ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ ជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ រំលេចក្បាច់រចនានៃប្រាង្គប្រាសាទខ្មែរនៅលើវត្ថុប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Thu, 26 Sep 2024 07:42:06 +0000

ខេត្តកណ្ដាល៖ សម្លេងដំខ្សាវៗលឺចេញពីរោងមួយដែលមានបុរសចំណាស់ម្នាក់ មានបង់ក្រមានៅក កំពុងអង្គុយលើកៅអីឈើ ដៃស្ដាំកាន់ញញួរ ដៃឆ្វេងកាន់ដែកដំ កំពុងឆ្លាក់ដងដាវដើម្បីឱ្យក្បាច់រចនាលេចចេញជារូបរាង។

លោក ជា យុទ្ធា ដែលមានសក់ស្កូវ ពាក់វែនតា វ័យ៧០ឆ្នាំរូបនេះ ប្រកបរបរជាជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ ជិតពាក់កណ្ដាលជីវិតមកហើយ ដោយសារចិត្តស្រឡាញ់ការងារជាជាងចម្លាក់នេះ។ លោកបានផ្តើមប្រកបរបរនេះនៅផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយក្រោយមករបរនេះមានការរីកចម្រើន ដោយមានទទួលបណ្ដុះបណ្ដាលកូនជាងប្រហែលជាង១០នាក់មកហើយ។ ទីតាំងរោងជាងឈ្មោះ ‹‹Ramo-ជាងចម្លាក់››នេះស្ថិតនៅភូមិ សាលាកាត់សក់ ឃុំវិហារលួង ស្រុកពញ្ញាឮ ខេត្តកណ្ដាល។

ជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ ស្នាដៃចាស់វស្សា ជា យុទ្ធា បានចាយពេលជិត៤០ឆ្នាំជាមួយចម្លាក់បុរាណ ដោយដកស្រង់ចេញពីក្បូរក្បាច់
រចនាប័ទ្មរបស់ខ្មែរដែលប្រតិដ្ឋលើប្រាង្គប្រាសាទនានា មកឆ្លាក់លើវត្ថុប្រើប្រាស់ដូចជា ផ្តិល កំសៀវ កែវទឹក ដាវ និងចានស្រាក់ជាដើម។ ស្នាដៃទាំងនេះ ជាមរតកដើម្បីឱ្យក្មេងជំនាន់ ក្រោយបានស្គាល់ និងចងចាំថាជាស្នាដៃ និងចម្លាក់របស់ដូនតាខ្មែរ។

លោក យុទ្ធា ឲ្យដឹងថាចម្លាក់នេះទាមទារឲ្យមានការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ និងត្រូវការទាំងកម្លាំងកាយកម្លាំងចិត្ត ព្រោះការផ្ចិតផ្ចង់ឆ្លាក់ក្បាច់រចនានីមួយៗមានច្រើនដំណាក់កាល និងប្រើរយៈពេលយូរ។ នេះក៏ដើម្បីឱ្យ វត្ថុមួយៗដែលបានឆ្លាក់ចេញមកមានគុណភាពអាចតម្រូវចិត្តភ្ញៀវបាន។

លោក ជា យុទ្ធា ឆ្លាក់ចម្លាក់លើដងដាវ។ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោកពន្យល់ថា មុននឹងអាចដាប់ឆ្លាក់បាន ជាដំបូងត្រូវស្លជ័រជាមុនសិន។ ការស្លជ័រនេះទៀតសោត ត្រូវការយកជ័រចុង (ជ័រឆៅ) ដាក់ជាមួយដីដំបូកដែលបុកម៉ត់ខៃដូចម្ស៉ៅលាយជាមួយខ្លាញ់ត្រី ដុតដោយអុសដែលប្រើរយៈពេលដុតយ៉ាងហោចណាស់៦ម៉ោង ទើបជ័រនោះទន់អាចយកទៅប្រើបាន ដែលគេហៅថាជាជ័រប្រមូល។ ជំហានបន្ទាប់ ក្រោយជ័រនោះទន់ហើយ ទើបអាចយកទៅដាក់លើពុម្ពផ្សេងៗដូចជាផ្ដិល និងកែវទឹកជាដើម។

ជ័រដែលស្លររួចទុកសម្រាប់ឆ្លាក់ចម្លាក់ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោកថា ស្រលាញ់នឹងខិតខំថែរក្សាទុកឱ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយកុំឱ្យបាត់បង់ និងមិនស្គាល់នូវអ្វីដែល ជារបស់ខ្លួនឯង ប្រយ័ត្នតែគេយកបាត់ពិបាកថែ អ្វីដែលធ្វើបានគឺលោកចេះតែព្យាយាមទៅពិសេស ចម្លាក់ក្បូរក្បាច់នេះតែម្ដង។

លោក ជា យុទ្ធា ថ្លែងថា៖ ‹‹បើយើងមិនបម្រើយើងមិនធ្វើរូបភាពឱ្យចេញជាចម្លាក់ គឺថារបស់ហ្នឹងវាត្រូវបាត់បង់។ ព្រោះយើងជាកូនខ្មែរ បើយើងមិនបម្រើនៅក្នុងក្បាច់ ចម្លាក់នោះលើប្រាក់ ស្ពាន់ គឺថាអន់ពេក ខ្សោយពេក អ៊ីចឹងប្រទេសណាក៏គេចង់បានចម្លាក់ខ្មែរដែរ››។

កាលពីកុមារភាពវ័យ១២ឆ្នាំ លោក ជា យុទ្ធា បានរៀនធ្វើតុ ទូ កៅអីជាមួយឳពុកដែលជាមុខរបរក្នុងគ្រួសារ។ លុះដល់ថ្នាក់ទី៩ លោកចាប់ផ្តើមគិតគូរពីជំនាញ ឬអាជីពអ្វីសម្រាប់ចិញ្ចឹមខ្លួននាពេលអនាគត។ គួបផ្សំនឹងការជំរុញពីឳពុកផង និងចិត្តស្រលាញ់ផង លោកក៏សម្រេចថាទៅរៀនជាជាងចម្លាក់ជាមួយឳពុកមារ នៅរាជធានីភ្នំពេញចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៦ ដល់១៩៧៧។

អាជីពជាជាងចម្លាក់របស់លោកនេះ ត្រូវបានផ្អាកដោយសារសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬរបបខ្មែរក្រហម។ ប៉ុន្តែលោកសម្រេចចាប់យកអាជីពជាជាងចម្លាក់នេះជាថ្មីក្រោយការផ្តួលរលំនៃរបប ខ្មែរក្រហម។

លោករៀបរាប់ថា ធ្លាប់មានប្រទេសផ្សេងៗដូចជាចិន កូរ៉េ និង អង់គ្លេសជាដើម បានចុះ មកដល់ទីតាំងរបស់លោកដោយផ្ទាល់ និងមកមើលពីរបៀបធ្វើចម្លាក់បែបបុរាណខ្មែរនេះ។ ហើយលោកថា ជនបរទេសទាំងនោះ បានសរសើរនិងស្ញប់ស្ញែងស្នាដៃចម្លាក់ទាំងនេះ។

ដាវដែលមានចម្លាក់ដកស្រង់ចេញពីរឿងរាមកេរ្តិ៍ត្រង់ ព្រះរាមជិះហនុមានអមដោយម៉ូតផ្កាខ្មែរស្រោមលើស្រោមដាវ និងដងដាវ។ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

សកម្មភាពលោក ជា យុទ្ធា កំពុងលាបពណ៌ចានស្រាក់ដើម្បីរំលេចម៉ូតចម្លាក់ឲ្យផុស (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោក ជា យុទ្ធា បញ្ជាក់បន្ថែមថាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់សម្រាប់ឆ្លាក់ទាំងអស់ដូចជាដែកដាប់ ជ័រប្រមូលសម្រាប់ចាក់ពុម្ព ដែកសម្រាប់ឈូសឈើ ញញួរ ដែកតូច ដែកធំសម្រាប់ចិតថែមថយរូបពេលឆ្លាក់ទាំងអស់សុទ្ធតែប្រើវត្ថុធាតុដើមរបស់ខ្មែរពីបុរាណ ហើយអ្នកឆ្លាក់ក៏សុទ្ធតែជាខ្មែរដែរ។

លោក គាំ ពិសី វ័យ៣៩ឆ្នាំ ជាកូនជាងធ្វើការនៅរោងជាង Ramo-ជាងចម្លាក់ ដែល រស់នៅជិតខាងម្ចាស់រោងជាង។ លោកបានរៀនឆ្លាក់នេះតាំងពីវ័យជាង១០ឆ្នាំមកម្ល៉េះ កាលនោះលោកនៅជាសិស្សបឋមសិក្សានៅឡើយ។

លោក ពិសី រៀបរាប់ពីការតស៊ូនៅពេលលោកចាប់ផ្តើមរៀនឆ្លាក់ក្បាច់ដែលបន្សល់ទុកពីដូនតាខ្មែរសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយនេះថា៖ «ពិបាកពេលដំបូង យើងវ៉ៃ[ឆ្លាក់]អត់ត្រូវ ឥឡូវលែងអីហើយវ៉ៃ[ឆ្លាក់]អត់មើលក៏បានដែរ វ៉ៃ[ឆ្លាក់]មើលតែដែកទេ ញញួរលែងមើលហើយ។ កាលមុនមើលទាំងពីរវាយឺត ជួនកាលវ៉ៃ[ឆ្លាក់]ខុសចំថ្ងាស»។

លោក ពិសី បន្ថែមទៀតថា ចំពោះការធ្វើចម្លាក់នេះត្រូវការទីកន្លែងមួយដែលស្ងប់ស្ងាត់ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការប្រើអារម្មណ៍បានល្អ និងផ្ចិតផ្ចង់ទៅលើការងារដែលកំពុងធ្វើ។

លោករៀបរាប់បន្តថា ការងារចម្លាក់ដែលលោកធ្វើរាល់ថ្ងៃនេះជាចម្លាក់ក្បាច់អង្គរ ដែលការឆ្លាក់ក្បាច់នានា គឺធ្វើទៅតាមតម្រូវការរបស់អតិថិជន ហើយត្រូវចំណាយពេលវេលាច្រើនថ្ងៃក្នុងការរចនា ប៉ុន្តែលោកនៅតែចង់បន្តធ្វើការងារដែលលោកស្រលាញ់។

លោកនិយាយថា៖ «និយាយទៅឱ្យតែភ្នែកនៅភ្លឺ ឱ្យតែភ្នែកនៅមើលឃើញ នៅអាចធ្វើបាន យើងចេះតែធ្វើទៅ»។

លោក គាំ ពិសី អាយុ ៣៩ឆ្នាំ កំពុងតែឆ្លាក់ចម្លាក់រូបគ្រុឌ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

ចំណែកកូនជាងចម្លាក់ដែលជាអ្នករស់នៅជិតខាងដូចគ្នាម្នាក់ទៀត គឺលោក ស្រស់ ចំរើន វ័យ៣៩ឆ្នាំ ។ លោក ស្រស់ ចំរើន ធ្លាប់បោះបង់ការងារជាងចម្លាក់នេះម្តងហើយកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ដើម្បីទៅធ្វើការផ្នែកចុងភៅ ប៉ុន្តែក្រោយមកលោកបានត្រឡប់មកធ្វើការងារចម្លាក់នេះវិញដោយសារក្តីស្រលាញ់។ លោកមានបំណងស្នងតំណែងការងារចម្លាក់ទាំងអស់ពីម្ចាស់រោងជាងដែលមានវ័យកាន់តែចាស់ ខណៈតំបន់ដែលលោកកំពុងរស់នៅមិនមានអ្នកចេះធ្វើចម្លាក់នេះច្រើនទេ។

លោក ស្រស់ ចំរើន ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ការងារជាជាងចម្លាក់នេះ គឺលែងបោះបង់ទៀតហើយ ពីព្រោះខ្ញុំស្រលាញ់ការងារនេះដោយខ្លួនឯង និងចង់បន្តធ្វើជារៀងរហូត។ ឃើញអ៊ំចាស់ៗហើយ យើងចាប់អាហ្នឹងទៅ ដើម្បីស្នងគាត់កុំឱ្យបាត់បង់ព្រោះនៅយើងនេះមិនសូវជាមានជាងធ្វើទេ››។

លោកបន្តថា ចំពោះក្បាច់ចម្លាក់មានច្រើនប្រភេទដែលលោកនៅបន្តសិក្សាស្វែងយល់ និងរៀនឆ្លាក់។ ចំណែកចម្លាក់ខ្លះទៀត ជាការកម៉្មង់ផ្ទាល់ពីអតិថិជន។

លោក ស្រស់ ចំរើន អាយុ ៣៩ឆ្នាំ កំពុងឆ្លាក់ចម្លាក់ម៉ូតផ្កាភ្ញីលើផ្តិល (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

យោងតាមក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ការលក់ដូរចម្លាក់ដែលរំលេចពីស្នាដៃបែបខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ហាក់មានកំណើនឡើងជាងមុន។ ក្រសួងបន្ថែមថា ក្រសួងនៅតែបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិស្តីពីវប្បធម៌ ដែលលើកស្ទួយគ្រប់វិស័យ វប្បធម៌ និងសិល្បៈ រួមទាំងផ្នែកចម្លាក់ផងដែរ ដើម្បីអភិរក្សនូវចម្លាក់ដែលជាស្នាដៃបែបខ្មែរ។

ក្រសួងឱ្យដឹងថា៖ «ការកើនឡើងនេះ គឺដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំយន្តការបើកប្រទេសឡើង វិញក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដែលអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍ចូលមកប្រទេសកម្ពុជាកើនឡើង។ កត្តាសំខាន់មួយទៀត គឺដោយសារតាមបណ្តាតូបសាជីវកម្មនីមួយៗ មានមធ្យោបាយផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមទូលំទូលាយជាងមុន»។

បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក៏កំពុងបន្តយន្តការបណ្តុះបណ្តាលក្បួនខ្នាតក្បាច់ចម្លាក់ ក្នុងនោះរួមមានការរៀបចំកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធផ្សេង និងការរៀបចំសម្រួចមុខងារថ្មី យកវិស័យសិល្បៈសូនរូប និង សិប្បកម្មធ្វើជាមូលដ្ឋាននៃឧស្សាហកម្មវប្បធម៌ និងច្នៃប្រឌិតផងដែរ។

ថ្វីដៃចម្លាក់ប្រកបដោយភាពផ្ចិតផ្ចង់ និងរំលេចនូវក្បូរក្បាច់រចនាខ្មែរនេះ ធ្វើឲ្យលោក ជា យុទ្ធា ទទួលបានគោរមងារ«ទេពហត្ថកោសល្យ ជា យុទ្ធា» ពីព្រះមហាក្សត្រនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១ និង ទទួលពានកិតិ្តយសចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៅ២០២២ផងដែរ។

គ្រឿងចម្លាក់ ពានកិត្តិយស និងគោរមងារដែលទទួលបានពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងព្រះមហាក្សត្រតាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌ និង វិចិត្រសិល្ប:។ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោក ជា យុទ្ធា ចង់មើលឃើញយុវជនជំនាន់ក្រោយបន្តថែរក្សាកេរ្តិ៍ដំណែលខ្មែរតាមការរៀនសូត្រ ស្វែងយល់ ឬធ្វើចម្លាក់ទាំងនេះ។

លោក ជា យុទ្ធាដែលជាគ្រូ និងជាជាងចម្លាក់ក្បាច់ខ្មែរថ្លែងថា៖‹‹ខ្ញុំចង់ឱ្យកូនចៅកូនក្មួយស្រករក្រោយខិតខំអភិរក្សរៀនសូត្រចម្លាក់ល្អៗដើម្បីដកស្រង់ពីប្រាង្គប្រាសាទនៅប្រាសាទអង្គររបស់យើង ដើម្បីឱ្យបានក្បាច់ចម្លាក់ល្អឡើងៗ ដើម្បីយើងរក្សានូវវប្បធម៌ខ្មែរយើង ទុកបន្ដទៅថ្ងៃក្រោយ››៕

