ពលរដ្ឋ ដែលធ្វើដំណើរនៅលើផ្លូវលំ ក្នុងឃុំស្វាយយា អ្នកខ្លះត្រូវប្រើក្រមា ឬម៉ាសដើម្បីបិទបាំងមុខការពារដីហុយ នៅពេលជិះម៉ូតូរលាក់ ឮសូរប្រាវៗ។ ពលរដ្ឋរស់នៅស្រុកស្វាយជ្រុំខេត្ដស្វាយរៀងស្នើឱ្យអាជ្ញាធរជួយជួសជុលផ្លូវលំមួយខ្សែ ដែលពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរខ្លាំង។

លោក សាយ វល្លិ៍ កំពុងអង្គុយនៅលើតុថ្មនៅខាងមុខផ្ទះក្រោមម្លប់ជ្រៃបានប្រាប់Newsroom Cambodia ថាផ្លូវលំមួយខ្សែ នេះធ្វើបានល្អប្រហែល២ឆ្នាំ ហើយខូចទៅវិញ។លោកថាផ្លូវខូចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិស្សសាលាទៅរៀន ខែវស្សាវាពិបាកធ្វើដំណើរមានកន្លុកកន្លៀតល្បាប់ផង។

បុរសវ័យ៧២រូបនេះបានប្រាប់ទៀតថា ផ្លូវ ដែលខូចគឺបណ្ដាលមកពីឡានដឹកដីមានចំនួនច្រើន លោកថាកន្លងមកមេភូមិ ធ្លាប់បានហាមឃាត់ក្រុមឡានដឹកដីដែរ តែក្រុមឈ្មួញដឹកដីទាំងនោះបានទៅសុំមេឃុំ តែមេឃុំឱ្យដឹកបន្តទៀតដល់ខូចផ្លូវ មេឃុំមកបន្ទោសមេភូមិ។

មេឃុំអនុញ្ញាតឱ្យដឹក១០ជើងតែក្រុមឈ្មួញដឹក១២០ទៅ១៣០ជើង រឿងអីមិនខូចផ្លូវ លោកប្រាប់ថាមេឃុំមិនដែលចុះមកហាមឃាត់ដោយផ្ទាល់នោះទេ បើមានក្រុមឡានដឹកដីគ្រាន់តែតេមកមេភូមិឱ្យហាមឃាត់តែប៉ុណ្ណោះ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ពិបាកចាស់ៗធ្វើដំណើរទៅវត្ត ហើយនិងសិស្សសាលាគ្នាពិបាកទៅមក[…] ដល់ចឹងខែភ្លៀងពិបាករអិល។ ខែប្រាំងវាគ្រាន់តែហុយទ្រលោម ប៉ះពាល់ទាំងសិស្ស និយាយរួមទៅប្រជាពលរដ្ឋទូទៅតែម្ដង»។

ផ្លូវដែលខូចពិបាកធ្វើដំណើរនេះមាន៣ភូមិគឺភូមិស្វាយយា ភូមិស្វាយជំរៅ និងភូមិមហាសួន។ លោកថាកន្លងមកពលរដ្ឋធ្លាប់បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរជួសជុលផ្លូវដែលខូចដែរ តែអាជ្ញាធរគាត់ថាកុំភ័យចាំគេធ្វើ លោកថាបើបានផ្លូវល្អមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «វាស្រួលទាំងប្រជាពលរដ្ឋ ស្រួលទាំងសិស្ស ស្រួលធ្វើដំណើរទៅមក ដឹកទំនិញលក់ដូរអីហ្នឹង វាបានសុវត្ថិភាព។ ខ្ញុំចង់សំណូមពរថាឱ្យអស់លោកជួយធ្វើផ្លូវហ្នឹងឱ្យបានស្អាតមិនដល់ថាកៅស៊ូ ឱ្យតែបានម៉ាស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើររកស៊ីចង់បានតែប៉ុណ្ណឹង។ ចង់បានខ្សាច់ភ្នំស្រួលជាង»។

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតលោកសៅ សុភុន អាយុ៦៧ បានប្រាប់Newsroom Cambodiaថា ការលំបាករបស់ប្រជាជនមានច្រើន បើក្មេងសិស្សសាលាទៅរៀនវិញ នៅខែវស្សា ជិះកងវាងផ្លូវល្បាប់ ដីឥដ្ឋជាប់កង់ ហើយបើមនុស្សចាស់វិញប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្លូវដង្ហើមជិះកង់មិនកើត។ បើខែប្រាំងវិញ ផ្លូវគឺហុយហ្មងពិបាកបងប្អូនធ្វើដំណើរ ហើយផ្លូវនេះអត់រាបស្មើ គឺផ្លូវមានរលកមានរលាក់ មានគន្លុកមានគន្លៀត ពិបាកគេចណាស់សូម្បីម៉ូតូកង់មិនចង់ហ៊ានជិះផងលោកថាផ្លូវ ដែលលំបាកមានប្រវែងជាង២គីឡូម៉ែត។

លោកលើកឡើងថា៖ «ពីភូមិមហាសួន ឡើងទៅស្វាយយាប្រហែលជា២គីឡូជាង។ កន្លងមកគឺមេឃុំហើយនិង[មេ]ភូមិសុំប្រជាជនក្នុងមួយគ្រួសារហ្នឹង ដូចជា៤ម៉ឺន បាទ៤ម៉ឺនគឺដាក់ថ្មខ្សាច់ផេះ ដាក់បានតែមួយប្រាំង ដល់ខែវស្សាឡើងបាត់អស់ គឺភើត ទៅតាមជើងឡានផង ផាត់តាមខ្យល់ទៀតពេលហ្នឹងផ្លូវខូច»។

លោកថាប្រជាជនមិនហ៊ានសួរនាំទៅកាន់អាជ្ញាធរនោះទេខ្លាចខុស ព្រោះយើងសួរនាំទៅដេញដោលដាក់គ្នា ដល់ចឹងគ្មានបានសួរនោះទេ លោកប្រាប់ថាមូលហេតុដែលនាំឱ្យផ្លូវខូចគឺបណ្ដាលមកពីឡានដឹកដីលើសទម្ងន់ ហើយឡានធ្វើដំណើរតាក់ស៊ីដឹកម៉ូយផង ។លោកប្រាប់ថានៅរដូវវស្សាពេលមានសមាជិកគ្រួសារឈឺ ឬត្រូវទៅឆ្លងទន្លេត្រូវទៅមន្ទីរពេទ្យឡានពេទ្យមកយកមិនបានទេត្រូវតែសែង។

លោកបន្ថែមថា៖ «ឡាន[ពេទ្យ]ចូលមិនរួចទេជាប់ជើង មានតែសែង គ្រួសារចេះតែសែងនាំគ្នាជូនទៅដល់មន្ទីរពេទ្យទៅ។មុនបោះឆ្នោតមេឃុំថាធ្វើឱ្យ ឥឡូវបោះសភាហ្នឹង គ្រាន់តែថាទៀត សន្យាថាធ្វើតែមិនទាន់ធ្វើ។ ផ្លូវពិបាកហ្នឹងរាប់ឆ្នាំណាស់ដូចគ្មានបានផ្លូវស្រួលផង ប៉ុណ្ណឹងថាស្រួលណាស់ បើពីមុនមកអត់រួចទេ កុំថាតែខែវស្សានិងខែប្រាំង។ ថាតែធ្វើៗហ្នឹង ប្រហែលជា២ដងហើយនៅតែមិនធ្វើ»។

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតលោកសុខ សំអឿន អាយុ៥២ឆ្នាំ បានប្រាប់Newsroom Cambodia ខែប្រាំងដីហុយ នៅរដូវវស្សាល្បាប់ស្អិតទៅណាមកណាមិនកើត ជាប់ម៉ូតូហើយប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នករស់នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវ និងចំណាយពេលវេលាច្រើននៅពេលធ្វើដំណើរទៅធ្វើការ។

លោកលើកឡើងថា៖ «តាមផ្លូវអីវាពិបាកហ្មងខែភ្លៀងខែរលឹមវាជាប់ដី សុទ្ធតែល្បាប់ ជាប់ឡានភ្លៀងទៅជិះម៉ូតូមិនកើត។ ទៅ [មន្ទីរពេទ្យ] ទាំងពិបាកស្រណុកចេះតែទៅហើយ បើយើងមានអាសន្នហើយ យើងត្រូវធ្វើម៉េច។ វាពិបាកការធ្វើដំណើរ ពេលភ្លៀងរលឹមពិបាកអារឿងជាប់ស្អិតម៉ូតូ»។

