ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) – Newsroom Cambodia

ការបង្កើតសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភាយុវជនគំរូត្រាប់ ជាការជំរុញដល់យុវជនឱ្យយកចិត្តទុកដាក់លើការអនុម័តច្បាប់ជាតិ

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Mon, 19 Dec 2022 08:58:35 +0000

សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន ដែលមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីត្រូវបានព្រមព្រៀងនិងដាក់ទៅដល់ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីហើយ ប៉ុន្តែរូបរាងរបស់សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះចុងក្រោយមិនទាន់មានអ្នកបានឃើញនៅឡើយទេ។

សេចក្ដីព្រាងច្បាប់នេះមានអាយុកាលជាងមួយទសវត្សរ៍ទៅហើយ ដោយទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ស្ថាប័នព័ត៌មានមួយចំនួនតែងតែទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលជំរុញនីតិវិធីការអនុវត្តឱ្យបានឆាប់រហ័សនិងបានទៅដល់ដៃសភាក្នុងការអនុម័តសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាននេះ។

ក្នុងចំណោមយុវជនជាង១០០នាក់ មានការជជែកពិភាក្សាយ៉ាងស្វាហាប់ កញ្ញា ឡេង ម៉ូលីណា អាយុ១៩ឆ្នាំ ជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិនិងគោលនយោបាយសាធារណៈ បាននិយាយថា កញ្ញាលើកទឹកចិត្តឱ្យសិស្ស និស្សិត ចូលរួមកម្មវិធីសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភាយុវជនគំរូនេះឱ្យកាន់តែច្រើន ដើម្បីអភិវឌ្ឍចំណេះដឹងទាក់ទងនិងរដ្ឋសភា ការធ្វើកំណែទម្រង់ច្បាប់ផ្សេងៗរបស់រដ្ឋសភារបស់ប្រទេសកម្ពុជា។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំទើបតែឃើញកម្មវិធីនេះមួយទេ ដែលរៀបចំឡើងជាកិច្ចប្រជុំគំរូរបស់រដ្ឋសភា អ៊ីចឹងទៅខ្ញុំគិតថាសកម្មភាពបែបហ្នឹងគួរកើតមានបន្តទៀត»។

កញ្ញា ឡេង ម៉ូលីណា ក្នុងពេលដែលផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយ Newsroom Cambodia
រូបថត៖ ល័ក្ខ មករា

កញ្ញាបានបន្ថែមថា យុវជនគួរតែដឹងអំពីការកែទម្រង់ច្បាប់ ការធ្វើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ និងការអនុម័តច្បាប់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ ដើម្បីជាផ្នែកមួយនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិនៅថ្ងៃអនាគត។

កញ្ញាបន្តថា៖ «បន្ទាប់ពីចូលរួមប្រជុំពេញអង្គនៃយុវជនគំរូនេះហើយ ខ្ញុំទទួលបានចំណេះដឹងច្រើន ពីរចនាសម្ព័ន្ធរបស់រដ្ឋសភា ថាតើតួនាទីរបស់ប្រធានរដ្ឋសភា អនុប្រធានរដ្ឋសភា លេខា ដូចជាសមាជិកនៃរដ្ឋសភាតើគាត់មានតួនាទីអ្វីខ្លះក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋសភាពេញអង្គ»។

កម្មវិធីសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភាយុវជនគំរូ ដែលមានទីតាំងនៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានរៀបចំវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនៅថ្ងៃទី១១ និងវគ្គហាត់សម នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ កម្មវិធីសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភាយុវជនគំរូ រៀបចំឡើងដោយអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ដែលមានទីតាំងនៅសាលាអន្តរជាតិអាមេរិក សាខាទួលគោក ប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ លោក ដាវ សុវណ្ណដា អាយុ ២១ឆ្នាំ ជំនាញសិក្សាអន្តរជាតិ នៃវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិនិងគោលនយោបាយសាធារណៈ បានលើកឡើងថា លោកឃើញឱកាសដែលផ្ដល់ឱ្យយុវជនអាចរៀនសូត្រនិងបញ្ចេញមតិយោបល់ ក៏ដូចជាការយល់ដឹងអំពីនីតិវិធីធ្វើសេចក្ដីព្រាងច្បាប់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើងផង នឹងទាក់ទងជាមួយចំណុចដែលយុវជនអាចរៀនសូត្របានច្រើនពីសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភាយុវជនគំរូនេះ។

លោកដាវ សុវណ្ណដា ក្នុងពេលដែលផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយ Newsroom Cambodia
រូបថត៖ ល័ក្ខ មករា

លោកថា៖ «ទោះបីវាមិនមែនជាកម្មវិធីពិតមែនក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាក៏ជាឱកាសមួយសម្រាប់យុវជនអាចរៀនសូត្រក៏ដូចជាទាក់ទងនិងចំណេះដឹងមូលដ្ឋាននៅក្នុងសភាក៏ដូចជាអាចឱ្យយុវជនយល់ដឹងពីតួនាទីរបស់រដ្ឋសភា តួនាទីរបស់ប្រធាន អនុប្រធានស្ដីទីជាដើម»។

លោកបានបន្ថែមថា យុវជនគួរតែចូលរួមកម្មវិធីនេះ ព្រោះថ្ងៃអនាគតមិនច្បាស់នោះទេ អាចនឹងមានអ្នកចូលធ្វើការក្នុងរដ្ឋសភា ជាប្រធានសភា អនុប្រធានក៏អាចថាបាន ដូច្នេះហើយយុវជនគួរតែចូលរួមព្រោះវាជាឱកាសមួយដល់ល្អ។

លោក វណ្ណ ប៊ុនណា មន្រ្តីកម្មវិធីនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាគោលបំណងនៃកម្មវិធី គឺដើម្បីឱ្យយុវជន គាត់ស្វែងយល់អំពីនីតិវិធីនៃការប្រជុំសភា តួនាទីតំណាងរាស្រ្ត និងយល់ពីនីតិវិធីក្នុងការតាក់តែងច្បាប់ គោលនយោបាយនៅក្នុងប្រទេសមួយ ត្រូវឆ្លងដំណាក់កាលជជែកដេញដោលពិភាក្សាពីសំណាក់សភាបែបណា។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «មួយទៀតផងដែរក៏ជាឱកាសឱ្យយុវជនហ្នឹង គាត់ស្វែងយល់ពីអ្វីទៅជាសេចក្ដីព្រាងច្បាប់សិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន ហើយវាមានសារៈសំខាន់តម្លៃយ៉ាងណា ដែលច្បាប់នេះវាមានរយៈពេលយូរហើយក្នុងការពិភាក្សាជជែកដេញដោល ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះវានៅតែមិនទាន់ទទួលបាននៅការអនុម័តជាផ្លូវការនៅឡើយពីសភា»។

លោកបានបន្ថែមថា យុវជននិងស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅថា មានមូលហេតុអ្វីទើបកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវការឱ្យមានច្បាប់ស្ដីពីសិទិ្ធទទួលបានព័ត៌មាន វាមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណា ដែលយុវជនត្រូវចូលរួមពិភាក្សា នេះជាយន្តការមួយដែលធ្វើឱ្យយុវជនកាន់តែមានសម្លេងខ្លាំងនៅក្នុងសង្គមផងដែរ។

លោកបន្តថា៖ «ហើយគាត់ចេះត្រិះរិះពិចារណាផងដែរ អ្វីដែលសំខាន់ពួកគាត់បានបង្កើតជាបណ្ដាញជាមួយយុវជនដ៏ទៃទៀត ឱ្យគាត់កាន់តែធ្វើការងារសកម្មនៅក្នុងសង្គម»។

ក្រឡែកមកលោក ហេង ស្រេង អាយុ២០ឆ្នាំ ជំនាញនីតិសាស្រ្ត នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានលើកឡើងថា កម្មវិធីត្រាប់តាមសភានេះ បានធ្វើឱ្យគាត់ទទួលនូវអារម្មណ៍ទទួលខុសត្រូវ អារម្មណ៍ធ្វើការងារ និងការតាក់តែងរៀបចំអនុម័តច្បាប់នៃស្ថាប័នរដ្ឋសភាមួយ។

លោក ហេង ស្រេង ក្នុងពេលដែលផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយ Newsroom Cambodia
រូបថត៖ គឹម ជីលីន

លោកបន្តថា៖ «ច្បាប់នេះគេនិយាយពីសិទ្ទិទទួលបានព័ត៌មាន ដែលប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងប្រទេសថ្លៃថ្នូរមួយដែលយើងទាមទារឱ្យមានការកំណត់ឱ្យបានច្បាស់ពីការទទួលបាននូវ ព័ត៌មាន នីតិវិធី និងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗនៃការទទួលបានព័ត៌មានឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងពេញលេញ ស្របទៅតាមការអភិវឌ្ឍន៍របស់ប្រទេសជាតិ»។

លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ច្បាប់ទទួលបានព័ត៌មានពិតជាមានសារៈសំខាន់ ព័ត៌មានវាផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប ហើយការដែលមិនយល់ដឹងច្បាស់ពីព័ត៌មាន ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ពេលណាមួយ […] ពួកគាត់អាចនឹងប្រព្រឹត្តិនូវកំហុសខុសឆ្គងប្រការណាមួយ ដូច្នេះការយល់ដឹងពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មានធ្វើឱ្យពួកគាត់អាចបង្កាជាយថាហេតុទាំងនោះ ហើយការប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ពួកគាត់បានមានប្រសិទ្ធិភាពផងដែរ»៕

CITA គ្រោងជួបជុំទាមទារឱ្យដោះលែងសកម្មជននយោបាយ និងសង្គមនៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Mon, 19 Dec 2022 07:07:39 +0000

សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ (CITA) នឹងរៀបចំប្រមូលផ្ដុំសម្ដែងមតិ ទាមទារឱ្យដោះលែងសកម្មជននយោបាយ សកម្មជនសង្គម និងសហជីពឱ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូនេះ។

យោងតាមលិខិតចេញថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យបានជូនដំណឹងស្ដីពីការប្រមូលផ្ដុំសម្ដែងមតិ ដើម្បីទាមទារឱ្យមានការដោះលែងសកម្មជននយោបាយ សកម្មជនសង្គម និងសហជីព ដាក់ទៅគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ។

សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យបានបញ្ជាក់ក្នុងលិខិតនោះថា ការប្រមូលផ្ដុំសម្ដែងមតិ និងប្រព្រឹត្តិទៅនៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ចាប់ពីម៉ោង ៨:០០នាទីព្រឹក នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យដោយមានការចូលរួមពីសមាជិក សមាជិកាសមាគម កម្មករ សហជីព យុវជន អង្គការសង្គមស៊ីវិល អន្តរជាតិ និងក្រុមគ្រួសារសាច់ញាតិអ្នកជាប់ឃុំមនសិការយ៉ាងតិចចំនួន១០០នាក់។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យមានប្រសាសន៍ថា លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ដែលជាសមាជិករបស់សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនឆ្នាំហើយ ដូច្នេះពួកគាត់គួរតែមានសេរីភាពវិញ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា សព្វថ្ងៃពលរដ្ឋកំពុងតែមានបញ្ហាបិទសិទិ្ធសេរីភាព ហេតុនេះរដ្ឋាភិបាលគួរគិតគួស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យវិញដើម្បីសិទ្ធិសេរីភាព ការជឿជាក់របស់ពលរដ្ឋ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋបានមកបោះឆ្នោតនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខនេះ និងមានពេលវេលាជ្រើសរើសតំណាងគណបក្សណាដែលជាគណបក្សគាត់ពេញចិត្តដើម្បីស្ដារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី ថ្លែងថា៖ «នៅពេលនេះខ្ញុំមិនទាន់បានចម្លើយពីសាលាក្រុងបែបណាទេ យើងកំពុងតែរងចាំចម្លើយរបស់សាលាក្រុង។ នីតិវិធីចុងក្រោយរបស់ពួកខ្ញុំ រងចាំឱ្យសាលារាជធានីឆ្លើយតបសិន ហើយអ្វីដែលយើងធ្វើតទៅទៀតគឺរងចាំ យើងមិនអាចឆ្លើយមុនអ្វីដែលមិនទាន់បានជួបពិភាក្សាជាមួយសាលារាជធានីទេ»។

Newsroom Cambodia ព្យាយាមទាក់ទងទៅលោក ម៉េត មាសភក្ដី អ្នកនាំសាលារាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែមិនមានការឆ្លើយតប ដោយទូរសព្ទចូលពុំមានអ្នកទទួល។

បើតាមលិខិតរបស់សមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ ក្រោយពីការជួបជុំនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ សមាគមនឹងដង្ហែញត្តិដាក់ជូនតុលាការសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ និងខុទ្ទកាល័យលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី រួចប្រកាសបិទកម្មវិធី៕

សត្វក្រៀល២៦ក្បាលត្រូវបានប្រទះឃើញនៅតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Mon, 19 Dec 2022 03:50:58 +0000

សត្វក្រៀលចំនួន២៦ក្បាល មានវត្តមាននៅតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ខេត្តតាកែវ ដោយស្ថិតក្រោមការតាមដានរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងកំពុងសហការជាមួយអង្គការជីវិតធម្មជាតិនៅកម្ពុជា ដើម្បីការពារទីជម្រកសត្វដែលកំពុងរងគ្រោះជិតផុតពូជនេះ។

យោងតាមការផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បញ្ជាក់ថា លទ្ធផលជំរឿនសត្វក្រៀលឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាមានសត្វក្រៀលចំនួន១៩៤ក្បាល នៅឆ្នាំ២០២១ ហើយមានការធ្លាក់ចុះនៅសល់ត្រឹម១៦៤ក្បាល។ ក្រសួងបន្ថែមថា មកដល់ឆ្នាំ២០២២នេះ របាយការណ៍បណ្ដោះអាសន្នបង្ហាញថា ចំនួនសត្វក្រៀលបានបន្តធ្លាក់ចុះសល់ត្រឹមជាង ១៥០ក្បាលប៉ុណ្ណោះ។

ក្នុងសាររបស់ក្រសួងបរិស្ថានដដែលបញ្ជាក់ថា សត្វក្រៀលតែងបង្ហាញវត្តមាននៅចំនួន ៣ទីតាំង គឺនៅអាងត្រពាំងថ្ម ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ តំបន់ការពារទេសភាពអន្លង់ព្រីង ខេត្តកំពត និងតំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ ខេត្តតាកែវ ដើម្បីរកចំណីបន្តរស់នៅក្នុងតំបន់ដីសើមដែលសម្បូរចំណីពីខែធ្នូ ដល់ខែកុម្ភៈ រៀងរាល់ឆ្នាំ ខណៈរដូវពងកូនសត្វក្រៀលនឹងផ្លាស់ទីទៅតំបន់ព្រៃរបោះក្នុងខេត្តព្រះវិហារ រតនគិរី និងមណ្ឌលគិរីវិញ។