បទយកការណ៍៖ អ្នករត់កង់បីខ្លះរកចំណូលមិនគ្រប់គ្រាន់ ត្រូវស្នាក់នៅតាមដងផ្លូវជំនួសផ្ទះ

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Thu, 22 Aug 2024 11:58:23 +0000

ភ្នំពេញ៖ អង្គុយបញ្ឈរជង្គង់ក្នុងកង់បី ភ្នែកសម្លឹងមើលទូរស័ព្ទរង់ចាំភ្ញៀវជិះកង់បីនៅតំបន់ផ្សារធំថ្មី លោក ម៉ែន សុខន បានឆ្លៀតពេលរៀបរាប់ពីបញ្ហាជីវភាពរបស់អ្នករត់កង់បីដូចជារូបលោក។ អ្នករត់កង់បី៣៩ឆ្នាំរូបនេះ ថាបច្ចុប្បន្នខ្លួនរកចំណូលមិនសូវបានដូចកាលពីមុនដោយសារតែវិបត្តសេដ្ឋកិច្ច។

លោក ម៉ែន សុខន ថ្លែងថា៖ «ពីមុនរៀងគ្រាន់បើដែល យើងមកដឹងតែមានម៉ូយ(ភ្ញៀវ)ដឹកពីមុន បើឥឡូវមកអង្គុយតែលេង មួយថ្ងៃៗចង់ដាច់បាយដែរ។ ពីមុនរកបានមួយថ្ងៃ៨ម៉ឺន ៩ម៉ឺនអីដែរ ដល់ឥឡូវបានតែ៥ម៉ឺនពេកហើយ»។

លោក ម៉ែន សុខន និងអ្នករត់កង់បីផ្សេងទៀតដែលអ្នកសារព័ត៌មាន Newsroom បានជួបសម្ភាស អះអាងថា ចាប់តាំងពីពេលកើតមានកូវីដមក ចំណូលពីរបររត់កង់បីនេះពិតជាធ្លាក់ចុះ ទន្ទឹមពេលចំនួនអ្នករត់កង់បីមានច្រើន។ ពួកគេយល់ថា បញ្ហានេះអាចមកពីកត្តាសេដ្ឋកិច្ចមិនទាន់ត្រឡប់ទៅរកភាពប្រសើរដូចមុន។

លោក ម៉ែន សុខន ថ្លែងបន្តថា៖ «វាមានច្រើនមែនកង់បី យើងអ្នករកមានច្រើនតែអ្នកដើរអត់សូវមាន ចឹងយើងពិបាកដែរ។ ដូចយើងដឹងចឹងបើតាមទីផ្សារឥឡូវ នៅហាងមួយៗអត់សូវមានអ្នកដើរ ដល់ចឹងយើងដឹកក៏អត់សូវមានអ្នកជិះដែរ»។

លោក ម៉ែន សុខន អ្នករត់កង់បី។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីលោកម៉ែន សុខន លោក នាង វណ្ណាង អាយុ៣៥ឆ្នាំ ក៏កំពុងអង្គុយរង់ចាំភ្ញៀវនៅក្បែរផ្សារថ្មីដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីកាត់កងចំណាយប្រចាំថ្ងៃរួច លោកនៅសល់លុយតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។

លោក នាង វណ្ណាង ថ្លែងថា៖ «កាលពីមុនចំណូលថេរ អន់បំផុតក៏៧ម៉ឺន ៨ម៉ឺនដែល តែឥឡូវកំណត់អត់បាន រកអត់ទៀង ជួនកាលបានតិចក្រោម១០ដុល្លារ ហើយយើងចាក់សាំងហូបចុកអស់ហើយសល់តិចតួច បើពីមុនហូបអីហើយក៏សល់៥ម៉ឺន ៦ម៉ឺនដែរ»។

លោក វណ្ណាង លើកឡើងនៅពេលដែលមិនសូវមានភ្ញៀវជិះដូចមុនធ្វើឱ្យចំណូលក្នុងគ្រួសារធ្លាក់ចុះ ហេតុនេះប្រពន្ធរបស់លោកត្រូវចេញទៅធ្វើការរោងចក្របន្ថែមដើម្បីជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារ។

លោកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី អ្នករត់កង់បី។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

រត់កង់បីមួយរូបទៀត លោកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី អាយុ៤២ឆ្នាំ ក៏ជួបវិបត្តិចំណូលធ្លាក់ចុះដូចគ្នា។ ក្រៅពីបញ្ហាចំណូលហើយ អ្នកស្រី វ៉ារីដែលរត់កង់បីចាប់ពីពេលរសៀលរហូតទល់ភ្លឺរូបនេះ លើកឡើងការប្រើប្រាស់ App សម្រាប់រកភ្ញៀវមកជិះនេះ ក៏មានបញ្ហាខកចិត្តផ្សេងទៀតដែរ ដូចជាភ្ញៀវខ្លះកម្មង់ហើយ តែបែរជាប្តូរចិត្តមិនជិះវិញ ព្រមទាំងការចំណាយជួសជុសកង់បីជាដើមជាពិសេសក្នុងរដូវភ្លៀងនេះ។

អ្នកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី ថ្លែងថា៖ «បញ្ហាប្រឈមរបស់ខ្ញុំទី១ ពិបាករកអតិថិជនជិះ ហៅកង់បីយើងជិះ។ ទី២ ភ្ញៀវ Booking ភាគច្រើនចូលចិត្តកូរ Cancel យើងទទួល Booking ហើយផ្តាច់ចេញ អ៊ីចឹងពេលយើងទៅដល់ហើយខាតពេលវេលា ខាតហ្គាស[…]គាត់អត់យល់យើងទេ គាត់យល់តែអារម្មណ៍របស់គាត់អ៊ីចឹងណាភ្ញៀវ»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «អារកលុយមិនបានហើយអាកង់បីងាកខូចងាកខូច ជាពិសេសខែហ្នឹងខែភ្លៀងទៀត ងាកលិចទឹក»។

លោកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី ប្រកបរបររត់កង់បីឥណ្ឌា។ (រូបភាពផ្តល់ឲ្យដោយអ្នកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី)

ចំនួនអ្នករត់កង់បីនៅទូទាំប្រទេសកម្ពុជា មានប្រហែលជាង៨ម៉ឺននាក់ ហើយអ្នកដែលបានចុះបញ្ជីជាសមាជិកនៃសមាគមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) មានចំនួនជាង១ម៉ឺននាក់។ នេះបើយោងតាម លោក វន់ ពៅ ប្រធានសមាគម IDEA។

លោក វន់ ពៅ ឱ្យដឹងថា ក្រុមអ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ជាពិសេសអ្នករត់កង់បីនេះ កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិតមែន ហើយនេះជារឿងដែលត្រូវព្រួយបារម្ភ។ លោកឱ្យដឹងទៀតថាពួកគេប្រឈមនឹងអតុល្យភាពរវាងចំណូល និងចំណាយ ជាពិសេសបន្ទុកបំណុលធនាគារ។

លោក វន់ ពៅមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើរឿងហ្នឹងកាន់តែអូសបន្លាយយូរទៅៗ ធ្វើឱ្យគាត់ធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពវិបត្តិសង្គមមួយដែលគាត់ធ្លាក់ខ្លួនក្នុងបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រច្រើន ហើយគាត់អាចបោះបង់មុខរបរ ទៅចំណាកស្រុកទៅក្រៅប្រទេសទាំងប្រថុយប្រថាន អាហ្នឹងជាបញ្ហាដែលយើងមើលឃើញជាក់ស្តែង»។

លោក វន់ ពៅ សង្កេតឃើញថា ក្រុមអ្នករត់កង់បីមួយចំនួនដែលមានបញ្ហាលំបាកខ្លាំងក៏ជ្រើសរើសយកការស្នាក់នៅតាមដងផ្លូវនៅពេលរាត្រី ដោយសារប្រាក់ចំណូលមិនគ្រប់សម្រាប់បង់ថ្លៃផ្ទះជួលដូចមុន។

លោក វន់ ពៅ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែដោះស្រាយបញ្ហានេះ ជូនក្រុមអ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ជាពិសេសក្រុមអ្នករត់កង់បីនេះ តាមរយៈការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ឱ្យច្រើនមកកម្ពុជា។ បន្ថែមពីនេះ លោកថា រដ្ឋគួរសម្របសម្រួលជួយពន្យាពេលនៃការបង់បំណុលធនាគារ និងជួយឧបត្ថម្ភធនធានខ្លះដល់ក្រុមអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធដែលកំពុងតែរងនូវភាពដុនដាបបែបនេះផងដែរ។

លោកវន់ ពៅ បន្តថា៖ «ប្រព័ន្ធជំនួយសង្គមត្រូវគិតទៅដល់ពួកគាត់ឱ្យបានដិតដល់ដើម្បីធានានៃការបន្តជីវិតជាអាជីវកម្មដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពនេះផងដែរ ហើយម្យ៉ាងទៀតរដ្ឋគួរគិតពិចារណារឿងអ្នកប្រកបរបរអាជីវកម្មដែលជនជាតិខ្មែរនៅក្នុងប្រទេសហ្នឹង ទប់ស្កាត់កុំឱ្យបរទេសមកដណ្តើមការងាររបស់យើងជាខ្មែរម្ចាស់ស្រុកដែលប្រកបមុខរបរតូចតាចនេះ ប្រសិនជានៅតែបណ្តាយបែបនេះ អាហ្នឹងស្ថានភាពកាន់តែធ្ងន់ទៅៗ»។

ចំណែកលោក មាស នី អ្នកវិភាគសង្គម មើលឃើញថាទាំងអ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ និងរបរផ្សេងទៀតសុទ្ធតែជួបការប្រឈមនឹងបញ្ហាចំណូលរកមិនសូវបាន ដោយសារតែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងមិនសូវមានភ្ញៀវទេសចរណ៍។

លោក មាស នី ថ្លែងថា៖ «យើងដឹងហើយថាបើយើងមើលវិស័យទេសចរណ៍មួយធ្លាក់ បានន័យថាវិស័យរបររកស៊ីភាគច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យទេសចរណ៍ អាហ្នឹងវាធ្លាក់ដូចគ្នា ដូចកង់បី អ៊ីចឹង។ បើកាលណាធ្លាក់(សេដ្ឋកិច្ច) មនុស្សត្រូវកាត់បន្ថយការដើរហើរ គ្នាដែលរកស៊ីដឹកជញ្ជូនក៏គ្មានអីរកដែរ។ នៅតាមផ្សារអ្នកលក់ដូរក៏មានការត្អូញត្អែរដែរ ថ្ងៃខ្លះស្ងាត់ឈឹងតែម្តង»។

លោក មាស នី លើកឡើងថារដ្ឋាភិបាលអាចជួយដល់អ្នកមានជីវភាពលំបាកតាមរយៈ
បណ្ណប.ស.ស បណ្ណសមធម៌សម្រាប់គ្រួសារក្រីក្រ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកមិនទាន់មើលឃើញមានការជួយពួកគេនៅឡើយ ដែលបញ្ហានេះអាចធ្វើឱ្យពួកគេធ្លាក់ទៅក្រោមបន្ទាត់ក្រីក្រ។

វត្តមាននៃកង់បី(ឥណ្ឌា) បាននាំចូលមកក្នុងទីផ្សារកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០១២ និងចាប់ផ្តើមមានកំណើនខ្ពស់នៃការបើកបរ និងប្រើប្រាស់កង់បីប្រភេទនេះនៅអំឡុងឆ្នាំ ២០១៧។ នេះបើតាមការផ្សាយនៅលើគេហទំព័រ RFI កាលពីឆ្នាំ២០១៧។

រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា លោក ទូច ចាន់នី ឱ្យដឹងថា ប្រសិនបើអ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋក្រៅប្រព័ន្ធមានបណ្ណសមធម៌ ឬបណ្ណក្រីក្រ ពួកគេនឹងទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងពីបណ្ណនោះ។ លោកថា អ្នកដែលមានជីវភាពលំបាកក្រីក្រអាចដាក់ពាក្យស្នើសុំបណ្ណសមធម៌ពីឃុំសង្កាត់ខ្លួន ហើយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននឹងចុះទៅពិនិត្យវាយតម្លៃ។

លោក ទូច ចាន់នី ថ្លែងថា៖ «អ្នកផ្ដល់បណ្ណគឺក្រសួងផែនការ តាមរយៈសមីខ្លួនគាត់ស្នើសុំ គាត់រស់នៅតំបន់ណាសង្កាត់ណាគាត់ស្នើសុំទៅខាងហ្នឹងទៅ ហើយមូលដ្ឋានគេចុះទៅវាយតម្លៃ បើស្ថានភាពគាត់ក្រពិតប្រាកដមែនទើបបានបណ្ណហ្នឹង»។

បន្ថែមពីជំនួយផ្នែកជីវភាពក្នុងគ្រាលំបាកនេះ អ្នករត់កង់បីដូចអ្នកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី ចង់ឃើញអាជ្ញាធរជួយសម្រួលកន្លែងចតកង់បីសាធារណៈដល់ពួកគេ ដើម្បីរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងអាចផ្ដល់ភាពងាយស្រួល ក្នុងការចតរង់ចាំភ្ញៀវ។

អ្នកស្រី សុវណ្ណ វ៉ារី ថ្លែងថា៖ «យើងតែងតែស្នើសុំថាឲ្យមានកន្លែងសមរម្យត្រឹមត្រូវប្រកបដោយអនាម័យ សុខសុវត្ថិភាព។ កុំឱ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់ កុំឱ្យថាយើងចតទៅថាអាកង់បីចតរញ៉េរញ៉ៃអត់មានរបៀបទេ ខូចសណ្តាប់ធ្នាប់អស់ហើយ។ ចុះបើបងៗអស់លោកអត់រៀបចំឱ្យពួកខ្ញុំមានសុវត្ថិភាពមានរបៀបរៀបរយផងឱ្យខ្ញុំទៅចតឯណា គេចតបានយើងចតបានហើយមិនអញ្ចឹង»៕

កម្រងរូបភាព៖ លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន ខំពុះពារទាំងមានកូនក្នុងផ្ទៃលក់ចេកនិងដំឡូងចៀន

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Mon, 19 Aug 2024 04:22:41 +0000

លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន អាយុ២៨ឆ្នាំ ជាអ្នកលក់នំចេកចៀន ដំឡូងចៀន នៅតាមបណ្តោយព្រែកហូរ ក្នុងសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ តាំងពីឆ្នាំ២០១៩ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ មានស្រុកកំណើតនៅស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត លោកស្រីដែលកំពុងពរពោះ៣ខែ និងស្វាមី មានកូន២នាក់ ដែលមានអាយុ៦ឆ្នាំ កំពុងរៀនថ្នាក់ទី១ និងម្នាក់ទៀតអាយុ៣ឆ្នាំ។ ដោយសារកត្តាជីវភាព ស្វាមីលោកស្រី ត្រូវរស់នៅខេត្តកំពត ដើម្បីធ្វើស្រែចំការ និងមើលថែកូនទាំង២។ ចំណែកលោកស្រី ស្រីអាន បច្ចុប្បន្នកំពុងជួលផ្ទះរស់នៅតែម្នាក់ឯងជាមួយកូនក្នុងផ្ទៃ ជិតបន្ទាយអង្គរក្ស ក្នុងក្រុងតាខ្មៅ ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ ដោយមិនមានវត្តមានប្តីនៅក្បែរ។ លោកស្រីបានភ្ញាក់ពីដំណេកតាំងពីម៉ោង៥:៣០នាទីព្រឹក ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីរៀបចំប្រដាប់ប្រដាលក់ដូរ និងទៅដល់ទីតាំងលក់ប្រហែលម៉ោង៦:៣០នាទី ហើយលោកស្រីតែងតែបិទកន្លែងលក់ដូរនៅម៉ោង៥:៣០ ឬ៦:០០នាទីល្ងាច។ ទោះបីជាខ្វះភាពកក់ក្តៅបន្តិច តែការប្រកបរបរនៅភ្នំពេញនេះ លោកស្រីអាចរកចំណូលបន្ថែមពីការលក់នំចេកចៀន ដំឡូងចៀននេះ បានខ្ទង់២០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ក្រោយការទូទាត់ជាមួយនឹងថ្លៃដើម និងការចំណាយផ្សេងប្រចាំថ្ងៃ គឺលោកស្រីអាចសល់លុយចំណេញពីការលក់ចំនួន៥ម៉ឺន ទៅ៦ម៉ឺនរៀល។

លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន កំពុងចាប់នំដំឡូងចៀនដាក់ក្នុងថង់ឱ្យអតិថិជន នៅសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន បកចេកដើម្បីធ្វើចេកចៀន នៅសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន យកចេកមកជ្រលក់ម្សៅលើកទី២ នៅសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

រូបភាពនៃការលក់ចេក និងដំឡូងចៀន នៅសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន កំពុងរៀបអីវ៉ាន់នៅលើរទះ នៅសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបថត៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

សកម្មភាពលោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន ចៀននំលក់ជិតគល់ស្ពាន នៅសង្កាត់កំពង់សំណាញ់ ក្រុងតាខ្មៅ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបថត៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

យូនីសេហ្វជំរុញឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់លើកុមារ និងមនុស្សវ័យជំទង់ដែលងាយលង់ទឹក

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Mon, 05 Aug 2024 10:07:43 +0000

នាយកអង្គការយូនីសែហ្វប្រចាំកម្ពុជា (UNICEF Cambodia) ជំរុញឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធ យកចិត្តទុកដាក់ ខ្ពស់ លើកុមារ និងមនុស្សវ័យជំទង់ដែលប្រឈមនឹងការលង់ទឹកស្លាប់នៅកម្ពុជា ដោយសារតែពួកគេមិនមានសមត្ថភាពការពារខ្លួនពីគ្រោះថ្នាក់។

នាយកអង្គការយូនីសែហ្វប្រចាំកម្ពុជាដែលធ្វើការទាក់ទងនឹងបញ្ហាកុមារ លោកបណ្ឌិត វីល ផាកស៍ (Dr. Will Parks) ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហាថា កុមារប្រឈមនឹងការលង់ទឹក ដោយសារពួកគេតែងតែលេងនៅលើ ឬក្បែរប្រភពទឹក ដែលមិនមានការត្រួតពិនិត្យ ឬការពារដោយរបាំង។ លោកថា ហានិភ័យមានខ្ពស់ចំពោះកុមារតូចៗ ដោយសារពួកគេមិនមានជំនាញ ឬការយល់ដឹងដើម្បីជៀសវាង ឬគេចពីគ្រោះថ្នាក់ដោយសារលង់ទឹកបាន ហើយអាកាសធាតុកាន់តែក្តៅ ឬកម្រិតទឹកកាន់តែខ្ពស់ ក៏ជាកត្តារួមចំណែកក្នុងហានិភ័យនេះដែរ។

លោក វីល ផាកស៍ អះអាងថា រាល់ការលង់ទឹកគឺអាចការពារបាន តែត្រូវមានការចូលរួមពីឳពុកម្តាយគ្រប់រូបផងដែរ ដោយធានាថា កុមារតូចៗត្រូវរក្សាសុវត្ថិភាពនៅជុំវិញទឹក។ នេះក៏រួមបញ្ចូលទាំងការត្រួតពិនិត្យរបស់មនុស្សពេញវ័យ លើកុមារដែលសិក្សានៅតាមសាលាមត្តេយ្យ និងការថែទាំពេលថ្ងៃ និងការដំឡើងរបាំងត្រឹមត្រូវនៅជុំវិញទឹកបើកចំហ ដូចជាអណ្តូង ស្រះ និងកន្លែងហែលទឹកជាដើម។

លោកបន្តថា៖ «កុមារ និងមនុស្សវ័យជំទង់ត្រូវការមធ្យោបាយសុវត្ថិភាពក្នុងការធ្វើដំណើរ និងជុំវិញទឹក ដើម្បីទទួលបាននូវការអប់រំ កន្លែងថែទាំសុខភាព ក្រុមគ្រួសារ និងមិត្តភក្តិ។ ហើយពួកគេត្រូវការជំនាញសុវត្ថិភាពសមស្របតាមអាយុ រួមទាំងជំនាញ ដែលជួយពួកគេឱ្យរួចជីវិតពីការហែលទឹក និងជំនាញសង្គ្រោះប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងការអប់រំអំពីសុវត្ថិភាពទឹក និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យទឹកជំនន់ផងដែរ»។

លោកបន្ថែមថា យោងតាមការស្ទង់មតិលើបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ និងរបួសនៅកម្ពុជា ឆ្នាំ២០០៧ ក្រុមអាយុដែលមានអត្រាស្លាប់ដោយសារលង់ទឹកច្រើនជាងគេ គឺកុមារអាយុចន្លោះពី ១-៤ឆ្នាំ ដែលគិតជាមធ្យមមានអាត្រាបាត់បង់ជីវិតចំនួន៩០នាក់ ក្នុងចំណោមកុមារ ១០០,០០០នាក់ ហើយអាត្រាបាត់បង់ជីវិតបន្ទាប់គឺ ក្រុមអាយុ ៥-៩ និង ១០-១៤ឆ្នាំ។ ក្មេងប្រុសមានអត្រាស្លាប់ខ្ពស់ជាងក្មេងស្រីពីរដង ហើយនៅជនបទ និងទីក្រុងមានអត្រាលង់ទឹកប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។

លោកបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍ថ្មីៗនេះរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានបង្ហាញថា ជិត ២ ភាគ ៣ នៃការស្លាប់ដោយលង់ទឹកជាសាកលកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយជាង ៩០ភាគរយនៃការស្លាប់ដោយលង់ទឹកកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណូលទាប និងមធ្យម។ហើយកាលពីឆ្នាំមុន របាយការណ៍ស្តីពីការលង់ទឹកជាសាកលបានប៉ាន់ប្រមាណថា ជាមធ្យមកុមារ៥នាក់ បានស្លាប់ដោយសារលង់ទឹកជារៀងរាល់ថ្ងៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកគ្រូបង្ហាត់ហែលទឹក រុំ វិបុល បានចែករំលែកពីវិធីការពារមួយចំនួនដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាពដល់កុមារថា អាណាព្យាបាលទាំងអស់ពេលនាំកូនតូចៗទៅលេងទឹក ត្រូវឱ្យពួកគេពាក់អាវពោងសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែត្រូវមានអាណាព្យាបាល ឬមានអ្នកជំនាញហែលទឹកណាម្នាក់ នៅក្បែរក្មេងតូចៗទាំងនោះជានិច្ច ហើយអាណាព្យាបាលអាចរកសាលាហែលទឹកណាមួយនៅក្បែរផ្ទះរបស់ពួកគេដើម្បីបង្ហាត់បង្រៀនកូនតូចៗផងដែរ។

លោកវិបុលនិយាយនៅក្នុងវីដេអូដែលអង្គការយូនីសេហ្វប្រចាំកម្ពុជាបានបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ថា៖ «ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដល់អាណាព្យាបាលទាំងអស់ ប្រសិនបើអូនតូចៗអត់ចេះហែលទឹកទេ ខ្ញុំអត់គាំទ្រឱ្យគាត់ទៅលេងទឹកម្នាក់ឯងទេ គឺយើងត្រូវមានមនុស្សម្នាក់ ឬពីរនាក់ ឬអ្នកចេះហែលទឹកម្នាក់នៅក្បែរខ្លួនគាត់ ព្រោះអីអានេះប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតយើងខ្លាំងមែនទែន នៅពេលដែលយើងអត់ទាន់ចេះហែលទឹកសោះ ហើយយើងមកហែលទឹក»។

ក្នុងសារបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អង្គការយូនីសេហ្វប្រចាំកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បានបង្ហាញពីគន្លឹះសំខាន់ៗចំនួន៦ដើម្បីការពារក្មេងពីការលង់ ទឹក ដោយទី១ ត្រូវចេះពីរបៀបសង្រ្គោះបឯម និងជំនាញសង្គ្រោះមនុស្សពីការលង់ទឹក ទី២ ត្រូវមើលកូនរបស់អ្នកឱ្យបានជាប់លាប់ នៅពេលពួកគេហែលទឹក ទី៣ ត្រូវដាក់របាំង ឬធ្វើរបងនៅកន្លែងដែលមានទឹក ទី៤ ត្រូវឱ្យកុមារលេងនៅកន្លែងដែលមានសុវត្ថិភាព ឆ្ងាយពីទឹក ទី៥ ត្រូវបង្រៀនកុមារឱ្យចេះហែលទឹក និងជំនាញការពារខ្លួននៅក្នុងទឹក និងទី៦ នៅពេលងូតទឹកឱ្យកូននៅក្នុងអាង មិនត្រូវទុកក្មេងចោលក្នុងទឹកតែម្នាក់ឯងឡើយ។

យោងតាម របាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) បង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានចំនួនអ្នកលង់ទឹកស្លាប់រហូតដល់ ៧០,០៣៤នាក់ ។ នេះជាចំនួនអ្នកស្លាប់ច្រើនជាងគេលំដាប់ទីពីរ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងតំបន់ផ្សេង ដែលអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានរកឃើញ។ ហើយចំនួនអ្នកស្លាប់ ជាង៣៣ភាគរយ បានកើតឡើងក្នុងចំណោមកុមារដែលមានអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ៕

អាកាសយានិក២រូបក្នុងហេតុការណ៍ធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្របានបាត់បង់ជីវិត

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Tue, 30 Jul 2024 08:26:22 +0000

អាកាសយានិកទាំងពីររូប ត្រូវបានក្រុមប្រតិបត្តិការរុករកនៃក្រសួងការពារជាតិ រកឃើញស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ នៅថ្ងៃទី២៩ និង៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ នៅកន្លែងឧទ្ធម្ភាគចក្រធ្លាក់ នៅចង្កេះភ្នំយ៉ាវយ៉ៃ ស្ថិតនៅក្នុងឃុំថ្មដា ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់។ នេះបើតាមសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុក របស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។

បើតាមសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បង្ហោះនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដានេះបង្ហាញថា អាកាសយានិក ឈ្មោះ ខេង ឆៃយុទ្ធ ត្រូវបាន ក្រុមប្រតិបត្តិការរុករក និងសង្គ្រោះ ប្រទះឃើញសពនៅក្នុងឧទ្ធម្ភាគចក្រ នៅវេលាម៉ោងជាង៥ រសៀល នាថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា។ ចំណែកសពរបស់អាកាសយានិកម្នាក់ទៀតឈ្មោះ ស៊ុន ផល្លា ត្រូវបានក្រុមប្រតិបត្តិការរុករក និងសង្គ្រោះប្រទះឃើញ នៅវេលាម៉ោង១០:៣០នាទី ព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

យោងតាមវីដេអូផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្លដានេះ លោក លោក ឥត សារ៉ាត់ អគ្គមេបញ្ជាការរង និងជានាយសេនាធិការចម្រុះនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទលើកឡើងថា ភាពយឺតយ៉ាវនៃការស្វែងរកអាកាយានិកទាំងពីររូប គឺដោយសារបញ្ហាអាកាសធាតុ។

លោកថា បច្ចុប្បន្នសាកសពរបស់អាកាសយានិកទាំងពីរនៅមិនទាន់អាចយកចេញពីតំបន់នោះបាននៅឡើយ។

សូមបញ្ជាក់ថា ឧទ្ធម្ភាគចក្រយោធា Z9 លេខ MH912 បានបាត់ដំណឹងជាមួយយោធា២រូបនេះ គឺតាំងពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា នាអំឡុងពេលហ្វឹកហ្វឺន នៅក្នុងភូមិសាស្រ្តជួរភ្នំក្រវាញ ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងខេត្តកោះកុង។ ហើយបន្ទាប់ពីកើតហេតុ ក្រុមប្រតិបត្តិការរុករកឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងជនរងគ្រោះ បានចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ ដោយមានការចូលរួមពីកងកម្លាំងចម្រុះ ជិត ១ ០០០នាក់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ៕

អ្នកបរិស្ថាន និងឃ្លាំមើលសង្គម ចង់ឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន បន្ថែមយន្តការច្បាស់លាស់លើបញ្ហាប្លាស្ទិក

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Thu, 25 Jul 2024 04:19:02 +0000

អ្នកជំនាញបរិស្ថាន និងអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញយន្តការជាក់លាក់បន្ថែមដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្លាស្ទិក បន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថានអះអាងថា យុទ្ធនាការចំនួនពីរដែលដាក់ចេញដោយក្រសួង កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកបានជាង៧៤ភាគរយ ក្នុងរយៈពេល១១ខែកន្លងមកនេះ។

ក្នុងពិធីបើកវេទិកាពិភាក្សាលើកដំបូងស្តីពីការការពារមហាសមុទ្រ និងជីវៈចម្រុះក្នុងសមុទ្ររបស់កម្ពុជា «កិច្ចសន្ទនាពណ៌ខៀវ» ឬ (Blue Talks) កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ នៅខេត្តព្រះសីហនុ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត ថ្លែងថា ក្នុងរយៈពេល១១ខែកន្លងមកនេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកតាមរយៈយុទ្ធនាការ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនប្រើថង់ប្លាស្ទិកទេ» ដែលមានមនុស្សចូលរួមជាង ៨លាននាក់។ ចំណែកយុទ្ធនាការ «កម្ពុជាស្អាត ខ្មែរធ្វើបាន» មានឃុំ/សង្កាត់ជាង៦០០ ក្នុងចំណោមឃុំ/សង្កាត់ចំនួន១ ៦៥២ បានចូលរួមត្រឹមតែរយៈពេល២ខែ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រឡេកទៅមើលស្ថិតិវិញ ប្រទេសកម្ពុជាបានកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក បានចំនួន ៧៤,១ភាគរយក្នុងរយៈពេល ១១ខែកន្លងមកនេះ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ប្រសិនជាបើគ្មានការកាត់បន្ថយទេ ចំនួនប្លាស្ទិកនេះប្រមាណពាក់កណ្ដាលអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន អាចធ្លាក់ចូលទៅសមុទ្រ ឬអាចចូលទៅទន្លេ។ នេះគ្រាន់តែជាការរួមចំណែកពីកម្ពុជា»។

លោក ហេង គីមហុង នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) យល់ថា បញ្ហាប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក គួរតែត្រូវធ្វើយុទ្ធនាការរយៈពេលវែងក្នុងការដោះស្រាយ ហើយទាមទារឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់មានយន្តការច្បាស់លាស់ក្នុងការធ្វើ។

លោកបន្តថា៖ «ទី១គឺត្រូវបង្កើនយន្តការ ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំទៅតាមគ្រឹះស្ថានអប់រំរដ្ឋ ជាពិសេសគ្រឹះស្ថានអប់រំរដ្ឋហ្នឹងត្រូវដើរតួរសំខាន់ជំរុញឱ្យមានការការពារក្នុងការគ្រប់គ្រងប្លាស្ទិកឱ្យបានល្អ ហើយក្រសួងបរិស្ថានត្រូវធ្វើការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងការតំឡើងតម្លៃប្លាស្ទិក លើកទឹកចិត្តដល់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃ និងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតធ្វើយ៉ាងម៉េចកុំឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរទៅដល់រឿងនេះ»។

អ្នកបរិស្ថានរូបនេះបន្ថែមថា ចំពោះបញ្ហាប្លាស្ទិក បើគ្មានយន្តការគ្រប់គ្រង និងកំណត់តម្លៃបានល្អប្រសើរទេ នឹងនាំឱ្យការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកនៅតែមានអាត្រាខ្ពស់ និងខ្ជះខ្ជាយ។

