ហាន ណូយ (Han Noy) – Newsroom Cambodia

មន្ត្រីបក្សភ្លើងទៀនម្នាក់ ការពារភាពស្អាតស្អំ ក្រោយក្រសួងអប់រំដកឈ្មោះចេញពីក្របខ័ណ្ឌ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Mon, 12 Jun 2023 07:54:09 +0000

ប្រធានក្រុមការងារគណបក្សភ្លើងទៀនម្នាក់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ស៊ិន វុត្ថា បានច្រានចោលចំពោះការដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លុបឈ្មោះលោកចេញក្របខណ្ឌគ្រូបង្រៀន ក្រោមហេតុផលថាលោកធ្វើខុសវិជ្ជាជីវៈជាមន្ត្រីរាជការ។

ការលើកឡើងរបស់ប្រធានគណបក្សប្រឆាំងនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយក្រសួងអប់រំ បានលុបឈ្មោះលោកចេញពីក្របខណ្ឌក្រសួងអប់រំ ក្រោមហេតុផលថា ប្រព្រឹត្តខុសនឹងវិជ្ជាជីវៈមន្ត្រីរាជការ កាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ។

លោក ស៊ិន វុត្ថា បានឱ្យដឹងថា រូបលោក ជាគ្រូបង្រៀនកម្រិតឧត្តមនៅវិទ្យាល័យសិរីសោភ័ណ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តាំងពីឆ្នាំ២០០៧មកម្ល៉េះ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ លោកក៏បានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យនយោបាយជាមួយគណបក្សភ្លើងទៀន។ លោកបន្តថា ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ខាងមន្ត្រីអប់រំខេត្ត បានហៅរូបលោកទៅជជែក និងបញ្ចុះបញ្ចូលលោកឱ្យចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធ ហើយក្រោយមកក៏ស្រាប់តែក្រសួងអប់រំ ចេញលិខិតលុបឈ្មោះលោកចេញពីក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋនេះតែម្តង។

លោកថា៖ «ជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ខ្ញុំដែលមានការរើសអើង បើសិនជាវាពាក់ព័ន្ធជាមួយរឿងនយោបាយ ហើយខ្ញុំខ្លួនឯងបានចូលរួមនយោបាយតាមបែបស្របច្បាប់ តាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីទាញកម្ពុជាឱ្យដើរផ្លូវកាន់តែល្អប្រសើររីកចម្រើន»។

ប្រធានក្រុមការងារគណបក្សភ្លើងទៀនខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ស៊ិន វុត្ថា បានឱ្យដឹងទៀតថា ក្រោយការលុបឈ្មោះនេះ រូបលោកនឹងដាក់លិខិតទៅមន្ទីរអប់រំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីសុំការបញ្ជាក់ពីមូលហេតុឱ្យបានច្បាស់លាស់។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក រស់ សុវាចា និងប្រធានមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡាខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ឈូ ប៊ុនរឿង បានបដិសេធអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមជុំវិញករណីនេះ ដោយស្នើឱ្យមើលទៅតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងវិញ។

នាយកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត ថ្លែងថា ប្រសិនបើក្រសួងលុបឈ្មោះមន្ត្រីរាជការចេញពីក្របខណ្ឌ ដោយមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុ និងមិនបានបញ្ជាក់ពីកំហុសឆ្គង តាមលក្ខន្តិកៈស្តីពីមន្ត្រីរាជការច្បាស់លាស់ទេ នោះអាចនឹងប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោកថា៖ «ខ្ញុំមានការសោកស្តាយដែរ ពីព្រោះបើសិនជាការបញ្ចប់ក្របខណ្ឌមន្ត្រីរាជការ ដោយសារតែពួកគាត់ចូលរួមជីវភាពនយោបាយ ជាពិសេសអ្នកដែលចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រឆាំង ហើយត្រូវបានលុបឈ្មោះចេញពីក្របខណ្ឌមន្ត្រីរាជការ ដោយមិនមានមូលហេតុច្បាស់លាស់ ហើយមិនមានកំហុសឆ្គងតាមលក្ខន្តិកៈស្តីពីមន្ត្រីរាជការទេ អាហ្នឹងវាជាការប៉ះពាល់សម្រាប់ការអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋ ពីព្រោះពលរដ្ឋនីមួយៗ មានសិទ្ធិនៅក្នុងការចូលរួមជីវភាពនយោបាយនៃគណបក្សនយោបាយណាមួយ»។

បើតាមអ្នកនាំពាក្យគណបក្សភ្លើងទៀន លោក គឹមសួរ ភិរិទ្ធ មន្ត្រីរាជការដែលជាសមាជិកគណបក្សប្រឆាំងមួយនេះ ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីមុខតំណែងពីក្របខណ្ឌរដ្ឋ ជាបន្តបន្ទាប់ មកទល់ពេលនេះ ប៉ុន្តែលោកពុំទាន់បានដឹងពីចំនួនជាក់លាក់នៅឡើយទេ៕

គណបក្សភ្លើងទៀននៅតែមានបំណងជួបជុំដើម្បីទាមទារចូលរួមការបោះឆ្នោត ទោះរងការព្រមានជាបន្តបន្ទាប់

ហាន ណូយ (Han Noy) — Thu, 08 Jun 2023 01:38:52 +0000

គណបក្សភ្លើងទៀន ដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំជាងគេនៅកម្ពុជា នៅតែមានឆន្ទៈធ្វើការជួបជុំតស៊ូមតិដើម្បីបានចូលរួមការបោះឆ្នោតពេលខាងមុខ បើទោះរងការព្រមានម្តងហើយម្តងទៀតពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។

អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន លោក រ៉ុង ឈុន ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា គណបក្សនៅតែចង់ធ្វើការជួបជុំនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ។

លោកថ្លែងថា៖«ជំហរគឺនៅដដែល ប៉ុន្តែពេលនេះយើងត្រូវបានលើកពេលសិន [គម្រោងចង់ធ្វើកាលពីសប្តាហ៍មុន] ហើយការដាក់ពេលវេលាកំណត់នឹងទៅតាមលិខិតដែលយើងដាក់ជូនដំណឹងទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ»។

បើតាមអនុប្រធានគណបក្សរូបនេះ គណបក្សភ្លើងទៀនធ្វើទៅតាមនីតិវិធីក៏ដូចជាច្បាប់កម្ពុជា ខណៈលោកចាត់ទុកការព្រមានរបស់លោក ហ៊ុន សែន ជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

គម្រោងជួបជុំអ្នកគាំទ្រ និងសមាជិកប្រមាណ១ម៉ឺននាក់ របស់គណបក្សភ្លើងទៀន កើតឡើងក្រោយស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោតបដិសេធមិនចុះបញ្ជីឱ្យគណបក្សមួយនេះចូលរួមការបោះឆ្នោតនាខែកក្កដាខាងមុខ ក្រោមហេតុផលថាគណបក្សមួយនេះមិនបានភ្ជាប់មកជាមួយនូវសំណៅដើមដែលបានចុះបញ្ជីគណបក្សនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ។ សំណៅដើមដែល គ.ជ.ប តម្រូវ ត្រូវបានគណបក្សភ្លើងទៀនអះអាងថាបានបាត់ទៅហើយ។

គណបក្សភ្លើងទៀនចាត់ទុកការសម្រេចរបស់ គ.ជ.ប មិនសមហេតុផល។ ក្រោយមក គណបក្សក៏បានប្តឹងទាស់ទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ដែលជាស្ថាប័នសម្រេចចុងក្រោយ ប៉ុន្តែក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញយល់ស្របទៅតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់ ជ.គ.ប។

ការសម្រេចពន្យារពេលនៃការជួបជុំរបស់គណបក្សភ្លើងទៀន កើតឡើងក្រោយលោក ហ៊ុន សែន ព្រមានចាប់ដាក់ពន្ធនាគារ បើសិនជាបក្សប្រឆាំងហ៊ានធ្វើបាតុកម្មដូចទៅនឹងអ្វីដែលមេដឹកនាំគណបក្សមួយនេះបានគ្រោង។

ថ្លែងនៅក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាកម្មករកម្មការិនី នៅក្នុងសួនឧស្សាហកម្មខេមតុនក្នុងខេត្តកណ្ដាល កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ លោក ហ៊ុន សែន ព្រមានសាជាថ្មីម្តងទៀតទៅកាន់មេដឹកគណបក្សភ្លើងទៀនថា៖ «សូម្បីតែអាអ្នកចង់ធ្វើបាតុកម្មប៉ុន្មានថ្ងៃនេះម្តងហើយម្តងទៀត ខ្ញុំនៅតែបញ្ជាក់ថាបើអ្នកឯងហ៊ានធ្វើ បទបញ្ជារបស់ខ្ញុំត្រូវតែអនុវត្ត។ កុំបង្កើតចលាចល។ អ៊ីចឹងទេយើងត្រូវរួមគ្នាការពាររក្សាសន្តិភាពនេះ»។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ធ្លាប់លើកឡើងកន្លងមកពាក់ព័ន្ធនឹងការដែលគណបក្សភ្លើងទៀនមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមការបោះឆ្នោតថាជា«ល្បិចកល» របស់គណបក្សខ្លួនឯង ដើម្បីឱ្យបរទេសមកដាក់សម្ពាធមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាង

ណាក្តី គណបក្សភ្លើងទៀន នៅតែរក្សាជំហរ និងបង្ហាញថា ខ្លួនពិតជាចង់ចូលរួមការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ និងមិនមានឧបាយកលឱ្យបរទេសគាបសង្កត់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអ្វីនោះទេ។

នាយកគ្រប់គ្រងកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត សម្តែងការព្រួយបារម្ភពាក់ព័ន្ធជាមួយការថ្លែងរបស់លោក ហ៊ុន សែន។ លោកកត់សម្គាល់ថា ការធានាបាននូវការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាការសំខាន់ និងថាអ្នកនយោបាយត្រូវតែបែងចែកឱ្យដាច់រវាងបញ្ហានយោបាយនិងសិទ្ធិមនុស្ស។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អ៊ីចឹងយើងជាអង្គការសង្គមស៊ីវិល យើងមិនចង់ឃើញថាទេ ទោះបីជាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៃអំពើការចាប់ខ្លួនឬក៏អំពើនៃប្រទូសរ៉ាយក៏អំពើហិង្សាណាមួយកើតឡើងទេ។ យើងចង់ឃើញអ្នកនយោបាយខ្មែរទាំងអស់ត្រូវតម្កល់ឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិ ឧត្តមប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋជាធំ ហើយត្រូវតែដោះស្រាយគ្នាដោយសន្តិវិធីតាមការចរចា លក្ខណៈដោយសន្តិវិធីដើម្បីបញ្ចៀសនូវបាតុភាពឬក៏ព្រឹត្តិការណ៍ណាដែលកើតឡើង ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់សង្គមជាតិយើងឬក៏ប្រជាពលរដ្ឋ»។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាកម្ពុជា លោក ផៃ ស៊ីផាន ថ្លែងការពារលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា ជាការបំពេញភារកិច្ចក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលដើម្បីការពារនិងថែរក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ នៅមុនការបោះឆ្នោត។ លោកបន្តថាការលើកឡើងរបស់លោក ហ៊ុន សែន ជាការដាស់តឿនកុំឱ្យមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងគិតខុស ដោយផ្អែកទៅលើច្បាប់។

លោកថ្លែងថា៖«ដូច្នេះច្បាប់ទី១ គជប ទី២យើងមិនពេញចិត្តទៅប្តឹងទៅក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ។ ដូច្នេះការសម្រេចនេះគឺជាការសម្រេចបិទផ្លូវតវ៉ា ឬក៏ការលើកឡើងរបស់សម្តេច គ្រាន់តែជាការរំលឹកប៉ុណ្ណោះ។ កុំឱ្យគិតខុស កុំឱ្យធ្វើខុស ដែលវាប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃខាងមុខនេះ»។ គួរបញ្ជាក់ថា គណបក្សភ្លើងទៀនទទួលបានសំឡេងគាំទ្រប្រមាណ ១លាន ៦សែននាក់ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់កាលពីឆ្នាំ ២០២២។ សំឡេងគាំទ្រនេះត្រូវបានអ្នកតាមដានទស្សន៍ទាយថា គណបក្សជំទាស់មួយនេះអាចទទួលបានអាសនៈចន្លោះពី ២០ ទៅ ៣០ ក្នុងចំណោមអាសនៈរដ្ឋសភាសរុបចំនួន ១២៥បើគណបក្សនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ៕

ពលរដ្ឋនៅម្តុំផ្លូវ៦០ម៉ែត្រចង់ឲ្យមានធុងសំរាមតាមដងផ្លូវ ដើម្បីកាត់បន្ថយការបោះចោលសំរាមរាយប៉ាយ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Sat, 16 Jan 2021 03:57:27 +0000

(ភ្នំពេញ)៖ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលរស់នៅតាមបណ្តោយផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ក្នុងខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ លើកឡើងថា ពួកគេចង់ឲ្យអាជ្ញាធររៀបចំដាក់ធុងសំរាមតាផ្លូវនោះ ដើម្បីកាត់បន្ថយអ្នកដំណើរបោះសំរាមចោលដោយគ្មានរបៀបរៀបរយ។

លោក សាំង ហុន ហៅតាម៉ាប់ ជាអ្នកលក់មីឆានៅលើផ្លូវ៦០ម៉ែត្របានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សំរាមគឺមាននៅទីនេះតាំងពីយូរយាណាស់ហើយ ដោយលោកថា មូលហេតុដែលនាំឲ្យសំរាមកើតមាន គឺដោយសារអ្នកដំណើរមកពីកន្លែងផ្សេងៗគ្នាដែលបានឆ្លងកាត់ទីនោះបោះចោល។

លោកថា៖ «ភាគច្រើនអ្នកដំណើរអ្នកដែលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវមកពីផ្សាដើមគរដើមអីចឹង ឬក៏អ្នកមានរបស់ហូបអីចឹង គាត់យកមកគាត់ហូបគាត់បោះចោល និងផ្លូវហ្នឹងទៅ»។

លោកបន្ថែមថា អាជ្ញាធរតែងតែចុះពិនិត្យដែរប៉ុន្តែមិនដែលមកទាន់អ្នកធ្វើដំណើរដែលបោះសំរាមចោលនោះទេ។ លោកបានសំណូមពរទៅកាន់អ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីនោះសូមទុកដាក់សំរាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ។