មេភូមិមហាសួនលោក វ៉ា យ៉ន បានប្រាប់Newsroom Cambodia ថាបើតាមដំណឹងដែលមេឃុំប្រាប់លោកថា ផ្លូវនឹងត្រូវធ្វើនៅមុនពេលបោះឆ្នោត ហើយត្រូវធ្វើចំនួន២ផ្លូវខ្សែ។ខ្សែទី១ចាប់ពីវត្តបឹងរ៉ៃដល់ថ្នល់កែងអង្គរសខេត្ដព្រៃវែង ខ្សែទី២គឺនៅក្នុងភូមិ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ផ្លូវទី១ គឺពីខាងមុខវត្តបឹងរ៉ៃរហូតដល់ថ្នល់កែងអង្គរសផ្លូវទី២គឺផ្លូវក្នុង ភូមិស្វាយយាឆ្លងកាត់ភូមិស្វាយជុំរៅ ភូមិមហាសួន ឡើងទៅភូមិអង្គរស»។

ពល​រដ្ឋ​ពីរភូមិ​នោះ​​ មាន​ដូចជា​​ភូមិ​មហា​សួន ​និង​ភូមិស្វាយ​ជុំ​រៅ​ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ស្វាយ​យា​ ស្រុក​ស្វាយ​ជ្រំ​ ខេត្ដ​ស្វាយ​រៀង​​។

លោក​ នង​ សុ​ផល អាយុ​៦២​ឆ្នាំ​ រស់​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​មហា​សួន​ ឃុំ​ស្វាយ​យា​​ ​ស្រុក​ស្វាយ​ជ្រំ​ ខេត្ដ​ស្វាយ​រៀង​ បាន​ប្រាប់ ​​Newsroom Cambodia នៅ​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ​ទី​១៨ ​ខែ​មីនា ​ឆ្នាំ​២០២៣​នេះ​ថា ​​សព្វ​ថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​​​របស់​លោក​មិនមាន​បណ្ដាញ​អគ្គិ​សនីប្រើ​ប្រាស់​ដូច​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ផ្សេងៗ​នោះ​​ទេ។

​លោក​ប្រាប់​ថា​ នៅ​ពេល​អត់​មាន​ភ្លើង​​ប្រើ​ប្រាស់​មាន​ផល​លំបាកខ្លាំង​ដូច​ជា​ មិន​មាន​ភ្លើង​បំភ្លឺ​ក្នុង​ផ្ទះ​គ្រ​ប់​គ្រាន់ ​​​​មិន​មាន​ភ្លើង​​សម្រា​ប់​បូ​ម​​ទឹក​​យក​មក​ប្រើប្រាស់។​ ​លោក​ថា ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​លោក​រាល់​ថ្ងៃ​ប្រើ​ប្រាស់​ភ្លើង​សូឡា ​ថ្ងៃ​ខ្លះ​ប្រើ​បាន​មួយ​យប់​ពេញ​ថ្ងៃ​ខ្លះ​ប្រើបាន​​ពាក់​កណ្ដាល​យប់​ក៏អស់​ភ្លើង​ប្រើ​ប្រាស់​។

លោក​លើក​ឡើង​ថា​៖ «នៅ​ពេល​ស្អុះ​អត់​មាន​ភ្លើង​ដាក់​កង្ហារ។​​ ខ្វះ​តាំង​ពី​ភ្លើង​បំ​ភ្លឺ​តាម​ផ្ទះ​​ខ្វះ​ភ្លើង​ដាំ​បាយ​ បូម​ទឹក​ សុទ្ធ​តែ​តម្រូវ​ការ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។​ ខ្ញុំ​ត្រូវ​ការ​ប្រើទាំង​អស់​ហ្នឹង ​ត្រូវ​ការ​ជា​ចាំ​បាច់​។ ប្រើភ្លើង​ផ្ទាំង​សូឡាជួនកាលបាត់ឃើញៗ ជួនកាល​ប្រើ​ខ្លាំងវា​អត់ ​[ភ្លើង] ក៏មា​ន​ដែរ។ ​វា​ដាច់ភ្លើង​បំ​ភ្លឺ​ផង​កង្ហារផង ពាក់កណ្ដាល​អធ្រាត្រអស់​​​​»។​

លោក​ប្រាប់​​បន្ថែម​ថា ​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​របស់​លោក​ឃើញមាន​ខាង​អគ្គិសនី​ដើរ​ដាក់​បង្គោល​ និង​​ខ្សែ​ភ្លើង​រយៈ​ពេល​២ឆ្នាំមកហើយ​​ ​តែនៅ​មិន​ទាន់​បាន​ភ្លើង​ប្រើប្រាស់​ទៀត​។

ចំណែក​លោក​ គាំ សាវ៉ន​ អាយុ​៧៤​ឆ្នាំ​ នៅ​ភូមិ​មហាសួន បាន​ប្រាប់ ​Newsroom Cambodia ថា លោក​​ត្រូវ​ការ​ភ្លើង​ប្រើប្រាស់​ដូចជា​​​ម៉ូទ័រ​​សម្រាប់​បូម​ទឹក​ ភ្លើង​បំ​ភ្លឺ​ក្នុង​ផ្ទះ​ បញ្ចូលថ្ម​ទូរស័ព្ទ កង្ហារ។​ លោក​ថា ​រាល់​ថ្ងៃ​​លោក​សុំ​ភ្លើងពី​ផ្ទះអ្នក​ជិត​ខាង​ប្រើ​ផង​ និង​ប្រើ​ប្រាស់​ភ្លើងពី​ផ្ទាំង​សូឡា​ផង​។

លោក​លើកឡើង​ថា៖ «​​គេ​ដាក់​បង្គោល​ដាក់​ខ្សែរ​យៈ​ពេល​២ឆ្នាំ​ហើយ​។ ផល​លំបាក​ទី​មូយ​បញ្ហាទឹក​ សម័យ​ឥឡូវ​គេ​ប្រើ​ម៉ូទ័រ​សម្រាប់​បូម​ទឹក​ សំខាន់​ជាង​គេ​ប្រើ​ភ្លើង [បំភ្លឺ] ក្នុង​ផ្ទះ​តែម្ដង។ សាក [បញ្ចូលថ្ម​]​ ទូរស័ព្ទ កង្ហារ»។

​លោក​ នង ហ៊ន់ អាយុ៥៣​ឆ្នាំ​ ជា​មេជាង​ផ្សាដែក​ ភូមិមហាសួន បាន​ប្រាប់ ​Newsroom Cambodia ​ថា ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​លោកប្រើម៉ាស៊ីនភ្លើង​សម្រាប់​បូម​ទឹក​ផ្សា​ដែក​បំភ្លឺ​ផ្ទះ​ជារៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ ដែល​​ត្រូវ​ចំណាយ​​លុយ​ច្រើនក្នុង​មួយ​ខែៗសម្រាប់​ទិញ​ប្រេង​។ លោក​ថា​ ប្រសិនបើ​​មាន​ភ្លើង​អគ្គិសនី​​​សម្រាប់​ប្រើ​ប្រាស់​ការ​ចំណាយ​លុយ​សម្រាប់​ទិញ​ប្រេង​ត្រូវបាន​កាត់​បន្ថយ​៥០%។

លោក នង ហ៊ន់ ​បន្ថែម​ថា​ កន្លង​មក​រូប​លោក ​និង​ពលរដ្ឋ​ផ្សេង​ទៀត​ធ្លាប់​បាន​ទៅ​សួរនាំរឿង​ភ្លើង​នេះ​ជា​មួយ​អាជ្ញាធរ​ដែរ តែមិនមាន​លទ្ធផល​​។