លោកថា៖ «ហើយទន្ទឹមជាមួយនឹងកិច្ចការងារផ្សេងៗទៀតហ្នឹង អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថាការដាក់វិធានផ្សេងៗបន្ថែមទៅលើការអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយក្នុងយុទ្ធនាការនេះ នឹងធ្វើឱ្យយើងមានភាពសកម្មបន្ថែមទៀត»។

ចំណែកលោក បណ្ឌិត ប៉ា ចន្ទរឿន ប្រធានវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាមើលឃើញថា បញ្ហា
ប្លាស្ទិកនេះកំពុងមានយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយច្រើន ជាពិសេសនៅតាមអាគារលក់ទំនិញធំៗ ប៉ុន្តែតាមកន្លែងតូចៗ និងជនបទ ការផ្សព្វផ្សាយនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ លោកចង់ឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន និងភាគីពាក់ព័ន្ធ យកចិត្តទុកដាក់បន្ថែម ដោយលើកពីយន្តការមួយចំនួនបញ្ចូលនៅក្នុងយុទ្ធនាការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំមើលឃើញយន្តការ៣ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃយុទ្ធនាការហ្នឹង គឺទី១បង្កើនការអប់រំផ្សព្វផ្សាយ ទាំងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយប្រពៃណី ទាំងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបណ្តាញសង្គម ហើយក៏គួរតែយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្កើតជាផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយតាមដងផ្លូវ ដែលយើងឃើញកន្លងមកអាជ្ញាធរខេត្តក្រុង រាជធានីខេត្តហ្នឹងបាននាំគ្នាកាត់ស្លាកស្រាបៀរគ្រឿងស្រវឹងគួរជំនួសសារអប់រំបែបបរិស្ថានអ៊ីចឹង»។

លោកបន្តថា៖ «ទី២ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការផលិតសារហ្នឹងធ្វើម៉ិចបើអាចជះឥទ្ធិពលទៅលើការផ្លាស់ប្តូរការគិតផ្នត់គំនិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទើបប្រជាពលរដ្ឋងាកទៅរកការប្រើប្រាស់ថង់បរិស្ថាន ឬក៏ថង់អេកូដែលជាជម្រើសថ្មីដែលអាចឱ្យគាត់ប្រើជំនួសថង់ប្លាស្ទិក និងទី៣គួរតែមានគោលនយោបាយក៏ដូចជាយន្តការនៅក្នុងការបង្កលក្ខណ្ឌប្រកបដល់ការផលិតថង់បរិស្ថាន ឬក៏ថង់អេកូហ្នឹង ដើម្បីឱ្យតម្លៃហ្នឹងប្រជាពលរដ្ឋយើងទិញបាន ហើយងាយស្រួលក្នុងការទិញ និងថង់ត្រូវតែមានគុណភាពខ្ពស់ប្រើបានយូរផងដែរ»។

បើតាមការផ្សាយរបស់ UNDP នៅឆ្នាំ២០៥០ ចំនួនប្លាស្ទិកនឹងមានច្រើនជាងចំនួនត្រីក្នុងមហាសមុទ្រ។ ការទស្សន៍ទាយនេះផ្អែកលើការកើនឡើងនៃការបំពុលពីប្លាស្ទិកនៅក្នុងមហាសមុទ្រ ខណៈបរិមាណផលិតកម្មប្លាស្ទិកសរុបនៅទូទាំងពិភពលោកកើនដល់ ៨,៣ពាន់លានតោន៕

អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមចង់ឃើញធនាគារទទួលយកប្រាក់ដុល្លារចាស់ ឬរហែកនៅទូទាំងប្រទេស

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Tue, 23 Jul 2024 03:02:24 +0000

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាតម្រូវឱ្យគ្រប់ធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុខេត្តសៀមរាបទទួលយកប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកចាស់ ឬប្រឡាក់ ឬរហែក ដោយមិនទាមទារកម្រៃសេវាពីអតិថិជនរបស់ខ្លួនដើម្បីសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរ ខណៈអ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គមចង់ឱ្យមានការអនុវត្តបែបនេះនៅទូទាំងប្រទេស។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ធនាគារជាតិចេញកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា ក្រោយការពិភាក្សាជាមួយតំណាងគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុប្រចាំខេត្តសៀមរាប អំពីការសម្របសម្រួលចរាចរណ៍ក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក ធនាគារជាតិបានដាក់ចេញយន្តការបន្ទាន់ និងបន្តបន្ទាប់ដើម្បីសម្រួលដល់ការចាយវាយរបស់ភ្ញៀវទេសចរនៅខេត្តសៀមរាប។

ធនាគារជាតិបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាននោះថា តម្រូវឱ្យសាខាធនាគារពាណិជ្ជខេត្តសៀមរាបទទួលយកប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកចាស់ ឬប្រឡាក់ ដោយមិនទាមទារកម្រៃសេវាពីអតិថិជន លើកលែងតែក្រដាសប្រាក់ក្លែងក្លាយ។

ក្នុងករណីដែលក្រដាសប្រាក់ដុល្លារចាស់ខ្លាំងដែលគិតថាមិនគួរបន្តឱ្យចរាចរនៅលើទីផ្សារបាន ធនាគារពាណិជ្ជក្នុងខេត្តសៀមរាបត្រូវបញ្ជូនបន្តទៅប្តូរយកក្រដាសប្រាក់ថ្មីនៅសាខាធនាគារជាតិខេត្តសៀមរាប ដោយពុំមានគិតកម្រៃសេវា និងពុំចាំបាច់រង់ចាំផ្ញើទៅទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ធនាគារពាណិជ្ជនៅរាជធានីភ្នំពេញ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននោះបន្ថែមថា៖ «តម្រូវឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់នៅខេត្តសៀមរាបដាក់ក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទ ២០ដុល្លារ និង៥០ ដុល្លារជំនួសក្រដាសប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកប្រភេទ ១០០ដុល្លារនៅក្នុងម៉ាស៊ីនដកប្រាក់ ATM ដើម្បីសម្រួលដល់ការចាយវាយរបស់ភ្ញៀវទេសចរ»។

ធនាគារជាតិក៏នឹងផ្សព្វផ្សាយអំពីយន្តការនេះទៅកាន់អាជីវករប្តូរប្រាក់ ម្ចាស់សណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋានដើម្បីឱ្យបានយល់កាន់តែច្បាស់ និងត្រៀមសហការជាមួយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាក្នុងការអនុវត្តយន្តការបន្តទៀតពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តការរបស់ធនាគារជាតិនេះ លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន ប្រធានវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកគាំទ្រចំពោះចំណាត់ការថ្មីនេះ ប៉ុន្តែលោកទទូចសុំឱ្យធនាគារជាតិជំរុញការអនុវត្តបែបនេះសម្រាប់គ្រប់ធនាគារនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំគាំទ្រចំពោះយន្តការតម្រូវឱ្យសាខាធនាគារពាណិជ្ជខេត្តសៀមរាបទទួលយកប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកចាស់ ឬប្រឡាក់នេះ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យធ្វើបែបនេះនៅទូទាំងប្រទេស។ យើងដឹងហើយថាទោះជាធនាគារជាតិបានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋចាយលុយរៀល ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើននៅបន្តចាយលុយដុល្លារ ហើយពលរដ្ឋមួយចំនួនពិបាកចាយលុយរហែក ឬប្រឡាក់។ ហេតុនេះការជំរុញឱ្យធនាគារ អ្នកដូរប្រាក់ អ្នកលក់ដូរ និងពលរដ្ឋអាចទទួលនិងចាយលុយនេះបាននឹងកាត់បន្ថយការខាតបង់និងសម្រួលការទូទាត់កាន់តែងាយស្រួលជាងមុន»។

ចំណែកលោក យង់ គិមអេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋ និងសន្តិភាពលើកឡើងដែរថា ការតម្រូវឱ្យធនាគារពាណិជ្ជនៅខេត្តសៀមរាបអនុវត្តការយកប្រាក់ដុល្លារចាស់ រហែកដោយមិនគិតកម្រៃសេវា គឺជារឿងមូយល្អ តែលោកថាការធ្វើបែបនេះមិនទាន់មានការទទួលខុសត្រូវទូទៅ ចំពោះប្រជាជនរបស់ខ្លួននៅឡើយ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថាការធ្វើបែបនេះ មិនមានការទទួលខុសត្រូវជាទូទៅទេចំពោះប្រជាពលរដ្ឋទេ ពីព្រោះថារដ្ឋជាអ្នកដែលបើកឱ្យទទួលយកនូវក្រដាសប្រាក់ដុល្លារ ចាយដុល្លារបាន និងចាយប្រភេទក្រដាសប្រាក់ផ្សេងៗទៀតបាន។ អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថា រដ្ឋមានដំណើរការនៃការទូទាត់របស់ខ្លួន អ៊ីចឹងក្រដាសប្រាក់ណាចាស់ហ្នឹង គឺធនាគារជាតិហ្នឹង អាចនឹងដូរយកទៅទុកទៅ ធនាគារជាតិអាចទូទាត់ជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេស ធនាគាររបស់អាមេរិកអីហ្នឹងទៅបាទ ព្រោះអីគេនៅតែយក»។

លោកបន្តទៀតថា បើធនាគារជាតិអាចជំរុញគោលការណ៍ថ្មីនេះឱ្យដំណើរការទូទាំងប្រទេសបាន គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនដល់ប្រជាជនក្នុងប្រទេសទាំងអស់ អាចមានលទ្ធភាពចាយលុយដោយគ្មានបញ្ហា។

លោកថា៖ «ប្រសិនបើយើងមានការរិតត្បិត ទៅលើលុយដុល្លារជួនកាលគ្រាន់តែរហែកហ្នឹងតិចមែនទែនស្ទើរតែមើលមិនឃើញ អត់យកទៅទៀតបាទ ដល់អ៊ីចឹងទៅធ្វើឱ្យចលនានៃការចាយវាយរបស់ពលរដ្ឋហ្នឹងអត់សូវមាន។ អ៊ីចឹងហើយវាជាបញ្ហាដែរ ដោយសារថាអ្នកខ្លះគាត់ចាយជាលុយរៀល អ្នកខ្លះគាត់អត់បានចាយជាលុយរៀលគាត់ចាយជាដុល្លារ ចាយអីចឹងទៅ បើយើងអនុញ្ញាតឱ្យចរាចរបានដូចគ្នា បាទជួនកាលក៏នៅតាមព្រំដែនចាយលុយបាតចឹងទៅបាទ។ អ៊ីចឹងបើមានការតឹងតែងពេក គឺធ្វើឱ្យចលនាសេដ្ឋកិច្ចហ្នឹងវាអត់សូវដើរខ្លាំងដែរ»។

ក្រៅពីយន្តការបន្ទាន់ ធនាគារជាតិក៏បានដាក់ចេញយន្តការបន្តទៀត ដូចជាជំរុញការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទ Bakong Tourist App ជាដើម៕

ខេត្តមួយចំនួននៅកម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងជំនន់ទឹកភ្លៀងតែមិនទាន់ធ្ងន់ធ្ងរ

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Mon, 22 Jul 2024 02:34:05 +0000

អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយលើកឡើងថា ខេត្តមួយចំនួននៅកម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហារងគ្រោះនៃជំនន់ទឹកភ្លៀង ដោយសាររងឥទ្ធិពលសម្ពាធទាបច្រើនថ្ងៃជាប់គ្នា ប៉ុន្តែមិនទាន់ធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយ។

លោក សុទ្ធ គឹមកុលមុនី អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងរងឥទ្ធិពលសម្ពាធទាបដែលបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនក្លាយជាជំនន់ទឹកភ្លៀងលើខេត្តមួយចំនួន ខេត្តស្ទឹងត្រែង ព្រះវិហារ កំពង់ធំ ក្រចេះ កំពង់ស្ពឺ ព្រះសីហនុ កោះកុង បាត់ដំបង និងពោធិសាត់។

លោកបន្ថែមថា ទោះបីជាខេត្តទាំងនេះទទួលរងជំនន់ទឹកភ្លៀងក៏ពិតមែន តែមិនបង្កជាបញ្ហាធំដុំនៅឡើយ គឺគ្រាន់តែតំបន់ខ្លះមានការខូចខាតផ្លូវថ្នល់ ដំណាំផ្សេងៗក្នុងចំនួនតិចតួច និងអាចគ្រប់គ្រងបាន។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ៊ីចឹងមានប៉ុន្មានខេត្តហ្នឹង ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់គឺមិនមានអីធ្ងន់ធ្ងរទេ គ្រាន់តែហូរកាត់ច្រោះផ្លូវ ដាច់ផ្លូវគ្រួសក្រហមតាមជនបទមួយចំនួន និងហូរចូលផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ ហើយក៏នៅតាមខេត្តខ្លះក៏ធ្វើឱ្យលិចលង់នូវស្រូវដែលកំពុងតែជិតទទួលផលបានលិច ប៉ុន្តែប្រជាកសិករក៏ដូចជាអាជ្ញាធរបានជួយច្រូតកាត់ស្រូវទាំងអស់ក្នុងទឹកដើម្បីអាចទទួលផល»។

លោក គឹម កុលមុនី ឱ្យដឹងទៀតថា បច្ចុប្បន្នតំបន់លិចលង់មួយចំនួនបានស្រកទៅវិញខ្លះ តែតំបន់មួយចំនួនទៀតកំពុងតែប្រឈមកម្ពស់ទឹកកើនឡើង ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនជាបន្តបន្ទាប់។

លោក គឹម កុលមុនី បន្ថែមថា លោកមិនទាន់មានទិន្នន័យពីបណ្តាខេត្តរងគ្រោះនៃជំនន់ទឹកភ្លៀង លើការខូចខាតផលដំណាំនានានៅឡើយទេ ដោយលោកថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធកំពុងជាប់រវល់ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលកំពុងកើតឡើង។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ធំបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយស្តីពីការត្រៀមបង្ការគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ កន្លងទៅដើម្បីជូនដំណឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តកំពង់ធំបានដឹងពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នកម្ពស់ទឹកស្ទឹងសែននៅស្ថានីយ៍កំពង់ធំ ដែលមានកម្ពស់១២,៩៣ម៉ែត្រ ហើយសាលាខេត្តសង្កេតឃើញថា មានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈជំនន់ទឹកភ្លៀង ហើយកម្ពស់ទឹកដែលស្ថិតក្នុងកម្រិតប្រកាសអាសន្នគឺ១៣,៥០ម៉ែត្រ។

លិខិតជូនដំណឹងដដែលឱ្យដឹងថា៖ «ដើម្បីជៀសវាងនូវគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលអាចកើតឡើងជាយថាហេតុ សូមប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តកំពង់ធំទាំងអស់ និងបងប្អូនដែលរស់នៅតាមបណ្តោយ ស្ទឹងសែន ជាពិសេសបងប្អូនដែលរស់នៅតាមតំបន់ងាយរងគ្រោះថ្នាក់មេត្តាប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដោយហាមកូនចៅតូចៗកុំឱ្យចុះលេងទឹក និងត្រូវត្រៀមរៀបចំទុកដាក់នូវសម្ភារ ឯកសារសំខាន់ៗឱ្យបានត្រឹមត្រូវ»។

សូមបញ្ជាក់ថា ក្រសួងធនធនទឹក និងឧតុនិយម បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ឱ្យដឹងថា ប្រព័ន្ធសម្ពាធទាបនៅតែបន្តមានឥទ្ធិពលគ្របដណ្តប់លើសមុទ្រចិនខាងត្បូង សមុទ្រAndaman ភាគកណ្តាល និងខាងកើតឈូងសមុទ្រថៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងភាគកណ្តាលនៃអាងទន្លេមេគង្គ បណ្តាលឱ្យរបបខ្យល់មូសុងនិរតីមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងមកលើកម្ពុជា។ ស្ថានភាពបែបនេះនឹងបន្តឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់នៅតាមតំបន់វាលទំនាប តំបន់ខ្ពង់រាប និងតំបន់មាត់សមុទ្រ នៃប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នំា២០២៤៕