បើតាមក្រសួងបរិស្ថាន យោងតាមការសិក្សារបស់អ្នកជំនាញ ចំនួនសត្វក្រៀលនៅលើពិភពលោកសព្វថ្ងៃនេះ មានចន្លោះពី១៣,០០០ ទៅ១៥,០០០ក្បាល ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា អូស្ត្រាលី វៀតណាម ឡាវនិងកម្ពុជា។ សត្វក្រៀលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ ថែមទាំងមានឆ្លាក់ជាប់នឹងផ្ទាំងថ្មប្រាសាទបាយ័ន ខេត្តសៀមរាបទៀតផង។

ក្នុងសាររបស់ក្រសួងបរិស្ថានដដែលបន្ថែមថា ក្រសួងបរិស្ថានកំពុងធ្វើការជាមួយអង្គការដៃគូ ដើម្បីអភិរក្សសត្វក្រៀលនិងទីជម្រករបស់ពួកវា ដោយមានមន្រ្តីឧទ្យានុរក្សចុះល្បាតជាប្រចាំកន្លែងដែលសត្វក្រៀលរស់នៅ៕

ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាចុះអនុស្សរណៈជំរុញការនាំចូលពីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយហូឡង់

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Thu, 15 Dec 2022 09:19:53 +0000

វិទ្យាស្ថានបណ្ដុះបណ្ដាលពាណិជ្ជកម្ម និងស្រាវជ្រាវ (TTRI) នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា (MOU) ជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ជំរុញការនាំចូលពីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ (CBI) នៃក្រសួងការបរទេសហូរឡង់ ក្រោមការអញ្ជើញជាអធិបតីរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។

យោងតាមការបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ លោកជំទាវ ចម និម្មល រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម តំណាងឱ្យ ឯកឧត្ដម ប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងមានការចូលរួមពីឯកឧត្ដមអនុរដ្ឋលេខាធិការ ឯកឧត្ដមប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្ដមអគ្គនាយក លោកស្រី Judith Arends នាយកប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌល CBI ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្រ្តីនៃវិទ្យាស្ថាន TTRI សរុបប្រមាណ ៣០នាក់បានអញ្ជើញជាសក្ខីកម្មក្នុងកម្មវិធីចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា នៅទីស្ដីការក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា។

ក្នុងខ្លឹមសារដដែលលោកជំទាវ ចម និម្មល បញ្ជាក់ថា៖ «អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នានេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់វិទ្យាស្ថាន ក្នុងការលើកកម្ពស់ការផ្សព្វផ្សាយចំណេះដឹងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងនីតិវិធីពាក់ព័ន្ធ សម្រាប់ជំរុញពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា»។

លោកជំទាវ ចម និម្មល សង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្រ្តីសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាននិងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធកន្លងទៅថ្មីៗនេះ វិទ្យាស្ថានមានតួនាទីកាន់តែច្រើនក្នុងការជំរុញការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការផ្សព្វផ្សាយនានាទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ជូនដល់សាធារណជន និស្សិត និងវិស័យឯកជន ឱ្យបានទាន់សភាពការណ៍ និងមានប្រសិទ្ធិភាព»។

យោងតាមសារបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដដែលបញ្ជាក់ថា អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នានេះ នឹងមានកិច្ចសហការលើគម្រោង ដូចជា ១.គម្រោងបង្កើតផែនការអាជីវកម្មថ្មីរបស់ TTRI ឆ្នាំ២០២៣ដល់២០២៨ ២.គម្រោងបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលប្រឹក្សាយោបល់សហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម ៣.គម្រោងបណ្តុះបណ្តាលសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យមដើម្បីជំរុញការនាំចេញ ៤.គម្រោងគាំទ្រការបង្កើតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ IT ថ្មីៗរបស់វិទ្យាស្ថាន TTRI រួមមានថ្នាលរៀនអេឡិចត្រូនិក បណ្ណាល័យអេឡិចត្រូនិក និងគេហទំព័រថ្មី និង ៥.គម្រោងលើការស្រាវជ្រាវពាណិជ្ជកម្ម និងការបោះពុម្ពផ្សាយ។ ភាគីទាំងពីរក៏បើកផ្លូវសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងគម្រោងផ្សេងទៀតនាពេលខាងមុខអាស្រ័យស្ថានភាពជាក់ស្តែង។

បើយោងតាមទិន្នន័យដែលបានបង្ហោះបញ្ជាក់បន្ថែមថា ចាប់ពីខែមករា ដល់វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងហូឡង់ មានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៤៩៩,៤១លានដុល្លារ ដែលកើនឡើងប្រមាណ២០% លើទំហំទឹកប្រាក់ ៤១៥,៩៣លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២១។

គួរបញ្ជាក់ថា មជ្ឈមណ្ឌល CBI ជាស្ថាប័នមួយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ នៃក្រសួងការបរទេសហូឡង់។ មជ្ឍមណ្ឌលនេះក៏មានប្រតិបត្តិការនៅប្រទេសឡាវ ឥណ្ឌូនេស៊ី និងបង់ក្លាដែស និងមានតួនាទីស្នូលក្នុងការគាំទ្រជាបច្ចេកទេស និងហិរញ្ញវត្ថុដល់ដំណើរបរិវត្តកម្មសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន និងនិរន្តរភាពនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ តាមរយៈការបង្កើនជំនាញ និងសក្តានុពលនៃសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ក្នុងប្រទេសទាំងនេះ សម្រាប់ផលិតដើម្បីនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុប៕

លីកាដូ៖ ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន១៩នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងករណីទំនាស់ដីធ្លី

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Wed, 14 Dec 2022 09:42:45 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន១៩នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ដែលការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឡើងនៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងករណីទំនាស់ដីធ្លីមួយដែលកំពុងកើតមានជាមួយក្រុមហ៊ុន សុខ សំណាង ក្នុងស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ។

យោងតាមអត្ថបទរបស់អង្គការលីកាដូបានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអាវុធហត្ថប្រដាប់ដោយអាវុធនិងដំបង បានដាក់ពង្រាយ ដើម្បីចាប់ខ្លួនអ្នកភូមិចំនួន ៨នាក់ និងត្រួតពិនិត្យការដុតកម្ទេចផ្ទះសម្បែងនៅក្នុងតំបន់ទំនាស់ កាលពីថ្ងៃទី០៩ ទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។

កម្លាំងអាវុធហត្ថ បានចាប់ខ្លួនស្រ្តីចំនួន ៥នាក់ និងបុរសចំនួន ៣នាក់ ក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃនេះ។

អត្ថបទដដែលបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងវីដេអូមួយ ត្រូវបានថតនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ដោយបង្ហាញពីកម្លាំងអាវុធហត្ថ កាន់ដំបងវែងក្នុងពេលចាប់ខ្លួនអ្នកភូមិម្នាក់ និងបានគំរាមកំហែង ប្រជាពលរដ្ឋផ្សេងទៀតមិនឱ្យថតរូបភាព។ វិដេអូមួយទៀត បានបង្ហាញពីផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេកំពុងត្រូវបានដុតបំផ្លាញ។

អ្នកនាង ណាលី ពីឡូក នាយិកាទទួលបន្ទុកកិច្ចការក្រៅតំបន់នៃអង្គការលីកាដូបញ្ជាក់ក្នុងអត្ថបទរបស់លីកាដូថា៖ «អាជ្ញាធរគួរតែបញ្ឈប់អំពើហិង្សាដោយមិនសមហេតុផលនេះ។ បញ្ហាដីធ្លីនេះ គួរតែត្រូវដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី មិនមែនតាមរយៈការចាប់ខ្លួន និងការបំផ្លិចបំផ្លាញ យ៉ាងអាក្រក់បែបនេះទេ»។

យោងតាមអត្ថបទដដែលសរសេរថា បច្ចុប្បន្ន អ្នកភូមិចំនួន៨នាក់កំពុងស្ថិតក្រោមការឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្នរង់ចាំសវនាការ រួមជាមួយនឹងការកើនឡើង នៃចំនួនអ្នកភូមិផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានចាប់ដាក់ពន្ធនាគារពាក់ព័ន្ធនឹងទំនាស់ដីធ្លីនេះ។ ដោយបុរសចំនួន៧នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយកម្លាំងនគរបាលប្រដាប់ដោយកាំភ្លើងបាញ់រះ ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ បុរស២នាក់ និងស្រ្តី២នាក់ ផ្សេងទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ រហូតដល់ពេលនេះ មានអ្នកភូមិ ១៩នាក់ហើយ កំពុងជាប់ឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ននៅក្នុងពន្ធនាគារខេត្តឧត្ដរមានជ័យ។

បើតាមអត្ថបទរបស់លីកាដូ ទំនាស់ដីធ្លីនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ៣៧០គ្រួសារ ដែលបានចាប់ផ្ដើមតាំងលំនៅក្នុងតំបន់នោះក្នុងឆ្នាំ២០១២ អំឡុងពេលដែលមានការបំផ្លាញព្រៃឈើ និងការឈូសឆាយដី ដោយក្រុមហ៊ុន សុខ សំណាង ដែលអះអាងថា ជាម្ចាស់នៃតំបន់ទំនាស់។ ក្រុមហ៊ុនបានទទួលដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ១.៨៦៥ហិចតា នៃដីព្រៃក្នុងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែនព្រហ្មទេព កាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១២។

ប្រជាពលរដ្ឋមកពីខេត្តចំនួន៥ បានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់អតីតតំបន់ដីព្រៃ និងតាំងលំនៅដោយមានការសម្របសម្រួលដោយសាច់ញាតិរបស់អាជ្ញាធរក្នុងតំបន់ ក្រោយមកពលរដ្ឋបានធ្វើកសិកម្មលើដី ឬធ្វើការនៅក្នុងចំការកៅស៊ូនៅក្បែរនោះ។

ទំនាស់ដីធ្លីនេះ បានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២១ ពេលដែលអាជ្ញាធរខេត្តចាប់ផ្ដើមព្រមានដល់គ្រួសារអ្នកភូមិដោយថាពួកគេកំពុងទន្រ្ទានយកដីក្រុមហ៊ុន និងបានដាក់សម្ពាធឱ្យពួកគេបញ្ឈប់ការធ្វើកសិកម្ម ចាប់ពីពេលនោះមក ក៏ចាប់ផ្ដើមមានអំពើហិង្សាកើតឡើងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដោយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធធ្វើការដុតបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង និងការចាប់ខ្លួនអ្នកភូមិ៕

សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់បន្ថែមទៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Tue, 13 Dec 2022 09:40:20 +0000

សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់បន្ថែមទៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស ពួកគេលើកឡើងថាដើម្បីដំណើរការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព លុះត្រាតែរដ្ឋាភិបាលធ្វើការកែទម្រង់អំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ ការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាពិសេសវាយតម្លៃពីការរាយការណ៍អំពីព័ត៌មានពិតរបស់ថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅកាន់ថ្នាក់លើ។

យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងបានរៀបចំកម្មវិធីទិវាជាតិប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្សលើកទី១៦ ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្រោមប្រធានបទ «រួមគ្នាលុបបំបាត់អំពើជួញដូរមនុស្ស ឆ្ពោះទៅសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ជាតិប្រកបដោយចីរភាព» ធ្វើឡើងនៅសាលមហោស្រពកោះពេជ្រ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជាង៣០០០នាក់។

ការចុះផ្សាយដដែលបានបន្តថា លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍គណៈកម្មធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស (គ.ជ.ប.ជ) បានលើកឡើងថា នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២២ ស្ថានភាពនៃអំពើជួញដូរមនុស្សមានភាពល្អប្រសើរ ដោយអត្រានៃបទល្មើស បានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២១។

លោកស្រី បន្ថែមថា នៅពេលដែលស្ថានភាពទូទៅ បានរៀបរយល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែបែរជាបទល្មើសជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរពលកម្ម និងអាជីវកម្មផ្លូវភេទ បានបំលែងខ្លួនទៅជាបទល្មើសថ្មីៗទៀតលើទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបង្កឡើងដោយឧក្រិដ្ឋជនមួយចំនួន ដែលសម្ងំលាក់ខ្លួនប្រព្រឹត្តបទល្មើស ក្នុងអាជីវកម្មបន្លំភ្នែក ដោយប្រើប្រាស់ឱកាសដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាននឹងកំពុងផ្តល់ឱ្យសម្រាប់ការវិនិយោគ ដើម្បីការអភិវឌ្ឍ នៅក្នុងតំបន់ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចធំៗដូចជា ខេត្តព្រះសីហនុ រាជធានីភ្នំពេញ និងបណ្តាខេត្តមួយចំនួនទៀត ទៅធ្វើសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិមនុស្ស។

ជាងនេះទៅទៀត លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង បានលើកឡើងថា ឧក្រិដ្ឋជន ដែលបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពឃោរឃៅទៅលើជនរងគ្រោះ ដោយពលកម្មដោយបង្ខំ ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ការអូសទាញជនងាយរងគ្រោះពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីបង្ខំឱ្យបម្រើសកម្មភាពឆបោកខុសច្បាប់ និងឧក្រិដ្ឋកម្មផ្សេងៗទៀត ដែលភាគច្រើនប្រព្រឹត្តដោយជនបរទេសទៅលើជនបរទេសដូចគ្នា និងមានបណ្តាញទាក់ទងគ្នាយ៉ាងសកម្មតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន អនឡាញ ប្រទាក់ក្រឡាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយផងដែរ។

ជាមួយគ្នានោះផងដែរ លោក ស ខេង នាយករដ្ឋមន្ដ្រីស្ដីទី បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះគ្រប់សមាសភាពនៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស ដែលមានក្រសួង ស្ថាប័ន និងបណ្តាទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការដៃគូអន្តរជាតិ អង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុក ព្រមទាំងវិស័យឯកជន ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ដើម្បីបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្សគ្រប់ទម្រង់ ព្រមទាំងផ្ដល់កិច្ចការពារជនរងគ្រោះ និងបានចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើន សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋតាមសហគមន៍ និងជនទេសន្តរប្រវេសន៍ ដែលគ្មានសុវត្ថិភាព។

ឱកាសនោះ លោក ស ខេង បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួនដូចជា ប្រតិបត្តិការដើម្បីរុករក បង្រ្កាប និងបោសសំអាតបទល្មើសជួញដូរមនុស្សគ្រប់ទម្រង់ និងបទល្មើសពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត តាមវិធានការច្បាប់រហូតធ្វើឱ្យកម្ពុជាវិលត្រឡប់មករកស្ថានភាពសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខជាប្រក្រតីឡើងវិញផងដែរ។ ជាងនេះទៅទៀត លោកក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់គ្រប់វិស័យពាក់ព័ន្ធជាតិ និងអន្តរជាតិ បន្តរិះរកនូវវិធានការជាគន្លឹះនានា និងរួមសហការគ្នាជាធ្លុងមួយ ធ្វើសកម្មភាពឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាក្នុងការ «បង្ការ បង្ក្រាប ផ្តន្ទាទោស សង្គ្រោះ ការពារ ដើម្បីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គ្មានអំពើជួញដូរមនុស្ស»។