លោក​លើក​ឡើង​ថា៖ «ស្នើ​គាត់​ហើយ​ [អាជ្ញាធរ ] គាត់​ថា​ថ្ងៃនេះ​ថ្ងៃ​នោះ ​ឆ្នាំ​នេះ​ឆ្នាំ​នោះ​អ៊ី​ចឹង​ទៅ​ខ្ញុំដូច​អស់​ជំនឿ​ដល់អ៊ី​ចឹង​រាល់​ថ្ងៃ​ […] គាត់ថា​ភូមិ​យើង​ដាច់ [ឆ្ងាយ]​ ស្រយាល​ប៉ុន្តែ​​ភូមិ​​គាត់​​ដាច់ ​[ឆ្ងាយ] ស្រយាល​ដូច​យើង​ដែរ​គាត់មាន ​[ភ្លើង] ​ប្រើ​ គាត់មិនបាន​ស្នើ​សុំឱ្យ​ភូមិ​យើង​គាត់​ទាញ​ទៅ​តែភូមិ​គាត់​»។

មេ​ឃុំ​ស្វាយ​យា​លោក​ សុខ សំអន បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា ​ខាង​អគ្គិ​សនី​បាន​​​​ត​បណ្ដាញ​អគ្គិ​សនី​មក​ដល់​ឃុំ​អង្គ​តា​សូ ​ហើយ​លោក​ថា​បន្តិច​ទៀត​មក​ដល់​ក្នុង​ឃុំ​របស់​លោក​ ​ប៉ុន្តែ​លោក​​​មិនទាន់​ដឹងថា​​ពេល​ណា​ឱ្យ​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ទេ​។

លោក​លើកឡើងថា​៖​ «មិន​ទាន់​ដឹង​ទេ។ ​ថ្នាក់​ជាតិ​យើង​បើក​វេទិកាសារធាណៈសិន ​ព្រោះ​អាហ្នឹង​មិន​មែន​ធ្វើ​តែ​ស្វាយយាទេ។​ ៨០​ឃុំ​ទូទាំង​ខេត្ដ»។​​​

បើតាម​គេហទំព័ររបស់​អគ្គិសនី​កម្ពុជា គិតត្រឹម​ចុងឆ្នាំ​២០២០ ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន​១៣,៧៩៨​​ភូមិ ស្មើនឹង​៩៧,៣៩ភាគរយ ដែល​មាន​អគ្គិសនី​ប្រើប្រាស់ ខណៈសល់​ចំនួន​៣៧០​ភូមិទៀត ដែល​ស្មើ​នឹង​២,៦១​ភាគ​រយ មិនទាន់​មាន​អគ្គិសនី​ប្រើប្រាស់៕​

ការ​លើកឡើង​របស់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់ពី​គណៈកម្មការ​ទីមួយ​នៃ​រដ្ឋសភា​បាន​ចេញ​លិខិត​ឆ្លើយ​តប​ទៅ​គណបក្ស​នេះ​​កាលពី​ថ្ងៃសុក្រ ទី២៦ ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២៣ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការស្នើ​សុំ​ទៅ​រដ្ឋសភា​ឱ្យ​ធ្វើវិ​សោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ស្តីពី​ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត និង​សមាសភាព​ស្ថាប័ន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប)។

គណៈ​កម្មការ​ទី​១​រដ្ឋ​សភា​ឆ្លើយ​តប​ថា ​ការធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ យោងមាត្រា ១៥៣ ថ្មី បញ្ជាក់​ថា ការផ្តើម​គំនិត​សើរើ ឬ​ការផ្តើ​ម​គំនិត​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រ​ដ្ឋធម្មនុញ្ញជា​សិទ្ធិរបស់​ព្រះមហាក្សត្រ របស់​នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​របស់​ប្រធានរដ្ឋសភា​ តាមសេចក្តី​ស្នើសុំ​របស់​តំណាងរាស្ត្រ​មួយ​ភាគបួន​នៃ​តំណាងរាស្ត្រទាំងមូល។

ចំពោះសមាសភាពស្ថាប័នគណៈកម្មាធិការ​ជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត យោងមាត្រា ១៥១ ថ្មី(ពីរ) គណៈ​កម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំការបោះឆ្នោត​មាន​សមាសភាព​ប្រាំបួន​រូប​ដែល​ទទួល​បាន​អាណត្តិប្រាំ​ឆ្នាំ។ ហើយ​ថា ​គណៈកម្មាធិការ​នេះ​​បាន​អនុវត្ត​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ច្បាប់​ស្តីពី​ការរៀបចំ និង​ការប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​រួចហើយ។

បើ​តាម​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​របស់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​មូលដ្ឋាន​​ចេញ​នៅ​ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ បាន​សរសេរ​ថា៖ «គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​មូលដ្ឋាន​សង្ឃឹម​ថា រដ្ឋសភា​នឹ​ង​ពិចារណា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រព័ន្ធ​នៃ​ការបោះឆ្នោត​ឡើងវិញ ដើម្បី​ធានា​ថា គណៈកម្​មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) មាន​ឯករាជ្យភាព អព្យាក្រឹត្យភាព នឹងធានា​ឱ្យ​មាន​ការបោះឆ្នោត​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌ ស្របតាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស ទទួល​បាន​ការទុកចិត្​ត​ពីសំណាក់​គណបក្ស​នយោបាយ និង​អ្នកបោះឆ្នោត ហើយបញ្ជៀស​នូវវិបត្តិនយោបាយក្រោយការបោះឆ្នោត»។

លោក យ៉េង វីរ: ប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ហៅកាត់ថា (គ.ប.ម) បាន​ប្រាប់ Newsroom Cambodia ការពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នេះថា ការ​ឆ្លើយ​តប​របស់​គណៈ​កម្មការ​ជំនាញ​ទី​១​រដ្ឋសភា មិន​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ចំពោះ​ការ​ស្នើ​របស់​គណបក្ស​លោក។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ការឆ្លើយតប​របស់​គណៈកម្មការ​ជំនាញនៃ​រដ្ឋសភា គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​ការដកស្រង់​នូវ​មាត្រា​ច្បាប់​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា​១៥៣ថ្មី និង មាត្រា១៥១ថ្មី(ពីរ) នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​មកតែប៉ុណ្ណោះ ដោយពុំ​បាន​ផ្តល់​នូវ​ព័ត៌មាន​ថា បាន​យកចិត្តទុក​ដាក់បំពេញ​នូវកិច្ចអន្តរាគមន៍​ទៅស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហាប្រព័ន្ធ​នៃការបោះឆ្នោត​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ញត្តិ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​មូលដ្ឋាន​បានលើកឡើងនៅឡើយទេ»។

លោក ឡេង ពន្លក អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋសភា​​ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​របស់​ Newsroom Cambodia យ៉ាង​ខ្លី​ថា៖ «ខាង​គណៈកម្មការជំនាញទី១​នៃរដ្ឋសភា​បានឆ្លើយ​ទៅហើយ»។

លោក កន សាវាង្ស អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេត និង​តស៊ូមតិ​នៃ​អង្គការ​ខុមហ្វ្រែល​លើក​ឡើង​ថា ការកែ​ទម្រង់​ពាក់ព័ន្ធនឹង​​ការបោះឆ្នោត​​​ណាមួយ​ ទាល់តែ​មាន​ភាព​ត្រូវរ៉ូវ​គ្នា​ផ្នែក​នយោបាយ រវាង​គណបក្ស​នយោបាយ ឬ​តំណាងរាស្ត្រ​ចម្រុះ​ពី​គ្រប់​គណបក្ស ជជែក​វែក​ញែក និង​ដេញដោលគ្នា។

គួរបញ្ជាក់ថាគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន (គ.ប.ម) កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ បានដាក់ញត្តិ​មួយទៅកាន់រដ្ឋសភា ដើម្បី​ស្នើសុំ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បន្ទាប់ពីគណបក្សនេះ​អះអាង​ថា មាន​បញ្ហាប្រព័ន្ធនៃការបោះឆ្នោតមួយចំនួនគួរ​តែមានការកែប្រែ និងរៀបចំឡើងវិញ៕

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកិច្ចការនារីកាលពីថ្ងៃពុធទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នេះបានសរសេរថា នាពេលកន្លងទៅថ្មីៗ​នេះមា​នការលេចឡើង​នូវបាតុភាព​នៃ​ការប្រើប្រាស់​ពាក្យ​សម្តី​មិនសមរម្យ អសុរោះ ប្រាសចាកសុជីវធម៌ និងសីលធម៌ តាម​បណ្តាញ​​ទំនាក់ទំនងសង្គម ដោយបុគ្គលមួយចំនួនតូចធ្វើឱ្យ​ប៉ះ​ពាល់ដល់កិត្តិយស សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងតម្លៃរបស់ស្រ្តីខ្មែរ។ ក្រសួង​បន្ថែម​ថា សកម្មភាព និងទង្វើទាំង​នោះ គឺ​ជា​គំរូ​មិនល្អសម្រាប់យុវជន យុវតី កុមារា កុមារី ជំនាន់ក្រោយដែលជាទំពាំងស្នងឬស្សី និង​ជា​សរសរ​ទ្រូង​របស់ប្រទេសជាតិ។​