ក្រសួងបរិស្ថាន និងUNDP ផ្តួចផ្តើមស្តារគម្របព្រៃឈើឡើងវិញ តែអ្នកបរិស្ថានចង់ឱ្យមានការទប់ស្កាត់ការបំផ្លាញព្រៃឈើ

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Thu, 18 Jul 2024 10:26:01 +0000

ក្រសួងបរិស្ថាន និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ(UNDP) សម្រេចបង្កើតស្ថានីយបណ្តុះកូនឈើ សម្រាប់ចែកជូនប្រជាជនដោយឥតគិតថ្លៃ ដើម្បីជំរុញការស្តារគម្របព្រៃឈើឡើងវិញនៅកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងអនុវត្តគម្រោង«ពង្រឹងយុទ្ធសាស្ត្របៃតងតាមរយៈស្ថានីយ៍បណ្ដុះកូនឈើថ្នាក់តំបន់នៅកម្ពុជា» ចុះថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។

គម្រោងនេះ ផ្តោតលើការកសាងផែនការមេសម្រាប់សាងសង់ស្ថានីយបណ្តុះកូនឈើ ក្នុងខេត្តចំនួន៥រួមមាន ខេត្តកោះកុង កំពង់ស្ពឺ សៀមរាប ត្បូងឃ្មុំ និង មណ្ឌលគិរី។តំបន់ទាំងនេះត្រូវបានជ្រើសរើដោយសារលក្ខណៈបន្ស៊ាំទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នវានុវត្ត និងទំនើបកម្ម។

ថ្លែងនៅក្នុងពិធីចុះកិច្ចព្រមព្រៀង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែតថាក្រសួងបរិស្ថាន បាននិងកំពុងតែប្រឹងប្រែងដើម្បីសម្រេចឆន្ទៈនយោបាយរបស់កម្ពុជា និងការបង្កើតស្ថានីយបណ្តុះកូនឈើ ការដាំកូនឈើ និងស្តារព្រៃឈើឡើងវិញ។

លោកសុផល្លែតមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាយុទ្ធសាស្រ្តមួយដ៏សំខាន់ សម្រាប់ធានាដល់ការការពារជីវៈចម្រុះ ការថែរក្សាសេវាកម្ម ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងការកាត់បន្ថយ ផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ក៏ដូចជាជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដែលរស់នៅ ក្នុងនិងក្បែរតំបន់ការពារធម្មជាតិ តាមរយៈការលក់ឥណទានកាបូនពីការថែរក្សាការពារព្រៃឈើ និងសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព»។

អ្នកតំណាងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ លោកស្រី អាលីហ្សា ឆាកឃឺ(Alissa Chaker) បានថ្លែងថា UNDP សាទរចំពោះការយកចិត្តទុកដាក់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាក្នុងការស្តារបរិស្ថានឱ្យមានភាពប្រសើរឡើងវិញ។

លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងនាម UNDP គឺសាទរចំពោះយុទ្ធនាការកាត់បន្ថយប្លាស្ទិក និងការដាំឈើ ១លានដើម របស់ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ដែលគម្រោងនេះនឹងរួមចំណែកដ៏ធំក្នុងការបង្កើននូវគម្របព្រៃឈើឱ្យបាន៦០% និងសម្រេចការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយអព្យាក្រឹត្យកាបូន នៅឆ្នាំ២០៥០ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា»។

លោក ហេង គីមហុង នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា(CYN)ថ្លែងថា លោកមានការគាំទ្រចំពោះការបង្កើតស្ថានីយបណ្តុះកូនឈើ ការដាំកូនឈើ និងស្តារព្រៃឈើឡើងវិញនេះ តែលោកចង់ឱ្យមានការជំរុញសកម្មភាពបន្ថែម និងមានការអភិវឌ្ឍកាន់តែប្រសើរឡើងលើវិទ្យាសាស្រ្តព្រៃឈើ។

ទាក់ទងនឹងទិសដៅស្តារគម្របព្រៃឈើនៅកម្ពុជាលោកគិតថា បច្ចុប្បន្ននេះកម្ពុជាមានគម្របព្រៃឈើសឹករិករិលគួរឱ្យបារម្ភដោយសារការកាប់បំផ្លាញ ការបំពារបំពាន និងការកាប់ព្រៃឈើស្ថិតក្រោមការអភិវឌ្ឍកន្លងមក។

លោក គីមហុងបញ្ជាក់ថា៖ «សកម្មភាពអភិវឌ្ឍផ្សេងៗបាទ ដូច្នេះដើម្បីយើងឃើញថាលក្ខ័ណ្ឌពិសេសរបស់ព្រៃត្រូពិក ការស្តារការការពារព្រៃត្រូពិកហ្នឹងគឺយើងគ្រាន់តែកុំឈូសឆាយវាទៅវាអាចធំមកវិញដោយខ្លួនឯងហើយ»។

លោកគីមហុង អំពាវនាវឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់អភិរក្សឱ្យបានល្អប្រសើរ និងទប់ស្កាត់រាល់សកម្មភាពបំផ្លិចបំផ្លាញព្រៃឈើ ឱ្យបានក្នុងកម្រិតជាអតិបរមា ជាជាងបណ្តែតបណ្តោយឱ្យគេកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើហើយទើបគិតរឿងស្តារឡើងវិញព្រោះអាចនឹងយឺតពេល។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយឱ្យមានភាពប្រសើរឡើង ពង្រីកពន្លឿនការការពារ កុំឱ្យមានការកាប់បំផ្លាញ ជាពិសេសអប់រំពីក្រមបរិស្ថានហ្នឹង ឱ្យទៅដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ឱ្យយល់ដឹងក្នុងរយៈពេលលឿន ហើយព្រៃឈើវាអាចកើនឡើងហើយបាទ ប៉ុន្តែបើយើងគិតពីការដាំ ការស្តារ ប៉ុន្តែយើងអត់គិតពីពង្រឹងយន្តការក្នុងការអនុវត្តន៍ ក៏យើងអត់មាន ក៏យើងជួបបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងដែរបាទ»។

យោងតាមទិន្នន័យស្តីពីការបាត់បង់ព្រៃឈើនៅកម្ពុជា ដោយ Global Forest Watch បង្ហាញថា ចាប់ឆ្នាំ២០០១ ដល់២០២៣ មានខេត្តចំនួន៥ ដែលបានបាត់បង់ព្រៃឈើច្រើនជាងគេ។ ក្នុងនោះ ខេត្តក្រចេះបាត់បង់អស់៣៧៣,០០០ហិកតា ខេត្តកំពង់ធំបាត់បង់អស់ ៣៦៨,០០០ហិកតា ខេត្តរតនគីរីបាត់បង់អស់២៧៦,០០០ហិកតា ខេត្តស្ទឹងត្រែងបាត់បង់អស់២៦៨,០០០ហិកតា និងខេត្តសៀមរាបបាត់បង់អស់២៦៧,០០០ហិកតា៕

កម្ពុជាថា សាលាក្តីខ្មែរក្រហម ក្លាយជាតុលាការគំរូអន្តរជាតិក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Tue, 16 Jul 2024 09:25:59 +0000

ភ្នំពេញ៖ អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា(អ.វ.ត.ក.) ដែលគេស្គាល់ថាជាសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានក្លាយជាគំរូរបស់អន្តរជាតិមួយ ក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ក្រោយស្ថាប័ននេះត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះពីរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងកម្មវិធីដាក់សម្ពោធសមិទ្ធផលនៅអគារអនុវត្តមុខងារសេសសល់របស់អ.វ.ត.ក. នាព្រឹកថ្ងៃអង្គារ៍ទី១៦ ខែកក្កដា។

លោក វង្សី វិស្សុត ជាប្រធានក្រុមការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកដំណើរការអនុវត្តមុខងារសេសសល់របស់អ.វ.ត.ក. ឱ្យដឹងថាកម្ពុជាបានផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ក្រោយអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា ដែលមានអង្គការសហប្រជាជាតិជួយគាំទ្រក្នុងដំណើរការកាត់ក្តី។

លោក វង្សី វិស្សុត មានប្រសាសន៍ថា៖«អ.វ.ត.ក. បានបង្កើតតុលាការ កំពូលអន្តរជាតិគំរូមួយក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ដែលបានប្រើយុត្ថាធិការរបស់ប្រទេសម្ចាស់បញ្ហាហើយប្រើច្បាប់ Civil law Common Law ហើយឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្តានុពលភាពនៃនិតីវិធីតុលាការកម្ពុជា ក្នុងការបង្រួបបង្រួមជាតិ ផ្សះផ្សារជាតិ សម្រេចបានយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ ព្រមទាំងធានាបាននូវ និរន្តភាពនៃសុខសន្តិភាពសម្រាប់ជាតិ»។

លោក មីហ្គែល ឌីសែប៉ា សូអារ៉េស (Miguel de Serpa Soares) ជាទីប្រឹក្សាច្បាប់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ថ្លែងថាទាំងអស់គ្នាត្រូវតែរក្សាកេរតំណែលដ៏ល្អជាប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់កម្ពុជា ពីព្រោះ អ.វ.ត.ក.នេះជាអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញាដ៏ពិសេសមួយរបស់កម្ពុជាធ្វើការលាតត្រដាងនូវឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទៅកាន់អន្តរជាតិ។

លោកមានប្រសាសន៍ជាភាសាអង់គ្លេស ហើយបកប្រែជាខេមរភាសាថា៖«អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញ គឺជាគំរូតុលាការមូយគត់ដែលមានភាពជាម្ចាស់ លើគម្រោងយុត្តិធម៌អន្តរកាលអ.វ.ត.ក. គឺជាតុលាការពិសេសមួយដែលទទួលបានជំនួយអន្តរជាតិ តាមរយៈអង្គការសហប្រជាជាតិ និងស្ថាប័នមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីគេជាច្រើន គំរូតុលាការនេះត្រូវបានសម្តេចបង្កើតឡើងពីព្រោះប្រជាជនកម្ពុជាចង់បាននូវយុត្តិធម៌»។

លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមិនមែនអំពាវនាវ ដល់សហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យមកទទួលភារកិច្ចស្វែងរកយុត្តិធម៌ជំនួសកម្ពុជានោះឡើយ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានអញ្ជើញសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យជួយកម្ពុជាក្នុងដំណើរផ្លូវស្វែងរកយុត្តធម៌ និងការផ្សះផ្សារជាតិ។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍នៅក្នុងកម្មវិធីសម្ពោធនោះថា ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលកម្ពុជាមាន គឺមិនត្រឹមតែទុកនៅកម្ពុជា សម្រាប់កូនខ្មែរនោះទេ យើងក៏ចែករំលែកទៅបណ្ដាតំបន់ផ្សេងៗតាមរយៈការបើកឲ្យស្រាវជ្រាវ និងចែករំលែកបទពិសោធន៍នៅកម្ពុជា ជាពិសេសអំពីតុលាការដែលមានចរិតប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាអ្វីដែលជាភាពចាំបាច់ទៅក្នុងការរៀបចំថែរក្សាអគារនេះ ថ្ងៃនេះជាជំហានមួយ ថ្ងៃក្រោយយើងរៀបចំវិទ្យាស្ថានមួយដើម្បីពង្រីកសក្ដានុពល ដើម្បីទុកជាតម្លៃសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយរបស់យើង។ ទាំងវប្បធម៌នៃការជឿជាក់ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលលំបាកវាបង្ហាញឲ្យភាពចាំបាច់នៅក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពជាប់គ្នា វាភ្ជាប់គ្នានូវអ្វីដែលជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់យើងតាំងពីសម័យមហានគរ»។

ក្នុងដំណើរការកាត់ក្តី រយៈពេល១៦ឆ្នាំ របស់ អ.វ.ត.ក. ក្រៅពីបានក្លាយជាគំរូតុលាការអន្តរជាតិហើយនោះ អ.វ.ត.ក.ក៏មានសមិទ្ធផលផ្សេងទៀតជាអាទ៍ ប័ណ្ណសារតុលាការចំនួនជាង២ទំព័រ ចងក្រងជាបីភាសាគឺខ្មែរ អង់គ្លេស និងបារាំង ការស្វែងរកការពិត និងពង្រឹងនីតិរដ្ឋពិសេសការផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ ព្រមទាំងការពង្រឹងសមត្ថភាពតុលារការនិងមន្រ្តីច្បាប់តាមរយៈការផ្ទេរចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ពីអ.វ.ត.ក.ជាដើម។

សូមបញ្ជាក់ថា តុលាការគំរូកូនកាត់អ.វ.ត.ក. មាន លក្ខណៈខុសប្លែកពីតុលាការអន្តជាតិ ផ្សេងៗទៀតដូចជា ការកាត់ទោសនិងផ្តន្ទាទោសអស់មួយជីវិតលើអតីតប្រមុខរដ្ឋចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ការអនុញ្ញាតឲ្យជនរងគ្រោះចូលរួមជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី ការផ្សព្វផ្សាយដោយផ្ទាល់ដល់អ្នកចូលរួមប្រមាណ៦៥០០០០នាក់ និងជនរងគ្រោះចូលរួមតាមដានសវនាការជំនុំជម្រះក្តីដោយផ្ទាល់ ព្រមទាំងការចំណាយថវិកាតិចក្នុងដំណើរការតុលារការជាដើម។ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៦ដល់ ២០២៣ អ.វ.ត.ក. បានចំណាយអស់ថវិកាសរុបចំនួន ៤០៧លានដុល្លារអាមេរិក៕

អ្នកជំនាញបន្តឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នបើទោះបីអត្រាឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេសដ៍ថយចុះ

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Fri, 12 Jul 2024 03:57:11 +0000

អត្រាឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍មានការថយចុះ តែនៅជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់កម្ពុជា ខណៈអ្នកជំនាញទទូចឱ្យពលរដ្ឋមានការប្រុងប្រយ័ត្នលើបញ្ហានេះ។

យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរួមរបស់អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ និងយូអិនអេដស៍ (UNAIDS) នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤បានឱ្យដឹងថា តាមការប៉ាន់ប្រមាណបែបវិទ្យាសាស្ត្រដែលធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ចំនួនអ្នកឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍មានការថយចុះពី ១,៣០០នាក់នៅឆ្នាំ២០២២ មកនៅត្រឹម ១,២០០នាក់នៅឆ្នាំ២០២៣ គឺធ្លាក់ចុះចំនួន១០០នាក់។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្ថែមថា ប្រជាជនគន្លឹះដែលជាក្រុមប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ទាំងនោះមានដូចជា ក្រុមបុរសរួមភេទជាមួយបុរស ក្រុមអ្នកបំប្លែងភេទ ក្រុមស្រ្តីបម្រើសេវាកម្សាន្ត និងក្រុមប្រើប្រាស់-ចាក់គ្រឿងញៀន។ ក្នុងនោះ ការឆ្លងថ្មីភាគច្រើនកើតមានក្នុងចំណោមក្រុមយុវវ័យអាយុចន្លោះពី១៥-២៤ឆ្នាំ ដែលជាក្រុមអាយុមានការធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់នូវការយល់ដឹងពីមេរោគអេដស៍។

លោកសាស្រ្តចារ្យជំនួយ អ៊ុក វិជ្ជា ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ សើស្បែក និងកាមរោគ នៃក្រសួងសុខាភិបាល ថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា បើទោះបីជាអត្រានៃការឆ្លងមេរោគអេដស៍មានការថយចុះ ប៉ុន្តែលោកនៅមិនទាន់ពេញចិត្តទាំងស្រុងចំនួននេះនៅឡើយ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សួរថាយើងពេញចិត្តទេ? យើងមិនទាន់ពេញចិត្តទេ យើងចង់បាននូវចំនួនដែលបានកំណត់ក្នុងគោលដៅនៃការលុបបំបាត់អេដស៍ គឺឱ្យនៅតិចជាង ៣០០ ឬ ២៥០ នៃការឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍ក្នុងមួយឆ្នាំ នៅឆ្នាំ២០២៥»។

