នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) – Newsroom Cambodia

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ រក្សាជំហរបន្តទាមទាររកដំណោះស្រាយពីក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ក្រោយជាប់ពន្ធនាគារអស់២ឆ្នាំ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 17 Sep 2024 08:10:17 +0000

ប្រធានសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៏(LRSU) កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ បានបង្ហាញឆន្ទៈក្នុងការជួយដល់សមាជិកសហជីពរបស់ខ្លួន ដើម្បីឱ្យមានដំណោះស្រាយចំពោះវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ក្រោយពីកញ្ញាបានអនុវត្តទោសចប់អស់រយៈពេល ២ឆ្នាំ ក្នុងពន្ធនាគារ ក្រោមបទចោទញុះញង់។

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ហើយបន្ទាប់ពីជាប់ឃុំខ្លួននៅ «មណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី២» អស់រយៈពេល២ខែ កញ្ញាត្រូវបានតុលាការដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន អំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។ ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ប្រធានសហជីពរូបនេះត្រូវបានចាប់ខ្លួនបន្ទាប់ពីត្រឡប់មកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ពីបទ រំលោភលើលក្ខខណ្ឌនៃការនៅក្រៅឃុំ។

តែយ៉ាងណា នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ដែលជាម្ចាស់ពានរង្វាន់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ពីប្រទេសស៊ុយអ៊ែតផងនោះ ត្រូវបានដោះលែងពីពន្ធនាគារហើយ ក្រោយពីអនុវត្តទោសគ្រប់ ២ឆ្នាំ។

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីចេញពីពន្ធនាគារថា ការដែលកញ្ញាមានសេរីភាពវិញ គឺអាចឱ្យកញ្ញាបន្តជួយសមាជិកសហជីព តវ៉ាទាមទាររកដំណោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៏ ដែលបានអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ កញ្ញាបន្តថា កញ្ញាមានការសោកស្ដាយចំពោះការអូសបន្លាយនៃបញ្ហានៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ តែកញ្ញាសង្ឃឹមថា បញ្ហានេះនឹងត្រូវបានមើលឃើញ និងដោះស្រាយនាពេលខាងមុខ។

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ និយាយថា៖ «សប្បាយចិត្តនៅត្រង់ថាអាចមកបន្តការងារជាមួយនឹងក្រុមការងារបាន ពីព្រោះថា និយាយដោយស្មោះត្រង់ ទោះបីនាងខ្ញុំជាប់ពន្ធនាគារមែន ប៉ុន្តែក្រុមការងារខាងក្រៅគាត់មានការនឿយហត់ច្រើន ចឹងនាងខ្ញុំអត់បានចូលរួមចំណែក។ ឥឡូវហ្នឹងបានចូលរួមចំណែកជួយពួកគាត់វិញជាការធូរស្រាលខាងផ្លូវចិត្តដែលថា យើងបានជួយក្រុមការងារ។ ហើយអារម្មណ៍មួយទៀត គឺនៅតែមានការសោកស្ដាយចំពោះវិវាទនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ដែលអូសបន្លាយពេលជាង ២ឆ្នាំ ហើយតែមិនមានដំណោះស្រាយ។ ហើយយើងសង្ឃឹមថា បន្តទៅមុខទៀតថ្នាក់ដឹកនាំនឹងមើលឃើញថា បញ្ហាដែលនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍នេះ គឺជាបញ្ហាដែលត្រូវតែដោះស្រាយ»។

ប្រធានសហជីពរូបនេះបន្តថា៖ «ខ្ញុំគិតថាទាំងអស់គ្នាបានដឹង អំពីការតស៊ូមតិរបស់ក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ជាង ២ឆ្នាំមកនេះ មិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយសូម្បីតែ១ចំណុច នៅក្នុងចំណោមការទាមទារ ៩ចំណុចរបស់កម្មករ ជាពិសេសគឺចំណុចការទាមទារឱ្យទទួលយកថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព និងសមាជិកត្រឡប់ចូលធ្វើការវិញ អញ្ចឹងទាំងនាងខ្ញុំ ក៏ដូចជាសមាជិកសហជីពទាំងអស់ ដែលនៅបន្តការទាមទារហ្នឹងនៅតែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្តការតស៊ូមតិរហូតទទួលបានដំណោះស្រាយ ដែលគេអាចទទួលបាន[…] មែនទែនទៅ សកម្មភាពដែលយើងធ្វើកន្លងមកហ្នឹង គឺនៅតែបន្តធ្វើ យើងនឹងជជែកគ្នាបន្ថែមទៀតថា ក្នុងស្ថានភាពលំបាកបែបនេះ យើងនឹងត្រូវធ្វើបែបណា ហើយមកដល់ពេលនេះ នាងខ្ញុំអត់ទាន់អាចឆ្លើយបាន ដោយសារយើងអត់ទាន់បានជជែកពិភាក្សាអីទេ ដោយសារជាថ្ងៃដំបូង»។

អ្នកស្រី ម៉ម សុវឌ្ឍិន ជាកូដករណាហ្កាវើលដ៍ ប្រាប់Newsroom Cambodia ថា កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មិនមានកំហុសអ្វីទាំងអស់ តែបែរជាជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២ឆ្នាំ។ តែយ៉ាងណា អ្នកស្រីសប្បាយរីករាយដែលទទួលដំណឹងថាកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មានសេរីភាពវិញ ហើយសង្ឃឹមថា ថ្នាក់ដឹកនាំ និងស្ថាប័ន្ថពាក់ព័ន្ធ នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហានៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គានេះ ឱ្យបានឆាប់ផងដែរ។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «សម្រាប់បងរំភើប និងត្រេកអរជំនួសដែលគាត់មានសេរីភាពឡើងវិញ សេរីភាពនៃការដើរហើរខាងក្រៅ ប៉ុន្តែមួយជ្រុងទៀត មិនទាន់សប្បាយចិត្តដោយសារវាជាភាពអយុត្តិធម៌សម្រាប់គាត់ដែរអត់ធ្វើអីខុសសោះបែរជាជួបរឿងទាំងនេះ ហើយដំណោះស្រាយក៏អត់ទាន់មាន[…] មានតែស្នើសុំហើយស្នើសុំទៀត សុំរាជរដ្ឋាភិបាលសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួយអន្តាគមន៍ដោះស្រាយឱ្យកម្មករទៅ កុំទុកចោលអញ្ចឹង ព្រោះកាលណាទុកចោលទៅធ្វើឱ្យប្រទេសយើង បាក់មុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ»។

រីឯអនុប្រធានសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរ នៃក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ អ្នកស្រី ឈឹម សុខន ក៏បានបង្ហាញក្តីរីករាយ ដែលបានឃើញកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មានសេរីភាព និងវិលមកជួបជុំគ្រួសារ និងក្រុមការងារវិញ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា នេះមិនបង្ហាញថា កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ទទួលបានយុត្តិធម៌ព្រោះតែការដោះលែងនេះទេ ដោយសារកញ្ញាបានអនុវត្តន៍ទោសចប់សព្វគ្រប់ មិនមែនជាការទម្លាក់បទចោទប្រកាន់នោះឡើយ។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ទន្ទឹមនឹងការសប្បាយចិត្តហ្នឹង បងមានអារម្មណ៍ថា គាត់រងអយុត្តិធម៌ ព្រោះការដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពនេះ គឺគាត់អនុវត្តទោសចប់ មិនដោះលែងដោយកាលើកបទចោទទេ អញ្ចឹងបើទោះជាយ៉ាងណា យើងសប្បាយចិត្ត ប៉ុន្តែក៏យើងអត់ទាន់ទទួលយុត្តិធម៌អញ្ចឹង»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍វិញ អ្នកស្រី ឈឹម សុខន បានអំពាវនាវដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុនណាហ្គា ជួយដោះស្រាយបញ្ចប់វិវាទការងារនេះឱ្យបានឆាប់។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «បងមានតែសំណូមឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធដែលមានសិទ្ធអំណាច ដោះស្រាយវិវាទហ្នឹង ឬរដ្ឋាភិបាល ឬក៏ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាហ្នឹងក៏ដោយ នៅតែស្នើសុំឱ្យពួកគាត់ដោះស្រាយបញ្ចប់វិវាទហ្នឹងទៅ ព្រោះអីក្រុមហ៊ុនគាត់នៅត្រូវការបុគ្គលិក ហើយពួកយើងជាបុគ្គលិកមានចំណេះជំនាញស្រាប់ ហេតុអ្វីមិនដោះស្រាយយកពួកយើងចូលធ្វើការវិញ?»។

លោក នុត សាវនា អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ធ្វើឡើងនៅម៉ោងជិត ៥ទៀបភ្លឺ ហើយអាជ្ញាធរបានជូនកញ្ញាទៅដល់ផ្ទះផ្ទាល់ ដោយសាអាជ្ញាធរបារម្ភចំពោះអ្នកគាំទ្រ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ បង្ករឱ្យមានការកកស្ទះ និងអាចប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមជម្រាបថា មូលហេតុសំខាន់ខាងយើងសម្រេចចិត្តយក[កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ]ទៅ[ផ្ទះ]អញ្ចឹង ដោយសារទី១ យើងក្តាប់ព័ត៌មានបានថា មានមនុស្សមួយក្រុមគាត់មានគម្រោងមក ធ្វើបាតុកម្ម ឬធ្វើកម្មវិធីជុំគ្នានៅមុខមណ្ឌលកែប្រែ ម២ ហើយបច្ចុប្បន្នផ្លូវខាងមុខ ថ្ងៃចូលធ្វើការថ្ងៃចន្ទហ្នឹងប្រជាពលរដ្ឋគាត់ធ្វើដំណើឆ្លងកាត់ច្រើន អញ្ចឹងបើសិនជាយើងដោះលែង នៅពេលដែលគាត់មានឱកាសបានជុំគ្នាហ្នឹង អាហ្នឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើររបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមានការកកស្ទះ ពិបាកណាស់ អញ្ចឹងបានយើងសម្រេចចិត្ត អនុវត្តនូវវិធានការបែបហ្នឹង»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត សាទរចំពោះការមានសេរីភាពវិញរបស់ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ។ តែយ៉ាងណា លោកនៅតែមានការសោកស្តាយ ដែលកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវបានផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារយ:ពេល ២ឆ្នាំ ពីបទ ញុះញង់ ទាំងអយុត្តិធម៌ រួមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារកម្មករខ្មែរណាហ្កាវើលដ៍ផ្សេងទៀត។

លោកបន្តថា៖ «ជាការពិត វិវាទការងាររវាងក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ និងបុគ្គលិក អតីតបុគ្គលិក និងសហជីព គួរត្រូវបានដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី មិនគួរកូដកម្មដោយសន្តិវិធី ដោយបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធី ត្រូវបានចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំសហជីព និងសមាជិកសហជីព ដោយចោទប្រកាន់ និងផ្តន្ទាទោស ហើយកូដកម្មរាប់សិបឆ្នាំមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់។ ផ្ទុយទៅវិញ ធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិលើកឡើងថា ការផ្តន្ទាទោសកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ និងសមាជិកសហជីព ណាហ្កាវើលដ៍ជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញសហជីពណាហ្កាវើលដ៍ និងរំលោភសិទ្ធិការងារទៅវិញ។ ខ្ញុំយល់ថា ល្មមដល់ពេលក្រសួងពាក់ព័ន្ធជំរុញឱ្យមានដំណោះស្រាយដើម្បីបញ្ចប់វិវាទការងាររវាងបុគ្គលិក អតីតបុគ្គលិក សហជីពណាហ្កាវើលដ៍ និងក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ហើយ»៕

តុលាការកំពូល តម្កល់សាលក្រមតុលាការជាន់ទាប ដោយផ្តន្ទាទោសលោក ថាច់ សេដ្ឋា ដាក់ពន្ធនាគារ៣ឆ្នាំ ក្រោមបទញុះញង់

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 09 Aug 2024 09:44:21 +0000

តុលាការកំពូល បានសម្រេចតម្កល់សេចក្ដីសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ និងសាលាឧទ្ធណ៍ភ្នំពេញទុកជាបានការ ដោយផ្តន្ទាទោសអនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន លោក ថាច់ សេដ្ឋា ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ ៤លានរៀល ក្រោមការចោទពីបទ ញុះញង់។

លោក អែម ចន្ថា មេធាវីការពាក្តីឱ្យលោក ថាច់ សេដ្ឋា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤នេះ តុលាការកំពូល បានសម្រេចតម្កល់សាលដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ ទុកជាបានការ ហើយលោកមានការខកចិត្តចំពោះការសម្រេចនេះ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ចំពោះការសម្តែងមតិជាទស្សនៈយល់ឃើញ ហើយជាការសម្តែងនូវឆន្ទៈផ្ទាល់ខ្លួន ដែលមានជាប្រវត្តិសាស្រ្ត ហើយក៏គ្មានការប្រឌិតដែរ និយាយរឿងពិតនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត ជូនពលរដ្ឋ ជូនជនរួមជាតិឱ្យស្គាល់ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន បែរទទួលរងនូវបណ្តឹងរហូតមានទោសទណ្ឌ ខ្ញុំក្នុងនាមមេធាវីមានការខកចិត្ត»។

ភរិយារបស់លោក ថាច់ សេដ្ឋា គឺអ្នកស្រី ថាច់ សុខបូរ៉ានី អាយុ៤៩ឆ្នាំ លើកឡើងថា លោកថាច់ សេដ្ឋា មិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទប្រកាន់នោះទេ ខណៈគាត់គ្រាន់តែលើកឡើងពីការពិតនៃប្រវត្តិសាស្ត្រ ជម្រាបជូនដល់ពលរដ្ឋបានដឹងប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកស្រីបន្តថា ការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលនេះ បានធ្វើឱ្យលោក ថាច់ សេដ្ឋា កាន់តែជួបការលំបាក ព្រោះលោកមានជំងឺប្រចាំកាយ ដូចជា ជំងឺលើសឈាម ជំងឺបេះដូង និងធ្លាប់វះកាត់ផងដែរ ដែលត្រូវការការព្យាបាលជាប្រចាំ ខណៈអ្នកស្រីត្រូវរ៉ាប់រងចិញ្ចឹមកូនៗតែម្នាក់ឯង។

អ្នកស្រីលើកឡើងទៀតថា៖«សេចក្តីសម្រេចនៃតុលាការមិនយុត្តិធម៌ទេ ត្រូវតែដោះលែងគាត់ [លោក ថាច់ សេដ្ឋា] ដោយសារគាត់អត់មានកំហុសអីទាំងអស់ គាត់និយាយតែប្រវត្តិសាស្រ្ត តែតុលាការថា គាត់លើកឡើងញុះញង់ ឱ្យសង្គមរើសអើង សួរថាមានអ្នកឈ្លោះគ្នាដោយសារគាត់នៅ? ញុះញង់! គាត់ញុះញង់រឿងអី? គាត់និយាយតាមប្រវត្តិសាស្រ្ត ម៉េចក៏ចោទគាត់? ដាក់ទោសគាត់ទាំងគាត់មានជំងឺជាប់ខ្លួន?»។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រីបានស្នើដល់តុលាការ ផ្តល់ការអនុញ្ញាតឱ្យលោក ថាច់ សេដ្ឋា អាចចេញមកពិនិត្យសុខភាពនៅខាងក្រៅ និងដោះលែងលោកឱ្យមានសេរីភាព មកជួបជុំគ្រួសារវិញ ដើម្បីអាចធ្វើការងារសង្គមបន្តទៀត។

ចំណែកឯ អគ្គលេខាធិការគណបក្សភ្លើងទៀន លោក លី សុធារ៉ាយុត្តិ យល់ឃើញស្រដៀងគ្នានេះដែរថា ការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល ដោយផ្តន្ទាទោសលោក ថាច់ សេដ្ឋា ជារឿងអយុត្តិធម៌ ដោយសារតែគាត់គ្រាន់តែបញ្ចេញទស្សនៈប៉ុណ្ណោះ។ លោកថា តុលាការគួរមានការយោគយល់ដោយបន្ធូរបន្ថយទោស ឬទម្លាក់ចោលបទចោទចំពោះរូបគាត់។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «គួរតែមានការយោគយល់ និងបន្ធូរបន្ថយទោស ឬទម្លាក់ចោលការចោទប្រកាន់តាមរយៈស្មារតីផ្សះផ្សា ក្នុងគោលបំណងសាមគ្គីភាព និងឯកភាពជាតិ ក្នុងទម្រង់នៃវប្បធម៌សន្ទនាគ្នាក្នុងចំណោមអ្នកនយោបាយខ្មែរ។ ការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារលើការបញ្ចេញមតិ គឺវាប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ដែលជាសរសរស្តម្ភនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ»។

ជុំវិញករណីនេះ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោកស្រី ម៉ៅ ធីតា អ្នកនាំពាក្យតុលាការកំពូលបានទេ នៅរសៀលថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ(LICADHO) លោក អំ សំអាត យល់ថា សាលដីការបស់តុលាការកំពូលលើករណីលោកថាច់ សេដ្ឋា ដោយពិន័យជាប្រាក់ចំនួន ៤លានរៀល និងជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ៣ឆ្នាំនេះ គឺជាអតិបរមានៃទោស ចំពោះបទញុះញ៉ង់។

លោកបន្តថា៖ «យើងឃើញថា អង្គការជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សចាត់ទុកថា ការចោទប្រកាន់ ការឃុំខ្លួន និងការកាត់ទោស ទៅលោកថាច់ សេដ្ឋា នេះគឺជារឿងនយោបាយច្រើនជាងការអនុវត្តច្បាប់ ហើយការផ្តន្ទាទោសនេះ គឺថាអាចប៉ះពាល់ទៅដល់លំហសេរីភាពនយោបាយ […] ជនជាប់ឃុំទាំងអស់មិនត្រូវទទួលការរើសអើងទេ គឺមានសិទ្ធិស្មើគ្នា ទោះជនជាប់ឃុំនោះធ្លាប់ជាអ្នកមានអំណាច ជាអ្នកមានទ្រព្យធន ឬជនជាប់ឃុំជាជនក្រីក្រក៏ដោយ គឺមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការទទួលបានសេវាសុខភាព »។

លោកបន្ថែមថា បញ្ហាទាំងអស់នេះ អ្នកនយោបាយ គួរតែដោះស្រាយគ្នាតាមវប្បធម៌សន្ទនា និងតម្កល់ឧត្ដមប្រយោជន៍ជាតិជាធំ ហើយគោរពទៅតាមគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីជាភាពចាំបាច់សម្រាប់កម្ពុជា។

គួរជម្រាបថា លោក ថាច់ សេដ្ឋា ជាអនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ តាមដីការបស់តុលាការ ក្រោមបទចោទប្រកាន់ «មិនបំពេញកាតព្វកិច្ចចំពោះឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន» ឬសែកស្អុយ។ ក្រោយមកតុលាការបានចោទប្រកាន់អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនរូបនេះ ចំនួន ២បទចោទផ្សេងទៀត ដែលរួមមានបទ «ញុះញង់ឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» និង«ញុះញង់ឱ្យមានការរើសអើង»។ បទចោទទាំងពីរនេះ គឺជាប់ទងនឹងការថ្លែងសារនយោបាយរបស់លោក អំពីស្តូបកម្ពុជា-វៀតណាម ប្រវត្តិគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងថ្ងៃ៧មករា នៅក្រៅប្រទេសជាមួយអ្នកគាំទ្ររបស់ខ្លួន កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៣។

លោកថាច់ សេដ្ឋា ត្រូវបានតុលាការនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាត់ទោសពីបទ ញុះញង់ តាមមាត្រា ៤៩៤ ៤៩៥ និង ៤៩៦ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយដាក់ពន្ធនាគារ ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ ៤លានរៀល ឬប្រមាណ ១,០០០ ដុល្លារអាមេរិក ខណៈសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញបានតម្កល់សាលក្រមរបស់សាលាដំបូងទុកជាបានការ កាលថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤៕

សមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន ៥នាក់ភ្លាមៗ ខណៈតុលាការប្រកាសសាលក្រមផ្តន្ទាទោស

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 02 Jul 2024 11:50:13 +0000

សមត្ថកិច្ចចម្រុះជាច្រើននាក់ បានចាប់ខ្លួនសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន ៥នាក់ នៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ បញ្ជូនទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីតុលាការបានប្រកាសសាលក្រមផ្ដន្ទាទោសសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន១០នាក់ ពីបទ «រួមគំនិតក្បត់» និង «ប្រមាថអង្គព្រះមហាក្សត្រ»។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ សមត្ថកិច្ចចម្រុះដែលមានកងរាជអាវុធហត្ថ នគរបាល និងកងសណ្ដាប់ធ្នាប់ខណ្ឌជ្រោយចង្វារប្រមាណ ៥០នាក់ បានចាប់ខ្លួនសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន ៤នាក់ ដែលមានវត្តមាននៅមុខតុលាការ ក្នុងនោះមាន លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត អាយុ២៤ឆ្នាំ កញ្ញា ភួន កែវរស្មី អាយុ២៣ឆ្នាំ លោក ថុន រដ្ឋា អាយុ៣០ឆ្នាំ និងកញ្ញា ឡុង គន្ធា អាយុ២៦ឆ្នាំ នៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ ចំណែក សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិមួយរូបទៀត គឺលោក យឹម លាងហ៊ី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួននៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ មុនការជួបជុំរបស់ពួកគេនៅមុខតុលាការ។

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះ បានប្រកាសសាលក្រមដោយបានកាត់ទោសសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន ១០នាក់ ក្រោមបទចោទចំនួន២ ក្នុងនោះ លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត កញ្ញា ភួន កែវរស្មី លោក ថុន រដ្ឋា កញ្ញា ឡុង គន្ធា លោក ម៉ិញ ពិសិដ្ឋ កញ្ញា រ៉ី រក្សា លោក ពក ខឿយ ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ៦ឆ្នាំ ក្នុងសំណុំរឿង«រួមគំនិតក្បត់»។ ចំណែកឯសំណុំរឿង«ប្រមាថអង្គព្រះមហាក្សត្រ» លោក យឹម លាងហ៊ី កញ្ញា ស៊ុន រដ្ឋា និងលោក អាឡិចហ្សង់ដ្រូ ហ្គន់សាឡេស ដេវិតសិន ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារចំនួន ៨ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន១០លានរៀល។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងរបស់ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ។

ប្អូនស្រីរបស់កញ្ញា ឡុង គន្ធា គឺកញ្ញា ឡុង សុខលីន បានឱ្យដឹងថា សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនបងស្រីរបស់គាត់ ទាំងបង្ខំ ដោយមានការប្រើហិង្សាទៅរូបគាត់ និងអ្នកគាំទ្រផងដែរ ដែលកញ្ញាចាត់ទុកសកម្មភាពនេះថាជារូបភាពមួយដែលអាក្រក់។ កញ្ញាក៏បានចាត់ទុកការសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលផ្ដន្ទាទោសទៅលើកញ្ញា ឡុង គន្ធា និងសកម្មជនផ្សេងទៀតនោះ ថាជារឿងយុវត្តិធម៌ ខណៈពួកគាត់មិនបានប្រព្រឹត្តដូចការចោទប្រកាន់។

កញ្ញានិយាយថា៖ «ការសម្រេចចាប់បងស្រីខ្ញុំ[ឡុង គន្ធា]ពីបទ រួមគំនិតក្បត់នេះ ក៏ជារឿងមួយដែលក្នុងនាមខ្ញុំជាប្អូន ជាគ្រួសារ ពិបាកនឹងទទួលយកខ្លាំងមែនទែន ដែលសកម្មភាពរបស់ពួកគាត់ធ្វើនីមួយៗ ដើម្បីការពារទៅលើបរិស្ថានទាំងមូល ដើម្បីជួយសង្គមជាតិ ដើម្បីរកបញ្ហាឱ្យរាជដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយ ដោះស្រាយបញ្ហាដែលឃើញនោះឱ្យមានភាពប្រសើរឡើង ប៉ុន្តែបែរជាត្រូវបានទទួលរងពាក្យចោទពីប្រព័ន្ធតុលាការ ចោទថា គាត់រួមគំនិតក្បត់ ចង់ផ្ដួលរំលំស្ថាប័នរដ្ឋណាមួយ ទាំងដែលយើងមើលហើយថា គ្មានសកម្មភាពមួយណាដែលថាជំរុញឬក៏លើកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបះបោរ ដើម្បីផ្ដួលរំលំស្ថាប័នរដ្ឋណាមួយឡើយ។ ក្នុងនាមខ្ញុំជាប្អូន ខ្ញុំពិតជាមានការឈឺចាប់ អស់សង្ឃឹម ទៅលើប្រព័ន្ធតុលាការមែនទែន ដែលគាត់ចោទប្រកាន់ទៅលើបងស្រីខ្ញុំ ក៏ដូចជាសកម្មជនផ្សេងៗទៀតផងដែរ»។

កញ្ញា សុខលីន បានស្នើដល់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ពិនិត្យប្រព័ន្ធតុលាការឡើងវិញ ដោយកញ្ញាថា តុលាការនៅកម្ពុជាកំពុងអនុវត្តការងារដោយមិនមានភាពយុត្តិធម៌។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំសូមសំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ឱ្យគាត់តាមដាន និងក្រឡេកមកមើលប្រព័ន្ធតុលាការ ព្រោះសព្វថ្ងៃប្រព័ន្ធតុលាការកំពុងតែអនុវត្តគ្មានភាពយុត្តិធម៌ទេចំពោះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក៏ដូចជាអង្គការសង្គមស៊ីវិលអង្គការសិទ្ធិមនុស្សនានាសុំតាមដានទៅលើសកម្មភាពរឿងក្ដីរបស់បងស្រីខ្ញុំ ក៏ដូចសកម្មជនផ្សេងទៀតផងដែរ ឱ្យវាមានទទួលបាននូវភាពយុត្តិធម៌ជូនចំពោះពួកគាត់ឡើងវិញ ដើម្បីឆាប់មានសេរីភាពវិលត្រឡប់មកបំពេញកិច្ចការងារធម្មតាវិញ»។