លោកថា៖ «បើបងប្អូនគាត់ហូបអីក៏ដោយតាមផ្លូវ បើគាត់ដាក់ជាម្តុំឬមួយក៏នេះ កុំឲ្យគាត់ចេះតែបោះតែពីតែពាសចឹង។ ដាក់ជាម្តុំទៅក៏ចេះតែមានគេជួយប្រមែប្រមូលហើយ ដល់ពេលគាត់ចេះតែបោះតែពីតែពាស ហេងស៊យបោះលើអ្នកដើរហ្នឹងទៀត អ្នកអង្គុយហ្នឹងទៀត»។

លោកបន្តថា បើសិនជាអាជ្ញាធរមានលទ្ធភាពដាក់ធុងសំរាមម្តុំហ្នឹងក៏ជាការល្អម្យ៉ាងដែរ។

លោក ស៊ាន ស្រ៊ាង ជាអ្នកបើកឡានដឹកអីវ៉ាន់នៅម្តុំផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា តាមអ្វីដែលលោកបានឃើញ ភាគច្រើនអ្នកដែលចោលសំរាមគឺអ្នកធ្វើដំណើរ មិនមែនជាអ្នកនៅជិតៗហ្នឹង ឬក៏ម្តុំហ្នឹងជាអ្នកបោះនោះទេ។ លោកបន្ថែមថា អ្នកនៅជិតៗទីនេះមិនហ៊ានបោះចោលផ្តេសផ្តាសនោះទេ ព្រោះខ្លាចគេចាប់។

លោកថា៖ «អាហ្នឹងអ្នកធ្វើដំណើរវាបោះមក បើសិនឡានថ្មដូចពួកខ្ញុំប្រយ័ត្នណាស់ខ្លាចគេចាប់ អាហ្នឹងអ្នកដំណើរវាផឹកស៊ីៗបោះមកក៏ប៉ើងចូលម្តុំហ្នឹងហ្មង»។

លោកបន្តថា សូមឲ្យអ្នកដំណើរទាំងអស់កុំបោះសំរាមផ្តេសផ្តាសបែបនេះអី ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់អ្នកបើកឡានដឹកថ្ម ដូចពួកលោកព្រោះនៅពេលដែលអាជ្ញាធរគេចុះមកឃើញឡានពួកខ្ញុំនៅហ្នឹងគេចាប់ពួកខ្ញុំ។

លោកនិយាយថា«សំណូមពរទៅដល់អ្នកបោះតាមផ្លូវកុំឲ្យបោះតែពីតែពាសអី បោះទៅវាប៉ះពាល់ដល់ឡានថ្មរបស់ខ្ញុំ គេថាឡានថ្មខ្ញុំវាពុករលួយ សំណូមពរតែប៉ុណ្ណឹងទេ ដល់ពេលគេធ្វើទៅឡានថ្មខ្ញុំឈប់ហ្នឹងគេមកចាប់ឡានថ្មខ្ញុំ ថាឡានថ្មខ្ញុំមានស៊ីផឹក មានសំរាមមានអី»។

លោកបន្តថា សូមឲ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការឲ្យបានតឹងរ៉ឹងជាងនេះដើម្បីឲ្យអ្នកដំណើរមានវិន័យក្នុងការបោះ និងទុកដាក់សំរាមឲ្យបានគ្រាន់ជាងនេះ។ លោកបន្តថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធទាំងអស់គួរតែដាក់ធុងសំរាម ១រយម៉ែត្រមានមួយអីជាដើម ដើម្បីកុំឲ្យពួកគាត់បោះគ្មានរបៀបបែបនេះទៀត។

លោកបន្ថែមថា កន្លងមកអាជ្ញាធរតែងតែមកដេញ និងចាប់អ្នកចតឡាន និងអ្នកលក់ម្តុំហ្នឹង ប៉ុន្តែលោកមិនដែលឃើញមានចាប់អ្នកដំណើរ ឬក៏អ្នកបោះសំរាមនោះទេ។

ចំណែកលោក សុន សុម៉េត ដែលជាអ្នករត់កង់បីនៅម្តុំផ្លូវ៦០ក៏បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ដែរថា សំរាមគឺត្រូវបានបោះចោលដោយអ្នកដំណើរ ព្រោះយើងអាចឃើញជាក់ស្តែងថា អគារធំៗនៅទីនេះគឺមិនទាន់ធ្វើរួចនៅឡើយ ដូច្នេះមិនទាន់មានមនុស្សមករស់នៅច្រើននោះដែរ។

លោកថា៖ «កាលពីមុនទីនេះមិនទាន់ក្លាយជាតំបន់អភិវឌ្ឍន៍គឺអត់មានសំរាមទេ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីវាក្លាយជាកន្លែងអភិវឌ្ឍន៍ កន្លែងនេះក៏បានក្លាយជាកន្លែងដែលសម្បូរ និងផ្ទុកទៅដោយសំរាម។

លោកបន្ថែមថា ប្រសិនបើអាជ្ញាធរដាក់ធុងសំរាមសម្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋប្រើ នោះនឹងកាត់បន្ថយការបោះចោលផ្តេសផ្តាស។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំស្នើរដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ ឬក៏អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានហ្នឹងអាចដាក់ជាធុងសំរាមតាមចិញ្ចើមថ្នល់ ឬក៏យើងអាចដាក់ជាប៉ាយអីមួយដើម្បីផ្តល់សញ្ញាឲ្យយើងដឹងថា ត្រូវតែដាក់សំរាមក្នុងធុងសំរាម»។

លោកហួ ឆៃងន់ គណៈកម្មការគម្រោងបរិស្ថានស្អាតក្រៀលកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា បញ្ហាសំរាមជាបញ្ហាទូទៅដែលកើតមានឡើងយូរហើយដែលចាំបាច់ត្រូវមានការចូលរួមដោះស្រាយទាំងអស់គ្នា។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «វាពិបាកក្នុងការទទួលយកដែរ បើទោះបីជាគេមិនដាក់ធុងសំរាមឱ្យ ក៏យើងត្រូវទទួលខុសត្រូវដែរ ព្រោះវាជាសំរាមរបស់យើង»។

Newsroom Cambodia បានសុំទាក់ទងទៅកាន់ោក កែវ សាវឿន ចៅសង្កាត់ចាក់អង្រែលើ ប៉ុន្តែលោកប្រាប់ថារវល់ និងជាប់ប្រជុំ ហើយ លោក ពេជ្យ កែវមុនី អភិបាលខណ្ឌមានជ័យមិនលើកទូរស័ព្ទ។

លោក នេត្រ ភត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ការគ្រប់គ្រងសម្អាតហ្នឹងគឹយើងបានផ្ទេរទៅឱ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិហើយ អីចឹងចំពោះវិធានការផាកពិន័យ ឬមួយវិធានការអីមួយ ឬក៏វិធានការអី គឺជាតួនាទីភារកិច្ចរបស់ថ្នាក់ក្រោមជាតិ»៕

អ្នកសម្អាតសំរាមតាមដងទន្លេត្រើយម្ខាងត្អូញត្អែរថាពលរដ្ឋមួយចំនួនចោលសំរាមគ្មានទំនួលខុសត្រូវ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Thu, 14 Jan 2021 06:19:45 +0000

អ្នកអនាម័យដែលបោសសម្អាតសំរាមតាមដងទន្លេត្រើយម្ខាងក្នុងសង្កាត់ និងខណ្ឌជ្រោយចង្វា រាជធានីភ្នំពេញត្អូញត្អែរថា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលធ្វើដំណើរ និងទៅលេងទីនោះ នៅតែបោះចោលសំរាមដោយមិនមានទំនួលខុសត្រូវ។

អ្នកស្រី អ៊ុង ធា មានវ័យ៥០ឆ្នាំ អ្នកអនាម័យនៅម្តុំមាត់ទន្លេ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សំរាមនៅទីនេះគឺក្រុមរបស់អ្នកស្រីបោសសម្អាតជារៀងរាល់ព្រឹក ប៉ុន្តែនៅពេលល្ងាចសំរាមបានលេចឡើងជាធម្មតាវិញ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា សំរាមទាំងនោះត្រូវបានអ្នកទៅនិងអ្នកលក់ដូរនៅទីនោះបោះចោលដោយគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ អ្នកស្រីសំណូមពរដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យជួយសម្អាត និងចេះទុកដាក់សំរាមនៅក្នុងធុងដាក់សំរាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

https://cambonomist.com/news/phnom-penh-wash-management-/

អាជីវករផ្សារកំពង់ពិល ខេត្តព្រៃវែង បារម្ភពីជីវភាពក្រោយអគ្គិភ័យឆាបឆេះផ្សារ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Tue, 24 Nov 2020 04:13:31 +0000

(ព្រៃវែង)៖ ក្រោមពន្លឺថ្ងៃពេលរសៀល កំពុងឈរមើលគេរុះរើគំនរតូបដែលឆេះដើម្បីលក់អេតចាយទាំងទឹកមុខស្រពោន លោក ខេង នឿង អាជីវករលក់ខោអាវ និងស្បែកជើងនៅផ្សារកំពង់ពិល ដែលស្ថិតក្នុងភូមិកំពង់ពពិល ឃុំកំពង់ពពិល ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង បានរៀបរាប់ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់របស់លោកក្នុងតូបនៅផ្សារនេះ គឺត្រូវរងខូតខាតទាំងស្រុង។

ដៃប្រឡាក់ធ្យូងលើកកាន់ក្រមា បុរសអាយុ៤៥ឆ្នាំរូបនេះនិយាយរៀបរាប់ទាំងអួលដើមក លាយទឹកភ្នែកថា លោកមិនមានផ្ទះនោះទេ គឺស្នាក់នៅតូបផ្សារដែលឆេះនេះ ដោយមានតែខោអាវមួយកំផ្លេរជាប់នឹងខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៖ «ទៅថ្ងៃខាងមុខទៀតគឺអត់មានអីទេ គឺមានតែតស៊ូលក់ដូររបស់កំប៉ិកកំប៉ុកដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត និងកូនបីនាក់ទៀតដែលនៅតូចៗកំពុងតែខិតខំសិក្សារៀនសូត្រ។

កាលពីយប់ថ្ងៃទី៤ ឈានចូលថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ផ្សារកំពង់ពពិលដែលមានតូបលក់ដូរចំនួន៩៦តូប ត្រូវបានអគ្គិភ័យឆាបឆេះខូចខាតអស់៧៥តូប ឬស្មើនឹង៧០ភាគរយ ដោយមិនទាន់គិតអ្នកលក់កញ្ច្រែងល្អី ស្មើនិងទឹកប្រាក់ប្រហែល ១លាន៨ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង។

កំពុងឈរសម្លឹងមើលទៅកាន់អ្នកទិញអេតចាយរុះរើយកដែកចេញពីហាង ដែលបានឆេះ អ្នកស្រី អៀង ស្រេង ជាងកាត់ដេរម្នាក់ក្នុងផ្សារកំពង់ពពិល ដែលរងគ្រោះដោយសារអគ្គិភ័យដែរនោះនិយាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា ថា ខណៈពេលដែលភ្លើងកំពុងឆាបឆេះផ្សារ អ្នកស្រីមិនបាននៅទីនោះទេតែគឺកំពុងស្នាក់នៅផ្ទះ។ អ្នកស្រីបន្តថា មិនទាន់មានការបញ្ជាក់អំពីមូលហេតុដែលធ្វើឲ្យភ្លើងឆេះនៅឡើយទេ។

អ្នកស្រីថា ៖ «ទ្រព្យសម្បត្តិខូតខាតអស់ជាងមួយម៉ឺនដុល្លារ ទាំងអីវ៉ែអីវ៉ាន់។ ពេលរុះរើនេះហើយចង់សុំគេធ្វើសារឡើងវិញ ប៉ុន្តែគេថាគេអត់ឲ្យធ្វើទេ រដ្ឋគេថាគេធ្វើឲ្យ»។

អាជីវករកាត់ដេររូបនេះបន្ថែមថា អ្នកស្រីបារម្ភអំពីជីវភាព ដោយសារអ្នកស្រីមិនមានដើមទុនដើម្បីដើម្បីរកស៊ីបន្តនោះទេ ដោយសារការរកស៊ីបច្ចុប្បន្នគឺបានដើមទុនពីការខ្ចីលុយធនាគារ និងលេងតុងទីន។

«និយាយទៅរកស៊ីនៅហ្នឹង គឺដូចធ្វើស្រែធ្វើចម្ការនៅហ្នឹងអញ្ចឹង បានលុយមកទិញមកដាក់កន្លែងហ្នឹងទាំងអស់»។

ចំណែកលោក ជី អ៊ាង មានកូន២នាក់ ជាអាជីវករលក់នាឡិកា កាបូប គ្រឿងកាឡៃ ក្នុងផ្សារកំពង់ពពិល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោករងការខូចខាតបើគិតជាទឹកប្រាក់ប្រហែល៥ពាន់ដុល្លារ។ ដៃកំពុងកាន់ចបប្រមូលកម្ទេចកម្ទីពីភ្លើងឆេះដើម្បីបើកអាជីវកម្មឡើងវិញ បុរសវ័យ៤០ឆ្នាំរូបនេះបន្ថែមថា លោកមិនទាន់ដឹងថា តើអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងមានចំណាត់ការបែបណាអំពីតូបដែលបានឆេះនៅឡើយ។

«ខ្ញុំចង់ធ្វើខ្លួនឯង ឆាប់បានលក់ដូរ ព្រោះចាំគេធ្វើឱ្យវាយូរ។ ចំពោះអាជីវកម្មពេលនេះ យើងអាចឆក់ឱកាសបានលុយខ្លះតិចតួច ប្រក់តង់លក់សិនទៅ ឱ្យតែគែឱ្យបើកឱ្យលក់ ព្រោះនៅសល់លុយតិចតួច ទិញយកមកដាក់លក់បណ្ដើរៗសិនទៅ»។

លោក ជា អ៊ាង បន្ថែមទាំងទឹកមុខស្រងូតស្រងាត់ថា មកដល់ពេលនេះ លោកមិនទាន់បានទទួលជំនួយពីខាងណាទេ ឮតែគេកត់តែឈ្មោះប៉ុន្ដែមិនទាន់បានជំនួយទេ។