លោកសាស្រ្តាចារ្យបន្ថែមដោយទទូចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់បង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ និងប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះករណីរីករាលដាលនៃមេរោគអេដស៍នេះ ដោយសារមេរោគអេដស៍នៅតែបន្តការឆ្លងរាលដាលនៅឡើយ ជាពិសេស ក្នុងចំណោមយុវជនវ័យក្មេង។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ អ៊ុក វិជ្ជា បន្ថែមថា៖ «យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវខិតខំប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀត ក្នុងការអប់រំផ្សព្វផ្សាយ លើកទឹកចិត្តឱ្យធ្វើតេស្តរកមេរោគអេដស៍ និងឆាប់មកទទួលការព្យាបាល ជាពិសេស ក្នុងចំណោមក្រុមប្រជាជនប្រឈមមុខនឹងការឆ្លងខ្ពស់ ដូចជា ក្រុមបុរសរួមភេទជាមួយបុរស ក្រុមអ្នកបំលែងភេទ ស្រ្តីបម្រើសេវាកំសាន្ត និងក្រុមអ្នកចាក់គ្រឿងញៀន ហ្នឹង»។

លោក អ៊ុក វិជ្ជាបន្ថែមថា បើប្រៀបធៀបចំនួនករណីឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍គឺមានការថយចុះពី ២២០០ ករណីនៅ ឆ្នាំ២០១០មកនៅត្រឹម ១២០០ ករណីនៅឆ្នាំ ២០២៣ គឺមានការថយចុះ ៤៦%។ លទ្ធផលនៃការបន្ថយនៃការឆ្លងថ្មីនៃមេរោគអេដស៍ ព្រមគ្នាមានអត្រាគ្របដណ្តប់សេវាព្យាបាលជំងឺខ្ពស់រហូតដល់ ៩៩% នៃអ្នកដែលត្រូវការសេវាព្យាបាលជំងឺអេដស៍នៅប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបណ្ឌិត ឈឹម ឃិនដារ៉េត អគ្គលេខាធិការអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺអេដស៍ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា កម្ពុជាមានផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិទូលំទូលាយ និងពហុវិស័យឆ្លើយតបមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍លើកទី៦ ឆ្នាំ២០២៤-២០២៨ និង ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីបង្ការការរីករាលដាលជំងឺអេដស៍-កាមរោគ និងថែទាំអ្នកផ្ទុកមរោគអេដស៍/ជំងឺកាមរោគក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ឆ្នាំ២០២១-២០២៥ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលមេរោគអេដស៍ និងជំងឺអេដស៍ឱ្យស្របតាមគោលនយោបាយជាតិបញ្ចប់អេដស៍ និងចីរភាពកម្មវិធីអេដស៍សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣-២០២៨។

លោកបណ្ឌិត ឃិនដារ៉េត បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ជូន នូវការគាំទ្រដល់អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ ជាច្រើនដូចជា ការព្យាបាលដោយឱសថប្រឆាំងនឹងមេរោគអេដស៍ និងការធ្វើតេស្តរកមេរោគអេដស៍ដោយឥតគិតថ្លៃ។ លោកថា អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ទាំងអស់មានសិទ្ធិទទួលប័ណ្ណសមធម៌ ដើម្បីទទួលបានសេវាថែទាំសុខភាព និងការគាំពារសង្គមពីរដ្ឋ។

យោងតាមការប៉ាន់ស្មាន ឆ្នាំ២០២៣ អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍សរុបចំនួន ៧៦,០០០នាក់ ហើយអ្នកដែលកំពុងទទួលការព្យាបាលដោយឱសថប្រឆាំងមេរោគអេដស៍គិតត្រឹមត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ មានចំនួន ៦៨,១៥១នាក់។ នេះបើតាមលោកសាស្រ្តាចារ្យ អ៊ុក វិជ្ជា៕

Q&A៖ គុណតម្លៃរបស់មន្រ្តីរាជការ ចំពោះប្រទេសជាតិ និងប្រជាជន

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Thu, 11 Jul 2024 04:14:40 +0000

មន្រ្តីរាជការ គឺជាបុគ្គលដែលត្រូវបានជ្រើសរើសពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាល ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹង និងជំនាញរបស់ពួកគេ ឱ្យមកចូលបម្រើការងារនៅតាមក្រសួង-ស្ថាប័ននានារបស់ជាតិ។ ទន្ទឹមនេះ មន្រ្តីរាជការដែលទទួលបានតួនាទី និងមុខងារទាំងអស់ ត្រូវយកចំណេះដឹង និងជំនាញ ដែលខ្លួនមាននោះ មកបំពេញឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន និងត្រឹមត្រូវប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាជន និងរួមចំណែកកសាងប្រទេសជាតិឱ្យរីកចម្រើនទៅមុខ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាកិច្ចសម្ភាសរវាងលោក ណើរ ណារិទ្ធ អនុប្រធាននាយកដ្ឋានសេវាច្បាប់ និងវិវាទកម្ម និងជាទីប្រឹក្សាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាជាមួយនឹងលោក ដាញ់ បូរ៉ាត់ ជាសិក្ខាកាមមកពីញូវសន៍រូមខេមបូឌា (Newsroom Cambodia)៖

Q: ជម្រាបសួរលោក ណើរ ណារិទ្ធ!

A: បាទ ជម្រាបសួរ!

Q: ជាដំបូងខ្ញុំសូមសួរថា តើដូចម្តេចដែលហៅថាមន្រ្តីរាជការ?

A: ជាដំបូង ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា មន្រ្តីរាជការគឺជាបុគ្គលដែលត្រូវជ្រើសរើសដោយប្រឡងប្រជែងឱ្យចូលក្នុងក្របខ័ណ្ឌ ដើម្បីបម្រើសេវាសាធារណៈ ដែលធ្វើការទៅតាមបញ្ជារបស់ថ្នាក់លើ និងតាម គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ហើយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយវិធានទាំងឡាយ ដែលមានចែងក្នុងច្បាប់សហលក្ខន្តិកៈមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល។ ត្រូវចាំថា តំណែងរដ្ឋមន្រ្តី រហូតដល់ថ្នាក់ការិយាល័យ មិនមែនជាតំណែងកេរ្តិ៍មរតកទេ មន្រ្តីនយោបាយ អាចជាជំនួយការ ទីប្រឹក្សា រដ្ឋលេខាធិការ រដ្ឋមន្រ្តី តំណាងរាស្រ្តហើយ អ្នកទាំងនោះអាចមានក្របខ័ណ្ឌ ឬគ្មានក្របខ័ណ្ឌ។ តែអ្នកមានក្របខ័ណ្ឌអាចឡើងកាំ និងឋានៈបាន។

Q: តើមន្រ្តីរាជការ ឬមន្រ្តីរដ្ឋមានទំនួលខុសត្រូវអ្វីខ្លះចំពោះប្រទេសជាតិ និងប្រជាជន?

A: មន្រ្តីរាជការត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវចំពោះជាតិ និងប្រជាជនគឺ ត្រូវមានអព្យាក្រឹតភាពក្នុងសកម្មភាពការងារ និងហាមឃាត់នូវការប្រើប្រាស់មុខងាររបស់ខ្លួន និងសម្ភារៈរបស់រដ្ឋដើម្បីបម្រើសកម្មភាព នយោបាយណាមួយដូចជា ធ្វើការដើម្បីផលប្រយោជន៍ ដល់បេក្ខជននយោបាយ ឬប្រឆាំងគណៈបក្សនយោបាយណាមួយ និងធ្វើការដើម្បីប្រយោជន៍គណៈបក្សនយោបាយ ឬប្រឆាំងនឹងគណៈបក្សនយោបាយណាមួយ។ ជារួម ការប្រព្រឹត្តផ្ទុយមាត្រានេះចាត់ទុកជាកំហុស និងការឆ្គាំឆ្គងក្នុងវិជ្ជាជីវៈ។ មន្រ្តីរាជការជាអ្នកបម្រើរដ្ឋ បម្រើផលប្រយោជន៍សាធារណៈ ប្រយោជន៍រួមមិនមែន ប្រយោជន៍បុគ្គល ឬក្រុមបក្សណាមួយឡើយ។

ច្បាប់សហលក្ខន្តិកៈមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល ក៏បានហាមប្រាមជាដាច់ខាតផងដែរ ដល់អ្នករាជការក្នុងពេលបំពេញការងារមិនឱ្យយកអំណាចនៅក្នុងមុខងាររបស់ខ្លួនទៅបម្រើទាញយកប្រយោជន៍អ្វីមួយ ឬសម្លុតគំរាមកំហែងបំពានសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ។

Q: តើមន្រ្តីរាជការ ឬមន្រ្តីរដ្ឋត្រូវបំពេញតួនាទីអ្វីខ្លះដើម្បីរួមចំណែកកសាងជាតិឱ្យរីកចម្រើន?

A: ដើម្បីកសាងជាតិមន្រ្តីរាជការត្រូវបំពេញ ទាំងកាតព្វកិច្ចក្នុងការអនុវត្តការងារ និងក្នុងពេលបំពេញការងារផងដែរ។ ការខកខានមិនបានបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចនេះ ឬធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេញសុទ្ធតែនាំមកនូវផលវិបាកមិនល្អដល់ការងារសេវាសាធារណៈ ហើយអ្នករាជការដែលមិនបានបំពេញនូវកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនតាមតម្រូវ សុទ្ធតែត្រូវទទួលនូវទណ្ឌកម្មខាងវិន័យទាំងអស់។

ក្នុងនោះក៏មានកាតព្វកិច្ចរ៉ាប់រងសេវារបស់ខ្លួន ដែលតម្រូវឱ្យមន្រ្តីរាជការគ្រប់រូបរ៉ាប់រងចំពោះការងារ ឬសេវាទាំងឡាយដែលរដ្ឋ (ថ្នាក់លើ) ប្រគល់ជូន ឬចាត់តាំងឱ្យអនុវត្តន៍ ព្រោះការងារដែលអ្នករាជការទទួលអនុវត្តន៍គឺជាការងាររដ្ឋ ការងារសាធារណៈមានការបែងចែក និងកំណត់ច្បាស់លាស់ចំពោះមន្រ្តីម្នាក់ៗ។ ហើយតម្រូវជាចាំបាច់ឱ្យមន្រ្តីរូបនោះមានវត្តមាន បើមិនទៅកាន់កន្លែងអនុវត្ត តាមការកំណត់នៃច្បាប់នោះបានសេចក្តីថាធ្វើឱ្យមានចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងការបំពេញមុខងារសាធារណៈ ដែលសុទ្ធតែជាកំហុស និងជាការឆ្គាំឆ្គងនៅក្នុងវិជ្ជាជីវៈមន្រ្តីរាជការបម្រើរដ្ឋ។

ចំពោះកាតព្វកិច្ចគោរពម៉ោងធ្វើការ ដែលជាធម្មតាមន្រ្តីរាជការទាំងអស់ត្រូវគោរពឱ្យបាននៅពេល ម៉ោងធ្វើការរដ្ឋ ឬរបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពដែលខ្លួននៅបម្រើការងារនោះ។ ក្រៅពីកាតព្វកិច្ចទាំងនោះ ក៏មានកាតព្វកិច្ចជាច្រើនទៀតដូចជា កាតព្វកិច្ចត្រូវបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនជាអ្នករាជការបម្រើការងាររដ្ឋ ការងារសាធារណៈមិនត្រូវប្រកែកមិនទទួលតំណែង ឬមិនបំពេញភារកិច្ចដែលចាត់តាំងឡើយ គឺត្រូវទៅកន្លែងធ្វើការហើយបំពេញការងារតាមការចាត់តាំងនោះ។

កាតព្វកិច្ចគោរពឋានានុក្រមរដ្ឋាបាលសាធារណៈ គឺជារដ្ឋបាលដែលមានឋានានុក្រម ថ្នាក់លើថ្នាក់ក្រោម ហើយលក្ខន្តិកៈដោយឡែកនៃក្របខ័ណ្ឌមន្រ្តីរាជការក៏មានការរៀបចំទៅតាមទិសដៅនេះដែរ។ ចំពោះកាតព្វកិច្ចប្រកាន់យកភាពថ្លៃថ្នូរ និងកិត្តិយស គឺអ្នករាជការត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះ ថ្នាក់លើអំពីកិច្ចការរបស់ខ្លួន និងអំពើដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ទៅលើសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងកិត្តិយសរបស់ខ្លួន។

មួយវិញទៀតកាតព្វកិច្ចលាក់ការណ៍ ក៏តម្រូវឱ្យអ្នករាជការមិនត្រូវធ្វើឱ្យខូច ឬអាប់ឱនដល់កិត្យានុភាពរដ្ឋបាលសាធារណៈ ពោលគឺត្រូវចេះលាក់ការណ៍។ ចំណែកកាតព្វកិច្ចការសម្ងាត់វិជ្ជាជីវៈវិញ គឺតម្រូវឱ្យអ្នករាជការទាំងអស់ ធ្វើយ៉ាងណាកុំឱ្យបែកធ្លាយចេញទៅក្រៅនូវរាល់ហេតុការណ៍ គ្រប់ព័ត៌មាន ឯកសារទាំងឡាយណាដែលខ្លួនបានដឹងឮនៅក្នុងការងារ ឬនៅក្នុងបំពេញការងារបើសិនជាគ្មានការអនុញ្ញាតពីថ្នាក់លើរបស់ខ្លួន ឬក្រៅសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ឬគ្មានការកំណត់ដោយច្បាប់។

រីឯកាតព្វកិច្ចអព្យាក្រឹតក្នុងការងារ មន្រ្តីរាជការត្រូវមានអព្យាក្រឹតភាពក្នុងសកម្មភាពការងារ និងហាមឃាត់នូវការប្រើប្រាស់មុខងាររបស់ខ្លួន និងសម្ភារៈរបស់រដ្ឋដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍នយោបាយ។ ខណៈកាតព្វកិច្ចភក្តីភាព ជាគោលការណ៍ការចូលបម្រើក្នុងរដ្ឋបាលសាធារណៈធ្វើឡើងតាមរយៈការប្រលងប្រជែង គ្មានការបង្ខិតបង្ខំ គឺជាការជ្រើសរើសប្រកបដោយការគិតគូរច្បាស់លាស់ពីសំណាក់អ្នករាជការម្នាក់ៗ។

ចំណែកកាតព្វកិច្ចគិតគូរប្រយោជន៍ទូទៅ ប្រការនេះគឺជៀសវាងមិនឱ្យអ្នករាជការប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពល ពេលម៉ោងរដ្ឋ អង្គភាព បុគ្គលិក សេវាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ ឬលួចបន្លំកេងប្រវ័ញ្ចរបស់ទាំងនោះ ដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឱ្យក្លាយជារណបនៃប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន គិតគូរ និងសម្រេចចិត្តលើកិច្ចការក្នុងភាពលំអៀង អគតិដែលជាហេតុធ្វើឱ្យខូចប្រយោជន៍សាធារណៈ។

ចុងក្រោយ កាតព្វកិច្ចមិនប្រកបមុខរបរបន្ថែមត្រួតលើមុខងារ គឺកាតព្វកិច្ចនេះមានចែងក្នុងមាត្រា ៣៥-៦ នៃច្បាប់សហលក្ខន្តិកៈមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល។ ករណីវិសមត្ថភាពនៃការងាររបស់អ្នករាជការ ក្នុងមុខងារសាធារណៈមានកំណត់ច្បាស់លាស់ទៅតាមករណីនីមួយៗនៅក្នុងច្បាប់ដោយឡែកៗ ដូចជាច្បាប់បោះឆ្នោតជាដើម ការប្រកបមុខរបរបន្ថែមត្រួតលើមុខងារប្រចាំរបស់អ្នករាជការ មិនអាចឱ្យអ្នករាជការនោះមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចទាំងឡាយខាងលើដែលតម្រូវ ដោយរដ្ឋបាលសាធារណៈបានឡើយ។

Q: តើការខ្វែងគំនិត និងការមិនយល់ចិត្តគ្នារហូតក្លាយជាទំនាស់របស់មន្រ្តីក្នុងស្ថាប័ននីមួយៗអាចធ្វើឱ្យរាំងស្ទះការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិដែរទេ? ហេតុអ្វី?

