្រណាត់ដែលជាកាកសំណល់ចេញពីរោងចក្រ អ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ អាយុ៤៤ឆ្នាំ ប្រកបរបរក្រងអង្រឹងនៅភូមិព្រៃខ្លា ឃុំជំរះពេន ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ ប្រមាណជា១៥ឆ្នាំមកហើយ។

ក្នុងកន្រ្ដកក្បែរអ្នកស្រីកំពុងអង្គុយក្រង មានគំនរក្រណាត់ចម្រុះពណ៌ច្រើនប្រភេទសម្រាប់ក្រងជាអង្រឹង ដូចជាសាច់ក្រណាត់ធម្មតា សាច់ពោះគោ សាច់ភួយ និងខ្សែស្លាកអាវ ឬខោជាដើម ជាក្រណាត់ដែលអ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ ទិញពីអ្នកធ្វើការរោងចក្រ ហើយយកកំទេចក្រណាត់សល់ពីរោងចក្រមកលក់បន្ត។

អ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ កំពុងធ្វើអង្រឹងក្រង។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

សម្រាប់អ្នកប្រកបរបរក្រងអង្រឹងធ្វើពីកំទេចក្រណាត់រោងចក្រដូចជាអ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ យល់ថា ជាទូទៅកំទេចក្រណាត់ពីរោងចក្រ តែងត្រូវបានយកទៅដុត ឬបោះចោល ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ដូច្នេះការក្រងអង្រឹងដោយប្រើក្រណាត់ពីកាលសំណល់រោងចក្រ អាចជួយដល់បរិស្ថានបានមួយផ្នែក។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «អានេះម៉ត់ៗ [ក្រណាត់] ហើយគ្នាខំរើសយកអាម៉ត់ៗយកមកដេរជាម៉ូតផ្កាក្រឡឹង។ ជួយច្រើនមែន [បរិស្ថាន]។ កាលពីមុនរោងចក្រមិនដឹងយកទៅណាមានតែដុតចោល ដល់ឥឡូវរោងចក្រ ចិនចេះលក់ដែរ ដល់ខ្មែរចេះធ្វើចិនចេះលក់។ កាលមុនចោលទេ ហើយថោកទៀតបើលក់ខ្សែអង្រឹង១គីឡូ១ពាន់ទេ តែឥឡូវឡើង១គីឡូ ២ទៅ៣ពាន់»។

សម្រាប់អង្រឹងដែលច្នៃចេញពីក្រណាត់រោងចក្រអាចធ្វើជាអង្រឹង២ប្រភេទគឺ អង្រឹងក្រង និងអង្រឹងចង។ អ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ ថាអង្រឹងចងមានទម្ងន់ស្រាលជាងអង្រឹងក្រងព្រោះភាគច្រើនគេប្រើក្រណាត់ធម្មតា ឬខ្សែស្លាកអាវខោមកធ្វើ។ ចំណែកអង្រឹងគេនិយមប្រើក្រណាត់ពោះគោដែលមានភាពក្រាស់ និងធ្ងន់។

មិនឆ្ងាយពីតូបអ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ អ្នកក្រងអង្រឹងម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី អ៊ុំ ទូច អាយុ៦៧ឆ្នាំ កំពុងអង្គុយក្រងអង្រឹងក្រោមតូបដំបូលស័ង្កសីតូចមួយ។ អ្នកស្រី អ៊ុំ ទូច ក៏ទិញក្រណាត់ពីអ្នកលក់បន្តពីរោងចក្រដូចគ្នា។

អ្នកស្រីថា សម្រាប់ក្រណាត់ដែលប្រើសម្រាប់ធ្វើអង្រឹងមានតម្លៃ ១៥០០រៀល ទៅ២៥០០រៀលក្នុង១គីឡូ តាមប្រភេទក្រណាត់។ អ្នកស្រីថា សម្រាប់អង្រឹងក្រងត្រូវការក្រណាត់៥គីឡូ ចំណែកអង្រឹងចងប្រើក្រណាត់១គីឡូ។ អ្នកស្រីមិនច្បាស់ថាគេយកមកលក់នៅពេលណាឱ្យប្រាកដនោះទេ អ្នកដឹងត្រឹមថាយូរៗគេមកម្តង ហើយសម្រាប់អ្នកស្រីតែងទិញប្រមាណជា ១០គីឡូ ទៅ២០គីឡូទុកដើម្បីក្រងអង្រឹង។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្លះគេទិញ១០គីឡូ ២០គីឡូ យើងទិញតាមធនធានយើង យើងមានលុយច្រើនយើងទិញច្រើនទៅ។ គេអ្នកម៉ូយធំគេទិញរាប់រយគីឡូ តែយើងទិញរាយចឹងទិញតែ១០ ២០គីឡូទុកធ្វើ»។

អ្នកស្រី អ៊ុ ទូច កំពុងធ្វើអង្រឹងចង។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

បើតាមធ្វើក្រងអង្រឹងផ្សេងទៀតនៅតំបន់នោះបានលើកឡើងថា ពួកគេចំណាយពេល២ថ្ងៃសម្រាប់ក្រងអង្រឹង១ ឬត្រូវប្រើពេលច្រើនថ្ងៃជាងនេះប្រសិនបើក្រងអង្រឹងប្រភេទក្រណាត់ពោះគោ។ អង្រឹងក្រងមានតម្លៃចន្លោះពី២៥,០០០រៀល ទៅ៣០,០០០រៀល រីឯអង្រឹងចងមានតម្លៃចន្លោះពី១៥,០០០រៀល ទៅ២០,០០០រៀល។

ប៉ុន្ដែពួកគេលើកឡើងថាបច្ចុប្បន្នមិនសូវមានអ្នកគាំទ្រដូចមុន ហើយអ្នកទិញមួយចំនួនឱ្យតម្លៃថោក មិនសមនឹងកម្លាំងដែលអង្គុយក្រងអង្រឹង ខណៈដែលរបរនេះជាផ្នែកមួយជួយដល់បរិស្ថាន។

យ៉ាងណាមិញពលរដ្ឋដែលប្រកបរបបក្រងអង្រឹងដឹងត្រឹមថា ការចោលក្រណាត់សេសសល់កប់ចោលក្នុងដី ឬដុតចេញផ្សែង អាចមានជាតិពុលមិនល្អប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។ ប៉ុន្ដែពួកគេមិនដឹងថាសារធាតុពុលទាំងនោះផ្ទុកជាតិអ្វីខ្លះនោះទេ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ GIZ ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ឧស្សាហកម្ម វាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង នៅកម្ពុជាជាមធ្យមក្នុង១ឆ្នាំ បង្កើតសំណល់វាយនភ័ណ្ឌប្រមាណ ១៣៦,០០០ តោន។

បើតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Faircado កាលពីឆ្នាំ២០២៣ បានឱ្យដឹងថា សំណល់វាយនភ័ណ្ឌដែលនៅសល់ត្រូវបោះចោលនៅកន្លែងចោលសំរាម ឬយកទៅដុត ធ្វើឱ្យកើនឡើងឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ការរិចរិលនៃបរិស្ថាន និងងាយនឹងបណ្តាលឱ្យមានភ្លើងឆេះនៅកន្លែងចោលសំរាមប្រសិនបើមិនមានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ។

គេហទំព័រដដែលបន្ថែមថា៖ «នៅពេលដែលវាយនភ័ណ្ឌរលួយនៅក្នុងកន្លែងចាក់សំរាម វានឹងបញ្ចេញឧស្ម័នមេតាន ដែលជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏ខ្លាំង ដែលរួមចំណែកដល់ការឡើងកំដៅផែនដី និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»។

សំណល់វាយនភ័ណ្ឌចំណាយពេលរាប់រយឆ្នាំដើម្បីរលួយ ហើយផលប៉ះពាល់នៃការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ពីកាកសំណល់វាយនភ័ណ្ឌធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីពិភពលោក សុខភាពមនុស្ស និងសុខុមាលភាព។ នេះបើតាមគេហទំព័រ Faircado។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សំរាមដែលសល់ពីរោងចក្រដែលអាចកែច្នៃបាន គួរតែកែច្នៃជៀសជាងយកទៅបោះចោលតែម្ដង។ លោកថា កំទេចក្រណាត់អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព នៅពេលដែលយើងចាត់ចែងយកទៅចោលមិនត្រឹមដូចជាដុត និងចោលក្នុងដីជាដើម។

លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ថ្លែងថា៖ «សំរាមដែលសល់ពីរោងចក្រនេះ ក្រៅពីការបោះចោលគឺយើងអាចយកទៅកែច្នៃបាន។ កម្ទេចក្រណាត់នេះវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាព នៅពេលយើងយកវាទៅដុត ប៉ះពាល់ដល់ខ្យល់ធ្វើឲ្យយើងកើតជំងឺមហារីក និងជំងឺផ្សេងៗទៀត។ បើយើងយកវាទៅបោះចោលតាមទីសាធារណៈ វាអត់ងាយរលាយក្នុងធម្មជាតិ វាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់គុណភាពដី បើយើងយកវាទៅដាក់នៅទីលាន [សំរាម] វាបញ្ចេញសំណល់ច្រើននៅទីលាន»។

កាលពីខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ២០២៣ អង្គការលីកាដូបានចេញរបាយការណ៍មួយដែលមានចំណងជើងថា «ចំណងក្នុងឡឥដ្ឋ» ដោយបង្ហាញថា កាកសំណល់សម្លៀកបំពាក់ត្រូវបានយកទៅដុតក្នុងឡឥដ្ឋ ដែលសកម្មភាពនេះបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ។ របាយការណ៍នេះឱ្យដឹងថា៖ «សំណល់ពីឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ត្រូវបានដុតជាទូទៅដើម្បីកំដៅឡឥដ្ឋ ទោះជាវាធ្វើឱ្យមនុស្សប្រឈមនឹងសារធាតុពុល និងបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សុខភាព និងបរិស្ថានក្ដី។ […] ពីមុនកម្មករធ្លាប់រាយការណ៍អំពីផលប៉ះពាល់រួមមានការក្អក ផ្ដាសាយ គ្រុនក្ដៅ ឈាមចម្រុះ និងរលាកសួតជាដើម។ សហគមន៍កែលនៅក្បែរក៏បានរាយការណ៍ថាការអនុវត្តនេះធ្វើឱ្យខូចខាតដាំណាំ និងដំចំការរបស់ពួកគេ»។

លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតចេះបែងចែកសំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យកែច្នៃជាវត្ថុឬផលិតផលមកប្រើប្រាស់ ដើម្បីឱ្យជួយដល់បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ច តាមចរន្ដសេដ្ឋកិច្ចចក្រា ដែលសំដៅដល់ការកែច្នៃរបស់ដែលប្រើប្រាស់ហើយ ទៅជារបស់កែច្នៃថ្មី ហើយអាចលក់បន្តសម្រាប់ប្រើប្រាស់ទៀត។

ចំពោះអាជីពក្រងអង្រឹងដែលកែច្នៃចេញពីក្រណាត់សល់ពីរោងចក្រ គឺជាផ្នែកមួយក្នុងការចូលរួមជួយដល់បរិស្ថាន ហើយលោកលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកក្នុងស្រុកគាំទ្រផលិតផលកែច្នៃនេះ៕

បទយកការណ៍៖ វេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់ ជំរុញការកែច្នៃឡើងវិញនៅកម្ពុជា

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Tue, 17 Sep 2024 09:34:03 +0000

ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងបរិវេណហ្វេកតូរីភ្នំពេញ(Factory Phnom Penh)តាមបណ្ដាយផ្លូវ៦០ ម៉ែត្រ ដែលមានមនុស្សកុះករគ្រប់វ័យ និងចម្រុះជាតិសាសន៍ជាង៥០០នាក់ ចូលរួមក្នុងវេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់ឬ Waste Summit Cambodia 2024 នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

វេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់លើកទី៧នេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ដើម្បីជំរុញការសន្ទនាប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងជាវេទិកាមួយបង្កើនឱ្យមានភាពសហការរវាងអ្នកជំនាញបរិស្ថាន អ្នកវិនិយោគ សហគ្រិន តំណាងរដ្ឋាភិបាលនិងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។

កញ្ញា នួន ម៉ូនីកា ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់ Konrad-Adenauer-Stiftung និងជាអ្នករៀបចំកម្មវិធីវេទិកាពិភាក្សាពីសំណល់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាវេទិកាចង់ជំរុញឲ្យមានការគ្រប់គ្រង និងគិតគូពីការកែច្នៃសំណល់។

អ្នករៀបចំកម្មវិធីសម្បុរស្រអែមរូបនេះ ឱ្យដឹងថាពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ មានការកើនឡើងទាំង ចំនួនអ្នកចូលរួម និងកម្រិតនៃការយល់ដឹងរបស់ពួកគេ ដោយសារវេទិកានេះ បានបណ្តុះគំនិត និងជំរុញការស្វែងយល់ពីបញ្ហាសំណល់ ទាំងក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងសហគមន៍។

កញ្ញា ម៉ូនីកា ពន្យល់ពីសារៈសំខាន់ពីការជជែកអំពីសំណល់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ពួកគេចាប់ផ្តើមឆ្លុះបញ្ចាំងសកម្មភាពនៃការគ្រប់គ្រងសំណល់របស់ពួកគេ […] ការយល់ដឹងពីការគ្រប់គ្រងសំរាមជាវិធីសាស្ត្រដែលមនុស្សអាចគ្រប់គ្រងជីវិតខ្លួនឯងបាន»។

កញ្ញា នួន ម៉ូនីកា ជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់ Konrad-Adenauer-Stiftung និងជាអ្នករៀបចំកម្មវិធីវេទិកាពិភាក្សាពីសំណល់ កំពុងផ្ដល់បទសម្ភាសដល់ Newsroom Cambodia (រូបភាព៖ ភួង សុធីនី)

កញ្ញា ម៉ូនីកា បន្ថែមថាការតាំងបង្ហាញពីស្នាដៃផ្សេងៗដែលកើតពីការកែច្នៃសំណល់ឡើងវិញនេះការចែករំលែកចំណេះដឹងពីការគ្រប់គ្រងសំរាម ដែលមានផលប្រយោជន៍ដល់ទាំងម្ចាស់អាជីវកម្ម និងបុគ្គលិក។

នៅក្នុងកម្មវិធីនេះ ក៏មានកិច្ចពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញ ការសម្តែង និងការដាក់តាំងបង្ហាញនានា ពីដៃគូពាក់ព័ន្ធចំនួន ៥៥ ដែលផ្តោតលើការកែច្នៃសំណល់ផ្សេងៗ ដូចជាកំប៉ុស ប្លាស្ទិក ស្រកីដូងដើម្បីចម្រោះទឹកជាដើម។ អ្នកមានវត្តមានក្នុងវេទិកានេះ បង្ហាញការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាចំពោះអត្ថប្រយោជន៍ និងចំណេះដឹងដែលពួកគេទទួលបានពីវេទិកានេះ។

កញ្ញា អ៊ូ សូមានុះ ជាវិស្វករទឹក និងបរិស្ថានដែលមានតាំងស្តង់របស់ក្រុមហ៊ុន SUDrain ដែលជាក្រុមហ៊ុនកែច្នៃស្រកីដូងដើម្បីច្រោះទឹកកខ្វក់នៅក្នុងទន្លេ។ កញ្ញាបានឱ្យដឹងថា វេទិកាពិភាក្សាពីសំណល់នេះមានភាពសំខាន់ដោយសារជួយឱ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយយល់ដឹងពីការប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងពង្រឹងស្មារតីក្នុងការការពារបរិស្ថាន។

កញ្ញា សូមានុះប្រាប់៖ «ការពារបរិស្ថានជាពិសេសគឺឲ្យគាត់ជួយកែច្នៃ ដើម្បីប្រើប្រាស់ឡើងវិញ គឺចង់ឱ្យមានការកែច្នៃឡើងវិញ និងជួយបង្កើតអ្វីដែលថ្មីជួយដល់បរិស្ថាន។ បង្កើតចំណេះដឹងដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយឱ្យគាត់ដឹងពីផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះទៅដល់បរិស្ថាន យើងជាខ្មែរដូចគ្នាហើយឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយហ្នឹងជួយការពារបរិស្ថាន»។

កញ្ញា ចាប ស៊ីណា ដែលជាបុគ្គលិកផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Agri Tech Co.LTD ជាក្រុមហ៊ុនច្នៃប្រមូលកាកសំណល់មកផលិតជាកំប៉ុសជាមួយនឹងអាចម៍ជន្លេន បានឱ្យដឹងថាកម្មវិធីនេះបានជួយឱ្យមានការស្វែងយល់ពីច្នៃសំណល់ទៅជាកំប៉ុសសម្រាប់ប្រើប្រាស់។

