ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) – Newsroom Cambodia

អាជីវករផ្សារកំពង់ពិល ខេត្តព្រៃវែង បារម្ភពីជីវភាពក្រោយអគ្គិភ័យឆាបឆេះផ្សារ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Tue, 24 Nov 2020 04:13:31 +0000

(ព្រៃវែង)៖ ក្រោមពន្លឺថ្ងៃពេលរសៀល កំពុងឈរមើលគេរុះរើគំនរតូបដែលឆេះដើម្បីលក់អេតចាយទាំងទឹកមុខស្រពោន លោក ខេង នឿង អាជីវករលក់ខោអាវ និងស្បែកជើងនៅផ្សារកំពង់ពិល ដែលស្ថិតក្នុងភូមិកំពង់ពពិល ឃុំកំពង់ពពិល ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង បានរៀបរាប់ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់លោកក្នុងតូបនៅផ្សារនេះ គឺត្រូវរងខូតខាតទាំងស្រុង។

ដៃប្រឡាក់ធ្យូងលើកកាន់ក្រមា បុរសអាយុ៤៥ឆ្នាំរូបនេះនិយាយរៀបរាប់ទាំងអួលដើមក លាយទឹកភ្នែកថា លោកមិនមានផ្ទះនោះទេ គឺស្នាក់នៅតូបផ្សារដែលឆេះនេះ ដោយមានតែខោអាវមួយកំផ្លេរជាប់នឹងខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៖ «ទៅថ្ងៃខាងមុខទៀតគឺអត់មានអីទេ គឺមានតែតស៊ូលក់ដូររបស់កំប៉ិកកំប៉ុកដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត និងកូនបីនាក់ទៀតដែលនៅតូចៗកំពុងតែខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ។

កាលពីយប់ថ្ងៃទី៤ ឈានចូលថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ផ្សារកំពង់ពពិលដែលមានតូបលក់ដូរចំនួន៩៦តូប ត្រូវបានអគ្គិភ័យឆាបឆេះខូចខាតអស់៧៥តូប ឬស្មើនឹង៧០ភាគរយ ដោយមិនទាន់គិតអ្នកលក់កញ្ច្រែងល្អី ស្មើនិងទឹកប្រាក់ប្រហែល ១លាន៨ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង។

កំពុងឈរសម្លឹងមើលទៅកាន់អ្នកទិញអេតចាយរុះរើយកដែកចេញពីហាង ដែលបានឆេះ អ្នកស្រី អៀង ស្រេង ជាងកាត់ដេរម្នាក់ក្នុងផ្សារកំពង់ពពិល ដែលរងគ្រោះដោយសារអគ្គិភ័យដែរនោះនិយាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ថា ខណៈពេលដែលភ្លើងកំពុងឆាបឆេះផ្សារ អ្នកស្រីមិនបាននៅទីនោះទេតែគឺកំពុងស្នាក់នៅផ្ទះ។ អ្នកស្រីបន្តថា មិនទាន់មានការបញ្ជាក់អំពីមូលហេតុដែលធ្វើឲ្យភ្លើងឆេះនៅឡើយទេ។

អ្នកស្រីថា ៖ «ទ្រព្យសម្បត្តិខូតខាតអស់ជាងមួយម៉ឺនដុល្លារ ទាំងអីវ៉ែអីវ៉ាន់។ ពេលរុះរើនេះហើយចង់សុំគេធ្វើសារឡើងវិញ ប៉ុន្តែគេថាគេអត់ឲ្យធ្វើទេ រដ្ឋគេថាគេធ្វើឲ្យ»។

អាជីវករកាត់ដេររូបនេះបន្ថែមថា អ្នកស្រីបារម្ភអំពីជីវភាព ដោយសារអ្នកស្រីមិនមានដើមទុនដើម្បីដើម្បីរកស៊ីបន្តនោះទេ ដោយសារការរកស៊ីបច្ចុប្បន្នគឺបានដើមទុនពីការខ្ចីលុយធនាគារ និងលេងតុងទីន។

«និយាយទៅរកស៊ីនៅហ្នឹង គឺដូចធ្វើស្រែធ្វើចម្ការនៅហ្នឹងអញ្ចឹង បានលុយមកទិញមកដាក់កន្លែងហ្នឹងទាំងអស់»។

ចំណែកលោក ជី អ៊ាង មានកូន២នាក់ ជាអាជីវករលក់នាឡិកា កាបូប គ្រឿងកាឡៃ ក្នុងផ្សារកំពង់ពពិល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោករងការខូចខាតបើគិតជាទឹកប្រាក់ប្រហែល៥ពាន់ដុល្លារ។ ដៃកំពុងកាន់ចបប្រមូលកម្ទេចកម្ទីពីភ្លើងឆេះដើម្បីបើកអាជីវកម្មឡើងវិញ បុរសវ័យ៤០ឆ្នាំរូបនេះបន្ថែមថា លោកមិនទាន់ដឹងថា តើអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងមានចំណាត់ការបែបណាអំពីតូបដែលបានឆេះនៅឡើយ។

«ខ្ញុំចង់ធ្វើខ្លួនឯង ឆាប់បានលក់ដូរ ព្រោះចាំគេធ្វើឱ្យវាយូរ។ ចំពោះអាជីវកម្មពេលនេះ យើងអាចឆក់ឱកាសបានលុយខ្លះតិចតួច ប្រក់តង់លក់សិនទៅ ឱ្យតែគែឱ្យបើកឱ្យលក់ ព្រោះនៅសល់លុយតិចតួច ទិញយកមកដាក់លក់បណ្ដើរៗសិនទៅ»។

លោក ជា អ៊ាង បន្ថែមទាំងទឹកមុខស្រងូតស្រងាត់ថា មកដល់ពេលនេះ លោកមិនទាន់បានទទួលជំនួយពីខាងណាទេ ឮតែគេកត់តែឈ្មោះប៉ុន្ដែមិនទាន់បានជំនួយទេ។

ចំណែកលោក ថឹង សំនៀង ជាមេឃុំកំពង់ពពិល បានប្រាប់Newsroom Cambodia កាលពីល្ងាចថ្ងៃអង្គារ៍ ថា ភ្លើងឆាបឆេះបានបំផ្លាញតូប និងផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអស់ប្រមាណ៧៧គ្រួសារ ហើយបើគិតទឹកប្រាក់ជាមធ្យម១លាន៨ម៉ឺនដុល្លារ។

លោកបន្ថែមថា មូលហេតុដែលនាំឲ្យភ្លើងឆេះផ្សារ គឺដោយសារតែការផ្ទុះចរន្តអគ្គីសនីដែលបង្កឡើងពីផ្ទះដែលធ្វើកង់ម៉ូតូ។ វេលាម៉ោងជិត៩នាទីយប់ ខណៈពេលដែលភ្លើងកំពុងតែឆាបឆេះផ្សារកំពង់ពពិលនោះគឺមានការអន្តរាគមន៍ជាច្រើនពីភូមិ ឃុំ ស្រុក និងខេត្ត ក្រុង ដែលសរុបទៅគឺមានឡានទឹករហូតដល់ទៅ២១គ្រឿង។

លោក សំនៀង បន្ដថា អាជ្ញាធរនឹងចាត់ចែងកសាងផ្សារឡើងវិញដើម្បីឲ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់៖ «ការងារពាក់ព័ន្ធបើឲ្យពួកគាត់ធ្វើទៀត វាត្រូវតែឆេះទៀត បើធ្វើទៅគាត់សង់ជាផ្ទះអនាធិបតេយ្យ មានជម្លោះកាន់តែច្រើនហើយខ្វះខាតអនាម័យស្អីៗអញ្ចឹង វាអត់មានស្តង់ដារទេ អញ្ចឹងបានខាងខ្ញុំ ខាងឃុំស្នើរទៅខាងស្រុកខេត្តអាជ្ញាធរ ឲ្យគេធ្វើទៅកុំវាឲ្យអត់មានស្តង់ដារទៀត»។

លោកមេឃុំរូបនេះលើកឡើងថា ការឆាបឆេះផ្សារនេះមិនមានអ្នករងរបួស ឬបាត់បង់ជីវិតនោះទេ ហើយថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារអគ្គិភ័យនេះបានទទួលជំនួយសប្បុរសធម៌មួយចំនួនផងដែរ។

បើតាមរបាយការណ៍របស់នាយកដ្ឋាននគរបាលបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ក្នុងរយៈពេល១០ខែ នៃឆ្នាំ២០២០នេះ គ្រោះអគ្គិភ័យបានកើតឡើងចំនួន៨៧២ករណីគឺកើនឡើងចំនួន១១០ករណី បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងនោះអ្នកស្លាប់ក៏មានការកើនឡើងផងដែរ។

ក្រៅពីបង្កការស្លាប់ និងរបួសមនុស្ស គ្រោះអគ្គិភ័យក្នុងរយៈពេល១០ខែ ឆ្នាំ២០២០នេះ ក៏បានបង្កឲ្យខូចខាតផ្ទះពលរដ្ឋតូចធំចំនួន៦៥៤ខ្នង និងតូបលក់ដូរចំនួន៥០៥តូបផងដែរ។ ចំនួននេះមាន ការកើនឡើង៧៨ខ្នងផ្ទះ និង១២៣តូប បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាពីឆ្នាំ ២០១៩។

លោក នេត វន្ថា ប្រធាននាយកដ្ឋានបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិក្រសួងមហាផ្ទៃកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋក៏ដូចជា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះគ្រោះអគ្គិភ័យ ពិសេសអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានខ្សែបណ្ដាញអគ្គិសនីខ្វាត់ខ្វែង៕

ទូតអាមេរិកជួបលោក កឹម សុខា ពិភាក្សាពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស កូវីដ និងបញ្ហាទឹកជំនន់

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Fri, 23 Oct 2020 02:35:48 +0000

លោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា បានជួបអតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង លោក កឹម សុខា នៅគេហដ្ឋានរបស់លោក នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ ដោយបានពិភាក្សាអំពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ផលប៉ះពាល់ដោយសារជម្ងឺរាតត្បាត កូវីដ-១៩ បញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់ និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការណ៍រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជាផងដែរ។

នេះជាលើកទីពីរហើយ ដែលលោក Patrick Murphy បានជួបពិភាក្សានៅគេហដ្ឋានរបស់លោកកឹម សុខា ក្នុងចំណោមជំនួប៥លើក ក្នុងរយៈពេលប្រមាណមួយឆ្នាំនេះ។

ថ្លែងក្នុងគេហទំព័រហ្វេកប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួន លោក កឹម សុខា បានលើកឡើងថា ពួកគាត់បានសំណេះសំណាល ពិភាក្សាគ្នាអំពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ផលប៉ះពាល់ដោយសារជម្ងឺរាតត្បាត កូវីដ-១៩ បញ្ហាគ្រោះទឹកជំនន់ និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការណ៍រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងកម្ពុជាផងដែរ។

គេហទំព័រស្ថានទូតអាមេរិក បានលើកឡើងថា លោក Patrick Murphy រីករាយដែលបានជួបលោក កឹម សុខា ហើយការជជែកគ្នាក៏រួមមានការរួមចំណែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅកម្ពុជា ហើយនឹងធ្វើការឆ្លុះបញ្ចាំងទៅលើថ្ងៃខួបនៃការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសផងដែរ។

លោកបានបន្ថែមថា «សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែមានការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះប្រជាជនកម្ពុជា និងសេចក្តីប្រាថ្នាចង់បានសន្តិភាព វិបុលភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់គេ»៕