ជុំវិញរឿងនេះដែរ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ បានលើកឡើងថា លោកក៏មានការយល់ស្របថាការជួញដូរមនុស្សនៅកម្ពុជាមានការថយចុះនៅឆមាសទី២នេះ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាកម្ពុជាក៏ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណាត់ថ្នាក់មិនល្អទាក់ទងនឹងការជួញដូរមនុស្ស បូករួមជាមួយបរិបទកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងរីករាល ទើបជាឱកាសល្អសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជនធ្វើការជួញដូរមនុស្សនៅគ្រប់ទម្រង់រូបភាព ហើយការជួញដូរមនុស្សទាំងនោះវិវត្តន៍ខ្លួនតាមបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ទាំងការជួញដូរកម្លាំងពលកម្ម និងការជួញដូរផ្លូវភេទ។

លោក អំ សំអាត បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាអ៊ីចេះទេ វាអាចនឹងមានការថយចុះខ្លះមែនដោយសារតែនៅឆមាសទី២នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានបើកយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការបង្រ្កាបការជួញដូរមនុស្ស ប៉ុន្តែយើងដឹងហើយថាប្រទេសកម្ពុជាយើងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ទីមួយ បើយើងមើលទៅលើចំណាត់ថ្នាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ជាដៃគូនៃការអភិវឌ្ឍផ្នែកបច្ចេកទេស និងជំនាញការជួញដូរមនុស្សដែរនោះ បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជាយើងទៅដល់លេខ៣ ដែលជាចំណាត់ថ្នាក់មួយមិនល្អសម្រាប់ការជួញដូរមនុស្ស»។

លោក អំ សំអាត បន្ថែម៖ «ហើយក្រោយពីបញ្ហាហ្នឹងមក គឺរាជរដ្ឋាភិបាលបានបើកយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស ប៉ុន្តែដោយសារតែយើងដឹងហើយការជួញដូរមនុស្សហ្នឹងវាមានការវិវត្តន៍ខ្លាំង ឥឡូវហ្នឹងវាទៅតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដូចជា គេហៅថា Cyber Crime វាបង្កើតទៅជាការវិវត្តន៍ខ្លួនតាមបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើបមួយដែលជាការជួញដូរទាំងកម្លាំងពលកម្ម ឬក៏ជួញដូរផ្លូវភេទ ហើយវាទាក់ទងនឹងបរិបទកូវីដ-១៩ កំពុងរីករាលដាលជាដើម ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាយើងជាឱកាសល្អសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជននៃការជួញដូរមនុស្សនៅគ្រប់ទម្រង់រូបភាពហ្នឹង»។

លោកថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព រដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធគួរតែពង្រឹងសមត្ថភាពដល់សមត្ថកិច្ចដែលអនុវត្តច្បាប់ ការធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសជិតខាង ប្រទេសក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ ដើម្បីកំណត់មុខសញ្ញានៃឧក្រិដ្ឋជន ការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ ការសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ដែលមានស្រាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរអ្នកស្រាវជ្រាវ និងវិភាគឯករាជ្យ លោកបណ្ឌិត មាស នី សង្កេតឃើញថា កម្ពុជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី លោកថាវិធានការនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយទេ លោកជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការខិតខំប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀតក្នុងការទប់ស្កាត់ជនខិលខូចទាំងឡាយណា ក្នុងការចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបណ្ឌិត មាស នី លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំឃើញទាំងក្រសួងមហាផ្ទៃ ទាំងរដ្ឋាភិបាលដូចជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងច្រើន ទាក់ទងទៅនឹងការគ្រប់គ្រងការជួញដូរមនុស្ស ហើយក៏មានការបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់ដែរ ប៉ុន្តែប៉ុណ្ណឹង យើងគិតថាវាមិនទាន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៅឡើយទេ បាទ! ព្រោះអីរឿងដែលសំខាន់នោះគឺ ដូចជាការកម្រិតខាងអន្តោប្រវេសន៍ហ្នឹង គឺក៏ដើរតួនាទីសំខាន់ដែរ ដើម្បីគ្រប់គ្រងជនខិលខូចកុំឱ្យចូលមកក្នុងស្រុក។ សំខាន់បំផុតដើម្បីការពារកុំឱ្យជនដែលល្បីឈ្មោះខាងរកស៊ីជួញដូរមនុស្ស អាចមកបង្កើតទីតាំងនៅក្នុងស្រុកយើងបាន»។

លោកបន្តថា អំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធពីថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់លើ ធ្វើឱ្យការអនុវត្តច្បាប់ និងយន្តការមិនមានប្រសិទ្ធភាព។ ដូច្នេះដើម្បីដំណើរការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព លុះត្រាតែធ្វើការកែទម្រង់អំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ ការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាពិសេសវាយតម្លៃពីការរាយការណ៍អំពីព័ត៌មានពិតរបស់ថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅកាន់ថ្នាក់លើ។

លោកបណ្ឌិត មាស នី លើកឡើងថា៖ «នៅស្រុកយើងនេះ បញ្ហាមួយដែលមិនទាន់ដោះស្រាយឱ្យហើយនោះគឺ ជួនកាលយើងមានច្បាប់ច្រើន យន្តការច្រើន ប៉ុន្តែការអនុវត្តយន្តការ វាមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព ដោយសារបញ្ហាទាក់ទងនឹងការពុករលួយជារឿងសំខាន់។ ហើយប្រសិនជាពុករលួយនេះវាទៅជាប្រព័ន្ធ បានន័យថាអំពើពុករលួយនោះត្រូវបានគេយកមកប្រើដើម្បីចិញ្ចឹមគ្នារស់ ពីថ្នាក់ក្រោមរហូតដល់ថ្នាក់លើ ប្រព័ន្ធនេះចាំបាច់ត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់»។

លោក បន្ថែមថា៖ «រឿងដំណើរការនៃការអនុវត្តច្បាប់ក្នុងប្រទេសនីមួយៗ វាដំណើរការបាន លុះត្រាតែប្រព័ន្ធហ្នឹងធ្វើការស្រុះជើងគ្នា ស្រុះដៃគ្នា បានន័យថាបំពេញការងារជាប្រព័ន្ធ ធ្វើម៉េចកុំឱ្យទាល់តែថ្នាក់លើស្រែកមក ទើបបាននាំគ្នាធ្វើមួយប្រាវទៅ ហើយក៏ស្ងាត់ទៅវិញ។ ហើយអ្វីៗប្រឹងតែថ្នាក់លើទៅ តែថ្នាក់ក្រោមជាតិគិតតែធ្វើយ៉ាងម៉េចប្រមូលតែផលប្រយោជន៍ ធ្វើឱ្យតែមួយគ្រប់ៗល្អមើលហើយក៏ឈប់ គេហៅថា ការអនុវត្តគោលនយោបាយតាមបែបភ្លៀងរលឹម ដែលវាអត់ដំណើរការ។ ហើយក៏ត្រូវមានការចុះវាយតម្លៃផងដែរ កុំឱ្យចាំតែការរាយការណ៍ពីថ្នាក់ក្រោមទៅ ជួនកាលរាយការណ៍តែរឿងល្អៗទៅ តែរឿងអាក្រក់ៗរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ។»

បញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កម្រិតទី៣ ក្នុងរបាយការណ៍ជួញដូរមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ២០២២ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីការទប់ស្កាត់បទល្មើសជួញដូរមនុស្សមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព៕

អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍បណ្ដេញជនបរទេសចំនួន១៤៨នាក់ចេញពីកម្ពុជា

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Fri, 09 Dec 2022 05:50:30 +0000

អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បានបណ្ដេញជនបរទេសចំនួន១៤៨នាក់ ស្រីចំនួន១០នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិចិនចំនួន១៤៥នាក់ ជនជាតិកូរ៉េចំនួន០២នាក់ និងជនជាតិអេស្ដូនីចំនួន០១នាក់ ចេញពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងហាមឃាត់ការចូលប្រទេសកម្ពុជារយៈពេល០៣ឆ្នាំ។

បើយោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ចេញនៅថ្ងៃទី០៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ចាប់ពីថ្ងៃទី០៤ ដល់០៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បានបណ្ដេញជនបរទេសចំនួន១៤៨នាក់ ចេញពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្ដីពីអន្តោប្រវេសន៍ តាមប៉ុស្ដិ៍នគរបាលច្រកទ្វារអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា៖ «ជនបរទេសចំនួន១៤៨នាក់ខាងលើ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចធ្វើការឃាត់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធបទល្មើសលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់ គ្មានលិខិតឆ្លងដែន លួចស្នាក់នៅខុសច្បាប់លើសទិដ្ឋាការកំណត់ និងការធ្វើការងារខុសច្បាប់ដែលល្មើសនឹងច្បាប់ស្ដីពីអន្តោប្រវេសន៍ ដោយត្រូវធ្វើការបណ្ដេញចេញតាមប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងហាមឃាត់ការចូលប្រទេសកម្ពុជារយៈពេល០៣ឆ្នាំ»។

ក្នុងសេចក្ដីបំភ្លឺរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ បានបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៤ រហូតដល់ខែ០៥ ដើមឆ្នាំ២០២១ អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បានបណ្ដេញជនបរទេសខុសច្បាប់ចេញពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សរុបចំនួន១៨,៤៧០នាក់ ស្រី៣,០៦០នាក់ និងមាន១០៤សញ្ជាតិ៕

អង្គការលីកាដូស្នើឱ្យបិទមណ្ឌលឃុំខ្លួនព្រៃស្ពឺបន្ទាប់ពីមានមនុស្សស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Wed, 07 Dec 2022 14:21:32 +0000

អង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរបិទមណ្ឌលឃុំខ្លួនព្រៃស្ពឺ ដោយសារតែមានអ្នកជាប់ឃុំបានស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបណ្ដាលមកពីការមិនយកចិត្តទុកដាក់ ការទុកអ្នកមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងររហូតដល់ស្លាប់ កង្វះអាហារ ការរំលោភបំពាន និងការវាយដំជាដើម។

យោងតាមលិខិតចេញនៅថ្ងៃទី០៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ អង្គការលីកាដូ បានស្នើឱ្យបិទមណ្ឌលព្រៃស្ពឺ និងបញ្ចប់ស្ថានភាពអាក្រក់ដែលប្រឈមដោយមនុស្សជាប់ឃុំនៅទីនោះ ដោយមានការស្លាប់អ្នកជាប់ឃុំជាច្រើននាក់ហើយត្រូវបានរាយការណ៍នៅមណ្ឌលឃុំខ្លួនមិនត្រឹមត្រូវ។

អង្គការលីកាដូបានបញ្ជាក់ក្នុងលិខិតនោះ ពីមូលហេតុនៃការស្នើសុំឱ្យបិទមណ្ឌលសង្គមកិច្ចព្រៃស្ពឺថា ដោយសារមានការស្លាប់ថ្មីៗនេះទៅលើស្រ្តីម្នាក់ និងបុរសម្នាក់ ដែលឈឺនៅក្នុងមណ្ឌល ហើយមិនត្រូវបានផ្ដល់ការព្យាបាលឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ ចំពោះសាក្សីដែលបានឃើញការស្លាប់របស់ជនជាប់ឃុំទាំងពីរ បានរៀបរាប់ថា អ្នកទាំងពីរនាក់នោះមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវបានគេទុកចោលនៅលើឥដ្ឋនៅក្នុងបន្ទប់ឃុំឃាំង រហូតដល់ស្លាប់នៅចំពោះមុខអ្នកជាប់ឃុំផ្សេងទៀត ក្រោយមកសាកសពត្រូវបានបុគ្គលិកនៅក្នុងមណ្ឌលយកចេញ។

លិខិតដដែលនោះបានយោងលើសម្តីរបស់សាក្សីនៅក្នុងវត្តមួយដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការបូជាសពមកពីមណ្ឌលព្រៃស្ពឺ បានបញ្ជាក់ពីការកើនឡើងនៃចំនួនសាកសពដែលមណ្ឌលព្រៃស្ពឺបញ្ជូនមកដើម្បីធ្វើការបូជា កាលពីអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។

យោងតាមលិខិតដដែលសរសេរថា៖ «ភស្តុតាងបានចង្អុលបង្ហាញថា មានការស្លាប់នៃអ្នកជាប់ឃុំជាង ១០នាក់ នៅចន្លោះខែកក្កដា និងខែសីហា ឆ្នាំ២០២២»។

ការស្លាប់ចុងក្រោយនេះ កើតឡើងអំឡុងពេលមានការកើនឡើងអ្នកជាប់ឃុំនៅក្នុងមណ្ឌលព្រៃស្ពឺនេះ ដែលមានមនុស្សជាង៤០០នាក់ត្រូវបានឃុំខ្លួន គិតត្រឹមខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។ សាក្សីមួយចំនួនបានរៀបរាប់ពីស្ថានភាពដូចនរក បន្ទប់ឃុំឃាំងដែលចង្អៀតណែន កង្វះចំណីអាហារ ការវាយដំដោយសារការមិនស្ដាប់ការណែនាំ រីឯការថែទាំសុខភាពគឺទទួលបានតែថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល តែប៉ុណ្ណោះទោះមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ។

អ្នកនាង ណាលី ពីឡូក នាយិកាទទួលបន្ទុកកិច្ចការក្រៅតំបន់នៃអង្គការលីកាដូបញ្ជាក់ក្នុងលិខិតរបស់លីកាដូនោះថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃមណ្ឌលព្រៃស្ពឺនៅតែបើកដំណើរការ បង្កឱ្យមានការរំលោភបំពានបន្ថែមទៀត និងហានិភ័យនៃការស្លាប់ជាច្រើនទៀត។

អ្នកនាងបន្តថា៖ «ការស្លាប់មនុស្សពីរនាក់នេះជាបញ្ហាបន្ថែមលើការរំលោភបំពាន ការធ្វើទារុណកម្ម និងការបាត់បង់ជីវិតដែលមិនគួរកើតមានអស់រយៈពេលជិតពីរទសវត្សរ៍មកនេះ នៅក្នុងមណ្ឌលព្រៃស្ពឺ»។

អ្នកនាងបន្ថែមថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលគួរតែបិទមណ្ឌលនេះតែម្ដង ហើយបញ្ចប់ភាពរងគ្រោះយ៉ាងអាក្រក់ដែលមិនគួរកើតមាននេះ»។

អង្គការលីកាដូបានដាក់លិខិតស្នើសុំការអនុញ្ញាត នៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីបញ្ជូនក្រុមគ្រូពេទ្យ និងវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីទៅវាយតម្លៃ ប៉ុន្តែលិខិតស្នើសុំដែលបានដាក់ទៅមន្ទីរសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញមិនមានការឆ្លើយតប ហើយនៅតែមានការរឹតត្បិតក្នុងការចូលទៅកាន់មណ្ឌលនេះ។

