ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ (Huy Piseth) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនយល់ថាការអប់រំនៅសាលាឯកជនមានគុណភាពល្អជាងសាលារដ្ឋ

ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ (Huy Piseth) — Wed, 30 Nov 2022 01:29:55 +0000

ម៉ោងប្រមាណជាជាង១១ថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា លោក វ៉ាន់ សុភាព ជាអ្នករត់ម៉ូតូកង់បីម្នាក់ កំពុងសម្រាកពិសារបាយលើម៉ូតូកង់បីរបស់ខ្លួន។ បុរសសម្បុរស្រអែមរូបនេះនិយាយថា លោកមានកូនប្រុសពីរនាក់ ម្នាក់អាយុ២៣ឆ្នាំ និងម្នាក់អាយុ១៧ឆ្នាំកំពុងសិក្សានៅថ្នាក់ទី១១ នៅវិទ្យាល័យហ៊ុន សែន កោះចិន ខេត្តកណ្ដាល ជាប់គល់ស្ពានព្រែកក្ដាម។

លោក សុភាព លើកឡើងថា គុណភាពនៃការអប់រំនៅសាលារដ្ឋ និងឯកជនគឺមានគម្លាតឆ្ងាយពីគ្នាខ្លាំង ដោយសារសិស្សដែលរៀននៅសាលារដ្ឋតែងរងការគាបសង្កត់ពីគ្រូបង្រៀនតាមមុខវិជ្ជា ដោយតម្រូវឱ្យពួកគេទៅរៀនគួរបន្ថែម ដើម្បីទទួលបានពិន្ទុពេញ ប៉ុន្តែសាលាឯកជនមិនមានបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែមឡើយ។

លោកនិយាយថា៖ «សិស្សឥលូវភាគច្រើនគាត់ទៅរៀនគួរដែរ តែរៀនខាងផ្នែកៗខុសគ្នាដោយសារមានគំនាបពីគ្រូ បើអ្នកឯងមិនទៅរៀនមុខវិជ្ជាខ្ញុំ ខ្ញុំដាក់ពិន្ទុឱ្យអ្នកឯងតិច តែបើខាងគេឯកជនគេអត់មានបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែមអីរញ៉េរញ៉ៃទេ គេផ្តោតរួមតែម្ដង អីចឹងហើយបានសាលាឯកជនសម្បូរអ្នកចេះជាង ទាំងការនិយាយស្ដី និងចំណេះដឹងអីហ្នឹង»។

លោកសុភាពបានសំណូមពរដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងជាពិសេសក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បន្តតាមដាន និងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានខ្ពស់អំពីគុណភាពនៃការអប់រំរបស់គ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ ហើយក៏សំណូមឱ្យគ្រូបង្រៀនទាំងអស់ត្រូវមានសញ្ញាបត្រត្រឹមត្រូវមុននឹងចេញបង្រៀនសិស្ស។

លោកពូ វ៉ាន់ សុភាព បានមានប្រសាសន៍ដោយសំឡេងមួយៗថា៖ «ពូចង់ឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ ក្រសួងអប់រំឱ្យគាត់យកចិត្តទុកដាក់មើលតាមដាន ផ្ចិតផ្ចង់នៅសាលារដ្ឋហ្នឹងបន្តិច កុំឱ្យគ្រូខ្លះគាត់រៀនត្រឹមល្មមៗគាត់ចេញបង្រៀនដែរ»។

ខណៈដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តែងប្រកាសថាកំពុងពង្រឹងគុណភាពអប់រំរបស់សាលារដ្ឋ ប៉ុន្តែអ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងពលរដ្ឋនៅតែយល់ឃើញថា គុណភាពសិក្សានៅតាមសាលាឯកជន នៅតែប្រសើរជាងការសិក្សានៅសាលារដ្ឋ។ អាណាព្យាបាលសិស្សមួយចំនួនលើកឡើងថា គុណភាពនៃការអប់រំនៅស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន មានគម្លាតពីគ្នាឆ្ងាយ ទាំងការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្រៀន បញ្ហាប្រាក់បៀវត្ស អំពើពុករលួយផ្ទៃក្នុង និងកត្តាផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។

ស្រដៀងនឹងលោក វ៉ាន់ សុភាព លោក ព្រុំ តុល អ្នកដាំបន្លែ នៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ដែលមានកូនកំពុងរៀនថ្នាក់បឋមសិក្សានៅសាលារដ្ឋមួយ លើកឡើងដែរថា គុណភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូនៅសាលារដ្ឋ មិនមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ដូចនៅសាលាឯកជននោះទេ។

បុរសវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះនិយាយថា៖ «សាលារដ្ឋរៀនមិនសូវបានទៀងទាត់ទេ ភាគច្រើនគ្រូបង្រៀនច្រើនតែលេងទូរស័ព្ទ និងលេងល្បែងតុងទីន ឈ្លោះគ្នាទៅវិញទៅមក មិនបានបង្រៀនកូនសិស្សឱ្យបានជាក់លាក់ ទៀងទាត់ តែសាលាឯកជនការបង្រៀនគេល្អ គ្រូចូលបង្រៀនទៀងទាត់ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់មិនប្រងើយកន្តើយ»។