កញ្ញា ស៊ីណារៀបរាប់ពីដំណើរការកែច្នៃយ៉ាងដូច្នេះ៖ «យើងប្រមូលបន្លែតាមកសិដ្ឋាន ឬតាមផ្សារដើម្បីយកមកកែច្នៃវា នៅពេលយើងកែច្នៃហើយយើងអាចឱ្យកសិករប្រើប្រាស់ជីកំប៉ុសបែបធម្មជាតិ។ ការប្រើប្រាស់ជាកំប៉ុសមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ព្រោះវាគ្មានជាតិគីមីទេ ដំណាំរបស់កសិករក៏ល្អ»។

កញ្ញា ចាប ស៊ីណា ជាបុគ្គលិកផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន T.W.I.N Agri Tech Co.,Ltd កំពុងផ្ដល់បទសម្ភាសដល់ Newsroom Cambodia (រូបភាព៖ ភួង សុធីនី)

យុវជន គីមឆេង អាយុ១៤ ឆ្នាំ ជាសមាជិកនៃក្រុម 4Rs មកពី Leaguer AUPP ដែលមានគម្រោងចុះណែនាំពីការយល់ដឹងពីសំណល់ប្លាស្ទិកត្រូវបានកែច្នែកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។

សម្រាប់ គីមឆេង ការប្រមូលផ្តុំស្តង់ដែលធ្វើការងារកែច្នៃសំណល់នេះ បង្កើតឱកាសសម្រាប់ការជួបជុំពិភាក្សាគ្នា និងអាចរៀនសូត្រពីគ្នាជុំវិញបញ្ហាបរិស្ថាននៅក្នុងប្រទេសផង។

កញ្ញា មិន សំនាង អ្នកចូលរួមម្នាក់នៅក្នុងវេទិកានេះ បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍លើកិច្ច ពិភាក្សាពីការដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថាន និងកាកសំណល់អ្នកជំនាញផ្សេងៗ។

កញ្ញា សំនាង បានបន្ថែមថា កញ្ញាបានរៀនសូត្រពីការប្រើប្រាស់សំរាមឡើងវិញ និងការកែច្នៃសំណល់ផ្ទះបាយទៅជារបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗដែលមានប្រយោជន៍ដូចជាចំណីសត្វ។

កញ្ញា មិន សំនៀង ជាអ្នកចូលរួមវេទិកាពិភាក្សាកាកសំណល់នៅកម្ពុជា កំពុងបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍មកកាន់ Newsroom Cambodia (រូបភាព៖ ភួង សុធីនី)

ចំណែកអ្នកចូលរួមម្នាក់ទៀតបាន លោក សឿន រតនា ដែលជានិស្សិតសាលាភូមិន្ទកសិកម្មបានឱ្យដឹងថាការកៃច្នៃសំណល់ឡើងវិញអាចជួយឲ្យកម្ពុជាឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

លោក សឿន រតនា ជាអ្នកចូលរួមក្នុងវេទិកាពិភាក្សាពីបញ្ហាកាកសំណល់នៅកម្ពុជា កំពុងបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍មកកាន់ Newsroom Cambodia

លោក រតនា ប្រាប់៖«មានការផ្ដោតទៅលើការចូលរួមថែរក្សាអ្វីដែលជាចីរភាព ឬក៏ប្រើប្រាស់ផលិតផលមួយដែលអត់មានការប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន មួយទៀតគឺគាត់កែច្នៃ របស់ដែលជាសំរាមឬប្លាស្ទិក គាត់យកមកកែច្នៃទៅជារបស់មួយដែលអាចប្រើប្រាស់បានទៅជារបស់មួយ ដែលមានគុណតម្លៃល្អប្រសើរ»៕

Green Goals: Homegrown Innovation Key to Eco Sustainability

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Mon, 16 Sep 2024 15:24:06 +0000

A record 500 participants gathered at the 2024 Cambodia Waste Summit with one goal: tackle the country’s spiraling garbage challenges.

The summit, now in its seventh year, showcased the innovations of more than 50 local groups working on solid waste processing, plastic composting, water filtration and more. The aim: foster collaboration between environmental investors, entrepreneurs, government officials and the private sector.

“It is very important that people start talking about waste by reflecting on their waste management activities,” said Nuon Monica, an event organizer. “People need to be aware of waste management as a way to take control of their own lives. I believe this forum helps participants understand waste management and think critically about how they handle waste in their communities.”

Cambodia uses a staggering 56 million plastic bags every day, according to the Ministry of Environment, and produces more than 3,500 tons of waste. The environmental impacts are everywhere, from litter-clogged street gutters to trash-strewn rivers and haze-filled skies.

If the country is to get a handle on things, it will need to expand clean technologies.

“This exhibition is not just a showcase, but an exchange of knowledge on waste management,” she said. “It offers a platform where not only business owners can learn, but also pass on valuable insights to their employees.”

Raising awareness is key, experts say, and more needs to be done.

“It’s crucial to teach the younger generation to recycle, innovate, and create something new to support the environment,” said Ou Somna, a water and environmental engineer with a local company using coconut shells to filter polluted river water. “We must create awareness about the impact we, as Cambodians, have on our environment and inspire the next generation to take action in protecting it.”

For many attendants, the summit offered a welcome opportunity to connect with other environmentally conscious collaborators.

“This program brings together a wide range of environmental initiatives,” said Kim Chheng, 14, who manned a booth backed by his school’s 4R group. “It provides a valuable platform for learning and understanding Cambodia’s environmental challenges and potential solutions.”

The four Rs – reduce, reuse, recycle, recover – are a key idea in waste management. They were a recurrent theme in the day’s discussions.

Min Samneang, a summit attendee, praised the event for bringing together so many environmental and waste management specialists.

“I learned a lot about transforming waste, including how to process kitchen waste into useful items like animal feed,” she said. “This knowledge is valuable for improving waste management practices.”

Soeun Ratana, a student at the Royal University of Agriculture, said he would return next year.

“The focus on sustainability and environmentally friendly products was very enlightening,” he said. “I learned how waste and plastic are recycled into valuable and usable items, which supports sustainable development.”

Penh Kem, the governor of Stung Sen city in Kampong Thom province, said he was attending the summit for the first time. Waste management was a top focus of the government, and he was attending to gain a better understanding of the issue.

“I believe this program is important, as it demonstrates a strong commitment to the well-being of the people, particularly in terms of waste management and disposal,” he said. “These are crucial factors that the Royal Government prioritizes highly.”

He learned a lot, he said, from the expert panels and discussions, and he would share those ideas with residents back home.

“I gained valuable experiences from the governors of Kratie and Battambang, as well as from organizations involved in implementing garbage management procedures,” he said. “These insights will help in spreading educational messages to the local people about effective waste management.”

Q&A: Empowering Youth for a Cleaner Future

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Wed, 11 Sep 2024 16:41:31 +0000

Hem Sophem, a university student in Phnom Penh and founder of Nisset Plastic, a group dedicated to cleaning garbage from drainage canals and roads, won first place at the second ASEAN Youth Eco-Champions Award in Laos last year. The victory has inspired other young people to become more involved in environmental conservation.

Choeng Lily, a journalism trainee at Newsroom Cambodia, spoke with Sophem about his work as a plastic collector.

Q: What does Nisset Plastic mean?

A: Nisset Plastic is the name of our group of students focused on tackling plastic waste. With so many types of waste out there, we decided to concentrate on plastic, which led us to choose the name Nisset Plastic. Our goal is to make a difference in reducing plastic pollution.

Q: What motivated you to begin collecting garbage in the sewers and on the streets?

A: The main issue we face is the trash problem. When I started the group, I noticed how bad the situation was, with people throwing trash into sewers, on the streets, and in public spaces like the riverside. This motivated me to create this project as a way to set an example, especially for young people. Another inspiration came from seeing people, including students, littering at school. I want to instill the right mindset about waste disposal, particularly among youth. By gathering students and involving them in this initiative, they can learn and change their behavior through participation.

Q: Have you noticed any results from the campaign?

A: Of course, there are thousands of users, and it’s clear that many of those who have joined us do not behave badly. Even if they littered before, they won’t after receiving the message. Our outreach is extensive, reaching hundreds of thousands through the media, including press and television. When people see what we do, it touches their hearts. The situation has improved in some places, like the waterways, which were once littered but are now clean and orderly. However, some still continue to litter despite learning about the problem. We can’t stop them, as no one has the authority to enforce action against it.