លោក តូច ចាន់នី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា បានប្រាប់Newsroom Cambodia ឱ្យដឹងថា គំនិតថាចង់បិទមណ្ឌលព្រៃស្ពឺនេះ គឺមិនអាចបិទបាននោះទេដោយសារមណ្ឌលនេះសំខាន់សម្រាប់ទទួលជនអនាថា ជនដាច់សង្វែង នៅតាមទីសាធារណៈសម្រាប់ឱ្យគាត់សំចតបណ្ដោះអាសន្ន។ លោកបន្តថា អាជ្ញាធររៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់បានប្រមូលជនអនាថាពីរាជធានីភ្នំពេញក្នុងអំឡុងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំអាស៊ានកន្លងទៅ ហើយក្រសួងសង្គមកិច្ចមានភារៈកិច្ចទទួលយក និងផ្ដល់សេវាជូនគាត់ តាមរយៈមណ្ឌលបណ្ដោះអាសន្នព្រៃស្ពឺនេះ។

លោកបន្តថា៖ «លីកាដូគាត់មានមូលដ្ឋានអីដែរគាត់និយាយរបៀបនេះ? […] គាត់មានបានទៅដល់មណ្ឌលហ្នឹងនៅ គាត់មានបានទៅស៊ើបសួរទៅមើលស្ថានភាពជាក់ស្ដែងខ្លះហើយនៅ បានគាត់និយាយអ៊ីចឹង?»។

លោកបន្ថែមថា នៅក្នុងមណ្ឌលមានពេទ្យបឋម និងពេទ្យសម្រាប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ ហើយប្រសិនមានអ្នកត្រូវការចេញទៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែក ឬមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋផ្សេងៗ នោះនឹងមានការបញ្ជូនពួកគាត់មកក្រៅ ដោយមានកិច្ចសហការគ្នាជាមួយមន្ទីរពេទ្យ ហើយមណ្ឌលក៏មានអ្នកប្រចាំការផងដែរ។

លោកថ្លែងថា៖ «គាត់អត់បានមើលផងគាត់ចេះតែនិយាយ និយាយរួមបំពុលបរិយាកាសតែម្តង នេះជាចរិករបស់លីកាដូ»។

លោកបន្តថា៖ «ហើយឱ្យបិទមណ្ឌលហ្នឹងយ៉ាងម៉េច? អ៊ីចឹងមានតែជនរងគ្រោះទាំងអស់ហ្នឹង ហើយប្រមូលពីទីសាធារណៈ ពីមុខមាត់ ជាបេះដូងរបស់ប្រទេសជាតិហ្នឹងទៅដាក់នៅលីកាដូទៅ ឱ្យគាត់ទទួលបានហ្នឹងខ្ញុំបិទ បើគាត់អត់មានលទ្ធភាពទទួលទេខ្ញុំបិទអត់បានទេ ខ្ញុំនិយាយចឹងម៉ង»។

លោកមានប្រសាសន៍ថា លោកមិនមានរបាយការណ៍ច្បាស់លាស់ពីការស្លាប់មនុស្សឡើយ ប៉ុន្តែលោកថា ប្រសិនបើមានបញ្ហាស្លាប់មនុស្សបែបនេះត្រូវមានរបាយការណ៍មកក្រសួង ហើយលោកនិងឆ្លើយទៅតាមរបាយការណ៍ ហើយព័ត៌មានលំអិតគឺប្រធានមន្ទីរដែលគាត់ជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ទើបដឹងច្បាស់។

លោកបន្តថា៖ «ដូចមានរបាយការណ៍ថាមានអ្នកស្លាប់២នាក់ ប្រុស១ ស្រី១ ក្នុងខែមុននេះ តែមុនហ្នឹងប្រធានមន្ទីរបញ្ជាក់ជាមួយខ្ញុំថាអត់មានទេ ចឹងទេខ្ញុំអត់ដឹងឆ្លើយថាម៉េចទេ ព្រោះខ្ញុំអត់មានរបាយការណ៍នៅដៃ»។

បើតាមលិខិតរបស់លីកាដូ មណ្ឌលព្រៃស្ពឺបានចាប់ដំណើរការក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ជាមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា មនុស្សដែលត្រូវឃុំខ្លួននៅមណ្ឌលនេះភាគច្រើនគឺជា ក្រុមមនុស្សដែលមិនត្រូវបានគេអើពើដូចជា ជនអនាថា អ្នកសុំទាន អ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងអ្នកប្រកបរបរផ្លូវភេទជាដើម។

មណ្ឌលព្រៃស្ពឺនេះ ត្រូវបានអង្គការលីកាដូ អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ និងការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀតអំពី កង្ខល់ជុំវិញការរំលោភបំពាន និងការស្លាប់ដែលអាចការពារបាន នៅក្នុងមណ្ឌលព្រៃស្ពឺ។ មណ្ឌលនេះត្រូវបានអង្គការលីកាដូ ស្នើសុំឱ្យបិទម្ដងរួចមកហើយកាលពីឆ្នាំ២០០៨ មួយឆ្នាំក្រោយមកមណ្ឌលនេះត្រូវបានបិទជាបណ្ដោះអាសន្ន។

ក្នុងលិខិតរបស់លីកាដូក៏បានរៀបរាប់ពីសាររបស់អ្នកជាប់ឃុំដែលសរសេរលើជញ្ជាំងនៃមណ្ឌលព្រៃស្ពឺ ដោយខ្លះសរសេរថា៖ «អនុស្សាវរីយ៍ដែលខ្ញុំរស់នៅក្នុងអំពើភេរវកម្មក្រោមការជិះជាន់»។ សារមួយទៀតដែលជាគំនូសលើជញ្ជាំងថ្មថា៖ «ជីវិតដូចនរក»។ ខណៈដែលសារមួយទៀត៖ «អាណិតខ្លួន ជួយផង»៕

លោក យ៉ង សាំងកុមារ ក្លាយជារដ្ឋលេខាធិការ ក្រោយសុំចូលរួមជាមួយបក្សកាន់អំណាចដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍គោលនយោបាយកសិកម្ម

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Tue, 29 Nov 2022 02:51:28 +0000

លោក យ៉ង សាំងកុមារ ប្រធានគណៈកម្មាធិការនាយកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ទទួលបានតំណែងជារដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងកសិកម្ម បន្ទាប់ពីលោកបានស្នើសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍គោលនយោបាយកសិកម្មប្រាកដនិយមថ្មីនៅកម្ពុជា។

យោងតាមលិខិតចុះថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ លោក យ៉ង សាំងកុមារ បានស្នើទៅប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ននេះ។

នៅក្នុងលិខិតរបស់លោក យ៉ង សាំងកុមារ បានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការចុះចូលថា ដោយសារលោកមានទំនុកចិត្តទៅលើគោលនយោបាយវិស័យកសិកម្ម ដែលរដ្ឋាភិបាលទើបប្រកាសថ្មីៗនេះ។ ក្នុងលិខិតនោះលើកឡើងពីគោលនយោបាយលើកកម្ពស់ជីវភាពកសិករ គោលនយោបាយផលិតពូជសម្រាប់លក់ចែកចាយជូនពលរដ្ឋក្នុងតម្លៃសមរម្យ គោលនយោបាយបង្កើនទុនដល់ធនាគារអភិវឌ្ឍកសិកម្មនិងជនបទ គោលនយោបាយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិត និងគោលនយោបាយដោះស្រាយបញ្ហាទីផ្សារកសិផលជាដើម។

យោងតាមលិខិតដដែលសរសេរថា៖ «នូវក្នុងន័យនេះ ខ្ញុំបាទសូមចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដើម្បីចូលរួមអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងនេះ ឱ្យជោគជ័យ និងមានផ្លែផ្កា ក្នុងគោលបំណងលើកស្ទួយជីវភាពកសិករ សន្តិសុខស្បៀង បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ»។

លិខិតនេះបញ្ជាក់ទៀតថា នឹងចាប់ផ្ដើមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នេះតទៅ។

Newsroom Cambodia ព្យាយាមទាក់ទងទៅ លោក យ៉ង សាំងកុមារ ជាច្រើនដងប៉ុន្តែមិនមានការឆ្លើយតប ដោយទូរសព្ទចូលពុំមានអ្នកទទួល។

យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុក របស់លោក យ៉ង សាំងកុមារ បានលើកឡើង នៅសំណើទាំង១២ និងគោលបំណងចំនួន២ ដែលលោកបានអះអាងថា បានពិភាក្សា និងឯកភាពជាផ្លូវការពីរដ្ឋាភិបាល ហើយប្រសិន បើការអនុវត្តនេះបានជោគជ័យអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហាដល់កសិករខ្មែរជាង ១លានគ្រួសារ។

គោលបំណងចំនួន២មាន កសិករមានសមត្ថភាពផលិតស្រូវដែលមានគុណភាពល្អ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ ជាមួយថ្លៃដើមទាប និងទទួលបានតម្លៃសមរម្យ និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវទទួលបានស្រូវល្អក្នុងតម្លៃសមរម្យ សម្រាប់កែច្នៃលក់មកកាន់ទីផ្សារក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស។

ចំពោះសំណើសម្រាប់ការពិភាក្សា និងការរៀបចំឱ្យមានគម្រោងគឺនិយាយអំពីសង្វាក់ផលិតកម្ម និងទីផ្សារស្រូវអង្ករកម្ពុជា។

ក្រៅពីចំណុចទាំង ២នេះក៏មានចំណុចពាក់ព័ន្ធសំខាន់ផ្សេងៗទៀត ដូចជា ធារាសាស្រ្ត គ្រឿងយន្តកសិកម្ម ដែលលោកបញ្ជាក់ថា ត្រូវការពេលយ៉ាងតិច ៥ឆ្នាំ ដើម្បីអនុវត្តផែនការនេះបានទូទាំងប្រទេស។

ក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះដែរ លោក ឡឹក សុធា អតីតអ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន និងជាអ្នកជំនាញផ្នែកកសិកម្មដែរនោះ ក៏បានស្នើសុំចូលរួមនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ។

កញ្ញា អ៊ឹម រចនា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម បានឱ្យដឹងថា លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ មានតំណែងជារដ្ឋលេខាធិការ រីឯលោក ឡឹក សុធា មានតំណែងជាអនុរដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងកសិកម្ម។

កញ្ញា អ៊ឹម រចនា ថ្លែងថា៖ «ចំពោះការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ និងលោក ឡឹក សុធា ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ដ្រី នឹងរៀបចំឱ្យសក្តិសម និងសមស្របទៅតាមសមត្ថភាព និងសក្ដានុពលរបស់លោកទាំងពីរ»។

អ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា លោក យ៉ង សាំងកុមារ មានចក្ខុវិស័យមួយគាត់គិតថាចូលរួមជាគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាអាចសម្រេចកិច្ចការនឹងឆន្ទៈរបស់គាត់បាន។ ប៉ុន្តែលោក គិតថាពិបាកព្រោះគណបក្សប្រជាជនកាន់ការងារនេះយូរឆ្នាំមកហើយ។

លោកបន្តថា៖ «ហើយបញ្ហារឿងស្រូវធ្លាក់ថ្លៃហ្នឹងកើតឡើងសឹងរាល់ឆ្នាំហ្នឹង មិនអាចដោះស្រាយបានទេ។ ប៉ុន្តែនេះក៏ជាយុត្តិសាស្រ្តមួយរបស់គណបក្សប្រជាជនគណបក្សកាន់អំណាចនៅក្នុងការកៀរគរឬក៏ហៅថាការប្រមូលអ្នកនយោបាយនៅក្រៅរដ្ឋាភិបាល នៅក្រៅគណបក្សកាន់អំណាចហ្នឹងឱ្យមកចូលរួមជាចរន្តមួយអូសទាញ ហើយនៅមានឥទ្ធិពលច្រើននៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា […] នៅពេលជិតដល់រដូវបោះឆ្នោតគេតែងតែមានចរន្តហ្នឹងកើតឡើងហើយ នេះជាបរិបទទូទៅដែលយើងអាចមើលឃើញកន្លងមក»។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា បន្ថែមថា គណបក្សផ្សេងៗមិនមានឥទ្ធិពល អ្នកខ្លះមិនមានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ក៏មានឋានៈតួនាទីជាអនុរដ្ឋលេខាធិការ ជារដ្ឋលេខាធិការច្រើនណាស់នៅក្នុងបក្សកាន់អំណាច។ ដូចនេះ លោក យ៉ង សាំងកុមារ គាត់មានសមត្ថភាពហើយជំនាញរបស់គាត់ ហេតុនេះតួនាទីសម្រាប់គាត់ប្រាកដជាមាន។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងរងចាំមើល ក៏ប៉ុន្តែអ្នកនយោបាយទាំងអស់គិតអំពីអត្ថប្រយោជន៍ជាធំហើយបានធ្វើ ចង់បានធំហើយបានធ្វើនយោបាយហ្នឹង មិនទាន់មានអ្នកនយោបាយសុទ្ធចិត្តទេ មានតិចតួចដែលធ្វើដើម្បីជាតិ ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមដោះស្រាយមាននៅតិចតួច ស្ដួចស្ដើង ចឹងជាទូទៅគោលបំណងអ្នកនយោបាយទូទៅហ្នឹងមានទិសដៅមួយគឺចង់បានមុខ មាត់ តួនាទី កត្តិយសហ្នឹងហើយ»។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក យ៉ង សាំងកុមារ មិនមែនជាអ្នកនយោបាយដំបូងដែលសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចនោះទេ។ កន្លងមកគេឃើញមានអតីតមន្រ្តីគណបក្សប្រឆាំង ពិសេសមកពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានសុំចុះចូលជាបន្តបន្ទាប់ តាំងពីមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ និងថ្នាក់ដឹកនាំឃុំសង្កាត់៕

បទយកការណ៍៖ ពលរដ្ឋមួយចំនួនត្រៀមខ្លួនទៅបោះឆ្នោត ខណៈមួយចំនួនរងចាំមើលឯករាជ្យភាពរបស់គ.ជ.ប

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Mon, 28 Nov 2022 03:38:54 +0000

កម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ ខណៈគណបក្សកាន់អំណាចតែមួយគឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែនកំពុងដឹកនាំប្រទេសដោយឯកបក្ស ក្រោយគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំ គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។

បុរសសម្បុរស្រអែម សក់រួញ មានពុកមាត់វែង លោក សេង ឌីម៉ង់ ជាពលរដ្ឋរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានឱ្យដឹងថា លោកចង់ឱ្យការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខនេះប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីទាំងពលរដ្ឋ និងគណបក្សនយោបាយធំតូចទាំងអស់ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងឱ្យបានស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់។

លោក សេង ឌីម៉ង់

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ជាពិសេសហ្នឹងគឺសេរីភាពសម្ដែងមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅកុំឱ្យមានការរឹតត្បិត កុំឱ្យមានការចាប់ចង មានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ដែលស្របទៅនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ជាសកលស្ដីពីសន្ធិមនុស្សដែលនៅមាត្រា១៩ហ្នឹង គឺពលរដ្ឋមានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន ហើយឱ្យមានយុត្តិធម៌ហ្នឹងសូមឱ្យមានការចូលរួមពីអង្គការជាតិនិងអន្តរជាតិនានា»។