ចំណែកឯម្ដាយរបស់លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត ដែលសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានប្រាប់ថា អ្នកស្រីមានភាពកត់ស្លុតនៅពេលដែលសមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនកូនប្រុសរបស់អ្នកស្រីដោយបង្ខំ។

អ្នកស្រីថា៖ «លើកទី១ហើយដែលឃើញភាពសាហាវឃោឃៅអញ្ចឹង មនុស្សត្រឹមតែ៥នាក់ ឯកសណ្ឋានមកចាប់ប្រឹបៗដូចសត្វធាតុ ដូចសត្វតិរិច្ឆាន សួរថាកូនខ្ញុំខុសអីរាល់ថ្ងៃហ្នឹង? កូនខ្ញុំទៅធ្វើប៉ះនរណាខ្លះ? ហេតុអីបានចាប់កូនខ្ញុំអញ្ចឹង? ឱ្យគ្នាស្ដាប់សាលក្រមត្រឹមត្រូវទៅ ថាសាលក្រមហ្នឹងពួកគាត់ខុសអី ហើយបើគាត់ខុសមែនចាប់គាត់ចុះ វ៉ៃខ្នោះពីមុខខ្ញុំ ក៏ខ្ញុំអត់តក់ស្លុតដែរ។ ហើយបើឱ្យឡើងតុលាការហើយ មកចាប់ដូចសត្វអញ្ចឹងគិតម៉េច? ភាពត្រឹមត្រូវនៅឯណា? ការអនុវត្តច្បាប់ត្រឹមត្រូវនៅឯណា?»។

អ្នកនាំពាក្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក សំ វិច្ឆិកា មានប្រសាសន៍ថា សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនលោក យឹម លាងហ៊ី សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ បានធ្វើឡើងនៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ខណៈសកម្មជន ៤នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ និងបញ្ជូនពួកគេទៅឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារ តាមអំណាចសាលដីការបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «កិច្ចការងារនេះ គឺសមត្ថកិច្ចយើងអនុវត្តតាមដីកាឱ្យចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនចំពោះឧក្រិដ្ឋជន ទាំង ៥នាក់[…] យើងឃាត់ខ្លួនគាត់[យឹម លាងហ៊ី] នៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ តាមដីកាបង្គាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនរបស់តុលាការ មានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះមាន លោកស្រី អ៊ុក រ៉េតគន្ធា។ យើងបានបញ្ជូនពួកគាត់ទៅដល់ពន្ធាគារហើយនៅថ្ងៃ[ទី០២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤]នេះ»។

ចំណែក លោក អ៊ី រិន្ទ អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ មានប្រសាសន៍ថា តាមរយៈការសួរដេញដោលនៅសវនាការជំនុំជម្រះក្ដីជាច្រើនលើក ក្នុងសំណុំរឿងរបស់សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិនេះ ចៅក្រមបានសម្រេចផ្ដន្ទាទោសពួកគាត់។ លោកបានបន្តថា ក្នុងករណីសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ មិនសុខចិត្តចំពោះការសម្រេចនេះ ពួកគេអាចបន្តនីតិវិធីដោយប្ដឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍បាន។

លោកថា៖ «ខ្ញុំបញ្ជាក់ជូនជារួមតែម្ដងទៅ ឆ្លងកាត់សវនាការច្រើនលើកមកហ្នឹង ហើយចៅក្រមក៏បានសម្រេចផ្ដន្ទាទោស ហើយនិងសម្រេចចាប់ខ្លួន ហើយបើជនជាប់ចោទ គាត់កើតទុក្ខមិនសុខចិត្តទៅនឹងសាលក្រមហ្នឹង គាត់មានសិទ្ធិប្ដឹងទៅឧទ្ធរណ៍ទៅ»។

មន្ត្រីអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា ហៅកាត់ថា អាដហុក (ADHOC) លោក យី សុខសាន្ត យល់ថា ការចាប់ខ្លួនសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិដែលជាក្រុមការពារបរិស្ថាននោះ ជាការបំភ័យដល់អ្នកការពារធនធានធម្មជាតិផ្សេងទៀត។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ការចាប់ខ្លួន ហាក់ដូចជាធ្វើដើម្បីគំរាមកំហែងដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ដែលមិនហ៊ានងើបទាមទារតវ៉ានៅពេលដែលឃើញការបំភ្លេចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ»។

ករណីនេះ លោកស្នើដល់តុលាការ ពិចារណាក្នុងការដោះលែងពួកគេឱ្យមានសេរីភាពវិញ ខណៈលោកថា ការផ្ទន្ទាទោស និងចាប់ខ្លួនពួកគេ ជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ពួកគេ និងជារូបភាពមិនល្អសម្រាប់កម្ពុជា។

លោកថា៖«នៅពេលដែលតុលាការផ្តន្ទាទោសឱ្យគាត់ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ៦ឆ្នាំទៅ៨ឆ្នាំ យើងមើលទៅឃើញអយុត្តិធម៌សម្រាប់ពួកគាត់ ដែលជួយធ្វើការងារផ្នែកបរិស្ថាន ហើយយើងសំណូមពរដោយទទូចឱ្យមានការដោះលែងពួកគាត់វិញទៅ។ ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែលើកទឹកចិត្តដល់ពួកគាត់ ដើម្បីជួយធ្វើម៉េចឱ្យគាត់ចេះការពារផលប្រយោជន៍បរិស្ថាន។ ហើយទី២ យើងមើលឃើញការចាប់ខ្លួនពួកគាត់ ដូចស្ថានភាពព្រឹកមិញនេះ វាមើលទៅឃើញជារូបភាពមួយដែលអាក្រក់ដែលធ្វើឱ្យមតិជាតិ និងអន្តរជាតិ គេថ្កោលទោសយើងបន្ថែមទៅទៀតហើយ ដោយសារគាត់ជាអ្នកការពារបរិស្ថាន យើងទៅចាប់គាត់ទៅផ្តន្ទាទោសគាត់ ហើយសូម្បីតែប្រទេសដទៃគេឱ្យពានរង្វាន់សរសើរដល់ពួកគាត់ចេះការពារឈឺឆ្អើល»។

រីឯលោក ហេង គឹមហុង នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភពីការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពកាន់តែខ្លាំង និងធ្វើឱ្យសកម្មជនការពារសិទ្ធិ និងធនធានធម្មជាតិផ្សេងទៀត អាចមានការភ័យព្រួយពីសុវត្ថិភាពក្នុងការប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។

ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បានស្នើឱ្យតុលាការពិចារណាក្នុងការទម្លាក់បទចោទ ឬអនុញ្ញាតឱ្យសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិទាំងនោះ បាននៅក្រៅឃុំបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីតតាំងក្ដីបន្ដទៀត ខណៈលោកសង្កេតឃើញថា ពួកគេមិនមានចេតនាគេចខ្លួននោះទេ។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំសូមអំពាវនាវឱ្យមានការពិចារណាក្នុងការទម្លាក់ចោលបទចោទនេះ ឬក៏អាចឱ្យពួកគេនៅក្រៅឃុំ បើសិនជាមានការសម្រេចណាមួយក៏ដោយ ដើម្បីរកលទ្ធភាពក្នុងការតតាំងតាមផ្លូវតុលាការ ទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ទៀតទៅតាមនីតិវិធីនៃច្បាប់ ពីព្រោះអីយើងឃើញថាបើសិនជាពួកគេមានចេតនាក្នុងការគេចខ្លួនពីទោសកំហុស ឬក៏ពីអ្វីដែលតុលាការបានចោទនេះ ប្រហែលជាពួកគេភៀសខ្លួនទៅនៅក្រៅប្រទេសបាត់ទៅហើយ»។

គួរជម្រាបជូនថា សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានបើកសវនាការជំនុំជម្រះក្ដីលើសំណុំរឿងរបស់សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិនេះ ចំនួន ៥លើករួចមកហើយ។ សវនាការលើកទី១ បានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយមានការចូលរួមសវនាការពីសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិចំនួន៥នាក់ រួមមានលោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត កញ្ញា ភួន កែវរស្មី លោក ថុន រដ្ឋា កញ្ញា ឡុង គន្ធា និងលោក យឹម លាងហ៊ី។

ក្រោយមក នៅក្នុងសវនាការលើកទី២ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា សកម្មជនទាំង ៥នាក់ បានធ្វើពហិការមិនចូលរួម ដោយពួកគេថា សវនាការនោះមិនសេរី ព្រោះមានការដាក់ប៉ារ៉ាសមិនឱ្យអ្នកគាំទ្រ និងអ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនទៅមុខតុលាការ។ ចំណែកឯសវនាការលើកទី៣ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា សវនាការលើកទី៤ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា និងសវនាការលើកទី៥ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា សកម្មជនទាំង ៥នាក់ បានចូលរួម ទោះជាមានការប៉ារ៉ាស់រារាំងមិនឱ្យអ្នកគាំទ្រពួកគេចូលអង្កេតក៏ដោយ។ បើតាមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ តែងតែប្រឈមមុខនឹងការយាយី ការគំរាមកំហែង និងការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ទៅលើភាពសកម្មនិយមផ្នែកបរិស្ថានរបស់ពួកគេ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ ប្រភពដដែលបន្តថា សកម្មភាពលើកិច្ចការពារបរិស្ថានដែលអ្នកទាំងនោះបានធ្វើ រួមមាន ការតស៊ូមតិដើម្បីបញ្ឈប់ការជីកយកខ្សាច់នៅខេត្តកោះកុង ការការពារកោះកុងក្រៅ និងការទប់ស្កាត់លំហូរទឹកស្អុយ និងទឹកកខ្វក់ចូលទៅក្នុងអាងទឹក ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តព្រះសីហនុជាដើម៕

ជនសង្ស័យក្នុងករណីបាញ់សម្លាប់មនុស្សនៅបុរីប៉េងហួត កំពុងស្ថិតក្នុងនីតិវិធីស៊ើបសួរនៅតុលាការ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 21 Jun 2024 10:25:13 +0000

អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ឱ្យដឹងថា បុគ្គលឈ្មោះ ស្រី ស៊ីណា ដែលជាអតីតឧកញ៉ា និងជនសង្ស័យចំនួន ២រូបទៀត ក្នុងសំណុំរឿងប្រើប្រាស់អាវុធបាញ់ទៅលើជនរងគ្រោះ បណ្តាលឱ្យមនុស្ស ២នាក់ស្លាប់ និងមនុស្ស ២នាក់ទៀតរងរបួសនោះ កំពុងស្ថិតក្នុងនីតិវិធីស៊ើបសួរ។

កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ មានករណីផ្ទុះអាវុធមួយ បានកើតឡើងនៅចំណុចបុរីប៉េងហួតបឹងស្នោ សង្កាត់និរោធ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលបង្កឡើងដោយលោក ស្រី ស៊ីណា អតីតឧកញ៉ា បណ្តាលឱ្យបុរសម្នាក់ និងស្រី្តម្នាក់ ដែលជាគូដណ្តឹងនឹងគ្នា បានស្លាប់ និងបុគ្គលិករបស់ពួកគេ២នាក់ទៀតរងរបួស។

លោក អេង ម៉េងគ័ង អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ថា បុគ្គលឈ្មោះ ស្រី ស៊ីណា និងជនសង្ស័យពីរនាក់ទៀតក្នុងសំណុំរឿងនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបសួរនៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ តែយ៉ាងណា លោកមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានលម្អិតជុំវិញករណីនេះនៅឡើយទេ។

លោកថា៖«ឥឡូវនេះ ដោយសារឿងនេះ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងនីតិវិធីសួរចម្លើយរបស់អយ្យការ ហើយចាំមើលគាត់សាកសួរហើយ នៅពេលគាត់សម្រេចបែបណា គាត់នឹងចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន»។

នាយកការិយាល័យរដ្ឋបាលសរុបនៃនាយកដ្ឋានព្រហ្មទណ្ឌនៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ លោក មុំ ចេក បានឱ្យដឹងថា ក្រោយពីបានសាកសួរនៅ ជនសង្ស័យទាំង៣រូបនោះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចជំនាញបញ្ជូនទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ។

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការនាយកដ្ឋាននគរបាលព្រហ្មទណ្ឌនៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បង្ហាញថា ក្រោយបញ្ចប់ការសួរនាំ សមត្ថកិច្ចបានកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនជនសង្ស័យទាំង៣នាក់ ទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងនោះមាន លោក ស្រី ស៊ីណា ភេទប្រុស អាយុ ៥០ឆ្នាំ ជាជនដៃដល់ ឈ្មោះ សាន សុខចំរើន ភេទប្រុស អាយុ ២៦ឆ្នាំ និងឈ្មោះ ទិន ទូច ភេទប្រុស អាយុ២៦ឆ្នាំ ជាអ្នកឌុបជនដៃដល់ទៅធ្វើសកម្មភាព។

ប្រភពដដែលបន្ថែមថា៖«សម្ភារៈដកហូតបាន រួមមាន អាវុធខ្លីម៉ាក STOEGER COUGAR 8000 លេខT942907-A008684 គ្រាប់ចំនួន១៨គ្រាប់ បង់ចំនួន០២ (សម្រាប់ធ្វើសកម្មភាព), រថយន្ត១គ្រឿងម៉ាកSSANG YONG REXTON ពណ៌ខ្មៅ ពាក់ផ្លាកលេខភ្នំពេញ 2BL-9923, ទូរស័ព្ទចំនួន៤គ្រឿង, រថយន្ត១គ្រឿង ម៉ាកTOYOTA RAIZE ពណ៌ខៀវ ពាក់ផ្លាកលេខ2BQ-3654 និងម៉ូតូ១គ្រឿង ម៉ាកHONDA ZOOMER X ពណ៌ក្រហមលាយខ្មៅ ពាក់ផ្លាកលេខភ្នំពេញ1GX-9541»។

កញ្ញា ឡុង លីហ័រ ត្រូវជាប្អូនស្រីបង្កើតរបស់ជនរងគ្រោះដែលស្លាប់ ឈ្មោះ ឡុង លីសុង សុំមិនអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ដោយប្រាប់ថាកំពុងជាប់រៀបចំពិធីបុណ្យសពឱ្យបងប្រុសរបស់ខ្លួន។

តែយ៉ាងណា កញ្ញាថា៖ «ពាក់ព័ន្ធរឿងនេះ ខ្ញុំនឹងធ្វើតាមនីតិវិធីច្បាប់គឺឱ្យមេធាវី និងតុលាការជាអ្នកសម្រេច»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា ករណីអតីតឧកញ៉ា ស្រី ស៊ីណា បាញ់សម្លាប់ទៅលើយុវជនដែលជាគូដណ្តឹងនឹងគ្នា ដោយសារជម្លោះបន្តិចបន្តួចនេះ ជារឿងឃោរឃៅ និងអមនុស្សធម៌មួយ ដែលបង្កឱ្យប៉ះពាល់ដល់គោរមងារជាឧកញ៉ា និងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមានការព្រួយបារម្ភ។

ករណីនេះ លោកស្នើដល់តុលាការ ពិចារណា និងពិនិត្យទៅលើស្ថានទម្ងន់ទោសបន្ថែមទៀត សម្រាប់ធ្វើការផ្តន្ទាទោស ដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ។

លោកបន្ថែមថា៖ «អាជ្ញាធរ និងតុលាការ ត្រូវអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានតឹងរឹង តម្លាភាព និងយុត្តិធម៌។ ជនណាដែលរកឃើញថាប្រព្រឹត្តបទល្មើសត្រូវទទួលទោសតាមច្បាប់ ជាពិសេសអ្នកដែលមានអំណាច មានទ្រព្យ ហើយប្រព្រឹត្តបទល្មើសឧក្រិដ្ឋដ៏ឃោរឃៅអមនុស្សធម៌ត្រូវមានស្ថានទម្ងន់ទោស។ ព្រោះការអនុវត្តច្បាប់ និងការផ្តន្ទាទោសតឹងរឹងតាមច្បាប់ជាការផ្តល់យុត្តិធម៌ និងជាគំរូមិនឱ្យអ្នកដ៏ទៅយកគំរូក្នុងការប្រព្រឹត្តបទល្មើស […] អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធត្រូវពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ និងការគ្រប់គ្រងអាវុធឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងបង្កើនការបង្រ្កាបការជួញដូរអាវុធ ការកាន់កាប់ និងការប្រើប្រាស់អាវុធខុសច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព»។

លោកបញ្ជាក់ថា ការត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងអាវុធរបស់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ហាក់នៅមានភាពខ្វះចន្លោះ និងធូររលុងនៅឡើយ ទើបបណ្តាលឱ្យមានការប្រើប្រាស់អាវុធខុសច្បាប់ ការជួញដូរអាវុធ ជាពិសេសការប្រើប្រាស់អាវុធក្នុងការប្រព្រឹត្តបទល្មើសឧក្រិដ្ឋ ដូចជាការបាញ់សម្លាប់ ប្លន់ បង្ករបួសស្នាម និងការគំរាមកំហែងផ្សេងៗទៀត ដែលបង្កនូវអសន្តិសុខសង្គម អសុវត្ថិភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងបង្កឱ្យពលរដ្ឋមានភាពភ័យខ្លាច ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងសំណុំរឿងនេះ ជនសង្ស័យបានសារភាពប្រាប់សមត្ថកិច្ចកាលពីថ្ងៃ១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយការចាប់ខ្លួនថា ខ្លួនពិតជាបានបាញ់សម្លាប់ជនរងគ្រោះទាំង ២នាក់ និងអ្នកធ្វើការជាមួយជនរងគ្រោះ ដោយសារតែខឹងនឹងពាក្យសម្ដីជេរប្រមាថរបស់ជនរងគ្រោះ។ បញ្ហានេះ បណ្តាលមកពីទំនាស់រវាងអ្នកជួលផ្ទះរបស់ខ្លួន និងជនរងគ្រោះ លើការដាក់ស្នួរហាលខោអាវលើព្រំដីនៅផ្ទះជាប់គ្នា។

បើតាមមាត្រា២០០ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចុះថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១០ បញ្ញាត្តិថា «បទឃាតកម្មគិតទុកជាមុន» គឺជាអំពើសម្លាប់មនុស្សដោយគិតទុកជាមុន ឬដោយការពួនស្ទាក់។ ការគិតទុកជាមុន គឺជាគម្រោងដែលបង្កើតឡើងមុន អំពើបៀតបៀននៅលើរូបបុគ្គលនៃជនរងគ្រោះ។ ការពួនស្ទាក់ គឺជាអំពើឃ្លាំចាំបុគ្គលណាម្នាក់ក្នុងរយៈពេលខ្លី ដើម្បីប្រព្រឹត្ត អំពើបៀតបៀនទៅលើរូបបុគ្គលនៃជនរងគ្រោះ។ ឃាតកម្មគិតទុកជាមុន ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត៕

សាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ បដិសេសំណើរសុំនៅក្រៅឃុំរបស់លោក កើត សារ៉ាយ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Thu, 20 Jun 2024 10:29:23 +0000

សាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ បានបដិសេធលើបណ្តឹងសុំនៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្នរបស់លោក កើត សារ៉ាយ ខណៈសាច់ញាតិរបស់ប្រធានសមាគមសម្ពន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែររូបនេះ បន្តស្នើឱ្យទម្លាក់ចោលការចោទប្រកាន់ទៅលើរូបលោក។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ សាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ បានបើកសវនាការជំនុំជម្រះលើបណ្តឹងសុំនៅក្រៅឃុំរបស់មេធាវីការពារសិទ្ធិឱ្យ លោក កើត សារ៉ាយ។

អ្នកនាំពាក្យសាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ លោក ឃុន លាងម៉េង បានឱ្យដឹងនៅក្រោយសវនាការនោះថា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ លោក ភូ ពៅស៊ុន បានសម្រេចបដិសេធបណ្តឹងសុំនៅក្រៅឃុំរបស់មេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក កើត សារ៉ាយ។ លោកបន្តថា ការសម្រេចមិនឱ្យជនជាប់ចោទនៅក្រៅឃុំនេះ ក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះបានលើកហេតុផលថា ដោយសារនីតិវិធីស៊ើបអង្កេតក្នុងសំណុំរឿងនេះនៅមិនទាន់បញ្ចប់ និងខ្លាចជនជាប់ចោទរត់គេចខ្លួន។

លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «តាមការបញ្ជាក់របស់ក្រុមប្រឹក្សា បានន័យថា ការស៊ើបអង្កេតនោះមិនទាន់បានចប់សព្វគ្រប់ ត្រូវការសួរជនពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ ចំណុចមួយទៀត ដោយសារគាត់អត់មានទីលំនៅច្បាស់លាស់ បើសិនជាដោះលែងគាត់អាចគេចខ្លួន អញ្ចឹងតុលាការមិនអាចសម្រេចដោះលែងនៅពេលនេះបានទេ»។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពី លោក សំ ទិត្យសីហា មេធាវីការពារក្តីឱ្យ លោក កើត សារ៉ាយ បានទេនៅរសៀលថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនានេះ។

ប្រធានសមាគមសម្ពន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ លោក កើត សារ៉ាយ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួននៅទីស្នាក់ការសមាគម ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ក្រាំងធ្នង់ ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ និងបាននាំខ្លួនទៅស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្សព្វផ្សាយ និងបញ្ចេញមតិអំពីវិវាទដីធ្លីនៅឃុំស្រយង់ និងឃុំភ្នំត្បែងពីរ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សមាគមនេះ។

ក្រោយការចាប់ខ្លួន លោក កើត សារ៉ាយ ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចឃុំខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារ ដោយចោទប្រកាន់ពីបទ «មិនរាងចាល និងញុះញង់»។

កញ្ញា នឿន ស្រីណែត អាយុ២០ឆ្នាំ ដែលជាគូដណ្តឹងរបស់លោក កើត សារ៉ាយ បានលើកឡើងថា លោក កើត សារ៉ាយ ពុំបានប្រព្រឹត្តដូចការចោទប្រកាន់នោះទេ ប៉ុន្តែតុលាការនៅតែសម្រេចបន្តឃុំខ្លួនគាត់ ក្រោមហេតុផលថា សំណុំរឿងស៊ើបសួរមិនទាន់បញ្ចប់។ តែយ៉ាងណា កញ្ញានៅតែស្នើយ៉ាងទទូចឱ្យតុលាការពិចារណា ក្នុងការទម្លាក់ចោលបទចោទ និងដោះលែងលោក កើត សារ៉ាយ ឱ្យមានសេរីភាពវិញ។

កញ្ញាបន្តថា៖ «យល់ថា ជារឿងមួយដែលមិនសមរម្យ ព្រោះវាអត់មានយុត្តិធម៌សម្រាប់គាត់[លោក កើត សរ៉ាយ]ដោយសារតែគាត់ជាបុគ្គលដែលស្អាតស្អំ មិនមានប្រព្រឹត្តនូវទង្វើខុសឆ្គងណាមួយទេ តែតុលាការនៅតែសម្រេចឃុំខ្លួន ខ្ញុំគិតថា វាជារឿងមួយដែលមិនត្រឹមត្រូវ»។

សមាជិកគណៈកម្មការប្រតិបត្តិនៃសមាគមសម្ពន្ធនិសិត្សិតបញ្ញាវន្តខ្មែរ កញ្ញា រៀម ស្រីពេជ្ររតនា បានលើកឡើងដែរថា សកម្មភាពរបស់ លោក កើត សារ៉ាយ នាពេលកន្លងមក គឺមិនមានចេតនាណាមួយទៅញុះញង់ប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ កញ្ញាថា ក្នុងកំឡុងពេលដែលលោក កើត សារ៉ាយ បានជាប់ពន្ធនាគារជាបណ្តោះអាសន្ន រយៈពេលជិត ៨០ថ្ងៃមកនេះ តុលាការក៏នៅមិនទាន់បង្ហាញភស្តុតាង និងរកឃើញអ្នកពាក់ព័ន្ធបន្ថែមដែរ ដែលករណីនេះ តុលាការគួរតែដោះលែងលោក កើត សារ៉ាយ ឱ្យនៅក្រៅឃុំ។

កញ្ញាបន្តថា៖ «និយាយរួម តាំងពីថ្ងៃដែលលោកបង[កើត សារ៉ាយ]ជាប់[ពន្ធនាគារ]គឺ ៧៦ថ្ងៃ អញ្ចឹងយើងមើលឃើញថា អត់មានធ្វើសកម្មភាពអីទាំងអស់ សូម្បីតែបញ្ជាក់ថាអ្នកណាជាគូកន ឬក៏ជាប់បណ្ដឹងអី ក៏អត់មានឃើញ ខាងតុលាការ ឬក៏ខាងណាចេញមកដែរ គឺស្ងាត់ឈឹងទាល់តែលើកនេះ គាត់ស្នើសុំនៅក្រៅឃុំ ទើបគេកោះហៅមកសវនាការ»។

លោកអំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ បង្ហាញការសោកស្តាយដែលតុលាការមិនអនុញ្ញាតឱ្យលោក កើត សារ៉ាយ បាននៅក្រៅឃុំ ដែលករណីនេះ លោកយល់ថាជាការរឹតត្បិតសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ របស់លោក កើត សារ៉ាយ ក្នុងនាមជាប្រធានសមាគមមួយរូប។