A: ចំពោះការខ្វែងគំនិត និងការមិនយល់ចិត្តគ្នារហូតក្លាយជាទំនាស់របស់មន្រ្តីក្នុងស្ថាប័ននីមួយៗ មិនបង្កឱ្យរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិនោះទេ ពីព្រោះវាមានការខ្វែងគំនិត មិនយល់ចិត្តគ្នា រហូតដល់មានទំនាស់ក្នុងស្ថាប័នក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវាជារឿងមូយជាផ្នែកមួយតូចនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍
ជាតិ។ នៅក្នុងស្ថាប័ននៅពេលដែលមានការខ្វែងគំនិតគ្នា ហើយនិងការមិនយល់ចិត្តគ្នា អ៊ីចឹងការខ្វែងគំនិតគ្នាគេនឹងពិចារណា ហើយគេនឹងយកគំនិតមួយ គេនឹងជម្រើសគំនិតមួយដើម្បីដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍន៍ស្ថាប័នដើម្បីដំណើរការនៃការអនុវត្តន៍ការងារប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងជំនាញស្ថាប័នហ្នឹង។

ការមិនយល់ចិត្តគ្នាក៏ដោយ វាមានការប៉ះទង្គិចបន្តិចបន្តួចមានការខ្វែងគំនិត ធ្វើឱ្យមានការយឺតយ៉ាវ នៃការអនុវត្តន៍ការងារនៅក្នុងស្ថាប័នក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែគេនៅតែមានជម្រើស គេនៅតែមានវិធីនៃការជម្រើសគំនិតមួយដើម្បីយកទៅធ្វើការសម្រេចចិត្ត យកចំណុចអតិភាពដើម្បីលុបទំនាស់នៅក្នុងស្ថាប័ន។ អ៊ីចឹងអ្នកដែលមិនចូលរួម អ្នកដែលមិនយល់ស្រប គាត់មិនចូលរួមការងារហ្នឹង ប៉ុន្តែអ្នកដែលគេមានជម្រើស ហើយគេមានគំនិតគេនឹងអនុវត្តការងារ អ៊ីចឹងនិរន្តរភាពការងារនៅក្នុងស្ថាប័ន វានៅតែប្រក្រតី ដំណើរការអភិវឌ្ឍទៅមុខជាធម្មតា ដូច្នេះដំណើរការរដ្ឋបាលរបស់ស្ថាប័ន វានៅតែដើរគ្រប់ស្ថាប័នទាំងអស់។

ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា ការខ្វែងគំនិតគ្នា ការមិនយល់ចិត្តគ្នា គឺនៅក្នុងន័យចង់ឱ្យស្ថាប័នល្អ នៅក្នុងន័យចង់ឱ្យប្រទេសជាតិល្អ អ៊ីចឹងទាំងគំនិតវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានសុទ្ធតែត្រូវបានយកមកពិចារណា ហើយយកមកគិត និងជាជម្រើសដដែលទេ។

Q: តើអាចនឹងមានវិបត្តិអ្វីកើតឡើងនៅពេលដែលមន្រ្តីរាជការ ឬមន្រ្តីរដ្ឋមិនបំពេញតួនាទី ឬមានអំពើពុករលួយនៅតាមស្ថាប័នដែលពួកគេធ្វើការ?

A: ចំពោះរឿងនេះវាអាចនឹងកើតឡើងនូវការិយាធិបតេយ្យ ប្រសិនបើក្នុងមន្រ្តីរដ្ឋបាល ឬមន្រ្តីរាជការដែលគាត់មិនបានបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនទេ អ៊ីចឹងវាធ្វើឱ្យកើតមានការិយាធិបតេយ្យនៅក្នុងអង្គភាពហ្នឹង វាអាចឱ្យសេវានៃការផ្តល់តួនាទី ឬជំនាញទាំងអស់ហ្នឹងវាមិនបានត្រឹមត្រូវ វាមិនបានដល់ដៃប្រជាជន។ ហើយវាមិនបានបំពេញឯករាជ្យ របស់តួនាទីជំនាញរៀងៗខ្លួន ទី១វាអាចនឹងយឺតយ៉ាវ ទី២ វាអាចអ្នកទទួលសេវាគឺប្រជាជនហ្នឹង គាត់ទទួលការបម្រើ ឬការផ្តល់សេវាពីរដ្ឋ ពីមន្រ្តីមិនបានទាន់ពេលវេលា ចំណាយពេលយូរ ចំណាយថវិកា ឱ្យមានកំហុសនៅពេលបំពេញឯកសារអីវាអាចខុសច្រើន។

អ៊ីចឹងប្រសិនបើមានការវិវត្តដល់ការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយនៅតាមស្ថាប័ន វាធ្វើឱ្យកើតមានវិបត្តិជាច្រើន ទី១យើងបាត់នូវគុណភាពការងារ ប្រសិទ្ធភាពការងារ ហើយទី២គឺយើងបាត់នូវថវិការជាតិ ឬបាត់នូវអ្វីជាប្រយោជន៍សេវាសាធារណៈអីទាំងអស់ហ្នឹងត្រូវបានខូច ត្រូវបានបាត់បង់។

Q: តើមន្រ្តីរាជការ ឬមន្រ្តីរដ្ឋ គួរកសាងភាពស្អាតស្អំដើម្បីជាតិ និងប្រជាជនដោយរបៀបណាខ្លះ?

A: មិនខុសឆ្ងាយពីទំនួលខុសត្រូវរបស់មន្រ្តីរាជការចំពោះជាតិ និងប្រជាជននោះទេ មន្រ្តីរាជការទាំងអស់ត្រូវមានភាពស្អាតស្អំផងដែរ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអព្យាក្រឹតភាពរបស់ខ្លួន និងបម្រើអតិថិជនជា ប្រជាពលរដ្ឋ ជាអ្នកទទួលសេវាកម្មទាំងអស់ ក្នុងស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ មិនលំអៀង មិនអគតិ។ ស្ថិតក្នុងភាពស្អាតស្អំនេះដែរ ការប្រើប្រាស់មុខងារ សម្ភារៈ និងបុគ្គលិករដ្ឋដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ជាពិសេសដើម្បីសកម្មភាពនយោបាយ គឺជាប្រការដែលផ្ទុយនឹងគោលការណ៍អព្យាក្រឹតភាព មួយទៀតនៃរដ្ឋបាលសាធារណៈ ហើយក៏ត្រូវហាមឃាត់ដាច់ខាតផងដែរ។

Q: តើចំណេះដឹង និងក្រមសីលធម៌របស់មន្រ្តីរាជការ ឬមន្រ្តីរដ្ឋមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាខ្លះចំពោះជាតិ និងប្រជាជនរបស់ខ្លួន?

A: វាពិតជាមានសារៈសំខាន់អំពីចំណេះដឹង និងក្រមសីលធម៌របស់មន្រ្តី គឺមន្រ្តីរាជការនៅពេលដែលខ្លួនមានក្រមសីលធម៌ និងអនុវត្តបានខ្ជាប់ខ្ជួនដោយមានចែង និងសរសេរកំណត់ដោយច្បាប់ មាន១០ចំណុចអំពីក្រមសីលធម៌របស់មន្រ្តី ដែលចំណុចទាំង១០នោះរួមមានការគោរពពេលវេលា គោរពឋានានុក្រម ការគោរពការចាត់តាំង វិន័យការងារ ការងាររក្សាសីលធម៌ រក្សានូវសុចរិតភាព ភក្តីភាព ឥស្សរភាព អព្យាក្រឹត និងទី១០រក្សានូវអតិភាព។

ចំណែកចំណេះដឹងរបស់មន្រ្តីរាជការ ជាធម្មតាទេបើកាលណាប្រទេសមួយអភិវឌ្ឍទៅបានលឿន ឆាប់រីកចម្រើន គឺវាអាស្រ័យទៅលើធនធានមនុស្ស ដូច្នេះចំណេះដឹងជាធនធានចំបងមួយនៃ ធនធានចំណេះដឹងមន្រ្តីរាជការ ក៏ជាធនធានចំបងរបស់មនុស្សទូទៅនៅក្នុងប្រទេសមួយហ្នឹងដែរ។ អ៊ីចឹងប្រទេសជាតិដែលពោរពេញដោយមន្រ្តីដែលមានចំណេះដឹង ប្រជាជនដែលមានចំណេះដឹង គឺមានការអភិវឌ្ឍន៍លឿន មានការរីកចម្រើនលឿន។ ហើយនៅពេលដែលមានគោលនយោបាយ ឬក៏ការអនុវត្តន៍នូវយន្តការគម្រោង គោលដៅ និងយុទ្ធសាស្រ្តអីមួយវាលឿន ដោយសារមន្រ្តីដែលបម្រើឱ្យសេវានៅក្នុងអង្គភាព ស្ថាប័ន ឬក៏មន្រ្តីនៅក្នុងរដ្ឋមួយ ដែលពោរពេញដោយចំណេះដឹងគឺវាលឿន ហើយប្រសិទ្ធភាពនៃការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺឆាប់យល់ទទួលបាន អ៊ីចឹងលទ្ធផលវាធ្វើឱ្យប្រទេសហ្នឹងវាលឿន មានការអភិវឌ្ឍន៍លឿន។

Q: អរគុណលោក ណើរ ណារិទ្ធ សម្រាប់ការផ្តល់សម្ភាសន៍។

A: បាទ អរគុណ!៕

Vox Pop៖ ទស្សនៈពលរដ្ឋលើការប្រើប្រាស់ Cool App ដែលកម្ពុជាទើបបង្កើតលើកដំបូង

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) — Wed, 03 Jul 2024 03:52:58 +0000

មួយរយៈចុងក្រោយនេះ មានការជជែកគ្នាច្រើនពីសាធារណជនតាមរយៈបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម និងមជ្ឈដ្ឋាននានាអំពី Cool App ក្រោយពេលប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានប្រកាស នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក និងតេឡេក្រាមផ្ទាល់ខ្លួនពីវត្តមាននៃ App មួយនេះ។ Cool App នេះ គឺជាកម្មវិធីបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមឆាត (Chat) ដំបូងរបស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមលក្ខណៈស្តង់ដារអន្តរជាតិដូចទៅនឹង Telegram និងWhat App។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៧នាក់ ដែលរស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញជុំវិញការយល់ឃើញចំពោះការប្រើប្រាស់ Cool App ថ្មីនេះ។

លោក ប្រាក់ សុថេព្វ មានអាយុ២២ឆ្នាំ មកពីខេត្តបាត់តំបង ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ដេប៉ាតេម៉ង់គីមីវិទ្យា នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) ថ្លែងថាខ្លួនមានមោទនភាពចំពោះ Cool App នេះ។ លោកថា កម្មវិធីនេះមានសារៈសំខាន់ ហើយប្រជាជនកម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់ដោយទុកចិត្តបាន ដោយសារកម្មវិធីនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកជំនាញបច្ចេកទេសរបស់កម្ពុជាផ្ទាល់។

លោក សុថេព្វនិយាយថា៖ «សម្រាប់ Cool App ហ្នឹងខ្ញុំគិតថាល្អប្រសើរសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរដោយសារតែ App ហ្នឹងជា App របស់ខ្មែរយើង។ ហើយមួយទៀតខ្ញុំគិតថា App ហ្នឹងវាផ្តល់ផល ប្រយោជន៍ច្រើនសម្រាប់យើង ក្នុងនាមយើងជាកូនខ្មែរយើងគួរតែជួយគាំទ្រអ្វីៗដែលខ្មែរយើងអ្នកបង្កើត ទើបវាមានភាពរីកចម្រើន ហើយApp ហ្នឹងដូចតាមខ្ញុំឮគេនិយាយថា App ហ្នឹងប្រើមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់»។

លោក ប្រាក់ សុថេព្វ មានអាយុ២២ឆ្នាំ មកពីខេត្តបាត់តំបង ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ដេប៉ាតេម៉ង់គីមី នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP)។ (រូបភាព៖ ដាញ់ បូរ៉ាត់)

ចំណែកកញ្ញា រួម ឆាដា មានអាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកច្បាប់ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច (RULE) បានរៀបរាប់ដោយទឹកមុខរីករាយ និងបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះ Cool App នេះ។ កញ្ញាបានប្រើប្រាស់ App នេះរួចហើយ និងបានដឹងថាពីភាពសាមញ្ញ ភាពងាយស្រួល និងភាពជឿជាក់ដែលApp នេះដល់អ្នកប្រើប្រាស់បាន។ កញ្ញា ចង់ឃើញមានការគាំទ្រ Cool App នេះកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត។

កញ្ញាឆាដាលើកឡើងថា៖ «[…] សម្រាប់ខ្ញុំ Cool App នេះ វាៗ ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ ហើយទាក់ទងនឹង Security (សុវត្ថិភាព) ក៏វាអាចធានាពីឯកជនភាពរបស់យើងបានល្អដែរ ហើយទំនាក់ទំនងក៏វាដើរលឿន រហ័ស ការផ្ញើរូបភាពនេះក៏ច្បាស់អត់មានកាត់ទំហំមេ(Megabyte ឬ MB)ធំទេ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំសប្បាយរីករាយមែនទែន ហើយក៏មានមោទនភាពផងដែរ ដែលកូនខ្មែរគាត់អាចបង្កើតនូវ App(អេប) មួយ […] សូម្បីតែប្រធានព្រឹទ្ធសភា សម្តេចតេជោ ក៏គាត់ជួយជ្រោមជ្រែងលើកទឹកចិត្ត។ ហើយ App មួយនេះ ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់សាធារណជនទាំងអស់ចូលរួមគាំទ្រសមិទ្ធផលរបស់ខ្មែរ ហើយ App នេះគឺមិនមានការធ្វើឱ្យលេចធ្លាយនូវឯកជនភាពរបស់យើងទេ»។

កញ្ញា រួម ឆាដា មានអាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកច្បាប់ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច (RULE)។ (រូបភាព៖ ហេង ស៊ីម៉ី)

លោកវី មានអាយុ៣៤ឆ្នាំ បម្រើការជាមន្រ្តីរាជការក្នុងក្រសួងមួយនៃស្ថាប័នរដ្ឋ អស់រយៈពេលជិត១១ឆ្នាំមកហើយ។ បន្ទាប់ពីលោកបាន ដោនឡូត Cool App និងដំឡើងដើម្បីប្រើប្រាស់រួចហើយ លោកយល់ឃើញថា Cool App មានដំណើរការល្អ បើធៀបទៅនឹងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀតដែលលោកធ្លាប់បានដំឡើងនៅក្នុងទូរស័ព្ទអាយហ្វូន (iPhone) របស់លោក។

លោកអះអាងថា៖ «ទី១ការDownload (ដោនឡូត) និងInstall (ដំឡើង) គឺអត់មានការលំបាកទេ មានការងាយស្រួលបើធៀបជាមួយនឹង Program (កម្មវិធី) [Applications] របស់អាយហ្វូន (iPhone) ផ្សេងដែលទើបបង្កើតដំបូងហ្នឹងមានភាពងាយស្រួលជាង។ ហើយទី២ នៅពេលដែលយើង Set Up (ដំឡើង) Register Account (ចុះឈ្មោះគណនី) អីហ្នឹងក៏អត់មានការលំបាកដែរ ព្រោះវាមានភាពងាយស្រួលគ្រាន់តែយើងផ្ញើលេខទៅតាម Instruct (ណែនាំ) គេទៅគេផ្ញើលេខកូដមកលឿនៗ យើងអាច Register ប្រើបានតែម្តង»។