ចំណែកលោក ថឹង សំនៀង ជាមេឃុំកំពង់ពពិល បានប្រាប់Newsroom Cambodia កាលពីល្ងាចថ្ងៃអង្គារ៍ ថា ភ្លើងឆាបឆេះបានបំផ្លាញតូប និងផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអស់ប្រមាណ៧៧គ្រួសារ ហើយបើគិតទឹកប្រាក់ជាមធ្យម១លាន៨ម៉ឺនដុល្លារ។

លោកបន្ថែមថា មូលហេតុដែលនាំឲ្យភ្លើងឆេះផ្សារ គឺដោយសារតែការផ្ទុះចរន្តអគ្គីសនីដែលបង្កឡើងពីផ្ទះដែលធ្វើកង់ម៉ូតូ។ វេលាម៉ោងជិត៩នាទីយប់ ខណៈពេលដែលភ្លើងកំពុងតែឆាបឆេះផ្សារកំពង់ពពិលនោះគឺមានការអន្តរាគមន៍ជាច្រើនពីភូមិ ឃុំ ស្រុក និងខេត្ត ក្រុង ដែលសរុបទៅគឺមានឡានទឹករហូតដល់ទៅ២១គ្រឿង។

លោក សំនៀង បន្ដថា អាជ្ញាធរនឹងចាត់ចែងកសាងផ្សារឡើងវិញដើម្បីឲ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់៖ «ការងារពាក់ព័ន្ធបើឲ្យពួកគាត់ធ្វើទៀត វាត្រូវតែឆេះទៀត បើធ្វើទៅគាត់សង់ជាផ្ទះអនាធិបតេយ្យ មានជម្លោះកាន់តែច្រើនហើយខ្វះខាតអនាម័យស្អីៗអញ្ចឹង វាអត់មានស្តង់ដារទេ អញ្ចឹងបានខាងខ្ញុំ ខាងឃុំស្នើរទៅខាងស្រុកខេត្តអាជ្ញាធរ ឲ្យគេធ្វើទៅកុំវាឲ្យអត់មានស្តង់ដារទៀត»។

លោកមេឃុំរូបនេះលើកឡើងថា ការឆាបឆេះផ្សារនេះមិនមានអ្នករងរបួស ឬបាត់បង់ជីវិតនោះទេ ហើយថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារអគ្គិភ័យនេះបានទទួលជំនួយសប្បុរសធម៌មួយចំនួនផងដែរ។

បើតាមរបាយការណ៍របស់នាយកដ្ឋាននគរបាលបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ក្នុងរយៈពេល១០ខែ នៃឆ្នាំ២០២០នេះ គ្រោះអគ្គិភ័យបានកើតឡើងចំនួន៨៧២ករណីគឺកើនឡើងចំនួន១១០ករណី បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងនោះអ្នកស្លាប់ក៏មានការកើនឡើងផងដែរ។

ក្រៅពីបង្កការស្លាប់ និងរបួសមនុស្ស គ្រោះអគ្គិភ័យក្នុងរយៈពេល១០ខែ ឆ្នាំ២០២០នេះ ក៏បានបង្កឲ្យខូចខាតផ្ទះពលរដ្ឋតូចធំចំនួន៦៥៤ខ្នង និងតូបលក់ដូរចំនួន៥០៥តូបផងដែរ។ ចំនួននេះមាន ការកើនឡើង៧៨ខ្នងផ្ទះ និង១២៣តូប បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាពីឆ្នាំ ២០១៩។

លោក នេត វន្ថា ប្រធាននាយកដ្ឋានបង្ការ ពន្លត់អគ្គិភ័យ និងសង្គ្រោះនៃអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិក្រសួងមហាផ្ទៃកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋក៏ដូចជា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះគ្រោះអគ្គិភ័យ ពិសេសអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានខ្សែបណ្ដាញអគ្គិសនីខ្វាត់ខ្វែង៕

ចិនថា នឹងផ្តល់ទិន្នន័យទឹកពេញមួយឆ្នាំដល់បណ្តាប្រទេសទន្លេមេគង្គ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Fri, 06 Nov 2020 02:28:52 +0000

ស្ថានទូតចិន នៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានឲ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំនេះតទៅ ក្រសួងធនធានទឹករបស់ខ្លួននឹងចែករំលែកព័ត៌មានជលសាស្ត្រ ឬទិន្នន័យទឹកទន្លេឡានឆាងពេញមួយឆ្នាំជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសលើដងទន្លេមេគង្ដចំពេលមានការព្រួយបារម្ភថាទំនប់វារីអគ្គិសនីចិនបានបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតនៅផ្នែកខាងក្រោម។

ស្ថានទូតចិនប្រចាំនៅកម្ពុជាបាននិយាយលើទំព័ហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនថា ក្រសួងធនធានទឹកចិនបានចាប់ផ្តើមពិគ្រោះយោបល់អំពីបច្ចេកទេសជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសលើដងទន្លេមេគង្គ និងបានចុះហត្ថលេខាលើ អនុស្សារណៈយោគយល់ស្តីអំពីភាគីចិនផ្តល់ជូនព័ត៌មានជលសាស្ត្ររបស់ទន្លេឡានឆាងពេញមួយឆ្នាំដល់ប្រទេសសមាជិកចំនួន៥ផ្សេងទៀត ដោយស្ថិតក្រោមយន្តការក្រុមការងារចម្រុះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធនធានទឹក ឡានឆាង-មេគង្គ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបានបន្ថែមថា «យោងតាមអនុស្សារណៈយោគយល់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រសួងធនធានទឹកផ្តល់ព័ត៌មានជលសាស្រ្តពេញមួយឆ្នាំនៃស្ថានីយ៍ជលសាស្ត្រអន្តរជាតិ ចំនួន២ ពោលគឺ Yunjinghong និង Man’an នៃទន្លេឡានឆាងជាផ្លូវការ ដល់ប្រទេសដែលមានទន្លេមេគង្គហូរកាត់ទាំងប្រាំ និងគណៈកម្មាធិការទន្លេមេគង្គដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០តទៅ»។

ប្រទេសនៅលើអាងទន្លេមេគង្គក្រោមមានដូចជាប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ថៃ និងវៀតណាម។

ការសិក្សាមួយរបស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកកាំង ឈ្មោះថា Eyes on Earth ដែលផ្សាយក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ បានអះអាងថាប្រទេសចិន បានខ្ទប់ទឹកទន្លេមេគង្គក្នុងបរិមាណយ៉ាងច្រើន កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយទំនប់វារីអគ្គិសនីចំនួន១១កន្លែងក្នុងប្រទេសខ្លួន។

រដ្ឋាភិបាលចិនបានបដិសេធការចោទប្រកាន់់នេះ ដោយលើកឡើងថាការរាំងស្ងួតគឺ ដោយសារអាកាសធាតុ៕

ក្រុមការពារប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជុំរុញរដ្ឋាភិបាលឲ្យផ្តន្ទាទោសជនល្មើសនៃឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងអ្នកកាសែត

ហាន ណូយ (Han Noy) — Tue, 03 Nov 2020 11:43:34 +0000

ក្រុមការពារប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្កើនការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងនិទណ្ឌភាពឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងអ្នកសារព័ត៌មានតាមរយៈការស៊ើបអង្កេត ប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព ឯករាជភាព និងតម្លាភាពទៅលើគ្រប់ករណីបទល្មើសទាំងអស់ ដែលជនរងគ្រោះ និងសាច់ញាតិរបស់ពួកគេនៅកំពុងរងចាំយុត្តិធម៌នៅឡើយ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះ បានធ្វើចំទិវាអន្តរជាតិបញ្ចប់និទណ្ឌភាពលើឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងអ្នកសារព័ត៌មាន ដោយសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា (ខេមបូចា) មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ(CCIM) ក្លឹបអ្នកសារព័ត៌មានបរទេសនៃកម្ពុជា (OPCC) និងសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិក្រុមការពារប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនោះបាននិយាយថា «យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់អាជ្ញាធម៌ឲ្យផ្តន្ទាទោសជនល្មើសនៃឧក្រិដ្ឋកម្មប្រព្រឹត្តមកលើអ្នកសារព័ត៌មាន និងសូមឲ្យរដ្ឋាភិបាលធានាសុវត្ថិភាព នឹងសន្តិសុខជូនដល់អ្នកសារព័ត៌មានគ្រប់រូប ដើម្បីឲ្យឲ្យពួកគេអាចអនុវត្តសិទ្ធសេរីភាពចូលរួមរាយការណ៍ព័ត៌មាននានាដែលកំពុងកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គមដោយមិនមានភាពភ័យខ្លាច»។

គិតត្រឹមក្នុងរយៈពេល១០ខែចុងក្រោយនេះ ចាប់ពីខែមករា ដល់តុលា ឆ្នាំ២០២០ ខេមបូចាបានរកឃើញថាអ្នកសារព័ត៌មាន សរុប៥៩នាក់ បានទទួលរងនូវការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញក្នុងរូបភាពផ្សេងៗ រួមមាន ការប្រើអំពើហឹង្សា ការចាប់ខ្លួន ការបាត់បង់ជីវិត និងការរងបណ្តឹងពីតុលាការជាដើម។

ក្នុងនោះមានអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន២៧នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ៧នាក់ជាជនរងគ្រោះនៃការប្រើអំពើហឹង្សា និងម្នាក់បានស្លាប់។ នេះយោងតាមខេមបូចា។

ក្រសួងព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានហៅសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់អង្គការទាំងនោះថា ជាយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងការទាក់ទាញការយកលុយពីខាងក្រៅ ទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ និងប្រជាប្រិយភាពសម្រាប់ក្រុមខ្លួន និងមានចេតនាបំភាន់សាធារណៈមតិ។

សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងព័ត៌មាននោះបន្ថែមថា «ចំពោះស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចដែលបានអនុវត្តភារកិច្ចរបស់ខ្លួនទៅលើអ្នកសារព័ត៌មានដែលខុសច្បាប់កន្លងមក ថាជាការរំលោភបំពាន បំបិទសិទ្ធិ សេរីភាពសារព័ត៌មាននោះ គឺជាការចោទប្រកាន់ដោយមិនបានពិនិត្យទៅលើអង្គហេតុនិងអង្គច្បាប់ទៅលើករណីនីមួយៗ នោះឡើយ»៕

យុវសិស្សត្រៀមខ្លួនប្រឡងបាក់ឌុបក្នុងអំឡុងកូវីដ ក្រោយការរៀនតាមអនឡាញអស់រយៈពេលកន្លះឆ្នាំ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Wed, 14 Oct 2020 08:45:28 +0000

ការប្រឡងសញ្ញាប័ត្របាក់ឌុបនៅកម្ពុជា តែងប្រព្រឹត្តទៅនៅខែសីហាជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ដោយឡែកឆ្នាំនេះ ការប្រឡងរបស់សិស្សថ្នាក់ទី១២ ត្រូវពន្យារទៅខែធ្នូវិញ ដោយសារតែការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីជំងឺកូវីដ១៩។ ការពន្យារពេលនេះ ធ្វើឲ្យបេក្ខជនត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាជាច្រើនក្នុងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រឡង។

យុវសិស្ស អ៊ី មករា រៀនថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ជាស្រេចហើយសម្រាប់ការប្រលងយកសញ្ញាប័ត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនាពេលខាងមុខនេះ។

យុវសិស្សរូបនេះបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំត្រៀមហើយ បើមេរៀនមើលនៅផ្ទះរាល់ថ្ងៃ ផ្អាកការសិក្សាបានរៀននៅផ្ទះ រៀនតាមអនឡាញតាមអីទៅ អីចឹងគ្រប់គ្រាន់ហើយត្រៀមការប្រឡង»។

យុវសិស្ស មករា បន្តថា ខ្លួនមានសង្ឃឹម៧០%សម្រាប់ការប្រឡង ដោយថា បានត្រៀមខ្លួនទុកជាមុនរួចរាល់ ដូចជារៀនគួរ មើលមេរៀននៅផ្ទះជាដើម។

ចំណែកយុវតី វិន មិនា សិស្សថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមបឹងកេងកង ប្រាប់ថា កញ្ញាមានការពិបាកដោយសារតែការរៀនតាមអនឡាញមិនសូវបានដិតដល់ ចំណែកការរៀនដោយខ្លួនឯងតែមួយមុខក៏មិនអាចទៅរួច។ កញ្ញបន្តថា កញ្ញាមានសង្ឃឹមតែ៥០%ប៉ុណ្ណោះចំពោះការប្រឡងនាពេលខាងមុខនេះ។

កញ្ញាថា៖ «ការរៀននៅផ្ទះអត់ដូចរៀននៅសាលាជាមួយគ្រូទេ មានចម្ងល់ក៏ពិបាកសួរដែរ។ ខ្ញុំអត់គិតថាខ្ញុំទៅរួចផង ណាមួយខ្ញុំរៀនអត់ពូកែផង ហើយបើសិនបរិបទសង្គមនៅតែអីចឹង គឺទៅមុខអត់រួច»។

យុវជន ទ្រី គឹមឆ័ង បេក្ខជននិទ្ទេស A ឆ្នាំ២០១៩ នៅវិទ្យាល័យមេមត់ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សម្រាប់ការត្រៀមខ្លួន គាត់តែងចូលរៀនគ្រប់ម៉ោងទាំងអស់ ទាំងម៉ោងរដ្ឋ និងម៉ោងគួរ ហើយត្រូវចេះអ្វីដែលគ្រូប្រាប់ និងបានបង្រៀន។

យុវជនរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «នៅពេលដើមឆ្នាំទី១២ គឺយើងកុំខ្ជិលឲ្យសោះ ពេលនឹងហើយដែលជាពេលយើងត្រូវទន្ទេញសំណួរ ជីវៈ ប្រវត្តិ ឲ្យយល់ឲ្យបានច្រើន បន្ទាប់ពីនឹងយើងនឹងមមាញឹកនឹងមុខវិជ្ជាដទៃទៀតមិនខាន។ រយៈពេល៣ខែមុនប្រឡង យើងត្រូវសួរខ្លួនឯងថា យើងខ្វះខាតអី ត្រូវបំពេញកន្លែងណាខ្លះ ព្រោះបើចង់បាននិទ្ទេសល្អ យើងត្រូវចេះឲ្យស្មើៗគ្នា»។