បុរសវ័យ៤៤ឆ្នាំរូបនេះបន្តថា ចង់ឱ្យការបោះឆ្នោតប្រកបដោយនយោបាយអព្យាក្រឹត្យមិនប្រកាន់បក្សពួក ពលរដ្ឋត្រូវមានសិទ្ធិស្មើគ្នា និងមិនមានការរើសអើងឡើយ។

លោក សេង ឌីម៉ង់ បន្ថែមទៀតថា អាណត្តិមុន និងអាណត្តិនេះមិនខុសគ្នាពេកទេ ដោយសារ គ.ជ.ប នៅដដែល ប៉ុន្តែលោកថា លោកចាំមើលថា តើ គ.ជ.ប មានការផ្លាស់ប្ដូររបៀបធ្វើការរបស់ខុសពីអាណត្តិមុនដែរ ឬអត់។

ដោយនិយាយមួយៗ លោក សេង ឌីម៉ង់ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រសិនបើ គ.ជ.ប មិនឯករាជ្យទេ តើការដំណើរការបោះឆ្នោតហ្នឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី និងត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? ទី១។ ទី២ធ្វើម៉េចយើងដឹងថា គ.ជ.ប ឯករាជ្យ មិនឯករាជ្យ»។

លោកបន្តថា លោកបានត្រៀមខ្លួនចំពោះការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខរួចរាល់ហើយ ប៉ុន្តែលោកមិនទាន់ប្រាកដថានឹងទៅ ឬក៏អត់នោះទេ។

ក្រោយពីគណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំបំផុតនៅកម្ពុជាត្រូវបានរំលាយ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ គេឃើញស្ថានភាពនយោបាយមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង រួមទាំងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ក៏មានមន្រ្តីដែលមកពីគណបក្សប្រឆាំងលាឈប់អស់ផងដែរ។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យមានការលើកឡើងពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋអំពីអព្យាក្រឹត្យភាពរបស់ គ.ជ.ប និងពីលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។

អ្នកស្រី ស៊ុម សុភាព

អ្នកស្រី ស៊ុម សុភាព អាយុ៣៨ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ដូរ បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នាដែរថា អ្នកស្រីគិតថាការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិខាងមុខ មិនទាន់សេរី និងត្រឹមត្រូវនោះទេ ប្រសិនបើ គ.ជ.ប មិនឯករាជ្យ។ អ្នកស្រីថា អ្នកស្រីនឹងទៅបោះឆ្នោត ប្រសិនបើ គ.ជ.ប មានភាពឯករាជ្យ និងមានគ្រប់គណបក្សចូលរួម។

អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍បន្តថា៖ «បើសិនជា គ.ជ.ប ឯករាជ្យខ្ញុំនឹងទៅ តែបើអត់ឯករាជ្យទេខ្ញុំគឺអត់ទៅទេ អត់បានទៅបោះទេ ប៉ុន្តែនឹងចូលរួមធ្វើជាពលរដ្ឋឯកត្តនាម»។

អាជីវករម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី សឿង គន្ធា អាយុ ៤៣ឆ្នាំ បានឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីគិតថាការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣ វាអាចល្អប្រសើរខ្លះ ប៉ុន្តែមិនល្អប្រសើរទាំងអស់នោះទេ។ អ្នកស្រីថា អំឡុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់ កាលពីឆ្នាំ២០២២ អ្នកស្រីបានទៅបោះឆ្នោត និងទទួលបានមេដឹកនាំដែលខ្លួនពេញចិត្ត។

អ្នកស្រី សឿង គន្ធា

ទោះយ៉ាងណាអ្នកស្រីថា អ្នកស្រីចង់ឱ្យ គ.ជ.ប បង្កើនភាពឯករាជ្យរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «សម្រាប់ គ.ជ.ប នៅបច្ចុប្បន្នហ្នឹងខ្ញុំគិតឃើញថា គ.ជ.ប ហាក់បីដូចមិនទាន់បានយល់ដឹងអំពីតួនាទីកាតព្វកិច្ចខ្លួនឯងទេ គ.ជ.ប តើគាត់មានបានរៀននៅច្បាប់បោះឆ្នោតហើយនៅ? ចឹងហាស សួរមើលតើ គ.ជ.ប ឯករាជ្យ ឬទេ?»។

អ្នកស្រី សឿង គន្ធា បន្ថែមថា អ្នកស្រីចង់ឱ្យយុវជនទាំងអស់ចូលរួមបោះឆ្នោតដើម្បីរើសមេដឹកនាំដែលពួកគេពេញចិត្ត។

អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថាយុវជនទាំងអស់និងព្យាយាមយល់ដឹងស្គាល់អំពីតួនាទីនិងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំ ដែលខ្លួនពេញចិត្តស្របទៅតាមច្បាប់»។

កញ្ញា គឹម ធារៈ

កំពុងអង្គុយឱ្យចំណីព្រាបនៅមាត់ទន្លេរាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា គឹម ធារៈ អាយុ ៣៥ឆ្នាំ ជាបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនមួយ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរ ជាពលរដ្ឋល្អម្នាក់ ត្រូវមានកាតព្វកិច្ចទៅបោះឆ្នោត។ កញ្ញាបន្តដោយជឿជាក់ថា ការបោះឆ្នោតអាណត្តិក្រោយនេះ នឹងមានភាពរលូនទៅមុខ។

កញ្ញា គឹម ធារៈ បន្ថែមថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តដោយសារយើងធម្មតា យើងជាពលរដ្ឋខ្មែរ យើងត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចជាពលរដ្ឋល្អ យើងត្រូវទៅបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តដែលយើងពេញចិត្ត»។

លោក វណ្ណៈ ហុងលី

លោក វណ្ណៈ ហុងលី អាយុ ១៧ឆ្នាំ ជាសិស្ស កំពុងអង្គុយក្រោមម្លប់ឈើនៅមុខវាំង បានរៀបរាប់ថា លោកទើបតែគ្រប់អាយុ និងបានទៅចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតរួចរាល់ហើយ ដោយលោកនឹងទៅបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចជាពលរដ្ឋល្អ។ លោកបន្តថា ការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ និងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងរលូនមិនមានឧបសគ្គឡើយ ដោយសារប្រទេសមានសន្តិភាពពេញលេញ។

លោក វណ្ណៈ ហុងលី និយាយថា៖ «ខ្ញុំចង់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុលើសពី ១៨ឆ្នាំ ចូលរួមបោះឆ្នោតឱ្យបានទាំងអស់គ្នា ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អ និងដើម្បីសុខសន្តិភាពរបស់ប្រទេសនាពេលអនាគត»។

ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិទទូលបានសំឡេងគាំទ្រជាង៤០ភាគរយ និងមានក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ជាង៥ពាន់។

ប៉ុន្តែក្រោយពេលដែលគណបក្សនេះត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយ ដោយចោទពីបទក្បត់ជាតិ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ គណបក្សកាន់អំណាចបានប្រមូលយកអាសនៈរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិចែកឱ្យគណបក្សផ្សេងទៀត ហើយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបានច្រើនជាងគេ និងក្តោបក្តាប់អាសនៈទាំង១២៥អាសនៈនៅក្នុងរដ្ឋសភាដោយឯកបក្សរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ក្រោយពីការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិសមាជិកបីរូបរបស់ គ.ជ.ប ដែលជាកូតាមកពីបក្សជំទាស់ បានលាលែងពីតំណែងរបស់ខ្លួន។ អ្នកទាំងបីរូបមាន លោក គួយ ប៊ុនរឿន អនុប្រធានគ.ជ.ប លោក រ៉ុង ឈុន និង លោកស្រី តែ ម៉ានីរ៉ុងជាសមាជិក។

លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ហៅកាត់ថា គ.ជ.ប ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា គ.ជ.ប កំពុងតែរៀបចំពិនិត្យបញ្ជីនិងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងទៅ និងការងារបន្ត គឺ គ.ជ.ប កំពុងដាក់ជូននៅគណបក្សនយោបាយ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនិងភាគីពាក់ព័ន្ធឱ្យចូលរួមជាមតិយោបល់ លើបទបញ្ជា និងនីតិវិធីនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ។

លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានបន្តថា គ.ជ.ប បានត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់នូវសម្ភារៈបច្ចេកទេស សេវានិងចំនួនការិយាល័យបោះឆ្នោតនៅតាមឃុំសង្កាត់ទូទាំងប្រទេស ហើយការជ្រើសរើសមន្រ្តីបំរើការបោះឆ្នោតនៅតាមការិយាល័យ ក៏ត្រៀមលក្ខណៈក្នុងការជ្រើសរើសផងដែរ។

ឆ្លើយតបនឹងមន្ទិលពាក់ព័ន្ធនឹងឯករាជ្យភាពរបស់ គ.ជ.ប លោក ហង្ស ពុទ្ធា ថ្លែងថា៖ «ឯករាជ្យភាពរបស់ គ.ជ.ប គឺត្រូវផ្អែកទៅលើអី ហើយអ្នកដែលមានយោបល់នោះនិយាយហ្នឹង ផ្អែកទៅលើអី ចឹងសូមជម្រាបថា ឯករាជ្យភាពរបស់ គ.ជ.ប គឺផ្អែកទៅលើច្បាប់ជាធរមាន។ គ.ជ.ប កើតចេញពីសភាដែលបានអនុម័តសម្រេចជាក្រុម គ.ជ.ប នេះឡើង។ អ៊ីចឹងចំពោះមតិទាំងឡាយណាដែលយល់យ៉ាងណានោះ គ្រាន់តែជាមតិដោយឡែក ហើយក៏មិនមែនជាមតិភាគច្រើននៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ»។

លោកថ្លែងបន្តថា៖ «ឯករាជ្យរបស់ គ.ជ.ប កំពុងតែស្ថិតនៅជាគោលការណ៍ជាបទបញ្ជា និងនីតិវិធីសម្រាប់ការគ្រប់គ្រោងនិងបំរើសេវាកម្មបោះឆ្នោតនៅទូទាំងប្រទេស អ៊ីចឹង គ.ជ.ប អត់ធ្វើយ៉ាងម៉េចទៀតទេ គ.ជ.ប កំពុងតែអនុវត្តប្រកបដោយឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន»។

ក្រោយការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលមានអ្នកគាំទ្រជិត៥០ភាគរយ គេឃើញមជ្ឈដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើនបានរិះគន់កម្ពុជាថាកំពុងធ្វើឱ្យប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាដើរថយក្រោយ។ ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំៗជាច្រើនមិនបានដាក់អ្នកសង្កេតការណ៍របស់ខ្លួនដើម្បីឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិកាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់កាលពីឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅ និងឈប់ផ្តល់ជំនួយដល់ គ.ជ.ប។

លោក សំ គន្ធាមី នាយកប្រតិបត្តិអង្គការនិចហ្វិចលើកឡើងថា បទបញ្ជានីតិវិធីពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោតមិនទាន់បានកែប្រែ ឬធ្វើវិសោធនកម្មនៅឡើយ ហើយសំណើគណបក្សនយោបាយដែលបានស្នើសុំកែសម្រួល ក៏មិនទាន់បានបង្ហាញលទ្ធផលដែរ។ លោកបន្តថា បើសិនជានៅមានបញ្ហាទៅលើបទបញ្ជានីតិវិធីចាស់ច្រើនដដែល វាអាចមានភាពមិនប្រក្រតីច្រើននៅពេលបោះឆ្នោត។

លោកបន្ថែមថា៖ «អាហ្នឹងគណបក្សនយោបាយគេមើលសម្លឹងទៅឃើញចឹង គឺឃើញការងាររបស់ គ.ជ.ប អត់ឯករាជ្យដោយសារការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក គឺមានបញ្ហាច្រើនរឿង គ.ជ.ប ហើយគណបក្សហ្នឹង ភាគីពាក់ព័ន្ធហ្នឹង មានដាក់បណ្ដឹងអីទៅគណបក្សវិញ»។

លោក សំ គន្ធាមី បន្ថែមថា រឿងសេរីភាពយុត្តិធម៌នេះមិនអាចវាយតម្លៃមុនបាននោះទេ ដោយអាស្រ័យលើសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ។ លោកថា ប្រសិនបើមានការរិតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពអ្នកនយោបាយ សិទ្ធិនយោបាយ និងសិទ្ធិពលរដ្ឋ នោះនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌។

ងាកមកលោក សេង ឌីម៉ង់ ដែលជាពលរដ្ឋកំពុងរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញវិញ លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំនឹងទៅបោះឆ្នោត បើស្ថាប័ន គ.ជ.ប តុលាការ អាជ្ញាធរ មានឯករាជ្យ និងអព្យាក្រឹត្យភាព»៕

Q&A៖ ការបង្កើតសហជីពនៅកន្លែងការងារនៅតែជាបញ្ហាប្រឈម

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Wed, 16 Nov 2022 01:52:10 +0000

វិវាទការងារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅតែបន្តមានជាហូរហែរ ដែលស្ថិតក្រោមរូបភាពផ្សេងៗគ្នា បើទោះជាមានក្រសួងការងារ ច្បាប់ការងារ និងសហជីពជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់និយោជិតយ៉ាងណាក្ដី។ ការរំលោភបំពានសិទ្ធិពីសំណាក់និយោជក ក្រុមហ៊ុន ឬរោងចក្រ បានបណ្ដាលឱ្យមានការធ្វើកូដកម្ម និងបាតុកម្មតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់។

លោក អាត់ ធន់ ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា (Cambodia Labour Confederation) បានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសដល់លោក ល័ក្ខ មករា ជាសិក្ខាកាម Newsroom Cambodia អំពីបញ្ហាប្រឈមរបស់តំណាងសហជីពនៅក្នុងកន្លែងការងារ។

Q: ជម្រាបសួរ លោក អាត់ ធន់!

A: បាទជម្រាបសួរ!

Q: តើលោកអាចពន្យល់បានទេថា អ្វីទៅជាសហជីព?

A: សហជីពគឺជាអង្គការវិជ្ជាជីវៈរបស់កម្មករនិយោជិត ដែលត្រូវបង្កើតឡើងដោយកម្មករហើយដើម្បីការលើកតម្កើងកម្មករ ហើយសហជីពត្រូវបានច្បាប់ការងារ ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក៏ដូចជាអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ ដែលកម្ពុជាឱ្យសច្ចាប័នបានផ្ដល់ជាពិសេស គឺច្បាប់ស្ដីពីសហជីពបានផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យមានការបង្កើត ហើយសហជីពជាទូទៅគឺជាអ្នកតំណាងមួយដ៏សំខាន់របស់កម្មករក្នុងការ បណ្ដុះបណ្ដាលកម្មករ នៅក្នុងការចងក្រងជាគ្រុបកម្លាំង និងដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗដែលកើតមានសម្រាប់ពួកគេ ហើយជាពិសេសគេអាចប្រើឥទ្ធិពលសហជីពដើម្បីជំរុញឱ្យនិយោជកដោះស្រាយបញ្ហារបស់ពួកគេតាមរយៈការធ្វើការចរចា ការតវ៉ាទាមទារ និងកូដកម្មជាដើម។

Q: តើការបង្កើតសហជីពនៅកន្លែងការងារ មានផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដល់កម្មករ?