ចំណែកលោក ត្រេង សុខា ជាកសិករដែលមានវ័យ ៤៣ ឆ្នាំ រស់នៅស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ លើកឡើងដែរថា មូលហេតុដែលគ្រូសាលារដ្ឋមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់បង្រៀនសិស្សឱ្យបានទៀងទាត់ គឺដោយសារបញ្ហាប្រាក់បៀវត្សទាប។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «នៅសាលារដ្ឋគ្រូមិនសូវមកបង្រៀនទៀងទាត់ដោយសារប្រាក់ខែមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលវាមិនអាចមានគុណភាពល្អបានទេ បើសិនជាវិស័យឯកជន គ្រូគេមានប្រាក់ខែគេសមរម្យ អ៊ីចឹងគេរៀបចំកិច្ចតែងការក្នុងការបង្រៀនបានល្អ និងមានការគោរពពេលវេលាបានល្អអ៊ីចឹងទៅ»។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ថា គុណភាពបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ និងសាលាឯកជនមានភាពខុសគ្នា ដោយសារតែគ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋទទួលបានប្រាក់បៀវត្សតិច។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី៖ «សួរថាសាលារដ្ឋនេះថីបានគាត់ល្វើយនឹងការងារមិនទៅបង្រៀន? ខ្ញុំមិនទៅបង្អាប់បន្ទោសគ្រូបង្រៀនទេ ខ្ញុំជាគ្រូម្នាក់ ប៉ុន្តែដោយសារគាត់មើលឃើញថាសាលារដ្ឋប្រាក់បៀវត្សតិចតួច អ៊ីចឹងគាត់បង្រៀនសាលារដ្ឋនេះខ្លះទៅ គាត់យកពេលទៅបង្រៀននៅសាលាឯកជននោះខ្លះទៅ ដើម្បីយកប្រាក់បៀវត្សមកបង្គ្រប់ឆ្នាំងបាយរបស់គាត់»។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ទីពីរ គ្រូសាលារដ្ឋខ្លះមានតែឈ្មោះយកលុយ ប្រាក់ខែហើយវត្តមានគាត់ហ្នឹងទៅបង្រៀននៅសាលាឯកជន សួរថាហេតុអី? គឺដោយសារអំពើរពុករលួយនៅក្នុងសាលារដ្ឋ អ៊ីចឹងឱ្យតែឱ្យលុយទៅថ្នាក់ដឹកនាំទៅ ពួកគាត់នោះទៅបំពេញការងារនៅសាលាឯកជនទៅ»។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យរូបនេះក៏បានលើកយកបញ្ហា ដែលថាទីកន្លែងអប់រំនៅក្នុងប្រទេស និងជាពិសេសសាលារដ្ឋ ទទួលរងគំនាបនយោបាយពីគណបក្សកាន់អំណាច ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវគុណភាពនៃការអប់រំ។ អ្នកស្រីថា គ្រូបង្រៀនបាត់បង់សិទ្ធិក្នុងការនិយាយ និងចែករំលែកជាសាធារណៈដល់សិស្សានុសិស្សអំពីទស្សនៈរបស់ខ្លួនទាក់ទងទៅនឹងរឿងនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយវី បាននិយាយថា៖ «ដល់រដូវជិតបោះឆ្នោតចឹង ពួគគាត់អត់យកចិត្តទុកដាក់គិតពីរឿងរកវិធី គន្លឹះស្អីៗឱ្យសិស្សានុសិស្សរៀនបានអីទេ គឺឱ្យតែថាចុះទៅពង្រឹងបក្ស មន្ត្រីណា ឬគ្រូណាតវ៉ាអីគឺដឹងតែ note (កត់) ទុកហើយថាជាមនុស្សប្រឆាំងអីចឹងទៅ»។

ការបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែម ក៏បានចោទជាបញ្ហាធំមួយដែលបង្ហាញពីភាពពុករលួយក្នុងការអប់រំរបស់សាលារដ្ឋសព្វថ្ងៃផងដែរ ដែលជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យសិស្សមិនមានលទ្ធភាពទទួលបានចំណេះដឹងស្មើៗគ្នា ពោលគឺ សិស្សក្រីក្រត្រូវចាញ់ប្រៀបសិស្សដែលមានជីវភាពធូរធាជាង។ នេះបើតាមការលើកលើងរបស់អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយវី បន្ថែមថា ការបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងរបស់គ្រូបង្រៀន គឺដោយសារម៉ោងរដ្ឋដែលកំណត់ឱ្យសិស្សរៀនគឺខ្លី មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកគេអនុវត្តឱ្យបានល្អិតល្អន់។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា បញ្ហាប្រាក់បៀវត្សតិច គឺជាបញ្ហាចម្បងដែលធ្វើឱ្យគ្រូបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការបង្រៀន និងតម្រូវឱ្យពួកគាត់ត្រូវស្វែងរកចំណូលបន្ថែមដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។

អ្នកស្រីក៏បានស្នើទៅក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា យកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនតាមគោលការណ៍អប់រំទាំងប៉ុន្មានដែលបានចែង ព្រមទាំងតំឡើងប្រាក់បៀវត្សដល់គ្រូបង្រៀន និងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណារក្សាបាននូវគុណភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូ ដោយឱ្យពួកគាត់បង្រៀនឱ្យចំមុខវិជ្ជាឯកទេសរបស់ខ្លួន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក រស់ សុវាចា មិនបានឆ្លើយតបសំណួររបស់ Newsroom Cambodia ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការលើកឡើងរបស់សង្គមស៊ីវិល និងអាណាព្យាបាលសិស្សនោះទេ ដោយលោកគ្រាន់តែ ផ្ញើសារជាអក្សរតាមបណ្តាញសង្គម Whatsapp ថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បាននិងបន្តលើកកម្ពស់គុណភាព និងជីវភាពគ្រូបង្រៀនដោយបន្តដំឡើងប្រាក់ខែជូនគ្រូបង្រៀនតាមលទ្ធភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។

លោកបន្ថែមថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏បាននិងបន្តលើកកម្ពស់គុណវុឌ្ឍិគ្រូបង្រៀនដោយមានកិច្ចសហការវិជ្ជមានជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជាក្រសួង-ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សង្គមស៊ីវិល វិស័យឯកជន សហគមន៍តាមមូលដ្ឋាន មាតាបិតា សិស្ស-និស្សិត និងបុគ្គលិកអប់រំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដើម្បីបន្តអនុវត្តន៍ផែនការសកម្មភាពនៃគោលនយោបាយស្ដីពីគ្រូបង្រៀនរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏ដូចជាការបន្តអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តកំណែទម្រង់វិស័យអប់រំ យុវជន និងកីឡា ២០១៨-២០២៣៕

Q&A៖ បទពិសោធន៍នៃការតែងនិពន្ធរបស់កវី ស៊ូ ខេមរិន្ទ

ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ (Huy Piseth) — Fri, 18 Nov 2022 01:12:13 +0000

វិស័យតែងនិពន្ធសៀវភៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមិនទាន់មានភាពទូលំទូលាយនៅឡើយ។ អ្នកប្រកបមុខរបរជាអ្នកតែងនិពន្ធនៅកម្ពុជា គឺតែងជួបឧបសគ្គជាច្រើនក្នុងអាជីពរបស់ខ្លួន តួយ៉ាងទាំងការរកចំណូលតាមរយៈការលក់សៀវភៅ ទាំងការការពារតាមផ្លូវច្បាប់ដែលខ្លួនបានតាក់តែង ទាំងការទទួលស្គាល់នូវគុណតម្លៃ និងកម្លាំងចិត្តផ្សេងៗទៀតដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញរបស់ខ្លូន។

ខាងក្រោមនេះជាកិច្ចសម្ភាសន៍របស់សិក្ខាកាម Newsroom Cambodia ជាមួយលោក ស៊ូ ខេមរិន្ទ ជាអ្នកនិពន្ធវ័យក្មេងដែលទទួលបានជ័យលាភីច្រើនជុំវិញវិស័យតែងនិពន្ធនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

Q: សូមជម្រាបសួរលោក ស៊ូ ខេមរិន្ទ បាទ!