យុវជនរូបនេះពន្យល់ថា សិស្សានុសិស្សត្រូវស្រាវជ្រាវតាមអ៊ីនធឺណេតឲ្យបានច្រើន ព្រមទាំងយកវិញ្ញាសារចាស់ៗមកធ្វើឡើងវិញ និងត្រូវកំណត់នាទីថាតើមួយវិញ្ញាសារត្រូវចំណាយពេលអស់ប៉ុន្មានដើម្បីឲ្យសមស្របទៅនឹងម៉ោងពេលប្រឡងថ្នាក់ជាតិ។ លោកថា នៅពេលប្រឡងសូមកុំភ័យ ត្រូវចាត់ទុកការប្រឡងនោះស្ថិតក្នុងបរិយាកាសរបស់យើង។

លោកថា៖ «វាមានន័យថាកុំខ្លាច កុំតក់ស្លុត ធ្វើអារម្មណ៍អោយធូរៗ ចាប់ទុកថាការប្រឡងងាយៗ កុំឲ្យវាដាក់សម្ពាធលើយើងបាន (គិតដើម្បីកុំឲ្យភ័យ)។ ខ្ញុំមានពាក្យ៣ឃ្លាគឺ ខ្ញុំអាចធ្វើបាន ខ្ញុំស្រលាញ់ខ្លួនខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងមានកិត្តិយស»។

លោកបន្ថែមថា ក្នុងសម័យកូវីដនេះ សិស្សប្អូន ត្រូវខិតខំប្រឹងសិក្សាដោយខ្លួនឯងឲ្យបានច្រើន ជាពិសេសព្យាយាមធ្វើលំហាត់ចាស់ៗដែលល្អៗដែលមាននៅតាមអ៊ីនធឺណិត ឬក៏ទិញសៀវភៅយកមកមើលឬ ក៏អនុវត្តន៍តែម្តង។ លោកថា ភាសាអង់គ្លេសគឺសំខាន់ណាស់ វាអាចជួយប្អូនៗឲ្យទទួលបាននិទ្ទេសល្អ។

លោកថា៖ «អ្វីដែលពិសេសគឺកុំភ្លេចភាសាអង់គ្លេស បើចង់បាននិទ្ទេសល្អដល់កម្រិតនិទ្ទេស A ឬក៏ B ភាសាអង់គ្លេសគឺជាកន្លែងដែលសំខាន់សម្រាប់ជួយយើងឲ្យបានិទ្ទេសល្អហ្នឹង»។

កញ្ញា ហ៊ង់ សុខហ៊ាង ជាអតីតសិស្សនិទ្ទេសA ឆ្នាំ២០១៦ មកពីខេត្តក្រចេះ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ជាបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់កញ្ញា ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការប្រឡង កញ្ញាបានខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រតាំងពីដើមរហូតដល់ចុងឆ្នាំ។

កញ្ញាថា៖ «កុំចាំពីព្រោះពេលវេលា១ឆ្នាំសិក្សា គឺលឿនខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះចូរកុំបណ្តោយពេលវេលាឲ្យកន្លងហួស។ ត្រូវខំប្រឹងរៀនពីឥឡូវ កុំចាំដល់តែជិតប្រឡងអីក្រែងស្តាយក្រោយ។ ហើយកុំខ្ជិល វាមិនមែនជាពេលដែលត្រូវខ្ជិលនោះទេ ព្រោះជាឆ្នាំចុងក្រោយនៃជីវិតវិទ្យាល័យ ហើយវាជាស្ពានដ៏មាំសម្រាប់អនាគត»។

កញ្ញាបន្ថែមថា ត្រូវធ្វើលំហាត់ឲ្យបានច្រើន ព្រោះការធ្វើលំហាត់បានច្រើនអាចធ្វើឲ្យយើងចាំរូបមន្ត និងរបៀបធ្វើដែលអាចជួយយើងក្នុងពេលប្រឡង។ រៀនគិតលេខដោយខ្លួនឯងពេលធ្វើលំហាត់។ រៀនគិតលេខដោយដៃដោយមិនប្រើម៉ាស៊ីនគិតលេខ ព្រោះពេលប្រឡងឧបករណ៍ទាំងនោះមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យយកចូលឡើយ។ បើមិនចេះត្រង់ចំនុចណា សូមកុំខ្មាសអៀនក្នុងការសួរគ្រូ ឬមិត្តភក្តិណាដែលគេចេះ។

ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា បានចេញសេចក្តីប្រកាសមួយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ដោយសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សថ្នាក់ទី៩ និងទី១២ នៃគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈចូលរៀននៅដំណាក់កាលទី២ ក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូចចំនួន១៥នាក់ក្នុង១ថ្នាក់ ដោយគោរពតាមវិធានអនាម័យនៃក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក ដើម្បីត្រៀមចូលរួមការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឆ្នាំសិក្សា ២០១៩-២០២០ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។

លោក នុត ងួនលី នាយកសាលាវិទ្យាល័យជាស៊ីមបឹងកេងកង មានប្រសាសន៍ថា សាលាបានណែនាំសិស្សឱ្យប្រឹងប្រែងរៀនទាំងពីចម្ងាយ និងរៀនផ្ទាល់ តាមបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាម និងតាមបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ ដោយមានការសហការរវាងគ្រូ និងសិស្ស»។ លោកថា ចំពោះការរៀននៅសាលាគឺមានការបែកចែកឱ្យរៀនតែមុខវិជ្ជាណាដែលត្រូវប្រឡងប៉ុណ្ណោះ ហើយសិស្សត្រូវយកកិច្ចការទៅធ្វើនៅផ្ទះ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «សិស្សខ្លួនឯងគឺត្រូវចេះបែងចែកកាលវិភាគនៃការរៀនសូត្រ តាមដែលខ្លួនពេញចិត្ត កាលណាយើងរៀនច្របូកច្របល់គឺមិនបានជោគជ័យទេ»។

លោកបន្តថា សិស្សត្រូវស្រាវជ្រាវរកឯកសារផ្សេងៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិញ្ញាសារចាស់ៗដែលធ្លាប់ចេញយកធ្វើឡើងវិញទាំងអស់ កន្លែង ណាមិនច្បាស់អាចមកសួរគ្រូ។ ហើយចំពោះគ្រូវិញ ក៏ត្រូវស្រាវជ្រាវឯកសារធ្លាប់ចេញកន្លងមកយកមកបង្រៀនដល់សិស្សផងដែរ។

លោកថា៖ «មកដល់ពេលនេះ យើងរៀនតែវិញ្ញាសារត្រៀម គ្រូខ្លះគាត់យកវិញ្ញាសារចាស់ៗមកចងក្រងជាវិញ្ញាសារបង្រៀនតែម្ដង»។

លោកនាយកសាលារូបនេះបានផ្ដាំផ្ញើឱ្យសិស្សបន្ដប្រឹងប្រែងបន្ថែម ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យដំណើរការនៃការសរសេរពេលប្រឡងបានលទ្ធផលល្អ៕

ពុទ្ធិកសិក្សាជាថ្នាលបណ្តុះចំណេះដឹងបែបពុទ្ធសាសនាក្នុងសង្គមខ្មែរ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Tue, 13 Oct 2020 02:37:31 +0000

ពុទ្ធិកសិក្សាជាវិស័យអប់រំតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលបានបង្កើតតាំងពីសម័យដើមមក ដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានព្រះសង្ឃ និងកាត់បន្ថយអត្រាអនក្ខរភាពក្នុងសង្គម តាមរយៈការផ្ដល់ចំណេះដឹង និងសីលធម៌ ដែលជាគ្រឹះរួមចំណែកក្នុងការលើកកម្ពស់សង្គមជាតិ និងតម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

ព្រះសុមេធវង្ស បណ្ឌិត សុខ ប៊ុនធឿន ព្រះប្រធានផ្នែកពុទ្ធិកឧត្តមសិក្សា និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃរាជបណ្ឌិត្យសភា មានព្រះថេរៈដីការថា ពុទ្ធិកសិក្សាជាវិស័យមួយដែលកើតឡើងយូរឆ្នាំមកហើយ តាំងពីដូនតាអ្នកប្រាជ្ញបង្កើតមក ដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាលធនធានព្រះសង្ឃ។

ព្រះតេជគុណថា៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាយើងពីសម័យដើមរហូតដល់បច្ចុប្បន្នហ្នឹង ពុទ្ធិកសិក្សាក៏បានដើរតួនាទីឈានមុខគេផងដែរ។ វិស័យពុទ្ធិកសិក្សា មានប្រព័ន្ធសិក្សាមិនខុសពីសាលារដ្ឋទេ ហើយអាចលើសសាលារដ្ឋទៀតផង ដោយសារបន្ថែមផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងវិស័យនេះ»។

ព្រះសុមេធវង្ស ពន្យល់ថា សាលាពុទ្ធិកមិនមែនរៀនត្រឹមតែពុទ្ធសាសនាទេ គឺចម្រុះទាំងវិជ្ជាផ្លូវលោកគ្រប់មុខវិជ្ជាទាំងអស់ ចេះទាំងវិជ្ជាផ្លូវលោក ចេះទាំងវិជ្ជាផ្លូវធម៌ ដែលបញ្ចូលសីលធម៌ និងទ្រឹស្ដីពុទ្ធសាសនារហូតដល់សិក្សាវិភាគតាមបែបទស្សនៈវិជ្ជា។

បច្ចុប្បន្នពុទ្ធិកសិក្សាត្រូវបានរៀបចំជាបីកម្រិតគឺ កម្រិតបឋម មធ្យម និងកម្រិតឧត្តម ដែលមានអគ្គាធិការដ្ឋានពុទ្ធិកសិក្សាជាតិជាស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវនៅក្នុងក្រសួងធម្មការ និងសាសនា។ ព្រះអង្គបានបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នមានបើកថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ ហើយទៅខាងមុខនឹងអាចបើកបណ្ឌិតបន្តទៀត ប្រសិនបើមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់។

ព្រះតេជគុណថា ពុទ្ធិកសិក្សាជាឆ្អឹងខ្នងនៃពុទ្ធសាសនានៅក្នុងសង្គមខ្មែរ៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាបណ្ដុះទាំងសីលធម៌ គុណធម៌ ទាំងសមត្ថភាពឱ្យមនុស្ស ដែលអាចជួយខ្លួនឯង គ្រួសារ ពុទ្ធសាសនា និងសង្គមជាតិ»។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា ការសិក្សារបស់ព្រះសង្ឃជាមួយគ្រហស្ថមិនមានទាស់ខុសអ្វីទេ ដោយសារការវិវត្តនៃសង្គម និងតម្រូវការចាំបាច់របស់ព្រះសង្ឃដែលចង់ចេះចង់ដឹង ហើយនិស្សិតជាគ្រហស្ថអាចមករៀនពុទ្ធិកសិក្សាបានដែរ។

ព្រះតេជគុណ លីន យូរ៉ា អតីតសមណសិស្ស រៀននៅពុទ្ធិកវិទ្យាល័យរាជបូណ៌ ក្រុងសៀមរាប ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សាលាពុទ្ធិកសិក្សា និងសាលារបស់គ្រហស្ថ មានភាពខុសគ្នាច្រើន ដោយសារពុទ្ធិកសិក្សាមិនមានបែងចែកថ្នាក់សង្គម ឬក៏ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រដោយឡែកពីគ្នានោះទេ គឺរៀន និងប្រលងគ្រប់មុខវិជ្ជា ចំណែកការប្រឡងមានរយៈពេលបីថ្ងៃ។ ព្រះអង្គបន្ថែមថា សម្រាប់មុខវិជ្ជារៀនមានរហូតដល់១៣ ឬក៏១៤ មុខទៅតាមសាលានីមួយៗ ដូចជា ភាសាបាលី សំស្ក្រឹត អភិធម្ម សាសនា ភាសាខ្មែរ ភាសាអង់គ្លេស ភាសាបារាំង រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា គណិតវិទ្យា ជីវៈវិទ្យា ផែនដីវិទ្យា ភូមិវិទ្យា និងប្រវត្តិវិទ្យា។

ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាជួយកូនខ្មែរបានច្រើនណាស់ ជាពិសេសគឺព្រះសង្ឃដែលលោកបួសហើយបានរៀនក្នុងពុទ្ធិកសិក្សា មិនត្រឹមតែបានចេះដឹងផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនាទេ ថែមទាំងចំណេះដឹងផ្សេងៗទាក់ទងនឹងសង្គមខាងក្រៅផងដែរ»។

ព្រះអង្គបន្តថា នៅពេលដែលព្រះសង្ឃលោកមានចំណេះដឹងដែលបានទទួលពីពុទ្ធិកសិក្សាហើយ លោកបានយកចំណេះទាំងអស់នោះទៅបង្រៀនក្មេងៗ ឬក៏សិស្សានុសិស្សនៅតាមបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យជាដើម ឲ្យចេះដឹងនូវអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយគុណធម៌ សីលធម៌ និងសុជីវធម៌ ហើយឲ្យមានគុណធម៌ សីលធម៌ សុជីធម៌នៅក្នុងការរស់នៅទៀតផង ។

ព្រះអង្គថា៖ «នេះគឺជាការជួយសង្គម ប្រយោជន៍ដែលយើងទទួលបានពីពុទ្ធិកសិក្សាយើងជួយសង្គម និងជួយខ្លួនឯងឲ្យរួចផុតពីអវិជ្ជា»។

ទន្ទឹមនឹងការរៀនដែលពោរពេញដោយអត្ថប្រយោជន៍ ព្រះអង្គក៏បានរៀបរាប់អំពីបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ព្រះសង្ឃដែលរៀននៅពុទ្ធិកសិក្សានោះថា កុដិសម្រាប់សឹង ឬក៏កន្លែងសម្រាប់ស្នាក់នៅមានភាពខ្វះខាត និងចង្អៀត។ ព្រះសង្ឃត្រូវនិមន្តដើរទៅសាលារៀនដែលមានចម្ងាយឆ្ងាយមួយគីឡូទៅពីរគីឡូទៅតាមបរិបទជាក់ស្តែង។ ការរៀនគួរបន្ថែមខាងក្រៅស្ទើរតែមិនមាន ហើយព្រះសង្ឃអង្គខ្លះគឺមិនបានរៀនគួរអីបន្ថែមនៅខាងក្រៅតែម្តង ដូច្នេះចំណេះដឹងទាំងអស់គឺពឹងទៅលើការសិក្សាក្នុងសាលាទាំងស្រុង។