នាយករដ្ឋមន្រ្តី និងលោក កឹម សុខា ផ្តល់អំណោយមនុស្សធម៌ នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Tue, 20 Oct 2020 14:44:10 +0000

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានអញ្ជើញធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងដោះស្រាយដោយផ្ទាល់ចំពោះ ស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅទីនោះ ដែលកំពុងទទួលរងការវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

លោក កឹម សុខា ចែកអំណោយនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ រូបភាពដោយ៖ ហ្វេសប៊ុកលោក កឹម សុខា

លោកបានលើកឡើងក្នុងទំព័រហ្វេកប៊ុករបស់លោកថា «ពេលនេះខ្ញុំកំពុងធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្ត បន្ទាយមានជ័យដើម្បីសួរសុខទុក្ខនិងជួយឧបត្ថម្ភប្រជាជនប្រមាណពីរម៉ឺនគ្រួសារដែលរងគ្រោះដោយជំនន់ទឹកភ្លៀង»។

លោកបញ្ជាក់ថា «ខ្ញុំនឹងបំពេញការងារពីរថ្ងៃនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺថ្ងៃ២១ និងថ្ងៃ២២ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ មុននឹងត្រឡប់មកភ្នំពេញវិញដើម្បីដឹកនាំការប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃ២៣ ខែតុលាឆ្នាំ២០២០»។

លោកបាននិយាយថាខេត្តបន្ទាយមានជ័យជាខេត្តដែលរងគ្រោះធ្ងន់ជាងគេ និងយូរជាងគេដែលចាំបាច់ត្រូវផ្តល់អទិភាពសង្រ្គោះផង និងស្តារឡើងវិញក្រោយទឹកជំនន់ផង។

ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ នៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះដែរ លោក កឹម សុខា អតីតមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ក៏បានយកអំណោយជូនប្រជាពលរដ្ឋចំនួន២០០គ្រួសារ នៅក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

លោកបានលើកឡើងក្នុងហ្វេកប៊ុករបស់លោកថា៖ «ខ្ញុំ និងសហការី បាននាំយកស្បៀង និងសម្ភារៈមួយចំនួន (អង្ករ តង់កៅស៊ូ ទឹកស៊ីអ៊ីវ ទឹកក្រូច សាប៊ូ និងជែលលាងដៃ) ចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើង ដែលរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ចំនួន ២០០គ្រួសារ នៅសង្កាត់ព្រះពន្លា ក្រុងសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ នាថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០»។

លោកបានអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបន្តប្រុងប្រយត្ន័ខ្ពស់ និង «សូមបួងសួងឲ្យខ្មែរបានសុខ ចាកផុតទុក្ខ មិនចងពៀរនឹងគ្នា»។

អតីតមេបក្សប្រឆាំងរូបបានលើកឡើងថា «អ្វីដែលជាកុសល យើងគួររួមគ្នាធ្វើ អ្វីដែលជាជម្លោះ យើងគួរនាំគ្នាជម្រុះ ទើបមានកិត្តិយស ជាតិយើងរឹងមាំ»។

បើតាមរដ្ឋបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ ដោយទឹកបន្តហូរមកពីស្រុកអារញ្ញ ខេត្តស្រះកែវ ប្រទេសថៃ ធ្វើឲ្យស្ថានភាពទឹកអូរព្រំដែនកើនឡើង និងហូរបុកលើកំណាត់ផ្លូវក្បែរដល់រង្វង់មូលប៉ោយប៉ែត។

រដ្ឋបាលខេត្តបានបន្ដថា នេះបានបង្ករឲ្យមានការជនលិចក្នុងភូមិមួយចំនួន ដែលក្រុមការងារបានជម្លៀសប្រជាពលដ្ឋមកកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាពប្រមាណ ១០០០ គ្រួសារក្នុងថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ។

យោងតាមរបាយការណ៍គណកម្មការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្ដរាយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ទឹកជំនន់ប៉ះពាល់១៩ រាជធានីខេត្ត ដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ៧៨,០៥៦គ្រួសារ ស្មើប្រមាណ ៣១២,២២៤នាក់ បានរងផលប៉ះពាល់ ក្នុងនោះពលរដ្ឋចំនួន ២៥នាក់បានស្លាប់ រួមមាន បន្ទាយមានជ័យ ១៥នាក់ ព្រះសីហនុ ២នាក់ ពោធិ៍សាត់ ៣នាក់ ប៉ៃលិន ១នាក់ និងកំពង់ធំ ៤នាក់៕

ក្រសួងធនធានទឹកប្រកាសឲ្យពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នពីកម្ពស់ទឹកទន្លេមេគង្គដែលកើនឡើងនៅសប្តាហ៍ក្រោយ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Tue, 20 Oct 2020 08:08:01 +0000

ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅថ្ងៃអង្គារនេះបានប្រកាសឲ្យពលរដ្ឋតាមដងទន្លេមេគង្ ប្រុងប្រយ័ត្នពីការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកទន្លេមេគង្គខាងលើក្នុងរយៈពេល៤ទៅ៦ថ្ងៃខាងមុខ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងធនធានទឹកចេញនៅថ្ងៃទី២០ ខែតុលានេះ បញ្ជាក់ថា៖ «ឥទ្ធិពលនៃប្រព័ន្ធសម្ពាធទាប (ITCZ) ភ្ជាប់នឹងវិសម្ពាធ ដែលបាននិងកំពុងបន្តអូសបន្លាយលើកម្ពុជា បានធ្វើឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើននៅអាងទន្លេមេគង្គក្នុងប្រទេសឡាវ និងតំបន់ភាគ ឦសានប្រទេសកម្ពុជា។ ស្ថានភាពបែបនេះនឹងធ្វើឲ្យទឹកទន្លេមេគង្គនៅភាគខាងលើបន្តឡើងជាលំដាប់ក្នុងរយៈពេលពី៤ ទៅ៦ថ្ងៃខាងមុខ»។

សេចក្តី ប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្តថា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ស្ថានីយជលសាស្ត្រ មេគង្គ-ស្ទឹងត្រែង ទឹកអាចឡើងដល់កម្រិតកម្ពស់៩,៥០ម៉ែត្រ។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ស្ថានីយជលសាស្ត្រមេគង្គ-ក្រចេះ ទឹកអាចឡើងដល់កម្រិតកម្ពស់២០,០០ម៉ែត្រ។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ស្ថានីយជលសាស្ត្រ មេគង្គ-កំពង់ចាម ទឹកអាចឡើងដល់កម្រិតកម្ពស់១៤,១០ម៉ែត្រ។

ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា ការហក់ឡើងនៃទឹកទន្លេមេគង្គភាគខាងលើនេះនៅមានសភាពទាបជាងកម្រិតកម្ពស់ប្រកាសឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ននៅឡើយ។

ទោះយ៉ាងណាក្តីសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងធនធានទឹកដដែលបញ្ជាក់តាមន័យដើមថា៖ «សូមក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ អាជ្ញាធរដែនដីគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ និងសាធារណជន ពិសេសបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅអមសងខាងទន្លេខាងលើ សូមជ្រាបជាព័ត៌មាន និងបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីចៀសវាងនូវគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលអាចកើតឡើងជាយថាហេតុ»។

ក្រសួងធនធានទឹកក៏បានបន្ថែមថា បណ្តាខេត្តដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងរបបទឹកទន្លេ ត្រូវមានវិធានការក្នុងការបើកទ្វារទឹកដើម្បីបញ្ចូលទៅតាមព្រែក បណ្តាអាងទឹកនានា និងតំបន់ទំនាប៕

គបម អំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរបើកចិត្តទូលាយស្វាគមន៍រាល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ដោយមិនរើសអើងនិន្នាការ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Mon, 19 Oct 2020 07:51:23 +0000

គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន (គបម) បានអំពាវនាវឱ្យអ្នកនយោបាយ និងប្រជាពលរដ្ឋដែលមាននិន្នាការនយោបាយផ្សេងគ្នា ផ្ដោតលើការសហការ ដើម្បីជួយប្រជាជនរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ ដោយឈរលើគុណតម្លៃសាមគ្គីភាពក្នុងនាមខ្មែរជួយខ្មែរ។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ គបម ដែលចុះថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ បាននិយាយថា ស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ មានសភាពធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង ដែលនាំមកនូវផលប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិត ផ្ទះសំបែង ទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្រែចម្ការរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាខូចខាតផ្លូវ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ដផ្សេងៗទៀត។

គបម បានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅគ្រប់ទីកន្លែង «បើកចិត្តទូលាយធ្វើការស្វាគមន៍រាល់ជំនួយមនុស្សធម៌ទាំងអស់ ដោយមិនរើសអើងនិន្នាការណាមួយឡើយ»។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែល ក៏បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការគាំទ្រជួយដល់កសិករក្នុងការស្ដារវិស័យកសិកម្មឡើងវិញ ឱ្យស្របទៅតាមតំបន់នីមួយៗ ដូចជាការត្រៀមនូវការឧបត្ថម្ភពូជ ជី និងប្រេងសម្រាប់ស្រោចស្រព និងឧបត្ថម្ភបន្ថែមដល់គ្រួសារកសិករណា ដែលខ្វះខាតប្រភពទឹក ដែលមិនអាចស្ដារឡើងវិញបាន។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍នេះ ក៏បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការសហការជាមួយធនាគារ និងស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីសម្រួលដល់កសិករ និងអាជីវកររងគ្រោះ ក្នុងការពន្យាពេលសងបំណុល។

យោងតាមរបាយការណ៍គណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្ដរាយ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ប្រជាជនកម្ពុជាប្រមាណ ៧៨,០៥៦គ្រួសារ ស្មើប្រមាណ ៣១២,២២៤នាក់ បានរងផលប៉ះពាល់ ដោយជំនន់ទឹកភ្លៀង ក្នុងនោះមនុស្សចំនួន ២៥នាក់បានស្លាប់ រួមមាន បន្ទាយមានជ័យ ១៥នាក់ ព្រះសីហនុ ២នាក់ ពោធិ៍សាត់ ៣នាក់ ប៉ៃលិន១នាក់ និងកំពង់ធំ៤នាក់៕

យុវសិស្សត្រៀមខ្លួនប្រឡងបាក់ឌុបក្នុងអំឡុងកូវីដ ក្រោយការរៀនតាមអនឡាញអស់រយៈពេលកន្លះឆ្នាំ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Wed, 14 Oct 2020 08:45:28 +0000

ការប្រឡងសញ្ញាប័ត្របាក់ឌុបនៅកម្ពុជា តែងប្រព្រឹត្តទៅនៅខែសីហាជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដោយឡែកឆ្នាំនេះ ការប្រឡងរបស់សិស្សថ្នាក់ទី១២ ត្រូវពន្យារទៅខែធ្នូវិញ ដោយសារតែការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីជំងឺកូវីដ១៩។ ការពន្យារពេលនេះ ធ្វើឲ្យបេក្ខជនត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាជាច្រើនក្នុងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រឡង។

យុវសិស្ស អ៊ី មករា រៀនថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ជាស្រេចហើយសម្រាប់ការប្រលងយកសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនាពេលខាងមុខនេះ។

យុវសិស្សរូបនេះបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំត្រៀមហើយ បើមេរៀនមើលនៅផ្ទះរាល់ថ្ងៃ ផ្អាកការសិក្សាបានរៀននៅផ្ទះ រៀនតាមអនឡាញតាមអីទៅ អីចឹងគ្រប់គ្រាន់ហើយត្រៀមការប្រឡង»។