ការ​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​កិច្ច​ការនារី ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​សង្គម​ស៊ីវិល​ប្រមាណជា​៤០​ស្ថាប័ន បាន​ដាក់​លិខិត​ចំហរ​ទៅ​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ ​ឱ្យ​មានការ​ចាត់​វិធានការ​លើ​​លោក ផែង វណ្ណៈ ​ម្ចាស់​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុកអនឡាញ​ផែង​ វណ្ណៈ ​ញូវស៍​ ដែល​បាន​ប្រមាថ​លើ​ស្រ្តី​អ្នកសារព័ត៌មាន​វិទ្យុ VOD ​ម្នាក់ ទាក់ទង​នឹង​ការ​រាយការណ៍​ព័ត៌មាន​​​របស់​នាង ពាក់ព័ន្ធនឹង​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត​។

លោកស្រី អេង ចាន់ឌី នាយិកាអង្គការយេនឌ័រអភិវឌ្ឍ​ដើម្បីកម្ពុជាបានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃសុក្រទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នេះថា ការ​លើកឡើង​របស់​ក្រសួង​កិច្ច​ការនារី គឺ​ជាការ​ឆ្លើយ​តប​នឹង​លិខិត​ចំហរ​​​ដែល​ក្រុម​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​ដាក់​ទៅ ដែល​ជា​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ថា ពាក្យ​ពេជន៍​ដែល​ប្រើ​មានភាព​​អសុរោះ។

អ្នកស្រី​បញ្ជាក់ថា៖ «បើទោះបីជា​ការឆ្លើយតប​របស់​ក្រសួង​កិច្ចការ​នារី​វា​ជា​លក្ខណៈ​ទូទៅ​ទូលំទូលាយ​បន្តិចមែន ប៉ុន្តែគាត់ក៏ទទួលស្គាល់ថាពាក្យពេចន៍មួយចំនួនគឺវាអសុរោះ ហើយវាអត់គួរត្រូវបានប្រើប្រាស់។​ គាត់ទទួលស្គាល់ទាក់ទងទៅនឹងការធ្វើការរួមគ្នា និង​ការសហការគ្នាបន្តទៀតដើម្បីលុបបំបាត់ជាមួយ​នឹង​ការប្រើប្រាស់​អំពើ​រ​ហិង្សា​លើ​យេនឌ័រ​អនឡាញ ទៅលើស្រ្តីភេទ ឬក៏ទៅលើស្រ្តីដែលជាអ្នកសារព័ត៌មានផងដែរ»។

អ្នកស្រី​បន្ថែម​ថា ក្រុម​អង្គការស​ង្គមស៊ីវិល​ធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹង​ស្រ្តី នឹង​បន្ត​​សហការ​​​បន្ថែម​ទៀត​ជា​មួយ​រដ្ឋាភិបាល ពិសេសក្រសួងពាក់ព័ន្ធនានាដូចជា ក្រសួងកិច្ចការនារី ក្រសួង​ព័ត៌មាន​ ដើម្បី​ធ្វើការ​ជាមួយ​អ្នករាយការណ៍​ព័ត៌មា​ន​ផ្សេង​ទៀត​ ធ្វើ​យ៉ាងណា​លុប​បំបាត់​អំពើ​ហិង្សា​លើ​ស្រ្តី និង​ក្មេងស្រីនៅ​ក្នុងប្រព័ន្ធអនឡាញ និងផ្ទាល់។​

អ្នកស្រី​ ស្តើង ភារ៉ុង នាយិកាប្រតិបត្តិ​អង្គការ​បន្ទាយស្រីបានប្រាប់មក Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃសុក្រទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ដែរ​ថា អ្នកស្រី​ស្វាគមន៍​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​កិច្ចការនារីនេះ។

«ក្រសួងកិច្ចការនារីលោកបានបញ្ជាក់ជាទូទៅនូវសកម្មភាពមួយចំនួនដែលវាបង្ហាញពីភាពអសីលធម៌នៅក្នុងសង្គម ហើយ​សកម្មភាព​មួយ​ចំនួន​វា​ធ្វើ​ឱ្យប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​ឆន្ទ:​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ខិតខំ​ធ្វើ​ការងារ​ក្នុង​ការលើក​កម្ពស់​ការចូលរួម​របស់​ស្រី្តនៅ​គ្រប់​វិស័យ​ផង​ដែរ»។

អ្នកស្រី​បន្ថែមថា  បុគ្គល​ដែល​ប្រមាថស្រ្តី​អ្នកសារព័ត៌មាន​នោះ គឺ​ជាម្ចាស់​សារព័ត៌មាន​មួយ ដូច្នេះ​​រាល់​ទង្វើ​របស់គា​ត់​​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់ដល់សង្គម​ទាំងមូល។ ដែល​ចាំបាច់​ រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​​ឆ្លើយតបនឹង​បញ្ហា​នេះ។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់​ថា៖ «យើងសង្ឃឹមថាក្រសួងពាក់ព័ន្ធជាពិសេសក្រសួងទាំងពីរខាងលើ លោកនឹង​ចាត់​វិធានការ​ទៅ​តាម​តួនាទីដែលលោកមាន ដើម្បីកុំ​ឱ្យ​មាន​ការរើសអើង​បែប​ហ្នឹង​ទៅ​លើ​ស្រ្តីនៅ​តាម​ទី​សាធារណៈ។​ ហើយ​យើង​សង្ឃឹម​ថា​នៅ​ថ្ងៃ​ខា​​ង​មុខ​គឺ​មិនមាន​ករណី​បែប​ហ្នឹង​កើត​ឡើង​ទៀត​នោះទេ»។

ក្រុម​អង្គការសង្គមស៊ីវិល​ដែល​ធ្វើការងារពាក់ព័ន្ធនឹងយេនឌ័រ ប្រឆាំង​នឹងការរំលោភបំពាន​លើ​ស្រ្តីយល់ថា​ ជា​ការ​ប្រមាថ ការបៀតបៀន​លើ​ស្រ្តី និ​ង​ទាមទា​រ​ឱ្យបុគ្គល​រូប​នេះ​​សុំទោសជាសាធារណៈ៕

Newsroom​ Cambodia​ បាន​​សម្ភាសន៍​យុវជន​ចំនួន៦រូប​ ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​​ភ្នំពេញ​ ជុំ​វិញ​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​ពួក​គាត់​ទៅ​លើ​បញ្ហា​​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ។​

កញ្ញា​ លឹម​ ស្រីណុច​​ ជានិស្សិតឆ្នាំទី២​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​និយាយ​ថា ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​វា​មាន​ភាព​វឹកវរ​​ និង​​មាន​ភាព​មមាញឹក​ខ្លាំង​នៅ​គ្រប់​ផ្លូវ​ទាំងអស់​ ហើយ​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​មក​រៀន​មុន​ម៉ោង ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​៣០​នាទី​ដើម្បី​កុំឱ្យ​យឺតម៉ោង​​ចូល​រៀន​។

កញ្ញា​បាន​បន្ថែម​ថា​៖ «វា​បង្ក​ការ​លំបាក​ខ្លាំង​ ដោយ​សារ​បច្ចុប្បន្ន​កាល​ខ្ញុំ​ជិះ​ម៉ូតូ​មក​សាលា​រៀន​អញ្ចឹង​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​វា​មាន​ផល​វិបាក​ប៉ះ​ពាល់​ច្រើន ​ដូច​ជា​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​យឺត​យ៉ាវ​ខាត​ពេលវេលា​។​ បើ​សិន​ជា​គ្មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ទេ​ ពីផ្ទះ​ខ្ញុំ​មក​ដល់​សាលា​អាច​ត្រឹម​តែ​​១០​នាទី​អីទេ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​វា​បែរ​ជា​ពន្យា​រ​ពេល​រឹត​តែ​ច្រើន​ ៣០​នាទី​ ទៅ​៤០​នាទី​បាន​មក​ដល់​សាលា ​អញ្ចឹង​ទៅ​វា​ខាត​ពេល​វេលា​ខាត​សំាង​ធ្វើ​ឱ្យ​អារម្មណ៍​យើង​តប់​ប្រមល់​​រៀន​មិន​សូវ​ចូល​»។