លោកថា៖ «លោក កើត សារ៉ាយ គឺជាសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្ស ការពារបរិស្ថាន ដែលតែងតែឈឺឆ្ងាលជាមួយបញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់សហគមន៍[…] ចឹងការផ្តល់បទសម្ភាសន៍ការបញ្ចេញមតិផ្សេងៗហ្នឹង គឺគោលបំណងដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ ចឹងយើងមើលទៅហាក់ដូចជាមិនមែនបទល្មើសទេ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ចឹងករណីនេះ វាគួរតែមានការដោះលែង លោក កើត សារ៉ាយ ហ្នឹងឱ្យមានសេរីភាព ជាពិសេសការស្នើសុំឱ្យនៅក្រៅឃុំរបស់លោក ដែលមានលក្ខខណ្ឌគ្រប់គ្រាន់ហើយនោះ តុលាការគួរតែពិចារណាក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យនៅក្រៅឃុំ ពីព្រោះជាគោលការណ៍នៃច្បាប់ គឺគេជ្រើសរើសយកសេរីភាពជាធំ។ ការឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន គឺជាជម្រើសចុងក្រោយ ហើយជាជម្រើសក្នុងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់បំផុត ហើយដូចករណីលោក កើត សារ៉ាយ គឺជាសកម្មជនសិទ្ធមនុស្ស ជាប្រធានសមាគមមួយ ហើយជាអ្នកការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ ហើយសកម្មក្នុងការងារសង្គម ចឹងគួរណាតែត្រូវបានដោះលែង»។ គួបញ្ជាក់ដែរថា កាលពីឆ្នាំ២០២១ លោក កើត សារ៉ាយ ត្រូវបានតុលាការនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២០ខែ និងពិន័យជាប្រាក់២លានរៀល ពីបទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ម្តងរួចមកហើយ ពាក់ព័ន្ធនឹងការទាមទារឱ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន អតីតមេដឹកនាំសហជីពមួយរូបនាពេលនោះ ក្រោយពីលោក រ៉ុង ឈុន បានអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម៕

សង្គមស៊ីវិលថាការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់នៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព ដោយពួកគេស្នើឱ្យបង្ក្រាបទាំងឫសគល់

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Mon, 17 Jun 2024 09:40:08 +0000

សង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន បានលើកឡើងថា ការបង្ក្រាបបទល្មើសល្បែងស៊ីសងនៅកម្ពុជា នៅមិនទាន់ទទួលបានផលខ្ពស់នៅឡើយទេ ដោយពួកគេចង់ឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមលើការចាត់វិធានការចំពោះអ្នកពាក់ព័ន្ធបទល្មើសទាំងនោះ។

ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក យង់ គិមអេង បានសាទរចំពោះការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់អាជ្ញាធរ។ តែយ៉ាងណាលោកថា ការបង្រ្កាបកន្លងមកនេះ មិនទាន់ទទួលបានផលខ្ពស់នៅឡើយទេ។

លោកមានប្រសាស៍ថា៖ «ការដែលបង្ក្រាបល្បែងអនឡាញទាំងអស់នេះ យើងតែងតែលឺមានការបង្ក្រាបជាហូរហែរកន្លងមកដែរ ប៉ុន្តែយើងឃើញថា មិនទាន់ឃើញមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងនៅឡើយទេ ដោយសារបញ្ហានេះចេះតែកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងនេះ»។

លោកថា ការមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងចំពោះការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសង គឺដោយសារភាពខ្វះខាតនៃបច្ចេកវិទ្យា កង្វះអ្នកជំនាញស៊ើបអង្កេត បញ្ហាអំពើពុករលួយ និងដោយសារអាជ្ញាធរមិនបានបង្ក្រាបល្បែងទាំងនោះជាប្រចាំជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ លោក យង់ គិមអេង បានស្នើអាជ្ញាធរបង្ក្រាបទាំងបទល្មើសល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ ដែលកើតឡើងចំពោះមុខ និងបុគ្គលដែលចាំការពារបទល្មើសនៅពីក្រោយផងដែរ ពោលគឺបង្ក្រាបទាំងឫគល់។

លោកថា៖ «ខ្ញុំសូមឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់សំខាន់ដែរ ចំពោះអ្នកដែលនៅកាងពីក្រោយនៃល្បែងអនឡាញទាំងអស់នោះ»។

លោកអំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លើកឡើងថា ចំពោះបញ្ហាល្បែងស៊ីសងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅតែជាក្តីបារម្ភជាពិសេសគឺល្បែងស៊ីសងតាមអនឡាញ ព្រោះបញ្ហាល្បែងស៊ីសងអាចបណ្តាលឱ្យមានបទល្មើសផ្សេងៗ ប៉ះពាល់សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ប៉ះពាល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាចប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិផងដែរ។

លោកបន្តថា៖ «កន្លងមក អាជ្ញាធរមានការបង្រ្កាបល្បែងស៊ីសង និងល្បែងស៊ីសងតាមអនឡាញ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ល្បែងស៊ីសងទាំងនេះនៅតែបន្តកើតមាន ដោយសារការអនុវត្តច្បាប់នៅមានកំរិត ការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានលើកន្លែងដែលសង្ស័យថាមានបើកល្បែងស៊ីសងទាំងនេះ មិនបានដិតដល់ មិនបានស៊ើបអង្កេតឱ្យបានម៉ត់ចត់ និងតម្លាភាព រាល់ជនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបើកកន្លែងល្បែងស៊ីសង ដើម្បីអនុវត្តតាមច្បាប់ និងអំពើពុករលួយរបស់បុគ្គលមួយចំនួន»។

ករណីនេះ លោក អំ សំអាត បានជំរុញទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងអាជ្ញាធរគួរបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្ក្រាបលើល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់គ្រប់ប្រភេទ ដោយអនុវត្តតាមច្បាប់ និងបង្ក្រាបជាប្រចាំ ហើយរាល់បុគ្គលណាដែលពាក់ព័ន្ធ ទោះមានឋានន្តរស័ក្តិប៉ុណ្ណាត្រូវតែអនុវត្តតាមច្បាប់ និងលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ។

រីឯនាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី យល់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរថា ដើម្បីកាត់បន្ថយ និងឈានដល់ការលុបបំបាត់ល្បែងស៊ីសងគ្រប់ទម្រង់នៅកម្ពុជា អាជ្ញាធរគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ត្រូវតែស្រាវជ្រាវអំពីមូលហេតុ ឬសគល់ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធធំៗនៃបញ្ហានេះ។

លោកបន្តថា៖ «ថ្មីៗយើងឃើញមានការបង្ក្រាបកាន់តែច្រើន អញ្ចឹងជាចំណុចវិជ្ជមានមួយដែរ យើងចង់លើកទឹកចិត្តឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើកិច្ចការនេះបន្ត ប៉ុន្តែដើម្បីបង្ក្រាបបទល្មើសនេះឱ្យបានខ្លាំង និងមានប្រសិទ្ធភាព ទាល់តែយើងធ្វើកិច្ចការនេះជាប្រព័ន្ធ ហើយជំរុញការអនុវត្តច្បាប់ដែលមាន ជាពិសេសការដាក់បញ្ចូលនៅរាល់ការសង្ស័យ ឬបទល្មើសពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយ នៅក្នុងការបង្ក្រាបនោះ»។

ជុំវិញករណីនេះ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃបានទេនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនានេះ។

តែយ៉ាងណា លោក ឆាយ គឹមឃឿន អ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ មានប្រសាសន៍យ៉ាងខ្លី ដោយស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកុំលេងល្បែងស៊ីសងផ្សេងៗ ដើម្បីជៀសវាងការបាត់បង់ប្រាក់កាស និងបង្កបញ្ហាជាដើម។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សមត្ថកិច្ចក៏សូមអំពាវនាវដល់អ្នកចូលចិត្តលេងល្បែង ត្រូវបញ្ឈប់សកម្មភាពទាំងនេះជាបន្ទាន់ ព្រោះការលេងល្បែងស៊ីសងបានបង្កឱ្យមានផលវិបាកជាច្រើន ដូចជា ខាតបង់ពេលវេលា ប្រាក់កាក់ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងបង្កើតឱ្យមានបំណុល បង្កឱ្យមានអំពើហិង្សាក្នុងពេលលេងល្បែង ហិង្សានៅក្នុងគ្រួសារ និងអាចក្លាយជាអំពើឃាតកម្ម ហើយពេលខ្លះឈានទៅប្រព្រឹត្តបទល្មើសលួច ឆក់ ប្លន់ទៀតផង»។

កាលពីថ្ងៃទី ២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានរៀបចំវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងឆ្នាំ១៩៩៦ ដោយការរៀបចំនេះធ្វើឡើងតាមរយៈកិច្ចប្រជុំក្រុមការងារបច្ចេកទេស ដែលដឹកនាំដោយ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃលោក ទ្រី សុខហេង និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ។ ការរៀបចំវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងធានានូវប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបង្ក្រាបល្បែងខុសច្បាប់គ្រប់ទម្រង់។

បើតាមមាត្រា១ នៃជំពូកទី១ របស់ច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងឆ្នាំ១៩៩៦ គឺត្រូវហាមឃាត់ជាដាច់ខាតការលេងល្បែងស៊ីសងគ្រប់ប្រភេទ នៅគ្រប់ទីកន្លែងទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីរាជរដ្ឋាភិបាល។ ជាមួយគ្នានេះ ក្នុងមាត្រា២ ជំពូក៣នៃច្បាប់នេះចែងថា ជនណាលេងល្បែងស៊ីសង ជននោះត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១ម៉ឺនរៀល ទៅ ៥ម៉ឺនរៀល ឬដាក់ពន្ធនាគារពីមួយសប្ដាហ៍ទៅមួយខែ។ គួរជម្រាបជូនថា ក្នុងរយៈពេល៩ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនានេះ សមត្ថកិច្ចបានបង្ក្រាបបទល្មើសល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ចំនួន ៧៦ករណី ក្នុងនោះបានឃាត់ខ្លួនមនុស្សចំនួន ១៥៣នាក់៕

២នៅក្រៅបក្សរដ្ឋាភិបាលអះអាងថាបើមិនអាចបញ្ចប់សមាជិកដែលចេញពីបក្សនឹងប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលឆ្នោត

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Mon, 10 Jun 2024 15:06:59 +0000

គណបក្សនយោបាយចំនួន២បក្ស ដែលជាសម្ព័ន្ធភាពនិងគ្នានៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល បានអះអាងថាប្រសិនបើមិនអាចបញ្ចប់សមាជិកភាពមន្រ្តីរបស់ខ្លួនដែលបានដើរចេញពីបក្សទេ នោះមាន័យថាបញ្ហានេះនឹងជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ និងប៉ះពាល់ទៅដំណើលទ្ធផល នៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រក្សា សម្រាប់នីតិកាលទី៤នេះ។

ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នា រវាងគណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ស្តីពី «ដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ អាណត្តិទី៤» នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ មិថុនា នេះ។

លោក គង់ មុនីកា ជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងជាអគ្គលេខាធិការគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ មានប្រសាសន៍ថា ការរៀបចំសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នា របស់បក្សនយោបាយទាំងពីរនៅថ្ងៃនេះ គឺចង់បង្ហាញថាអង្គបោះឆ្នោត របស់បក្សភ្លើងទៀន បានបោះឆ្នោតឱ្យបក្សផ្សេង វាជាគំរូមិនល្អ ហើយកិច្ចការនេះ មន្រ្តីទាំងនោះត្រូវតែបញ្ចប់ពីសមាជិកភាពពីក្នុងបក្ស។ក្រៅពីនេះទៀត រហូតមកដល់ពេលនេះ បញ្ហាបែបនេះបានកើតឡើងជាង៤០ ករណីហើយដែលបក្សជំទាស់ស្នើសុំទៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរតាំងពីមុនបោះឆ្នោត។ប៉ុន្តែករណីទាំងទាំងនេះ រកឃើញថានៅមិនត្រូវបានដោះស្រាយនៅឡើយទេ។

លោកបន្តថា៖ «ទោះបីជាលទ្ធផលវាមិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងអ្វី ជាការរំពឹងទុករបស់យើង ប៉ុន្តែយើងមិនជំទាស់ទៅនឹងលទ្ធផលនោះទេ។ ប៉ុន្តែក៏យើងចង់បង្ហាញជូនសាធារណជនបានជ្រាបថា នៅក្នុងដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតក៏យើងមានបញ្ហាមួយចំនួន ដែលយើងសង្កេតឃើញថា វាជះឥទ្ធិពលដល់លទ្ធផលដែរ ដែលគណបក្សទទួលបានគឺទី១អង្គបោះឆ្នោត ក្រុមប្រឹក្សាជាប់ឆ្នោតឃុំសង្កាត់របស់គណបក្សភ្លើងទៀនដែលបានទៅចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សដទៃ ហើយជាគោលការណ៍ បានន័យថាពួកគាត់បានបញ្ចប់សមាជិកភាពរបស់ខ្លួនដោយស្វ័យប្រវត្តិពីគណបក្សភ្លើងទៀន ដូច្នេះហើយគណបក្សភ្លើងទៀនចាំបាច់ដាក់នៅសកម្មជន ឬមន្ត្រីរបស់ខ្លួនជំនួសឱ្យអ្នកដែលបានចាកចេញ ប៉ុន្តែនៅក្នុងដំណាក់កាលនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះ គឺថាយើងធ្វើអត់បានទេ»។

អគ្គលេខាធិការគណបក្សឆន្ទៈខ្មែររូបនេះបានបន្ថែមថា ការសុំផ្លាស់ប្ដូរអង្គបោះឆ្នោតដែលជាក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់នោះ ជានីតិវិធីច្បាប់ត្រូវរង់ចាំការឆ្លើយតបពីក្រសួងមហាផ្ទៃវិញ ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ១៤ថ្ងៃក្រោយដាក់សំណើរ។ក៏ប៉ុន្តែគណបក្សលោកត្រូវចំណាយរយៈពេលយូរជាងនេះ ដោយមកដល់ពេលនេះមិនទាន់អាចផ្លាស់ប្ដូរបាននៅឡើយទេ។

ចំណែក ប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន លោក ទាវ វណ្ណុល ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា មុនពេលបោះឆ្នោត និងក្នុងរយៈពេលដែលបោះឆ្នោត គឺមានការលំបាកក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរក្រុមប្រឹក្សា និងការគំរាមកំហែងចាប់ខ្លួនសកម្មជន ជាអង្គបោះឆ្នោតរបស់គណបក្សភ្លើងទៀនមួយចំនួន អ្នកខ្លះបានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ហើយមួយចំនួនទៀតមានការលាក់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលមិនអាចឱ្យពួកគេចេញទៅបោះឆ្នោតបាន។

លោកបន្តថា៖«យើងនៅតែទាមទារ ទោះបីជាមានការបោះឆ្នោតកន្លងផុតទៅហើយក៏ដោយ ក៏យើងនៅតែទាមទារសុំធ្វើការផ្លាស់ប្តូរ ពីសមាជិកភាពរបស់ សមាជិកគណបក្សភ្លើងទៀនដែលបានធ្វើខុសបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង របស់គណបក្សភ្លើងទៀន។[…]យើងអត់មាននីតិវិធីអីទេ យើងមានតែជំរុញឲ្យសមាជិកព្រឹទ្ធសភារបស់យើងទៅក្រសួងមហាផ្ទៃដើម្បីសួរនាំអំពី នីតិវិធីនៃការផ្លាស់ប្ដូរហ្នឹង តែបច្ចុប្បន្ននេះដែលយើងបានជម្រាបនៅក្នុងសន្និសីទកាសែត គឺមានប្រហែលជា២០០នាក់ដែលយើងបានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរ រយៈពេលប្រហែលជា៣ទៅ៦ខែហើយអត់មានការផ្លាស់ប្តូរ គឺយើងនឹងបញ្ជូនសមាជិសភា ៣រូបដើម្បីទៅសួរនាំនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ លើសពីហ្នឹងទៀតគេយើងនឹងធ្វើការតវ៉ាទៅតាមនីតិវិធីច្បាប់ ស្ដីពីគណបក្សនយោបាយបានចែង បន្តនីតិវិធីបន្តទៅទៀត»។

លោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃបានឆ្លើយតបថា ក្រសួងមហាផ្ទៃមានការស្មុគស្មាញក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាគណបក្សប្រឆាំងទាំង២ ដោយសារតែគណបក្សបប្រឆាំងទាំងនោះមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុង ហើយមានការផ្លាស់ប្ដូរបក្ស និងការប្ដឹងផ្ដល់គ្នា។

លោកថា៖«មួយរយៈនេះគណបក្សប្រឆាំងគឺបែកខ្ញែកគ្នាទៅបង្កើតគណបក្សផ្សេងៗជាច្រើន ពេលខ្លះក៏ត្រូវគ្នា ពេលខ្លះក៏ទាស់គ្នាហូរហែរ។ ហើយសមាជិកគេថាមានទំនាស់ផ្ទៃក្នុងជាប្រចាំ ចាកចេញពីបក្សនេះបក្សនោះ ទៅកាន់បក្សនេះបក្សនោះ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សានៃគណបក្សប្រឆាំងគឺថាមានទំនាស់គ្នាហូរហែរហើយរហូលដល់មានការប្ដឹងប្ដល់គ្នាពីរឿងសុំដោះដូរសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានោះថែមទៀតផង។ ដែលបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹងនាំឱ្យក្រសួងមានការលំបាកស្មុគស្មាញមួយជំហ៊ានធំនៅក្នុងការសម្រេច។ អ្វីដែលសំខាន់គឺសូមឱ្យពួកគាត់ដោះស្រាយនូវផ្ទៃក្នុងរបស់គាត់ឱ្យបានចប់សព្វគ្រប់ហើយក្រសួងមហាផ្ទៃធ្វើទៅតាមតែច្បាប់ ធ្វើទៅតាមតែទម្លាប់ទេ»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះយល់ឃើញថា ការបាត់បង់សំឡេងក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ គឺដោយសារសមាជិករបស់បក្សប្រឆាំងទាំង២ មានការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ធ្វើឱ្យមានការមិនទុកចិត្តគ្នា។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការនិចហ្វិច លោក សម គន្ធាមី មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃជាអ្នកគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំសង្កាត់ ធ្វើការងារបច្ចេកទេសជាមួយគណបក្សសាម៉ី គួតែចាត់ចែងដោះស្រាយចំពោះការសុំប្តូរក្រុមប្រឹក្សា ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការបាត់សន្លឹកឆ្នោត។

លោកបន្តថា៖«វាបាត់សន្លឹកឆ្នោត កាលណាអត់មានអង្គបោះឆ្នោត អ្នកដែលគេចាកចេញ ហើយអត់គាំទ្រ មានវត្តមានបំពេញការងារ អញ្ជឹងគាត់ក៏មិនមានសិទ្ធបោះឆ្នោតដែរ អញ្ជឹងទៅវាប៉ះពាល់ដល់សន្លឹកឆ្នោតរបស់គណបក្សដែលឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សា ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ[…] ខ្ញុំគ្រាន់តែសុំណូមពរក្រសួងមហាផ្ទៃជួយរៀបចំចាត់ចែងតាមដំណើរគណបក្សដែលសុំផ្លាស់ប្តូរនោះទៅ ដើម្បីឱ្យដំណើរការបោះឆ្នោត អង្គបោះឆ្នោត បានចូលរួមបោះឆ្នោតបានទាំងអស់គ្នា» ។

តាមរយៈលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង ក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌ អាណត្តិទី៤ ដែលប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ គណបក្សប្រជាជនទទួលបាន៥០៤អសន: គណបក្សឆន្ទ:ខ្មែរបាន៤៧អសន: និងគណបក្សកម្លាំងជាតិទទួលបាន៨ អសន: ក្នុងចំណោមអសន:ក្រុមប្រឹក្សារាជធានី-ខេត្តសរុបដែលមានចំនួន ៥៥៩អសន:៕

យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិស្នើក្រសួងបរិស្ថាន ដកទីលានចាក់សំរាមចេញពីដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 07 Jun 2024 12:49:46 +0000

ក្រុមយុវជន ព្រះសង្ឃ និងសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ស្នើក្រសួងបរិស្ថាន ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យមានការបញ្ឈប់ការយកផ្នែកមួយនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ទៅធ្វើជាទីលានចាក់សំរាម។

ការស្នើនេះ បានធ្វើឡើងតាមរយៈការហែក្បួនដាក់ញត្តិ ពីសំណាក់ក្រុមយុវជន ព្រះង្ឃ និងសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិជាង ១០អង្គ/នាក់ ដោយពួកគេបានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅផ្សារចាស់ និងបានដើរហែក្បួនយកញត្តិទៅដាក់នៅក្រសួងបរិស្ថាន នាព្រឹកថ្ងៃទី០៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ កញ្ញា ធួន ស្រីពៅ បានឱ្យដឹងថា ការដាក់ញត្តិនៅក្រសួងបរិស្ថាននេះ ក្នុងគោលបំណងស្នើដល់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យមានការដកទីលានចាក់សំរាម ដែលពួកគេអះអាងថា ស្ថិតនៅទីតាំងមួយផ្នែកនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមប្រសោប ក្នុងខេត្តកោះកុង។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ទោះបីជារដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង គាត់បកស្រាយថា តំបន់នឹងគឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយពួកគាត់ គាត់ទទួលបានដីប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ ពីក្រសួងបរិស្ថាន ដើម្បីបង្កើតទីលានចាក់សំរាម តែយើងអត់បានឃើញឯកសារហ្នឹងទេ អញ្ចឹងយើងស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន បង្ហាញពីផែនទី ឬក៏បកស្រាយ អំពីអ្វីដែលរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុងលើកឡើង ហើយកាលដែលយកសំរាមទៅចោលក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ វាមិនមែនជារឿងដែលត្រឹមត្រូវនោះទេ ព្រោះដែនជម្រកសត្វព្រៃ ត្រូវតែទទួលបាននៅការការពារ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី សត្វព្រៃទាំងអស់ហ្នឹង សុទ្ធតែត្រូវទទួលបានការការពារ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា ការយកផ្នែកមួយនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ធ្វើជាទីលានចាក់សំរាមនេះ វាអាចប៉ះពាល់ដល់ធនធានធម្មជាតិ និងការបាត់បង់ព្រៃកោងកាង ខណៈដែនជម្រកសត្វព្រៃនេះ ជាដែនជម្រកសត្វព្រៃដែលមានព្រៃកោងកាងធំជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កញ្ញាបន្តថា ព្រៃកោងកាងមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន ទាំងការទប់លំនឹង និងផ្តល់សំណើមដីជាដើម។

រីឯកញ្ញា លាង សុវណ្ណា អាយុ ២៣ឆ្នាំ ជាសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិមួយរូបទៀត ដែលបានចូលរួមដាក់ញត្តិដែរនោះ បានលើកឡើងថា កញ្ញា និងយុវជនផ្សេងទៀត ស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន ជួយយកសំរាមចេញពីតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប និងស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបចូលរួម ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះដែនជម្រកសត្វព្រៃមួយនេះ។

កញ្ញាបន្តថា៖«អ្វីដែលយើងអត់ចង់ឱ្យមានការយកសំរាមទៅចាក់នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃ[ពាមក្រសោប] ព្រោះថាទីលានចាក់សំរាមចាស់ នៅក្រុងខេមរភូមិន្ទគឺមានហើយ ក៏ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង គាត់បានលើកឡើងថា កន្លែងចាក់សំរាមចាស់នោះពេញអត់អាចចាក់សំរាមបានទៀតទេ ទើបបង្កើតជាទីលានចាក់សំរាមថ្មី នៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ តែពេលដែលយើងទៅជាក់ស្តែង ទីលានចាក់សំរាមចាស់អត់ទាន់ពេញទេ គឺនៅត្រឹមជង្គង់នៅឡើយ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ម្យ៉ាងវិញទៀតយើងឃើញថា ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោបត្រូវបានកាត់ឆ្វៀល នៅក្នុងទំហំ៥០ហិកតា ដែលរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុងបានលើកឡើង និងត្រូវយកមកធ្វើជាទីលានចាក់សំរាម តែបើយើងមើលតាមផែនទីដែលក្រសួងបរិស្ថានដែលគាត់ចេញអនុក្រឹត្យ តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ គឺវានៅតែក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃនៅឡើយទេ វាមិនមែនជាកន្លែងរបស់រដ្ឋដែលត្រូវយកស្រេចតែចិត្តនោះទេ។ យើងអត់ចង់ឱ្យយកសំរាមមកចាក់ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ ព្រោះមានការប៉ះពាល់មែនទែនដល់ជីវៈចម្រុះ សត្វព្រៃ ព្រោះមានការដុត ការបង្ហូរទឹកស្អុយនៅកន្លែងហ្នឹង ព្រោះយើងឃើញមានទឹកដកនៅនឹងស្រាប់ អញ្ចឹងវាអាចហូរទៅប៉ះពាល់កន្លែងផ្សេងៗទៀតបាន ដែលយើងប៉ាន់ស្មានថា អាចហូរទៅដល់ស្ទឹងតាតៃដែលជាតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសច៍ធម្មជាតិ»។

ព្រះតេជគុណមួយអង្គ ដែលបានចូលរួមក្នុងការដាក់ញត្តិនេះដែរ ប៉ុន្តែសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ មានសង្ឃដីកាថា ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយរូប ព្រះតេជគុណចង់ឃើញតំបន់ការពារធម្មជាតិនៅកម្ពុជា មានបរិសា្ថនស្អាត ដោយមិនចង់ឱ្យមានករណីចាក់សំរាមនៅតំបន់ការពារនោះទេ។ ករណីនេះ ព្រះតេជគុណ បានស្នើដល់ក្រសួងបរិស្ថាន ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យបញ្ឈប់ការយកសំរាមទៅដាក់នៅក្នុងតំបន់ការពារ។