ប៉ុន្តែលោកវីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា Cool App មិនទាន់មានលក្ខណៈល្អប្រសើរគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនោះទេ ព្រោះវាមិនទាន់ឆ្លើយតបគ្រប់លក្ខខណ្ឌដែលលោកចង់បាននៅឡើយ។

លោកបន្ថែមថា៖ «[…] តែការប្រើសង្កេតឃើញថាមិនទាន់លឿនដូចតេឡេក្រាម (Telegram) ទេ វារៀង Slow (យឺតយ៉ាវ) អ៊ីនធឺរណេត (Internet) អីហ្នឹងបាទ រៀង Slow ហើយផលវិបាកមួយទៀត ត្រង់ថាតេឡេក្រាមទូរស័ព្ទមួយអាច Add (បន្ថែម) Account (គណនី) បានច្រើនតែ Cool App អត់ទាន់បានទេ អ៊ីចឹងបើចង់បាន២ Account ៣ Account ទាល់តែយើងមានទូរស័ព្ទ២ឬ៣ដែរ។ បាទក៏ប៉ុន្តែបើយើងប្រើនៅលើកុំព្យូទ័រ យើងអាចដោនឡូតប្រើនៅលើកុំព្យូទ័របាន ក៏មានភាពងាយស្រួលដែរ»។

លោកថា៖«[…] អានេះខ្ញុំគិតថា ការយល់ឃើញរបស់ពលរដ្ឋយើងជាទូទៅ ការយល់ឃើញរួម ទី១សុវត្ថិភាព (Security) ហ្នឹងក៏មិនទាន់មានការជឿជាក់១០០ភាគរយដែរ យើងក៏រៀងនៅមានមន្ទិលដែរ ទាក់ទងនឹងសុវត្ថិភាព Data (ទិន្នន័យ) ឯកជនភាពរបស់យើង យើងខ្លាចបែកធ្លាយអីចឹង[…]»។

ចំណែក កញ្ញា កេត ម្លិសមុនីពេជ្រ មានអាយុ១៨ឆ្នាំ មកពីខេត្តកណ្តាល ដែលបច្ចុប្បន្នរស់នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ជានិស្សិតឆ្នាំទី១ ផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា (IT) នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ យល់ថា Cool App នេះ មិនទាន់មានលក្ខណៈរលូននៅឡើយទេ ប៉ុន្តែអាចទទួលយកបានក្នុងការប្រើប្រាស់។

កញ្ញា ម្លិសមុនីពេជ្រលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាវានៅមានកម្រិតដោយសារតែការចូល Log In ប្រើប្រាស់ដំបូងវាមានបញ្ហាច្រើន វាដំណើរការយឺតហើយវាមានបញ្ហាខ្លះទៅលើ Android Link (ការភ្ជាប់ Android) ចឹងទៅ Cool App នៅមានកម្រិត។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលយើងចូលប្រើប្រាស់ហើយ គឺវាអាចយកជាការបានដោយសារវាដំណើរការអីធម្មតាស្រួលទេ គ្រាន់ថាវាមានបញ្ហានៅពេល Setting (ការកំណត់) ប្រើដំបូង»។

ទោះយ៉ាងណា កញ្ញា ម្លិសមុនីពេជ្រ នៅតែបង្ហាញការសាទរចំពោះការបង្កើត Cool App នេះដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកជំនាញបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានកម្ពុជា។

កញ្ញាពេជ្របន្ថែមថា៖ «[…]តាមបទពិសោធន៍ខ្ញុំប្រើប្រាស់ ខ្ញុំគិតថា Cool App ល្អ។ និយាយរួមទៅយើងអាចប្រើប្រាស់បានទំនាក់ទំនងគ្នាងាយស្រួល ហើយវាជារបស់ខ្មែរយើងសុទ្ធតែម្តង»។

កញ្ញា កេត ម្លិសមុនីពេជ្រ មានអាយុ១៨ឆ្នាំ មកពីខេត្តកណ្តាល ជានិស្សិតឆ្នាំទី១ ផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា (IT) នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ (រូបភាព៖ រិន សុធារ័ត្ន)

ព្រះសង្ឃ ម៉ៅ វណ្ណា មានព្រះជន្ម៣០វស្សា មកពីខេត្តស្ទឹងត្រែង ខណៈបច្ចុប្បន្ន ព្រះអង្គគង់នៅវត្តឧណ្ណាលោមក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មានសង្ឃដីកាថាការបង្កើត Cool App ដោយក្រុមអ្នកបច្ចេកទេសព័ត៌មានវិទ្យាកម្ពុជានេះជារឿងល្អ ប៉ុន្តែព្រះអង្គចង់ឱ្យមានការពង្រឹងគុណភាពបន្ថែមដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយបរទេសបាន។ ព្រះអង្គ ស្នើឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាចូលរួមចែករំលែកអំពីផលិតផលក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនឱ្យគេស្គាល់កាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត។

ព្រះអង្គម៉ៅ វណ្ណា មានសង្ឃដីកាថា៖ «អាត្មាយល់ឃើញថាការបង្កើតហ្នឹង ប្រសិនបើខាងIT កូនខ្មែរបង្កើតបាន App មួយពិតជាល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យពង្រឹងបន្ថែមទៀតក្នុងការប្រើប្រាស់ដើម្បីឱ្យទាន់សម័យ ណាមួយសម័យឥឡូវជាសម័យឌីជីថលទាំងការរកស៊ីទាំងការអីវាទូលំទូលាយហា អាហ្នឹងយើងខ្វះមិនបានទេអាហ្នឹង យើងត្រូវការប្រកួតប្រជែងជាមួយខាងប៉ែកអ៊ឺរ៉ុបដែរ អឺរ៉ុបវាខ្លាំងៗដោយសារខាងហ្នឹង ការរកស៊ីរបស់គេក៏ទូលំទូលាយ»។

ព្រះអង្គវណ្ណាបន្ថែមថា៖«មានបំណងថាចង់ឱ្យបងប្អូនខ្មែរ Shareឱ្យបានច្រើនដើម្បីឱ្យគេទទួលស្គាល់បានច្រើនដោយសារតែយើង Cool App ហ្នឹងយើងប្រើជាផ្លូវការ […] ឱ្យដឹងពីស្នាដៃកូនខ្មែរយើង»។

ព្រះអង្គ ម៉ៅ វណ្ណា មានព្រះជន្ម៣០វស្សា មកពីខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលបច្ចុប្បន្នព្រះអង្គគង់នៅវត្តឧណ្ណាលោមក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ (រូបភាព៖ រិន សុធារ័ត្ន)

និស្សិតស្រីម្នាក់ទៀត មកពីខេត្តព្រៃវែង កញ្ញាពក ម៉ារី មានអាយុ ២១ឆ្នាំ សិក្សាផ្នែកគណិតវិទ្យាស្ថិតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP)។ កញ្ញាបានដឹងរួចហើយអំពី Cool App តាមរយៈ
បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក តែកញ្ញាមិនទាន់បានដោនឡូតយកមកប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ។

ទោះមិនទាន់បានប្រើ Cool App នេះក៏ដោយ កញ្ញាម៉ារី មានការភ្ញាក់ផ្អើល និងមិននឹកស្មានថាកម្ពុជាមាន App អាចប្រើប្រាស់បានដូចបរទេសដែរ។

កញ្ញាម៉ារីនិយាយថា៖ «ចំពោះ App ថ្មីហ្នឹង ខ្ញុំចំណាប់អារម្មណ៍ដំបូងខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា WOW! ខ្មែរយើងអាចបង្កើតកម្មវិធីហ្នឹងដែលប្រើប្រាស់ដូចនឹងកម្មវិធីបរទេសដូចជាតេឡេក្រាម ឬក៏ឆាតអីចឹង។ តែខ្ញុំអត់ដឹងថាប្រើទៅវាងាយស្រួលប៉ុណ្ណាអត់ទាន់ដឹងទេ គ្រាន់តែមុខងារវាដូចកម្មវិធីអស់ហ្នឹងដែរ ហើយចំណាប់អារម្មណ៍បន្ទាប់ ខ្ញុំអាចនឹងសាកល្បងវានៅពេលណាមួយចឹង តែឥឡូវអត់ទាន់បានទេ»។

ទន្ទឹមនឹងការចង់ដោនឡូតប្រើប្រាស់ Cool App នៅពេលខាងមុខនេះ កញ្ញាម៉ារី ក៏បានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភ និងអារម្មណ៍ស្ទាក់ស្ទើរ ចំពោះបញ្ហាសុវត្ថិភាពនៃព័ត៌មានផ្ទាល់់ខ្លួនអាចបែកធ្លាយផងដែរ។

កញ្ញា ពក ម៉ារី មានអាយុ ២១ឆ្នាំ សិក្សាផ្នែកគណិតវិទ្យាស្ថិតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP)។ (រូបភាព៖ រិន សុធារ័ត្ន)

ចំណែកលោក សំ សឿន មានអាយុ៣០ឆ្នាំ កំពុងរស់នៅក្នុងសង្កាត់ទឹកល្អក់១នៃរាជធានីភ្នំពេញ និងជាអ្នកបម្រើការងារនៅអង្គការភាពញញឹមនៃកុមារ(PSE)។ លោកបានដឹង និងគំាទ្រ Cool App នេះ ព្រោះជាស្នាដៃរបស់កម្ពុជាផ្ទាល់ ប៉ុន្តែលោកក៏ចង់ឱ្យក្រុមអ្នកផលិតខិតខំកែលម្អកម្មវិធីនេះឱ្យកាន់តែប្រសើរផងដែរ។

លោក សំ សឿន លើកឡើងថា៖ «[…]ខ្ញុំគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងព្រោះថាApp នេះជា App របស់ស្នាដៃកូនខ្មែរ ហើយវាក៏ជាឯកជនភាពមួយដើម្បីយើងប្រើនៅក្នុង[ចំណោម]ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា នៅក្នុងប្រទេសដើម្បីមានសុវត្ថិភាព ហើយក៏ដូចជាធ្វើនូវអាជីវកម្មអីផ្សេងៗក្នុងនេះបានវាទូលំទូលាយ។ ហើយមួយទៀតខ្ញុំក៏ចង់សំណូមពរឱ្យខាងApp ឱ្យមានការលក្ខណៈ Update ឱ្យវាមានកាន់តែទូលំ ទូលាយ ហើយឱ្យកាន់វាល្អដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋយើងប្រើទៅកាន់តែមានភាពងាយស្រួល ប្រៀបធៀបទៅដូចហ្វេសប៊ុកដែរ»។

លោក សំ សឿន បានចែករំលែកពីបទពិសោធន៍ ក្រោយលោកបានប្រើប្រាស់ Cool App នេះ ក្នុងនោះលោកលើកឡើងទាំងចំណុចល្អ និងភាពខ្វះខាតដែលត្រូវការកែលម្អ។

លោក សំ សឿនថា៖«ចំពោះផលវិជ្ជមានគឺលក្ខណៈថាជាភាពងាយស្រួលមួយដូចបណ្តាញសង្គមមួយដែលយើងអាចចូលលេងបានដូចជាហ្វេសប៊ុកដែរ ប៉ុន្តែវាអត់សូវជាទូលំទូលាយច្រើនទេដោយសារអីប្រជាពលរដ្ឋយើងអត់ទាន់ងាកមកប្រើច្រើន។ ហើយគុណវិបត្តិនោះវាអត់សូវទូលំទូលាយដូចហ្វេសប៊ុកបាទសម្រាប់Media ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធវីដេអូដូចជាផុស(Post)ទៅវាអត់ទាន់Smoothទេបាទ វានៅErrorម្តងម្កាលអ៊ីចឹងហា៎។ ហើយមួយទៀតចង់លើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋប្រើច្រើនទៅ ហើយខាងអ្នកដែលបង្កើតហ្នឹងឱ្យមានការកែលម្អឱ្យដូចហ្វេសប៊ុកទៅ គឺប្រសិនបើល្អប្រជាពលរដ្ឋយើងចូលលេងច្រើនដែរ»។

ចំណែកលោកជួន សំណាង មានអាយុ៣៦ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ដូរ រស់នៅសង្កាត់ព្រែកប្រា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បានកោតសរសើរដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរពី Cool App ដែលជាស្នាដៃរបស់កម្ពុជានេះ ។

លោកជួន សំណាងអះអាងថា៖«ខ្ញុំគិតថាល្អ បាទល្អៗខ្លាំងដែលប្រទេសកម្ពុជាយើងដែលមានដែលបានបង្កើតនូវ Cool App ដំបូងរបស់ប្រទេសកម្ពុជារបស់យើង។ Cool App នេះ ការប្រើប្រាស់ងាយស្រួលក្នុងការទំនាក់ទំនងនិយាយបាទ»។

លោកជួន សំណាង មានអាយុ៣៦ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ដូរ រស់នៅសង្កាត់ព្រែកប្រា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ (រូបភាព៖ រិន សុធារ័ត្ន)

គួរបញ្ជាក់ថាកម្មវិធី Cool App ដែលមានមុខងារជាច្រើនដូចជា Chat និង Call បូករួមទាំង Video Call ផងនោះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមស្នាដៃ ក្រុមអ្នកជំនួញបច្ចេកទេសរបស់កម្ពុជាជាច្រើននាក់ ដែលជាអ្នកជំនាញផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន(IT)។ ខណៈកម្មវិធីនេះបានចំណាយពេលជាង៣ឆ្នាំដើម្បីបង្កើតឱ្យចេញជារូបរាងឡើង គិតតាំងពីឆ្នាំ២០២១មកម្ល៉េះ និងបានដាក់ឱ្យដំណើរការនៅលើ App Store និង Play Store នៅឆ្នាំ២០២៤នេះ។ នេះបើយោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុក និងតេឡេក្រាមរបស់ លោក ហ៊ុន សែន៕

ដាញ់ បូរ៉ាត់ (Danh Borath) – Newsroom Cambodia

បទ​យកការណ៍៖ ជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ រំលេចក្បាច់រចនានៃប្រាង្គប្រាសាទខ្មែរនៅលើវត្ថុប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ

បទយកការណ៍៖ អ្នក​រត់​កង់បីខ្លះរកចំណូលមិនគ្រប់គ្រាន់ ត្រូវស្នាក់​នៅ​​​តាម​ដង​ផ្លូវ​ជំនួសផ្ទះ

កម្រង​រូបភាព៖ លោកស្រី ឌៀល ស្រីអាន ខំពុះពារ​ទាំង​មាន​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃលក់​ចេកនិងដំឡូង​​ចៀន

យូនីសេហ្វជំរុញ​ឱ្យ​អ្នកពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់​លើ​កុមារ និង​មនុស្សវ័យ​ជំទង់ដែល​ងាយ​លង់​ទឹក​

អាកាស​យានិក​​​២​រូប​ក្នុង​ហេតុការណ៍​ធ្លាក់​ឧទ្ធម្ភាគចក្របាន​បាត់បង់​​ជីវិត​​​

អ្នក​បរិស្ថាន និង​ឃ្លាំមើល​សង្គម ចង់​ឱ្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន បន្ថែម​យន្តការ​ច្បាស់លាស់​លើ​បញ្ហា​ប្លាស្ទិក

អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សង្គម​ចង់​ឃើញ​​​ធនាគារ​​​ទទួល​យក​ប្រាក់ដុល្លារ​​​ចាស់ ឬ​រហែក​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស

ខេត្ត​មួយចំនួន​នៅ​​កម្ពុជា​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ជំនន់​ទឹកភ្លៀងតែមិនទាន់ធ្ងន់ធ្ងរ

អ្នកជំនាញ​បន្ត​ឱ្យ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​បើទោះបី​អត្រា​ឆ្លង​ថ្មីនៃ​មេរោគអេសដ៍​ថយ​ចុះ

Q&A៖ គុណ​តម្លៃ​របស់​មន្រ្តី​រាជការ ចំពោះ​ប្រទេស​ជាតិ និង​ប្រជាជន