A: ផលប្រយោជន៍ទីមួយ គឺកម្មករពេលដែលគាត់មានសហជីព ជាពិសេសសហជីពឯករាជ្យ គឺគាត់មានសិទ្ធិក្នុងការស្នើឱ្យសហជីពនោះដោះស្រាយបញ្ហាឱ្យគាត់ ដូចជារឿងគេបញ្ឈប់ពីការងារ រឿងគេបើកលុយឱ្យមិនគ្រប់ រឿងគាត់គ្រោះថ្នាក់ រឿងគាត់មានបញ្ហាអ្វីផ្សេងៗ ដែលកើតនៅកន្លែងការងារហ្នឹង រួមទាំងស្នើឱ្យមានការដោះស្រាយ និងសិទ្ធិផ្សេងៗផង គឺត្រូវបានធានា ហើយសហជីពក៏ជាផ្នែកមួយសំខាន់នៅក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយនិយោជក ដើម្បីការពារសិទ្ធិ និងនិរន្តភាពការងារ ឱ្យមានការងារធ្វើដោយមិនមានការប្រឈម ការបញ្ឈប់អ្វីផ្ដេសផ្ដាសទេ។

Q: ប្រសិនបើគ្មានសហជីព តើលោកគិតថាវាមានផលប៉ះពាល់បែបណាដល់សិទ្ធិកម្មករ?

A: គ្មានសហជីព គឺកម្មករអាចត្រូវបានគេបញ្ឈប់ បានត្រូវរងភាពអយុត្តិធម៌ ហើយគេមិនអនុវត្តច្បាប់ និងមិនមានអ្នកតំណាងនៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗជាមួយនិយោជក ជាហេតុធ្វើឱ្យ អាចថាទាំងសិទ្ធិការងារ ទាំងលក្ខខណ្ឌការងារ ផលប្រយោជន៍រួមទាំងស្ថិរភាពការងាររបស់ខ្លួន គឺថាមិនមានជាអចិន្រ្តៃយ៍ទេ អាចនឹងប្រឈមគ្រប់ពេលហើយពេលខ្លះអាចនឹងត្រូវបានគេបញ្ឈប់ ឬបណ្ដេញចេញដោយមិនបានទូទាត់អ្វីត្រឹមត្រូវទៀត។

Q: តើមានផលវិបាកអ្វីខ្លះ ចំពោះការបង្កើតសហជីពនៅក្នុងកន្លែងការងារនាពេលកន្លងមក?

A: បាទ! យោងតាមច្បាប់ការងារចាស់សហជីព គឺមិនពិបាកបង្កើតទេ ឱ្យតែមានគ្នាចាប់ពី ៣នាក់ ឡើងទៅ គឺអាចថាគ្រប់រចនាសម្ព័ន្ធយើងអាចតាក់តែងលក្ខន្តិកៈ ឬក៏រៀបចំសហជីពបាន ប៉ុន្តែយោងតាមច្បាប់ថ្មី សហជីពត្រូវបានកំណត់ឱ្យបង្កើតយ៉ាងតិចមានគ្នាចាប់ពី១០នាក់ ឡើងទៅ ហើយយល់ព្រមធ្វើការបោះឆ្នោតបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធដែលនៅក្នុងនោះ ប្រធាន អនុប្រធាន លេខា និងហិរញ្ញវត្ថុត្រូវបានបង្កើត ហើយរៀបចំលក្ខន្តិកៈ ប៉ុន្តែលក្ខន្តិកៈនេះទៀតសោត គឺក្រសួងគេអ្នករៀបចំទម្រង់ឱ្យ ឱ្យធ្វើតាមទម្រង់មិនអនុញ្ញាតឱ្យយើងធ្វើតាមចិត្តទេ។

ជាងនេះទៅទៀត នៅពេលដែលពួកគេជួបជុំគ្នាហើយគេនឹងបោះឆ្នោត បោះឆ្នោតហើយអ្នកមកចូលរួមបោះឆ្នោតទាំងអស់ហ្នឹង គឺខាងច្បាប់ថ្មីតម្រូវឱ្យជូនដំណឹងទៅក្រុមហ៊ុន និងក្រសួងការងារ ថាយើងបោះឆ្នោតនៅក្រុមហ៊ុននេះហើយ ដើម្បីឱ្យក្រសួងការងារ និងក្រុមហ៊ុនគេឆែកមើលថាតើពិតជាកម្មករនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនគេ ឬធ្វើការហ្នឹងមែនពិតប្រាកដ។ ក្រោយមករយៈពេលនៃការជូនដំណឹងទៅមានរយៈពេល ៤៥ថ្ងៃ ត្រូវការពារស្ដីអំពីការបញ្ឈប់ពីការងារ រួមទាំងអ្នកជាប់ឆ្នោតនៅក្នុងការបោះឆ្នោត ឬក៏អ្នកដែលចូលរួមបោះឆ្នោតទាំងអស់ត្រូវបានការពារ ហើយក្រោយរយៈពេល ១ខែ បើមិនមានជំទាស់ទេ ចុះបញ្ជីការ គឺថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព ប្រធាន អនុប្រធាន លេខា ៣នាក់នេះ ត្រូវទទួលបានសេចក្ដីសម្រេច ឬក៏លិខិតបញ្ជាក់ពីក្រសួងការងារជាថ្នាក់ដឹកនាំ គាត់មានសិទ្ធិនៅក្នុងការធ្វើការការពារសិទ្ធិកម្មករបាន ហើយគាត់ត្រូវបានការការពារពិសេស។

ជាងនេះទៅទៀតប្រសិនបើចង់បង្កើតសហព័ន្ធ មានន័យថាអ្នកត្រូវមានសហជីពយ៉ាងតិច ៧ ហើយបើចង់បង្កើតសហភាពសហជីពអាចមានសហព័ន្ធសហជីពយ៉ាងតិច ៥ អ៊ីចឹងនេះគឺជាគោលការណ៍នៃការបង្កើតនៃច្បាប់ថ្មីដែលមានលក្ខណៈលំបាក ហើយជាទូទៅកន្លែងនេះវាពិបាកណាស់ពេលដែលជូនដំណឹងទៅក្រុមហ៊ុន ជួនកាលក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់ចោលតែម្ដង ហើយការបញ្ឈប់នេះ គាត់មិនដែលនិយាយថាដោយសារការបង្កើតសហជីពទេ គាត់ថាដោយសារកម្មករធ្វើការងារមិនល្អអីផ្សេងៗ បើតាមច្បាប់ការងារការបញ្ឈប់ដោយបង្កើតសហជីពអ៊ីចឹង គឺគេចាត់ទុកថាជាការរើសអើង និងវិវាទរួម។ ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះការបកស្រាយរបស់មន្រ្តីរបស់ក្រសួងទៅជាវិវាទបុគ្គលទៀត ចឹងធ្វើឱ្យការបង្កើតសហជីពពេលបច្ចុប្បន្នហ្នឹងមានការលំបាកមែនទែន។

Q: កន្លងមក មានការបញ្ឈប់កម្មករដោយលើកពីបញ្ហាជំងឺរាតត្បាត និងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ តើលោកយល់ឃើញបែបណាចំពោះបញ្ហានេះ?

A: តាមពិតទៅ គឺមានការបញ្ឈប់ជាហូរហែរ បញ្ឈប់យ៉ាងច្រើនជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលកូវីដហ្នឹងបញ្ឈប់មែនទែនដោយសារហេតុផលនេះ ខ្ញុំគិតថាការបញ្ឈប់ដោយសារហេតុផលកូវីដវាជារឿងអត់ត្រឹមត្រូវ ព្រោះកូវីដគឺជាជំងឺមួយដែលនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះមានភាពប្រសើរឡើងវិញហើយ ប៉ុន្តែនិយោជកខ្លះគាត់យកលេសនាឱកាសហ្នឹងបញ្ឈប់តែម្ដង គឺជាឱកាសមួយដើម្បីលុបចោលបំបាត់អតីតភាពការងារ និងសិទ្ធិផ្សេងៗរបស់កម្មករ ហើយដោយសារអំឡុងពេលកូវីដ កម្មករមិនសូវមានសិទ្ធិសេរីភាព អាជ្ញាធរមិនសូវជាយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយបញ្ហាហ្នឹងឱ្យបានត្រឹមត្រូវទៀត ចឹងនិយោជកអាចយកឱកាសនិងបញ្ឈប់កន្លងមកច្រើនមែនទែន។

Q: តើលោករំពឹងថាដំណើរការរបស់សហជីពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រព្រឹត្តទៅបែបណានាពេលខាងមុខ?

A: ខ្ញុំគិតថាចលនាសហជីពនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសគឺសហជីពឯករាជ្យមានការលំបាក ហើយមានការរឹតបន្តឹងច្រើនមែនទែន តែផ្ទុយទៅវិញសហជីពដែលគាំទ្រក្រុមហ៊ុន និងរដ្ឋាភិបាលទៅជាមានឱកាសច្រើន ដែលធ្វើឱ្យអ្នកតំណាងពិតប្រាកដរបស់កម្មករមានការបាត់បង់ ថយចុះ ហើយធ្វើឱ្យការងារនៃការទាមទារដោះស្រាយបញ្ហានៅកន្លែងការងារហ្នឹងធ្លាក់ចុះដែរ អាចថាអនាគតទៅបើសហជីពឯករាជ្យតិចទៅៗ គឺសហជីពគាំទ្រក្រុមហ៊ុន និងរដ្ឋាភិបាលច្រើនអាចនឹងមិនមានតំណាងពិតប្រាកដនៅក្នុងការដោះស្រាយវិវាទនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ឬថ្នាក់ជាតិទេ។

Q: តើគួរមានវិធានការណ៍បែបណា ដើម្បីធានាថាការបង្កើតឱ្យមានសហជីពនៅកន្លែងការងារនឹងមិនទទួលបានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ឬការបញ្ឈប់ក្រោមហេតុផលផ្សេងៗ?

A: ទីមួយ ត្រូវតែមានការធ្វើវិសោធនកម្មឡើងវិញនៃច្បាប់ស្ដីពីសហជីព ត្រូវធានាថាត្រង់ចំណុចសិទ្ធិបង្កើតសហជីពត្រូវតែផ្ដល់ឱ្យបានពេញលេញ ដូចច្បាប់ការងារចាស់ ហើយសិទ្ធិនៅក្នុងការចូលរួម ឬក៏ដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗត្រូវតែផ្ដល់ឱ្យបានពេញលេញ ដូចច្បាប់ចាស់ និងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិដែរ ហើយរួមទាំងសិទ្ធិធ្វើកូដកម្ម។ ហើយបន្ទាប់មកគឺយើងមើលមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមន្រ្តីហ្នឹងអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ កុំឱ្យមានការលំអៀងដោយសារតែគាត់ជាទីប្រឹក្សា ដោយសារតែគាត់មានចំណុចពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុមហ៊ុនអ៊ីចឹង ធ្វើឱ្យមានការដោះស្រាយវាមិនមែនកណ្ដាល វាទៅជាផ្អៀងទៅវិញ៕

Q: បាទសូមអរគុណ លោក អាត់ ធន់!

A: បាទ អរគុណច្រើន៕

អ្នកសារព័ត៌មានហ៊ានរាយការណ៍ពីបញ្ហាសង្គមកំពុងប្រឈមការគំរាមកំហែង

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Sun, 30 Oct 2022 13:17:16 +0000

មន្រ្តីសង្គមស៊ីវិលផ្នែកសារព័ត៌មានបាននិយាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថា អ្នកសារព័ត៌មានតែងតែរាយការណ៍ពីបញ្ហានយោបាយ ពុករលួយ ដីធ្លី និងបញ្ហាធនធានធម្មជាតិ កាន់តែមានចំនួនតិចទៅ និងកំពុងតែប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង បំភិតបំភ័យ អំឡុងពេលពួកគេចុះបំពេញកិច្ចការងារ។

លោកស្រី ឆន សុគន្ធា នាយិកានាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ បានលើកឡើងក្នុងសន្និសីទថ្នាក់ជាតិលើកទី១ ស្ដីពីការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ប្រារព្ធនៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញថា មូលហេតុនាំឱ្យអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យដែលហ៊ានរាយការណ៍ព័ត៌មានរសើបមានចំនួនតិច ដោយសារតែងតែមានការធ្វើទុកបុកម្នេញ ការចាប់ខ្លួន ការចោទប្រកាន់ជាដើម។

លោកស្រីបន្ថែមថា៖ «អ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យ គឺអ្នកសារព័ត៌មានដែលប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ ឬមិនស្ថិតក្រោមទិន្នាការគណបក្សនយោបាយ ឬសំពាធរបស់ភាគីមានអំណាចណាមួយ»។

លោកស្រីសុគន្ធា៖ «តើប៉ុន្មានភាគរយនៃអ្នកសារព័ត៌មានជិត១ម៉ឺននាក់ ដែលគាត់ហ៊ានទៅរាយការណ៍ព័ត៌មានដែលក្ដៅៗ»។

ការលើកឡើងនេះ បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជានារយៈពេលចុងក្រោយនេះ គឺមានការឃាត់ខ្លួនអ្នកសារព័ត៌មាន VOD ចំនួន ៥នាក់ នៅភ្នំតាម៉ៅ ក៏ដូចជាករណីណាហ្គាវើលដ៍ និងករណីពាក់ព័ន្ធនឹងអ្នកនយោបាយផ្សេងៗទៀត៕

នៅក្នុងសង្គមមួយ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Sun, 30 Oct 2022 12:48:26 +0000

សង្គមដែលគ្មានសារព័ត៌មាន ប្រហែលជានឹងមិនអាចរីកចម្រើនបានឆាប់រហ័សទេ ដោយសារតែគ្មានការចែករំលែក ចំណេះដឹង និងបទពិសោធរវាងគ្នា និង គ្នាទៅវិញទៅមក សង្គមនោះនឹងគ្មានការរីកចម្រើន និងការអភិវឌ្ឍទៅមុខទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ក្រុមអ្នកសារព័ត៏មានកាលពេលថ្មីនេះ។

ប្រសិនបើសង្គមមួយមិនមានសារព័ត៌មាន នោះអំពើពុករលួយ ការកេងប្រវ័ញ្ញ ការរំលោភសិទ្ធិ រួមជាមួយនិង ការជិះជាន់ផ្សេងៗ នឹងកើតមានគ្រប់ទីកន្លែងដោយពុំមានអ្នកអាចជួយ ហើយទឹកភ្នែកប្រជាពលរដ្ឋដែលរងនូវអយុត្តិធម៌ ប្រហែលជាគ្មាននរណាបានឃើញនោះទេ។

ក្រុមអ្នកសារព័ត៍មានបានមានការបញ្ចេញមតិក្នុងសន្និសីទថ្នាក់ជាតិលើកទីមួយ ស្តីអំពីការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលរៀបចំដោយក្រសួងព័ត៌មាន និងអង្គការ UNESCO កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ នៅសណ្ឋាគារសុខា។