យុវសិស្ស មករា បន្តថា ខ្លួនមានសង្ឃឹម៧០%សម្រាប់ការប្រឡង ដោយថា បានត្រៀមខ្លួនទុកជាមុនរួចរាល់ ដូចជារៀនគួរ មើលមេរៀននៅផ្ទះជាដើម។

ចំណែកយុវតី វិន មិនា សិស្សថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមបឹងកេងកង ប្រាប់ថា កញ្ញាមានការពិបាកដោយសារតែការរៀនតាមអនឡាញមិនសូវបានដិតដល់ ចំណែកការរៀនដោយខ្លួនឯងតែមួយមុខក៏មិនអាចទៅរួច។ កញ្ញបន្តថា កញ្ញាមានសង្ឃឹមតែ៥០%ប៉ុណ្ណោះចំពោះការប្រឡងនាពេលខាងមុខនេះ។

កញ្ញាថា៖ «ការរៀននៅផ្ទះអត់ដូចរៀននៅសាលាជាមួយគ្រូទេ មានចម្ងល់ក៏ពិបាកសួរដែរ។ ខ្ញុំអត់គិតថាខ្ញុំទៅរួចផង ណាមួយខ្ញុំរៀនអត់ពូកែផង ហើយបើសិនបរិបទសង្គមនៅតែអីចឹង គឺទៅមុខអត់រួច»។

យុវជន ទ្រី គឹមឆ័ង បេក្ខជននិទ្ទេស A ឆ្នាំ២០១៩ នៅវិទ្យាល័យមេមត់ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សម្រាប់ការត្រៀមខ្លួន គាត់តែងចូលរៀនគ្រប់ម៉ោងទាំងអស់ ទាំងម៉ោងរដ្ឋ និងម៉ោងគួរ ហើយត្រូវចេះអ្វីដែលគ្រូប្រាប់ និងបានបង្រៀន។

យុវជនរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «នៅពេលដើមឆ្នាំទី១២ គឺយើងកុំខ្ជិលឲ្យសោះ ពេលនឹងហើយដែលជាពេលយើងត្រូវទន្ទេញសំណួរ ជីវៈ ប្រវត្តិ ឲ្យយល់ឲ្យបានច្រើន បន្ទាប់ពីនឹងយើងនឹងមមាញឹកនឹងមុខវិជ្ជាដទៃទៀតមិនខាន។ រយៈពេល៣ខែមុនប្រឡង យើងត្រូវសួរខ្លួនឯងថា យើងខ្វះខាតអី ត្រូវបំពេញកន្លែងណាខ្លះ ព្រោះបើចង់បាននិទ្ទេសល្អ យើងត្រូវចេះឲ្យស្មើៗគ្នា»។

យុវជនរូបនេះពន្យល់ថា សិស្សានុសិស្សត្រូវស្រាវជ្រាវតាមអ៊ីនធឺណេតឲ្យបានច្រើន ព្រមទាំងយកវិញ្ញាសារចាស់ៗមកធ្វើឡើងវិញ និងត្រូវកំណត់នាទីថាតើមួយវិញ្ញាសារត្រូវចំណាយពេលអស់ប៉ុន្មានដើម្បីឲ្យសមស្របទៅនឹងម៉ោងពេលប្រឡងថ្នាក់ជាតិ។ លោកថា នៅពេលប្រឡងសូមកុំភ័យ ត្រូវចាត់ទុកការប្រឡងនោះស្ថិតក្នុងបរិយាកាសរបស់យើង។

លោកថា៖ «វាមានន័យថាកុំខ្លាច កុំតក់ស្លុត ធ្វើអារម្មណ៍អោយធូរៗ ចាប់ទុកថាការប្រឡងងាយៗ កុំឲ្យវាដាក់សម្ពាធលើយើងបាន (គិតដើម្បីកុំឲ្យភ័យ)។ ខ្ញុំមានពាក្យ៣ឃ្លាគឺ ខ្ញុំអាចធ្វើបាន ខ្ញុំស្រលាញ់ខ្លួនខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងមានកិត្តិយស»។

លោកបន្ថែមថា ក្នុងសម័យកូវីដនេះ សិស្សប្អូន ត្រូវខិតខំប្រឹងសិក្សាដោយខ្លួនឯងឲ្យបានច្រើន ជាពិសេសព្យាយាមធ្វើលំហាត់ចាស់ៗដែលល្អៗដែលមាននៅតាមអ៊ីនធឺណិត ឬក៏ទិញសៀវភៅយកមកមើលឬ ក៏អនុវត្តន៍តែម្តង។ លោកថា ភាសាអង់គ្លេសគឺសំខាន់ណាស់ វាអាចជួយប្អូនៗឲ្យទទួលបាននិទ្ទេសល្អ។

លោកថា៖ «អ្វីដែលពិសេសគឺកុំភ្លេចភាសាអង់គ្លេស បើចង់បាននិទ្ទេសល្អដល់កម្រិតនិទ្ទេស A ឬក៏ B ភាសាអង់គ្លេសគឺជាកន្លែងដែលសំខាន់សម្រាប់ជួយយើងឲ្យបានិទ្ទេសល្អហ្នឹង»។

កញ្ញា ហ៊ង់ សុខហ៊ាង ជាអតីតសិស្សនិទ្ទេសA ឆ្នាំ២០១៦ មកពីខេត្តក្រចេះ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ជាបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់កញ្ញា ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការប្រឡង កញ្ញាបានខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រតាំងពីដើមរហូតដល់ចុងឆ្នាំ។

កញ្ញាថា៖ «កុំចាំពីព្រោះពេលវេលា១ឆ្នាំសិក្សា គឺលឿនខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះចូរកុំបណ្តោយពេលវេលាឲ្យកន្លងហួស។ ត្រូវខំប្រឹងរៀនពីឥឡូវ កុំចាំដល់តែជិតប្រឡងអីក្រែងស្តាយក្រោយ។ ហើយកុំខ្ជិល វាមិនមែនជាពេលដែលត្រូវខ្ជិលនោះទេ ព្រោះជាឆ្នាំចុងក្រោយនៃជីវិតវិទ្យាល័យ ហើយវាជាស្ពានដ៏មាំសម្រាប់អនាគត»។

កញ្ញាបន្ថែមថា ត្រូវធ្វើលំហាត់ឲ្យបានច្រើន ព្រោះការធ្វើលំហាត់បានច្រើនអាចធ្វើឲ្យយើងចាំរូបមន្ត និងរបៀបធ្វើដែលអាចជួយយើងក្នុងពេលប្រឡង។ រៀនគិតលេខដោយខ្លួនឯងពេលធ្វើលំហាត់។ រៀនគិតលេខដោយដៃដោយមិនប្រើម៉ាស៊ីនគិតលេខ ព្រោះពេលប្រឡងឧបករណ៍ទាំងនោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យយកចូលឡើយ។ បើមិនចេះត្រង់ចំនុចណា សូមកុំខ្មាសអៀនក្នុងការសួរគ្រូ ឬមិត្តភក្តិណាដែលគេចេះ។

ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា បានចេញសេចក្តីប្រកាសមួយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ដោយសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ នៃគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈចូលរៀននៅដំណាក់កាលទី២ ក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូចចំនួន១៥នាក់ក្នុង១ថ្នាក់ ដោយគោរពតាមវិធានអនាម័យនៃក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដើម្បីត្រៀមចូលរួមការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឆ្នាំសិក្សា ២០១៩-២០២០ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។

លោក នុត ងួនលី នាយកសាលាវិទ្យាល័យជាស៊ីមបឹងកេងកង មានប្រសាសន៍ថា សាលាបានណែនាំសិស្សឱ្យប្រឹងប្រែងរៀនទាំងពីចម្ងាយ និងរៀនផ្ទាល់ តាមបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាម និងតាមបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ ដោយមានការសហការរវាងគ្រូ និងសិស្ស»។ លោកថា ចំពោះការរៀននៅសាលាគឺមានការបែកចែកឱ្យរៀនតែមុខវិជ្ជាណាដែលត្រូវប្រឡងប៉ុណ្ណោះ ហើយសិស្សត្រូវយកកិច្ចការទៅធ្វើនៅផ្ទះ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «សិស្សខ្លួនឯងគឺត្រូវចេះបែងចែកកាលវិភាគនៃការរៀនសូត្រ តាមដែលខ្លួនពេញចិត្ត កាលណាយើងរៀនច្របូកច្របល់គឺមិនបានជោគជ័យទេ»។

លោកបន្តថា សិស្សត្រូវស្រាវជ្រាវរកឯកសារផ្សេងៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិញ្ញាសារចាស់ៗដែលធ្លាប់ចេញយកធ្វើឡើងវិញទាំងអស់ កន្លែង ណាមិនច្បាស់អាចមកសួរគ្រូ។ ហើយចំពោះគ្រូវិញ ក៏ត្រូវស្រាវជ្រាវឯកសារធ្លាប់ចេញកន្លងមកយកមកបង្រៀនដល់សិស្សផងដែរ។

លោកថា៖ «មកដល់ពេលនេះ យើងរៀនតែវិញ្ញាសារត្រៀម គ្រូខ្លះគាត់យកវិញ្ញាសារចាស់ៗមកចងក្រងជាវិញ្ញាសារបង្រៀនតែម្ដង»។

លោកនាយកសាលារូបនេះបានផ្ដាំផ្ញើឱ្យសិស្សបន្ដប្រឹងប្រែងបន្ថែម ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យដំណើរការនៃការសរសេរពេលប្រឡងបានលទ្ធផលល្អ៕

ពុទ្ធិកសិក្សាជាថ្នាលបណ្តុះចំណេះដឹងបែបពុទ្ធសាសនាក្នុងសង្គមខ្មែរ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Tue, 13 Oct 2020 02:37:31 +0000

ពុទ្ធិកសិក្សាជាវិស័យអប់រំតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលបានបង្កើតតាំងពីសម័យដើមមក ដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានព្រះសង្ឃ និងកាត់បន្ថយអត្រាអនក្ខរភាពក្នុងសង្គម តាមរយៈការផ្ដល់ចំណេះដឹង និងសីលធម៌ ដែលជាគ្រឹះរួមចំណែកក្នុងការលើកកម្ពស់សង្គមជាតិ និងតម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

ព្រះសុមេធវង្ស បណ្ឌិត សុខ ប៊ុនធឿន ព្រះប្រធានផ្នែកពុទ្ធិកឧត្តមសិក្សា និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃរាជបណ្ឌិត្យសភា មានព្រះថេរៈដីការថា ពុទ្ធិកសិក្សាជាវិស័យមួយដែលកើតឡើងយូរឆ្នាំមកហើយ តាំងពីដូនតាអ្នកប្រាជ្ញបង្កើតមក ដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានព្រះសង្ឃ។

ព្រះតេជគុណថា៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាយើងពីសម័យដើមរហូតដល់បច្ចុប្បន្នហ្នឹង ពុទ្ធិកសិក្សាក៏បានដើរតួនាទីឈានមុខគេផងដែរ។ វិស័យពុទ្ធិកសិក្សា មានប្រព័ន្ធសិក្សាមិនខុសពីសាលារដ្ឋទេ ហើយអាចលើសសាលារដ្ឋទៀតផង ដោយសារបន្ថែមផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងវិស័យនេះ»។