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាបន្តថា៖ «បើសិនជានៅតែបន្តការចាក់សំរាមចូលក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃមួយនេះ នាំឱ្យមានហានិភ័យ វាធ្វើឱ្យខូចប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ហើយប៉ះពាល់ទៅដល់ធនធានសត្វ និងរុក្ខជាតិ ព្រោះថាតំបន់ការពារអភិរក្សសត្វព្រៃ តែងតែមានសត្វ ហើយបើសត្វបរិភោគទឹកហ្នឹង ឬក៏បរិភោគស្មៅប៉ុន្តែចូលសំរាម វាខូចសុខភាព អាចធ្វើឱ្យសត្វស្លាប់ ហើយរុក្ខជាតិអាចធ្វើងាប់ជាច្រើនដែរ នៅកន្លែងតំបន់ការពារអភិរក្សសត្វព្រៃហ្នឹង»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានទេនៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

ប៉ុន្តែនៅពេលយុវជនដាក់ញត្តិនោះ ខាងតំណាងក្រសួងបរិស្ថាន បានចេញមកទទួលដោយបញ្ជាក់ថា នឹងយកញត្តិនេះ ដាក់ជូនថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពិនិត្យ។

ចំណែក អភិបាលរងខេត្តកោះកុង លោក អន សុធារិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា តំបន់នោះ ជាតំបន់សហគមន៍ មិនមែនស្ថិតនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោបនោះទេ។ លោកបន្តថា ទីតាំងនោះដែរ រដ្ឋបាលខេត្ត បានត្រៀមបម្រុងទុកសម្រាប់ធ្វើជាទីលានចាក់សំរាមដែលមានស្តង់ដា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយបច្ចុប្បន្នមានការចាក់សំរាមជាបណ្ដោះអាសន្ន។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឥឡូវនេះ យើងកំពុងរៀបចំសិក្សាបញ្ហាហ្នឹង ដោយយើងមានផែនការ មានការជួយគ្រប់គ្រងពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ក៏ដូចជា World Bank ដែលរៀបចំធ្វើទីលានហ្នឹង ដែលមានតម្លៃរហូតដល់ជាង ៥លានដុល្លារឯណោះ […] ពាក់ព័ន្ធការចាក់សំរាមនេះបណ្តោះអាសន្ន ដូចនេះមិនទាន់មានស្ដង់ដារទេ តែរដ្ឋបាលព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីកុំឱ្យការប៉ះពាល់ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ប៉ុន្តែនៅពេលមានស្ដង់ដារ នោះនឹងលែងមានប៉ះពាល់បរិស្ថានទៀតហើយ»។

លោកបន្តថា៖ «ការពិតអនុក្រឹត្យលេខ១៦៤ វាបំបែកចេញពីព្រះរាជក្រឹត្យដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប។ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ពីមុនមានតែមួយទេ តែឥឡូវគេបំបែកជាពីរ ដោយមានលេខ១៦៤ និង១៧០។ ១៧០ហ្នឹង គឺតំបន់រ៉ាមសារកោះកាពិ ពីមុនរ៉ាមសារកោះកាពិហ្នឹង វាស្ថិតក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប អ៊ីចឹងឥឡូវគេបំបែកចេញជាពីរ។ ចំពោះពាក់ព័ន្ធទៅនឹងអ្វីដែលខាងអនុក្រឹត្យ១៦៤ ដែលចេញមកហ្នឹង គឺវាអត់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការកាត់ឆ្វៀលនៃអនុក្រឹតលេខ៣០ទេ អ៊ីចឹងវានៅជាមានសុពលភាពរហូត»។

ប្រធានប្រតិបត្តិសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) លោក ហេង គឹមហុង មានប្រសាសន៍ថា ការចាក់សំរាម នៅតំបន់ការពារ នឹងនាំឱ្យមានការប្រែប្រួល និងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។

លោកបន្តថា៖ «ជុំវិញករណីនេះ ក្រសួងគួរតែពិចារណាធ្វើកិច្ចការឡើងវិញ ជាមួយរដ្ឋបាលខេត្ត [ខេត្តកោះកុង] កាយសំរាមចេញ ឬក៏រកកន្លែងសំរាមថ្មី មកជំនួសឱ្យតំបន់ហ្នឹងដើម្បីធានាថា មិនអាចបង្កបញ្ហាផ្សេងៗ និងបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ ហើយនិងការភ័យព្រួយពីភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត»។

គួរជម្រាបជូនថា ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប គឺជាតំបន់ព្រៃកោងកាងធំជាងគេ ហើយមានទីតាំងនៅទឹកដីខេត្តកោះកុងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ កាលដើមឡើយដែនជម្រកសត្វព្រៃនេះមានផ្ទៃដីទំហំ ២៣ ៧៥០ហិកតា តែត្រូវបានបង្រួមមកត្រឹម ១៦ ៩៨២ហិកតាវិញក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងគោលបំណងធានាឱ្យមានការថែទាំទីជម្រកសត្វព្រៃ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងរក្សាលំនឹងបរិស្ថាន និងរួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយ ធម្មជាតិ។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យលេខ ១៦៤ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល៕

ពលរដ្ឋមកឃុំចំនួន៣ក្នុងស្រុកពួកស្នើឱ្យអាជ្ញាធរកាត់ឆ្វៀលព្រំដីចេញពីតំបន់ហាមឃាត់ដោយអប្សរា

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 28 May 2024 12:23:23 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលរស់នៅតំបន់អប្សរាក្នុងស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប ស្នើឱ្យអាជ្ញាធរអប្សរាកាត់ឆ្វៀលព្រំដីចេញពីតំបន់ហាមឃាត់ដោយពួកគេលើកឡើងថាតំបន់ដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅនេះ នៅឆ្ងាយពីតំបន់ប្រាសាទដែលមិនគួរត្រូវបានរឹតត្បិតក្នុងការសង់សំណង់រឹងដែលស្របច្បាប់លើដីរបស់ខ្លួនទេ។

លោក សេង ហាច ជាពលរដ្ឋដែលទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរអប្សរាកាត់ឆ្វៀលព្រំដី និយាយមូលហេតុចម្បងដែលប្រជាពលរដ្ឋតវ៉ានេះ គឺស្នើសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលកាត់ឆ្វៀលព្រំដីតំបន់របស់ខ្លួនរស់នៅចេញពីអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដោយសារអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាគាបសង្កត់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបង្កការលំបាកទាំងមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ ដូចជាសង់ផ្ទះ ឬប្រកបរបររកស៊ីដូចជាធ្វើតូប ធ្វើទ្រង់មាន់ ទ្រង់ទា អណ្តូងទឹក របងផ្ទះជាដើម។

លោកបន្តថា៖ « វាពិបាកក្នុងការរស់នៅ ដោយសារគេបិទសិទ្ធិសេរីភាពនៅក្នុងការរស់នៅ ដោយសារតែមានការគាបសង្កត់បែបហ្នឹងហើយបានជាប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់គ្នា គាត់ប្រឹងក្រោកឈរ ប្រឹងតវ៉ា ដើម្បីសេរីភាពនៅក្នុងការរស់នៅរបស់គាត់ » ។

រស់នៅក្នុងឃុំខ្នាត ស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប លោក សេង ហាច ឱ្យដឹងថាប្រជាពលរដ្ឋនៅស្រុកពួកនេះ តវ៉ាជាច្រើនដងមកហើយ ឱ្យអាជ្ញាធរកាត់ឆ្វៀលព្រំដីនេះចេញពីតំបន់គ្រប់ដោយដោយអាជ្ញាធរអប្សរា ដោយសារតំបន់ដែលលោករស់នៅឆ្ងាយពីតំបន់អង្គរ ។

លោកថ្លែងថា៖ «ពួកយើងទទួលស្គាល់ថាអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា គឺគាត់ធ្វើដើម្បីការពារប្រាសាទ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃពួកយើងរស់នៅតំបន់ឆ្ងាយពីប្រាសាទអង្គរមែនទែន ជិត២០ គីឡូ បើគិតចម្ងាយពីប្រាសាទមកតំបន់ដែលយើងរស់នៅវាជិត២០ គីឡូ វាឆ្ងាយមែនទែន ជាក់ស្តែងការតវ៉ាដែលយើងធ្វើប៉ុន្មានដងនេះ ខាងគាត់ក៏ទទួលស្គាល់ដែលថាវាឆ្ងាយពីតំបន់អង្គរ ប៉ុន្តែគេយកលេសមួយថាយើងនៅជិតបារាយ »។

មិនខុសគ្នាទេ លោក ម៉ន សំអុល អាយុ ៤៣ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅភូមិជាមួយគ្នាលើកឡើង ថា លោក និងពលរដ្ឋផ្សេងទៀតធ្លាប់ស្នើទៅរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការយូណេស្កូដែរ ឱ្យជួយកាត់ឆ្វៀលព្រំដីចេញពីតំបន់គ្រប់គ្រងដោយអាជ្ញាធរអប្សរា មិនប៉ះពាល់ទីតាំងដែលត្រូវអភិរក្សទេ។

លោកបន្តថា៖«បើពីផ្ទះខ្ញុំទៅតំបន់អង្គរចំងាយ១៣ទៅ១៤ គីឡូ អញ្ជឹងទីមួយពួកខ្ញុំនៅឆ្ងាយពីតំបន់អង្គរ ហើយអត់បានប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទអង្គរទេ ទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់អង្គរក៏អត់មានអីប៉ះពាល់ទេ តែត្រង់ហេតុផលខាងអាជ្ញាធរជាតិអប្សរានឹងថា ពួកខ្ញុំប៉ះពាល់ធំគឺបារាយ ប៉ុន្តែពួកខ្ញុំនៅក្រោមថ្នល់ជាតិលេខ៦ឆ្ងាយពីបារាយប្រហែលជា៨គីឡូម៉ែត្រ។កាលនៅឆ្នាំ២០២១ មិនឱ្យសាងសង់អីទេ សូម្បីតែជួសជុសដូចជាស័ង្កសីរហែក ៣-៤ សន្លឹកហ្នឹង ក៏អាជ្ញាធរអប្សរាអត់ចេញច្បាប់ឱ្យទេ ក៏មិនឱ្យជួសជុលដែរ តែសម្រាប់បច្ចុប្បន្នសំណង់ចាស់ៗអាចជួសជុលបាន តែមិនអាចសាងសង់អ្វីបន្ថែមទេ »។

កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ៥០០នាក់ នៅឃុំខ្នាត ឃុំទំរីង និងឃុំដូនកែវ ស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅវត្តខ្នាត ដើម្បីស្នើសុំអាជ្ញាធរ កាត់ឆ្វៀលព្រំដីចេញពីតំបន់ដែលគ្រប់គ្រងដោយអប្សរា។ប៉ុន្តែដំណោះស្រាយនេះ ហាក់មិនទទួលបានចម្លើយជាវិជ្ជមានណាមួយ ពីអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធទេ។

ទាក់ទិន និងករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន ប៉ូណា បានបដិសេធនៅក្នុងការឆ្លើយតប ដោយលោកឱ្យទាក់ទងទៅអ្នកនាំពាក្យអប្សរាវិញ។

ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី លោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានឱ្យដឹងថា អាជា្ញធរមិនបានរឹតបណ្តឹងអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ថាការដែលកំណតព្រំដែនការពាររមណីយដ្ឋានអង្គរ គឺមិនមែនធ្វើទៅតាមនឹកឃើញនោះទេ។លោកបន្តទៀតថា អាជ្ញាធរមិនអនុញ្ញាតសម្រាប់អ្នកចំណូលថ្មី ដែលរស់នៅក្រោយឆ្នាំ២០០៤សាងសង់សំណង់ឡើយ ដោយឡែកចំពោះពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះមុនឆ្នាំ២០០៤ គឺមានច្បាប់អនុញ្ញាត។

លោកបន្តថា៖«យើងធ្វើការគ្រប់គ្រងនោះអត់មានអីតឹងរឹងទេ ក៏ប៉ុន្តែខ្មែរយើងត្រូវអនុវត្តន៍តាមយន្តការអន្តរជាតិដែលបានកំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ ក្នុងការរក្សានៅតម្លៃលេចធ្លោជាសកលរបស់អង្គរមានទាំងបឹងបួ ប្រាសាទ ព្រៃឈើ ធម្មជាតិដែលស្ថិតក្នុងតំបន់គឺត្រូវថែរក្សាមិនឱ្យបាត់បង់ទេ យើងត្រូងថែរក្សាសភាពដើម ដូចជាវប្បធម៌របៀបរបបនៃការរស់នៅ ភូមិឋាននៅទីនោះ បានន័យថានោះកន្លែងមិនមែនជាទីប្រជុំជន មិនអាចឱ្យមានការរ៉ាអូខេ អីទេ ការគ្រប់គ្រងមានច្បាប់ទម្លាប់ យើងគ្រប់គ្រងជាពិសេសនោះគឺការគ្រប់គ្រងអ្នកចំណូលថ្មី »។

ចំណែក នាយករដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប លោក លី វណ្ណៈ មានប្រសាសន៍ថា ប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិស្នើសុំ ប៉ុន្តែលោកថាតំបន់ដែលប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅគឺជាប់នឹងតំបន់ដែលត្រូវអភិរក្ស និងការពារ។ហេតុនេះការស្នើសុំធ្វើអ្វីមួយ ត្រូវមានការសម្រេចពីរដ្ឋាភិបាល បើទោះជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិក្នុងការស្នើសុំសាងសង់យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ។

លោកបន្តថា៖ « នេះគឺជាសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងការស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែចំពោះការសម្រេចបែបណានោះ គឺសម្រេចទៅលើរាជរដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែខ្ញុំសូមជម្រាបថាតំបន់ដែលពួកគាត់រស់នៅគឺជាប់បារាយដែលជាតំបន់អប្សរា ហើយពាក់ព័ន្ធនឹងបារាយនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់នៅក្នុងការអភិរក្សដើម្បីការផ្តល់ទឹកផ្គត់ផ្គង់ដល់ប្រាសាទដូចជាសណ្ឋានដីខេត្តសៀមរាបខាងក្រោមគឺជាខ្សាច់ដែលត្រូវការទឹកដើម្បីជួយ »។

ជាងនេះទៀត ចំពោះការតវ៉ាដែលពលរដ្ឋទាំង៣ឃុំចំណុះឱ្យស្រុកពួក កំពុងតែទាមទារនេះ រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបកំពុងសម្របសម្រួលការងារ ជាមួយអាជ្ញាធរអប្សរា។

សម្រាប់ ប្រធានការិយាល័យអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ ប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក អ៊ិន គង់ជិត គាំទ្រចំពោះការទាមទាររបស់ពលរដ្ឋនៅពេលនេះ។ក្នុងនាមអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស លោកចាត់ទុកថាតំបន់កំពុងការពារដោយអាជ្ញាធរអប្សរា ដែលពលរដ្ឋតវ៉ាសុំកាត់ឆ្វេលព្រំដីនេះ តាមពិតទៅវាមិនទាក់ទងណាមួយ នឹងតំបន់ដែលត្រូវអភិរក្សនោះទេ។

លោកបន្តថា៖ « ពួកគាត់ស្នើសុំកាត់ឆ្វៀលហ្នឹងវា ត្រឹមត្រូវហើយដោយសារតំបន់ហ្នឹងវាអត់ទាក់ទងនឹងតំបន់អភិរក្ស វាអត់ទាក់ទងនឹងរមណីយដ្ឋានអង្គរ វានៅឆ្ងាយឆ្ងាយពីតំបន់អង្គរ »។

បើតាមលោក អ៊ិន គង់ជិត ការដែលមិនឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចាត់ចែងលើដីលំនៅដ្ឋានរបស់ខ្លួននេះ គឺប៉ះពាល់ទៅដល់សិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោកបន្តថា៖ «វាប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាំងពីបុរំបុរាណ កេរ្តិ៍មរតកជីដូន ជីតាមក ហើយទីបំផុតឥលូវគាត់អត់មានសិទ្ធិចាត់ចែងអី អត់មានសិទ្ធិចាត់ចែងដូចជាលក់ដូរអី ចង់ធ្វើអំណោយ ចង់ចែកកេរ្តិ៍មរតកឱ្យកូន គឺអត់បានកូនៗពួកគាត់កើតមក គឺត្រូវតែបែកគ្រួសារទៅនៅតំបន់រុនតាឯកថ្មី មកដល់ពួកនេះមិនមានដំណោះស្រាយអីទេ បើមិនមានដំណោះស្រាយពួកគាត់ប្រហែលដាក់ញត្តិតវ៉ាទៀត» ។

អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សរូបនេះ យល់ឃើញថាដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហានេះ ភាគីពាក់ព័ន្ធគួរបង្កើតគណកម្មាការអន្តរក្រសួងមួយឡើង ដើម្បីវាយតម្លៃពីហេតុផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសង្គមរកឃើញថាតើតំបន់ទាំងនោះ ពិតជាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលត្រូវហាមឃាត់មែន ឬយ៉ាងណា។ប៉ុន្តែការសិក្សានេះ គួរធ្វើឡើងដោយតម្លាភាព និងឯករាជ្យ ដើម្បីប្រាកដថាដំណោះស្រាយនេះ អាចទទួលយកបានគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដែលចូលរួម៕

យុទ្ធនាការជិះកង់១០០០គីឡូម៉ែត្រសង្គមស៊ីវិលសង្កេតឃើញព្រៃឈើបាត់បង់បន្ថែមក្នុងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 21 May 2024 15:04:06 +0000

តាមរយៈយុទ្ធនាការជិះកង់ ១ ០០០ គីឡូម៉ែត្រ ពីខេត្តរតនៈគិរី ទៅខេត្តកំពត អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងក្រុមយុវជនស្រលាញ់បរិស្ថាន បានលើកឡើងថា ព្រៃឈើនៅកម្ពុជារងការកាប់បំផ្លាញក្នុងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ស្របពេលដែលអាកាសធាតុបន្តវាយលុក បណ្តាលមកពីបាត់បង់របាំងការពារ ។

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងក្រុមយុវជនចំនួន ២៥នាក់ បានធ្វើយុទ្ធនាការជិះកង់ចម្ងាយជិត ១ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ដោយផ្តើមចេញពីខេត្តរតនៈគិរី ទៅកាន់ខេត្តកំពត ដើម្បីជំរុញឱ្យពលរដ្ឋនិងអាជ្ញាធរត្រូវថែទាំបរិស្ថាន និងការពារធនធានធម្មជាតិ ជាពិសេសត្រៀមខ្លួនក្នុងការទប់ស្កាត់ និងបន្សាំខ្លួនទៅនឹងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។

យុទ្ធនាការជិះកង់នេះ រៀបចំឡើងស្របពេលដែលអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន១៣ស្ថាប័ន និងក្រុមយុវជនប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានពិភពលោកឆ្នាំ២០២៤ រយៈពេល ៣០ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ដល់ ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោមមូលបទស្តីពី «សុខុមាលភាពនៃភពផែនដី គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់យើងទាំងអស់គ្នា» ។ហើយយុទ្ធនាការជិះកង់នេះ ទើបបានបិទបញ្ចប់ទៅកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

មន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោង នៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា( CYN) លោក អូត ឡាទីន មើលឃើញថាពលរដ្ឋហាក់មិនទាន់យល់ដឹង និងចូលរួមក្នុងកិច្ចការពារបរិស្ថាននៅតាមមូលដ្ឋាននៅឡើយទេ ដែលនេះជាផ្នែកមួយដែលអាចជះឥទ្ធិពលនៅក្នុងការបាត់បងធនធានធម្មជាតិ។លោកសង្កេតឃើញថា អំឡុងពេលយុទ្ធនាការ នៃការជិះកង់លោកក៏បានជួបបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដែរ ដោយមានការសួរនាំពីសំណាក់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមួយចំនួន មានការស្ទាក់ថតរូប និងដោយសារស្ថានភាពធនធានធម្មជាតិបាត់បង់ភាគច្រើន នាំឱ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួលផង ទើបពិបាកដល់យុវជនកន្លែងខ្លះរកម្លប់ជ្រកសឹងមិនមាន តែទោះជាយ៉ាងណាយុវជននៅបន្តពុះពារដល់ទីបញ្ចប់នៃការជិះកង់បានដោយជោគជ័យ ក្នុងន័យដើម្បីបរិស្ថាន។

លោកបន្តថា៖ « ពួកយើងសង្កេតឃើញថា ស្ថានភាពគម្របព្រៃឈើនៅកម្ពុជា នៅភូមិសាស្រ្តដែលយើងបានឆ្លងកាត់គឺ មានការបាត់បង់ក្នុងល្បឿនលឿនមែនទែន ជាពិសេសតំបន់ព្រៃមួយចំនួន ស្រលះអស់ហើយ មែនទែនទៅយើងធ្វើដំណើរនៅតំបន់មួយចំនួនស្ទើតែគ្មានម្លប់សម្រាប់ជ្រកកម្តៅថ្ងៃ នេះឆ្លុះបញ្ជាំងឱ្យឃើញថា គម្របព្រៃឈើ បាត់បង់ក្នុងល្បឿនលឿន។ យុវជន គាត់ក៏នៅតែបន្តរហូតដល់ចប់ចុងចប់ដើមដែរ ទោះបីជាគាត់ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពជួបឧបសគ្គខ្លះ ព្រោះពួកគាត់មានឆន្ទៈចង់ឱ្យសង្គមមានភាពល្អប្រសើរ ជាពិសេសបញ្ហាសង្គម និងបរិស្ថាន អ្វីដែលចង់បាននោះគឺ ពលរដ្ឋចូលរួមផុសផុលក្នុងដំណើរនៃការការពារធនធានធម្មជាតិ »។

លោកបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងបរិស្ថានបន្តរឹតបន្តឹតការអនុវត្តច្បាប់ ស្តីអំពីកិច្ចការពារធនធានធម្មជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យស្របទៅនឹងយុទ្ធនាការដែលក្រសួងបានធ្វើគឺដាំដើមឈើ ឱ្យបាន១លានដើមក្នុងមួយឆ្នាំ និងស្នើឱ្យក្រសួងអនុវត្តច្បាប់ការព្រៃឈើដែលនៅសេសសល់ឱ្យមានដំណើការល្អដូចដំណើការដាំកូនឈើដែរ។

ហាក់មិនខុសគ្នាទេ យុវតីដែលបានចូលរួម នៅក្នុងយុទ្ធនាការជិះកង់នេះដែរ កញ្ញា រៀម ស្រីពេជ្ររតនា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា នេះ ថាកញ្ញាសង្កេតឃើញ ពលរដ្ឋមានការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះការជិះកង់១០០០គីឡូម៉ែត្រដើម្បីបរិស្ថាន ដោយពួកគាត់បានអានសារអំពីបរិស្ថាន ដែលមាននៅលើស្លាកសញ្ញា។ជាងនទៀត នេះជាការពញ្ញាក់អារម្មណ៍ឱ្យសារធារណជនបានគិតគូរអំពីបរិស្ថានបន្ថែមដែរ។

កញ្ញាបន្តថា៖ «ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា ពលរដ្ឋមានការចាប់អរម្មណ៍ច្រើន ហើយនៅតាមផ្លូវពួកគាត់សប្បាយចិត្ត អ្នកខ្លះឱ្យទឹក សម្រាប់សកម្មភាពនេះខ្ញុំគិតថាបានជះឥទ្ធិពើខ្លាំងទៅលើក្មេងៗ ព្រោះនៅពេលពួយើងទៅពួកគាត់សួយើងគាត់ឆ្ងល់»។

កញ្ញាស្នើឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសយុវជន និងប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមគិតគូរអំពីបញ្ហាបរិស្ថានតាមរយៈសកម្មភាព រស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដោយចូលរួមដាំដើមឈើ និងចូលរួមការពារធនធានធម្មជាតិ។

ឆ្លើយតបរឿងនេះ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន មានប្រសាសន៍ថា លោកសាទរចំពោះ ការធ្វើយុទ្ធនាការជិះកង់នេះ ព្រោះបានបង្ហាញអំពីស្មារតី សាមគ្គីគ្នាក្នុងការជួយជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក ដើម្បីមូលដ្ឋានស្អាត ភូមិឋានស្អាត កម្ពុជាស្អាត និងអាចបង្កើនគម្របបៃតង ដោយសម្រេចទស្សនវិស័យនៃកម្ពុជា ឆ្នាំ២០៥០ មានគម្របព្រៃឈើ៦០ភាគរយ និងជាប្រទេសអព្យាក្រឹត្យកាបោន។

លោកបន្តថា៖«យើងធ្វើការជាមួយនឹងអាជ្ញាធរខេត្ត រាជធានី ក្រុង ស្រុកទាំងអស់ ដើម្បីសហការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិរបស់យើង ហើយយើងបានឃើញពីការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិនៅតាមបណ្ដាខេត្តនានា ដូចជានៅពោធិ៍សាត់ ស្ទឹងត្រែង មណ្ឌលគិរីជាដើម យើងបានឃ្លុំដី រាប់ពាន់ហិកតាបន្ទាប់មកយើងបានបញ្ជូន ជនល្មើសទៅតុលាការ ប្រមាណ៣០ទៅ៣០ករណី នៅក្នុងត្រីមាសទីមួ១ឆ្នាំ២០២៤ អ៊ីចឹងការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់នេះ មិនត្រឹមតែសហការជាមួយអាជ្ញាធរខេត្តទេ យើងបានចូលរួមផ្តល់នូវផែនទីតំបន់ការពារធម្មជាតិឱ្យពួកគាត់ ហើយយើងកំពុងរៀបចំដាក់Appផ្សេងៗដែលយើងអាចត្រួតពិនិត្យនៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដើម្បីឱ្យឃើញកាន់តែប្រសើរថែមទៀត សម្រាប់ចូលរួមជាមួយនឹងឧទ្យានុរក្សរបស់យើង ក៏ដូចជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែលចូលរួមសហការបង្ការទប់ស្កាត់ឱ្យមានភាពងាយស្រួលនិងរហ័សថែមទៀតសម្រាប់អន្តរគមន៍ចំពោះបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ »។

កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន បានប្រកាសដាក់ចេញយុទ្ធនាការដាំដើមឈើចំនួន ១លានដើម ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីស្តារព្រៃឈើដែលបាត់បង់ និងចូលរួមការពារអភិរក្សព្រៃឈើ និងបរិស្ថានធម្មជាតិ ដែលបង្កើនគម្របព្រៃ ដែលអាចបង្កើនប្រាក់ចំណូលពីអត្ថប្រយោជន៍ពីព្រៃឈើថែមទៀតផង។

ដោយឡែក លោក អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន ធ្លាប់ប្រាប់កាសែតក្នុងស្រុកថា ដើមឈើ គឺជាប្រភពប្រាក់ចំណូលតាមរយៈការទាញចំណូលពីការលក់កាបូន ហើយចំណូលពីការលក់កាបោននេះ នឹងជួយដល់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានចំណូលបន្ថែម លើសពីចំណូលតាមរយៈភ្ញៀវទេសចរណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មួយកម្រិតទៀត៕

មន្ត្រីថា៖ កម្ពុជា និងវៀតណាម ឯកភាពសហការគ្នារកអត្តសញ្ញាណអ្នកនៅពីក្រោយការជេរប្រមាថលើថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 21 May 2024 03:31:24 +0000

មន្ត្រីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា ខាងភាគីវៀតណាមបានឯកភាពសហការគ្នាជាមួយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា ក្នុងការស្រាវជ្រាវរកអត្តសញ្ញាណជនដែលនៅពីក្រោយការជេរប្រមាថលើប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន នៅលើបណ្តាញសង្គមតីកតុក (TikTok) ក្រោយមានការស្នើពីកម្ពុជា។

ការឯកភាពគ្នានេះ បានធ្វើឡើងនៅក្នុងជំនួបរវាង លោក សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា ជាមួយនឹងលោក Nguyễn Huy Tăng ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា នៅទីស្តីការក្រសួង កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងការបទេសកម្ពុជា។

ប្រភពដដែលបន្តថា ក្នុងជំនួបនោះ លោក សុខ ចិន្តាសោភា បានលើកឡើងអំពីការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីជេរប្រមាថតាមរយៈការបញ្ចេញយោបល់ជាភាសាវៀតណាម (Comment) នៅក្នុងបណ្តាញសង្គម TikTok របស់ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងព្រែកជីកហ្វ៊ូណនតេជោ ដែលបានបង្កឱ្យមានអារម្មណ៍មិនល្អក្នុងរង្វង់រាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា។

ករណីនេះ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមផ្តល់កិច្ចសហការធ្វើការស្រាវជ្រាវ ដើម្បីកំណត់សមាសភាព អត្តសញ្ញាណអ្នកដែលបានបង្ហោះខ្លឹមសារអមិត្តទាំងនោះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប៉ុនប៉ងណាមួយ សំដៅបំផ្លាញចំណងមិត្តភាពជាប្រពៃណី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អប្រសើរ រវាងថ្នាក់ដឹកនាំ និងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។

ប្រភពដដែល បន្តទៀតថា ក្នុងជំនួបនោះ លោក Nguyễn Huy Tăng បានយល់ស្របថា ការបង្ហោះខ្លឹមសារអមិត្តទាំងនោះ ជាសកម្មភាពអវិជ្ជមាន ដែលចាំបាច់ត្រូវមានកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ រវាងស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីស្រាវជ្រាវកំណត់សមាសភាព និងអត្តសញ្ញាណជនដែលនៅពីក្រោយសកម្មភាពទាំងនោះ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរសទេសកម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី បានលើកឡើងយ៉ាងខ្លីនៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភានេះថា សមត្ថកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ កំពុងស្រាវជ្រាវនៅករណីនេះ ដោយពុំទាន់ទទួលបានព័ត៌មានបន្ថែមលើអ្វីដែលក្រសួងបានផ្សព្វផ្សាយនោះទេ។

កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា មានជនអនាមិក បានប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍មិនសមរម្យជាភាសាវៀតណាម បញ្ចេញយោបល់(Comment) នៅលើតីកតុក (TikTok) របស់លោក ក្រោយលោកនិយាយរឿងព្រែកជីកហ្វូណន។

តែយ៉ាងណា លោកមិនបានដឹងថា ជនដែលបានបញ្ចេញយោបល់នៅលើបណ្តាញសង្គមតីកតុកនោះជាជនជាតិអ្វីនោះទេ។ លោកថា កាលពីឆ្នាំ២០១៦ និងឆ្នាំ២០១៧ ក៏មានអ្នកជេរលោកតាមបណ្តាញសង្គមដែរ តែក្រោយពីលោកបានប្រាប់អគ្គលេខាបក្ស ងៀង ហ្វូចុងរៀង រួចមករឿងនេះ ក៏ស្ងាត់ទៅវិញ ដោយពេលនោះគឺទាក់ទងនឹងរឿងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន បានស្នើឱ្យសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា សហការជាមួយសមត្ថកិច្ចវៀតណាម ស្រាវជ្រាវវែកមុខរកសមាសភាពនៃជនដែលចូលជេរប្រមាថលើរូបលោកបណ្តាញសង្គមនេះ បន្ទាប់ពីលោកបង្ហោះទាក់ទងនឹងរឿងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ។

លោក ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ករណីនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងមន្រ្តីជំនាញ កំពុងតែសិក្សាទាក់ទងនឹងជំនាញ នីតិវិធីច្បាប់ និងទំនាក់ទំនងជាមួយភាគីវៀតណាម ដើម្បីសហការជាមួយគ្នា និងឈានទៅដល់ការកំណត់នូវមុខសញ្ញា ឬក៏អ្នកនៅពីក្រោយនៃការខំមិនជេរប្រមាថដល់ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់កម្ពុជា ដែលស្មើនឹងការជេរប្រមាថដល់កម្ពុជាទាំងមូលនេះ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំគិតថា វៀតណាមមិនទោមនស្សក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះទេ គឺលោកនឹងសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចជំនាញរបស់យើង ដើម្បីឈានទៅរកមុខឱ្យឃើញដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់ថា បុគ្គលនោះគឺចេញពីប្រភពណា មកពីប្រភពណា មានគោលបំណងគោលដៅដូចម្តេច ខ្ញុំមានការរំពឹងថា មានតែសហការដ៏ល្អជាមួយនឹងសមត្ថកិច្ចរបស់កម្ពុជា»។

អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ថា ការអប់រំឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ យល់ដឹងពីការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមដោយសីលធម៌ មានភាពច្បាស់លាស់ ដោយណែនាំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ យល់អំពីផលប៉ះពាល់នៃការបញ្ចេញមតិដែលមានភាពញុះញង់ ឬក៏ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃ គឺជារឿងល្អដែលត្រូវធ្វើមុន។

លោកបន្តថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំយល់ថា ការអប់រំឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់យល់ដឹង ពីការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមដោយសីលធម៌ និងមានភាពច្បាស់លាស់ គឺជារឿងល្អដែលត្រូវធ្វើមុនគេ ហើយណែនាំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយើង យល់អំពីផលប៉ះពាល់នៃការបញ្ចេញមតិដែលមានភាពញុះញង់ ឬក៏ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃជាដើម ដូច្នេះការទប់ស្កាត់ព័ត៌មានកុហក ឬក៏ព័ត៌មានបោកប្រាស់ ឬក៏ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ អាជ្ញាធរគួរតែចាត់វិធានការឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ទប់ស្កាត់អី ត្រូវធ្វើការពិចារណា[…] ហើយការពិនិត្យ ការស្រាវជ្រាវធ្វើម៉េចឱ្យគេត្រូវតែប្រាកដប្រជា កុំឱ្យធ្វើដោយខ្វះការម៉ត់ចត់ ដែលនាំឱ្យបង្កើតឱ្យមានភាពសង្ស័យឬក៏បង្កឱ្យមានបញ្ហាទៅវិញ ទៅមករវាងមនុស្សនិងមនុស្ស ប្រទេស និងប្រទេសជាដើម»៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន៖ កម្ពុជាត្រូវការថវិកាប្រមាណ ៧ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់ការបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 17 May 2024 10:16:05 +0000

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ឱ្យដឹងថា កម្ពុជាត្រូវការថវិកាជាង ៧ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់កម្មវិធីបន្ស៊ាំ និងកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់(GHG) ដូចបានកំណត់ក្នុងគោលដៅកាត់បន្ថយឱ្យបានក្នុងរង្វង់៤២ភាគរយ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០៣០។

ក្នុងវេទិកាពិភពលោកស្តីពីសកម្មភាពអាកាសធាតុឆ្នាំ២០២៤ ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ និង១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ នេះ លោក អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ត្រូវបានស្រង់ប្រសាសន៍មកផ្សព្វផ្សាយក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ កំពុងគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងកាន់តែខ្លាំងឡើងចំពោះសុខមាលភាព និងភពផែនដី រួមមាន រលកកំដៅ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងគ្រោះរាំងស្ងួតកាន់តែញឹកញាប់។

លោកបន្តថា អ្វីដែលត្រូវធ្វើនៅកម្រិតពិភពលោក គឺការអនុវត្តវិធានការកាត់បន្ថយ និងការសម្របខ្លួន ការកសាងភាពធន់របស់សហគមន៍ងាយរងគ្រោះប្រឆាំងនឹងផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការធ្វើឱ្យមានវឌ្ឍនៈភាពល្អ លើការប្តេជ្ញាចិត្តហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ១០០ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីគាំទ្រប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

លោករដ្ឋមន្ត្រី បន្តទៀតថា កម្ពុជា ជាប្រទេសងាយរងគ្រោះខ្លាំង ពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ ហើយតាមរយៈការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព ត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងកាត់បន្ថយផលិតភាពក្នុងវិស័យកសិកម្ម នេសាទ និងព្រៃឈើ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយផលិតភាពការងារនៅលើវិស័យជាច្រើនទៀតផងដែរ។

លោក អ៊ាង សុផល្លែត បានបន្ថែមទៀតថា ដើម្បីធ្វើការងារទៅលើការបន្ស៊ាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគ្រប់វិស័យទាំងអស់ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវការថវិកាប្រមាណជាង ៧ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងនោះចំនួន ២ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់កម្មវិធីបន្ស៊ាំ និងចំនួន ៥,៨ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់កម្មវិធីកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់(GHG)។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភានេះថាក្រសួងកំពុងកៀរគរថវិកាពីដៃគូពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនេះ ហើយថវិកានេះត្រូវបែងចែកជា ២ផ្នែក និងចំណាយរហូតដល់ឆ្នាំ២០៣០។

លោកថ្លែងថា៖ «គឺយើងសហការបែងចែកជា ២ចំណែកធំ ទី១ គឺយើងឆ្លើយតបទាក់ទងនឹងឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ហ្នឹង គឺជាង៥០០០លានដុល្លារ សម្រាប់ទប់ស្កាត់បំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ទៅបរិយាកាស នៅសល់ពីហ្នឹងយើងបន្ស៊ាំទៅនឹងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ […] លុយនេះចំណាយដល់ឆ្នាំ២០៣០។ យើងកំពុងកៀរគរ កិច្ចប្រជុំម្សិលមិញ[ថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា]នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការរៀបចំ និងគ្រប់គ្រង ក៏ដូចជាស្វែងរកដៃគូជាតិ និងអន្តរជាតិ ហើយយើងរំពឹងថា ដៃគូរបស់យើងពិនិត្យនឹងជួយគាំទ្រដល់សកម្មភាព នៃការទប់ស្កាត់ការបម្រែបម្រួល ឆ្លើយតបទៅនឹងការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ»។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបញ្ជាក់ថា បើកម្ពុជាអាចកៀរគរថវិកាគ្រប់ចំនួន ៧ពាន់លានដុល្លារ តាមការគ្រោងទុក នោះនឹងមានការបែងចែងដោយប្រកបដោយតម្លាភាព សុចរិតភាព និងប្រកបដោយចីរភាព។

លោកបន្តថា៖ «កម្ពុជាបានគិតគូរអំពីបញ្ហានេះដែរ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបំណងពិតប្រាកដនៃប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង អញ្ចឹងក្នុងការរៀបចំនេះ គឺយើងមិនធ្វើតែរាជរដ្ឋាភិបាលទេ មានការអនុវត្តជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធ និងតំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ក៏ដូចជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដែលជាអ្នកទទួលផលអំពីគម្រោងនេះផ្ទាល់តែម្តង»។

ស្របពេលគ្នានេះ លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមគិតគូរជាមួយការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋភិបាល ក្នុងការបង្ការ និងទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ដោយចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក ទុកដាក់សំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងដាំដើមឈើឱ្យបានច្រើននៅតាមផ្ទះ ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាអាចសម្រចបានជាប្រទេសអព្យាក្រិត្យកាបូន។

នាយកប្រតិបត្តិសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) លោក ហេង គឹមហុង មានប្រសាសន៍ថា គម្រោងថវិការជាង ៧ពាន់លានដុល្លានេះ ច្រើនខ្លាំងបើធៀបទៅនឹងលទ្ធភាព សកម្មភាពជាក់ស្តែងរបស់កម្ពុជា ទាំងការអភិរក្ស ការអប់រំ ការប្រតិបិត្តការការងារផ្សេងៗ ជុំវិញការទប់ស្កាត់វិបត្តិ បំម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។

លោកបន្តថា៖ «តែយ៉ាងណាមិញ បើសិនជាក្រសួងមានលទ្ធភាព ឬក៏កៀរគរថវិកាបានគ្រប់គ្រាន់តាមនេះ អ្វីដែលយើងត្រូវគិតដែរ អំពីការគ្រប់គ្រងដោយតម្លាភាពទៅលើប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ និងការប្រើប្រាស់ហិរញ្ញវត្តុ មិនថាជាថវិកាជាតិ ឬថវិកាបានពីសប្បុរសនានា គឺត្រូវតែមានតម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព ឆ្លើយតបជាមួយនឹងយុទ្ធសាស្រ្តនានា បើយើងពឹងទៅលើការប្រើប្រាស់ធនធានច្រើន ថវិកាច្រើន ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ របៀបរបបក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា លទ្ធភាពក្នុងការឆ្លើយតប ជាមួយនឹងការទប់ស្កាត់នៃការបំរែបម្រួលអាកាសធាតុ ក៏ដូចជាការបញ្ចេញឧស្ម័នពុលទៅបរិយាស កាបន្ស៊ាំខ្លួន និងវិបត្តិនេះ មានលទ្ធភាពទាប ឬការការពារព្រៃឈើមានប្រសិទ្ធភាពទាប នឹងបង្កឱ្យមានវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរបន្តទៅទៀត និងធ្វើឱ្យខ្ជះខ្ជាយថវិកាជាតិ»។ យោងតាមការព្យាករណ៍អាកាសធាតុរបស់ធនាគារពិភពលោក ចេញផ្សាយកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ បង្ហាញថា ហានិភ័យទឹកជំនន់ និងសម្ពាធកម្តៅនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នឹងមានសភាពកាន់តែអាក្រក់នាពេលអនាគត។ ប្រភពដដែលបន្តថា ប្រសិនបើគ្មានវិធានការបន្ស៊ាំ និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សមស្របទេ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ អាចនឹងធ្វើឱ្យកម្ពុជាខាតបង់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបអស់ ៩ភាគរយ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០៥០ និងធ្វើឱ្យអត្រាភាពក្រីក្រកើនឡើង ៦ភាគរយពិន្ទុ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០៤០៕

អ្នកវិភាគសង្គមថាការប្រើប្រាស់កម្មវិធី No Drug មិនអាចលុបបំបាត់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនទាំងស្រុងទេ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Wed, 15 May 2024 09:50:52 +0000

អ្នកវិភាគសង្គមមួយចំនួន យល់ថា ការប្រើប្រាស់កម្មវិធី No Drug អាចជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀនបានមួយផ្នែក ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ គឺអាជ្ញាធរគួរចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ឱ្យបានតឹងរឹងបន្ថែមទៀត នៅក្នុងការទប់ស្កាត់ការចែកចាយ និងជួញដូរគ្រឿងញៀន។

កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានដាក់ឱ្យដំណើរការកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃដែលមានឈ្មោះថា No Drug (App) ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ស្មារតីជាតិរួមគ្នា ចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន។

អាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានឱ្យដឹងទៀតថា ការប្រើប្រាស់កម្មវិធីនេះ គឺដើម្បីទទួលបាននូវសារអប់រំ ព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍ ចំណេះដឹងពីផលប៉ះពាល់ និងវិនាសកម្មនៃគ្រឿងញៀន រួមទាំងព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់សេវាព្យាបាល និងស្ដារនីតិសម្បទាអ្នកញៀនគ្រឿងញៀន។

ប្រភពដដែលបន្តថា App នេះក៏អាចប្រើប្រាស់ជាមធ្យោបាយក្នុងការរាយការណ៍អំពីករណីប្រើប្រាស់ ការជួញដូរ ការដឹកជញ្ជូន និងការកែច្នៃផលិតគ្រឿងញៀន ក្នុងសហគមន៍ទៅកាន់ក្រុមការងារទទួលព័ត៌មាន ដើម្បីឱ្យអាជ្ញាធរសមត្ថកិច្ចមានវិធានការជាក់ស្តែង ដែលអាច ឈានទៅបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបទាន់ពេលវេលា សំដៅកាត់បន្ថយ និងលុបបំបាត់គ្រឿងញៀនពីសហគមន៍ ស្របតាមទស្សនវិស័យ «ចូលរួមទាំងអស់គា្ន ដើម្បីជីវិតនិងសហគមន៍គ្មានគ្រឿងញៀន»។

លោក ប៊ិច ពិសី នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លើកឡើងនៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភានេះថា ការបង្កើតកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃដើម្បីបម្រើសេវានេះ គឺជារឿងមួយល្អ ហើយក្រសួងពាក់ព័ន្ធផ្សេងគួរតែចាប់ផ្តើមបង្កើតកម្មវិធីបែបនេះឡើង ដើម្បីបង្កើនល្បឿនក្នុងការផ្តល់សេវា ការទទួលព័ត៌មានត្រឡប់ និងការឆ្លើយតបទៅពលរដ្ឋវិញ។

តែយ៉ាងណា លោកថា យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការកាត់បន្ថយឬកម្ចាត់គ្រឿងញៀនឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព មិនមែនត្រឹមតែការប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃនេះទេ គឺត្រូវសិក្សាលម្អិតពីឬសគល់នៃបញ្ហា ការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ និងការរឹតបន្តឹងច្បាប់។

លោកបន្តថា៖ «ប៉ុន្តែរឿងយុទ្ធសាស្រ្តកាត់បន្ថយ ឬកម្ចាត់គ្រឿងញៀន យើងមិនអាចធ្វើត្រឺមតែមានកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃទេ ជាយុត្តិសាស្រ្តរួម យើងត្រូវសិក្សាលម្អិតអំពីឬសគល់នៃបញ្ហា ជាពិសេសគឺការចរាចរគ្រឿងញៀន ពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍យើងហ្នឹង ជាពិសេសតំបន់ត្រីកោណមាសចូលមកកម្ពុជា ហើយនិងការធ្វើចរាចណ៍ឬក៏ការផលិតនៅក្នុងស្រុកយើងហ្នឹង។ មួយវិញទៀតជនឧក្រិដ្ឋគាត់តែងតែប្រើប្រាស់ ការស៊ីសំណូកសូកប៉ាន់ ឬការប្រើខ្សែស្រឡាយខ្នងការពារអាជីវកម្មខុសច្បាប់របស់គាត់ ដោយការធ្វើការជាមួយអ្នកមានអំណាច ឬមន្រ្តីសាធារណៈ ដែលមានឥទ្ធិពលនៅក្នុងប្រទេស ដូច្នេះគួតែពិនិត្យមើលជាប្រព័ន្ធនៅការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនៃអំពើពុករលួយ ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការផលិត ចរាចរណ៍ ឬក៏ការចែកចាយគ្រឿងញៀនហ្នឹង»។

អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា App NoDrug អាចមានប្រសិទ្ធភាពនៅក្នុងការជួយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាយុវជន មានការយល់ដឹង និងចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងបញ្ហាគ្រឿងញៀន ព្រោះ App នេះជាមធ្យោបាយមួយសម្រាប់ផ្តល់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីគ្រឿងញៀន។ ជាមួយគ្នានេះ លោកក៏បានជំរុញឱ្យក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយថ្មីៗ និងអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព នោះទើបអាចជួយកាត់បន្ថយ និងទប់ស្កាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀននេះបាន។

លោកបន្តថា៖ «ហើយការរាយការណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ អ្នកប្រើប្រាស់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាគ្រឿងញៀននេះ ក៏ចាត់ទុកថាជាសកម្មភាពមួយ ដែលអាចជួយទៅដល់អាជ្ញាធរនៅក្នុងការទប់ស្កាត់ ឬក៏ប្រមូលយកព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងគោលដៅដែលចែកចាយ ឬក៏ច្បាស់ ឬក៏ជួញដូរគ្រឿងញៀននៅក្នុងសហគមន៍ពួកគាត់ផងដែរ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ក្រសួងពាក់ព័ន្ធត្រូវដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ និងអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាព ជាពិសេសទប់ស្កាត់នូវរាល់ការចែកចាយឱ្យខានតែបាន ហើយមិនគួរលើកលែងអ្នកដែលប្រើប្រាស់ ឬអ្នកដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយបញ្ហាគ្រឿងញៀនហ្នឹង»។

អគ្គលេខាធិការនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក មាស វិរិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា កម្មវិធីនេះ ពិតជាអាចចូលរួមចំណែកនៅក្នុងការបន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។

លោកថ្លែងថា៖ «ជាការពិត ពីព្រោះApp នេះ គឺជាកម្មវិធីទាន់សម័យមួយ ដែលប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចទាញយកមកប្រើប្រាស់ នឹងជាចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបានមើល និងយល់ដឹង ហើយបដិសេធការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ជាមួយនឹងចំណេះដឹងផ្សេងទៀត សម្រាប់យុវជន និងយុវនារី ធ្វើការស្វែងយល់» ។

លោកបញ្ជាក់បន្ថែមថា កម្មវិធីនេះ គឺអាចធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចរាយការណ៍ដល់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច អាចបញ្ជាក់អំពីព័ត៌មានដែលរាយការណ៍ផ្សេងៗ ដូចជា រូបភាព និងទីតាំងជាដើម។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថាបញ្ហាគ្រឿងញៀន គឺជាបញ្ហាសកល ហើយវាជារឿងដែលត្រូវចូលរួមទាំងអស់គ្នាដើម្បីដោះស្រាយ។ លោកថា ឱ្យតែមានការចូលរួមប្រើប្រាស់ និងរាយការណ៍ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធីនេះ នឹងអាចចូលរួមចំណែកកាត់បន្ថយគ្រឿងញៀនផងដែរ។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានដាក់ចេញផែនការ ស្តីពី យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់លើកទី៩ ឆ្នាំ២០២៤ ក្នុងនោះមានទាំងវិធានការអប់រំ វិធានការរដ្ឋបាល វិធានការព្យាបាល ស្តារនីតិសម្បទា និងសមាហរណកម្ម វិធានការអនុវត្តច្បាប់ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យកម្ពុជាក្លាយទៅជាប្រទេស «គ្មានគ្រឿងញៀន និងរក្សាគ្រួសារនីមួយៗជាគ្រួសារស្អាតស្អំ គ្មានគ្រឿងញៀន តាមទស្សនវិស័យ ចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដើម្បីជីវិត និងសហគមន៍គ្មានគ្រឿងញៀន»។

បើតាមរបាយការណ៍ពីអាជ្ញាធរជាតិប្រឆាំងគ្រឿងញៀន កាលពីឆ្នាំ២០២៣ សមត្ថកិច្ចបានបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនប្រមាណ ៧ ០០០ករណី ហើយអាជ្ញាធរបានឃាត់ខ្លួនមនុស្សប្រមាណ ២០ ០០០នាក់ និងរឹបអូសសារធាតុញៀនបានប្រមាណ ៣តោន។ ប្រភពដដែល បន្តថា តួលេខនៃករណីបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនឆ្នាំ២០២៣ កើនឡើងជាងឆ្នាំ២០២២ ប្រមាណ ១០% ដោយក្នុងឆ្នាំ២០២២ អាជ្ញាធរបង្ក្រាបបានប្រមាណ ៦ ៣០០ករណី។ ប៉ុន្តែបរិមាណគ្រឿងញៀនដែលចាប់បានជិត ៣តោន ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ថយចុះ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២ ដែលចាប់បានប្រមាណ ១៤តោន៕

តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងបទចោទ ញុះញង់

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Sat, 11 May 2024 10:16:34 +0000

ចៅក្រុមស៊ើបសួរសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចឃុំខ្លួន លោក ស៊ុន ចន្ធី ប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ ជាបណ្តោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារ ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿង ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។

លោក ស៊ុន ចន្ធី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ឃាត់ខ្លួន កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី០៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ នៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ បន្ទាប់ពីលោកត្រឡប់មកពីបំពេញបេសកកម្មនៅប្រទេសជប៉ុន ទៅតាមដីកាបញ្ជាឱ្យនាំខ្លួនរបស់តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។

អ្នកនាំពាក្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក សំ វិច្ឆិកា បានឱ្យដឹងថា សមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនខ្លួន លោក ស៊ុន ចន្ធី ទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញហើយ កាលព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែឧសភានេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើររឿង ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម។