A: បាទ! សូមជម្រាបសួរ!

Q: តើលោកចាប់ផ្តើមចាប់យកអាជីពជាអ្នកនិពន្ធតាំងពីឆ្នាំណាមក?

A: ខ្ញុំចាប់ផ្តើមអាជីពជាអ្នកនិពន្ធដំបូងគេគឺនៅឆ្នាំ២០០១ នៅជាសិស្សថ្នាក់ទី១១។

Q: តើមានកត្តាសំខាន់ៗអ្វីខ្លះដែលធ្វើឱ្យលោកចង់ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ?

A: មានកត្តាមួយចំនួនដែរ កត្តាធំទីមួយគឺខ្ញុំកើតនៅក្នុងគ្រួសារដែលមានឪពុកជាអ្នកចូលចិត្តអាន។ ហើយជារៀងរាល់ពេលទំនេរ គាត់តែងតែនិទានរឿងដែលគាត់ចេះចាំ គាត់បានអាននៅក្នុងសម័យរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មកសង្ខេបឱ្យយើងស្តាប់ ហើយប្រវត្តិបទចំរៀងដែលគាត់ចេះចាំ គាត់ដឹងប្រាប់យើងដែរទៅ ធ្វើឱ្យយើង ស្តាប់ទៅយើងជក់ចិត្ត យើងមានអារម្មណ៍ថា យី! ទំនងដែរ ចឹងចង់ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ នេះជាចំណុចទីមួយ។

ចំណុចទីពីរនោះខ្ញុំទទួលឥទ្ធិពលការអានពីឪពុកមកដែរ បន្ទាប់មកខ្ញុំក៏បានស្វែងរកសៀវភៅផ្សេងទៀតអាន ដល់ពេលយើងឃើញស្នាដៃគេគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ យើងក៏មានគំនិតចង់ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ ចង់ក្លាយជាអ្នកសរសេរអញ្ចឹងដែរបាទ។

ហើយចំណុចទី៣នោះគឺកត្តាសង្គមមួយដែរ ដោយសារតែយើងមើលឃើញពីតថភាពសង្គមពីបញ្ហាផ្សេងៗដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គម ហើយយើងចង់បញ្ចេញទស្សនៈ ឬការយល់ឃើញការកែប្រែអ្វីផ្សេងៗទៅលើបញ្ហាសកម្មភាពសង្គមហ្នឹងឯង។ ដោយមិនដឹងបញ្ចេញតាមវិធីណា យើងក៏បញ្ចេញវាទៅតាមការតែងនិពន្ធជាកំណាព្យ ជាទំនុកច្រៀង ជារឿងខ្លីអីអញ្ចឹងទៅបាទ នេះជាចំណុចបីធំៗបាទ។

Q: តើលោកសម្រេចបានស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោកបានប៉ុន្មានរឿងមកហើយដែរ? ក្នុងចំណោមស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោកទាំងអស់នោះ តើស្នាដៃណាខ្លះដែលមានអ្នកនិយមអានច្រើនជាងគេបំផុត?

A: បាទ! ក្នុងចំណោមស្នាដៃដែលយើងបានបោះពុម្ពជាផ្លូវការមានចំនួនប្រាំបីចំណងជើងផ្សេងគ្នាបាទ។ ហើយប្រាំចំណងជើងខ្ញុំបោះពុម្ពតាំងពីឆ្នាំ២០០៨ហ្នឹងជារឿងប្រលោមលោកខ្នាតខ្លីបាទ ហើយបីចំណងជើងចុងក្រោយហ្នឹងវាជាកម្រងកំណាព្យខ្លីដែលមានរឿងសៀវភៅកម្រងកំណាព្យខ្មាស់ឆ្កែ សៀវភៅរឿងយប់អនាមិក និងសៀវភៅរឿងទឹកខ្មៅល្វីង។ ហើយសៀវភៅរឿងទាំងបីចុងក្រោយនេះដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ពីបងប្អូនខ្មែរយើងទាំងក្នុងហើយនិងក្រៅប្រទេសបាទ។

Q: តើបញ្ហាប្រឈមធំៗរបស់លោកក្នុងនាមជាអ្នកនិពន្ធគឺជាអ្វី?

A: បញ្ហាធំៗក្នុងនាមយើងជាអ្នកនិពន្ធជាអ្នកសរសេរ និងសម្រាប់ខ្ញុំមានតែពីរទេធំៗ។ ទីមួយគឺយើងព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន ទោះបីជាយើងអាចសរសរបាន បង្ហោះនៅក្នុងបណ្តាញសង្គមក្តី យើងបានបោះពុម្ពហើយក្តី ក៏ចិត្តយើងអត់សូវកក់ក្តៅប៉ុន្មានដែរបាទ យើងនៅតែព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ ដូចខ្ញុំតែងតែចំណាំនិយាយអញ្ចឹង គឺខ្ញុំតែងតែគិតថា អឺ!កវីនិពន្ធហ្នឹងប្រៀបបានទៅនឹងធូបមួយកូនដើមនៅក្នុងទីងងឹតអញ្ចឹង។ មានពន្លឺតិចតួចបាទ ហើយពន្លឺហ្នឹងគេអាចនឹងចូលចិត្តវាដោយសារវាភ្លឺអញ្ចឹងទៅ ហើយផ្សែងរបស់វានឹងអាចធ្វើឱ្យផ្សារភ្នែកអ្នកដទៃ ហើយគេអាចនឹងមិនចូលចិត្តវាបាទ។ អញ្ចឹងនៅពេលដែលយើងសរសេរអ្វីៗផ្សេងៗដែលជាបញ្ហាអសកម្មនៅក្នុងសង្គមដើម្បីផ្ញើរសារទៅកាន់ អ្នកនយោបាយ ក៏ដូចជាប្រជាជនយើងផងដែរអញ្ចឹង ជួនកាលប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍គេ គេអាចតាមធ្វើបាបយើងដែរបាទ។ អញ្ចឹងយើងនៅតែព្រួយបារម្ភសម្រាប់សុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ អាហ្នឹងជាបញ្ហាចម្បងទីមួយធំ។