លោក ថាយ ប៊ុនថន អតីតសិស្សរៀននៅពុទ្ធិកវិទ្យាល័យសុរាម្រិត រាជធានីភ្នំពេញ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ពុទ្ធិកសិក្សាជួយកូនខ្មែរបានច្រើនណាស់ ជាពិសេសកូនអ្នកក្រីក្រ និងព្រះសង្ឃដែលបានឆ្លងកាត់ ឬក៏បានសិក្សារៀនសូត្រនៅថ្នាលពុទ្ធិក គឺងាយ និងឆាប់បាននូវឱកាស និងយល់ដឹងពីតម្លៃជីវិតពិតប្រាកដ។

លោកថា៖ «ពុទ្ធិកសិក្សាគឺដូចជាកន្លែងមួយដែលបានបណ្តុះនូវព្រលឹងដ៏បរិសុទ្ធ មានន័យថាជាកន្លែងដែលបណ្ដុះសតិអារម្មណ៍ឲ្យស្រឡាញ់ និងខ្វល់ខ្វាយពីសង្គមជាតិច្រើន»៕

ភូមិវប្បធម៌កម្ពុជាប្រកាសបិទអាជីវកម្មដោយសារជំងឺកូវីដជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចក្រុមហ៊ុន

ហាន ណូយ (Han Noy) — Mon, 12 Oct 2020 14:39:15 +0000

ក្រុមហ៊ុន «ភូមិវប្បធម៌កម្ពុជា» នៅខេត្តសៀមរាប បានប្រកាសបិទអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនទាំងស្រុង ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះតទៅ ដោយអះអាងថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុនជួបការលំបាកខ្លាំងដោយសារការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។

នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រុមហ៊ុនវប្បធម៌កម្ពុជា ចេញនៅថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ បញ្ជាក់ថា ដោយសារតែការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យចំនួនភ្ញៀវចូលទស្សនាថយចុះយ៉ាងគំហុកជាច្រើនខែ បណ្តាលឲ្យក្រុមហ៊ុនជួបការលំបាកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រហូតមិនអាចផ្គត់ ផ្គង់លើការចំណាយនានាជុំវិញដំណើរការអាជីវកម្មបន្តទៀតបាន។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនោះបន្ថែមថា ការបិទអាជីវកម្មនេះនាំឲ្យមានការបញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារជាមួយបុគ្គលិកគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ដូច្នេះគណៈគ្រប់គ្រងនៃក្រុមហ៊ុនវប្បធម៌កម្ពុជានឹងទូទាត់ប្រាក់សំណងជូនបុគ្គលិកទាំងអស់ស្របតាមបទប្បបញ្ញត្តិស្តីពីការងារ។

កញ្ញា ស៊ិន សុគន្ធារ៉ា បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនវប្បធម៌កម្ពុជាប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះថា កញ្ញា និងបុគ្គលិកទាំងអស់មានការភ្ញាក់ផ្អើល និងសោកស្តាយនៅពេលឮថាក្រុមហ៊ុនប្រកាសបិទទ្វារ។ កញ្ញាបន្ថែមថា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន កញ្ញាមិនទាន់ដឹងថាត្រូវរកការងារអ្វីធ្វើបន្តនៅឡើយទេ។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំត្រូវបាត់បង់ការងារក្នុងខណៈពេលដែលស្ថានភាពកូវីដបែបនេះ គឺពិបាករកការងារធ្វើណាស់»។

ចំណែកលោក ទូច សុជាតិ អនុប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅក្រុមហ៊ុនភូមិវប្បធម៌កម្ពុជាម្នាក់ទៀត ប្រាប់ Newsroom Cambodia ដែរថា ពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រុមហ៊ុនភូមិវប្បធម៌កម្ពុជាដែលថានឹងទូទាត់ប្រាក់សំណងជូនបុគ្គលិកទាំងអស់ស្របតាមបទប្បញ្ញត្ដិស្ដីពីការងារ គឺក្រុមហ៊ុននឹងមានវាគ្មិនមួយដើម្បីស្រាយចម្ងល់ឬក៏បង្ហាញពីបែបបទនិងលក្ខ័ណ្ឌផ្សេងៗដល់បុគ្គលិកទាក់ទិននិងបញ្ហានេះ។

លោកថា៖ «យើងនឹងឲ្យខាងមន្ទីរការងារចុះទៅសម្របសម្រួលការងារ បានន័យថាគាត់នឹងបង្ហាញអំពីលក្ខខណ្ឌនៃការទូទាត់ហ្នឹងទាំងអស់ គឺខាងមន្ទីរជាអ្នករៀបចំ។ យើងនឹងមានវាគ្មិនខាងមន្ទីរដើម្បីឲ្យអស់ចម្ងល់ដល់បុគ្គលិក»។

ភូមិវប្បធម៌កម្ពុជាមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិគ្រួស ឃុំស្វាយដង្គុំ ស្រុកសៀមរាប។ ភូមិវប្បធម៌កម្ពុជាគឺជាកូនភូមិគំរូមួយដែលមានសំណង់ផ្ទះ និងអគារប្រវត្តិសាស្រ្តទំនៀមទម្លាប់របស់ប្រជាជនខ្មែរ និង ជីវភាពរបស់ជនជាតិទាំងអស់។ កន្លែងនេះមានទំហំ២១០,០០០ម៉ែត្រការ៉េ។ ក្នុងភូមិវប្បធម៌កម្ពុជាមានភូមិចំនួន១២ ដែលតំណាងឲ្យវប្បធម៌ផ្សេងៗគ្នា និងចរិតលក្ខណៈរបស់ជនជាតិ១៩។ ទីនោះក៏មានការសម្តែងរបាំអប្សរា និងរបាំរបស់ជនជាតិភាគតិចនៅកម្ពុជា និង អាចទស្សនាការសម្តែងអំពីប្រពៃណីរៀបអាពាហ៌ពិពាហ៍របស់ជនជាតិខ្មែរ ព្រមទាំងរបៀបឆ្លាក់លើថ្ម លើឈើ ដំគ្រឿងប្រាក់ និងច្នៃត្បូងជាដើម៕

ការងប់ងល់នឹងសម្ភារៈនិយម អាចធ្វើឲ្យសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Fri, 09 Oct 2020 08:01:42 +0000

ឥរិយាបថសម្ភារៈនិយមជ្រុលបានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងសង្គមខ្មែរ កាលណាមនុស្សផ្ដោតលើផ្នែកសម្ភារៈនិយមជាធំ ធ្វើឱ្យសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ ខណៈមនុស្សមួយចំនួនឱ្យតម្លៃលើសម្ភារៈនិយមជាងតម្លៃសីលធម៌សង្គម ហើយនឹងអាចក្លាយជាចរន្ដមួយដែលបំផ្លាញសង្គម។

ព្រះតេជគុណ ឈន ខ្វា ជានិស្សិតឆ្នាំទី២នៃសាកលវិទ្យាភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ដ និងវិទ្យាសាស្រ្ដសេដ្ឋកិច្ច មានសង្ឃដីថា យុវជនកម្ពុជាមួយចំនួនប្រើប្រាស់សម្ភារៈនិយមទទួលបានផលប្រយោជន៍សម្រាប់ទំនាក់ទំនង ការសិក្សា និងការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្ភារៈនិយមបានពង្វក់ស្មារតី ខាតពេលវេលាទៅតាមសម័យទំនើប។

ព្រះអង្គបានបន្តថា សម្ភារៈនិយមជ្រុល បានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានជាច្រើនក្នុងសង្គមខ្មែរ វាបានធ្វើឱ្យយុវជនមួយចំនួនវក់ស្មារតី ភ្លេចការរៀនសូត្រ មិនយកចិត្តទុកដាក់នឹងមនុស្សជុំវិញខ្លួន ចំណាយច្រើនតាមស៊េរីទំនើបៗ ដើម្បីធ្វើខ្លួនឱ្យទាន់សម័យបង្អួតនួវភាពហ៊ឺហ៊ា។ ព្រះតេជគុណ បានពន្យល់ថា សម្ភារៈនិយមជ្រុល បានធ្វើឱ្យផ្នែកស្មារតីមានសម្ពាធ ដោយប្រាថ្នាចង់បានរបស់ទំនើបដូចគេ តែខ្លួនឯងមិនមានលទ្ធភាពទិញ។

ព្រះអង្គថា៖ «កាលណាប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើងផ្ដោតលើផ្នែកសម្ភារៈនិយមខ្លាំងពេក ធ្វើឱ្យសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ។ មនុស្សមួយចំនួនឱ្យតម្លៃលើសម្ភារៈនិយម ដោយមិនផ្អែកលើសុជីវធម៌ សីលធម៌របស់មនុស្សទេ»។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា សម្ភារៈនិយមជ្រុលអាចធ្វើឱ្យមានអំពើហឹង្សាឬឃាតកម្មកើតឡើង។ យុវជនខ្លះ អាចធ្វើឃាតកម្ម លួចឆក់ ឬធ្វើអំពើមិនល្អទៅលើឪពុកម្ដាយ ដោយសារខ្លួនមិនមានធនធានដើម្បីចំណាយលើរបស់ទាំងនោះ។ ដើម្បីទទួលបានប្រយោជន៍ ត្រូវផ្អែកលើចំណេះដឹងក្នុងការប្រើប្រាស់ឱ្យត្រូវប្រកបសីលធម៌ល្អ ឪពុកម្ដាយ គ្រូ ថ្នាក់ដឹកនាំ ត្រូវបណ្ដុះសីលធម៌ល្អគំនិតល្អ ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងផ្លូវល្អ និងទាញប្រយោជន៍ពីរបស់ទាំងនោះ ហើយមនុស្សត្រូវយល់ពីគុណវិបត្តិ និងគុណសម្បត្តិ ដែលអាចធ្វើឱ្យមនុស្សគិតថ្លឹងថ្លែង ថាតើពួកគាត់ត្រូវប្រើក្នុងផ្លូវមួយណាដើម្បីទាញផលប្រយោជន៍បាន។

កញ្ញា សាន បុប្ផា ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ ផ្នែកអក្សរសាស្ត្រអង់គ្លេស នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជាបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា បុគ្គលដែលឲ្យតម្លៃនូវសម្ភារៈនិយមជ្រុលពេក គឺដោយសារតែការយល់ដឹងរបស់ពួកគេនៅមានកម្រិត។ កញ្ញាបន្ថែមថា បើនិយាយក្នុងបរិបទយុវវ័យ នៅពេលដែលពួកគេនាំគ្នាផ្តោតខ្លាំងតែទៅលើសម្ភារៈនិយម ហើយភ្លេចគិតថាខ្លួនឯងកំពុងតែស្ថិតក្នុងវ័យដែលត្រូវក្រេបយកនូវចំណេះដឹងថ្មីៗ ហើយបាត់បង់នូវមនសិការមួយថា តើធ្វើម៉េចដើម្បីអាចអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពខ្លួនឯង។

កញ្ញាថា៖ «នៅពេលយុវជនទាំងនោះទៅជាបែបនេះ នោះហើយគឺជាការបាត់បង់នូវធនធានដ៏ពោរពេញដោយចំណេះដឹងហើយក៏ជាផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សង្គមជាតិទាំងមូលផងដែរ ពីព្រោះថាយុវជនគឺជាទំពាំងស្នងឬស្សី។

ចំណែក កញ្ញា ស៊ីណា សុធីតា ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា កញ្ញាសង្កេតឃើញថា បច្ចុប្បន្នប្រជាជនកម្ពុជាឲ្យតម្លៃខ្លាំងទៅលើសម្ភារៈនិយម ដោយសារ សិស្សានុសិស្សបច្ចុប្បន្នទាំងសិស្សរៀនក្នុងថ្នាក់បឋម ឬក៏អនុវិទ្យាល័យ សុទ្ធតែមានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ទំនើបៗស្ទើគ្រប់គ្នា។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីកុំឲ្យយុវជនទាំងអស់នោះទំនោរ ឬក៏ឲ្យតម្លៃខ្លាំងទៅលើសម្ភារៈនិយម គឺត្រូវឲ្យពួកគាត់មកអានសៀវភៅ ឬក៏មកធ្វើអីផ្សេងដែលមានប្រយោជន៍»។

លោក សំបូរ មាណ្ណារ៉ា ជាសាស្ត្រាចារ្យ ផ្នែកខេមរៈវិទ្យា និងប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈនៅលើពិភពលោកនេះ គឺជាមូលដ្ឋានចាំបាច់នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនយោបាយ។

លោកថា៖ «យើងគួរតែទទួលយកនូវសម្ភារៈណាដែលយើងអាចទទួលផលពីសម្ភារៈនោះសម្រាប់ជាផ្លូវវិជ្ជមាន និងផ្លូវដែលមានតម្លៃ»។

លោកបន្ថែមថា កាលណាយើងប្រើប្រាស់សម្ភារៈនិយមទាំងអស់នោះមិនបានផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនឯង និងសង្គមទេនោះ ការប្រើប្រាស់សម្ភារៈទាំងអស់នោះមិនមានតម្លៃនោះទេ។ ដើម្បីអាចប្រើប្រាស់ទៅមានគុណប្រយោជន៍ទៅបាន យើងនឹងត្រូវតែមានបែបផែន ការកំណត់ ច្បាស់លាស់ និងត្រូវវាស់ជាមួយសមត្ថភាព សមាមាត្រ និងលទ្ធភាព និងគិតពីលទ្ធផលនៃការប្រើប្រាស់។ ប្រសិនបើសមត្ថភាពមិនមាន លទ្ធភាពមិនមាន លទ្ធផលមិនសមស្រប នោះការប្រើប្រាស់សម្ភារៈទាំងអស់នោះនឹងអត់ប្រយោជន៍ ហើយក្លាយទៅជាវិបត្តិដល់សង្គមជាតិផង។