ព្រះសុមេធវង្ស ពន្យល់ថា សាលាពុទ្ធិកមិនមែនរៀនត្រឹមតែពុទ្ធសាសនាទេ គឺចម្រុះទាំងវិជ្ជាផ្លូវលោកគ្រប់មុខវិជ្ជាទាំងអស់ ចេះទាំងវិជ្ជាផ្លូវលោក ចេះទាំងវិជ្ជាផ្លូវធម៌ ដែលបញ្ចូលសីលធម៌ និងទ្រឹស្ដីពុទ្ធសាសនារហូតដល់សិក្សាវិភាគតាមបែបទស្សនៈវិជ្ជា។

បច្ចុប្បន្នពុទ្ធិកសិក្សាត្រូវបានរៀបចំជាបីកម្រិតគឺ កម្រិតបឋម មធ្យម និងកម្រិតឧត្តម ដែលមានអគ្គាធិការដ្ឋានពុទ្ធិកសិក្សាជាតិជាស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវនៅក្នុងក្រសួងធម្មការ និងសាសនា។ ព្រះអង្គបានបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នមានបើកថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ហើយទៅខាងមុខនឹងអាចបើកបណ្ឌិតបន្តទៀត ប្រសិនបើមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់។

ព្រះតេជគុណថា ពុទ្ធិកសិក្សាជាឆ្អឹងខ្នងនៃពុទ្ធសាសនានៅក្នុងសង្គមខ្មែរ៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាបណ្ដុះទាំងសីលធម៌ គុណធម៌ ទាំងសមត្ថភាពឱ្យមនុស្ស ដែលអាចជួយខ្លួនឯង គ្រួសារ ពុទ្ធសាសនា និងសង្គមជាតិ»។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា ការសិក្សារបស់ព្រះសង្ឃជាមួយគ្រហស្ថមិនមានទាស់ខុសអ្វីទេ ដោយសារការវិវត្តនៃសង្គម និងតម្រូវការចាំបាច់របស់ព្រះសង្ឃដែលចង់ចេះចង់ដឹង ហើយនិស្សិតជាគ្រហស្ថអាចមករៀនពុទ្ធិកសិក្សាបានដែរ។

ព្រះតេជគុណ លីន យូរ៉ា អតីតសមណសិស្ស រៀននៅពុទ្ធិកវិទ្យាល័យរាជបូណ៌ ក្រុងសៀមរាប ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សាលាពុទ្ធិកសិក្សា និងសាលារបស់គ្រហស្ថ មានភាពខុសគ្នាច្រើន ដោយសារពុទ្ធិកសិក្សាមិនមានបែងចែកថ្នាក់សង្គម ឬក៏ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រដោយឡែកពីគ្នានោះទេ គឺរៀន និងប្រលងគ្រប់មុខវិជ្ជា ចំណែកការប្រឡងមានរយៈពេលបីថ្ងៃ។ ព្រះអង្គបន្ថែមថា សម្រាប់មុខវិជ្ជារៀនមានរហូតដល់១៣ ឬក៏១៤ មុខទៅតាមសាលានីមួយៗ ដូចជា ភាសាបាលី សំស្ក្រឹត អភិធម្ម សាសនា ភាសាខ្មែរ ភាសាអង់គ្លេស ភាសាបារាំង រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា គណិតវិទ្យា ជីវៈវិទ្យា ផែនដីវិទ្យា ភូមិវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា។

ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាជួយកូនខ្មែរបានច្រើនណាស់ ជាពិសេសគឺព្រះសង្ឃដែលលោកបួសហើយបានរៀនក្នុងពុទ្ធិកសិក្សា មិនត្រឹមតែបានចេះដឹងផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាទេ ថែមទាំងចំណេះដឹងផ្សេងៗទាក់ទងនឹងសង្គមខាងក្រៅផងដែរ»។

ព្រះអង្គបន្តថា នៅពេលដែលព្រះសង្ឃលោកមានចំណេះដឹងដែលបានទទួលពីពុទ្ធិកសិក្សាហើយ លោកបានយកចំណេះទាំងអស់នោះទៅបង្រៀនក្មេងៗ ឬក៏សិស្សានុសិស្សនៅតាមបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យជាដើម ឲ្យចេះដឹងនូវអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយគុណធម៌ សីលធម៌ និងសុជីវធម៌ ហើយឲ្យមានគុណធម៌ សីលធម៌ សុជីធម៌នៅក្នុងការរស់នៅទៀតផង ។

ព្រះអង្គថា៖ «នេះគឺជាការជួយសង្គម ប្រយោជន៍ដែលយើងទទួលបានពីពុទ្ធិកសិក្សាយើងជួយសង្គម និងជួយខ្លួនឯងឲ្យរួចផុតពីអវិជ្ជា»។

ទន្ទឹមនឹងការរៀនដែលពោរពេញដោយអត្ថប្រយោជន៍ ព្រះអង្គក៏បានរៀបរាប់អំពីបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ព្រះសង្ឃដែលរៀននៅពុទ្ធិកសិក្សានោះថា កុដិសម្រាប់សឹង ឬក៏កន្លែងសម្រាប់ស្នាក់នៅមានភាពខ្វះខាត និងចង្អៀត។ ព្រះសង្ឃត្រូវនិមន្តដើរទៅសាលារៀនដែលមានចម្ងាយឆ្ងាយមួយគីឡូទៅពីរគីឡូទៅតាមបរិបទជាក់ស្តែង។ ការរៀនគួរបន្ថែមខាងក្រៅស្ទើរតែមិនមាន ហើយព្រះសង្ឃអង្គខ្លះគឺមិនបានរៀនគួរអីបន្ថែមនៅខាងក្រៅតែម្តង ដូច្នេះចំណេះដឹងទាំងអស់គឺពឹងទៅលើការសិក្សាក្នុងសាលាទាំងស្រុង។

លោក ថាយ ប៊ុនថន អតីតសិស្សរៀននៅពុទ្ធិកវិទ្យាល័យសុរាម្រិត រាជធានីភ្នំពេញ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ពុទ្ធិកសិក្សាជួយកូនខ្មែរបានច្រើនណាស់ ជាពិសេសកូនអ្នកក្រីក្រ និងព្រះសង្ឃដែលបានឆ្លងកាត់ ឬក៏បានសិក្សារៀនសូត្រនៅថ្នាលពុទ្ធិក គឺងាយ និងឆាប់បាននូវឱកាស និងយល់ដឹងពីតម្លៃជីវិតពិតប្រាកដ។

លោកថា៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាគឺដូចជាកន្លែងមួយដែលបានបណ្តុះនូវព្រលឹងដ៏បរិសុទ្ធ មានន័យថាជាកន្លែងដែលបណ្ដុះសតិអារម្មណ៍ឲ្យស្រឡាញ់ និងខ្វល់ខ្វាយពីសង្គមជាតិច្រើន»៕

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចប៉ាន់ស្មានថា ដោយសារកូវីដ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងមានកំណើនអវិជ្ជមាន១,៩% ក្នុងឆ្នាំ២០២០

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Fri, 09 Oct 2020 14:43:08 +0000

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានប៉ាន់ស្មានក្នុងសប្តាហ៍នេះថា ដោយសារការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងមានកំណើនអវិជ្ជមាន១,៩% ក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ ដែលជាអាត្រាទាបខ្លាំងមិនធ្លាប់មានក្នុងឆ្នាំកន្លងមក។

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បាននិយាយក្នុងរបាយការណ៍ដដែលថា វិស័យឧស្សាហកម្មនឹងមានកំណើនអវិជ្ជមាន២,២% ដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យកាត់ដេរ ដែលត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថានឹងមានការថមថយដោយសារការធ្លាក់ចុះនៃតម្រូវការខាងក្រៅ និងភាពរអាក់រអួលនៃការផ្តត់ផ្ដង់វត្ថុធាតុដើម។

ចំពោះវិស័យសំណង់វិញ ក៏មានកំណើនអវិជ្ជមានដូចគ្នា ដោយសារការធ្លាក់ចុះការវិនិយោគបរទេស និងទំនុកចិត្តវិនិយោគទុនក្នុងស្រុក ខណៈវិស័យកម្មន្តសាលមិនមែនកាត់ដេរនៅតែរក្សាកំណើននៃការនាំចេញ។ វិស័យសេវាកម្មក៏មានការធ្លាក់ចុះ៣,០%។

របាយការណ៍ដដែលបានពន្យល់ថាការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិធ្វើឱ្យសណ្ឋាគារ និងភោជនីយដ្ឋាន មានកំណើនអវិជ្ជមានផងដែរ។

អចលនទ្រព្យ អន់ថយដោយមានការធ្លាក់ចុះការវិនិយោគបរទេស និងទំនុកចិត្តវិនិយោគទុនក្នុងស្រុកផងដែរ។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានលើកឡើងថា វិស័យកសិកម្មស្ថិតនៅអត្រាវិជ្ជមាន០,៩% ដោយសារកំណើនវិជ្ជមាននៃផលិតផល តម្រូវការនៃការនាំចូលកសិផលពីដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយបានល្អស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង។

របាយការណ៍នោះបានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «ក្នុងបរិការណ៍នេះ កម្ពុជាអាចជួបហានិភ័យពីកត្តាខាងក្រៅប្រទេស និងជួបបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេស ដែលតម្រូវអោយរាជរដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញវិធានការមុតស្រួច និងទាន់ពេលវេលា ដើម្បីបញ្ចៀស និងបន្ធូបន្ថយសម្ពាធហានិភ័យ និងបញ្ហាប្រឈមនានាដែលអាចកើតឡើងជាយថាហេតុ… »។

ទន្ទឹមនេះ Fitch Solutions ក៏បានធ្វើការព្យាករណ៍ថា ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបកម្ពុជាអាចងើបឡើងវិញ៥ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០២១ ដោយរំពឹងថា វិស័យទេសចរណ៍ ពាណិជ្ជកម្ម សំណង់ និងអចលនទ្រព្យ អាចស្ដារឡើងវិញបាន៕

ការងប់ងល់នឹងសម្ភារៈនិយម អាចធ្វើឲ្យសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Fri, 09 Oct 2020 08:01:42 +0000

ឥរិយាបថសម្ភារៈនិយមជ្រុលបានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងសង្គមខ្មែរ កាលណាមនុស្សផ្ដោតលើផ្នែកសម្ភារៈនិយមជាធំ ធ្វើឱ្យសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ ខណៈមនុស្សមួយចំនួនឱ្យតម្លៃលើសម្ភារៈនិយមជាងតម្លៃសីលធម៌សង្គម ហើយនឹងអាចក្លាយជាចរន្ដមួយដែលបំផ្លាញសង្គម។

ព្រះតេជគុណ ឈន ខ្វា ជានិស្សិតឆ្នាំទី២នៃសាកលវិទ្យាភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ដ និងវិទ្យាសាស្រ្ដសេដ្ឋកិច្ច មានសង្ឃដីថា យុវជនកម្ពុជាមួយចំនួនប្រើប្រាស់សម្ភារៈនិយមទទួលបានផលប្រយោជន៍សម្រាប់ទំនាក់ទំនង ការសិក្សា និងការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្ភារៈនិយមបានពង្វក់ស្មារតី ខាតពេលវេលាទៅតាមសម័យទំនើប។