ហើយបញ្ហាចំបងទី២នេះវាកើតមានយូមកហើយបាទ ឥឡូវវាលែងមានហើយ វាកើតមានតាំងមុនយើងមិនទាន់មានបណ្តាញសង្គម។កាលហ្នុងខ្ញុំសរសេរបានច្រើន ហេតុតែចង់ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ ព្យាយាមសរសេរស្នាដៃច្រើនមែនទែន។ សល់សៀវភៅបួនដប់ម្ភៃក្បាលចឹងទៅ ណាមួយយើងពិបាកអត់ដឹងបោះពុម្ពទៅណា ហើយចង់ចែកផ្សាយ វាអត់មានវិធីណាក្រៅតែពីបោះពុម្ពផ្សាយ។ កាលហ្នឹងវាមានចុះផ្សាយតាមទស្សនាវដ្តីផ្សេងៗដែរ។

យើងមានតែប៉ុណ្ណឹង ដល់ពេលចឹងយើងដឹងហើយថា ទស្សនាវដ្តីគេចេញកន្លះខែម្តង បន្ទាប់មកចេញមួយខែម្តង សូម្បីតែចេញមួយអាទិត្យម្តងនៅតែយូរសម្រាប់យើងក្នុងការផ្ញើរទាក់ទងទៅចុះផ្សាយ។ វាពិបាកចឹង យើងពិបាកបង្ហាញស្នាដៃ ឥឡូវបញ្ហាហ្នឹងវាលែងមានជាបញ្ហាចោទទៀតហើយ ដោយសារតែយើងមានបណ្តាញសង្គម អញ្ចឹងយើងអាចផុសវានៅក្នុងបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ឬក៏អាយជីអីផ្សេងៗ បាទ។

Q: តើលោកយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរចំពោះវិស័យនៃការតែងនិពន្ធនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ?

A: សម្រាប់វិស័យតែងនិពន្ធនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ខ្ញុំមើលឃើញថា ទំនោរនៃការសរសេរវាដូចជាមានការកើនឡើងដែរ ក៏ប៉ុន្តែទាក់ទងទៅនឹងប្រធានបទនៃការសរសេរ យើងឃើញអ្នកនិពន្ធសារក្រោយគាត់ភាគច្រើនសរសេរទៅរកការលើកទឹកចិត្ត និងសៀវភៅរៀនពីវិធីជោគជ័យផ្សេងៗ បាទ។ ហើយសម្រាប់អ្នកដែលសរសេរសៀវភៅបង្ហាញពីតថភាពសង្គមហ្នឹងនៅតែមានកម្រិត នៅតែមានតិចតួច តាមរយៈនៃខ្ញុំមើលឃើញបាទ។

វាកើតឡើងមែន តែវាកើតទៅលើផ្នែកផ្សេង ជាសៀវភៅបែបលើកទឹកចិត្ត សៀវភៅផ្ញើរសារអី សៀវភៅរៀនពីវិធីជោគជ័យ ធ្វើនេះធ្វើនោះ កសាងខ្លួនឯង សៀវភៅផ្នត់គំនិតសៀវភៅដែលទាក់ទងទៅនឹងតថភាពសង្គមហ្នឹងវាអត់សូវមានទេបាទ នៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយបាទ។

Q: តើលោកធ្លាប់គិតទេថាលោកនឹងផ្លាស់ប្តូរអាជីពជាអ្នកនិពន្ធ?

A: មិនដែលធ្លាប់គិតថានឹងបោះបងដងប៉ាកាដែលយើងកំពុងសរសេរនេះទេបាទ។ នៅតែបន្តគំនិត ហើយសរសេរជានិច្ចតាមលទ្ធភាពដែលខ្ញុំអាចធ្វើខ្លួនឯងទៅបាន ដើម្បីបម្រើអក្សរសិល្ប៍តាមរយៈទឹកខ្មៅរបស់យើង។ ខ្ញុំមិនដែលគិតថានឹងបោះបង់វាទេបាទ។

Q: តើក្នុងនាមលោកជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់លោកមានសំណូមពរ និងប្តេជ្ញាចិត្តបែបណាដែរទៅ?

A: សម្រាប់ខ្ញុំជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ នៅតែនិយាយដដែលៗដូចដែលនិយាយពីមុនដែរបាទ ក្នុងនាមជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់យើងមិនគួរពណ៌នាសត្វលាឱ្យក្លាយជាសត្វសេះឡើយ ពីព្រោះថាអ្នកនិពន្ធគឺជាសមរភូមិជួរមុខមួយដែរបាទ ដោយប្រើចុងប៉ាកាជាអាវុធដើម្បីសរសេរបង្ហាញពីចំណុចអសកម្ម ពីបញ្ហាផ្សេងៗនៅក្នុងសង្គម ដូចជាផ្ញើរសារអប់រំទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំ ទៅកាន់អ្នកនយោបាយ ទៅកាន់ប្រជាជនដូចគ្នា អ្នកសិក្សាអីដើម្បី កែប្រែរៀនសូត្រ អភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ និងខ្លួនឯងអយបានល្អប្រសើរ៕

Q: អរគុណលោក ស៊ូ ខេមរិន្ទ!

A: បាទ! អរគុណ៕

ជីវិតលោករ៉ុង ឈុន៖ ការចាប់ខ្លួន និងជាប់ពន្ធនាគា មិនឲ្យគាត់ឈប់តស៊ូមតិដើម្បីសង្គមនោះទេ

ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ (Huy Piseth) — Sat, 22 Oct 2022 04:38:32 +0000

មានបាយហូបស្រាប់ អគ្គិសនីខ្វាត់ខ្វែង មានទាំងអ្នកយាមឆ្វេងស្ដាំ មានសម្លៀកបំពាក់ជាទណ្ឌិត ប្រើជីវិតរស់នៅក្នុងពន្ធនាគារពោរពេញដោយឆន្ទៈ និងមនៈសិការ មិនមានចិត្តរេរាម្ដងណាឡើយ ត្រដររស់ដោយសង្ឃឹមថាថ្ងៃណាមួយយុត្តិធម៌និងមានសម្រាប់ខ្លួន។