លោក បណ្ឌិត ប៉ា ចន្ទរឿន អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គម មានប្រសាសន៍ថា មនុស្សតែងត្រូវការសម្ភារៈដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួន ពេលប្រជាពលរដ្ឋខ្លះឱ្យតម្លៃទៅលើសម្ភារៈខ្លាំងពេក ដោយមិនបានឱ្យតម្លៃលើស្មារតី សីលធម៌ជាធំ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណតម្លៃសីលធម៌សង្គម ដូចជាប៉ះពាល់ផលប្រយោជន៍អ្នកដទៃ។

លោកបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋប្រឹងប្រែងធ្វើការរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិត តែក៏មានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះមានឥរិយាបថសម្ភារៈនិយមជ្រុល ដែលខិតខំធ្វើយ៉ាងណាឱ្យតែបានសម្ភារៈទំនើប។

លោកបន្ថែមថា ប្រសិនបើពួកគាត់មានសម្ភារៈទាំងនោះដោយការរកស៊ីត្រឹមត្រូវ ប្រកបដោយសីលធម៌ជាការល្អ ប៉ុន្ដែប្រសិនបើសម្ភារៈទាំងនោះមិនស្របច្បាប់ អសីលធម៌ នោះនិន្នាការនៃការឱ្យតម្លៃសម្ភារៈជាធំ នឹងក្លាយជាចរន្ដមួយដែលបំផ្លាញសង្គមគ្រប់វិស័យទាំងអស់។ លោកថា នៅពេលដែលមនុស្សចង់បានហួសពីសមត្ថភាព លទ្ធភាពដែលខ្លួនអាចរកបានដោយសម្មាអាជីវោ មនុស្សអាចក្លាយជាទាសករនៃសម្ភារៈទាំងអស់នោះ អាចភ្លាំងភ្លាត់ទៅប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ ឬអសីលធម៌ដើម្បីតែបំពេញចំណង់របស់ខ្លួនក្នុងការទទួលបានសម្ភារៈ។

លោក ប៉ា ចន្ទរឿន លើកឡើងថា៖ «ដើម្បីប្រើប្រាស់ឱ្យជាប្រយោជន៍ ទី១ត្រូវស្គាល់ខ្លួនឯងថាជានរណា លទ្ធភាពយើងអាចរក យើងមានរបស់ទ្រព្យកម្រិតណា ដើម្បីឱ្យទ្រព្យដែលយើងយកមកជាសម្បត្តិកុំឱ្យក្លាយជាបំណុល។ សង្គមយើងគួរតែមានការអប់រំ មានបែងចែករវាងត្រូវការ និងចំណង់ ការចង់របស់មនុស្សឥតមានព្រំដែន ប៉ុន្តែតម្រូវការមានកម្រិត បើយើងអាចបែងរឿងនេះបាន យើងអាចដកខ្លួនជៀសផុតពីអន្ទាក់សម្ភារៈនិយមក្នុងជីវិត»។

លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន បន្ថែមថា សង្គមទាំងមូលគួរតែនាំគ្នាផ្លាស់ប្ដូរការយល់ឃើញ ទស្សនៈវិស័យ ចំពោះការឱ្យតម្លៃមនុស្សក្នុងសង្គម កុំទាន់ឱ្យតម្លៃដោយគ្រាន់តែឃើញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គេ ត្រូវដឹងពីប្រភពដែលគេរកបានមកនោះសិន ចាំឱ្យតម្លៃ៕

រកឃើញវីរុសកូវីដ ១៩ ពីរករណីថែមទៀតលើជនជាតិបារាំង និងស្ត្រីឥណ្ឌា ពេលធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា

ហាន ណូយ (Han Noy) — Mon, 05 Oct 2020 04:29:01 +0000

ក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រកាសនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះថា បានរកឃើញអ្នកផ្ទុកជំងឺកូវីដ ១៩ ពីរនាក់ថែមទៀត លើបុរសជាជនជាតិបារាំង អាយុ២៧ឆ្នាំ និងស្ត្រី ជនជាតិឥណ្ឌា អាយុ៣៧ ដែលបានធ្វើដំណើរតាមជើងហោះហើរមកកម្ពុជា។

បុរសបរទេស គឺជាអ្នកដំណើរពីប្រទេសបារាំង ដែលបានឆ្លងកាត់ប្រទេសសាំងហ្គាពួរ តាមជើងហោះហើរមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។

រីឯស្ត្រីវិញ គឺជាអ្នកដំណើរមកពីប្រទសឥណ្ឌា តាមជើងហោះហើរមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃ ថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ផងដែរ។

តាមរយៈការធ្វើតេស្តលើកទី១ ក្រសួងបានរកឃើញថា ពួកគាត់ទាំងពីរនាក់អវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ តែមកដល់ថ្ងៃទី៣ នៃការធ្វើចត្តឡីស័កដោយខ្លួនឯង ទើបលទ្ធតេស្តលើកទី២ បានបង្ហាញថា បុរស និងស្ត្រី ទាំងពីរនាក់នេះ វិជ្ជមានកូវីដ១៩។ នេះយោងតាមក្រសួងសុខាភិបាល។

គិតត្រឹមព្រឹក ថ្ងៃទី០៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជាមានអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ សរុប២៨០នាក់ ហើយព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន ២៧៥នាក់ ដែលបច្ចុប្បន្ននៅសល់អ្នកជំងឺ៥នាក់ទៀត កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅតាមមន្ទីរពេទ្យរាជធានី-ខេត្ត៕

ការរៀនមុខវិជ្ជាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិទាមទារឲ្យនិស្សិតមានចំណេះដឹងទូទៅច្រើន

ហាន ណូយ (Han Noy) — Fri, 02 Oct 2020 10:24:51 +0000

ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានក្លាយជាមុខវិជ្ជាពេញនិយមមួយក្នុងចំណោមមុខវិជ្ជានានា ដែលកំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីសំណាក់សិស្សនិស្សិត ខណៈពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាចាប់ផ្តើមសហការ និងកសាងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗក្នុងពិភពលោក ដើម្បីពង្រឹងនូវការទូត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រួមមានផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ សាសនា និងច្បាប់។

តើអ្វីទៅគឺជាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ?

អ្នកស្រី សន សុផានី សាស្ត្រាចារ្យបង្រៀនមុខវិជ្ជាវិធីសាស្រ្តស្រាវជ្រាវនៃមហាវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាមកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ថា ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើទំនាក់ទំនងពីរដ្ឋមួយទៅមួយ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា សិស្សនិស្សិតដែលអាចរៀនមុខវិជ្ជានេះបាន ទាល់តែមានចំណេះដឹងជាមូលដ្ឋានខ្លះៗ ទាក់ទិនទៅហ្នឹងសង្គម សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ សិទ្ធិមនុស្ស និងអ្វីៗផ្សេងទៀត។

អ្នកស្រីថា៖ «មានឱកាសការងារជាច្រើនដែលសិស្សនិស្សិតរៀនមុខវិជ្ជាហ្នឹងអាចធ្វើបានដូចជានៅ អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ អង្គការតំបន់ ក្រសួង វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ អ្នកវិភាគពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយ»។

លោក ទឺ វេងហុក និស្សិតឆ្នាំទី៣ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោករៀនមុខវិជ្ជានេះ ដោយសារមើលឃើញថា កម្ពុជាក៏ដូចជាអាស៊ានទាំងមូល កំពុងមានសក្តានុពលក្នុងការអភិវឌ្ឍ ហើយសក្តានុពលនេះតែងតែនាំមកនូវបញ្ហាទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

«ខ្ញុំសិក្សាទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនេះ គឺដើម្បីរកវិធីដោះស្រាយ និងផ្សះផ្សារទំនាក់ទំនងឲ្យវាប្រសើរឡើង។ ហើយមួយវិញទៀត វាអាចជាចំណង់ចំណូលចិត្តព្រោះខ្ញុំចូលចិត្តអានសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយ និងអានព័ត៌មានទំនាក់ទំនងកាទូត ឬក៏ព័ត៌មានផ្សេងៗនៅក្នុងពិភពលោក»។

លោក វេងហុក បន្ថែមថា ការរៀនមុខវិជ្ជានេះ អាចបើកគំនិតរបស់យើងឲ្យមើលឃើញអ្វីដែលជាជ្រុងធំមិនមែនឃើញតែជ្រុងតូចនោះទេ។

លោកថា៖ «ដើម្បីទទួលជោគជ័យនៅក្នុងមុខវិជ្ជាហ្នឹង កត្តាចម្បងបំផុតគឺការអាន ការអានគឺសំខាន់ណាស់ ការអាននូវព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងព័ត៌មានអន្តរជាតិផ្សេងៗ ហើយជាពិសេសនៅពេលដែលយើងអានហើយយើងអាចចាប់ផ្ដើមគិតវិភាគពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់នោះ ឬហេតុអ្វីបានជាពួកវាកើតឡើង?»។

កញ្ញា កួច ឡៃហេង ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅដេប៉ាតឺម៉ង់សិក្សាអន្តរជាតិ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ហេតុដែលកញ្ញារៀនមុខវិជ្ជានេះ ដោយសារចង់ដឹងថាហេតុអ្វីបានអ្នកនយោបាយនៃប្រទេសទាំងអស់នោះគេធ្វើបែបហ្នឹង? ពេលខ្លះគេធ្វើស្លូត ពេលខ្លះគេធ្វើកាច វាប្រាកដជាមានរឿងអីមួយនៅពីក្រោយខ្នង។ ហើយមួយវិញទៀតទាក់ទងនឹងការងារ ចង់ធ្វើដូចគេ ចង់ក្លាយទៅជាធ្វើការនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលសាធារណៈ និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយផ្សេងៗ។

កញ្ញា ឡៃហេង បន្តថា៖ «ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកអានសៀវភៅជាប់រហូតនោះទេ អញ្ចឹងយុទ្ធសាស្ត្រដែលខ្ញុំប្រើជារៀងរាល់ថ្ងៃដើម្បីរៀនមុខវិជ្ជានេះគឺស្តាប់គ្រូពន្យល់ឲ្យបានច្រើន ព្រោះគ្រូចែករំលែកចំណេះដឹងដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅផង និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់គាត់ទាក់ទងនឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនេះផងដែរ»។

កញ្ញា ខាំ ម៉ារីណែត ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា កញ្ញាសម្រេចរៀនមុខវិជ្ជានេះ ដោយសារកញ្ញាមើលឃើញបញ្ហាក្នុងសង្គមពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងអំពើពុករលួយ ហើយចង់មានជាយន្តការមួយសម្រាប់ជួយដល់អ្នកស្រុកភូមិដែលមានបញ្ហា។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំសួរខ្លួនឯងដែរថា ដើម្បីជួយសង្គមរបស់យើងបានត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច»។

កញ្ញាបន្តថា ដើម្បីរៀនឯកទេសនេះបានជោគជ័យ សិស្សនិស្សិតត្រូវស្វែងយល់ពីតម្រូវការរបស់សាលា និងធ្វើស្វ័យសិក្សាដោយខ្លួនឯង តាមរយៈការស្រាវជ្រាវ ការសាកសួរ និងដោះដូរយោបល់ពីមិត្តភក្តិ សិស្សច្បង ឬក៏សាស្ត្រាចារ្យ។

លោក រ៉ហ្វេក រ៉ាដា និស្សិតទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ឆ្នាំទី២ នៅសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិ ផារ៉ាហ្គន ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការចាប់យកជំនាញនេះ ដោយសារចំណងចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន ចង់យល់អំពីព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកដែលកើតមានជុំវិញខ្លួន ទាំងអតីតកាល បច្ចុប្បន្ន អនាគត និងទាក់ទងនឹងនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច វប្បធម៌ សាសនា ច្បាប់ និងទ្រឹស្ដីអ្នកប្រាជ្ញផ្សេងៗ។

លោកថា៖ «ជំនាញនេះទាមទារឱ្យយើងសិក្សាស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ឱ្យបានច្រើន គឺមិនពឹងក្នុងថ្នាក់ទាំងស្រុងនោះទេ។ ត្រូវព្យាយាមយកទ្រឹស្ដីទៅអនុវត្តន៍ផ្ទាល់តាមរយៈការធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្ត កិច្ចការសង្គម និងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀតដែលយើងអាចអនុវត្តន៍ផ្ទាល់បាន»។

លោកបានបន្ថែមថា ឱកាសការងារគឹមិនប្រាកដនោះទេ ដោយសារជំនាញនេះផ្ដល់ចំណេះដឹងទូលំទូលាយពេក មិនស៊ីជម្រៅលើផ្នែកណាមួយ ប៉ុន្ដែយើងអាចចាប់យកផ្នែកណាមួយក្នុងជំនាញនេះទៅធ្វើការអ្វីមួយបាន។

ចំណែកឯ កញ្ញា កែវ យ៉ារី បញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រពីសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្ដរជាតិ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិក្លាយជាមុខវិជ្ជាពេញនិយមមួយនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ខណៈពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាចាប់ផ្តើមសហការ និងកសាងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយបណ្តាប្រទេសលើពិភពលោកក៏ដូចជាសហគមន៍អន្តរជាតិដើម្បីពង្រឹងការទូត និងភាពជាដៃគូអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។

កញ្ញាថា៖«ការមើលឃើញពីជនគំរូ ចូលចិត្តរៀនភាសា ការទំនាក់ទំនង ការងារស្ម័គ្រចិត្ត ចូលរួមកម្មពិធីផ្សេងៗ និងចង់ស្គាល់មនុស្សថ្មីៗច្រើន ក៏ជាកត្ដាមួយដែលជំរុញឱ្យខ្ញុំចាប់យកមុខវិជ្ជានេះ»។

កញ្ញាថា៖ «មុខវិជ្ជាហ្នឹងភាគច្រើនជាទ្រឹស្ដី អញ្ចឹងទាល់តែយើងអានច្រើន ដឹងច្រើន យកទៅដាក់បញ្ចូលជាមួយទ្រឹស្ដីដែលបានរៀនពីសាលា ទើបយើងអាចចេះវិភាគ និងចេះប្រើប្រាស់ការគិតបែបស៊ីជម្រៅបាន។ បើយើងមិនពូកែអានទេ អាចស្ដាប់ វិទ្យុ ព័ត៌មាន មើលយូធូប ឬអ្វីផ្សេងៗ ដែលជាប្រភពមានប្រយោជន៍»៕

តើមានហេតុផលអ្វីដែលនាំឲ្យយុវជនកម្ពុជារៀនចប់ហើយទៅធ្វើការខុសជំនាញ?