ព្រះអង្គបានបន្តថា សម្ភារៈនិយមជ្រុល បានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងសង្គមខ្មែរ វាបានធ្វើឱ្យយុវជនមួយចំនួនវក់ស្មារតី ភ្លេចការរៀនសូត្រ មិនយកចិត្តទុកដាក់នឹងមនុស្សជុំវិញខ្លួន ចំណាយច្រើនតាមស៊េរីទំនើបៗ ដើម្បីធ្វើខ្លួនឱ្យទាន់សម័យបង្អួតនួវភាពហ៊ឺហ៊ា។ ព្រះតេជគុណ បានពន្យល់ថា សម្ភារៈនិយមជ្រុល បានធ្វើឱ្យផ្នែកស្មារតីមានសម្ពាធ ដោយប្រាថ្នាចង់បានរបស់ទំនើបដូចគេ តែខ្លួនឯងមិនមានលទ្ធភាពទិញ។

ព្រះអង្គថា៖ «កាលណាប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើងផ្ដោតលើផ្នែកសម្ភារៈនិយមខ្លាំងពេក ធ្វើឱ្យសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ។ មនុស្សមួយចំនួនឱ្យតម្លៃលើសម្ភារៈនិយម ដោយមិនផ្អែកលើសុជីវធម៌ សីលធម៌របស់មនុស្សទេ»។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា សម្ភារៈនិយមជ្រុលអាចធ្វើឱ្យមានអំពើហឹង្សាឬឃាតកម្មកើតឡើង។ យុវជនខ្លះ អាចធ្វើឃាតកម្ម លួចឆក់ ឬធ្វើអំពើមិនល្អទៅលើឪពុកម្ដាយ ដោយសារខ្លួនមិនមានធនធានដើម្បីចំណាយលើរបស់ទាំងនោះ។ ដើម្បីទទួលបានប្រយោជន៍ ត្រូវផ្អែកលើចំណេះដឹងក្នុងការប្រើប្រាស់ឱ្យត្រូវប្រកបសីលធម៌ល្អ ឪពុកម្ដាយ គ្រូ ថ្នាក់ដឹកនាំ ត្រូវបណ្ដុះសីលធម៌ល្អគំនិតល្អ ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងផ្លូវល្អ និងទាញប្រយោជន៍ពីរបស់ទាំងនោះ ហើយមនុស្សត្រូវយល់ពីគុណវិបត្តិ និងគុណសម្បត្តិ ដែលអាចធ្វើឱ្យមនុស្សគិតថ្លឹងថ្លែង ថាតើពួកគាត់ត្រូវប្រើក្នុងផ្លូវមួយណាដើម្បីទាញផលប្រយោជន៍បាន។

កញ្ញា សាន បុប្ផា ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រអង់គ្លេស នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជាបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា បុគ្គលដែលឲ្យតម្លៃនូវសម្ភារៈនិយមជ្រុលពេក គឺដោយសារតែការយល់ដឹងរបស់ពួកគេនៅមានកម្រិត។ កញ្ញាបន្ថែមថា បើនិយាយក្នុងបរិបទយុវវ័យ នៅពេលដែលពួកគេនាំគ្នាផ្តោតខ្លាំងតែទៅលើសម្ភារៈនិយម ហើយភ្លេចគិតថាខ្លួនឯងកំពុងតែស្ថិតក្នុងវ័យដែលត្រូវក្រេបយកនូវចំណេះដឹងថ្មីៗ ហើយបាត់បង់នូវមនសិការមួយថា តើធ្វើម៉េចដើម្បីអាចអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពខ្លួនឯង។

កញ្ញាថា៖ «នៅពេលយុវជនទាំងនោះទៅជាបែបនេះ នោះហើយគឺជាការបាត់បង់នូវធនធានដ៏ពោរពេញដោយចំណេះដឹងហើយក៏ជាផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សង្គមជាតិទាំងមូលផងដែរ ពីព្រោះថាយុវជនគឺជាទំពាំងស្នងឬស្សី។

ចំណែក កញ្ញា ស៊ីណា សុធីតា ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា កញ្ញាសង្កេតឃើញថា បច្ចុប្បន្នប្រជាជនកម្ពុជាឲ្យតម្លៃខ្លាំងទៅលើសម្ភារៈនិយម ដោយសារ សិស្សានុសិស្សបច្ចុប្បន្នទាំងសិស្សរៀនក្នុងថ្នាក់បឋម ឬក៏អនុវិទ្យាល័យ សុទ្ធតែមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ទំនើបៗស្ទើគ្រប់គ្នា។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីកុំឲ្យយុវជនទាំងអស់នោះទំនោរ ឬក៏ឲ្យតម្លៃខ្លាំងទៅលើសម្ភារៈនិយម គឺត្រូវឲ្យពួកគាត់មកអានសៀវភៅ ឬក៏មកធ្វើអីផ្សេងដែលមានប្រយោជន៍»។

លោក សំបូរ មាណ្ណារ៉ា ជាសាស្ត្រាចារ្យ ផ្នែកខេមរៈវិទ្យា និងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈនៅលើពិភពលោកនេះ គឺជាមូលដ្ឋានចាំបាច់នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនយោបាយ។

លោកថា៖ «យើងគួរតែទទួលយកនូវសម្ភារៈណាដែលយើងអាចទទួលផលពីសម្ភារៈនោះសម្រាប់ជាផ្លូវវិជ្ជមាន និងផ្លូវដែលមានតម្លៃ»។

លោកបន្ថែមថា កាលណាយើងប្រើប្រាស់សម្ភារៈនិយមទាំងអស់នោះមិនបានផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯង និងសង្គមទេនោះ ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈទាំងអស់នោះមិនមានតម្លៃនោះទេ។ ដើម្បីអាចប្រើប្រាស់ទៅមានគុណប្រយោជន៍ទៅបាន យើងនឹងត្រូវតែមានបែបផែន ការកំណត់ ច្បាស់លាស់ និងត្រូវវាស់ជាមួយសមត្ថភាព សមាមាត្រ និងលទ្ធភាព និងគិតពីលទ្ធផលនៃការប្រើប្រាស់។ ប្រសិនបើសមត្ថភាពមិនមាន លទ្ធភាពមិនមាន លទ្ធផលមិនសមស្រប នោះការប្រើប្រាស់សម្ភារៈទាំងអស់នោះនឹងអត់ប្រយោជន៍ ហើយក្លាយទៅជាវិបត្តិដល់សង្គមជាតិផង។

លោក បណ្ឌិត ប៉ា ចន្ទរឿន អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គម មានប្រសាសន៍ថា មនុស្សតែងត្រូវការសម្ភារៈដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួន ពេលប្រជាពលរដ្ឋខ្លះឱ្យតម្លៃទៅលើសម្ភារៈខ្លាំងពេក ដោយមិនបានឱ្យតម្លៃលើស្មារតី សីលធម៌ជាធំ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណតម្លៃសីលធម៌សង្គម ដូចជាប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍អ្នកដទៃ។

លោកបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋប្រឹងប្រែងធ្វើការរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត តែក៏មានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះមានឥរិយាបថសម្ភារៈនិយមជ្រុល ដែលខិតខំធ្វើយ៉ាងណាឱ្យតែបានសម្ភារៈទំនើប។

លោកបន្ថែមថា ប្រសិនបើពួកគាត់មានសម្ភារៈទាំងនោះដោយការរកស៊ីត្រឹមត្រូវ ប្រកបដោយសីលធម៌ជាការល្អ ប៉ុន្ដែប្រសិនបើសម្ភារៈទាំងនោះមិនស្របច្បាប់ អសីលធម៌ នោះនិន្នាការនៃការឱ្យតម្លៃសម្ភារៈជាធំ នឹងក្លាយជាចរន្ដមួយដែលបំផ្លាញសង្គមគ្រប់វិស័យទាំងអស់។ លោកថា នៅពេលដែលមនុស្សចង់បានហួសពីសមត្ថភាព លទ្ធភាពដែលខ្លួនអាចរកបានដោយសម្មាអាជីវោ មនុស្សអាចក្លាយជាទាសករនៃសម្ភារៈទាំងអស់នោះ អាចភ្លាំងភ្លាត់ទៅប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ ឬអសីលធម៌ដើម្បីតែបំពេញចំណង់របស់ខ្លួនក្នុងការទទួលបានសម្ភារៈ។

លោក ប៉ា ចន្ទរឿន លើកឡើងថា៖ «ដើម្បីប្រើប្រាស់ឱ្យជាប្រយោជន៍ ទី១ត្រូវស្គាល់ខ្លួនឯងថាជានរណា លទ្ធភាពយើងអាចរក យើងមានរបស់ទ្រព្យកម្រិតណា ដើម្បីឱ្យទ្រព្យដែលយើងយកមកជាសម្បត្តិកុំឱ្យក្លាយជាបំណុល។ សង្គមយើងគួរតែមានការអប់រំ មានបែងចែករវាងត្រូវការ និងចំណង់ ការចង់របស់មនុស្សឥតមានព្រំដែន ប៉ុន្តែតម្រូវការមានកម្រិត បើយើងអាចបែងរឿងនេះបាន យើងអាចដកខ្លួនជៀសផុតពីអន្ទាក់សម្ភារៈនិយមក្នុងជីវិត»។

លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន បន្ថែមថា សង្គមទាំងមូលគួរតែនាំគ្នាផ្លាស់ប្ដូរការយល់ឃើញ ទស្សនៈវិស័យ ចំពោះការឱ្យតម្លៃមនុស្សក្នុងសង្គម កុំទាន់ឱ្យតម្លៃដោយគ្រាន់តែឃើញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ ត្រូវដឹងពីប្រភពដែលគេរកបានមកនោះសិន ចាំឱ្យតម្លៃ៕

ការរៀនមុខវិជ្ជាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិទាមទារឲ្យនិស្សិតមានចំណេះដឹងទូទៅច្រើន

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Fri, 02 Oct 2020 10:24:51 +0000

ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានក្លាយជាមុខវិជ្ជាពេញនិយមមួយក្នុងចំណោមមុខវិជ្ជានានា ដែលកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីសំណាក់សិស្សនិស្សិត ខណៈពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាចាប់ផ្តើមសហការ និងកសាងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗក្នុងពិភពលោក ដើម្បីពង្រឹងនូវការទូត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រួមមានផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ សាសនា និងច្បាប់។

តើអ្វីទៅគឺជាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ?