លោករ៉ុង ឈុន ធ្លាប់ជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនលើករួមមកហើយ ដោយមានរយៈប្រហែល ២ឆ្នាំ ៩៦ថ្ងៃ និងមានការឃាត់ខ្លួនជាច្រើនលើកទៀតពាក់ព័ន្ធនិងការតស៊ូមតិ បាតុកម្ម ទាមទារ នានាកន្លងមក។ ការតស៊ូស្វែងរកសេរីភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះ គឺប្រៀបដូចជាការឈរនៅមាត់ជ្រោះដ៏សែនជ្រៅ ហើយមានខ្យល់បក់បោកមកពីគ្រប់ទិសទី បើរក្សាជំហរមិនរឹងមាំទេនោះ វាពិតជាមានគ្រោះថ្នាក់។

អង្គុយក្រោមម្លប់ឈើក្រៅហាងកាហ្វេជាប់ផ្លូវ មានសំលៀកបំពាក់បែបអ្នកធ្វើការ ខោខ្មៅ អាវសរបែកញើសជោគអាវ ដៃម្ខាងកាន់កែវកាហ្វេក្ដៅអត់ដាក់ស្គរ សម្បុរស្រអែម និយាយមួយៗច្បាស់ៗ មានស្រុកកំណើតនៅភូមិចុងកោះតូច ឃុំតាលន់ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល លោកឈុន បានឱ្យដឹងថា ជំហររបស់លោកអត់ប្រែប្រួលទេ មានតែរឹងមាំជាងមុនទៀតផង បើគ្រាន់តែគេចាប់ដាក់គុកមួយឆ្នាំពីរឆ្នាំ យើងនាំគ្នាភ័យខ្លាច ការដែលភ័យខ្លាចនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យមេដឹកនាំកាន់តែដើរខុសគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ។

លោករ៉ុង ឈុន

លោកបានបន្តថា «គុកគ្រាន់ជាទីងមោងបន្លាចអ្នកសកម្មជន អ្នកប្រជាធិបតេយ្យទេ»។

រស់នៅក្នុងគ្រួសារកសិករដែលមានជីវភាពមិនសូវធូរធារ ដែលមានបងប្អូនបង្កើត ៤នាក់ ស្រី ៣នាក់ ហើយលោកជាកូនទី៣ បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលាបឋមសិក្សាតាលន់ នៅឆ្នាំ១៩៨២ កម្រិតវិទ្យាល័យនៅសាលាព្រែកតាដួង នៅឆ្នាំ១៩៨៨ និងបញ្ចប់មហាវិទ្យាល័យផ្នែកគណិតវិទ្យា នៅឆ្នាំ១៩៩៣ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា ប្រហែលជាខែ៨ លោកក៏បានទៅចាប់ប៉ុស្តិ៍បង្រៀននៅវិទ្យាល័យស្អាង ខេត្តកណ្ដាល មុខវិទ្យាគណិតវិទ្យា ដោយបង្រៀនសិស្សថ្នាក់ទី១១ និងទី១២ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០០១ ទើបផ្ទេរមកនៅក្រសួងអប់រំនៅនាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្ត។

លោកឈុន មានជំនាញបង្រៀនគណិតវិទ្យាតែមួយប៉ុណ្ណោះ ជំនាញផ្សេងមានសញ្ញាបត្រធំមិនមានទេ ប៉ុន្តែលោកធ្លាប់បានចូលរួមវគ្គខ្លីៗដែលរៀនពីភាពជាអ្នកដឹកនាំគម្រោង នៅក្រៅប្រទេស។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «មានតែជំនាញតស៊ូមតិ ការតស៊ូមតិវាអត់មានសញ្ញាបត្រអីទេ គ្រាន់តែយើងវាមានឆន្ទៈ»។
ឈានមកដល់ជីវិតក្នុងវិស័យការងារ លោករ៉ុង ឈុន បានធ្វើការតស៊ូមតិចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ១៩៩៦មក និងធ្វើការតស៊ូមតិនៅក្នុងសាលារៀន ដោយសារមានការកាត់លុយគ្រូបង្រៀនច្រើន លោកតស៊ូដើម្បីលុបបំបាត់អំពើពុករលួយក្នុងក្របខណ្ឌសាលា ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនផង និងជាអ្នកតស៊ូមតិផង លោកក៏បានមកជួយសហជីពសេរីកម្មករ ជាមួយលោកជា វិជ្ជា នៅថ្ងៃសៅរ៍ ថ្ងៃអាទិត្យនៅឯភ្នំពេញ រហូតមានការផ្លាស់ប្ដូរផ្នែកខាងវិស័យការងារ និងលក្ខខណ្ឌការងារកម្មករបន្ថែមទៀត។

លោកធ្វើការងារសង្គមនេះគ្រាន់តែចង់ឃើញកម្មករមានប្រាក់ឈ្នួលល្អ មានលក្ខខណ្ឌការងារល្អ គ្រូបង្រៀនក៏ដូចគ្នា ដោយយើងចង់ឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅសមរម្យ មានសេរីភាពបញ្ចេញមតិ មានយុត្តិធម៌សង្គម ហើយសិស្សានុសិស្សទទួលបានការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព។

លោកបានបន្តថា៖ «ជៀសវាងគ្រូបង្រៀនទៅលក់នំ បង្ខំឱ្យរៀនគួរ»។

លុះមកដល់ឆ្នាំ២០០០ លោកវិជ្ជា បានទៅចូលរួមសិក្ខាសាលានៅបាងកក ក៏មានអង្គការមួយសួរថាលោកចង់បង្កើតសមាគមន៍គ្រូបង្រៀនទេ លោកវិជ្ជា ដែលធ្វើការជាមួយលោកឈុន និងជាមិត្តនឹងគ្នាផង ក៏បានណែនាំឱ្យមានការបង្កើតសមាគមន៍គ្រូបង្រៀន ព្រោះលោកជាគ្រូបង្រៀនស្រាប់ ហើយក៏បង្កើតសមាគមន៍គ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យឡើង នៅថ្ងៃទី១១-១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០០ ដែលមានគ្រូ ៤៥នាក់តំណាងតាមខេត្តឡើងមកជួបប្រជុំ និងបានបោះឆ្នោតឱ្យលោករ៉ុង ឈុន ជាប់ជាប្រធានសមាគមន៍គ្រូរហូតមក។

នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ មានករណីបាញ់សម្លាប់លោកវិជ្ជា បន្ទាប់មកសហជីពសេរីកម្មករ និងសមាគមន៍គ្រូបង្រៀន ក៏ចងសម្ព័ន្ធភាពគ្នា បង្កើតទៅជាសហភាពសហជីពកម្ពុជា លោកក៏បានដឹកនាំសហភាពមួយទៀត រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០១៥ ក៏ចូលជាសមាជិក គ.ជ.ប ហើយបានចូលរួមកំណែទម្រង់ឱ្យស្ថាប័ន គ.ជ.ប ទទួលបានទំនុកចិត្តពីគ្រប់ភាគីបោះឆ្នោត ប្រមាណជា៣ឆ្នាំ នៅពេលដែលគេរំលាយគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោកក៏លាឈប់ពី គ.ជ.ប មកធ្វើការតស៊ូមតិនិងកិច្ចការងារសង្គមបន្តទៀត។

មានអាយុ៥៣ឆ្នាំ រស់នៅខ្លួនមួយ មកទល់ពេលនេះលោកមិនមានការស្ដាយក្រោយឡើយចំពោះការដើរចេញពីសមាជិក គ.ជ.ប ដោយលោកមិនអាចធ្វើជាអាជ្ញាកណ្ដាលដែលយកឆន្ទៈរាស្រ្តទៅហែកចែកឱ្យបក្សផ្សេងៗដែលពលរដ្ឋមិនបានគាំទ្រឡើយ។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ឧទាហរណ៍ថា ផ្លុំកញ្ចែឱ្យក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ពីរ មួយកីឡាករក្រុមកុមារ មួយមនុស្សពេញកម្លាំងហើយទៅឱ្យប្រកួតបែបណឹង យើងមិនអាចឈរផ្លុំកញ្ចែបែបណឹងបានទេ»។

លោកបានបន្តថា ក្នុងនាមជាអ្នកតស៊ូ លោកឈុន តែងតែទទួលរងការគម្រាមកំហែង បំភិតបំភ័យ ស្ទើរគ្រប់រូបភាព រហូតឈានដល់មានការចាប់នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៥ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ដាក់ពន្ធនាគារនៅព្រៃសរ រយៈពេល ៩៦ថ្ងៃ នៅដើមឆ្នាំ២០១៤ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ម្ដងទៀត នៅមុខស្ថានទូតអាមេរិក ដើម្បីទាមទារឱ្យដោះលែងមេសហជីព ដែលត្រូវបានចាប់នៅម៉ោងប្រមាណ៩ព្រឹក យកទៅដាក់ស្នងការរហូតដល់ម៉ោង៧យប់ ទើបដោះលែងវិញ រហូតដល់ថ្ងៃ៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនម្ដងទៀតបន្ទាប់ពីការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ទាក់ទងទៅនឹងការជួយអន្តរាគមន៍ដីធ្លីនៅត្រពាំងថ្លុង ដោយតុលាការកាត់ទោស២ឆ្នាំ ឱ្យអនុវត្តទោស១៥ខែ១២ថ្ងៃ ហើយឥឡូវនេះដាក់បម្រាម៣ឆ្នាំ។

លោកអះអាងថា ការចាប់ខ្លួននេះវាជារឿងអយុត្តិធម៌ចំពោះលោក វាឆ្លុះបញ្ចាំងថាសង្គមយើងអត់មានសេរីភាព ហើយជាការគម្រាមកំហែង លោកគ្រាន់តែបញ្ចេញមតិ ចូលរួមជាពលរដ្ឋ ជួយកម្មករ តែបែរជាត្រូវចាប់ខ្លួន។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ៖ «មេដឹកនាំខ្មែរគួរតែខ្មាស់គេ ហើយគាត់ទៅចូលរួមប្រជុំអន្តរជាតិអី គួរឱ្យខ្មាស់គេ ចាប់មនុស្សដែលគ្រាន់តែចូលរួមកិច្ចការសង្គម ជួយសង្គម ចង់ឱ្យសង្គមមួយមានយុត្តិធម៌ ចង់ឱ្យកម្មករទទួលបានដំណោះស្រាយ ហើយមកចាប់ខ្លួនមេសហជីព»។

និយាយទាំងទឹកមុខញញឹមថា ជាធម្មតាមនុស្សយើងមានបេះដូងដូចគ្នា ទោះបីអ្នកក្លាហានកម្រិតណាក៏ដោយ ក៏អារម្មណ៍តែងតែគិតហើយ ប៉ុន្តែសំខាន់លើការសម្រេចចិត្តថាយើងត្រូវជ្រើសរើសដើរតាមផ្លូវណា បើយើងគិតតែភ័យខ្លាចបន្តបន្ទាប់ ចុះយុវជន កម្មករ គ្រូបង្រៀន មានអារម្មរណ៍បែបណា។

បច្ចុប្បន្នលោកកំពុងជាប់បម្រាមរបស់តុលាការ លោកមិនមានការភ័យខ្លាចនិងការកម្រិតឡើយ លោកនៅបន្តធ្វើការងារធម្មតា ចូលរួមតស៊ូ គ្រប់កម្មវិធីតស៊ូមតិជាហូរហែរ លោកក៏បានស្នើសុំទៅព្យាបាលជំងឺនៅក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែតុលាការមិនបានអនុញ្ញាតឡើយ ដោយបានឱ្យលោកធ្វើការពិនិត្យព្យាបាលក្នុងស្រុកឱ្យអស់លទ្ធភាពសិន បើនៅក្នុងស្រុកទៅមិនរួចចាំសុំច្បាប់ម្ដងទៀត។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «យើងដឹងហើយតុលាការភាគច្រើនគឺគាត់មិនបានអនុវត្ត ទៅតាមឆន្ទៈឬតាមវិជ្ជាជីវៈទេ គឺសម្រេចចិត្តទៅតាមឥទ្ធិពលនយោបាយ»។
បើទោះជាតុលាការស្រុកយើងមិនអាចរកយុត្តិធម៌ឱ្យពលរដ្ឋស្មើភាពគ្នានៅចំពោះមុខច្បាប់បានក៏ដោយក្ដី ឬមួយគេប្រើពាក្យថាស្ដង់ដារពីរ នៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់ក្នុងស្រុក ដូចនេះអ្នកតស៊ូមតិ គឺពិបាកទទួលបាននៅយុត្តិធម៌ណាស់សម្រាប់តុលាការនៅក្នុងស្រុកខ្មែរយើងនេះ។
លោកបន្តថា៖ «ប៉ុន្តែសំណួរសួរថា បើចឹងដដែលយើងនៅតស៊ូបែបមិច ព្រោះតែចឹងហើយបានយើងនៅតស៊ូ ប្រសិនបើថាស្រុកយើងវាស្រួលហើយ វាមានយុត្តិធម៌ហើយ ប្រហែលជានៅក្នុងវចនានុក្រមព្រះអង្គជួន ណាត ប្រហែលជាពាក្យតស៊ូមតិនឹងត្រូវព្យួរទុកសិនហើយ»។