ហាន ណូយ (Han Noy) — Wed, 30 Sep 2020 02:49:26 +0000

បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ សិស្សនិស្សិតបានឈានជើងចូលរៀនថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យ ដែលត្រូវចំណាយពេល៤ឆ្នាំ ដើម្បីចាប់យកជំនាញមួយដែលច្បាស់លាស់ក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់ពីជីវិតនៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យបានបញ្ចប់ មានយុវជនមួយចំនួនបែរទៅធ្វើការខុសជំនាញដែលខ្លួនបានសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាល័យ ដែលពួកគេបានចំណាយពេលស្ទើរតែជិតពីរទសវត្សរ៍ទៅហើយ។ នេះបានក្លាយជាក្តីកង្វល់ដ៏ចម្បងមួយសម្រាប់យុវជនកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។

តើមានហេតុផលអ្វីខ្លះដែលនាំឲ្យពួកគេទៅធ្វើការខុសជំនាញបែបនេះ?

លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន អ្នកស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គម មានប្រាប់ Newsrooms Cambodia ថា ហេតុផលពីរយ៉ាងដែលនាំឲ្យយុវជនរៀនចប់ ហើយទៅធ្វើការខុសជំនាញរបស់ខ្លួន។ ទី១សិស្សនិស្សិតជ្រើសឯកទេសអត់បានគិតពីតម្រូវការនៃទីផ្សារ និងឱកាសនៃការរកការងារ ហើយមុខវិជ្ជាដែលជ្រើស មិនមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ពួកគាត់ ដោយសារតែគាត់ទទួលឥទ្ធិពលពីមិត្តភក្តិ និងគ្រួសារ។ ទី២ ក្នុងអំឡុងពេលរៀន ពួកគាត់មិនមានសមត្ថភាព ចំណេះ ជំនាញ និងឥរិយាបទគ្រប់គ្រាន់ទៅតាមឯកទេសដែលពួកគាត់បានរៀន។ នេះជាហេតុធ្វើឲ្យពួកគាត់មិនអាចយកចំណេះ ជំនាញទាំងនោះមកអនុវត្តន៍ជាក់ស្តែងបាន។

លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន បន្តថា ដើម្បីធានាថាសិស្សនិស្សិត ជ្រើសមុខជំនាញស្របជាមួយទីផ្សារការងារ និងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ពួកគាត់ សាលារៀន និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរតែបង្កើនកម្មវិធីណែនាំ តម្រង់ទិសយុវជន ឬក៏សិស្សានុសិស្សតាំងពីក្មេងមក ជាពិសេសនៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ ហើយយុវជនត្រូវតែច្បាស់លាស់ រៀនកំណត់អំពីគោលដៅនៃជីវិត ហើយសួរខ្លួនឯងថាចង់ក្លាយទៅជាអ្វី?

កញ្ញា សឿង វិចារិកា ជានិស្សិតបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ ជំនាញផ្នែកច្បាប់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សព្វថ្ងៃមានសិស្សនិស្សិតមួយចំនួន មានការត្អួញត្អែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាធ្វើការខុសជំនាញដែលខ្លួនបានសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យ។

កញ្ញាថា៖ «ការធ្វើការខុសជំនាញហ្នឹងវាគ្មានផ្តល់មានវិជ្ជមានអីចំពោះសិស្សនិស្សិតទេ។ វាមានតែផ្តល់ផលអវិជ្ជមានដូចជា វាធ្វើឲ្យធនធានមនុស្សកាន់តែបាត់បង់ និង មានភាពលំបាកសម្រាប់ពួកគេផងដែរ»។

លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា មិនបានឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់ Newsroom Cambodia ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វលការខុសមុខវិជ្ចារបស់សិស្សនិស្សិតនោះទេ ប៉ុន្តែលោកបាននិយាយជាទូទៅតាមរយៈបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាម កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ថា កំណែទម្រង់វិស័យអប់រំទទួលលទ្ធផលជាវិជ្ជមាន ដូចជាចំណេះដឹងសិស្ស និងគុណភាពគ្រូមានភាពប្រសើរឡើង ហើយកម្រិតសិក្សានីមួយៗមានការកើនឡើង។

លោកបន្តថា៖ «ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានដាក់បញ្ចូលជំនាញបច្ចេកទេសថ្មីៗមួយចំនួនទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាថ្នាក់វិទ្យាល័យចំណេះទូទៅ និងអប់រំបច្ចេកទេស ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារ និងសម្រាប់ចូលរួមចំណែកការអភិវឌ្ឍវិស័យឧស្សាហកម្ម។ ជំនាញបច្ចេកទេសថ្មីៗនោះ មានដូចជា អេឡិចត្រូនិក អគ្គិសនី ក្សេត្រសាស្ត្រ មេកានិក និងគណនេយ្យ។ ជំនាញបច្ចេកទេសទាំងនេះ នឹងជួយបង្កើនបរិមាណ និងគុណភាពធនធានមនុស្សផ្នែកជំនាញបច្ចេកទេសនៅតាមរោងចក្រ ទីផ្សារការងារផ្សេងៗ និងសម្រាប់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដល់សិស្សមួយចំនួន ដែលចង់រៀនជំនាញនេះបន្ត»។

យ៉ាងណាក្តី លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ដើម្បីឲ្យជោគជ័យក្នុងការងារ ទាល់តែយុវជនចេញទៅធ្វើការដែលខ្លួនស្រលាញ់ ហើយស្រលាញ់ការងារដែលខ្លួនកំពុងធ្វើ»៕

សត្វរមាំង៤ក្បាល ប្រភេទសត្វជិតផុតពូជ ត្រូវបានប្រទះឃើញជាលើកដំបូង ក្នុងខេត្តក្រចេះ

ហាន ណូយ (Han Noy) — Mon, 28 Sep 2020 14:23:13 +0000

សត្វរមាំងចំនួន៤ក្បាល ដែលជាប្រភេទសត្វរងគ្រោះជិតផុតពូជ ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃសំបូរ ក្នុងខេត្តក្រចេះ ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ។ នេះយោងតាមការប្រកាសព័ត៌មានពីអង្គការការពារសត្វព្រៃ WWF កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។

មន្រ្តីពង្រាយម៉ាស៊ីនថតរូបស្វ័យប្រវត្តិ រូបភាពដោយ៖ WWF

ក្រុមអ្នកអភិរក្សបានបង្ហាញនូវក្តីរំភើបរីករាយ ខណៈពួកគេកំពុងពិនិត្យមើលរូបភាពដ៏កម្រនៃវត្តមានរបស់សត្វរមាំងញីពេញវ័យចំនួនបីក្បាល និងជំទង់មួយក្បាល ក្នុងចំណោមរូបថតសរុបចំននួន ១.៧១០ សន្លឹកដែលបានថតបានចន្លោះខែសីហា និងកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០នេះ ដោយការពង្រាយម៉ាស៊ីនថតរូបស្វ័យប្រវត្តិនៅតាមទីតាំងផ្សេងៗគ្នានៅតាមដែនជម្រក ដែលមានផ្ទៃដីសរុបចំននួន ៥០.០៩៣ ហិកតា។

លោក អៀម សំអ៊ន់ អ្នកទទួលបន្ទុកផ្នែកស្រាវជ្រាវ និងតាមដានជីវៈចម្រុះប្រចាំតំបន់មេគង្គនៃអង្គការ WWF បានថ្លៃងដោយញញឹមថា៖ «យើងទាំងអស់គ្នាពិតមានសេចក្តីរំភើបរីករាយខ្លាំងណាស់ដែលបានកត់ត្រាទុកនូវវត្តមានរបស់សត្វរមាំងទាំងនេះ»។

លោក សេង ទៀក នាយកអង្គការ WWF-កម្ពុជា បាននិយាយថា រូបភាពដ៏កម្ររបស់សត្វរមាំងទាំងនេះជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធិភាព និងផលនៃការគ្រប់គ្រងតំបន់ការពារ និងការងារអភិរក្ស ហើយដែលនាំមកនូវក្តីសង្ឃឹមក្នុងការការពារប្រភេទសត្វនេះ ហើយបានកោតសរសើរក្រុមល្បាតផងដែរ។

លោក បានបន្ថែមទៀតថា៖ «កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងនេះកត្តាចម្បងមួយដែលអាចធ្វើឲ្យជនខិលខូចមានការខ្លាចរអា និងអាចទប់ស្កាត់បទល្មើសសត្វព្រៃនិងព្រៃឈើ ដើម្បីអញ្ញាតិឲ្យសត្វព្រៃរួចផុតពីភាពភ័យខ្លាចនិង អាចរស់នៅដោយសេរីភាពក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃដោយសុវត្ថិភាព»។

តាមរបាយការណ៍ស្តីពីប្រភេទសត្វទទួលរងការគំរាមគំហែងដែលចេញផ្សាយដោយអង្គការ IUCN ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ បានបង្ហាញថាចំនួនសត្វរមាំងមាននូវរាយប៉ាយក្នុងសាកលលោក ហើយគេបានប៉ាន់ប្រមាណថា សត្វនេះមានចំនួនតិចជាង៧០០ក្បាល ហើយនៅក្នុងនោះ ចំនួនសត្វរមាំងមាននៅសេសសល់តិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងព្រៃការពារនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕

ការធ្លាក់ចុះសីលធម៌សង្គមកំពុងជាការព្រួយបារម្ភនៅកម្ពុជា

ហាន ណូយ (Han Noy) — Fri, 11 Sep 2020 10:24:02 +0000

សីលធម៌សង្គមកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ហាក់មានការធ្លាក់ចុះ ដោយសារឃើញមានករណីជាច្រើនបានកើតឡើងនាពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ ដូចជាការរំលោភ សម្លាប់ ការបំពានផ្លូវភេទទៅលើស្ត្រី ការផឹកស្រវឹងឡូឡា ការស្រែកច្រៀងខារ៉ាអូខេឮៗ រំខានអ្នកដទៃជាដើម ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភក្នុងបណ្តាប្រជាជាតិកម្ពុជា។ ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកសីលធម៌លើកឡើងថា នៅពេលដែលសីលធម៌សង្គមធ្លាក់ចុះ បើទោះបីជាមានការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេដ្ឋកិច្ចឡើងខ្ពស់ដល់កម្រិតណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចធ្វើឲ្យសង្គមនោះមានសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្តបានដែរ។

ព្រះភិក្ខុ ពេញ វិបុល សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកបណ្ដុះគុណធម៌នៃសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា មានសង្ឃដីកានៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញានេះថា សីលធម៌សង្គមគឺជាច្បាប់ទម្លាប់មួយសម្រាប់ចងមនុស្សឲ្យមានការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីឲ្យមនុស្សចេះរស់នៅក្នុងសង្គមជាមួយគ្នា ដែលនេះហៅថា ជាការរស់នៅចេះអាណិតអាសូរគ្នា ចេះស្រឡាញ់គ្នាក្នុងសង្គម។

ព្រះអង្គបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភរឿងសីលធម៌សង្គមខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះថា៖ «ដោយសារតែមនុស្សសព្វថ្ងៃហ្នឹងគេមានទំនោរទៅខាងសម្ភារៈនិយមច្រើន ជាហេតុធ្វើឲ្យមនុស្សហ្នឹងគិតគូរតែពីផលប្រយោជន៍ខ្លួនឯង ខាងសម្ភារៈនិយមវាគ្របដណ្ដប់ខ្លាំងពេក អញ្ចឹងទៅ បើខាងព្រះពុទ្ធសាសនាវិញ គឺថាស្មារតីនិយម ឬគុណធម៌និយម អញ្ចឹងកាលណាមនុស្សហ្នឹងទំនោរទៅខាងសម្ភារៈ នោះខាងសីលធម៌នឹងធ្លាក់ចុះតែម្ដងហើយ»។

ព្រះអង្គ ពេញ វិបុល មានសង្ឃដីកាបន្ថែមថា៖ «កាលណាសីលធម៌ធ្លាក់ចុះ ហើយវាមានអំពើហិង្សាដែលបណ្តាលមកពីការប្រព្រឹត្តមិនត្រូវមានអំពើអានាចារ ដូចជាការវាយប្រហារ ការលួចប្លន់ ការកាប់សម្លាប់ជាដើម កើតឡើងស្ដែងៗក្នុងសង្គម ហើយយូរនិងឆាប់ រឿងហ្នឹងគង់នឹងធ្លាក់មកលើយើង បើមិនព្រមយកចិត្តទុកដាក់»។

ចំណែក លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន អ្នកស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍសង្គម មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាសីលធម៌សង្គមនេះ ប្រទេសនៅលើពិភពលោកមិនថាប្រទេសណានោះទេ ក៏សុទ្ធតែជួបប្រទះនឹងរឿងសីលធម៌សង្គមនេះដែរ។ លោកបន្តថា អ្វីដែលទីទៃពីគ្នានោះគឺនៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដែលជាប្រទេសមាននូវវិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ច ស្ថិរភាពសង្គម និងនយោបាយជានិច្ចកាល កង្វះសីលធម៌សង្គមគឺមានភាគរយតិច ចំណែកឯប្រទេសដែលកំពុងតែប្រឹងហែលឆ្លងចេញពីស្បៃអន្ធការទៅកាន់ទីឋានដែលមានចរន្តសេដ្ឋកិច្ចរីកផុសផុល សុខមាលភាពសង្គម និងនយោបាយ ភាគច្រើន មានអត្រាភាគរយនៃភាពអសីលធម៌សង្គមច្រើន។

លោកថា៖ «បញ្ហាសីលធម៌ក្នុងសង្គមវាមានគ្រប់ជ្រុង មានសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ តុលាការ ចៅក្រម ព្រះរាជអាជ្ញា ព័ត៌មាន សាសនា ជំនួញ គ្រួសារ។ ហើយបើយើងពិនិត្យមើលនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ជាពិសេសនៅក្នុងសីលធម៌ជំនួញ មានការកេងប្រវ័ញ្ច ការកិបកេង ទំនិញគ្មានគុណភាព លក់បន្លែបន្លំ»។