អ្នកស្រី សន សុផានី សាស្ត្រាចារ្យបង្រៀនមុខវិជ្ជាវិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវនៃមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាមកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ថា ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើទំនាក់ទំនងពីរដ្ឋមួយទៅមួយ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា សិស្សនិស្សិតដែលអាចរៀនមុខវិជ្ជានេះបាន ទាល់តែមានចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានខ្លះៗ ទាក់ទិនទៅហ្នឹងសង្គម សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សិទ្ធិមនុស្ស និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។

អ្នកស្រីថា៖ «មានឱកាសការងារជាច្រើនដែលសិស្សនិស្សិតរៀនមុខវិជ្ជាហ្នឹងអាចធ្វើបានដូចជានៅ អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ អង្គការតំបន់ ក្រសួង វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ អ្នកវិភាគពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយ»។

លោក ទឺ វេងហុក និស្សិតឆ្នាំទី៣ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោករៀនមុខវិជ្ជានេះ ដោយសារមើលឃើញថា កម្ពុជាក៏ដូចជាអាស៊ានទាំងមូល កំពុងមានសក្តានុពលក្នុងការអភិវឌ្ឍ ហើយសក្តានុពលនេះតែងតែនាំមកនូវបញ្ហាទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

«ខ្ញុំសិក្សាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនេះ គឺដើម្បីរកវិធីដោះស្រាយ និងផ្សះផ្សារទំនាក់ទំនងឲ្យវាប្រសើរឡើង។ ហើយមួយវិញទៀត វាអាចជាចំណង់ចំណូលចិត្តព្រោះខ្ញុំចូលចិត្តអានសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយ និងអានព័ត៌មានទំនាក់ទំនងកាទូត ឬក៏ព័ត៌មានផ្សេងៗនៅក្នុងពិភពលោក»។

លោក វេងហុក បន្ថែមថា ការរៀនមុខវិជ្ជានេះ អាចបើកគំនិតរបស់យើងឲ្យមើលឃើញអ្វីដែលជាជ្រុងធំមិនមែនឃើញតែជ្រុងតូចនោះទេ។

លោកថា៖ «ដើម្បីទទួលជោគជ័យនៅក្នុងមុខវិជ្ជាហ្នឹង កត្តាចម្បងបំផុតគឺការអាន ការអានគឺសំខាន់ណាស់ ការអាននូវព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងព័ត៌មានអន្តរជាតិផ្សេងៗ ហើយជាពិសេសនៅពេលដែលយើងអានហើយយើងអាចចាប់ផ្ដើមគិតវិភាគពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់នោះ ឬហេតុអ្វីបានជាពួកវាកើតឡើង?»។

កញ្ញា កួច ឡៃហេង ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅដេប៉ាតឺម៉ង់សិក្សាអន្តរជាតិ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ហេតុដែលកញ្ញារៀនមុខវិជ្ជានេះ ដោយសារចង់ដឹងថាហេតុអ្វីបានអ្នកនយោបាយនៃប្រទេសទាំងអស់នោះគេធ្វើបែបហ្នឹង? ពេលខ្លះគេធ្វើស្លូត ពេលខ្លះគេធ្វើកាច វាប្រាកដជាមានរឿងអីមួយនៅពីក្រោយខ្នង។ ហើយមួយវិញទៀតទាក់ទងនឹងការងារ ចង់ធ្វើដូចគេ ចង់ក្លាយទៅជាធ្វើការនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលសាធារណៈ និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយផ្សេងៗ។

កញ្ញា ឡៃហេង បន្តថា៖ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកអានសៀវភៅជាប់រហូតនោះទេ អញ្ចឹងយុទ្ធសាស្ត្រដែលខ្ញុំប្រើជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីរៀនមុខវិជ្ជានេះគឺស្តាប់គ្រូពន្យល់ឲ្យបានច្រើន ព្រោះគ្រូចែករំលែកចំណេះដឹងដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅផង និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់គាត់ទាក់ទងនឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនេះផងដែរ»។

កញ្ញា ខាំ ម៉ារីណែត ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា កញ្ញាសម្រេចរៀនមុខវិជ្ជានេះ ដោយសារកញ្ញាមើលឃើញបញ្ហាក្នុងសង្គមពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងអំពើពុករលួយ ហើយចង់មានជាយន្តការមួយសម្រាប់ជួយដល់អ្នកស្រុកភូមិដែលមានបញ្ហា។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំសួរខ្លួនឯងដែរថា ដើម្បីជួយសង្គមរបស់យើងបានត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច»។

កញ្ញាបន្តថា ដើម្បីរៀនឯកទេសនេះបានជោគជ័យ សិស្សនិស្សិតត្រូវស្វែងយល់ពីតម្រូវការរបស់សាលា និងធ្វើស្វ័យសិក្សាដោយខ្លួនឯង តាមរយៈការស្រាវជ្រាវ ការសាកសួរ និងដោះដូរយោបល់ពីមិត្តភក្តិ សិស្សច្បង ឬក៏សាស្ត្រាចារ្យ។

លោក រ៉ហ្វេក រ៉ាដា និស្សិតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ឆ្នាំទី២ នៅសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ ផារ៉ាហ្គន ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការចាប់យកជំនាញនេះ ដោយសារចំណងចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន ចង់យល់អំពីព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកដែលកើតមានជុំវិញខ្លួន ទាំងអតីតកាល បច្ចុប្បន្ន អនាគត និងទាក់ទងនឹងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ សាសនា ច្បាប់ និងទ្រឹស្ដីអ្នកប្រាជ្ញផ្សេងៗ។

លោកថា៖ «ជំនាញនេះទាមទារឱ្យយើងសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ឱ្យបានច្រើន គឺមិនពឹងក្នុងថ្នាក់ទាំងស្រុងនោះទេ។ ត្រូវព្យាយាមយកទ្រឹស្ដីទៅអនុវត្តន៍ផ្ទាល់តាមរយៈការធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្ត កិច្ចការសង្គម និងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀតដែលយើងអាចអនុវត្តន៍ផ្ទាល់បាន»។

លោកបានបន្ថែមថា ឱកាសការងារគឹមិនប្រាកដនោះទេ ដោយសារជំនាញនេះផ្ដល់ចំណេះដឹងទូលំទូលាយពេក មិនស៊ីជម្រៅលើផ្នែកណាមួយ ប៉ុន្ដែយើងអាចចាប់យកផ្នែកណាមួយក្នុងជំនាញនេះទៅធ្វើការអ្វីមួយបាន។

ចំណែកឯ កញ្ញា កែវ យ៉ារី បញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រពីសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្ដរជាតិ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិក្លាយជាមុខវិជ្ជាពេញនិយមមួយនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ខណៈពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាចាប់ផ្តើមសហការ និងកសាងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយបណ្តាប្រទេសលើពិភពលោកក៏ដូចជាសហគមន៍អន្តរជាតិដើម្បីពង្រឹងការទូត និងភាពជាដៃគូអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។

កញ្ញាថា៖«ការមើលឃើញពីជនគំរូ ចូលចិត្តរៀនភាសា ការទំនាក់ទំនង ការងារស្ម័គ្រចិត្ត ចូលរួមកម្មពិធីផ្សេងៗ និងចង់ស្គាល់មនុស្សថ្មីៗច្រើន ក៏ជាកត្ដាមួយដែលជំរុញឱ្យខ្ញុំចាប់យកមុខវិជ្ជានេះ»។

កញ្ញាថា៖ «មុខវិជ្ជាហ្នឹងភាគច្រើនជាទ្រឹស្ដី អញ្ចឹងទាល់តែយើងអានច្រើន ដឹងច្រើន យកទៅដាក់បញ្ចូលជាមួយទ្រឹស្ដីដែលបានរៀនពីសាលា ទើបយើងអាចចេះវិភាគ និងចេះប្រើប្រាស់ការគិតបែបស៊ីជម្រៅបាន។ បើយើងមិនពូកែអានទេ អាចស្ដាប់ វិទ្យុ ព័ត៌មាន មើលយូធូប ឬអ្វីផ្សេងៗ ដែលជាប្រភពមានប្រយោជន៍»៕

អ្នកវិភាគជំរុញកម្ពុជាកុំឲ្យលម្អៀងទៅរកមហាអំណាចណាមួយ ខណៈអាមេរិក និងចិនប្រកួតប្រជែងដើម្បីឥទ្ធិពល

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Tue, 29 Sep 2020 08:56:53 +0000

ការប្រកួតប្រជែងគ្នាដើម្បីផលប្រយោជន៍នយោបាយ យោធា និងសេដ្ឋកិច្ចរៀងៗខ្លួននៅកម្ពុជារវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែធ្វើឲ្យរាជធានីភ្នំពេញក្លាយជាសមរភូមិ ភូមិសាស្រ្តនយោបាយដ៏សំខាន់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា និងអាមេរិក មានភាពរកាំរកូសយូរណាស់មកហើយ ក៏ប៉ុន្តែចំណងទ្វេភាគីនេះហាក់កាន់តែអាក្រក់ថែមទៀត នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ នៅពេលដែលមានការចោទប្រកាន់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោនថា នៅពីក្រោយផែនការប៉ុនប៉ងផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលដែលធ្វើឡើងដោយអតីតគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំបំផុត គឺគណបក្យសង្រ្គោះជាតិ ដែលត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយតាមបណ្តឹងរដ្ឋាភិបាល។

គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ក៏បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់នេះ ហើយបានអះអាងថា ខ្លួនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលនយោបាយអហិង្សាជានិច្ច។

លោក ហ៊ុន សែនជួបឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកលោក Patrick Murphy រូបភាពដោយ៖ ហ្វេសប៊ុក

ការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមកលើមន្រ្តីកម្ពុជាមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំងការអះអាងជាដដែលៗថា កងទ័ពចិននឹងមានមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជា គឺជាស្ថានភាពតានតឹងបំផុតចុងក្រោយនេះ។

បន្ទាប់ពីផ្នែកខ្លះនៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធពាណិជ្ជកម្ម EBA ត្រូវបានផ្អាកដោយសហភាពអឺរ៉ុប ទីក្រុងប៉េកាំងបន្តផ្តល់ជំនួយសម្រាប់វិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងថ្មីៗនេះ បានបញ្ចប់ការចរចាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយកម្ពុជា ខណៈ អាមេរិកផ្តោតជំនួយរបស់ខ្លួនលើវិស័យសិទ្ធិមនុស្ស។

លោកបណ្ឌិត រ៉ូ វណ្ណៈ សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ នៅសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា លើកឡើងថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ជាទំនាក់ទំនង‌‌ «ដែកថែប» ហើយកម្ពុជាត្រូវការពឹងអាស្រ័យទៅលើនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ការវិនិយោគ និងទេសចរណ៍ របស់ចិន ដើម្បីធ្វើឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។

ក្នុងន័យសន្តិសុខ លោក បណ្ឌិត រ៉ូ វណ្ណៈ បានអះអាងថា ចិនជាចន្ទល់មហាអំណាចមួយ សម្រាប់កម្ពុជាធ្វើជាខ្នងបង្អែក ក្នុងករណីមានអស្ថិរភាពណាមួយជាមួយប្រទេសជិតខាង។

«សម្រាប់ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា និងអាមេរិក ហាក់មិនទាន់មានភាពប្រសើរឡើងទេ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធទៅនឹងនយោបាយការបរទេស មានប្រយោជន៍ផ្សេងគ្នា»។

លោកបានបន្ដថា កម្ពុជាបានទទួលរងការរិះគន់ពីសហរដ្ឋអាមេរិកបន្ទាប់ពីមានវិបត្តិប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងមិនសូវល្អ ក៏ប៉ុន្តែលោកបានយល់ឃើញថា ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកថ្មី លោក Patrick Murphy ក៏បានធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងនេះងើបឡើងវិញផងដែរ។

លោកបណ្ឌិត មាស នី អ្នកអត្ថាធិប្បាយនយោបាយ លើកឡើងថា មានតែវៀតណាមទេដែលបានចេញមុខខ្លាំងជាងគេក្នុងការប្រឆាំងនឹងចិន ដូចជាបានបង្ហាញនូវជំហរក្នុងការពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក នៅពេលដែលប្រទេសខ្លះនៅក្នុងអាស៊ាន ដូចជាប្រទេសឡាវ និងកម្ពុជា ហាក់ដូចជារអា និងស្ថិតនៅក្នុងភាពស្ងៀមស្ងាត់ ដូចជាបានទទួលនូវឥទ្ធិពលពីចិនខ្លាំងជាងគេ។

លោកបណ្ឌិត មាស នី បន្ថែមថា ពីមុនមក កម្ពុជាក៏ធ្លាប់ចេញមុខការពារផលប្រយោជន៍ចិនផងដែរ នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង កាលពីកម្ពុជាធ្វើជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានឆ្នាំ២០១២។