ទោះបីរួចបម្រាមរបស់តុលាការ លោកក៏មិនភៀសខ្លួនទៅណាដែរ ប្រទេសទី២ ទី៣ ក៏វាមិនល្អប្រសើរដូចប្រទេសទី១ ជាទឹកដីដែលផ្ដល់កំណើតឱ្យយើងដែរ ហើយប្រសិនមានកេរិ៍្តឈ្មោះតិចតួច គេចរត់ចោលស្រុកដល់ចឹងទៅធ្វើឱ្យជំនាន់ក្រោយអស់ជំនឿ។

លោកបាននិយាយថា ទោះបីប្រឈមយ៉ាងមិច យើងត្រូវតែនៅខាំស្មៅនៅក្នុងស្រុកកំណើតរបស់យើង បើចង់ជួយស្រុកយើងមានតែអ្នកក្នុងស្រុកទេដែលមានឪកាសជួយ អ្នកក្រៅជួយបានដែរ តែលទ្ធភាពនៃការផ្លាស់ប្ដូរវាមានតិចតួច។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំនៅប្រឈមជាមួយច្បាប់ ទោះបីយើងដឹងថាច្បាប់នឹង វាអយុត្តិធម៌អ្នកកាន់កាប់ច្បាប់នឹង វាលំអៀងមិនអាចផ្ដល់យុត្តិធម៌ឱ្យយើងបាន ប៉ុន្តែពេលនេះមិនអាច តែថ្ងៃណាមួយវានិងអាច»។

ដើម្បីឱ្យសង្គមយើងមាន សេរីភាព ប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ លោករ៉ុង ឈុន បានអំពាវនាវដល់យុវជនត្រូវធ្វើការសម្រេចចិត្តទៅតាមឆន្ទៈនិងចូលរួមជួយសង្គម កុំមើលបំណាំគ្នា ដល់រឿងធ្លាក់មកលើយើងបានយើងងើបនោះ វាហួសពេលហើយ ត្រូវចេះឈឺឆ្អាល ជួយគ្នាឱ្យតែរឿងអយុត្តិធម៌កើតឡើងត្រូវចេះចូលរួម ដូចនេះទើបអាចកែប្រែសង្គមយើងបាន ព្រោះថាយុវជនដើរតួនាទីសំខាន់ ជាអ្នកស្នង ត្រូវតែហ៊ាននិយាយការពិត ហ៊ានបញ្ចេញមតិ កុំឃើញអំពើអយុត្តិធម៌កើតឡើងហើយមិនហ៊ាននិយាយនោះ។

លោកឈុន៖ «ស្មើនិងយើង ដូចកំពុងគាំទ្រគេប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់នឹងហើយ»៕

Voxpop: ទស្សនៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣

ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ (Huy Piseth) — Mon, 03 Oct 2022 09:41:55 +0000

កម្ពុជាបានរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ នីតិកាលទី៦ ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ ដែលមានគណបក្សចូលរួមចំនួន២០ ដោយគ្មានវត្តមានគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំ គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ជាលទ្ធផលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដណ្ដើមបានអាសនៈទាំង១២៥នៅក្នុងរដ្ឋសភា។ នៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ កម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ នីតិកាលទី៧របស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការផ្ដល់បទសម្ភាសន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជន ដល់ Newsroom Cambodia អំពីការយល់ឃើញលើការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។

កញ្ញា អាន វណ្ណៈ

កញ្ញា អាន វណ្ណៈ អាយុ២០ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ថា កញ្ញាចង់ឃើញការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ មានការបង្ហាញប្រវត្តិរូប ចំណេះដឹង ជំនាញ វិជ្ជាជីវៈរបស់តំណាងរាស្ត្រ និងបើកឱ្យមានការជជែកគ្នារវាងប្រជាពលរដ្ឋ ជាមួយតំណាងរាស្ត្រ។

ប្រជាពលរដ្ឋរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំគឺមានពីរចំណុចដែលខ្ញុំចង់បាន គឺទីមួយពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការដែល ពេលបោះឆ្នោតហ្នឹងគឺត្រូវតែបង្ហាញនូវប្រវត្តិរូប ហើយនិងចំណេះដឹង ក៏ដូចជាជំនាញ វិជ្ជាជីវៈនៃតំណាងរាស្ត្រនីមួយៗ សម្រាប់ខ្ញុំជាពលរដ្ឋ ខ្ញុំអត់ចង់ឱ្យមេបក្ស ឬក៏គណបក្សយកបក្សមកប្រជែងគ្នាទេ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យចំណេះដឹង ឬក៏សមត្ថភាព លទ្ធភាពរបស់តំណាងរាស្ត្រធ្វើការប្រជែងគ្នាដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចជ្រើសរើសដោយតម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងជាការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគាត់ដោយមិនខ្លាចអំណាចបក្សនយោបាយណាមួយ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «រឿងទីពីរដែលខ្ញុំចង់បាននោះ គឺការដែលណាត់ជួបអ្នកដែលត្រូវគេបោះឆ្នោត ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋជួបគ្នាដើម្បីឱ្យគាត់សាកសួរ មានជាសំណួរ មតិយោបល់ បញ្ហាប្រឈម តម្រូវការ ចំណេះដឹង វិជ្ជាជីវៈក៏ដូចជាបទដ្ឋានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ផ្សេងៗជាមួយនឹងតំណាងរាស្ត្រ»។

លោក ម៉ី ពន្លក

លោក ម៉ី ពន្លក អាយុ២៥ឆ្នាំ ជាយុវជនរស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លាដែរនោះលើកឡើងដែរថា លោកចង់ឃើញការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ មានតម្លាភាព សុក្រឹតភាព និងពេលប្រកាសលទ្ធផលសូមកុំឱ្យមានការដាច់ភ្លើង។