កញ្ញា​បន្ថែម​​ថា​៖ «ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​ថា​គួរ​តែ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប្រើ​​ប្រាស់​ម៉ូតូ​ ឃើញ​ថា​បច្ចុប្បន្ន​កាល​ហ្នឹង​សាលា​មួយ​ៗ​គឺ​មាន​ម៉ូតូ​ច្រើន​មែន​ទែន​ក្មេងៗ​ខ្លះ​អត់​ត្រូវ​ការ​ចាំ​បាច់​ ក៏​ជិះ​ម៉ូតូ​មក​ អញ្ចឹង​ទៅ​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ពោរ​ពេញទៅ​ដោយ​ឡាន​ហើយ​ម៉ូតូ​ ម៉ូតូ​ច្រើន​មែន​ទែន​ហើយ​មូលហេតុ​ដែល​បង្ក​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​ជួន​កាល​មក​ពី​មូលហេតុ​មនុស្ស​មួយៗ​គឺ​ប្រជៀត​គ្នា​ធ្វើ​ម៉េច​ឱ្យ​តែ​ដល់​គោលដៅ​ប៉ុន្តែ​អត់​គិត​ពី​អ្នក​ដទៃ​ទេ​ ប្រជ្រៀតគ្នា​សម្រុកទៅវិញ​ទៅមក​ហើយ​បត់ឆ្វេង​បត់ស្ដាំ​វា​ដូច​ចលា​ចល​អញ្ចឹង​ទៅ​វា​បង្ក​ឱ្យ​មានការ​កក​ស្ទះ​»។

កញ្ញា​បន្តថា​៖ «សំណូម​ពរ​ទៅ​ដល់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​សូម​មេត្តា​ជួយ​ចាត់​វិធាន​ការ​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ ឬក៏​វិធីសាស្រ្ត​ផ្សេងៗ​នានា​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​ ហើយ​សំណូម​ពរ​ទៅ​ដល់​អ្នកជិះម៉ូតូ​ ជិះកង់បី​ ជិះឡាន​ទាំងអស់​​ថា​ឱ្យ​ជិះ​ហ្នឹង​គឺ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ ហើយ​និង​កុំ​ប្រជ្រៀត​គ្នា​ដូច​ថា​សម្រុក​យក​តែ​ខ្លួនឯង​គេ​ហៅថា​អាត្មា​និយម​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការកកស្ទះ​ដល់​អ្នក​ដទៃផ្សេងៗ​ថែមទៀត»។​

កញ្ញា​ ផា​ ស្រីហ័ង្ស​ ជានិស្សិត​ឆ្នាំទី២​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​បច្ចុប្បន្ន​​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​រាំង​ស្ទះ​ការងារ​ និង​ការ​បើក​អាជីវកម្ម​រក​ស៊ី​ផ្សេងៗ​របស់​​ប្រជាជន ​និង​ចំណាយ​ពេលយូរ​ដើម្បី​មក​ដល់​សាលារៀន​។

កញ្ញា​បានបន្ថែមថា​៖ «ចំពោះខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​ហ្នឹង​វា​ផ្ដល់​ផល​វិបាក​ដូច​ជា​ការ​មក​រៀន​យឺត​ខកខាន​ការសិក្សាផ្សេងៗ​ និង​ចំណាយពេល​យូរ​ក្នុង​ការ​បើកបរ​។​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​ ខ្ញុំ​ចង់​ឱ្យ​បងៗ​ដែល​គាត់​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​យោគ​យល់​អាស្រ័យ​គ្នា​រក្សា​គន្លង​នៃ​ការ​បើកបរ​រាងៗខ្លួន​ និង​យោគយល់​គ្នា​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ភ្លើងស្តុប​ទាំងអស់គ្នា​»។

កញ្ញា​បន្តថា​​៖ «​​ខ្ញុំ​​ចង់​​ស្នើ​​សុំ​​ដល់​រាជ​​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ប៉ូលីស​ចរាចរណ៍​ឱ្យ​គាត់​ជួយ​​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ដល់​ការ​បើកបរ​ ចំពោះ​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ដូច​ជាម៉ូតូ​ ឬរថយន្ត​ ហើយ​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​មាន​វិធាន​ការ​តឹង​រឹង​ក្នុង​ការ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​គោរព​ភ្លើងស្តុប​ និង​ការ​ពាក់មួក​សុវត្ថិភាព​ផ្សេងៗ​»។

លោក​ ខៀវ​​ សុបញ្ញា​ ជានិស្សិត​បរិញ្ញបត្រច្បាប់​ឆ្នាំទី៣​ នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​នីតិសាស្រ្ត​ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋកិច្ច​ បាន​យល់​ឃើញ​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​នៅ​ចំណុច​ក្នុង​តំបន់​នៃ​បរិវេណ​​សាលា​រៀន​ផ្ទាល់​ បាន​​បង្ក​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​សិស្សា​នុសិស្ស​​គាត់​យឺត​ពេល​ក្នុង​ការ​មក​រៀន​ ក៏​ដូច​ជា​បង្ក​​ភាព​រញ៉េរញ៉ៃ​មួយ​ចំនួន។

លោក​បន្ត​ទៀត​ថា​៖ «សម្រាប់​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ផ្ទះ​ខ្ញុំ​នៅ​ពី​ខាង​ស្ពាន​ដែក​ដង្កោ​ អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​​អាច​ចំណាយ​​ពេល​ជា​រាងរាល់​​ថ្ងៃ​​ពី២៥​​ទៅ​៣០​នាទី​ ក៏ប៉ុន្តែ​បើ​មាន​ផ្លូវ​ស្ទះ​អាច​ចំណាយ​ពេល​ពី៤០​នាទី​ទៅ​​៤៥​នាទី​ សម្រាប់​ខ្ញុំ​ជា​សិស្ស ​ការ​កក​ស្ទះ​គឺ​ជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​បង្ក​ផល​រំខាន​មួយ ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​មក​រៀន​អត់​ទាន់​ពេល​ក៏ដូច​ជា​មាន​ន័យ​ថា​ខាតពេល​វេលា​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ការ​ទៅ​ធ្វើ​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​»។

លោក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា​៖ «ប៉ុន្តែ​ការ​កក​ស្ទះ​នេះ​គឺ​មិន​ប្រាដក​ថា​វា​ស្រេច​តែ​ទៅ​លើ​ការ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​របស់​បងៗ​សមត្ថកិច្ច​មួយ​ចំនួន​ទេ​ ក៏វា​ពាក់​ព័ន្ធ​ទៅ​និង​សុជីវ​ធម៌​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​ផង​ដែរ​ ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ព្យាយាម​គោរពច្បាប់​ទាំងអស់គ្នា​ កុំបំពានច្បាប់​ បើ​សិន​ជា​មាន​ផ្លូវ​ស្ទះ​យើង​ចេះ​យោគ​យល់​អធ្យាស្រ័យ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​កុំជែង​គ្នារាង​ៗខ្លួន ​បើ​ធ្វើ​បែប​ហ្នឹង​គឺ​មាន​តែ​ផ្លូវ​ស្ទះ​លើស​ដើម​»។

លោក​បន្ត​ថា​៖ «សម្រាប់​បងៗ​សមត្ថកិច្ច​គឺ​សំណូមពរ​ឱ្យ​គាត់​ចូល​រួម​យ៉ាង​សកម្ម​ក្នុង​ការ​ជួយ​សម្រួល​ចរាចរណ៍​បើ​មាន​ផ្លូវ​ស្ទះ​មានន័យថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​សមត្ថកិច្ច​គឺសហការ​គ្នា​ទើប​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​បាន ជាចុង​ក្រោយ​ខ្ញុំ​មិន​មាន​សំណូមពរ​អ្វី​ច្រើន​ទេ​គ្រាន់​តែ​ថា​សូម​ព្យាយាម​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ទាំងអស់​គ្នា​កុំ​បំពាន​ច្បាប់​»។