Q: Will you continue your efforts in the future?

A: We are fully committed, and while we don’t know how long we will continue, we remain dedicated to this cause. Even though it’s a small initiative, it has a positive impact on society. So far, other youth groups have followed our lead, forming similar groups in other provinces and cities.

Q: What advice would you provide to young people who wish to start a movement like yours?

A: There’s no need for a large group, significant strength, or specialized knowledge to make a difference. In terms of the environment, starting anywhere at any time is fine. Simply not littering is already a valuable contribution. If you want to do more, you can form a team to collect rubbish like we did or teach the younger generation.

កម្រងរូបភាព៖ មុខរបរក្រងអង្រឹងនៅខេត្តតាកែវ

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Wed, 28 Aug 2024 10:12:17 +0000

លោកស្រី សារ៉ានី អាយុ ៤៣ឆ្នាំ ចាប់ផ្ដើមមុខរបរក្រងអង្រឹងអស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមក នៅឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ ដើមឡើយលោកស្រីរៀនតពីចាស់ៗ ហើយចាប់ផ្ដើមរៀនធ្វើដល់ចេះស្ទាត់ និងបង្កើតជាមុខរបរប្រចាំថ្ងៃ។ អាជីពក្រងអង្រឹងនេះ បានជួយជីវភាពគ្រួសារលោកស្រី និងអ្នកក្រងអង្រឹងដទៃទៀតនៅក្នុងភូមិជាមួយគ្នា។ លោកស្រីបានទិញក្រណាត់ពីរោងចក្រ ដើម្បីក្រងអង្រឹង និងក្រណាត់ជូតជើងទាំងនេះ។ ក្រោយក្រងរួច លោកស្រីលក់បោះដុំតទៅអ្នកលក់តាមរទេះ ឬលក់រាយ។

លោកស្រី សារ៉ានី កំពុងក្រងអង្រឹង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

អង្រឹង ដែលលោកស្រីសារ៉ានីក្រង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

លោកស្រី សារ៉ានី ចាប់ផ្ដើមមុខរបរក្រងអង្រឹងអស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមក នៅឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

ក្រណាត់ដែលលោកស្រីបានទិញមកពីរោងចក្រ និងជ្រៀកជាសរសៃតូចៗទុកសម្រាប់ក្រង នៅឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

អង្រឹង និងក្រណាត់ជូតជើង ដាក់លក់នៅឃុំរវៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

អាជ្ញាធរខេត្ត បន្តអនុត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ ស គ្មានគ្រឿងញៀន ជាពិសេសតំបន់កំសាន្ត

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Mon, 12 Aug 2024 12:21:01 +0000

ភ្នំពេញ៖ អាជ្ញាធរខេត្តមួយចំនួន លើកឡើងថាខ្លួនបាន និងកំពុងបន្តអនុត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ ស គ្មានគ្រឿងញៀននៅតាមមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន។ ការលើកឡើងនេះ កើតមានឡើងក្រោយ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា ណែនាំឲ្យអាជ្ញាធរក្រោមសមត្ថកិច្ច ប្រកាន់ភ្ជាប់នូវគោលការណ៍សម្អាតផ្ទះ សម្អាតបឹង និងតាមទីកន្លែងកំសាន្តនានាដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀននៅកម្ពុជាកាលពីចុងខែកក្កដា។

ថ្លែងនៅក្នុង ពិធីប្រកាសសមាសភាពគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលជំរុញ អនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យការងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងគឿងញៀន លោក ស សុខា បង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះការកើនឡើងនៃបរិមាណ និងកម្រិតគ្រឿងញៀន ដែលសមត្ថកិច្ចបង្រ្កាបជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលកាន់តែបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់អ្នកប្រើប្រាស់។ នេះបើយោងតាមទំព័រផ្លូវការហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។

លោកស សុខា ថ្លែងថា៖ «បរិមាណគ្រឿងញៀន ដែលសមត្ថកិច្ច បង្ក្រាបបាន មានចំនួនកាន់តែច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ការកែច្នៃ ផលិតក្នុងរូបភាពទ្រង់ទ្រាយធំ ក៏ត្រូវបានរកឃើញ និងបង្ក្រាបបានជាបន្តបន្ទាប់ ប្រភេទគ្រឿងញៀន ដែលបានកែច្នៃផលិត និងប្រើប្រាស់ភាគច្រើនជាប្រភេទ ICE មិនមែនប្រភេទគ្រាប់ដូចមុន ដែលកាន់តែបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់»។

ក្រៅពីការអនុវត្តស្របតាមពាក្យស្លោក ៣កុំ ១រាយការណ៍ គឺកុំពាក់ព័ន្ធ កុំអន្តរាគមន៍ កុំបន្ធូរបន្ថយ និងត្រូវរាយការណ៍ និងជំរុញឲ្យបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំមានសុវត្ថិភាព លោកស សុខា ក៏បានណែនាំឲ្យ រដ្ឋបាលរាជធានីខេត្តបណ្តុះបណ្តាលជនបង្គោលនៅតាមមូលដ្ឋាន ដើម្បីបន្តផ្សព្វផ្សាយដល់យុវជននៅតាមកន្លែងកម្សាន្តនានាផងដែរ។ ក្នុងនោះមានដូចជា ផ្សារទំនើប ក្លឹបកម្សាន្ត KTV និងរោងភាពយន្តជាប្រចាំ ដើម្បីបញ្ជ្រាបនូវផលអវិជ្ជមាននៃគ្រឿងញៀន។

អាជ្ញាធរខេត្តដែល Newsroom Cambodia បានសម្ភាសលើកឡើងថាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បាន និងកំពុងអនុវត្តវិធានការនានាគិតទាំងគោលនយោបាយភូមិ-ឃុំ ស គ្មានគ្រឿងញៀន ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋ និងដោះស្រាយបញ្ហាគ្រឿងញឿន រួមមានការជួញដូរ ការផលិត ព្រមទាំងការកែច្នៃគ្រឿងញៀនផងដែរ។ គោលនយោបាយភូមិ-ឃុំ ស គ្មានគ្រឿងញៀននេះ គឺផ្ដោតសំខាន់លើតំបន់ក្បែរព្រំដែន។

លោក លី វណ្ណៈ នាយករដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប ថ្លែងថាគោលនយោបាយភូមិ ឃុំមានសុវត្ថិភាពនេះ ត្រូវបានអនុវត្តយូររួចមកហើយ។ ហើយលោកថាបញ្ហាគ្រឿងញៀននៅខេត្តសៀមរាបមិនមែនជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងនោះទេក៏ប៉ុន្តែបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ទើបជាក្តីបារម្ភសម្រាប់ខេត្តនេះដោយសារមានការកើនឡើងជាងឆ្នាំទៅ។

លោក លី វណ្ណៈ ថ្លែងថា៖ « យើងកំពុងតែរឹតតែជំរុញបន្ថែមទៀត ដើម្បីឲ្យលុបបំបាត់នូវគ្រឿងញៀននៅតាមមូលដ្ឋានឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ។ ការងារទាំងអស់ហ្នឹងមិនមែនជាការងារដែលថ្មីនោះទេដូចជាថ្នាក់រដ្ឋបាលឬថ្នាក់ក្រោមជាតិគ្រប់ខេត្តក្រុងទាំងអស់យើងបានអនុវត្តរួចហើយគេហៅថាគោលនយោបាយភូមិឃុំមានសុវត្ថិភាព ដែលក្នុងនោះមានទាំងក្មេងទំនើងពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន ល្បែងស៊ីសង ការងារទាំងអស់នេះបានអនុវត្តមកយូរហើយ»។

លោក លោក សឿម ប៊ុនរិទ្ធិ អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបងប្រាប់ថា ខេត្តនេះបានចុះធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយម្ចាស់ទីតាំងកន្លែងម៉ាស្សា ខារ៉ាអូខេ ឬក្លឹបកំសាន្តទាំងអស់ ដោយហាមមិនឲ្យចែកចាយ ឬប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។ លោកថាក្នុងករណីសមត្ថកិច្ចរកឃើញថាម្ចាស់ហាងមានលួចលាក់គ្រឿងញៀន សមត្ថកិច្ចនឹងបិទទីតាំងទាំងនោះ និងកសាងសំណុំរឿងឡើងទៅតុលាការ។

អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបងថា៖ «បើសិនជាម្ចាស់ទីតាំងមានលួចលាក់គឺយើងមានវិធានការច្បាប់ ទី១ នោះគឺបិទទីតាំង ទី២ នោះម្ចាស់ត្រូវកសាងសំណុំរឿងឡើងតុលាការ។ នេះជាវិធានការដែលយើងបានរៀបចំធ្វើរួចហើយនិងមានកិច្ចសន្យារួចអស់ហើយ»។

ចំពោះលោក មុំ ម៉ាលីកា ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តកោះកុងវិញថ្លែងថា៖ «រដ្ឋបាលខេត្តបានចាត់ចែងរួចហើយ បន្ទាប់ពីទទួលបានសារណែនាំគឺសាលាខេត្តបានប្រជុំ មន្ទីរអង្គភាព អាជ្ញាធរក្រុងស្រុក និងឃុំសង្កាត់ទាំងអស់បានចាត់ចែងការងារទាំងអស់ហ្នឹងរួចហើយ ជាមួយនឹងយុវជន និងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធចាត់ចែងអស់ហើយ ហើយក៏កំពុងតែធ្វើជាបន្តបន្ទាប់និងសកម្ម។

លោក អំ សំអាត ជានាយកប្រតិបត្តិអង្គការលីកាដូ ប្រាប់ថាបញ្ហាគ្រឿងញៀនមានការបង្រ្កាបជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅតែស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពគួរឲ្យបារម្ភនៅឡើយដែលទាមទារឲ្យមានវិធានការតឹងរឹងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅលើបញ្ហានេះ។

លោក អំ សំអាតថ្លែងថា៖ «យើងសង្កេតឃើញគ្រឿងញៀនបំផ្លាញមនុស្ស និងសង្គមជាតិ ជាពិសេសទៅលើការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសយើងនៅថ្ងៃអនាគត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះគ្រឿងញៀនក៏បង្កឲ្យមានអំពើពុករលួយផងដែរ ដូច្នេះយើងត្រូវតែមានវិធានការឲ្យបានតឹងរឹងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងទៅលើបញ្ហានេះ»។

លោកបានបន្តថា៖ «ការដាក់គោលការណ៍អនុវត្តគឺជារឿងមួយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាប្រសិទ្ធភាពហើយសំខាន់គឺការអនុវត្តផ្ទាល់ ភូមិឃុំមានសុវត្ថិភាព និងគ្មានគ្រឿងញៀននេះទាល់តែអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានត្រូវតែអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព នឹងត្រូវចៀសឲ្យផុតពីគ្រឿងញៀន បើតាមយើងមើលឃើញមានការកើនឡើងជាពិសេសគឺការកើនគីឡូនៃគ្រឿងញៀន ហើយភាគច្រើនទាក់ទងជាមួយនឹងជនបរទេសច្រើន»។

យោងតាមគេហទំព័រអាស៊ីសេរីផ្សាយថា រយៈពេល ៦៣ថ្ងៃ នៃយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់នាដើមឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចបានបង្ក្រាបការជួញដូរគ្រឿងញៀន ៦៥៩ករណី ហើយឃាត់ខ្លួនមនុស្សចំនួន ៣.៨៩៩នាក់។ ចំណែកកន្លះឆ្នាំដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបបានគ្រឿងញៀនចំនួន៥តោន នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់វិទ្យុបារំាងអន្តរជាតិ។

កាលពីថ្មីៗនេះរដ្ឋាភិបាល បានបង្កើតកម្មវិធីទូរសព្ទថ្មីមួយឈ្មោះថា «NoDrug» ដែលជាមធ្យោបាយរាយការណ៍អំពីករណីប្រើប្រាស់ ជួញដូរ ការដឹកជញ្ជូន និងកែច្នៃផលិតគ្រឿងញៀន ក្នុងសហគមន៍ទៅកាន់ក្រុមការងារ ដើម្បីឲ្យអាជ្ញាធរចុះបង្រ្កាបបានទាន់ពេលវេលា និងជយយលុបបំបាត់គ្រឿងញៀនក្នុងសហគមន៍៕

អាជ្ញាធរកំចាត់មីនណែនាំឱ្យប្រយ័ត្នចំពោះសំណល់ជាតិផ្ទុះអំឡុងពេល និងក្រោយទឹកជំនន់

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Fri, 26 Jul 2024 04:04:32 +0000

អាជ្ញាធរកំចាត់មីនកម្ពុជាណែនាំឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមដែលអាចហូរមកជាមួយទឹកជំនន់ដោយសារការច្រោះដីពីតំបន់មានមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជាគ្រប់គ្រងសកម្មភាពកំចាត់មីន និងសង្គ្រោះជនពិការដោយសារមីន ចេញនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ខណៈដែលខេត្តមួយចំនួនកំពុងរងឥទ្ធិពលទឹកភ្លៀង និងអាចបង្កជាទឹកជំនន់ មីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមមួយចំនួនអាចត្រូវបានប្រទះឃើញដោយសារការហូរច្រោះដី ឬហូរតាមខ្សែទឹកផ្សេងៗ ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតពលរដ្ឋ។

ប្រធានអាជ្ញាធរមីនណែនាំដល់ប្រតិបត្តិករបោសសម្អាតមីន គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ក្រសួងអប់រំ និងអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ចូលរួមផ្សព្វផ្សាយដល់ពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះដែលអាចហូរមកជាមួយទឹកជំនន់។ ណែនាំឱ្យពលរដ្ឋរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជាបន្ទាន់ ប្រសិនបើប្រទះឃើញមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាម។

អាជ្ញាធរមីនក៏បានណែនាំឱ្យរៀបចំខ្លឹមសារផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំពីគ្រោះថ្នាក់បង្កដោយមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះក្នុងពេល និងក្រោយទឹកជំនន់។ ឆ្លើយតបឱ្យបានទាន់ពេលក្នុងការប្រមូលយកទៅកម្ទេចចោល ពេលពលរដ្ឋរាយការណ៍។ ដាក់ស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ជាបន្ទាន់តាមតំបន់សង្ខ័យមានមីន និងសំណល់ជាតិផ្ទុះដែលអាចហូរតាមទឹក និងដីល្បាប់ ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលទៅស្នាក់នៅ។

តាមរបាយការណ៍ស្ដីពីគ្រោះថ្នាក់ដោយសារយុទ្ធភណ្ឌគ្រឿងផ្ទុះឆ្នាំ២០២៤ ចេញដោយអាជ្ញាធរមីន គិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ មានជនរងគ្រោះ៣០នាក់ កើនឡើង៥៨ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ មានជនរងគ្រោះ១៦នាក់៕

ពលរដ្ឋនៅខេត្តរតនគិរី១៧នាក់ពុលផ្សិត

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Thu, 25 Jul 2024 03:26:08 +0000

ក្រសួងសុខាភិបាលណែនាំឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នពីការបរិភោគផ្សិត ក្រោយមានពលរដ្ឋចំនួន១៧នាក់បានពុលផ្សិតនៅខេត្តរតនគិរី កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដានេះ។

ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តរតនគិរីចំនួន១៧នាក់បានពុលផ្សិត ក្នុងនោះមានស្រី៤នាក់ កំពុងទទួលការព្យាបាលនៅមណ្ឌលសុខភាព និងមន្ទីរពេទ្យ បន្ទាប់ពីមានរោគសញ្ញារាក ចុកពោះ ក្អួត នៅភូមិឡុំ ឃុំប៉ក់ញៃ ស្រុកអូរយ៉ាដាវ ខេត្តរតនគិរី។

ក្រសួងសុខាភិបាលបន្ថែមថា ក្នុងចំណោមផ្សិតរាប់ពាន់ប្រភេទ មានផ្សិតប្រហែល១០០ប្រភេទដែលភាគច្រើនបណ្ដាលឱ្យពុលនៅពេលបរិភោគ។