ជាកិច្ចដំបូងនៃការផ្សារភ្ជាប់ ជាមួយដំណើរកម្មវិធី ក៏មានការចាក់បង្ហាញ នូវវីឌីអូមួយដែលទាក់ទងទៅនឹងការឆ្លើយតបអំពីសំណួរដែលសួរថា «ហេតុអ្វីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមានសារសំខាន់?»។ ក្នុងការឆ្លើយតបក្នុងវីឌីអូនេះ មានអ្នកចូលរួមផ្ដល់ជាយោបល់ការយល់ឃើញចំនួន៥នាក់។

អ្នកស្រី អ៊ឹម រចនា ជាស្ថាបនិក នៅ(Cambodia Press Agency) បានលើកឡើងថា «សង្គមដែលគ្មានសារព័ត៌មាន ប្រហែលជានឹង មិនអាចរីកចម្រើនបានឆាប់រហ័សទេ ដោយសារតែគ្មានការចែករំលែក ចំណេះដឹង និង បទពិសោធរវាងគ្នា និង គ្នាទៅវិញទៅមក»។

អ្នកស្រីរចនា បានបន្តទៀតថា «អ៊ីចឹងវាអាចធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ លោកមិនបានអភិវឌ្ឍខ្លួនបានយ៉ាងឆាប់រហ័សតាមតែអាចធ្វើទៅបានទេ នៅក្នុងសង្គមសារព័ត៌មានដើរតួនាទីសំខាន់ណាស់ក្នុងការចែករំលែក បទពិសោធព័ត៌មាន ចំណេះដឹង ដូចដែលបានលើកឡើងអ៊ីចឹង»។

អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍ទៀតថា «នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យអ្នកសារព័ត៌មានគេហៅថាជាអំណាចទីបួនហ្នឹង គឺកាន់តែមានសារៈសំខាន់ ក្នុងការនាំយកសំឡេងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទៅឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំបានដឹង ហើយថ្នាក់ដឹកនាំមានឱកាសបានឮសំឡេងហ្នឹង ហើយដោះស្រាយបញ្ហាជូនប្រជាពលរដ្ឋនេះ គឺជារឿងដែលសំខាន់់ របស់អ្នកសារព័ត៌មាន ដែលចាំបាច់ត្រូវតែមាន ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ»។

អ្នកស្រីសូ ស៊ីមាន ដែលជាមន្រ្តីការិយាល័យវិទ្យុ ធ្វើការនៅមន្រ្តីព័ត៌មានខេត្តសៀមរាប បានឡើងថា ‌‌«ប្រសិនបើសង្គមមួយគ្មានសារព័ត៌មាន គឺធ្វើឲ្យសង្គមនោះគ្មានការរីកចម្រើន និង ការអភិវឌ្ឍទៅមុខទេ»។

អ្នកស្រី បានបន្តចំពោះការលើកឡើងទៀតថា «សារព័ត៌មានមានសារៈសំខាន់ណាស់ សម្រាប់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប មិនថាតែប្រជាពលរដ្ឋទេ គឺថ្នាក់ដឹកនាំក៏ត្រូវតែដឹងអំពី ព័ត៌មានផ្សេងៗ ហើយបើសង្គមយើងគ្មានសារព័ត៌មានទេ គឺបញ្ហានានាដែលកើតឡើង នៅក្នុងសង្គមគឺ ធ្វើឲ្យគ្មានដំណោះស្រាយបាននោះឡើយ»។

អ្នកស្រីកាន់ វិច្ឆិកា គឺជាសារព័ត៌មាន នៅវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក បានលើកឡើងថា «ប្រសិនបើសង្គមមួយមិនមានសារព័ត៌មាន នោះអំពើពុករលួយ ការកេងប្រវ័ញ្ញ ការរំលោភសិទ្ធិ រួមជាមួយនិង ការជិះជាន់ផ្សេងៗ នឹងកើតមានគ្រប់ទីកន្លែងដោយពុំមានអ្នកអាចជួយ ហើយទឹកភ្នែកប្រជាពលរដ្ឋដែលរងនូវអយុត្តិធម៌ ប្រហែលជាគ្មាននរណាបានឃើញនោះទេ»។

អ្នកស្រី បានបន្តថា «សារព័ត៌មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់សង្គម ជាពិសេសគឺ សង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋមិនទទួលបានព័ត៌មានទេនោះ ពួកគេអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តខុសក្នុង ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តរបស់ខ្លួន ហើយពួកគេក៏អាចក្លាយជាជនរងគ្រោះ នៃអំពើជិះជាន់របស់អ្នកមានលុយ និង អ្នកមានអំណាចផងដែរ»។
អ្នកស្រីខាន់ លក្ខណា ជាអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាន នៅវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ VOD បាននិយាយថា «ប្រសិនបើប្រទេសមួយឬ ក៏សង្គមមួយមិនមានសារព័ត៌មាន នឹងធ្វើឲ្យអំពើពុករលួយ និង អំពើអយុត្តិធម៌ កើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គមកាន់តែច្រើន ពលរដ្ឋបាត់បង់សិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលមិនបានបំពេញតួនាទី និង កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្នុងនាមជាអ្នកដឹកនាំ»។

អ្នកស្រីបានបន្តថា «សារព័ត៌មានជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំង ភាពអសកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល សារព័ត៌មានឯករាជ្យដើមតួនាទីសំខាន់ នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលត្រូវធានាអំពីសិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវបញ្ឈប់ការរារាំង ការកំរាមកំហែង គ្រប់រូបភាពមកលើអ្នកសារព័ត៌មាន»។

អ្នកស្រីគុច ណារ៉េន ជានិពន្ធនាយកផ្នែកអនឡាញនៅសារព័ត៌មានកោះសន្តិភាពបានផ្ដល់ជាមតិថា «សារព័ត៌មានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់មែនទែន នៅក្នុងសង្គមជាតិរបស់យើង ពីព្រោះសារព័ត៌មានគ្របដណ្តប់ នូវរាល់គ្រប់បញ្ហាទាំងអស់ ដែលកើតមាននៅ ក្នុងសង្គម ហើយអ្វីដែលសំខាន់នៅក្នុង សម័យកាល ឌីជីថល ទៀតសោត យើងមើលឃើញថាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ កំពុងតែរីកដុះដាល ដូចផ្សិត ដូច្នេះហើយ សារព័ត៌មានគឺជា តួអង្គដែលដើរតួ នៅក្នុងការបំបាត់ចោលនូវ សារព័ត៌មានផ្សេងៗដែលជា ការផ្សព្វផ្សាយមិនពិត ក៏ដូចជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដែលកើតមាននៅ ក្នុងសង្គមយើង»៕

ជីវិតលោករ៉ុង ឈុន៖ ការចាប់ខ្លួន និងជាប់ពន្ធនាគា មិនឲ្យគាត់ឈប់តស៊ូមតិដើម្បីសង្គមនោះទេ

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Sat, 22 Oct 2022 04:38:32 +0000

មានបាយហូបស្រាប់ អគ្គិសនីខ្វាត់ខ្វែង មានទាំងអ្នកយាមឆ្វេងស្ដាំ មានសម្លៀកបំពាក់ជាទណ្ឌិត ប្រើជីវិតរស់នៅក្នុងពន្ធនាគារពោរពេញដោយឆន្ទៈ និងមនៈសិការ មិនមានចិត្តរេរាម្ដងណាឡើយ ត្រដររស់ដោយសង្ឃឹមថាថ្ងៃណាមួយយុត្តិធម៌និងមានសម្រាប់ខ្លួន។

លោករ៉ុង ឈុន ធ្លាប់ជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនលើករួមមកហើយ ដោយមានរយៈប្រហែល ២ឆ្នាំ ៩៦ថ្ងៃ និងមានការឃាត់ខ្លួនជាច្រើនលើកទៀតពាក់ព័ន្ធនិងការតស៊ូមតិ បាតុកម្ម ទាមទារ នានាកន្លងមក។ ការតស៊ូស្វែងរកសេរីភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះ គឺប្រៀបដូចជាការឈរនៅមាត់ជ្រោះដ៏សែនជ្រៅ ហើយមានខ្យល់បក់បោកមកពីគ្រប់ទិសទី បើរក្សាជំហរមិនរឹងមាំទេនោះ វាពិតជាមានគ្រោះថ្នាក់។

អង្គុយក្រោមម្លប់ឈើក្រៅហាងកាហ្វេជាប់ផ្លូវ មានសំលៀកបំពាក់បែបអ្នកធ្វើការ ខោខ្មៅ អាវសរបែកញើសជោគអាវ ដៃម្ខាងកាន់កែវកាហ្វេក្ដៅអត់ដាក់ស្គរ សម្បុរស្រអែម និយាយមួយៗច្បាស់ៗ មានស្រុកកំណើតនៅភូមិចុងកោះតូច ឃុំតាលន់ ស្រុកស្អាង ខេត្តកណ្ដាល លោកឈុន បានឱ្យដឹងថា ជំហររបស់លោកអត់ប្រែប្រួលទេ មានតែរឹងមាំជាងមុនទៀតផង បើគ្រាន់តែគេចាប់ដាក់គុកមួយឆ្នាំពីរឆ្នាំ យើងនាំគ្នាភ័យខ្លាច ការដែលភ័យខ្លាចនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យមេដឹកនាំកាន់តែដើរខុសគន្លងប្រជាធិបតេយ្យ។

លោករ៉ុង ឈុន

លោកបានបន្តថា «គុកគ្រាន់ជាទីងមោងបន្លាចអ្នកសកម្មជន អ្នកប្រជាធិបតេយ្យទេ»។

រស់នៅក្នុងគ្រួសារកសិករដែលមានជីវភាពមិនសូវធូរធារ ដែលមានបងប្អូនបង្កើត ៤នាក់ ស្រី ៣នាក់ ហើយលោកជាកូនទី៣ បានបញ្ចប់ការសិក្សានៅសាលាបឋមសិក្សាតាលន់ នៅឆ្នាំ១៩៨២ កម្រិតវិទ្យាល័យនៅសាលាព្រែកតាដួង នៅឆ្នាំ១៩៨៨ និងបញ្ចប់មហាវិទ្យាល័យផ្នែកគណិតវិទ្យា នៅឆ្នាំ១៩៩៣ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា ប្រហែលជាខែ៨ លោកក៏បានទៅចាប់ប៉ុស្តិ៍បង្រៀននៅវិទ្យាល័យស្អាង ខេត្តកណ្ដាល មុខវិទ្យាគណិតវិទ្យា ដោយបង្រៀនសិស្សថ្នាក់ទី១១ និងទី១២ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០០១ ទើបផ្ទេរមកនៅក្រសួងអប់រំនៅនាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្រ្ត។

លោកឈុន មានជំនាញបង្រៀនគណិតវិទ្យាតែមួយប៉ុណ្ណោះ ជំនាញផ្សេងមានសញ្ញាបត្រធំមិនមានទេ ប៉ុន្តែលោកធ្លាប់បានចូលរួមវគ្គខ្លីៗដែលរៀនពីភាពជាអ្នកដឹកនាំគម្រោង នៅក្រៅប្រទេស។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «មានតែជំនាញតស៊ូមតិ ការតស៊ូមតិវាអត់មានសញ្ញាបត្រអីទេ គ្រាន់តែយើងវាមានឆន្ទៈ»។
ឈានមកដល់ជីវិតក្នុងវិស័យការងារ លោករ៉ុង ឈុន បានធ្វើការតស៊ូមតិចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ១៩៩៦មក និងធ្វើការតស៊ូមតិនៅក្នុងសាលារៀន ដោយសារមានការកាត់លុយគ្រូបង្រៀនច្រើន លោកតស៊ូដើម្បីលុបបំបាត់អំពើពុករលួយក្នុងក្របខណ្ឌសាលា ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនផង និងជាអ្នកតស៊ូមតិផង លោកក៏បានមកជួយសហជីពសេរីកម្មករ ជាមួយលោកជា វិជ្ជា នៅថ្ងៃសៅរ៍ ថ្ងៃអាទិត្យនៅឯភ្នំពេញ រហូតមានការផ្លាស់ប្ដូរផ្នែកខាងវិស័យការងារ និងលក្ខខណ្ឌការងារកម្មករបន្ថែមទៀត។

លោកធ្វើការងារសង្គមនេះគ្រាន់តែចង់ឃើញកម្មករមានប្រាក់ឈ្នួលល្អ មានលក្ខខណ្ឌការងារល្អ គ្រូបង្រៀនក៏ដូចគ្នា ដោយយើងចង់ឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅសមរម្យ មានសេរីភាពបញ្ចេញមតិ មានយុត្តិធម៌សង្គម ហើយសិស្សានុសិស្សទទួលបានការអប់រំប្រកបដោយគុណភាព។

លោកបានបន្តថា៖ «ជៀសវាងគ្រូបង្រៀនទៅលក់នំ បង្ខំឱ្យរៀនគួរ»។

លុះមកដល់ឆ្នាំ២០០០ លោកវិជ្ជា បានទៅចូលរួមសិក្ខាសាលានៅបាងកក ក៏មានអង្គការមួយសួរថាលោកចង់បង្កើតសមាគមន៍គ្រូបង្រៀនទេ លោកវិជ្ជា ដែលធ្វើការជាមួយលោកឈុន និងជាមិត្តនឹងគ្នាផង ក៏បានណែនាំឱ្យមានការបង្កើតសមាគមន៍គ្រូបង្រៀន ព្រោះលោកជាគ្រូបង្រៀនស្រាប់ ហើយក៏បង្កើតសមាគមន៍គ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យឡើង នៅថ្ងៃទី១១-១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០០ ដែលមានគ្រូ ៤៥នាក់តំណាងតាមខេត្តឡើងមកជួបប្រជុំ និងបានបោះឆ្នោតឱ្យលោករ៉ុង ឈុន ជាប់ជាប្រធានសមាគមន៍គ្រូរហូតមក។

នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ មានករណីបាញ់សម្លាប់លោកវិជ្ជា បន្ទាប់មកសហជីពសេរីកម្មករ និងសមាគមន៍គ្រូបង្រៀន ក៏ចងសម្ព័ន្ធភាពគ្នា បង្កើតទៅជាសហភាពសហជីពកម្ពុជា លោកក៏បានដឹកនាំសហភាពមួយទៀត រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០១៥ ក៏ចូលជាសមាជិក គ.ជ.ប ហើយបានចូលរួមកំណែទម្រង់ឱ្យស្ថាប័ន គ.ជ.ប ទទួលបានទំនុកចិត្តពីគ្រប់ភាគីបោះឆ្នោត ប្រមាណជា៣ឆ្នាំ នៅពេលដែលគេរំលាយគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោកក៏លាឈប់ពី គ.ជ.ប មកធ្វើការតស៊ូមតិនិងកិច្ចការងារសង្គមបន្តទៀត។