លោក​ ចេង​ ម៉ានីន​ ជានិស្សិត​ឆ្នាំទី៤​ ផ្នែកនិតិសាស្រ្ត​ បាន​យល់​ឃើញ​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​មាន​ផល​វិបាក​ជា​​ច្រើន ​ប្រសិន​បើ​យើង​​មក​​រៀន​ការ​កក​ស្ទះ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របស់​យើង​ពិបាក​មក​ដល់​​សាលា​រៀន​ឱ្យ​ទាន់​ម៉ោង​ណាស់​ បើ​យើង​ទៅ​ធ្វើ​ការ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ខាត​​ពេល​វេលា​ធ្វើ​ការ​របស់​យើង​។

លោក​បញ្ជាក់​ថា៖ ​«ឮ​យើង​ចូល​រួម​ទាំង​អស់​គ្នា​ក្នុង​ការ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ ជៀស​វាង​នៅ​ការ​បំពាន​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ជាដើម។​​ ជា​ចុង​ក្រោយ​ខ្ញុំ​សូម​សំណូម​ពរ​ ជា​ពិសេស​គឺ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​គឺ​មាន​ការ​យោគ​យល់​ចំពោះ​​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​មាន​ការ​អធ្យាស្រ័យ​ ហើយ​ចំពោះ​អាជ្ញាធរ​វិញ​គឺ​ជួយ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋផង​ ហើយកុំ​ប៉ិន​ចាប់​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពេក​»។

កញ្ញា​ ពេជ្រ​ ពិសី​ ជា​និស្សិត​ឆ្នាំទី២​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​និយាយ​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​លំបាក​ដល់​ប្រជាជន​​ទូទៅ។​

កញ្ញា​បញ្ជាក់​ថា​៖ «ក្នុងនាម​ខ្ញុំ​ជា​សិស្ស ​រាល់​ថ្ងៃ​ត្រូ​វ​ចំណាយ​ពេល​ប្រហែល​២៥នាទី​ដើម្បី​មក​រៀ​ឱ្យ​ទាន់​ម៉ោង​ ការ​ស្ទះ​ហ្នឹង​គឺ​ពិបាក​ខ្លាំង​ណាស់​យើង​ត្រូវ​ងើប​ពី​ព្រលឹម​ដើម្បី​មក​ឱ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​ ម៉ោង​ចូល​​រៀន​របស់​សាលា​ ហើយ​បើ​សិនការ​ដែលយើង​ខក​ម៉ោង​ដោយ​សារ​ស្ទះ​​ចរាចរណ៍​ហ្នឹង​ យើង​មកខក​ម៉ោង​ចូល​សិក្សា ​យើង​អាច​និង​តាម​ចំណុច​មេរៀន​អត់ទាន់​គេ ​ហើយ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​ហ្នឹង​ត្រូវ​ពិន័យ​សាលា​»។

កញ្ញា​​បន្ថែម​ថា​៖ «ដើម្បី​ការ​កាត់​បន្ថយ​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​ ខ្ញុំ​សុំ​ថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​គាត់​ត្រូវ​ថា​​មាន​​កិច្ច​ការ​ត្រូវ​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ងារ​នៅ​ចន្លោះ​ម៉ោង​៧ហ្នឹង​ ឱ្យ​គាត់​​ទៅ​ឱ្យ​​បាន​មុន​ម៉ោង​ពេល​ហ្នឹង​ ព្រោះ​កំឡុង​ពេល​ហ្នឹង​ជា​ធម្មតា​គឺ​ស្ទះ​កំឡុង​ពេល​ហ្នឹង​ហ្មង​ ហើយ​ការ​​ជិះ​នៅ​លើ​ដង​ផ្លូវ​សូម​ឱ្យ​គាត់​គោរព​ទៅ​លើ​គំនូស​ដង​ផ្លូវ​ថា​ យាន្ត​យន្ត​ត្រូវ​ជិះ​ខាង​ណា​ ម៉ូតូ​ត្រូវ​ជិះ​ខាង​ណា​ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​កុំ​ជិះ​ប្រជែង​គ្នា​ដើម្បី​បាន​ទៅ​មុន​ឱ្យ​គាត់​ចេះ​យោគយល់​អធ្យាស្រ័យគ្នា​»។

កញ្ញា​បន្ថែមថា​៖ «ជា​ចុង​​ក្រោយ​សំណូមពរ​របស់​​ខ្ញុំ​ទៅ​កាន់​ប៉ូលីស​ចរាចរណ៍ ​សូម​ឱ្យ​​​គាត់​ជួយ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ពេល​ដែល​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ល្មមៗ​ ពេល​ដែល​​វា​ទើប​តែ​កក​ស្ទះ​តិច​តួច​សុំ​ឱ្យ​គាត់​ជួយ​សម្រួល​ចរាចរណ៍​ភ្លាមៗ​កុំ​ឱ្យ​គាត់​ទុក​ដល់​ស្ទះ​ខ្លាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការជិះ​ជ្រេចុះ​ឡើង​រឹតតែ​ស្ទះ​លើស​ដើម​»។

លោក​ ហេង​ ជានិស្សិត​ នៅសាកល​វិទ្យាអន្តជាតិ​ យល់​ឃើញ​ថា​ សិស្សនិស្សិត​ ឬអ្នក​ធ្វើ​ការ​អាច​ទៅ​កន្លែង​​សិក្សា​ ឬទៅ​កន្លែង​គាត់​ធ្វើ​ការ​អាច​នឹង​យឺត​ពេល​មិន​អាច​ទាន់​​​ពេល​វេលា​បាន ​ជា​មធ្យម​ខ្ញុំ​ទៅ​រៀន​យ៉ាង​ច្រើន​អាច​៤៥​នាទី​​​តែ​បើ​សិន​ជា​មាន​បញ្ហា​កក​ស្ទះ​វា​អាច​បន្លាយ​ពេល​ឱ្យ​យើង​ទៅ​ដល់​១ម៉ោង​ ឬ១ម៉ោង៣០នាទី​។

លោក​បន្តថា​៖ «បើ​ការ​កក​ស្ទះ​ផល​វិបាក​វា​ច្រើន ​យើង​ទៅ​រៀន​អត់​ទាន់​ពេល​ អាច​នឹង​គ្រូ​អត់​ឱ្យ​ចូល​ដោយសារ​លើស​ម៉ោង​កំណត់​ ដែល​សាលា​គេ​បាន​ដាក់​ចេញ​ ខ្ញុំ​ចង់​ប្រាប់​ទៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថា​ឱ្យ​ចេះ​យោគ​យល់គ្នា​ ចេះ​យោគ​យល់​អធ្យាស្រ័យគ្នា​ នឹង​គោរ​ព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ទាំង​អស់គ្នា​។

លោក​បន្ថែម​ថា​៖ «ខ្ញុំ​សំណូម​ពរ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ ​ឱ្យ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ និង​កុំ​បំពាន​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ និង​ល្មើស​ច្បាប់​»៕

លោក យ៉ង សាំងកុមារ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នេះថា ឃុំកសិកម្មគំរូ គឺជាឃុំ​ដែល​មាន​មន្រ្តីកសិកម្មនៅប្រចាំការក្នុងឃុំដើម្បីជួយដល់ប្រជាកសិករលើបញ្ហាទីផ្សារ និង​បច្ចេកទេស​នៃការដាំដុះ។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីក្លាយជាឃុំកសិកម្មគំរូនេះបាន ប្រជាកសិករនៅឃុំនោះត្រូវតែ​ជាឃុំដែលមានអ្នកជំនាញកសិកម្មធ្វើការប្រចាំការដើម្បីបម្រើកសិករ និងចាប់ផ្តើមពី១០ឃុំ ហើយពង្រីកបន្តបន្ទាប់ទូទាំងប្រទេស ដោយចាប់ផ្តើមពីស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម​មុន​គេ។ ការបង្កើតឃុំកសិកម្មគំរូនេះ និងជួយដោះស្រាយ បញ្ហាបច្ចេកទេស ពង្រឹងការ​សហការគ្នា​រវាងកសិករ សម្របសម្រួល ដោះស្រាយបញ្ហាទីផ្សារ-ល-»។