ដើម្បីចៀសវាងពីការពុលផ្សិត ឬបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំឱ្យសួរចាស់ៗ ឬអ្នកដែលស្គាល់ច្បាស់ថាផ្សិតនោះមិនធ្លាប់ពុលពីមុនមក។ ចំពោះផ្សិតដែលពុលនោះត្រូវប្រាកដថាចំអិនបានត្រឹមត្រូវ នឹងឆ្អិនល្អមុននឹងបរិភោគ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអនាម័យ លាងដៃនឹងសាប៊ូមុននឹងចាប់កាន់អាហារ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលបញ្ជាក់ថា៖ «រោគសញ្ញានៃការពុលផ្សិតអាចកើតឡើងក្រោយពេលបរិភោគរយៈពេល ២ម៉ោង ទៅ៦ម៉ោង ឬច្រើនថ្ងៃ ដែលមានដូចជាចុកពោះ រាក បែកញើស រីកប្រស្រីភ្នែក ដង្ហើមញាប់ ឬពិបាកដកដង្ហើម ឡេះឡះ រហូតដល់អាចស្លាប់ក្នុងរយៈពេលណាមួយ ទៅតាមប្រភេទផ្សិតពុលដែលមានកម្រិតជាតិពុលខុសៗគ្នា។ ជាតិពុលខ្លះប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធប្រសាទ តម្រងនោម ឬថ្លើម ជួនកាលច្រើនថ្ងៃ ឬច្រើនសប្ដាហ៍បន្ទាប់ពីបរិភោគ»។

ក្រសួងបានណែនាំដល់អ្នកពុលត្រូវប្រញាប់ស្វែងរកការជួយសង្រ្គោះបន្ទាន់ដែលនៅជិតផ្ទះបំផុត ហើយស្ថានភាពអ្នកពុលត្រូវនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់គ្រូពេទ្យជាចាំបាច់៕

Q&A៖ ល្បែងអនឡាញបង្កឱ្យមានអសន្តិសុខ និងប៉ះពាល់មុខមាត់កម្ពុជា

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Wed, 24 Jul 2024 08:34:53 +0000

ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ល្បែងអនឡាញកើតមានច្រើននៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ បើតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក សមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបទីតាំងល្បែងអនឡាញខុសច្បាប់នៅខេត្តព្រះសីហនុជាង៣ពាន់កន្លែង និងឃាត់ខ្លួនមនុស្សជាង១ម៉ឺននាក់។

ខាងក្រោមនេះជាកិច្ចសម្ភាសន៍រវាងលោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ អ្នកជំនាញខាងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ ជាមួយសិក្ខាកាម Newsroom Cambodia៖

Q: ជម្រាបសួរលោកបណ្ឌិត!

A: បាទជម្រាបសួរ!

Q: ជាដំបូងនាងខ្ញុំសូមសួរថា តើល្បែងអនឡាញជាអ្វី?

A: បើតាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ល្បែងអនឡាញគឺជាការលេងតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដោយប្រើប្រាស់តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ អ្នកលេងអាចលេងជាសាកលបាន ហើយវាមានភាពរំខានទាំងពេលវេលា រំខានទាំងសមត្ថកិច្ចក្នុងការគ្រប់គ្រង និងចំណូលទាំងគាត់ រដ្ឋមិនអាចយកពន្ធពីពួកគាត់ ឬគ្រប់គ្រងបានទេ។

Q: តើល្បែងអនឡាញមានស្ថានភាពបែបណាដែរនៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ?

A: វាមិនមានការសាយភាយអ្វីគួរឲ្យប្រាកដប្រជានោះទេ ក៏ប៉ុន្តែយើងឃើញថាល្បែងអនឡាញនៅកម្ពុជាយើងនេះ ឃើញថាសមត្ថកិច្ចឃើញថាបង្រ្កាប ប៉ុន្តែមិនតែទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ នៅតែមានការលេងល្បែងអនឡាញហ្នឹងជាហូរហែរ ហើយវាធ្វើឲ្យមានភាពអសន្តិសុខ និងប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់នៅក្នុងប្រទេសនៅលើឆាកអន្តរជាតិទៀត។

Q: យើងឃើញថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាលបានបិទការលេងល្បែងអនឡាញនេះមួយរយៈ ហេតុអ្វីបាននៅតែឃើញបន្តមាននៅកម្ពុជា?

A: ជាការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ល្បែងអនឡាញវាមិនមានតែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែប្រទេសផ្សេងទៀតក៏មានការលេងដូចគ្នាដែរ ប៉ុន្តែវាស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងបានរបស់សមត្ថកិច្ច។ ដោយឡែកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ អាចថាដោយសារតែបច្ចេកវិទ្យានៃការគ្រប់គ្រងរបស់យើងនៅមានកម្រិតដូច្នេះហើយធ្វើឲ្យការអនុវត្តច្បាប់ក៏នៅមានកម្រិតអញ្ចឹងទៅធ្វើឲ្យមានចន្លោះប្រហោងបើកល្បែងអនឡាញ តែបើកមានច្រើនរូបភាពដែលធ្វើឲ្យសមត្ថកិច្ចមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន ហើយក៏បណ្ដាលឲ្យមានការកើនឡើង។

Q: តើលោកបណ្ឌិតឃើញមានផលប៉ះពាល់ដូចម្ដេចខ្លះដល់ប្រទេសកម្ពុជា?

A: ខ្ញុំឃើញថាមានផលប៉ះពាល់ច្រើនដូចជាគ្រប់គ្រងមិនបានតាមរយៈច្បាប់ និងសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ មួយវិញទៀតគេអាចប្រើបញ្ហានេះជាការលាងលុយ ការចាប់ជំរិតពីអន្តរជាតិជាហូរហែរ បង្ខាំងមនុស្សដោយខុសច្បាប់តាមរយៈល្បែងអនឡាញហ្នឹង។ អ្វីដែលសំខាន់នោះគឺខាតបង់ប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ពេលវេលាធ្វើការ ហើយបង្កភាពអសន្តិសុខនៅក្នុងសង្គមថែមទៀត។

Q: តើរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរមានវិធានការដូចម្ដេចខ្លះដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហានានាដែលបានកើតមានឡើងដោយសារតែល្បែងអនឡាញ ជាពិសេសនៅក្នុងរដូវកាលបាល់ទាត់នេះ?

A: រាជរដ្ឋាភិបាលគួរតែមានគោលនយោបាយជាក់លាក់ទៅលើការបង្ក្រាបល្បែងអនឡាញនេះ ទី១ ត្រូវតែបង្កើនសមត្ថភាពទៅលើឧក្រិដ្ឋកម្មទៅលើបច្ចេកវិទ្យានេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព (Cyber Crime) ទើបអាចបង្ក្រាបល្បែងអនឡាញនេះបាន។ ទី២ បង្កើនសមត្ថភាពបច្ចេកវិទ្យាឲ្យខ្លាំងទើបអាចតាមទាន់នូវកិច្ចការទាំងអស់ហ្នឹង។ ទី៣ ត្រូវតែអនុវត្តច្បាប់ប្រាកដប្រជាជាក់លាក់ដោយមិនលើកលែង។ ទី៤ រាជរដ្ឋាភិបាលមិនអាចឲ្យល្បែងអនឡាញហ្នឹងបន្តទៀតបានទេដោយមានច្បាប់ច្បាស់លាស់ទៅលើការបង្ក្រាបនេះ។

Q: ច៎ា! សូមអរគុណលោកបណ្ឌិតដែលបានផ្ដល់បទសម្ភាស៍។

A: បាទសូមអរគុណ!៕

រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃណែនាំអភិបាលរាជធានី-ខេត្តគាំទ្រការបង្កើតមណ្ឌលបន្សាបគ្រឿងញៀនដើម្បីសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Sun, 14 Jul 2024 09:38:34 +0000

រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា ណែនាំឱ្យអភិបាលរាជធានី-ខេត្តគាំទ្រ និងទាក់ទាញវិនិយោគបង្កើតមណ្ឌលបន្សាបគ្រឿងញៀន ដើម្បីសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ និងបណ្តុះបណ្តាលពួកគេឱ្យចេះប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតក្រោយពេលចូលសហគមន៍វិញ។

ទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងមហាផ្ទៃ ផ្សាយនៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃបានលើកឡើងថា ការវិនិយោគបង្កើតមណ្ឌលបន្សាបគ្រឿងញៀននឹងពិបាកលេចចេញជារូបរាង ប្រសិនបើអ្នកវិនិយោគរំពឹងខ្ពស់តែលើប្រាក់ចំណេញហើយ មិនមានការសម្បទានគាំទ្រពីរដ្ឋ។