លោកថ្លែងថា៖ «បានបញ្ជូនទៅតុលាការហើយ បញ្ជូនតាំងពីព្រឹក[ថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា]ម្លេះ អត់មានរាប់ម៉ោងថាឃុំប៉ុន្មានម៉ោងទេ តែយើងបញ្ជូនគាត់ទៅហើយ»។

អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ ថ្លែងប្រាប់នៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា ក្រោយការសាកសួរ ចៅក្រមស៊ើបសួរ បានសម្រេចឃុំខ្លួន លោក ស៊ុន ចន្ធី នៅពន្ធនាគារជាបណ្តោះអាសន្ន កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា។

លោកថា៖ «ត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរសម្រេចឃុំខ្លួនហើយ នៅម៤»។

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក រ៉ុង ឈុន យល់ឃើញថា ការចាប់ខ្លួនប្រធានគណបក្សនេះ ជារឿងអយុត្តិធម៌ និងជាការគំរាមកំហែងសិទ្ធិសេរីភាពនៅក្នុងការបញ្ចេញមតិ ព្រមទាំងគំរាមដល់អង្គបោះឆ្នោត ដែលនឹងត្រូវចូលរួមការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ នាថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា នាពេលខាងមុខ។

លោកថ្លែងថា៖ «ចំពោះគណបក្សកម្លាំងជាតិ យើងនៅមើលឃើញថា ការចាប់ខ្លួនលោក ស៊ុន ចន្ធី វាជារឿងអយុត្តិធម៌ គ្រាន់តែគាត់ប្រើប្រាស់សិទ្ធិជាមូលដ្ឋាននៅក្នុងការបញ្ចេញមតិ ហើយត្រូវបានចាប់ខ្លួន ជារឿងមួយអយុត្តិធម៌ ចំពោះគាត់ក៏ដូចជាក្រុមគ្រួសារ។ ទី២ ជាសារគំរាមកំហែងបំភិតបំភ័យទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិបញ្ចេញមតិ ទី៣ ក៏ជាសារនាំឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់ដំណើរការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សារាជធានីខេត្ត ស្រុក ខណ្ឌ ក្រុង នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ខាងមុខនេះដែលធ្វើឱ្យអង្គបោះឆ្នោត មានអារម្មណ៍ភិតភ័យ»។

ជុំវិញករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែរថា ការចាប់ខ្លួន លោក ស៊ុន ចន្ធី គឺធ្វើឡើងតាមរយៈដីកាបញ្ជាឱ្យចូលខ្លួនរបស់អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលជាការអនុវត្តច្បាប់ ស្របតាមក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ ហើយការចាប់ខ្លួននេះ គឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងអង្គហេតុនៃបទល្មើស ដែលមានចែងនៅក្នុងក្រមព្រហ្មទណ្ឌជាធរមាន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បន្ថែមថា៖ «ការចាប់ខ្លួនឈ្មោះ ស៊ុន ចន្ធី គឺជាការអនុវត្តច្បាប់សុទ្ធសាធ ជាពិសេស គឺផ្អែកតាមក្រមព្រហ្មទណ្ឌ និងក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា» ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ ចាត់ទុកការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សកម្លាំងជាតិ ដោយប្រើពាក្យ «ថ្កោលទោស» ចំពោះការអនុវត្តច្បាប់ដោយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចបែបនេះ គឺជាការមិនត្រឹមត្រូវ និងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ ហើយគណបក្សនេះ គប្បីពិនិត្យពិចារណាឡើងវិញ ក្នុងការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ឱ្យបានសមស្រប ដើម្បីធានាបាននូវធម្មានុរូបភាពជាតួអង្គនយោបាយមួយ ដែលគោរពច្បាប់នៅក្នុងសង្គមនីតិរដ្ឋ។

ប្រភពដដែល បានឱ្យដឹងថា ការចាប់ខ្លួននេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើររឿង «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ដោយបុគ្គលរូបនេះបានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានលើបណ្តាញសង្គម ដោយបានទម្លាក់កំហុសដោយអសុទ្ធចិត្តទៅលើរាជរដ្ឋាភិបាល លើការចែកប័ណ្ណក្រីក្រជូនប្រជាពលរដ្ឋថាមានការលម្អៀង និងរើសអើង ព្រមទាំងបានមូលបង្កាច់អំពីការអភិវឌ្ឍប្រទេសរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងចេតនាញុះញង់បំភ្លៃព័ត៌មាន នាំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានការយល់ច្រឡំ ដែលបង្កភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការនិកហ្វិក លោក សំ គន្ធាមី លើកឡើងថា ការចាប់ខ្លួនលោក ស៊ុន ចន្ធី អាចនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពនៃការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខនេះ។

លោកបន្តថា៖ «ញុះញង់ប្រភេទណា សម្តីណាដែលថាញុះញង់ ញុះញង់របៀបម៉េច? តុលាការត្រូវពន្យល់ថា ញុះញង់ហ្នឹងធ្វើអីខ្លះ និយាយយ៉ាងម៉េចខ្លះ ផ្សាយយ៉ាងម៉េចខ្លះ។ យើងអត់ដឹងសកម្មភាព ពេលមានបញ្ហានោះឱ្យច្បាស់លាស់ យើងអត់ដឹង! ហើយតុលាការដែលបានចេញ[សេចក្តីថ្លែងកាណ៍]អត់បានប្រាប់ហេតុផលសមរម្យ អញ្ចឹងយើងពិបាកក្នុងការសន្និដ្ឋាន»។

ករណីនេះ លោកយល់ថា អ្នកនយោបាយគួរមានការជជែកគ្នា និងសម្របសម្រួលក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការជាមុនសិន ដើម្បីរកច្រកចេញ ជាជាងការចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំគណបក្សនយោបាយ នៅមុនការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុងស្រុកខណ្ឌ ដែលខិតជិតមកដល់នេះ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សារាជធានី ខេត្ត ក្រុងស្រុកខណ្ឌ ដែលជាការបោះឆ្នោតអសកល នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយមានគណបក្សចំនួន៥ បានចូលរួម ក្នុងនោះមាន គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ គណបក្សកម្លាំងជាតិ គណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ៕

នគរបាលការពារព្រំដែនគោក៨០៧ខេត្តបន្ទាយមានជ័យរងការចោទពីបទប្រើហិង្សាលើពលរដ្ឋ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 10 May 2024 04:46:53 +0000

ពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ចោទប្រកាន់ថានគរបាលការពារព្រំដែនគោកលេខ៨០៧ បានប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើខ្លួនកាលពីខែមីនាក្នុងទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែនគរបាលរូបនេះបានបដិសេធចំពោះការចោទប្រកាន់ដោយអះអាងថារូបគេមិនបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសណាមួយប្រឆាំងពលរដ្ឋនោះទេ។

ពលរដ្ឋដែលអះអាងថាខ្លួនត្រូវបាននគរបាលការពារព្រំដែនគោក ដែលឈរជើងនៅតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជាថាបានប្រើហិង្សាកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ គឺលោក ប៊ី សារ៉េត រស់នៅភូមិរមៀលខាងលិច ឃុំបន្ទាយឆ្មា ស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ឱ្យដឹងថានៅសុខៗស្រាប់តែមាននគរបាលប៉ុស្តិ៍មកហៅរូបគេដោយមិនដឹងពីមូលហេតុ នៅយប់ម៉ោង១១ ថ្ងៃ១១ ខែមីនា។ក្រោយបញ្ជូនទៅដល់ប៉ុស្តិ៍នគរបាលរួចហើយ ក៏ចាប់រុញខ្លួនចូលទៅក្នុងបន្ទប់បុស្តិ៍នគរបាល រួចហើយក៏ចាប់ផ្តើមប្រើហិង្សាដោយការវាយដំរហូតឈានដល់ដាក់ច្រវ៉ាក់ថែមទៀត។

លោកបន្តថា៖ « ពេលដែលវាយខ្ញុំមួយញញួរហើយ គាត់ថែមមួយជើងទៀត នៅខាងឆ្វេង មួយជើង នៅខាងស្តាំមួយជើង […] គេដាក់ច្រវ៉ាក់ខ្ញុំមួយយប់ទៀត គេទាត់ខ្ញុំថែមមួយជើង វាយខ្ញុំអីហើយ ខ្ញុំសន្លប់ ដល់ខ្ញុំសន្លប់ គេយកច្រវ៉ាក់មកចាក់ជើងខ្ញុំជាប់ នឹងដែកខាងមុខប៉ុស្តិ៍ ខ្ញុំដឹងខ្លួនឡើងក៏ឃើញច្រវ៉ាក់ហ្នឹងជាប់ជើង ខ្ញុំក៏មិនដឹងធ្វើមិច ចេះតែស្រែកសួរគេ មិចចាំបាច់ដាក់ច្រវាក់ គេចូលបន្ទប់អស់ ទុកខ្ញុំនៅខាងមុខហ្នឹងឯង » ។

ប្រភពបន្តថា ក្រោយប្រើហិង្សារូបខ្លួនបានដាក់បណ្តឹងដើម្បីស្វែងរកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីអធិការនគរបាលស្រុកថ្មពួករួចហើយ ហើយសំណុំរឿងនេះទទួលបានដំណឹងថាបានបញ្ជូនបន្តទៅថ្នាក់ខេត្តទៀត។ក្រៅពីនេះលោកថាបច្ចុប្បន្នលោកកំពុងរង់ចាំដំណោះស្រាយ។បើតាមលោក សារ៉េត ចាត់ទុកការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើរូបលោកនេះថា គឺជាការបំពានច្បាប់ធ្ងន់ធ្ងរ។

លោកបន្តថា៖ « គឺរំលោភបំពានមកលើខ្ញុំ គឺថាធ្ងន់ធ្ងរ បើនិយាយពីផ្លូវច្បាប់គឺគាត់ខុស ខុសផ្លូវច្បាប់តែម្តង ខុសនឹងច្បាប់អាជ្ញាធរ […] អាជ្ញាធរចាំបាច់ត្រូវសិក្សាផ្លូវច្បាប់ឱ្យបានច្រើនមុននឹងឡើងធ្វើ ទទួលតំណែងអ្វីមួយ តែប្រសិនជាគ្មានវិជ្ជាជីវៈជំនាញ ចេញពីសាលា ឬសិក្សាផ្នែកច្បាប់ទេ ចេះតែឡើងៗ កាន់មកធ្វើ ចេះតែបានតែធំ បានតែអំណាច អីចឹង បាត់វិជ្ជាជីវៈ ចឹងធ្វើក៏អត់ទៅតាមច្បាប់ដែរ ធ្វើអាងអំណាច ធ្វើអាងខ្ញុំជាប៉ូលីសអីចឹងទៅ ប៉ះពាល់ដល់សង្គមជាតិ ធ្ងន់ធ្ងរណាស់ » ។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ ប្រធានស្នាក់ប៉ុស្តិ៍នគរបាលការពារព្រំដែនគោកលេខ ៨០៧ លោក នូ សុផាត អាយុ ៤៧ ឆ្នាំ នៅភូមិថ្មរមៀលលិច បដិសេដថា លោកមិនបានប្រើប្រាស់អំពើហឹង្សាលើជនរងគ្រោះនោះទេ របួសដែលកើតឡើងដោយសារជួលម៉ូតូដោយខ្លួនឯង។លោកបន្តថា ទាក់ទងរឿងរ៉ាវនេះមានបុរសម្នាក់ឈ្មោះ អែមរី បានប្តឹងមកនគរបាលប៉ុស្តិ៍ពីឈ្មោះ ប៊ី សារេត ដោយចោទប្រកាន់ថាស្រវឹងស្រាចង់កាប់ខ្លួន ទើបលោកឃាត់ខ្លួនដើម្បីណែនាំ ប៉ុន្តែលោក ប៊ី សារេត មិនព្រមស្តាប់ការអប់រំរបស់សមត្ថកិច្ច។

លោកបន្តថា៖ « គាត់ស្រវឹងទោ ខ្ញុំរាយការណ៍ប្រាប់មេខ្ញុំដែរ មេឱ្យខាងដងរែកមួយ ខាងខ្ញុំមួយ និងបញ្ជាការរង មួយទៀតមកធ្វើការឃាត់ខ្លួនគាត់ដើម្បីឱ្យគាត់ស្វាងស្រវឹងអប់រំគាត់ណែនាំគាត់ ធ្វើកិច្ចសន្យាណែនាំគាត់ ឱ្យគាត់ទៅវិញ »។

ឆ្លើយតបរឿងនេះ លោក ជាង សេហ៊ីម ជាអធិការងនគបាលស្រុកថ្មពួក ទទួលបន្ទុកព្រហ្មទណ្ឌ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាលោកបានទទួលពាក្យបណ្តឹងនេះរួចហើយ ហើយកំពុងបើកការស៊ើបអង្គេតចំពោះករណីនេះ។

លោកបន្តថា៖ «ករណីនេះខ្ញុំបានហៅភាគីសងខាងជួបគ្នាបានពីរដងហើយ ប៉ុន្តែទទួលយកបានឬមិនបានខ្ញុំនឹងបញ្ជូនទៅបន្តទៀត »។

យ៉ាងនេះក្តី លោក អ៊ិន គង់ជិត មន្រ្តីសម្របសម្រួលអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ ប្រចាំខេត្តបាត់ដំបង និង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លើកឡើងថា ករណីនេះជនរងគ្រោះឈ្មោះ ប៊ី សារ៉េត មានវ័យចំណាស់ អាយុ៦៤ឆ្នាំ ហើយមន្រ្តីដែលប្រើអំពើហឹង្សានោះអាយុ៤៧ឆ្នាំ វាគឺជារឿងអសីលធម៌ ព្រោះមនុស្សអាយុតិចទៅវ៉ៃអាយុច្រើន វាបង្ហាញឱ្យឃើញថានេះជាទម្រង់នៃអំពើហិង្សាក្នុងកម្រិតមួយដែលធ្ងន់មកលើជនរងគ្រោះ។

លោកបន្តថា៖ «វាជារឿងមួយដែលប្រើអំណាចព្រៃផ្សៃអាងតួនាទីជាប្រធានស្នាក់ការនគរបាលការពារព្រំដែន យើងជានគរបាលការពារព្រំដែន ជាអ្នកការពារសន្តិសុខជូនប្រជាពលរដ្ឋ ហើយការអនុវត្តតួនាទីវាលើស ហើយបើយើងឃាត់ខ្លួនអ្នកសង្ស័យណាក៏ដោយ យើងត្រូវទុកប្រគល់ឱ្យសមត្ថកិច្ច មន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ នៅតាមឃុំនៅតាមស្រុកដែលថាហើយភារៈកិច្ចដែលយើងឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ យើងឃាត់ទៅ ដាក់ឃាត់ធម្មតាទៅ បើគាត់សង្ស័យខ្លាចលបង្ករទៅលើអ្នកដទៃឱ្យគាត់នៅស្នាក់ការប៉ុស្តិ៍ទៅ ហើយព្រឹកឡើងប្រគល់ទៅមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ឃុំ ស្រុកទៅឱ្យគេធ្វើការសាកសួររឿងហ្នឹង »។

បើតាមលោក អ៊ិន គង់ជិត ក្នុងនាមអង្គការសង្គមស៊ីវិលលោកស្នើឱ្យនគរបាលស្រុកផ្នែកព្រហ្មទណ្ឌ នៃស្រុកថ្មពួកត្រូវកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅស្នងការនគរបាលខេត្ត និងទៅតុលាការដើម្បីឱ្យខាងតំណាងអយ្យការមានវិធានការផ្លូវច្បាប់ទៅលើជនដៃដល់ និងស្នើឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃពិនិត្យករណីនេះ បើពិតជាខុសត្រូវដកហូតតួនាទី និងផ្តន្ទាទោសទៅតាមផ្លូវច្បាប់។ បញ្ញត្តិមាត្រា២១៧ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ កំណត់ថា អំពើហិង្សាប្រព្រឹត្តដោយចេតនាលើអ្នកដទៃ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី១ ឆ្នាំ ទៅ ៣ ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី ២,០០០,០០០ (ពីរលាន) រៀល ទៅ ៦,០០០,០០០ (ប្រាំមួយលាន) រៀល ។នៅក្នុងបញ្ញត្តិមាត្រានេះក៏បង្ហាញទៀតថា ហិង្សាដោយចេតនា គឺជាអំពើបៀតបៀនលើរូបរាងកាយរបស់អ្នកដទៃដោយចេតនាតាមគ្រប់មធ្យោបាយទុច្ចរិត ដែលបណ្តាលឲ្យមានរបួស ឬគ្មានរបួស ឬខូចសុខភាពជាដើម៕

បទយកការណ៍៖ វត្តសាមគ្គីរង្សីអំពាវនាវឱ្យសាធារណជនជួយឧបត្ថម្ភខណៈអារាមមួយនេះកំពុងខ្វះខាតស្បៀង

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Thu, 09 May 2024 08:39:30 +0000

ប្រហែលជាម៉ោង ១១:០០ នាទីព្រឹក សំឡេងជួងបានបន្លឺឡើងនៅក្នុងវត្តសាមគី្គរង្សី។សំឡេងជួងនេះហាក់ជាសញ្ញាជំនួសនៃការនិមន្តព្រះសង្ឃនៅក្នុងវត្ត ដើម្បីមកទទួលភត្ត នៅក្នុងឧបដ្ឋានសាលាសម្រាប់ចង្ហាន់ថ្ងៃត្រង់។

វត្តសាមគ្គីរង្សី បានកសាងឡើងដំបូងឡើយដោយព្រះសង្ឃដែលនិមន្តមកពីកម្ពុជាក្រោម តាំងពីចុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ សម្រាប់ព្រះសង្ឃគង់ និងសិក្សារៀនសូត្រ។ វត្តនេះ មានទីតាំងជាប់ផ្សារក្រមួន ស្ថិតនៅភូមិទ្រា២ សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ១ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ វត្តសាមគ្គីរង្សី ដែលប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនស្គាល់ថាជាវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោម មានព្រះសង្ឃគង់នៅប្រមាណជា៧០ % ដែលសុទ្ធសឹងតែជាព្រះសង្ឃនិមន្តមកពីកម្ពុជាក្រោម។

វត្តនេះ ក្រៅពីជាទីគង់អាស្រ័យរបស់ព្រះសង្ឃហើយ អារាមមួយនេះក៏បានដើរតួនាទីសំខាន់ដែរក្នុងរយៈពេល២០ឆ្នាំកន្លងទៅ គឺផ្តល់ជាទីស្នាក់នៅរបស់ពលរដ្ឋដែលមានជម្លោះដីធ្លីមកពីគ្រប់ទិសទី អាចជ្រកកោន និងទីពឹង។ប៉ុន្តែបើទោះជាអារាមដែលធ្លាប់ផ្តល់ក្តីសុខសាន្ត សម្រាប់ជាទីសំចត់របស់ពលរដ្ឋខ្វះទីទំនាក់ក្តី នៅពេលនេះ ព្រះសង្ឃដែលគង់ក្នុងវត្តនេះ អស់ជាច្រើនព្រះវស្សាមកហើយ បានត្អូញត្អែរថា វត្តដែលនៅចំកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញមួយនេះ បែរជាកំពុងជួបការខ្វះខាតស្បៀងអាហារជារៀងរាល់ថ្ងៃទៅវិញ។

លិខិតអំពាវនាវរបស់វត្តសាមគ្គីរង្សី ហៅវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលចេញកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថាបច្ចុប្បន្ននេះ វត្តសាមគ្គីរង្សី ហៅវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមកំពុងមានការកង្វះខាតស្បៀងអាហារ(អង្ករ) សម្រាប់ទំនុកបម្រុងដល់ព្រះសង្ឈដែលគង់នៅក្នុងអារាមមួយនេះ។

មានព្រះជន្ម ៤០ព្រះវស្សា និងកំពុងគ្រងស្បង់ជីពរពណ៌លឿងទុំ គង់នៅមុខសាលាឆាន់ ដែលជាជំនួយការគ្រូព្រះចៅអធិការវត្តសាមគ្គីរង្សី ព្រះតេជព្រះគុណ ថាច់ សុធន់ មានថេរដីកាថាការខ្វះស្បៀងអាហារនេះ មិនមែនទើបតែខ្វះខាតនៅឆ្នាំនេះនោះទេ ប៉ុន្តែខ្វះខាតជារៀងរាល់ឆ្នាំព្រោះនៅវត្តសាមគ្គីរង្សី មិនមានការបរិច្ចាគច្រើនក្រៅពីថ្ងៃបុណ្យធំៗនោះទេ។

ប្រភពបន្តថា៖« អង្ករនេះមិនមែនទើបតែខ្វះឆ្នាំនេះទេ ខ្វះជារៀងរាល់ឆ្នាំ វត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមយើងនេះ និយាយរួមអត់មានប្រព័ន្ធថវិកាចូលច្រើន ភាគច្រើនចូលតែរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំ បុណ្យកាន់បិណ្ឌ ភ្ជុំបិណ្ឌ និងបុណ្យកឋិនទេ ក្រៅពីនេះ មិនមានបច្ច័យចូលទេ » ។

ព្រះតេជព្រះគុណ មានថេរដីកាបន្តទៀតថា បើទោះជាវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះមានព្រះសង្ឈចំនួន៥៨ អង្គក៏ដោយចុះ ក៏បន្ទុកនៃការចំណាយទៅលើថ្លៃចង្ហាន់ព្រះសង្ឃក្នុងមួយថ្ងៃ គឺវត្តត្រូវប្រើប្រាស់អង្ករប្រមាណ២៥ គីឡូក្រាមដែរជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

កន្លងមកវត្តសាមគ្គីរង្សី ហៅវត្តកម្ពុជាក្រោមនេះ ក៏បានអំពាវនាវឱ្យសាធារណៈ និងពុទ្ធបរិស័ទដែលព្រះសង្ឈគង់នៅវត្តនេះបានស្គាល់ដោយផ្ទាល់ជួយដែរ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះ ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ទើបព្រះសង្ឈគង់នៅវត្ត សម្រេចចិត្តរបិណ្ឌបាតឱ្យសាធារណៈជនជួយតាមសទ្ធាតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកផេកវត្តសាមគ្គីរង្សីផ្ទាល់ជំនួសវិញ។

បើទោះបីជាវត្តសាមគ្គីរង្សីមានការខ្វះខាតស្បៀងអាហារយ៉ាងនេះក្តី ព្រះសង្ឈគង់នៅវត្តនេះ មិនរារែកចិត្ត ទទួលយកការពឹងពាក់ពីពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះផ្សេងៗ ដូចជាអ្នកមានជម្លោះដីធ្លីជាដើម អាចមកស្នាក់អាស្រ័យនៅក្នុងវត្តបានដូចមុនដដែល។

មានព្រះកាយជាំជាដុំៗ ដោយសារកោសខ្យល់ ព្រះតេជព្រះគុណ សុធន់ មានថេរដីកាបន្តថា រឿងដែលកំពុងប្រឈមមុខនៅពេលនេះ គឺបញ្ហាចង្ហាន់ព្រះសង្ឃ។

ព្រះតេជព្រះគុណមានថេរដីកាបន្តថា៖«បញ្ហាដែលជួបប្រទះលំបាកគឺបញ្ហាស្បៀង ពេលដែលមកម្តងៗ ពេលដែលជនរងគ្រោះអីមកចឹង ខ្វះស្បៀង ទឹក ហើយនឹងបង្គន់ សម្រាប់ឱ្យគាត់ប្រើប្រាស់ អាហ្នឹងខ្វះមែនទែនតែម្តង តែត្រឹមតែព្រះសង្ឈគឺគ្រប់គ្រាន់ » ។

មូលហេតុដែលវត្តសាមគ្គីរង្សីខ្វះស្បៀងនេះ ត្រូវបានព្រះតេជព្រះគុណ សុធន់ មានថេរដីកាឱ្យដឹងថា ដោយសារពុទ្ធបរិស័ទមួយចំនួនមិនហ៊ានចូលមកបរិច្ចាគទ័យទាន និងបរិក្ខាផ្សេងៗប្រគេនព្រះសង្ឃ ដោយបារម្ភមានការលាភពណ៌ថាជាក្រុមផ្សេង។

លោកមានថេរដីកាថា៖ « ដោយសារវត្តនេះ ពីមុនៗមក គេថាវត្តប្រឆាំង អីចឹងហើយអ្នកមានមួយចំនួន ឬខាងឯកឧត្តម លោកឧកញ៉ា អីចឹង អត់មានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ទេ ជួនកាលគេចាប់អារម្មណ៍ដែរតែមិនហ៊ានចូលមក »។

វត្តសាមគ្គីរង្សី កសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៧។វត្តនេះកសាងពីដំបូងក្រោមស្លាកសមាគមព្រះសង្ឃខ្មែរកម្ពុជាក្រោម។អារាមមួយនេះមានផ្ទៃដីជាង ៤១០០ម៉ែត្រការ៉េ។ចាប់តាំងពីកកើតវត្តនេះ មានព្រះគ្រូចៅអធិការ៦ ជំនាន់មកហើយ ដែលជំនាន់ទី៦ នេះមានព្រះនាមថា ជាតិ មុនី ។

តាមរយៈប្រវត្តិ នៃវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះ ដែលតែងតែទទួលសកម្មជន ឬអ្នកដែលមានវិបត្តិសង្គម ព្រះគ្រូចៅអធិការវត្ត ព្រះតេជព្រះគុណ ជាតិ មុនី មានថេរដីកាថានៅក្នុងជំនាន់ដែលព្រះអង្គគ្រប់គ្រងនេះ អាជ្ញាធរមិនបានហាមឃាត់មិនឱ្យទទួលអ្នកមានជម្លោះដីធ្លីដើម្បីស្នាក់អាស្រ័យនោះទេ។ជាងនេះទៀត វត្តអារាម ឬព្រះសង្ឃដែលគង់នៅក្នុងវត្តនេះ ក៏មិនមានសម្ពាធណាមួយដែរ ពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។