លោក ញិល ភាព មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជាបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នេះថា លោកគាំទ្រ​គម្រោងនៃការ​បង្កើតឃុំ​គំរូនេះ​ប្រសិន​ជា​​ដំណើរការ​ទៅបាន​ដោយ​មានការគាំទ្រពី​រដ្ឋាភិបាល​ដោយ​មិន​ឆ្លង​កាត់​ប្រព័ន្ធនៃការគ្រប់គ្រងមានភាពស្មុគស្មាញច្រើន។

លោកបន្ថែមថា៖ «យើងអត់ដឹងទេថា បណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ គាត់​មាន​កញ្ចប់​អ្វីហើយ​គាត់​ទទួល​បាន​ការគាំទ្រ​ពី​ក្រសួង​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ឬ​ក៏​ក្រសួង​កសិកម្ម​ដែរ​ឬអត់ ប៉ុន្តែ​យើង​ត្រូវ​ដឹង​ថាការបង្កើតឃុំកសិកម្មគំរូនឹងវាត្រូវការប្រាក់ ត្រូវការទុនច្រើន ជាពិសេស​នៅ​ក្នុង​ការស្តារ​ឡើងវិញ​នូវប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ការគិតគូរអំពីទុន ការគិតគូរអំ​ពី​ពូជ​បច្ចេកទេស ឬ​ក៏​និរន្តរភាព​ទីផ្សារជាដើម។

លោក ញិល ភាព បន្ថែម​ថា ការ​បង្កើតឃុំ​គំរូនេះ​នឹង​អាចជួយ​ដល់​កសិករ​បាន ប៉ុន្តែ​លោក​រំពឹង​ថា នឹង​អាច​ជួយ​ដល់​កសិករ​ជាទូទៅ ដែល​នឹង​មិនមែន​តែមួយ​ចំនួន​ណានោះ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «បើបង្កើតនៅក្នុងឃុំហើយឃុំនិងមានប្រជាពលរដ្ឋ១០០០​គ្រួសារ ឬ​២០០០​គ្រួសារ ហើយ​គាត់​ធ្វើ​ជា​លក្ខណ:​ក្នុងឃុំតែម្តង ឬ​ក៏​លក្ខណ:​ជ្រើសរើស​ដូចកាល​គាត់​នៅ​ធ្វើការ​នៅ​សេដាក មាន​តែ​កសិករ​គំរូ​ដែល​ក្នុង​មួយ​ភូមិ ឬ​ពីរភូមិ​ មា​ន​ម្នាក់​ឬ​ពីរនាក់​ជាកសិករគំរូ​ដែលដាំបន្លែដាំ​អី​ដោយខ្លួន​ឯងជាលក្ខណ:​គ្រួសារ អាហ្នឹង​គឺ​វាអ​ត់អាច​ជួយ​ទៅ​ដល់​ឃុំទាំងមូលបានទេគឺអាចជួយបានជាលក្ខណ:បុគ្គលៗខ្នាតតូចៗតែប៉ុណ្ណោះ»។

ការ​ប្រកាសពីការ​បង្កើត​ឃុំ​គំរូ ធ្វើ​ឡើង​ខណៈដែលវិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​តែង​តែប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ដដែលៗ​ស្ទើ​រាល់​ឆ្នាំ​ ដូចជា​កង្វះ​ទីផ្សារ​សម្រាប់​កសិករ និង​កង្វះ​យន្តការ​ក្នុងការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​កសិករជាដើម៕

ខាងក្រោមនេះគឺជាការផ្តល់បទសម្ភាសរបស់លោក រ៉ុង ឈុន ជាមួយ លោក ខាត់ ណាក់ និង លោក ហ៊ែល កំសាន មកពី Newsroom Cambodia៖

Q. សូមជម្រាបសួរលោក រ៉ុង ឈុន ។

A. បាទ!សូមជម្រាបសួរ ។

Q. តើក្បួនធម្មយាត្រាដែលសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យហែពីរូបសំណាកលោកយាយ​ពេញ​ ទៅខេត្តពោធិ៍សាត់ដើម្បីលើកកម្ពស់សីលធម៌សង្គម ប្រើរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃដែរលោក ?

A. បាទ! ក្បួនធម្មយាត្រារបស់យើងប្រើរយ:ពេល៧ថ្ងៃ គិតពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ និង​បាន​បិទ​បញ្ចប់​នៅ​ម៉ោង​​១២:៣០នាទីថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នេះ ។

Q. ក្នុង​រយៈពេល​៧ថ្ងៃ​នៃ​ការហែក្បួនធម្មយាត្រា​នេះ ​តើ​ក្បួន​ជួប​នូវ​បញ្ហាអ្វី​ខ្លះ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការហូប​ចុកក៏ដូចជាកន្លែងសម្រាក ?

A. យើងដើររយ:ពេល៧ថ្ងៃនេះឃើញថាថ្ងៃទី១យើងមានបញ្ហាកន្លែងស្នាក់នៅបន្តិច តែវា​មិន​ជា​បញ្ហា​អី​ធំដុំទេ គ្រាន់តែអាជ្ញាធរស្រុកពញាឮ ឃុំវិហារហ្លួង គាត់​បាន​បញ្ជា​ប្រជា​ការពារ​ម​​ក​រាំង​ក្បួន​ដែលយើងបានសុំព្រះសង្ឃដើម្បីសម្រាក ព្រះចៅ​អធិការ​លោក​អនុញ្ញាត ប៉ុន្តែ​លោក​សុំ​ឱ្យ​មាន​ការយល់ព្រម​ពីសាលាឃុំ ឯឃុំ​រុញ​ទៅ​ស្រុក​ដោយ​ឃើញ​ថា ព្រលប់​ទៅ​ហើយ​យើង​ក៏បាន​ទៅ​ស្នាក់​នៅឯ​ផ្ទះ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​គាត់​យល់​ព្រម​ឱ្យ​ស្នាក់​នៅ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល​៥គីឡូ​ពី​ទីនោះ។

Q. តើការធ្វើធម្មយាត្រានេះមានសមាសភាពចូលរួមពីខាងណាខ្លះ ហើយ​មាន​ចំនួន​ប្រហែល​ប៉ុន្មាន​នាក់ ?

A. សមាសភាពចូលរួមក្បួនធម្មយាត្រានេះមានគ្រូបង្រៀន សមាជិកសមាគមគ្រូបង្រៀនឯករាជ្យ មានមេសហជីព មានក្រុមយុវជនរួមជាមួយប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ហើយ​ថ្ងៃ​ដំបូង​មាន​ចំនួន​ជាង​៥០​នាក់។

Q. ក្នុងការធ្វើធម្មយាត្រានេះតើប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមដងផ្លូវលោកមានឆ្ងល់ទេ ហើយ​មាន​ទទួល​ស្វាគមន៍ ផ្តល់ជាទឹកសុទ្ធ អាហារឬកន្លែងសម្រាកអីដែរទេលោក?

A. ប្រជាពលរដ្ឋចេញមកស្វាគមន៍ច្រើន ពួកគាត់បានជូនជាភេសជ្ជៈ ជូនជាទឹកសុទ្ធ ជូនជាបច័្ចយ ជាហូរហែ​នៅតាមដងផ្លូវ។

Q. តាំងពីចាប់ផ្តើមចេញដំណើរ រហូតដល់ឆ្លងកាត់ព្រំប្រទល់ខេត្តនីមួយៗ តើ​មាន​ការយាយី​រំខាន​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​ដែរ​ឬ​ទេ ឬមានការសហការល្អនៅតាមតំបន់នីមួយៗ?