លោក ស សុខា បានលើកឡើងថា៖ «ការបង្កើតមណ្ឌលព្យាបាល បន្សាប និងស្ដារនីតិសម្បទាអ្នកញៀនគ្រឿងញៀន គឺជាការផ្ដល់ដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីស្រោចស្រង់ និងសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ ពីព្រោះយន្តការនេះមានភាគរយខ្ពស់បំផុតក្នុងការប្រែក្លាយជនរងគ្រោះឱ្យផ្ដាច់បានដោយជោគជ័យពីគ្រឿងញៀន និងថែមទាំងទទួលបានការអប់រំ និងបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីប្រើប្រាស់ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ក្រោយពីការធ្វើសមាហរណ៍ចូលទៅក្នុងសហគមន៍វិញ»។

ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃបន្ថែមថា លោក ស សុខា ក៏បានលើកឡើងអំពីការជួញដូរគ្រឿងញៀនរបស់ឧក្រិដ្ឋជនថា កន្លងទៅសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបបានត្រឹមកម្រិតរាប់សិបគីឡូ ឬត្រឹមរយគីឡូ ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលកន្លះឆ្នាំ២០២៤នេះ មានដល់ទៅជាង ៥ពាន់គីឡូ។

គិតពីខែមករា ដល់ឧសភាឆ្នាំ២០២៤នេះ មន្ទីរប្រឆាំងបទល្មើសគ្រឿងញៀនបង្ក្រាបបានគ្រឿងញៀនចំនួន ៤.៧១តោន កើន២៩ភាគរយក្នុ ងរយៈពេលដូចគ្នាពីឆ្នាំ២០២៣៕

Vox Pop៖ ទស្សនៈពលរដ្ឋជុំវិញក្រមសីលធម៌អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Thu, 04 Jul 2024 03:38:56 +0000

បច្ចុប្បន្ននេះ យើងសង្កេតឃើញថា អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមមួយចំនួនដូចជាហ្វេសប៊ុក (FACEBOOK) និងតិកតុ (TIK TOK)ជាដើម បានប្រើគណនីផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់បង្ហោះរូបភាព និងរឿងរ៉ាវមួយចំនួន។ ប៉ុន្ដែពេលខ្លះ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមទាំងនោះ មិនបានដឹងទេថារាល់ការផុស ឬចែករំលែកទាក់ទងនឹងបញ្ហាគ្រួសារ ជម្លោះវែកញែកដោយពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យនៅលើបណ្ដាញសង្គម អាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ដទៃទៀត ជាពិសេសនោះគឺក្មេងជំទង់ ដែលជាវ័យងាយរងឥទ្ធិពលពីពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យ អសុរោះ គំរោះគំរើយ និងមិនគោរពចាស់ទុំទាំងនោះ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសប្រជាពលរដ្ឋដែលជាសិស្សនិស្សិត គ្រូបង្រៀន និងអាជីវករលក់ដូរដែលរស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្ត ចំនួន៧នាក់ ជុំវិញការយល់ឃើញចំពោះក្រមសីលធម៌ក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម ជាពិសេសការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារដោយការឈ្លោះគ្នា ឬប្រើពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យជាដើម។

លោកស្រី ម៉ែន សុគន្ធា វ័យ២៦ឆ្នាំ មានមុខរបរជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់មតេយ្យសិក្សា នៅខេត្តព្រៃវែង លើកឡើងថា សម្រាប់ក្មេងដែលបើកទូរសព្ទមកឃើញមានរូបភាព ដូចជាការនិយាយស្ដីមិនល្អនឹងធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់កុមារជាខ្លាំង ព្រោះក្មេងនឹងយកពាក្យសម្ដីដែលខ្លួនបានឮ យកមកប្រើប្រាស់ជាមួយមិត្តភក្តខ្លួន ទុកដូចជាការលេងសើចបែបធម្មតា។ ភាគច្រើនលោកស្រីឱ្យកូនមើលតែតុកត្តាណាដែលទាក់ទងនឹងជំនួយក្នុងការរៀនភាសាតែប៉ុណ្ណោះ។

លោកស្រីម៉ែន សុគន្ធា បញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងនាមជាម្ដាយមួយរូប លោកស្រីមិនដែលឱ្យកូនរបស់ខ្លួនប្រើទូរសព្ទក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនចាំបាច់ណាមួយឡើយក្រៅតែពីការសិក្សារៀនសូត្រដែលទទួលបានចំណេះដឹង»។

លោកស្រីសំណូមពរថា៖ «សូមអ្នកដែលប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមគ្រប់រូប កុំចូលទៅចុចតាមដានផេកដែលផុសនូវព័ត៌មានមិនល្អដែលនាំឱ្យខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាតែប៉ុណ្ណោះ បើយើងកាត់បន្ថយបាននោះបុគ្គលដែលធ្លាប់តែចែករំលែកនូវរឿងរ៉ាវមិនល្អនោះក៏នឹងមានកាន់តែតិចៗទៅផងដែរ»។

លោកស្រី ម៉ែន សុគន្ធា ជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់មតេយ្យសិក្សា (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

លោក តុប ដា អាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ សិក្សាជំនាញគិលានុបដ្ឋាយិកាយល់ឃើញថា ការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមជារឿងធម្មតា តែបើប្រើប្រាស់ជាមួយនឹងពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យ អាចបង្កផលប៉ះពាល់ច្រើនដល់ក្មេងជំទង់ដែលកំពុងប្រើប្រាស់ប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមនេះផងដែរ។

លោកតុប ដា ថ្លែងថា៖ «ក្មេងងាយចាប់បាននូវអ្វីដែលគាត់បានឃើញនិងឮ ហើយក្មេងរៀនតាមដោយប្រើពាក្យទាំងអស់នោះទៅកាន់មិត្តភក្តិរបស់គាត់។ បើសិនជាមានបញ្ហាអី មិនគួរបង្ហោះ ឬហែកហួរគ្នានៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមនោះទេ យើងគួរតែមានការដោះស្រាយបញ្ហានោះទល់មុខគ្នា ជៀសវាងកុំប្រើពាក្យអសុរោះនៅមុខក្មេង»។

លោក តុប ដា ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤សិក្សាជំនាញគិលានុបដ្ឋាយិកា (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

កញ្ញា រេត ពៅ អាយុ២២ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នជាបុគ្គលិកគណនេយ្យ យល់ឃើញថា បច្ចុប្បន្នក្មេងៗមានការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមច្រើន ហើយពួកគេងាយចាប់បាន និងយកត្រាប់តាមពាក្យអសុរោះរបស់មនុស្សធំ ដែលការណ៍នេះអាចប៉ះពាល់ទៅដល់ការសិក្សា និងសីលធម៌របស់ក្មេងៗ។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «ការប្រើប្រាស់ពាក្យសំដីអសុរោះអាចបង្កឲ្យមានអំពើហិង្សា និងភាពអសន្តិសុខនៅក្នុងសង្គម ហើយមានការប្រើប្រាស់ពាក្យមិនសមរម្យទៅមនុស្សចាស់ជាដើម»។

កញ្ញា រេត ពៅ បុគ្គលិកគណនេយ្យ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

កញ្ញា រ៉ុម ផាន់នី អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឱសថសាស្រ្តឆ្នាំទី១ រស់នៅខណ្ឌសែនសុខ រាជាធានីភ្នំពេញ ផ្តោតការយល់ថាទៅលើការធ្វើទីផ្សារដោយការឈ្លោះគ្នា ប្រើពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យលើហ្វេសប៊ុក និងតិក តុកជាដើម ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកអាន ឬទស្សនា។ សម្រាប់កញ្ញា ផាន់នី ការធ្វើទីផ្សារបែបនេះ គឺជាទង្វើមិនសមរម្យនោះឡើយ ដែលបានបង្កផលអវិជ្ជមានទៅដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងចាស់ទាំងក្មេង ជាពិសេសគឺក្មេងៗអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ ដែលងាយនឹងយកតម្រាប់តាមគម្រូមិនល្អ។

កញ្ញាក៏បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរ និងក្រសួងមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ ណែនាំ អប់រំ និងកែតម្រូវដល់អ្នកបង្ហោះ និងចែករំលែករូបភាព និងវីដេអូមិនសមរម្យដើម្បីកុំឱ្យអ្នកដទៃយកគម្រូតាម។

កញ្ញាបញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងសង្គមកាន់តែមានភាពវឹកវរជាមួយការធ្វើទីផ្សារតាមបែបជេរបញ្ចោរដែលជារូបភាពមួយដែលមិនគួរកើតឡើងសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមគ្រប់រូប»។