ប្រភពបន្តថា៖ « អាត្មាគ្រប់គ្រងវត្តនេះប្រហែលពីរឆ្នាំ ពីមុនមកមិនដឹងយ៉ាងណា ប៉ុន្តែជំនាន់អាត្មាដូចជាមិនមានអាជ្ញាធរអី គំរាមកំហែងអីទេ គ្រាន់តែហាមឃាត់ខ្លះៗ បើថាយើងឱ្យក៏ឱ្យទៅ គេក៏មិននេះ[ថាឱ្យ]ដែរ » ។

មិនខុសពីព្រះសង្ឃដទៃទៀតដែរ កំពុងគ្រងស្បង់ចីវរពណ៌លឿងទុំ ព្រះតេជព្រះគុណ សិរី វឌ្ឍនៈ ដែលគង់នៅវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះជាង១០ឆ្នាំមកហើយ ព្រះអង្គមានថេរដីកាថា កាលដែលព្រះសង្ឃធ្វើលិខិតអំពាវនាវឱ្យពុទ្ធរបរិស័ទជួយនេះ ពីព្រោះគណៈកម្មការអាចារ្យវត្តមិនអាចទ្រទ្រង់ចង្ហាន់សម្រាប់ព្រះសង្ឃតទៅមុខទៀតបាន។

ប្រភពបន្តថា ៖« ពិតប្រាកដហើយ គឺខ្វះអង្ករ គឺជារឿងមិនអាចប្រកែកបាន ពីព្រោះថា ខ្វះបានព្រះសង្ឈ ធ្វើលិខិតបវរណា បើមិនខ្វះ តាំងពីដើមឡើយ ខ្វះដែរ ប៉ុន្តែមិនដល់ថ្នាក់អស់ពីឃ្លាំង នៅសល់បីបួនបាវចឹងទៅ គឹប្រឈមជិតអស់ »។

ចំណែក ពលរដ្ឋដែលរស់នៅជិតវត្តសាមគ្គីរង្សី ហៅវត្តកម្ពុជាក្រោម លោក សាំង សារៈ យល់ឃើញថាវត្តនេះពិតជាខ្វះខាតពិតមែនព្រោះក្នុងវត្តមានព្រះសង្ឃច្រើនការប្រគេនចង្ហាន់ពីពុទ្ធបរិស័ទមិនបានដិតដល់ទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតថ្ងៃធម្មតាមិនសូវមានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ចូលវត្ត ដើម្បីប្រគេនចង្ហាន់ ឬបរិក្ខាសម្រាប់ព្រះសង្ឃនោះដែរ លើកលែងមានថ្ងៃបុណ្យទាន ទើបមានចង្ហាន់ឆានដូចវត្តដទៃទៀតដែរ។

លោកបន្តថា៖ «បុណ្យភ្ជុំ បុណ្យចូលឆ្នាំ បុណ្យកឋិន មានពុទ្ធបរិស័ទមកច្រើន តែថ្ងៃធម្មតាមិនសូវមានអ្នកណាចាប់អារម្មណ៍ទេ អញ្ចឹងទើបធ្វើឱ្យមានការខ្វះខាតអញ្ជឹងមែន […] មកពីវត្តមានព្រះសង្ឃគង់នៅមានចំនួនច្រើនផង ហើយលើសពីនេះ ទីមួយ ពុទ្ធបរិស័ទនៅជុំវិញវត្ត មិនមានអ្នកមាន ទីពីរវត្តនេះពឹងផ្អែកទៅលើពុទ្ធបរិស័ទ ដែលមានដើមកំណើតនៅកម្ពុជាក្រោម ហើយជីវភាពពលរដ្ឋនៅខ្មែរកម្ពុជាក្រោម សឹងគ្មានសោះអ្នកមាន ដោយមូលហេតុនេះផងបានជាមានការខ្វះខាតនេះ »។

អ្នកស្រីស្រី ដេត ហួរ ដែលធ្លាប់ពឹងពាក់អារាមមួយនេះ ដើម្បីតស៊ូមតិក្នុងរឿងវិវាទដីធ្លីតាំងពីឆ្នាំ២០១៩ អ្នកស្រីយល់ឃើញថា វត្តសាមគ្គរង្សីនេះ ខុសពីវត្តដទៃទៀតដែលអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋមានបញ្ហាផ្សេងៗ អាចស្នាក់នៅបានដោយស្រួល។ ជាអ្នកដែលធ្លាប់មានជម្លោះដីធ្លី នៅឃុំជីខលើ ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង អ្នកស្រីបន្តថា អារាមមួយនេះពិតជាផ្តល់ក្តីសង្ឃឹម និងជាម្លប់សម្រាប់មនុស្សទូទៅ មិនថាពលរដ្ឋមានបញ្ហា ឬគ្មានបញ្ហានោះទេ វត្តនេះតែងធ្វើជាទីជ្រកកោនស្មើៗគ្នា ដោយមិនប្រកាន់និន្នាការនយោបាយអ្វីឡើយ។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ « វត្តជាទូទៅមិនឱ្យប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីស្នាក់នៅនោះទេ តែវត្តសាមគ្គីរង្សីដែលជាវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមសណ្តោសប្រណីឱ្យយើងទាំងអស់គ្នាដែលជាជនរងគ្រោះបាត់បង់ដីធ្លី រំលោភសិទ្ធិអីហ្នឹងឱ្យយើងស្នាក់នៅ […] វត្តសាមគ្គីរង្សីគឺជាវត្តមួយដែលល្អបំផុត ជួយជនរងគ្រោះមិនដែលគិតថាជនរងគ្រោះហ្នឹង កាន់បក្សកាន់ពួកនយោបាយណាមួយទេ ពីព្រោះគាត់គិតថាជនរងគ្រោះគឺជាមនុស្សដែលបាត់បង់ដីធ្លីហើយ ជាជនរងគ្រោះអយុត្តិធម៌ជាទីបំផុត អីចឹងគាត់តែងតែជួយពួកយើងជានិច្ច » ។

កាលពីចុងឆ្នាំ ២០២៣ អ្នកស្រីក៏ធ្លាប់មកស្នាក់នៅវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះដែរ ដើម្បីទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរ ដោះលែង លោក ថេង សាវឿន ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា លោក ញិល ភាព និងលោក ថាន់ ហាច ដែលជាមន្ត្រីនៅសមាគមនេះ។

អ្នកស្រីកត់សម្គាល់ថារាល់ពេលដែលវត្តនេះជួយប្រជាពលរដ្ឋគឺតែងតែមានបញ្ហាតាមក្រោយជានិច្ច ដូចជាមានការចោទប្រកាន់ និងតាមដានពីអាជ្ញាធរជាដើម ប៉ុន្តែវត្តនេះនៅបន្តចិត្តសប្បុរសធម៌នេះទៀត។

អ្នកស្រីថ្លែងបន្តថា៖«វត្តសាមគ្គីរង្សី ប្រាកដជាខ្វះហើយពីព្រោះលោកច្រើនអង្គហើយណាមួយសហគមន៍យើងភាគច្រើនគាត់ស្នាក់នៅញឹកញាប់ មិនមែនត្រឹមតែសហគមន៍កោះកុងទេ គឺសហគមន៍គ្រប់ខេត្តដែលគាត់មានបញ្ហារងគ្រោះដីធ្លី គាត់តែងតែទៅស្នាក់នៅ អីចឹងហើយធ្វើឱ្យលោកនៅក្នុងវត្តសាមគ្គីរង្សីតែងតែយកចង្ហាន់ ឬសម្ភារៈញាតិញោមប្រគល់ឱ្យហ្នឹង គាត់តែងតែជួយឱ្យអានេះ អាណោះហូបចឹង ធ្វើឱ្យគាត់ខ្វះមែន» ។

វត្តសាមគ្គីរង្សីនេះ មិនមែនធ្លាប់ផ្តល់ការជ្រកកោនតែពលរដ្ឋដែលមានទំនាស់ដីធ្លីមកពីខេត្តកោះកុងទេ បណ្តាខេត្តដទៃទៀតដូចជាអ្នកមានទំនាស់ដីធ្លីនៅខេត្តព្រះវិហារ ខេត្តក្រចេះ និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំងជាដើម ក៏ធ្លាប់ទទួលបានការអនុគ្រោះពីព្រះសង្ឃ និងអាចារ្យៈគណកម្មការមិនតិចគ្នាដែរទេ។គេសង្កេតឃើញថា ថ្វីបើមានវត្តអារាមមិនតិចឡើងនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ប៉ុន្តែស្ទើរតែមិនមានអារាមមួយណា ដែលមានចិត្តទូលាផ្តល់មេត្តា និងកុរណាចំពោះបរិស័ទ ដែលជួបទុក្ខភ័យ និងវិបត្តិដូចវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះ នៅឡើយទេ។

យ៉ាងនេះក្តី ចៅសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ លោក ជា សារ៉េត បដិសេធក្នុងការផ្តល់ការអត្ថាធិប្បាយលម្អិតទាក់ទិនស្ថានភាពវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះ ដោយលោកលើកហេតុផលថា លោកមិនសូវដឹងអំពីវត្តនេះច្បាស់នោះទេ។

លោកបន្តថា៖ « ខ្ញុំអត់អាចសម្ភាសន៍បានទេ ព្រោះខ្ញុំអត់ដឹងពីវត្តនេះច្បាស់ ខ្ញុំទើបមកធ្វើចៅសង្កាត់ពីរឆ្នាំមិនទាន់ច្បាស់ទេ អត់បានស៊ីជម្រៅរឿងវត្តនេះមួយដោយវត្តនឹងកន្លងមកមានបញ្ហាខ្លះៗ ដល់អញ្ជឹង អត់សូវបានចូលវត្តនិង អញ្ជឹងអត់សូវបានក្តាប់ព័ត៌មានច្បាស់ដែរ ចឹងអត់ហ៊ាននិយាយ »។

ទាំងព្រះគ្រូចៅអធិការ និងព្រះសង្ឃដែលគង់នៅក្នុងវត្តសាមគ្គីរង្សីនេះ បិណ្ឌបាតឱ្យពុទ្ធបរិស័ទ ចូលរួមចំណែកតាមសទ្ធាជ្រះថ្លា ជាបច្ច័យក្តី ឬជួយជាអង្ករក្តី ដើម្បីទ្រទ្រង់សកម្មភាពព្រះសង្ឃ និងបន្តអាយុកាលវត្តសាមគ្គីរង្សី ឬហៅវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនេះឱ្យមានជីវិតរស់តទៅទៀត៕

តុលាការបានបង្គាប់ឱ្យចាប់និងឃុំខ្លួនមេដឹកនាំសហជីព លោកម៉ម រិទ្ធី ក្រោមការចោទពីបទញុះញង់

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Wed, 08 May 2024 11:37:01 +0000

សមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញ បានចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនខ្លួន លោក ម៉ម រិទ្ធី ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពវិស័យទេសចរណ៍សេវាកម្មកម្ពុជា (CTSWF) ទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយពីតុលាការបានសម្រេចផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តិបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ និងបទធ្វើឱ្យបាត់បង់ជំនឿលើសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការ»។

លោក ម៉ម រិទ្ធី ដែលជាអនុប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា (CLC) ផងនេះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន នៅខាងក្រៅការិយាល័យសហភាពការងារកម្ពុជា ក្នុងសង្កាត់បឹងទំពុនទី២ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី០៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ទៅតាមដីកាបង្គាប់ឱ្យចាប់និងឃុំខ្លួនរបស់តុលាការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោស ពាក់ព័ន្ធនឹងការចេញផ្សាយនូវវីដេអូមួយ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោក ដែលលោកបានរិះគន់ការចាប់ខ្លួនសមាជិកសហជីពរបស់លោក នៅក្រុមហ៊ុនកាស៊ីណូ ជីន ប៉ី ខេត្តព្រះសីហនុ។

អ្នកនាំពាក្យស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក សំ វិច្ឆិកា បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី០៨ ខែឧសភានេះថា ការចាប់ខ្លួន លោក ម៉ម រិទ្ធី គឺធ្វើឡើងទៅតាមដីកាបង្គាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនរបស់តុលាការ ហើយបច្ចុប្បន្ន សមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនបុគ្គលរូបនេះទៅតុលាការ ដើម្បីអនុវត្តតាមនីតិវិធីបន្តទៀត។

លោកថ្លែងថា៖ «ការឃាត់ខ្លួននេះ គឺយើងធ្វើតាមការអនុវត្តដីកាបង្គាប់ឱ្យចាប់ឃុំខ្លួនរបស់តុលាការ […] បញ្ជូនទៅតុលាការម្សិលមិញ [ថ្ងៃទី០៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤]»។

បើតាមដីកាបង្គាប់ឱ្យចាប់ និងឃុំខ្លួនរបស់ចៅក្រមជំនុំជម្រះនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក ធន់ ដារិទ្ធ ចុះថ្ងៃទី០៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ បានសម្រេចផ្តន្ទាទោសលោក ម៉ម រិទ្ធី អាយុ៣៥ឆ្នាំ ដាក់ពន្ធនាគារកំណត់ ១ឆ្នាំ ៦ខែ និងពិន័យជាប្រាក់ ២លានរៀល ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តិបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ និងបទធ្វើឱ្យបាត់បង់ជំនឿលើសេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការ» តាមមាត្រា៤៩៤ និងមាត្រា៤៩៥ និងមាត្រា៥២៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ប្រព្រឹត្តនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។

អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ នៅថ្ងៃពុធនេះ មិនបានអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមជុំវិញករណីនេះទេ ដោយគ្រាន់តែប្រាប់ថា តុលាការបានសម្រេចផ្តន្ទាទោសលោក ម៉ម រិទ្ធី ទៅតាមបទចោទក្នុងដីកា។

ជុំវិញការចាប់ខ្លួនលោក ម៉ម រិទ្ធី នេះដែរ សហភាពការងារកម្ពុជា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយបង្ហាញការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំសហជីពរូបនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចេញមតិយោបល់របស់លោកនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក អំពី ករណីវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុន ជីនបី គ្រុប ឯ.ក។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បន្តថា៖ «ការសម្រេចចិត្តរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការយកច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌមកធ្វើការចោទប្រកាន់ និងចាប់ខ្លួនមកលើ លោក ម៉ម រិទ្ធី គឺជារឿងដែលមិនសមហេតុផល តាមពិតការបញ្ចេញមតិយោបល់របស់លោក គឺក្នុងគោលដៅស្ថាបនា និងកែតម្រូវឱ្យមានការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានកាន់តែសមស្រប និងមានតម្លាភាពរបស់សមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ ដែលបានជឿតាមពាក្យបណ្តឹងរបស់ក្រុមហ៊ុនយ៉ាងលើសលុប ដោយបានចាប់ខ្លួនសមាជិកសហជីពម្នាក់របស់គាត់ឈ្មោះ ម៉ម ស្រីល័ក្ខណ ដែលរងភាពអយុត្តិធម៌ និងទទួលរងគ្រោះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយក្រុមហ៊ុន បាននាំយកទៅសម្លុតគម្រាមកំហែងដោយខុសច្បាប់ជាច្រើនម៉ោង ដែលផ្ទុយពីច្បាប់ការងារមុននឹងបញ្ជូនរូបនាងទៅឱ្យសមត្ថកិច្ច»។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល បង្ហាញពីការយល់ឃើញថា ការសម្រេចចាប់ខ្លួនលោក ម៉ម រិទ្ធី ភ្លាមៗតាមអំណាចសាលក្រមកំបាំងមុខ គ្រប់តំណាក់កាលនៃនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌបែបនេះ ជាសកម្មភាពបំភិតបំភ័យ គំរាមកំហែង និងយាយីដល់សិទ្ធិរបស់តំណាងកម្មករនិយោជិត និងសហជីព។

សហភាពការងារកម្ពុជា បានស្នើតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះថា៖ «ស្នើសុំដល់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល និងឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម រួមទាំងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ មេត្តាពិនិត្យមើលករណីនេះឡើងវិញឱ្យបានហ្មត់ចត់ និងតម្លាភាព ហើយសហភាពការងារកម្ពុជា សង្ឃឹម និងជឿជាក់ថា ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល និងឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម រួមទាំងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជួយរកយុត្តិធម៌ឱ្យលោក ម៉ម រិទ្ធី ដែលជាជនរងគ្រោះជាក់ជាមិនខាន»។

ចំណែក អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធសហជីពកម្មករវិស័យដឹកជញ្ជូននៅកម្ពុជា លោក អៀន គឹម ហ៊ុន យល់ឃើញស្រដៀងគ្នានេះដែរថា ការចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំសហជីពរូបនេះ ជារឿងមិនសមហេតុផល និងជារូបភាពគំរាមកំហែងមួយ ទៅដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកសហជីពផ្សេងទៀត ដែលហ៊ានផ្សព្វផ្សាយ និងតស៊ូមតិដើម្បីសិទ្ធិការងារ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើយើងមើលថា ប្រព័ន្ធនៃការចាប់លោក ម៉ម រិទ្ធី នេះវាពាក់ព័ន្ធរឿងជាចំណាប់ខ្មាំងនៃការជជែករឿងការងារទៅមុខ ឬរឿងយ៉ាងម៉េចក៏យើងអត់ទាន់ធ្វើការសន្និដ្ឋានដែរ កម្រិតក្នុងការនិយាយជាថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព បែបប្រជាធិបតេយ្យ គាត់មានសិទ្ធិនិយាយ ខុសត្រូវយើងអាចជជែកគ្នាអញ្ចឹងទៅ នេះគឺជារឿងដែលយើងកំពុងជជែកជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីទម្លាក់រាល់បទចោទលើថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព ប៉ុន្តែចម្លែកថ្មីៗនេះ ដល់ពេលចាប់លោក ម៉ម រិទ្ធី បន្ថែមទៀត គឹធ្វើឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលដល់មេដឹកនាំសហជីពដទៃទៀត»។

លោកស្នើដល់តុលាការ និងរដ្ឋាភិបាល ទម្លាក់ចោលរាល់បទចោទប្រកាន់ទៅមេដឹកនាំ និងសមាជិកសហជីពទាំងអស់ ដើម្បីអាចធ្វើការជាប្រយោជន៍ដល់កម្មករ ព្រោះការងារជាសហជីព មិនពាក់ព័ន្ធនឹងនិន្នាការនយោបាយ ហើយសេរីភាពសហជីពត្រូវបានចែងក្នុងច្បាប់យ៉ាងច្បាស់ថា ធ្វើការដើម្បីការសិទ្ធិ និងការពារប្រយោជន៍កម្មករ។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត សង្កេតឃើញថា មេដឹកនាំសហជីពមួយចំនួន ត្រូវរងបណ្តឹងតាមផ្លូវតុលាការ រងការចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ ព្រមទាំងរងនូវការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារដោយតុលាការ ដូចជា ករណី កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មេដឹកនាំសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៏ លោក ជា ចាន់ មេដឹកនាំសហជីពមូលដ្ឋានរបស់សម្ព័នសហជីព CATU នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងករណីលោក ម៉ម រិទ្ធី នេះជាដើម។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការចាប់ និងការឃុំខ្លួនលើមេដឹកនាំសហជីពបន្តទៀតនេះ នាំឱ្យមានការរិះគន់បន្ថែមទៀតពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ការគំរាមកំហែង ការបំភិតបំភ័យ ការយាយី និងការរំលោភសិទ្ធិសហជីព និងសិទ្ធិការងារ ដូចកាលដែលគេបានលើកឡើងនាពេលកន្លងទៅ។ ការផ្តន្ទាទោស និងការចាប់ឃុំខ្លួន លោក ម៉ម រិទ្ធី នេះ ដោយសារលោកបានបញ្ចេញមតិតាមបណ្តាញសង្គមរបស់លោកពីការចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនស្រ្តីម្នាក់ដែលជាសមាជិកសហជីពរបស់ខ្លួននៅខេត្តព្រះសីហនុ ដូច្នេះករណីនេះនាំឱ្យមានការិះគន់បន្ថែមទៀត ពីការរិតត្បិតលំហសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ដែលត្រូវបានធានាដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ស្តីពី សិទ្ធិមនុស្សដែលកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័ន និងទទួលស្គាល់។ សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរិះគន់ស្ថាបនា និងអភិវឌ្ឍន៍សង្គម គឺជារឿងចាំបាច់សម្រាប់ប្រទេសដែលប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបេត្យ»។

លោកថា អាជ្ញាធរ និងតុលាការ គួរពិនិត្យមើលនូវការបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋ តើរបៀបណាជាបទល្មើស និងរបៀបណាជាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិដែលធានាដោយច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ដើម្បីកុំឱ្យលំហសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរួមតូច។ លោកបន្ថែមថា កម្ពុជាមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការគោរព ការពារ និងបំពេញបន្ថែម ដើម្បីធានាថាប្រជាពលរដ្ឋបានអនុវត្តនូវសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិបានពេញលេញ៕

សង្គមស៊ីវិលបន្តស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការបញ្ជប់ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្តុ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 07 May 2024 22:09:19 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិចំនួន៤ស្ថាប័ន ស្នើទៅដល់រដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៃការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីបែបកេងប្រវ័ញ្ច និងការអនុវត្តការប្រមូលប្រាក់សងបំណុលដោយបំពាន ក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងប្រទេស ស្របពេលដែលស្ថានភាពសិទិ្ធមនុស្សនៅកម្ពុជា នឹងត្រូវត្រួតពិនិត្យនៅក្រុមប្រឹក្សាសិទិ្ធមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលគ្រោងនឹងរៀបចំនៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia ទើបទទួលបានរបាយការណ៍មួយច្បាប់ នៅថ្ងៃអង្គារនេះ ក្រោយមួយថ្ងៃនៃការចេញរបាយការណ៍ដោយក្រុមអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល។តាមរយៈរបាយការណ៍ដដែលនេះ បង្ហាញថាកម្ពុជាមានទំហំកម្ចីខ្នាតតូចជាមធ្យមខ្ពស់ជាងគេបំផុតនៅក្នុងសកលលោកដោយកម្ចីខ្នាតតូចជាមធ្យមនេះ គឺលើសពី ៥០០០ ដុល្លារអាមេរិក ច្រើនជាងប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំរបស់ពលរដ្ឋជាច្រើនដង។

របាយការណ៍ដែលចេញរួមគ្នាដោយអង្គការ ការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ អង្គការ Fian របស់អាល្លឺម៉ង់ អង្គការសមធម៌កម្ពុជា និងអង្គការសមាគមធាងត្នោត បង្ហាញទៀតថាការស្តង់មតិនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២២ កុមារច្រើនជាង ៣% នៅក្នុងគ្រួសារដែលផ្តល់បទសម្ភាសន៍ បានឈប់រៀន ជាពិសេសដោយសារតែបញ្ហាមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបន្ថែមពីនេះទៅទៀត កុមារច្រើនជាង៤% (រួមទាំងកុមារដែលមានអាយុក្មេងត្រឹម១០ឆ្នាំ) បានចេញទៅធ្វើការដើម្បីសងបំណុលទៅកាន់មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍លើកឡើងថា៖ « រហូតមកដល់ពេលនេះ នៅមិនទាន់មានចំណាត់ការណាមួយដែលច្បាស់លាស់ ពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកំណែទម្រង់នោះទេ ។ យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រួមទាំងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សូមចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ ដើម្បីធានាឱ្យមានការបញ្ឈប់នូវការរំលោភបំពានទាំងនេះ » ។

បន្ថែមលើរបាយការណ៍នេះ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ(Licadho) ឱ្យដឹងថា កម្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុខ្នាតតូច គឺទំហំកម្ចីដែលមានកិច្ចសន្យាទំហំទឹកប្រាក់កម្ចីខ្នាតតូចរបស់គ្រឹស្ថានមីគ្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ ជាមួយអ្នកខ្ចី ហើយការំលោភសិទ្ធិមនុស្សក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុគឺការរំលោភសិទ្ធិទៅលើកូនបំណុល (អ្នកខ្ចីលុយ) ក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុខ្នាតតូច ដូចជាការដាក់សម្ពាធ ការគំរាមកំហែង ការបង្ខំឱ្យលក់ដីសងបំណុល ការធ្វើឱ្យមានពលកម្មកុមារ ការបាត់បង់ការសិក្សារបស់កុមារ និងការធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព( ការកាត់បន្ថយរបបអាហារ) និងការប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិចដោយសារកម្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។

លោកបន្តថា ៖ « បច្ចុប្បន្ននេះគិតជាទំហំទឹកប្រាក់កម្ចីខ្នាតតូច ជាមធ្យមក្នុងមួយកម្ចីទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ៥ពាន់ដុល្លារ ដែលទំហំកម្ចីគិតជាមធ្យមនេះមានភាពខ្ពស់ខ្លាំង។តាមការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការ លីកាដូ គិតដល់ឆ្នាំ២០២៣ គឺកម្ចីខ្នាតតូចនៅកម្ពុជាមានចំនួន ២.៨ លានកម្ចី គិតជាទឹកប្រាក់ជាង១៥ពាន់លានដុលារ[…] តាមការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការ លីកាដូ និងអង្គការដៃគូ យើងមានការព្រួយបារម្ភពីហានីភ័យនៃបំណុល កម្ចីខ្នាតតូច ព្រោះយើងរកឃើញពីការបង្ខំឱ្យលក់ដីសងបំណុល ពលកម្មកុមារ កុមារបោះបង់ការសិក្សាដើម្បីជួយរកចំណូលសង់ត្រលប់ទៅមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ការកាត់បន្ថយរបបអាហារ ដើម្បីសន្សំប្រាក់សងបំណុល និងការប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច ដោយសារជំពាក់បំណុលមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ » ។