លោក មាស នី មានប្រសាសន៍ថា៖ «បើនិយាយពីជំនួយ មានពីរឥទ្ធិពលនៅក្នុងកម្រិតមួយខុសគ្នា បើយើងមើលពីជំនួយសហរដ្ឋអាមេរិក ផ្ដោតខ្លាំងទៅលើការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្ដែសម្រាប់ជំនួយរបស់ចិន មើលទៅហាក់ដូចជាប្រើឥទ្ធិពលច្រើនមកលើរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយរបស់រដ្ឋនីមួយៗ»។

លោក មាស នី បន្ថែមថា ប្រសិនបើកម្ពុជាលម្អៀងទៅរកមហាអំណាចណាមួយ អាចធ្វើឲ្យមានការឃ្លាតចាកពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងត្រូវហែកហួរដោយប្រទេសមហាអំណាច ទីបំផុតអាចធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិភូមិសាស្រ្ដនយោបាយ។

លោក គិន ភា ប្រធានវិទ្យាសា្ថនទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា លើកឡើងថា ទោះបីជាទំនាក់ទំនងជាមួយអាមេរិកមិនសូវល្អ កម្ពុជានៅតែរក្សាគោលជំហរ គឺមិនអាចកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឬទីក្រុងប៉េកាំងនោះទេ។

លោក គិន ភា បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «កម្ពុជាមិនជ្រើសយកប្រទេសណាមួយជំនួសប្រទេសណាមួយទេរវាងទំនាក់ទំនងការបរទេសរបស់ខ្លួនទាំងនយោបាយ ការអនុត្តជាក់ស្ដែង ទាំងក្របខណ្ឌរដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺកម្ពុជាប្រកាន់នយោបាយការបរទេសមួយ គឺមិនយកប្រទេសណាមួយជាសត្រូវ គឺរួមរស់ដោយសន្តិសហវិជ្ជមានជាមួយបណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ ដូច្នេះ ទំនាក់ទំនងល្អជាមួយចិន មិនមែនមានន័យថា កម្ពុជាត្រូវតែជាសត្រូវសហរដ្ឋអាមេរិកទេ»។

ប្រទេសចិនបានសន្យាកាលពីឆ្នាំមុនថា នឹងផ្តល់ជំនួយដល់កម្ពុជាចំនួន៦០០លានដុល្លារ សម្រាប់ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ ទៅឆ្នាំ២០២១ ជាមួយនឹងការសន្យាទិញអង្ករកម្ពុជាចំនួន៤០ម៉ឺនតោន ដោយប្តេជ្ញាជំរុញពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឲ្យបាន១០ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៣ និងជំរុញការវិនិយោគចិនបន្ថែមទៀត។

ប្រទេសចិនក៏ជាអ្នកវិនិយោគបរទេសធំជាងគេរបស់កម្ពុជាផងដែរ ដោយមានទុនវិនិយោគចំនួន៥,៣ពាន់លានដុល្លារ ឬប្រហែល១ពាន់លានដុល្លារ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅរវាងឆ្នាំ២០១៣ និងឆ្នាំ២០១៧។ នេះយោងតាមភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ដែលដកស្រង់ទិន្នន័យផ្លូវការ។

ចំណែកឯការវិនិយោគទុនរបស់អាមេរិកនៅកម្ពុជា មានតម្លៃ១៥១លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៧ គឺកើនឡើង១១,៩% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦។

នៅក្នុងសុន្ទរកថាពីចម្ងាយនៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិតាមរយៈប្រព័ន្ធ Video Conference កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានថ្លែងថា ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍តែងត្រូវបានក្លាយជាមុខព្រួញនៃការដាក់ទណ្ឌកម្មចំពោះកិច្ចដំណើរការប្រឹងប្រែងកសាងជាតិរបស់ខ្លួនដែលមិនបានល្អឥតខ្ចោះស្របតាមស្តង់ដាររបស់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ខណៈសមត្ថភាពប្រទេសទន់ខ្សោយទាំងនោះនៅមានការខ្វះខាតក្នុងការការពារសិទ្ធិជាមូលដ្ឋាន។

លោកបានលើកឡើងបន្តថា ការប្រកួតប្រជែងរវាងប្រទេសមហាអំណាច បានបង្ករារាំងខ្ទប់ដល់សិទ្ធិស្វ័យសម្រេចរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងការជ្រើសរើសយកឯករាជ្យ និង អធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ដែលជាមាគ៌ាសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍក៏ដូចជាការជ្រើសរើសដៃគូមិត្តភាព ដើម្បីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ។

លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថ្លែងថា កម្ពុជាអត់មានមូលដ្ឋានទ័ពចិនឈរជើងនៅកម្ពុជានោះទេ ហើយបានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលនៅតែរក្សាជំហរមិត្តភាព សាមគ្គីភាព ទ្វេភាគីជាមួយអាមេរិកដដែល។

លោក សុខ ឥសាន ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា៖ «ក្នុងករណីណាក៏ដោយ កម្ពុជាប្រកាន់ភ្ជាប់នូវគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត្យ អចិន្ត្រៃយ៍ ដូចបានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ មិនឃ្លាតឆ្ងាយពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានទេ»៕

ព្រះមេគណរាជធានីភ្នំពេញ៖ ព្រះសង្ឃអាចចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយបាន តែមានដែនកំណត់

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Sat, 12 Sep 2020 16:19:11 +0000

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី ឃឹម សន ព្រះមេគណរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា ព្រះពុទ្ធសាសនាមិនបានហាមឃាត់ព្រះសង្ឃមិនឲ្យចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយនោះទេ ប៉ុន្ដែត្រូវស្ថិតនៅក្រោមពុទ្ធបញ្ញាត្តិ និងច្បាប់ជាតិ ដែលជាដែនកំណត់។

នៅក្នុងបទសម្ភាស៍កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០នេះ សម្ដេច ឃឹម សន មានសង្ឃដីការថា ព្រះពុទ្ធសាសនា មិនបានហាមឃាត់ព្រះសង្ឃ មិនឲ្យចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែមិនអាចចូលរួមធ្វើបាតុកម្ម និងក៏មិនអាចឈរឈ្មោះក្នុងការបោះឆ្នោតបានដែរ។

ព្រះពុទ្ធជ័យមុនី បានពន្យល់បន្ថែមថា៖ «ត្រង់ណាច្បាប់ជាតិ គេអនុញ្ញាតធ្វើនយោបាយត្រឹមណា ហើយត្រឹមណាធម៌វិន័យអាចធ្វើបាន ដូចសង្ឃប្រកាសអញ្ចឹង បានធ្វើអនុសំវច្ឆររួមគ្នាថា បព្វជិតចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយ ដូចការចូលរួមបោះឆ្នោតអីបាន ប៉ុន្តែមិនអាចឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោត ធ្វើបេក្ខភាព បេក្ខជន ធ្វើជាតំណាងរាស្ត្រ ហើយមិនអាចចូលរួមធ្វើបាតុកម្មបានទេ»។

សម្តេចព្រះ ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក បានពន្យល់បន្ថែមថា៖ «ជាធម្មតាយើងជាអ្នកបួស ដូចជាមិនមានតែព្រះពុទ្ធសាសនាទេ ដូចប្រទេសយើង គឺមានសាសនាធំៗ ដូចជាសាសនាគ្រឹស្ដ សាសនាឥស្លាម ក៏អ្នកបួសគេ ក៏មិនបានយកសកម្មភាពមកធ្វើផ្ទុយច្បាប់រដ្ឋ និង វិន័យសាសនារបស់គេដែរ យ៉ាងណាម៉ិញ យើងសាកសមជាព្រះសង្ឃ ជាអ្នកបួស មុននឹងធ្វើអ្វីទាល់តែធ្វើប្រកបដោយបញ្ញា»។

សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី ឃឹម សនបានបន្តថា៖ ‌‌«ពោល សីល សមាធិ បញ្ញា បានសេចក្តីថាយើងដោះស្រាយក្នុងវិធីអ្វីមួយត្រូវយកបញ្ញាមកដោះស្រាយតាមទ្រឹស្តីរបស់ព្រះពុទ្ធ បានទៅរួច មិនអាចឃើញគេធ្វើខុសអីមួយ យើងយកកំហឹងមកដោះស្រាយ មិនអាចទៅរួចទេ»។

លោកបណ្ឌិត មាស នី បានលើកឡើងថា សង្គមកម្ពុជា ពីដើមមក ចលនាសង្គមសំខាន់ៗ ដែលបានកើតមានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ភាគច្រើនចេញពីព្រះសង្ឃ មានឈ្មោះដូចជាអាចារ្យ ហែម ជៀវ ពោធិកំបោរ អាចារ្យល័ក្ខ ដែលសុទ្ធតែជាប្រវត្តិនៃការតស៊ូដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ សង្គមសំខាន់ៗណាស់។

លោក មាស នីបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «បើសិនជាសាសនាមានឥទ្ធិពលទៅខាងណាមួយ ការគាំទ្រក៏នៅតែមាន រាល់ថ្ងៃយើងឃើញហើយ កាលណាមានការតវ៉ា រាលដាលដល់ព្រះសង្ឃអីហ្នឹង ច្រើនតែមានខាងប្រព័ន្ធរដ្ឋ តែងតែចេញវិធានការទប់ទល់ដោយខ្លាច មានឥទ្ធិពលពីព្រះសង្ឃ»។

សូមរំលឹកផងដែរថា កាលពីខែសីហាកន្លងទៅនេះ អាជ្ញាធរបានហាម និងឃាត់ព្រះសង្ឃខ្លះដែលនិមន្ដចូលរួមសកម្មភាពតវ៉ាទាមទារឱ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន ប្រធាសហជីព ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារដោយសាររឿងព្រំដែនជាមួយវៀតណាម៕

អ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហមមួយចំនួន មិនចាប់អារម្មណ៍នឹងការស្លាប់របស់អតីតមេគុកទួលស្លែង

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Sat, 05 Sep 2020 03:24:57 +0000

អ្នករស់រានមានជីវិតពីរបបឃោរឃៅខ្មែរក្រហម និងជនរងគ្រោះមន្ទីរស២១ បាននិយាយក្នុងសប្តាហ៍នេះថា ពួកគាត់មិនបានចាប់អារម្មណ៍ នឹងការស្លាប់របស់អតីតមេគុកទួលស្លែង លោក កាំង ហ្គេចអ៊ាវ ហៅ ឌុច កាលពីពេលថ្មីៗនោះទេ ដោយសារពួកគាត់យល់ថាបានទទួលយុត្តិធម៌ខ្លះហើយ។

មុខរបរជាគ្រូបង្រៀន និងជាអតីតប្រធានសន្តិសុខ ស-២១ លោកឌុច ដែលបានស្លាប់កាលពីថ្ងៃពុធ ទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ នៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពកម្ពុជា សូវៀត គឺជាមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដំបូងគេបង្អស់ ដែលត្រូវបានគេយកមកកាត់ទោស ដោយសាលាក្តីកូនកាត់ដែលគេហៅថាអង្គបុរេជំនុំជម្រះវិសមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា។

សាលាក្តីកូនកាត់មួយនេះ បានសម្រេចផ្តន្ទាទោសលោកឌុច ក្នុងឆ្នាំ២០១០ ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល៣៥ឆ្នាំ ពីបទសម្លាប់រង្គាល និងមនុស្សឃាត ក្រោយបានរកឃើញថា ក្នុងរយៈពេលគ្រប់គ្រងមន្ទីរស-២១ រយៈពេល៣ឆ្នាំរបស់គាត់ គឺបានបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់ ជាង១២,២៧២នាក់។