A. យើងមានការរំខានខ្លះកាលពីថ្ងៃទី១ដំបូងគេ ដោយអាជ្ញាធរស្រុកពញាឮ មានការរាំង សួរនាំ និង​រុញ​ដា​ក់គ្នាពីការសម្រាក ឬស្នាក់នៅនេះ។ បន្ទាប់ពី​នោះ​មក​ចូល​ដល់​ខេត្ត​កំព​ង់​ស្ពឺ​ក៏​អត់​មាន​អី​ទេ ការហែទៅបានរលូនរហូតទៅដល់កំពង់ឆ្នាំងត្រូវបានអាជ្ញាធរសហការបានល្អ ជួយ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍ និង​បាន​ដាក់​កម្លាំង​នគរបាល​ឱ្យ​មក​គេង​ជាមួយ​បងប្អូន​ដែល​ចូលរួម​ហែក្បួន​រហូត​ដល់​ទឹ​ក​ដី​ពោធិ៍សាត់​ក៏​មិន​មាន​អី​ដែរ ប៉ុន្តែ​យើង​សោកស្តាយ​នៅ​ថ្ងៃបញ្ចប់​ដោយសារ​តែ​ប្រជាពលរដ្ឋ​លោក​មក​ចូលរួម​ច្រើន​ក្នុង​ការប្រារព្ធ​ពិធី​សាសនា​តែត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​មក​រារាំង​មិន​ឱ្យ​ចូលរួម​វា​ជា​រឿង​មួយ​ដែលមិ​ន​គួរ​កើត​មាន​ក្នុងរយ:ពេល​នៃ​ថ្ងៃចុង​ក្រោយ​នេះ។

Q. លោកមានអ្វីជាប្រសាសន៍ចុងក្រោយពាក់ព័ន្ធនឹងធម្មយាត្រានេះ ?

A. ជុំវិញធម្មយាត្រារយ:ពេល៧ថ្ងៃនេះយើងឃើញថាមានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ហើយ​យើង​គិត​ថា​ការដង្ហែ​នេះ​បាន​បញ្រ្ជាប​ទៅ​ដល់​ជួរ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ក៏​ដូចជា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យ​ចាប់ផ្តើម​គិត​អំពី​សីលធម៌​ឡើងវិញ​មុន​នឹង​ធ្វើ​សុន្ទរកថា ឬ​មួយ​ផ្ញើសារ​ទៅ​កាន់​ប្រជាពលរដ្ឋក្តី ចៀសវាង​ប្រើ​ពាក្យ​អសុរោះ​មិន​គួរ​ប្បី​ដែល​ជា​គំរូអាក្រក់នៅក្នុងសង្គម៕

Q. សូមអរគុណលោក រ៉ុង ឈុន!

A. បាទ សូមអរគុណ!

Q៖ ជម្រាបសួរលោក គេច សុគន់!

A៖ បាទជម្រាបសួរ!

Q៖ តើលោកចាប់ផ្តើមមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមតាំងពីពេលណាដែរ?

A៖ ខ្ញុំចាប់ផ្ដើមបរិភោគភេសជ្ជៈ (គោជល់ និងខារ៉ាបាវ) តាំងពីឆ្នាំ២០០០ នៅ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​បើកបរ​គ្រឿងចក្រ និងណាមួយខ្ញុំព្យាយាមសិក្សារហូតដល់យប់ជ្រៅ ជំនាន់នោះពុំសូវមានកាហ្វេ ឬភេជ្ជៈ Sugar free ទេ ហើយនេះគឺជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម។

Q៖ តើមានកត្តាអ្វីខ្លះដែលធ្វើឱ្យលោកកើតមានជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែមនេះ?

A៖ ជាការយល់ឃើញ៖ ការលំហាត់ប្រាណ របបអាហារ និង ទម្លាប់រស់នៅ ការមិន​សូវ​ខ្វល់ខ្វាយ​ពី​សុខភាព​ចេះ​តែ​បណ្តោយយូរៗទៅក៏មានជំងឺ។

Q៖ តើជំងឺនេះមានការធ្វើទុក្ខដូចម្តេចខ្លះ?

A៖ ធ្វើឱ្យខ្ញុំស្រវាំងភ្នែក ស្រេកទឹកច្រើនជាងធម្មតា នោមញឹកញាប់ជាងធម្មតា អស់កម្លាំង និងងងុយគេង តែងតែ​ឃ្លាន ការមុត ឬដាច់ ជាសះស្បើយយឺត រមាស់ ការឆ្លងមេរោគលើស្បែក មើល​មិន​សូវ​ឃើញ​ច្បាស់​ស្រក​ទម្ងន់​ដែល​មិន​​អាច​​ពន្យល់​បាន (ប្រភេទទី១) ស្រក​ទម្ងន់​បន្តិចម្តងៗ (ប្រភេទទី២) ប្រែប្រួលអារម្មណ៍ ឈឺក្បាល។

Q៖ តើលោកធ្លាប់បានទៅជួបជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតដែលជំនាញព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមនេះប៉ុន្មានលើកដែរ?

A៖ ជាទូទៅជួប ២សប្ដាហ៍ ឬ១សប្ដាហ៍ម្ដង។​

Q៖ តើលោកទទួលបានដំណោះស្រាយអ្វីខ្លះពីវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីព្យាបាលជំងឺនេះ?

A៖ ប្រឹក្សាយោបល់ ការប្រើប្រាស់ឱសថ និងគ្រប់ការប្រែប្រួលជាតិស្ករ។​

Q៖ តើពេលនេះស្ថានភាពជំងឺរបស់លោកយ៉ាងម៉េចដែរ?

A៖ ខ្ញុំឈឺជំងឺនេះ ស្ករ ៤០០ មានន័យថាកម្រិតស្ករនេះឡើងខ្ពស់។​

Q៖ តើលោក​អាច​ចែក​រំលែក​ពី​វិធីសាស្រ្ត​ដើម្បី​ព្យាបាល​ និង​វិធី​ការពារ​ពី​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​នេះ​ទៅ​កាន់​សាធារណជន​ដើម្បី​ឱ្យ​ពួកគាត់​បានដឹង​ផង​លោក?

A៖ តាមបទពិសោធន៍របស់ខ្ញុំដើម្បីព្យាបាលជំងឺនេះទី១ ត្រូវ​ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​ ឬ២ដង​ក្នុង​មួយ​សប្តាហ៍ ទី២ គ្រប់គ្រង​របបអាហារ មាន​ន័យ​កុំ​សូវ​ហូប​អ្វី​ដែល​មិន​ល្អដ​ល់​សុខភាព​ដូចជា​ភេសជ្ជៈ​ប៉ូវ​កម្លាំង​ដែល​មា​នជាតិផ្អែម ទី៣ ថែទាំសុខភាពពីជំងឺផ្សេងៗ។​

Q៖ សូមអរគុណលោក គេច សុគន់!

A៖ បាទ សូមអរគុណ!

សហជីពសេរីកម្មករបានធ្វើការអំពាវនាវនេះតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនក្នុងពិធីជួបជុំដាក់កម្រងផ្ការំលឹកខួប១៩ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា អតីតប្រធានសហជីពសេរីកម្មករ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករាឆ្នាំ២០២៣ នៅឯទីតាំងតំកល់រូបសំណាកលោក ជា វិជ្ជា។

លោក ខៀវ សុភ័គ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃអង្គារ៍នេះថាសំណុំរឿងនៅពេលដែលរកមិនទាន់ឃើញក្រសួងក៏នៅចំហរនៅឡើយទេ មិនបិទសំណុំរឿងនោះចោលទេ គ្រាន់តែសំណុំរឿងហ្នឹង វាស្មុគស្មាញ វាជំពាក់វាក់វិនច្រើន ហើយវាពិបាករកព្រោះរកទៅវាដាច់។

«ឧទាហរណ៍:អ្នកដឹងរឿងគាត់រត់ចោលស្រុក ដល់ចឹងសមត្ថកិច្ចបាត់ភស្តុតាង បាត់សាក្សីអីចឹងទៅ វាដាច់ដោយដុំយើងមិនអាចស្រាវជ្រាវដល់ទីចុងបំផុតបានចឹង យើងត្រូវប្រើពេលវេលាយូរ ប៉ុន្តែយើងមិនទាន់បានបិទសំណុំរឿងនៅឡើយទេបាទ។»

លោកបានបន្តថា «ចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍វាដដែលជារៀងរាល់ឆ្នាំវាមានហើយ វាអត់មានអីថ្មីទេ បើគេមិនចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ទើបវាចម្លែក។ ខាងអាជ្ញាធរក៏គាត់ធ្វើដែរ បុិនរកវាមិនទាន់ឃើញ។ យើងមិនព្រងើយកន្តើយទេ ហើយយើងអំពាវនាវទៀតអ្នកទាំងឡាយណាដែលមានព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធសូមឲផ្តល់មកសមត្ថកិច្ចថែមទៀតទោះបីអ្នកណាក៏ដោយ ឱ្យតែមានព័ត៌មានហ្នឹង យើងជួយគ្នា ជួយផ្តល់ពត៌មានសហការគ្នាហើយសហការគ្នា នាដោយស្មារតីស្មោះត្រង់ មិនមែនសហការចាប់ដៃជាន់ជើងទេ៕»