លោក ម៉ី ពន្លក៖ «ចំពោះខ្ញុំសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ គឺខ្ញុំចង់ឱ្យការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាមានតម្លាភាព ហើយមួយទៀតបើនិយាយពីការបោះឆ្នោតគឺចង់ឱ្យមានតម្លាភាព និងសុក្រឹតភាព មួយទៀតនៅពេលដែលការប្រកាសលទ្ធផលសូមកុំឱ្យដាច់ភ្លើងច្រើនពេក»។

កញ្ញា ឡា ស្រីម៉ាច អាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទីមួយជំនាញសង្គមវិទ្យានៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ យល់ឃើញថា ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ គួរតែមានការរៀបចំឱ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ដល់ម្ចាស់ឆ្នោតក្នុងការសម្រេចចិត្ត និងកុំឱ្យទិញទឹកចិត្តម្ចាស់ឆ្នោត។

និស្សិតរូបនេះលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថាក្នុងការបោះឆ្នោតគួរតែរៀបចំ មានការកែទម្រង់ខ្លះៗនៅក្នុងប្រទេសលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ខ្ញុំចង់ឱ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ បើកសិទ្ធិសេរីភាពដល់អ្នកដែលជាម្ចាស់សន្លឹកឆ្នោតឱ្យគាត់មានសេរីភាពពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្តដោយមិនមានបញ្ហាអ្វីផ្សេងៗ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «អ្វីគួរកែទម្រង់នោះគឺថា កុំទិញទឹកចិត្តមុនពេលដែលជិតបោះឆ្នោតហើយ បង្ហាញអ្វីដែលល្អ អ្វីដែលនេះហ្នឹង ពេលជិតបោះឆ្នោតដែលគេចាប់ផ្ដើមធ្វើអ៊ីចឹងទៅ ឧទាហរណ៍ថាដូចជាការទិញអំណោយ ទិញអីចែកជូន ហើយមិនមែនយកមុខតែពេលបោះឆ្នោតនោះទេ»។

កញ្ញា ទុយ សុខសែទៀ

កញ្ញា ទុយ សុខសែទៀន អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតជំនាញនីតិសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ក្នុងនាមជានិស្សិតម្នាក់ ហើយក៏ជាពលរដ្ឋម្នាក់ដែរគឺ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខហ្នឹង ខ្ញុំចង់ឱ្យការបោះឆ្នោតហ្នឹង អព្យាក្រឹត មិនលម្អៀង បោះឆ្នោតជាសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ មិនមាននរណាមួយបង្ខំ ឬក៏គេហៅថាត្រចៀកសតាមគេ ធ្វើអ្វីដែលខ្លួនឯងពេញចិត្ត ស្រលាញ់អ្វីដែលខ្លួនឯងចង់ធ្វើ ឧទាហរណ៍ថាយើងស្រលាញ់ខាងនេះ ឬក៏យើងស្រលាញ់ខាងនោះគឺស្រេចលើយើងអ្នកបោះឆ្នោតឱ្យទេ»។

ចំណែកលោក ណេត រី អាយុ៧០ឆ្នាំ ជាជាងកាត់សក់ រស់នៅសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ ខណ្ឌចំការមន ប្រាប់ឱ្យដឹងថា ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ លោកចង់ឃើញប្រជាជន និងគណបក្សនយោបាយចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតឱ្យបានច្រើនដើម្បីជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំល្អ និងដើម្បីសង្គមជាតិល្អ។

លោក ណេត រីបញ្ជាក់ថា៖ «ការបោះឆ្នោតនេះខ្ញុំចង់ឱ្យតែប្រជាជនចូលរួមបោះឆ្នោតឱ្យបានច្រើននៅក្នុងសង្គមយើង ដើម្បីជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំល្អ។ ហើយឱ្យមានគណបក្ស មិនថាគណបក្សប្រឆាំង មិនប្រឆាំងអីទេឱ្យបានចូលរួមច្រើនទាំងអស់គ្នាដើម្បីសង្គមជាតិយើងល្អ»។

អ្នកស្រី ឃុត សុគន្ធ អាយុ៤៥ឆ្នាំ ជាអាជីវកររស់នៅសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការបោះឆ្នោតនេះជាតម្រូវការរបស់ប្រជាជនទូទៅ គឺដើម្បីសុខមាលភាពកូនចៅជំនាន់ក្រោយ ការរកស៊ី និងក្ដីសុខទាំងអស់គ្នា។

អ្នកស្រី ឃុត សុគន្ធ លើកឡើង៖ «ការបោះឆ្នោតហ្នឹង ប្រជាជនយើងទូទៅត្រូវការបោះហ្នឹងហើយ ប៉ុន្តែដើម្បីកូនចៅយើងសារក្រោយអ៊ីចឹងទៅ ឱ្យបានសុខសប្បាយ ការរៀនសូត្រអ៊ីចឹងទៅ កូនយើងនៅក្រោយៗ ក្មេងៗស្រករក្រោយអ៊ីចឹងទៅណា៎ មានចង់បានអី ការរកស៊ីតិចតួចហ្នឹង យើងចង់ឱ្យតែសុខ សុំឱ្យតែសុខទាំងអស់គ្នាទេ»៕

ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ (Huy Piseth) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាល​មួយចំនួន​​យល់ថា​ការអប់រំ​​នៅ​​សាលាឯកជន​មានគុណ​ភាព​ល្អ​ជាង​​សាលារដ្ឋ

Q&A៖ បទពិសោធន៍នៃការតែងនិពន្ធ​របស់​កវី ស៊ូ ខេមរិន្ទ

ជីវិត​លោករ៉ុង ឈុន៖ ការ​ចាប់ខ្លួន និងជាប់ពន្ធនាគា ​មិន​ឲ្យ​គាត់​ឈប់​តស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​សង្គមនោះទេ

Voxpop: ទស្សនៈរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំពោះ​ការបោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣​

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនយល់ថាការអប់រំនៅសាលាឯកជនមានគុណភាពល្អជាងសាលារដ្ឋ

Q&A៖ បទពិសោធន៍នៃការតែងនិពន្ធរបស់កវី ស៊ូ ខេមរិន្ទ

ជីវិតលោករ៉ុង ឈុន៖ ការចាប់ខ្លួន និងជាប់ពន្ធនាគា មិនឲ្យគាត់ឈប់តស៊ូមតិដើម្បីសង្គមនោះទេ

Voxpop: ទស្សនៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