លោក ប៉ា ច័ន្ទរឿន បន្តថា កាតាលីករសំខាន់ពីរដើម្បីស្តារការធ្លាក់ចុះសីលធម៌សង្គមខ្មែរឲ្យមានការរះត្រដែតឡើងវិញ នោះគឺការអប់រំ និងគំរូភាពរបស់អ្នកមានអំណាច។

ស្របពេលដែលមានការព្រួយបារម្ភអំពីការធ្លាក់ចុះសីលធម៌សង្គម យុវសមណៈ លីន យូរ៉ា ជាសមណៈនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រ មានសង្ឃដីកាថា៖ «ការលើកស្ទួយសីលធម៌នៅក្នុងសង្គមខ្មែរឱ្យចាកផុតពីភាពអសីលធម៌ មានការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីមិនសមរម្យ តាមរយៈប្រព័ន្ធបណ្តាញសង្គម និងការស្លៀកពាក់របស់ស្ត្រីមានភាពខើចលើ ខើចក្រោម ដែលប្រាស់ចាកពីសីលធម៌សង្គមប្រពៃណីជាដើមនោះ គឺគ្មានអីក្រៅពីការអប់រំតាមពុទ្ធចក្រ និងតាមអាណាចក្រទេដែលធ្វើឲ្យយុវជនខ្មែរនឹងមានភាពដឹងខុស ដឹងត្រូវនៅក្នុងក្រមសីលធម៌របស់ខ្លួន ដែលជាការរស់នៅក្នុងសង្គមទេ»។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ព្រះភិក្ខុ ពេញ វិបុល ក៏បានលើកឡើងទាក់ទងនឹងដំណោះស្រាយនៃបញ្ហាការធ្លាក់ចុះសីលធម៌នេះ គឺត្រូវមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអដ់ ក្នុងការបញ្ឈប់ការចែករំលែកព័ត៌មានហិង្សាក្នុងសង្គម ត្រូវទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនសុរា ឬល្បែង ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សឈ្លក់វង្វេងជាដើម។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក រស់ សុវាចា មិនឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់ Newsroom Cambodia អំពីស្ថានភាពនៃការធ្លាក់ចុះសីលធម៌សង្គមក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននោះទេ ដោយ លោកគ្រាន់តែឆ្លើយតាមរយៈបញ្ដាញសង្គមតេលេក្រាមថា៖ «ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានណែនំាគ្រឹះស្ថានសិក្សាទំាងអស់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សារួមទាំងសីលធម៌ពលរដ្ឋ ឱ្យបានពេញលេញ ដើម្បីចូលរួមពង្រឹងសមត្ថភាពសិស្សានុសិស្សគ្រប់កម្រិតថ្នាក់ឱ្យក្លាយជាពលរដ្ឋសាកលដែលមានចរិយាសម្បទា វិជ្ជាសម្បទា បំណិនសម្បទា និងគុណតម្លៃ ឆ្លើយតបនឹងបរិបទជាតិ តំបន់ និងពិភពលោក»។

ការអភិវឌ្ឍទាំងផ្នែកប្រាជ្ញាស្មារតីនៃប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសង្គម គឺជាការលើកស្ទួយអត្តសញ្ញាណនៃសង្គមវប្បធម៌ជាតិកម្ពុជា «សីលធម៌គឺជាស្នូល និងជាគ្រឹះនៃការអភិវឌ្ឍ»។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់លោកបណ្ឌិត ប៉ា ច័ន្ទរឿន៕

Vox Pop: តើកូវីដ១៩ ប៉ះពាល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធដូចម្តេចខ្លះ?

ហាន ណូយ (Han Noy) — Thu, 10 Sep 2020 04:46:08 +0000

ជំងឺកូវីដ១៩ បានរាំងស្ទះដំណើរការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស និងប្រជាជនកម្ពុជា ចាប់តាំងពីបានផ្ទុះឡើងដំបូងនាដើមឆ្នាំ២០២០។ ដោយឡែក ពលរដ្ឋដែលប្រកបរបបក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ក៏បានរងផលប៉ះពាល់ពីជំងឺកូវីដ១៩ នេះដែរ។

ពលរដ្ឋមួយចំនួនប្រកបរបរក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សិក្ខាកាមរបស់ Newsroom Cambodia ពីទស្សនៈរបស់ពួកគាត់ ចំពោះផលប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ១៩ ដូចខាងក្រោមនេះ។

….

អ្នកស្រីហេង (អង្គុយកណ្តាល)

អ្នកស្រីហេង អាយុ៥០ឆ្នាំ អ្នកលក់សៀវភៅ និងកាសែតនៅជាប់របងវិទ្យាល័យបឹងកេងកង បាននិយាយថា អ្នកស្រីផ្ទាល់បានទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរណាស់ពីការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «តាំងពីកូវីដចូលមក ខ្ញុំលក់ធ្លាក់ចុះទាំងស្រុង គឺលក់មិនដាច់ទេដោយសារតែគេបិទសាលា និងកន្លែងធ្វើការ»។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ពេលកូវីដនេះ មួយថ្ងៃខ្ញុំអាចរកចំណូលបាន ជួនកាលថ្ងៃខ្លះ ពីរ ទៅបីម៉ឺន ជួនកាលបានតែបួន ប្រាំពាន់ ក៏មានដែរ»។

អ្នកស្រីបាននិយាយថា អ្នកស្រីពុំដែលបានទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភអ្វីនោះទេពីរដ្ឋាភិបាល។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំអត់ដែលបានអីនឹងគេទេប័ណ្ណក្រីក្រអីក៏អត់ដែលបានដែរ»។ ជាចុងក្រោយ អ្នកស្រីបាន សំណូមពរទៅកាន់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែនឲ្យបើកដំណើរការសាលាឡើងវិញ ព្រោះអតិថិជនរបស់អ្នកស្រីភាគច្រើន គឺជាសិស្សានុសិស្ស។

….

អ្នកស្រី ចាន់ណា

អ្នកស្រី ចាន់ណា វ័យ៣០ឆ្នាំ មុខរបរជាអ្នកលក់សៀវភៅនៅជាប់របងសាលាបឋមសិក្សាដូនពេញ បាននិយាយថា ផលប៉ះពាល់ចំពោះខ្លួនអ្នកស្រី គឺមិនមានអ្វីធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ គ្រាន់តែប៉ះពាល់ចំណូលមួយភាគតូចប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះការចុះជួយអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាល អ្នកស្រីបាននិយាយថាគាត់ពុំសូវដឹងនោះទេ ដោយហេតុថា ពេលព្រឹកចេញមកលក់ដូរ យប់ទើបបានត្រលប់មកផ្ទះវិញ។

អ្នកស្រី ចាន់ណា មិនមានជាសំណូមពរច្រើនទេ ប៉ុន្តែសុំត្រឹមឲ្យពង្រឹងវិធានការណ៍អនាម័យនៅពេលបើកដំណើរការ

សាលារៀនឡើងវិញ។

….

លោក ជួន វិចិត្រ

បុរសស្ថិតក្នុងវ័យ៣៣ឆ្នាំកំពុងសម្រាកនៅលើកង់បីឥណ្ឌា រង់ចាំភ្ញៀវនៅក្បែរសួនវត្តបុទុម លោក ជួន វិចិត្រ មកពីព្រែកឯង បាននិយាយថា កូវីដ១៩ បានផ្តល់ផលវិបាកបំផុតទៅដល់អ្នកក្រ។

ចំពោះរូបគាត់ផ្ទាល់ កូវីដ១៩ បានធ្វើឲ្យធ្លាក់ចំណូលរបស់គាត់រហូតដល់៨០ភាគរយ ប៉ះពាល់ដល់ចំណូលគ្រួសារផ្ទាល់ នេះបើប្រៀបទៅនឹងស្ថានភាពមុនការផ្ទុះរីករាលដាលជម្ងឺ។

លោកបានបន្ថែមថា មកទល់ពេលនេះមិនមានវត្តមានអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចុះសាកសួរ និងផ្តល់ការឧបត្ថម្ភនៅឡើយទេ។ ស្របគ្នានោះដែរ លោក ជួន វិចិត្រ បានមានសេចក្ដីត្រេកអរនៅពេលក្រសួងអប់រំប្រកាសបើកសាលាវិញសម្រាប់កម្រិតមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ និងទុតិយភូមិនាខែកញ្ញា ព្រោះមួយផ្នែកនៃភ្ញៀវរបស់លោក គឺជាសិស្សានុសិស្ស។

លោកបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ចង់ឲ្យមានការបើកជើងហោះហើរវិញដែរ ដើម្បីមានភ្ញៀវទេសចរណ៍តែក៏បារម្មណ៍ពីសុវត្ថិភាព ព្រោះមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងទេ ខ្ញុំចង់ឲ្យប្រជាជនទាំងអស់មានសុវត្ថិភាពជាជាងបានតែប្រយោជន៍ប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ខ្លួនខ្ញុំ»។

….

លោក សុជាតិ

នៅក្រោមកម្ដៅព្រះអាទិត្យនារសៀលម៉ោង៣ លោក សុជាតិ មានវ័យ ៣៦ឆ្នាំ មកពីខេត្តព្រៃវែងមានមុខរបរជាអ្នករត់កង់បីខ្មែរកំពុងឈររង់ចាំភ្ញៀវចេញពីសណ្ឋាគារ ហើយបាននិយាយថា ផលប៉ះពាល់ពីកូវីដ១៩ទៅលើសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ គឺធ្វើឲ្យការរកស៊ីពិបាកនៅពេលបិទជើងហោះហើរចេញចូលភ្ញៀវបរទេស។

ថ្វីត្បិតតែស្ថានភាពឥឡូវមានភាពប្រសើរជាងមុនក៏ដោយ លោកបាននិយាយថា ផលប៉ះពាល់លើចំណូល គឺមានការថយចុះពីមួយថ្ងៃ២០ ទៅ ៣០ដុល្លារ នៅត្រឹម១០ដុល្លារ ក្នុងមួយថ្ងៃ។

លោកសុជាតិបាននិយាយថាគាត់មិនមាន ប័ណ្ណក្រីក្រនោះទេ ហើយក៏អត់បានទទួលជំនួយអ្វីដែរ។

….

អ្នកស្រីស្រស់

អ្នកស្រី ឈ្មោះស្រស់ ក្នុងវ័យ ៤០ឆ្នាំ ជាអ្នកលក់កាហ្វេនៅជាប់របងសាកលវិទ្យាភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក៏បានបង្ហាញទស្សនៈមិនខុសគ្នាពីប្រជាពលរដ្ឋដទៃទៀតដែរ។

អ្នកស្រីបាននិយាយថា ជំងឺកូវីដ១៩នៅកម្ពុជាប្រសើរជាងនៅបរទេស ព្រោះពុំមានការឆ្លងច្រើន និងពុំមានអ្នកស្លាប់ឡើយ។

អ្នកស្រីបាននិយាយថា ការលក់ដូរមានការធ្លាក់ចុះ ក្នុងរង្វង់៣០ភាគរយ ដោយហេតុថាអតិថិជនរបស់អ្នកស្រីភាគច្រើនជាសិស្ស និស្សិត។

អ្នកស្រី ស្រស់ បាននិយាយថា៖ «ដោយសារឥលូវសិស្សឈប់អស់ហើយលក់មិនទាន់បានដូចមុនទេ សំខាន់គឺសិស្ស ពេលណាសិស្សចូលចឹងទៅ ការលក់វាឡើងវិញ»។

….

អ្នកស្រី ធឿន

មិនខុសគ្នាពីអ្នកស្រីស្រស់ប៉ុន្មានទេ អ្នកស្រី ធឿន ក្នុងវ័យ៣៤ឆ្នាំមកពីស្រុកកោះធំខេត្តកណ្តាល ប្រកបរបរលក់ចេកអាំងនៅម្តុំផ្សាររាត្រីរាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហាញថា ជំងឺកូវីដ១៩នៅកម្ពុជា មានលក្ខណៈល្អប្រសើរច្រើនក្នុងរយៈពេល២សប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះដែលអាចឲ្យគាត់លក់ដូរបានដូចធម្មតា។

អ្នកស្រី ហាក់មិនមានការព្រួយបារម្ភទេព្រោះនៅមានម៉ូយមកជួយទិញជាប្រចាំដែរ គ្រាន់តែមិនបានចំណូលច្រើនដូចមុនទាំងស្រុងនោះទេ។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំនៅលក់បានគួរសម គ្រាន់តែវាមិនបានច្រើនដូចមុនទេ ព្រោះមានម៉ូយៗគេធ្លាប់ហូបខ្ញុំឆ្ងាញ់គេនៅមកជួយទិញ»។ អ្នកស្រីក៏បានប្រាប់ឲ្យ ដឹងដែរថា កន្លងមកគាត់មិនដែលបានទទួលជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលទេ ប៉ុន្តែធ្លាប់មានសប្បុរសជននានាបានចុះមកចែកជាអង្ករ ទឹកត្រី ទឹកស៊ីអ៊ីវ អោយគាត់ និងអាជីវករដទៃទៀត។

….

លោក ឡៃ

ក្រឡេកមកមើលលោក ឡៃ ក្នុងវ័យ៤៩ឆ្នាំ ជាអ្នកធាក់ស៊ីក្លូមួយរូបនៅមុខសារមន្ទីរជាតិ មកពីខេត្តព្រៃវែង បច្ចុប្បន្នស្នាក់នៅសមាគមស៊ីក្លូវត្តកោះ។ លោកបានត្អូញត្អែរពីភាពខ្វះខាតយ៉ាងខ្លាំងក្នុងជីវភាព ព្រោះមុខរបររបស់លោកពឹងអាស្រ័យទាំងស្រុងលើភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលមកលេងនៅកម្ពុជា។

មានថ្ងៃខ្លះ លោករកមិនបានសូម្បីតែមួយរយរៀល ហើយការរស់នៅរាល់ថ្ងៃ ពឹងផ្អែកលើជំនួញពីសប្បុរសជន ហើយដោយសារជើងហោះហើរត្រូវបានផ្អាកដំណើរការអស់ ពុំមានភ្ញៀវទេសចរមកកំសាន្តទៀតនោះទេ។

ដូចនេះលោកបានសំណូមពរឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដំណើរការជើងហោះហើរឡើងវិញក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ដើម្បីឲ្យលោកអាចរកចំណូលបានខ្លះ ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព៕