ក៏ប៉ុន្តែនៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ អ្នករស់រានមានជីវិត និងជនរងគ្រោះមន្ទីរស២១ មិនមានការភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះដំណឹងស្លាប់របស់លោកកាំង ហ្គេចអ៊ាវនោះទេ។

លោកជុំ ម៉ី អាយុ៩០ឆ្នាំ អ្នកនៅរស់រានមានជីវិតពីគុកទួលស្លែងបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «បើគាត់ទៅចឹងហើយ ឲ្យគាត់ទៅឲ្យផុតទៅ ហើយឲ្យគាត់ ចាប់ជាតិក្រោយ កុំសម្លាប់គេអញ្ចឹងទៀត»។

លោកជុំ ម៉ី គឺអ្នកនៅរស់រានជីវិតតែប្រមាណបីនាក់ទេ ពីគុកទួលស្លែង ហើយលោកធ្លាប់បានអះអាងថា គាត់អាចរស់បាន ក៏ដោយសារចេះជួសជុលម៉ាស៊ីនភ្លើងឲ្យពួកទាហានខ្មែរក្រហម។

លោកជុំ ម៉ីបាននិយាយបន្តថា៖ «ខ្ញុំថាយុត្តិធម៌វាបានហើយ ព្រោះតុលាការបានកាត់ទោសគាត់អស់មួយជីវិត ឥឡូវគាត់អស់ជីវិតហើយ នៅអនុវត្តទោសអីកើតទៀត?»។

ចំណែកឯពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត ដែលធ្លាប់បានឆ្លងកាត់របបខ្មែរក្រហមដែរនោះ លោក នុត ម៉ី អាយុ៨៤ឆ្នាំ បានមានប្រសាសន៍ថា លោកហាក់មិនបានចាប់អារម្មណ៍ និងក៏មិនបានដឹងសោះឡើយពីការស្លាប់របស់លោកឌុច។

លោក នុត ម៉ី បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំស្គាល់តើឌុច តែអត់ដឹងផង អត់បានដឹងថាគាត់ស្លាប់ផង»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ពលរដ្ឋបីរូបដែលនៅក្បែរនោះដែលអះអាងថាសុទ្ធតែជាអ្នកដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់របបខ្មែរក្រហម ថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ដូចៗគ្នាថា ពួកគាត់ពុំបានដឹងសោះឡើយពីមរណភាពរបស់ឌុច ហើយហាក់មិនមានការភ្ញាក់ផ្អើលនោះទេ ពេលអ្នកយកព័ត៌មានបានប្រាប់គាត់ពីដំណឹងនេះ៕

Vox Pop: ទស្សនៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនលើការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា

ឌុចឧត្តម (Duch Utdom) — Tue, 01 Sep 2020 15:24:13 +0000

ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ហាក់មានការបើកចំហខ្លាំង គួរឲ្យគត់សម្គាល់ ក៏ប៉ុន្តែនៅតែមានការរើសអើង និងភាពមិនពេញចិត្ត ពីប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាកិច្ចសម្ភាសន៏ ស្តីការយល់ឃើញ របស់ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនលើបញ្ហានេះ។

ក្នុងបទសម្ភាស៍នេះ មាន៣សំណួរសួរទៅកាន់ពួកគាត់៖

១. តើអ្នកធ្លាប់ឃើញ និងស្គាល់អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាឬទេ? យល់ដូចម្ដ៉េច?

២. តើអ្នកយល់យ៉ាងដូចម្តេចទៅលើការលើកឡើងមួយដែលថា ការ ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ធ្វើឲ្យមានការផុតពូជមនុស្ស និងមិនមានការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងសង្គម?

៣. តើអ្នកមានការគាំទ្រទៅលើច្បាប់ការពារអ្នកស្រលាញ់ ភេទដូចគ្នាឬទេ? ហេតុអ្វី?

…..

យុវជន ព្រី វិសាល វ័យ២០ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី១ កំពុងសិក្សាជំនាញវិស្វកម្ម

វិទ្យាសាស្រ្ត នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ មកពីខេត្តបាត់ដំបង

ស្រុកសំពៅលូន។

កំពុងតែដើរកំសាន្តក្បែរព្រះបរមរាជវាំង លោកវិសាល បានយល់ឃើញថាការ

ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មិនមានអ្វីខុសទេ ប៉ុន្តែមិនសូវសមស្របទៅតាមបរិបទសង្គមខ្មែរ។

លោកព្រី វិសាល បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់មានមិត្តជាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា កាលពីនៅរៀនវិទ្យាល័យ តាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មិនខុសទេ ប៉ុន្តែវាមិនសូវត្រូវ នឹងបរិបទសង្គមខ្មែរ ព្រោះធម្មតា មនុស្ស

ស្រលាញ់គ្នា តែងតែ មានប្រុស និងស្រីដើម្បី បន្តពូជ ណាមួយទៀត វាខុសនឹងធម្មជាតិ»។

លោកព្រី វីសាល បានបន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំមានគំនិតគាំទ្របន្តិច និងអត់បន្តិច ពីព្រោះវាគឺជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់បុគ្គល យើងមិនអាចហាមពួកគាត់ទេ»។

…..

លោកនាង សុភ័ណ្ឌដារ៉ា វ័យ៥៤ឆ្នាំ ជាមន្រ្ដីនរគបាលបរមរាជវាំងនៃនាយកដ្ឋានអង្គរក្ស កំពុងតែបំពេញការងារនៅក្រៅបរិវេនព្រះបរមរាជវាំង បានបញ្ចេញជាមតិយោបល់ថា គួរតែមានច្បាប់ប្រឆាំង នឹងអ្នកដែលស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា។

លោកនាង សុភ័ណ្ឌដារ៉ា បានមានប្រសាស៍ថា៖ «ខ្ញុំធ្លាប់លឺ និងបានឃើញរឿងបញ្ហាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ខ្ញុំគិតថាគួរបង្កើតច្បាប់មួយ មិនឲ្យអ្នកទាំងពីរហ្នឹង ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាទេ នេះនៅក្នុងចិត្តខ្ញុំផ្ទាល់ ពីព្រោះថាមនុស្សយើង កើតមកសម្រាប់ផ្សំផ្គុំ ជាមួយភេទផ្ទុយគ្នា មានញី មានឈ្មោល បើនិយាយពីសត្វ មានប្រុស មានស្រី បើនិយាយពីមនុស្ស»។

…..

កំពុងបំពេញកិច្ចការសាលានៅហាងកាហ្វេមួយកន្លែង និស្សិតឈ្មោះ កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា វ័យ២០ឆ្នាំ សិក្សាឆ្នាំទី១ជំនាញអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេស នៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ រស់នៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា បាននិយាយថា គួរតែមានច្បាប់ការពារ និងច្បាប់អនុញ្ញាតិឲអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា អាចរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បាន ដូចមនុស្សប្រុស និងមនុស្សស្រីដែរ។

កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំគិតថាយើង គួរតែបង្កើតច្បាប់ការពារបុគ្គលម្នាក់ៗ ដែលគាត់ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ជាក់ស្ដែងខ្ញុំធ្លាប់លឺនៅក្នុងវិទ្យុ អេប៊ីស៊ី គាត់ស្រលាញ់ប្រុសដូចគ្នា ម្នាក់ដើរតួជាប្រុស ម្នាក់ទៀតដើរតួជាស្រី ខាងស្រីមានលុយមានកាក់ក៏ទៅនៅជាមួយផ្ទះខាងប្រុស ដល់ពេលគាត់ជួបបញ្ហា ខាងប្រុសបោះបង់គាត់»។

កញ្ញាសែម សូម៉ាលីដា បន្ថែមទៀតថា៖ «ចឹងចង់ឲ្យមានច្បាប់ការពារបុគ្គលទាំងពីរហ្នឹង ស្មើគ្នា ទោះបីគាត់ ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាដ៏ដោយ ណាមួយនេះ ក៏ដូចជាទំនួលខុសត្រូវរបស់សង្គមដែលត្រូវធ្វើជូនពលរដ្ឋខ្លួនដែរ»។

…..

កញ្ញា វណ្ណា រស្មី វ័យ២៣ឆ្នាំជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ ដេប៉ាតឺម៉ង់អក្សរសាស្រ្តខ្មែរ មកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានលើកឡើងថា អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា រងសម្ពាធ និងមានការរើសអើងក្នុងសង្គមជានិច្ច បើទោះបីជាគេនិយាយថា មិនឲ្យរើសអើងក៏ដោយ។

កញ្ញា វណ្ណា រស្មី បានលើកឡើងថា៖ «វាមិនមែនជាបញ្ហាក្នុងសង្គមខ្លាំងនោះទេ ព្រោះវាជាទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគាត់ ហើយពួកគាត់ ក៏មិនបានបង្កការលំបាកដល់ពួកយើងដែរ»។ កញ្ញា វណ្ណា រស្មី បន្ដថា៖ «ប៉ុន្ដែពួកគាត់អាចរងសម្ពាធមានការរើសអើងក្នុងសង្គមជានិច្ច បើទោះបីជាគេនិយាយថាមិនឲ្យរើសអើងក៏ដោយ»។

…..

លោក រិទ្ធ សុធា មកពីខេត្តព្រៃវែង បញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រនៅសាលាភូមិន្ទ

ភ្នំពេញ ផ្នែកប្រវត្តិវិទ្យា បានយល់ឃើញថា ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មិនទាស់ខុសទេ ប៉ុន្តែវាប៉ះពាល់ដល់ប្រពៃណី ប្រសិនបើ ពួកគាត់បំផុសបំផុលថែមទៀត។

លោក រិទ្ធ សុធា និយាយថា៖ «ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ធ្វើឲ្យបាត់បង់តំណពូជ បាត់បង់ធនធានមនុស្ស លោកមិនពេញចិត្តចំពោះរឿងហ្នឹងទេ គួរតែមានច្បាប់កុំឲ្យរឿងហ្នឹងកាន់តែរីកធំទៅៗ»។ គាត់បន្ថែមថា៖ «ពេលខ្លះ គ្រួសារក៏បាត់បង់សេដ្ឋកិច្ច ព្រោះមិនហ៊ានចេញមុខក្នុងសង្គម ដោយសារមានកូន ជាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា»។

…..

កញ្ញាគឹម ចាន់លាភី វ័យ១៨ឆ្នាំ កំពុងសិក្សាឆ្នាំទី១ជំនាញវិស្វរកម្មវិទ្យាសាស្រ្ដ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ មកពីខេត្តតាកែវ បានបញ្ចេញជាមតិយោបល់ថាស្រីៗស្រលាញ់គ្នា ដោយសារប្រុសៗ សាវ៉ាពេក។

កញ្ញាគឹម ចាន់លាភី បានលើកឡើងថា៖ «ជួនកាលស្រីៗស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា មកពីមនុស្សប្រុសសាវ៉ាពេក ធ្វើឲ្យខូចចិត្ត ហើយមាននារីលួងលោម ក៏ត្រូវគ្នាហើយក៏ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា»។ កញ្ញាយល់ឃើញថា សម័យទំនើបបច្ចុប្បន្ន បើទោះជាស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏ពួកគេនៅតែអាចមានកូនបានដែរ ដូច្នេះគួរតែបង្កើតច្បាប់ការពារពួកគាត់ ពីព្រោះការបំបែកបំបាក់អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ក៏ជាឧក្រឹដ្ឋកម្មមួយដែរ។