លើសពីនេះទៅទៀត ការហាមឃាត់ការប្រើប័ណ្ណកម្មសិទ្ធដីធ្លីជាទ្រព្យធានាសម្រាប់កម្ចីខ្នាតតូច ដោយផ្តល់អាទិភាពលើកម្ចីដែលផ្តល់អទិភាពដល់ជនជាតិដើមភាគតិច និងអ្នកដែលមានប័ណ្ណក្រីក្រ។ក្រៅពីនេះ ការបង្កើតយន្តការអនុគ្រោះលើបំណុលសម្រាប់គ្រួសារដែលជំពាក់បំណុលច្រើនលើសលុប និងផ្តល់អាទិភាព នៃការអនុគ្រោះបំណុលនោះដល់ជនជាតិដើមភាគតិច និងគ្រួសារដែលមានប័ណ្ណក្រីក្រ ។

‍លោកបន្តថា៖ « ទោះបីជាមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជាវិស័យឯកជន ប៉ុន្តែនៅពេលមានផលប៉ះពាល់ និងការំលោភសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួនដែលកើតចេញពីបំណុលមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ រដ្ឋត្រូវពិនិត្យមើលនិងជួយអន្តរាគមន៍លើករណីនេះ […] ចាត់វិធានការជាក់ស្តែងក្នុងការផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាព និងការអប់រំកម្រិតបឋម និងមធ្យមសិក្សា ដោយឥតគិតថ្លៃពេញលេញ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ដើម្បីកាត់បន្ថយការជាប់បំណុលដែលកើតចេញពីការចំណាយទាំងនេះ‍ »។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមពីអ្នកនាំពាក្យ លោក មាស សុខសេនសាន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុដែរ ប៉ុន្តែមិនមានការឆ្លើយតប គិតត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ នេះ។

ចំណែកឯ អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក ប៉ា ប៉ុណ្ណារ៉ាដា បានលើកឡើងថា កិច្ចប្រជុំស្ដីពីវិធានការពិនិត្យឡើងវិញជាសកល ជាយន្តការមួយសម្រាប់សមាជិកទាំងអស់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ មិនថាកម្ពុជា ឡាវ អាមេរិក កាណាដា អង់គ្លេស គឺមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការរៀបចំ និងការបញ្ជូនរបាយការណ៍UPR លើការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សជូនអង្គការសហប្រជាជាតិរៀងរាល់បួនឆ្នាំកន្លះទៅប្រាំឆ្នាំម្ដង។លោកបន្តថាសម្រាប់ការពារទៅលើរបាយការណ៍របស់ខ្លួនដែលធ្វើក្នុងជុំទីបួននេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៨ ឧសភាឆ្នាំ២០២៤ នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស។

លោកបន្តថា៖ «ការទៅប្រជុំUPR នេះ គឺមិនមែនជាវេទិកាក្នុងការរិះគន់បន្តុះបង្អាប់ការវាយប្រហារអំពីបញ្ហានោះទេ ប៉ុន្តែជាវេទិកាសន្ទនាបែបស្ថាបនារវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ ក្នុងគោលដៅចែករំលែកបទពិសោធ ចំណុចខ្វះខាតបញ្ហាផ្សេងៗ ដើម្បីធានានូវការលើកកម្ពស់អង្គការការពាសិទ្ធិមនុស្សជាសកល។ ហើយទោះបីជាមានជំងឺ ឬការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ នឹងវិបត្តិផ្សេងៗរបស់សកល ក៏ដោយក៏ក្រសួងស្ថាប័ន មានសមត្ថកិច្ចបានខិតខំប្រឹងប្រែងអនុវត្ត នូវអនុសាសន៍ដែលកម្ពុជាទទួលយកកាលពីជុំទីបីនោះ គឺ១៧៣ បាននៅបានយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួនដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីឆន្ទៈដ៏មោះមុតរបស់កម្ពុជានៅក្នុងការលើកកម្ពស់ និងការការពារសិទ្ធិមនុស្ស »។

លោកបញ្ជាក់ថា យន្ដការនៃការពិនិត្យឡើងវិញជាសកលតាមកាលកំណត់នេះ គឺជាយន្តការជាវេទិកាសម្រាប់ជាកិច្ចសន្ទនាបែបស្ថាបនារវាងរដ្ឋ និងរដ្ឋ។

អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច លោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច មានប្រសាសន៍ថា បើផ្អែកលើរបាយការណ៍នេះ គឺមិនមែនជាសញ្ញាល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាទេ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ប្រាក់កម្ចីមិនមានកំហុសទេ គ្រាន់តែត្រូវពិនិត្យឱ្យបានច្បាស់លាស់អំពី វិធីសាស្ត្រ នីតិវិធី ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី និងនីតិវិធីក្នុងការទទួលប្រាក់កម្ចី អាចជាវិធីក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយដ៏ល្អបានសម្រាប់វិបត្តិមួយនេះ។

លោកបន្តថា៖«យើងមើលត្រឡប់ទៅវិញជាង២០ឆ្នាំមុន យើងឃើញថាការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី ជាពិសេសមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុតូចៗនោះ គឺមានលក្ខណៈល្អណាស់ ដោយសារតែនីតិវិធីនៃការផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីនោះ គឺត្រូវមានការពិនិត្យបានពិចារណាបានច្បាស់លាស់ ពិនិត្យទៅលើលទ្ធភាពរបស់អ្នកខ្ចី អំពីគោលបំណងរបស់អ្នកខ្ចី អំពីផែនការក្នុងការប្រើប្រាស់ប្រាក់កម្ចី គឺមានភាពល្អិតល្អន់ និងការផ្តល់យោបល់បន្ថែមធានាថា អ្នកដែលខ្ចីប្រាក់នោះយកទៅប្រើប្រាស់ អាចមានយកទៅធ្វើអាជីវកម្ម ឬ វិនិយោគអ្វីមួយមានប្រាក់ចំណេញដើម្បីត្រលប់សងត្រឡប់មកវិញ »។

លោកបន្ថែមថា៖«ប៉ុន្តែសម្រាប់បច្ចុប្បន្នយើងឃើញថា ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីជាពិសេសខាងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនោះ គឺហាក់បីដូចជា ជាលក្ខណៈដាក់បន្ទុកឬក៏ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែក្រទៅទៅវិញ […] ដោយសារតែទីផ្សារប្រកួតប្រជែង ខាងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនីមួយៗ មានតែជំរុញ និងបង្ករភាពងាយស្រួលខ្លាំងដោយមិនខ្វល់ថា គាត់ខ្ចីយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណងអ្វី អាចសងត្រឡប់មកវិញបើមិនបាន គឺពួកគាត់គឺធ្វើយ៉ាងម៉េចដើម្បីឱ្យសម្រេចទៅ គោលដៅប្រចាំឆ្នាំប្រចាំខែរបស់ពួកគាត់ »។

លោកបន្ថែមពីលើនេះទៀត ខាងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាដែលជាអាណាព្យាបាល ត្រូវពិភាក្សាគ្នាអំពីនីតិវិធី អំពីអត្រាការប្រាក់ និងបែបបទនៃការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីឡើងវិញ ។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ បង្ហាញថា អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ ធ្លាប់បានព្រមានអំពីការបាត់បង់ដី ដោយផ្អែកលើទំហំនៃការសងត្រឡប់លើកម្ចីខ្នាតតូច ជាមធ្យម ដែលមានកម្រិតខ្ពស់នៅកម្ពុជា និងការប្រើប្រាស់ដីធ្លីជាទ្រព្យធានាក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២១ ម្តងហើយដែរ។ ចំណែកគណៈកម្មាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ក៏បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ដែរថា ប្រាក់កម្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកំពុងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សិទ្ធិទទួលបានការរស់នៅសមរម្យ នៅកម្ពុជា៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថា កម្ពុជាមានគោលដៅនាំគ្រឿងបម្លាស់យានយន្តទៅក្រៅប្រទេស

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 03 May 2024 03:04:48 +0000

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងថា កម្ពុជា មានចក្ខុវិស័យប្រែក្លាយខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលផ្តុំ សកម្មភាពផលិតគ្រឿងបង្គុំយានយន្ត និងបរិក្ខារអេឡិចត្រូនិក សម្រាប់នាំចេញទៅទីផ្សារក្នុងតំបន់ និងសកល។

ក្នុងពិធីសម្ពោធជាផ្លូវការរោងចក្រដំឡើងរថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុនតូយ៉ូតា នៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងថា ចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ គឺជាការជំរុញកែប្រែ និងការធ្វើទំនើបកម្មរចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។

លោកបន្តថា៖ «ទៅមុខទៀតយើងអាចនាំចូលភាគតិច និងផលិតក្នុងស្រុកភាគច្រើន ហើយបើថ្ងៃក្រោយយើងមានសមត្ថភាពយើងអាចក្លាយទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកណាមួយនៅក្នុងតំបន់ផង[…] ហើយការផលិតកន្លែងខ្លះជាធាតុបង្គំសម្រាប់រុញទៅក្រៅប្រទេសផងដែរ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងថា កម្ពុជាមិនចាំបាច់ត្រូវការផលិតយាន្តជំនិះ ដូចជា រថយន្ត ឬយន្តហោះទាំងមូលនៅកម្ពុជាទេ តែអាចចាប់ផ្តើមផលិតពីផ្នែកណាមួយនៃធាតុចូលណាមួយ រួមមាន ពូក ឫខ្សែក្រវ៉ាត់ ឬគ្រឿងបង្គុំផ្សេងៗទៀតបាន។

លោកថ្លែងបន្តថា៖ «ឥលូវកម្ពុជាមានលទ្ធភាព ត្រឹមផលិតពូក ផលិតកៅអីនាំទៅអ៊ីតាលី ដែលថាប្រទេសដែលល្អជាងគេបំផុត ផលិតបានហើយ។ ខ្ញុំទៅបាវិត ថ្ងៃមុន ខ្ញុំឃើញក្រុមហ៊ុនមួយនៅបាវិតហ្នឹង ធ្វើហើយនាំចេញទៅអ៊ីតាលី ចឹងបានន័យថាទឹកដៃកូនខ្មែរអាចធ្វើបានហើយកន្លងទៅ យើងរុញច្រើន ផលិតកង់នាំទៅអ៊ឺរ៉ុប យើងខិតខំទៅថ្ងៃក្រោយដើម្បីទាញយកផលិតផល ភាពបង្គុំ នៅក្នុងប្រទេសឱ្យបានច្រើន ពីព្រោះបន្តិចទៀតយើងរុញទៅក្រៅ» ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ថែមថា ការបើករោងចក្រដំឡើងរថយន្តនៅកម្ពុជា នឹងជួយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចទិញរថយន្ត ទៅប្រើប្រាស់បានក្នុងតម្លៃទាបជាងការនាំចូល ដោយសារក្រុមហ៊ុនទទួលបាននូវការអនុគ្រោះមួយចំនួន ពីរាជរដ្ឋាភិបាល។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ លោក ហេង សុខគង់ មានប្រសាសន៍ថា ចក្ខុវិស័យដែលលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីលើកឡើងនេះ ជាចក្ខុវិស័យដែលអាចសម្រេចទៅបាន ព្រោះបណ្ដាក្រុមហ៊ុនកម្ពុជា នឹងអាចចាប់ដៃគូរគ្នា ជាមួយក្រុមហ៊ុននានាដែលផលិតនូវគ្រឿងបង្គំយានយន្ត មកពីជប៉ុន កូរ៉េ ថៃ និងចិនជាដើមបាន។ លោកបន្តថា ការដែលអាចសម្រេចការងារនេះបាន គឺបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងច្រើនសម្រាប់សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច និងធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជា។

លោកថ្លែងថា៖ «អាចសម្រេចទៅបាននេះ គឺយើងឃើញថា បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រៅពីបណ្ដារោងចក្រផ្គុំ និងដំឡើងយានយន្តទាំង៧ ដែលកំពុងតែដំណើរការ និងកំពុងតែត្រៀមនឹងដំណើរការនេះ យើងឃើញថាមានបណ្ដារោងចក្រផ្សេងទៀត ដែលជារោងចក្របានផលិតនៅបណ្ដាគ្រឿងផ្គុំយានយន្តមានទាំងខ្សែបង្គុំអគ្គិសនី មានទាំងផលិតអាគុយ មានទាំងផលិតអំពូលភ្លើង និងបណ្ដា(គ្រឿងបង្គំមួយ)ចំនួនទៀតដែលទាំងអស់នេះគឺជាវត្ថុធាតុផ្សំដ៏សំខាន់ សម្រាប់ចូលរួមចំណែកក្នុងការផ្គុំដំឡើងរថយន្តរបស់យើង»។

លោកបន្ថែមថា៖ «នៅពេលដែលកម្ពុជាអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការនាំចេញជាប្រភេទឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ គឺគេបានចូលរួមចំណែកកាន់តែធំ និងកាន់តែល្អប្រសើរទៅក្នុងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មតម្លៃ ក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចជាតិរបស់យើង ដោយឡែកបណ្ដាកម្មករកម្មការិនី ក៏ដូចជាវិស្វករដែលធ្វើការនៅតាមបណ្ដារោងចក្រឧស្សាហកម្មធុនធំនេះ នឹងទទួលបានប្រាក់រង្វាន់បានកាន់តែល្អប្រសើរ ជាងឧស្សាហកម្មធុនស្រាល នឹងបានចូលរួមចំណែកល្អប្រសើរថែមទៀតទៅក្នុងកម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចជាតិរបស់យើងបាន»។

អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ច លោកបណ្ឌិត ជ័យ តិច យល់ថា លុះត្រាតែកម្ពុជាមានធនធានមនុស្ស ទើបអាចសម្រចបាននៅចក្ខុវិស័យនេះបាន។

លោកថ្លែងថា៖ «ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាសម្រេចឱ្យបានចក្ខុវិស័យនេះ កម្ពុជាត្រូវផ្តោតការវិនិយោគបន្ថែមទៅលើធនធានមនុស្ស ឬមូលធនមនុស្សដើម្បីឱ្យយុវជនកម្ពុជា ប្រជាជនកម្ពុជាមានចំណេះដឹង ហើយនឹងទទួលបានជំនាញច្បាស់លាស់នៅក្នុងការចូលរួមចំណែកនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ជាពិសេសគ្រឿងបង្គុំនេះ»។

លោកចង់ឃើញវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជាល្អប្រសើរជាងនេះទៀត ជាពិសេសគឺមានការដាក់បញ្ចូលនៅជំនាញ សហគ្រិនភាព ហើយផ្តោតទៅលើមនុស្សម្នាក់យ៉ាងហោចណាស់មានជំនាញមួយ ។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍និងសន្ដិភាព លោក យ៉ង់ គឹមអេង យល់ថា នេះជារឿងល្អដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានចក្ខុវិស័យ ទៅរកការអភិវឌ្ឍ និងការរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចបែបនេះ ប៉ុន្តែពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចេញនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរសម្រួលតម្លៃ និងពេលវេលា។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទី១ ដែលកម្ពុជាត្រូវធ្វើ គឺត្រូវតែតម្លៃផលិតនេះឱ្យថោក ដើម្បីឱ្យតម្លៃផលិតអាចថោកបាន លុះត្រាតែតម្លៃភ្លើងនៅកម្ពុជាអាចចុះថ្លៃបាន ទី២ ឱ្យដំណើរការនៃការដឹកជញ្ជូននឹងអាចថោកដែរ វាអាចជួយដែរ ទី៣ មានរថភ្លើងល្បឿនលឿនដែលអាចដឹកជញ្ជូនផលិតផលបាន និងកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញនៅក្នុងការឆ្លងកាត់ពីដំណាក់កាលមួយទៅដំណាក់កាលមួយ នៅក្នុងការនាំចេញកុំឱ្យខាតពេលវេលាដោយសារផលិត គួរតែមានច្រកការត្រួតពិនិត្យតែមួយ គឺមានភាពល្អប្រសើរ»៕

អ្នកវិភាគសង្គមមើលឃើញថាកម្ពុជាបានទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីការចូលជាសមាជិកអាស៊ាន

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 30 Apr 2024 15:35:31 +0000

អ្នកវិភាគសង្គមមើលឃើញថា ក្នុងរយៈពេល២៥ ឆ្នាំមកនេះ កម្ពុជាបានទាញយកផលប្រយោជន៍ជាច្រើនពីសមាគមអាស៊ានទាំងផ្នែកសន្តិសុខ ការទូត និងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែក៏មានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដែរ ក្នុងពេលដែលកម្ពុជាទទួលបានផលវិជ្ជមាន ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាននេះ។

កម្ពុជា បានចូលជាសមាជិកអាស៊ានកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៩។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាបានក្លាយជាសមាជិកទី១០របស់អាស៊ាន មានរយៈពេល២៥ឆ្នាំហើយ។នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៣០ ខែមេសានេះ គឺជាខួបរយៈពេល២៥ឆ្នាំ ដែលកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិកសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថា អាស៊ាននេះ។

ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោក គិន ភា បានឱ្យដឹងថាក្នុងរយៈពេល២៥ឆ្នាំមកនេះ ការចូលជាសមាជិកអាស៊ាន ជួយឱ្យកម្ពុជាមានឱកាសធ្វើសមាហរណកម្មខ្លួនចូលក្នុងនិម្មាបនកម្ម ដែលមានន័ថាជាសិល្បៈផ្នែកកសាង ឬតាក់តែឱ្យល្អឆើតឆាយ(Architecture) តំបន់ ទាំងផ្នែកនយោបាយ សន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។

លោកថ្លែងថា៖ «អាស៊ានគឺជាច្រកទ្វារការទូតដ៏សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា។ ចាប់តាំងពីកម្ពុជាបានចូលជាសមាជិក អាស៊ាន នៅឆ្នាំ១៩៩៩មក អាស៊ានតែងតែជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយ នៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់កម្ពុជា។ តាមរយៈអាស៊ាន កម្ពុជាបានដើរតូនាទីដោយស្មើមុខនិងស្មើសិទ្ធិ ទាំងក្នុងកិច្ចការតំបន់និងអន្តរជាតិ »។

លោកកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសកម្ពុជាធ្លាប់បាន ធ្វើជាប្រធានប្តូរវេនអាស៊ាន ចំនួន៣លើក គឺនៅឆ្នាំ២០០២ ឆ្នាំ២០១២ និងឆ្នាំ២០២២ ហើយសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលជាច្រើន។លើសពីនេះទៀត កម្ពុជាក៏បានរួមចំណែកសកម្មក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងឱ្យអាស៊ានរក្សាបានស្ថិរភាព និងសន្តិភាព ដើម្បីធ្វើឱ្យអាស៊ានអាចរក្សាបាននូវកម្រិតជឿទុកចិត្តមួយ ជាមួយនឹងទំនាក់ទំនងប្រកបដោយតុល្យភាព និងមហាអំណាចក្នុងតំបន់ ដែលពឹងពាក់លើនិម្មាបនកម្មតំបន់អាស៊ាន ដើម្បីរក្សាបានសុខសន្តិភាព និងស្ថិរភាពទូលំទូលាយ។

លោកបន្តថា៖« បញ្ហាប្រឈមរបស់កម្ពុជា គឺនៅពេលដែលគេនិយាយដល់បញ្ហាសមុទ្រខាងត្បូង ប្រទេសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអធិបតេយ្យដែនទឹកក្នុងសមុទ្រខាងត្បូង តែងចោទប្រកាន់កម្ពុជាថាលម្អៀងទៅរកប្រទេសចិនជ្រុលដោយមិនគិតគូរប្រយោជន៍តំបន់។ម្យ៉ាងទៀត ដោយពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ កម្ពុជាក្នុងអាស៊ាន មានការលំបាកក្នុងការរក្សាជំហររបស់ខ្លួនចំពោះមុខសម្ពាធភូមិសាស្ត្រនយោបាយ »។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោក សុខ ទូច លើកឡើងថា អាស៊ានមិនមានបងធំទេ ដូចនេះរាល់ការសម្រេចអ្វីមួយត្រូវការមតិឯកច្ឆន្ទ ហើយបើមានសមាជិកណាមួយពហិការមិនអាចសម្រេចបានឡើយ។មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាស៊ានមិនមានប្រព័ន្ធចាយលុយរួម និងការគោរពវប្បធម៌ប្រពៃណីផ្សេងគ្នាដែរ។ក្នុងន័យនេះ សមាជិកអាស៊ាន១០ប្រពែណី១០។ក្រៅពីនេះ សមាគមអាស៊ានប្រើភាសារអង់គ្លេសជាយាន្ត។បន្ថែមពីលើនេះ ដើម្បីរុញឱ្យអាស៊ានមានភាពខ្លាំងគួរបង្កើតឱ្យមានទីផ្សារឹងមាំទាំងជំនាញ និងកម្លាំងពលកម្ម។

បើតាមលោក សុខ ទូច ភាពអំណោយផលនេះហើយ ទើបបច្ចុប្បន្ន សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងសមគមន៍អ៊ឺរ៉ុបកំពុងសំឡឹងមើលអាស៊ានក្នុងទិសដៅដៃគូជាយុទ្ធសាស្រ្ត។កត្តាទាំងនេះអាចនឹងនាំឱ្យកម្ពុជាទទួលបានឱកាស នាំចេញផលិតផលរបស់ខ្លួន ទៅកាន់ទីផ្សារដែលសក្កានុពលជាងនេះ។

លោកបន្តថា៖« សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជានៅពេលដែលយើងទៅណា មិនប្រើប្រាស់វីហ្សា គ្រាន់តែបង្ហាញ ប៉ាស្ព័រអាចបានជោកជ័យ ទី២ទៀតស្មើរមុខស្មើមាត់គ្នា មិនលិចលើស្មើក្រោម មិនថាប្រទេសគេអ្នកមានទេ អញ្ជឹងចូលជាសមាជិកអាស៊ានវាជាការងារល្អមួយ »។

ហាក់មិនខុសគ្នាទេ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា ឯកភាពដែរថាការដែលកម្ពុជាចូលជាសមាជិកអាស៊ាននេះគឺជាជោគជ័យមួយរបស់កម្ពុជា។

លោកបន្ថែមថាការចូលជាសមាជិកអាស៊ាននេះ កម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍ជាច្រើន ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី កម្ពុជាក៏មានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដែរ ព្រោះតែរបប ប៉ុល ពត ធ្វើឱ្យកម្ពុជាចាប់ផ្តើមក្រោយគេ។

លោកបន្តថា៖«ការចូលទៅក្នុងសមាជិកអាស៊ាននេះ យើងមានប្រយោជន៍ច្រើនយ៉ាងណាស់ កម្ពុជាយើងទទួលបានគឺប្រយោជន៍សំខាន់ៗដែលខ្ញុំចង់រំលេចហ្នឹង គឺទីមួយ បញ្ហានយោបាយនិងសន្តិសុខ[…]ហើយនៅតំបន់អាស៊ានមានប្រជាជនជាងប្រាំមួយរយលាននាក់ដែលធំមែនទែន អញ្ជឹងអនុញ្ញាតឱ្យយើងមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មធំធេង អាស៊ានជាច្រកសេដ្ឋកិច្ច ច្រកពាណិជ្ជកម្មមួយធំរបស់កម្ពុជា អញ្ជឹងយើងមានឱកាសច្រើននៅក្នុងការទាញយកផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ជាដើម ដើម្បីយកមកពង្រឹង សេដ្ឋកិច្ចជាតិរបស់យើងឱ្យកាន់តែរឹងមាំ »។

លោកបន្តថា៖«ចំណុចប្រឈម យើងដឹងហើយតាំងពីប៉ុលពតមក ផ្តើមកសាងប្រទេសឡើងវិញក្រោយគេបង្អស់ ពីចំណុចសូន្យ ដូច្នេះយើងត្រូវរត់ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃខណៈដែលគេដើរជាធម្មតា ប៉ុន្តែចំណុចប្រឈមអស់ទាំងហ្នឹង ដែលយើងខ្វះធនធានមនុស្ស ខ្វះសព្វ ខ្វះគ្រប់ហ្នឹង ដោយសារតែភាពឈ្លាសវៃរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំរបស់យើង កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស យើងឃើញថាកម្ពុជាយើង បានមកដល់ទីតាំងមួយស្មើមុខស្មើមាត់គេយ៉ាងរឹងមាំ»។

សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ហៅកាត់ថា អាស៊ាន បានបង្កើតឡើងក្នុងទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី៨ សីហា ១៩៦៧។ ប្រទេស៥ គឺថៃ ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន និងប្រទេសសឹង្ហបុរី គឺជាស្ថាបនិកនៃអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលថ្នាក់តំបន់មួយនេះ។

បើទោះបែបណា គេសង្កេតឃើញថា សម្រាប់ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ហាក់ខុសពីធម្មនុញ្ញរបស់សហភាពអឺរ៉ុប បន្តិចនៅត្រង់ថានៅក្នុងប្លុកអឺរ៉ុប ប្រសិនបើចូលជាសមាជិកលុះត្រារដ្ឋជាភាគីនីមួយៗនោះ ត្រូវសម្អាតខ្លួនឱ្យស្អាតជាមុនសិន ទាក់ទងនឹងអំពើពុករលួយ និងប្រជាធិបតេយ្យ៕

នឿន​ ដាវីន (Davin Noeurn) – Newsroom Cambodia

ជនសង្ស័យក្នុងករណី​បាញ់សម្លាប់មនុស្ស​នៅបុរីប៉េងហួត កំពុងស្ថិតក្នុងនីតិវិធីស៊ើបសួរនៅតុលាការ

សាលាឧទ្ធរណ៍រាជធានី​ភ្នំពេញ បដិសេសំណើរ​​សុំនៅក្រៅឃុំ​​របស់​លោក កើត សារ៉ាយ