កញ្ញា រ៉ុម ផាន់នី ជានិស្សិតឱសថសាស្រ្តឆ្នាំទី១ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

លោក សែម សីលា អាយុ ១៨ឆ្នាំ ជានិស្សិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រឆ្នាំទី១ រស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លា រាជធានីភ្នំពេញ បានលើកឡើងថា ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដែលមិនមានក្រមសីលធម៌នមួយចំនួន បានបង្ហោះរូបភាពមិនសមរម្យ នាំឲ្យក្មេងៗ ដែលមិនគ្រប់អាយុងាយរងផលប៉ះពាល់ដល់ការគិតពិចារណា។

លោក សែម សីលា ចង់ឃើញគ្រូបង្រៀនជួយអប់រំណែនាំបន្ថែម ព្រមទាំងរាយការណ៍ទៅអាណាព្យាបាល ក្នុងករណីដែលក្មេងមិនចូលសាលា និងណែនាំឲ្យចុចរីផត(report) រឺប្លុក(block)ផេក ដែលតែងតែផុសតែរឿងមិនល្អនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្មារតីផ្ចង់អារម្មណ៍របស់ក្មេងជំទង់។

លោកលើកទៀតថា៖ «សម្រាប់អ្នកដែលដឹងហើយថាជាវីដេអូដែលខ្លួនបានមើលមិនល្អហើយក៏នៅតែចែករំលែកបន្តទៀត លោកថាជាការឆ្លៀតឱកាសដើម្បីតែផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ជាក់ស្តែងអ្នកដែលថតរូប ឬវីដេអូដែលមិនសមរម្យហើយផុស ដើម្បីឲ្យមានមនុស្សចូលមើលច្រើនគឺរិតតែបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងទៅដល់ក្មេង។ គ្រប់អាណាព្យាបាលដែលមានកូនតូចៗក្រោមអាយុ១៥ឆ្នាំ គួរតែព្យាយាមតាមដានសកម្មភាពរបស់កូនឱ្យបានញឹកញាប់ដូចជាពេលណាកូនទៅរៀន ពេលណាកូនទំនេរ»។

លោក សែម សីលា ជានិស្សិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រកំព្យូទ័រ (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

កញ្ញា ទ្រី សុផានី អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតផ្នែកអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេសនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស លើកឡើងថា ផលប៉ះពាល់ និងរូបភាពជេរប្រមាថក្នុងចំណោមអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនេះ មានទាំងនៅកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសដទៃ។ កញ្ញាយល់ថាក្មេងៗ ងាយរងឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន ក៏ព្រោះតែពួកគេមិនអាចវាយតម្លៃថាជារឿងល្អឬអាក្រក់ឡើយ ដូច្នេះពួកគេនឹងងាយធ្វើតម្រាប់តាម។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «បើជនបរទេសបានឃើញនូវវីដេអូដែលមានជម្លោះជេរបញ្ចោរគ្នាតាមបណ្ដាញសង្គម តើគេនឹងមើលមកប្រទេសយើងបែបណា? គេអាចវាយតម្លៃពីសីលធម៌របស់ប្រជាជនយើងថាមានភាពអនាធិបតេយ្យមិនចេះគោរពឱ្យតម្លៃគ្នាទៅវិញទៅមក»។

កញ្ញាលើកទឹកចិត្តទៅដល់សិស្សនិស្សិត អាជីវករលក់ដូរ ពលរដ្ឋទូទៅក្នុងសង្គមដែលជាអ្នកចែករំលែក បញ្ចេញមតិយោបល់ផ្សេងៗលើការផុសនានា គប្បីធ្វើជាគម្រូមួយដ៏ល្អ មិនគួរចែករំលែកនូវរឿងរ៉ាវដែលមិនល្អដែលនាំឱ្យអាប់ឱនដល់ខ្លួនឯង និងសង្គមជាតិ ជាពិសេសចៀសវាងចេតនាដើម្បីទទួលបានការចែករំលែកច្រើនហើយចេះតែយកបណ្ដាញសង្គមជាឈ្នាន់ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនដូចជាការលក់ដូរចំណេញប្រាក់ជាដើម។

កញ្ញបន្ថែមថា៖ «ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋទូទៅ ជាអ្នកប្រើប្រាស់គួរតែងាកមកចាប់អារម្មណ៍ និងចែករំលែកមាតិកាអប់រំល្អបណ្ដុះស្មារតី កុំយកបណ្ដាញសង្គមជាវេទិកាឈ្លោះហែកហួរគ្នា ព្រោះសង្គមយើងត្រូវការធនធានមនុស្សដែលល្អៗជាច្រើនដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ»។

កញ្ញា ទ្រី សុផានី ជានិស្សិតផ្នែកអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេសនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស (រូបភាព៖ ចឹង លីលី)

លោក ទុយ វណ្ណារ៉ា អាយុ៥២ឆ្នាំ មានមុខរបរជាអ្នករត់កង់បី បច្ចុប្បន្នរស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ យល់ឃើញថា ការឈ្លោះគ្នាលើបណ្តាញសង្គមមិនមែនជារឿងសមហេតុផលទេព្រោះ អ្នកប្រើប្រាស់ត្រូវចេះរក្សាសិទ្ធិឱ្យគ្នាដោះស្រាយដោយខ្លួនឯង [ជារឿងផ្ទៃក្នុងគ្រួសារ]។

លោកបន្តថា៖ «ការឈ្លោះគ្នាជារឿងមិនល្អដល់ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយនោះទេ ជួនកាលក្មេងៗក្រោមអាយុ១៥ឆ្នាំគ្នាមានខួរក្បាលគិតមិនជ្រៅជ្រះអំពីបញ្ហានៅក្នុងសង្គមអីចឹងក្មេងមានអារម្មណ៍មួយដោយចេះតែយកតម្រាប់តាម»។

លោកបន្ថែមទៀតថា៖ «គេមិនហាមឃាត់ទេក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ ប៉ុន្តែថាតើព័ត៌មានណាខ្លះដែលល្អចាំផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញហេ្វសប៊ុកអ្វីដែលមិនល្អមិនចាំបាច់ផ្សព្វផ្សាយទេ នាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់សង្គម ហើយក៏ត្រូវរិះគន់ដើម្បីកែលម្អទៅលើការផ្សព្វផ្សាយលើបណ្តាញសង្គមមួយចំនួនដែរ»។

លោក ទុយ វណ្ណារ៉ា ជាអ្នករត់កង់បី (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសកម្ពុជាមានអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមចំនួន ១១.៦៥ លាននាក់ ឬស្មើនឹង៦៨.៤ ភាគរយនៃចំនួនប្រជាជនសរុប ហើយភាគច្រើនមានអាយុចាប់ពី១៣ឆ្នាំដល់៦៤ឆ្នាំ។ នេះបើយើងតាមគេហទំព័រ Datareportal៕

ចឹង លីលី (Choeng Lily) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ អង្រឹងក្រណាត់​​ក្រងពីកាកសំណល់រោងចក្រ​កាត់ដេរ​​​​ជួយ​ដល់បរិស្ថានមួយផ្នែក​

បទយកការណ៍៖ វេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់ ជំរុញការកែច្នៃឡើងវិញនៅកម្ពុជា

Green Goals: Homegrown Innovation Key to Eco Sustainability

Q&A: Empowering Youth for a Cleaner Future

កម្រងរូបភាព៖ មុខរបរក្រងអង្រឹងនៅខេត្តតាកែវ

អាជ្ញាធរខេត្ត បន្តអនុត្តគោលនយោបាយភូមិ ឃុំ ស គ្មានគ្រឿងញៀន ជាពិសេសតំបន់កំសាន្ត​

អាជ្ញាធរកំចាត់មីន​ណែនាំ​ឱ្យ​ប្រយ័ត្ន​​ចំពោះ​​សំណល់ជាតិផ្ទុះ​អំឡុង​ពេល​ និង​ក្រោយ​ទឹក​ជំនន់​​

ពលរដ្ឋ​​នៅ​​ខេត្តរតនគិរី​១៧​នាក់​​ពុលផ្សិត​​​

Q&A៖ ល្បែងអនឡាញ​បង្កឱ្យ​មាន​អសន្តិសុខ និង​ប៉ះពាល់​មុខ​មាត់កម្ពុជា​