មានអាយុ៥៣ឆ្នាំ រស់នៅខ្លួនមួយ មកទល់ពេលនេះលោកមិនមានការស្ដាយក្រោយឡើយចំពោះការដើរចេញពីសមាជិក គ.ជ.ប ដោយលោកមិនអាចធ្វើជាអាជ្ញាកណ្ដាលដែលយកឆន្ទៈរាស្រ្តទៅហែកចែកឱ្យបក្សផ្សេងៗដែលពលរដ្ឋមិនបានគាំទ្រឡើយ។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ឧទាហរណ៍ថា ផ្លុំកញ្ចែឱ្យក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ពីរ មួយកីឡាករក្រុមកុមារ មួយមនុស្សពេញកម្លាំងហើយទៅឱ្យប្រកួតបែបណឹង យើងមិនអាចឈរផ្លុំកញ្ចែបែបណឹងបានទេ»។

លោកបានបន្តថា ក្នុងនាមជាអ្នកតស៊ូ លោកឈុន តែងតែទទួលរងការគម្រាមកំហែង បំភិតបំភ័យ ស្ទើរគ្រប់រូបភាព រហូតឈានដល់មានការចាប់នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៥ ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ដាក់ពន្ធនាគារនៅព្រៃសរ រយៈពេល ៩៦ថ្ងៃ នៅដើមឆ្នាំ២០១៤ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ម្ដងទៀត នៅមុខស្ថានទូតអាមេរិក ដើម្បីទាមទារឱ្យដោះលែងមេសហជីព ដែលត្រូវបានចាប់នៅម៉ោងប្រមាណ៩ព្រឹក យកទៅដាក់ស្នងការរហូតដល់ម៉ោង៧យប់ ទើបដោះលែងវិញ រហូតដល់ថ្ងៃ៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនម្ដងទៀតបន្ទាប់ពីការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ទាក់ទងទៅនឹងការជួយអន្តរាគមន៍ដីធ្លីនៅត្រពាំងថ្លុង ដោយតុលាការកាត់ទោស២ឆ្នាំ ឱ្យអនុវត្តទោស១៥ខែ១២ថ្ងៃ ហើយឥឡូវនេះដាក់បម្រាម៣ឆ្នាំ។

លោកអះអាងថា ការចាប់ខ្លួននេះវាជារឿងអយុត្តិធម៌ចំពោះលោក វាឆ្លុះបញ្ចាំងថាសង្គមយើងអត់មានសេរីភាព ហើយជាការគម្រាមកំហែង លោកគ្រាន់តែបញ្ចេញមតិ ចូលរួមជាពលរដ្ឋ ជួយកម្មករ តែបែរជាត្រូវចាប់ខ្លួន។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ៖ «មេដឹកនាំខ្មែរគួរតែខ្មាស់គេ ហើយគាត់ទៅចូលរួមប្រជុំអន្តរជាតិអី គួរឱ្យខ្មាស់គេ ចាប់មនុស្សដែលគ្រាន់តែចូលរួមកិច្ចការសង្គម ជួយសង្គម ចង់ឱ្យសង្គមមួយមានយុត្តិធម៌ ចង់ឱ្យកម្មករទទួលបានដំណោះស្រាយ ហើយមកចាប់ខ្លួនមេសហជីព»។

និយាយទាំងទឹកមុខញញឹមថា ជាធម្មតាមនុស្សយើងមានបេះដូងដូចគ្នា ទោះបីអ្នកក្លាហានកម្រិតណាក៏ដោយ ក៏អារម្មណ៍តែងតែគិតហើយ ប៉ុន្តែសំខាន់លើការសម្រេចចិត្តថាយើងត្រូវជ្រើសរើសដើរតាមផ្លូវណា បើយើងគិតតែភ័យខ្លាចបន្តបន្ទាប់ ចុះយុវជន កម្មករ គ្រូបង្រៀន មានអារម្មរណ៍បែបណា។

បច្ចុប្បន្នលោកកំពុងជាប់បម្រាមរបស់តុលាការ លោកមិនមានការភ័យខ្លាចនិងការកម្រិតឡើយ លោកនៅបន្តធ្វើការងារធម្មតា ចូលរួមតស៊ូ គ្រប់កម្មវិធីតស៊ូមតិជាហូរហែរ លោកក៏បានស្នើសុំទៅព្យាបាលជំងឺនៅក្រៅប្រទេស ប៉ុន្តែតុលាការមិនបានអនុញ្ញាតឡើយ ដោយបានឱ្យលោកធ្វើការពិនិត្យព្យាបាលក្នុងស្រុកឱ្យអស់លទ្ធភាពសិន បើនៅក្នុងស្រុកទៅមិនរួចចាំសុំច្បាប់ម្ដងទៀត។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «យើងដឹងហើយតុលាការភាគច្រើនគឺគាត់មិនបានអនុវត្ត ទៅតាមឆន្ទៈឬតាមវិជ្ជាជីវៈទេ គឺសម្រេចចិត្តទៅតាមឥទ្ធិពលនយោបាយ»។
បើទោះជាតុលាការស្រុកយើងមិនអាចរកយុត្តិធម៌ឱ្យពលរដ្ឋស្មើភាពគ្នានៅចំពោះមុខច្បាប់បានក៏ដោយក្ដី ឬមួយគេប្រើពាក្យថាស្ដង់ដារពីរ នៅក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់ក្នុងស្រុក ដូចនេះអ្នកតស៊ូមតិ គឺពិបាកទទួលបាននៅយុត្តិធម៌ណាស់សម្រាប់តុលាការនៅក្នុងស្រុកខ្មែរយើងនេះ។
លោកបន្តថា៖ «ប៉ុន្តែសំណួរសួរថា បើចឹងដដែលយើងនៅតស៊ូបែបមិច ព្រោះតែចឹងហើយបានយើងនៅតស៊ូ ប្រសិនបើថាស្រុកយើងវាស្រួលហើយ វាមានយុត្តិធម៌ហើយ ប្រហែលជានៅក្នុងវចនានុក្រមព្រះអង្គជួន ណាត ប្រហែលជាពាក្យតស៊ូមតិនឹងត្រូវព្យួរទុកសិនហើយ»។

ទោះបីរួចបម្រាមរបស់តុលាការ លោកក៏មិនភៀសខ្លួនទៅណាដែរ ប្រទេសទី២ ទី៣ ក៏វាមិនល្អប្រសើរដូចប្រទេសទី១ ជាទឹកដីដែលផ្ដល់កំណើតឱ្យយើងដែរ ហើយប្រសិនមានកេរិ៍្តឈ្មោះតិចតួច គេចរត់ចោលស្រុកដល់ចឹងទៅធ្វើឱ្យជំនាន់ក្រោយអស់ជំនឿ។

លោកបាននិយាយថា ទោះបីប្រឈមយ៉ាងមិច យើងត្រូវតែនៅខាំស្មៅនៅក្នុងស្រុកកំណើតរបស់យើង បើចង់ជួយស្រុកយើងមានតែអ្នកក្នុងស្រុកទេដែលមានឪកាសជួយ អ្នកក្រៅជួយបានដែរ តែលទ្ធភាពនៃការផ្លាស់ប្ដូរវាមានតិចតួច។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំនៅប្រឈមជាមួយច្បាប់ ទោះបីយើងដឹងថាច្បាប់នឹង វាអយុត្តិធម៌អ្នកកាន់កាប់ច្បាប់នឹង វាលំអៀងមិនអាចផ្ដល់យុត្តិធម៌ឱ្យយើងបាន ប៉ុន្តែពេលនេះមិនអាច តែថ្ងៃណាមួយវានិងអាច»។

ដើម្បីឱ្យសង្គមយើងមាន សេរីភាព ប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ លោករ៉ុង ឈុន បានអំពាវនាវដល់យុវជនត្រូវធ្វើការសម្រេចចិត្តទៅតាមឆន្ទៈនិងចូលរួមជួយសង្គម កុំមើលបំណាំគ្នា ដល់រឿងធ្លាក់មកលើយើងបានយើងងើបនោះ វាហួសពេលហើយ ត្រូវចេះឈឺឆ្អាល ជួយគ្នាឱ្យតែរឿងអយុត្តិធម៌កើតឡើងត្រូវចេះចូលរួម ដូចនេះទើបអាចកែប្រែសង្គមយើងបាន ព្រោះថាយុវជនដើរតួនាទីសំខាន់ ជាអ្នកស្នង ត្រូវតែហ៊ាននិយាយការពិត ហ៊ានបញ្ចេញមតិ កុំឃើញអំពើអយុត្តិធម៌កើតឡើងហើយមិនហ៊ាននិយាយនោះ។

លោកឈុន៖ «ស្មើនិងយើង ដូចកំពុងគាំទ្រគេប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់នឹងហើយ»៕

Vox pop: ប្រជាពលរដ្ឋបញ្ចេញទស្សនៈចម្រុះលើការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាម

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Mon, 17 Oct 2022 17:19:10 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានមានយោបល់ចម្រុះគ្នាចំពោះការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាមនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដោយខ្លះបានអះអាងថានេះមិនមែនជាការបណ្ដុះបណ្ដាលប្រវត្តិសាស្រ្តវៀតណាមទេ ក៏ប៉ុន្តែគឺគ្រាន់តែរៀនឱ្យចេះនិយាយដូចភាសាដទៃដែរ។

អ្នកខ្លះផ្សេងទៀតក៏មិនយល់ស្របផងដែរ ដោយបានអះអាងថាប្រទេសជិតខាងមួយនេះមិនមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនណាស់ណាដែលតម្រូវឱ្យរៀនក្នុងសាលារដ្ឋនោះទេ។

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ ថាក្រសួងបានអនុញ្ញតឱ្យ បង្កើតវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិ និងគោលនយោបាយសាធារណៈ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដែលមានចំនួន ៧ដេប៉ាដឺម៉ង់ ដោយនៅក្នុងដេប៉ាដឺម៉ង់នេះមាន ៣មុខវិជ្ជា។

មុខវិជ្ជាទាំង ៣នោះមានដូចជា ជំនាញសិក្សាវៀតណាម (Vietnamese Studies) មុខជំនាញការបកប្រែភាសាវៀតណាម (Vietnamese Translation Interpretation) និង មុខជំនាញភាសាវៀតណាមសម្រាប់ទំនាក់ទំនងធុរកិច្ច (Vietnamese Business Communication)។

នៅចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ក្រោយពីការប្រកាសបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់នេះ ស្រាប់តែមានប្រតិកម្ម បដិសេធ និងគាំទ្រជាហូរហែ រហូតមានការដាក់ញ្ញាត្តិទៅក្រសួងអប់រំ ដើម្បីស្នើឱ្យលុបគម្រោងក្នុងការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាមចោលវិញ រហូតមានការចេញបកស្រាយពីលោកហង់ជួន ណារ៉ុង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ និងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ផងដែរ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជនចំនួន ៧រូប ដែលរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ អំពីការយល់ឃើញរបស់ពួកគាត់លើការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាមនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។

លោកគួន គានី ជាសាស្រ្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ជំនាញប្រវត្តិសាស្រ្ត បាននិយាយថា ការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាមនេះគឺល្អ ដោយការសិក្សាភាសាបរទេសគឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់វិស័យការងារ ទំនាក់ទំនងការបរទេសជាដើម ហើយជាការបង្កើតនៅកម្រិតសាកលវិទ្យាល័យវាមិនអាចប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងរឿងបញ្ហាជាតិអ្វីទេ។
លោកគានីបានបន្ថែមថា៖ «បើយើងយករឿងនឹងទៅភ្ជាប់ទៅលក្ខណៈនយោបាយវាមួយបែប ប៉ុន្តែបើជាលក្ខណៈការរៀនសូត្រគឺវាល្អសម្រាប់ការសិក្សាភាសាវៀតណាមនេះ»។

លោកសាស្រា្តចារ្យ គួន គានី

លោកបានបញ្ជាក់ថាបើនិយាយលើរឿងនយោបាយគឺមានអ្នកបារម្ភទៅលើរឿងនេះដែរ ប៉ុន្តែលោកបានយល់ថានេះវាគឺជាការបណ្ដុះបណ្ដាលលើភាសាទេ មិនមែនជាជាលក្ខណៈប្រវត្តិសាស្រ្តវៀតណាមទេ។

លោកគានីបាននិយាយថាបើជាភាសាគឺគ្រាន់តែរៀនឱ្យចេះនិយាយភាសាដូចជាមិនមែនជាបញ្ហាទេ បើថាលើកយកប្រវត្តិសាស្រ្តវៀតណាមមកបានវាមានលក្ខណៈខ្វែងជាមួយប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរយើង។

លោកណោ ឆាយ អាយុ២៤ឆ្នាំ ជានិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាមុខវិជ្ជា អក្សរសាស្រ្តខ្មែរ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានយល់ឃើញថា ការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាមនៅកម្ពុជាក៏មិនសូវប៉ះពាល់អ្វីដែរ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋក៏មិនសូវឯកភាពទាក់ទងនឹងខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមិនសូវមានភាពទូលំទូលាយខាងផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរផដែរ។

លោកបាននិយាយថាបើយើងបើកសិទ្ធិសេរីភាពស្មើគ្នាគឺអាចទទួលយកបាន ដោយសារយើងប្រទាក់ក្រឡាគ្នាកន្លែងហ្នឹងបន្តិច។

លោកឆាយបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំឆ្ងល់ថាហេតុអីបាន សិស្សប្រលងអាហារូបករណ៍វៀតណាមពេលទៅរៀននៅវៀតណាម គេឱ្យយើងរៀនបន្ថែមភាសាវៀតណាម ប៉ុន្តែខ្ញុំរៀនផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្ញុំរៀនជាមួយពួកវៀតណាម ពួកគាត់ប្រលងធ្លាក់តែគ្រូបញ្ជូនឱ្យគាត់អត់មានប្រលងសងដូចយើងទេ ទោះបីថាគាត់អត់ចេះក៏គាត់ទៅមុខបានដែរ»។

លោកណោ ឆាយ

លោកបានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «ខ្ញុំឆ្ងល់ថាបើយើងប្រៀបធៀបគ្នាសិស្សវៀតណាមនិងសិស្សខ្មែរ យើងទៅរៀននៅវៀតណាមយើងត្រូវរៀនភាសាគេមួយឆ្នាំទៀតបានឡើងឆ្នាំទីមួយ ថ្នាក់មូលដ្ឋានគឺគេឱ្យយើងរៀនបំប៉ននិងពិភាក្សា ចឹងនិស្សិតជាប់អាហារូករណ៍វៀតណាមណឹង ត្រូវរៀនបំប៉នភាសាវៀតណាមហើយ បានរៀនបំប៉នភាសាបន្តទៀតជាភាសាអង់គ្លេស»។
លោកយ៉ង់ ភារុន អាយុ២៣ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានលើកឡើងថា ការសិក្សាគឺមានសារៈសំខាន់ បើយើងចេះទៅក៏ល្អដែរ ប៉ុន្តែលោកបានមើលឃើញថាការសិក្សាពីភាសាខ្មែរនៅប្រទេសវៀតណាម គឺអត់ទាន់ទូលំទូលាយដូចក្នុងប្រទេសផ្សេងៗដែលគេដាក់ឱ្យរៀន នៅក្នុងដេប៉ាដឺម៉ង់ដូចជាមេរៀនពាក់ព័ន្ធទៅនឹងចំណេះដឹងទូទៅទាំងស្រុងតែម្ដង។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ដូចជានៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការរៀនសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្មែរយើងបានទូលំទូលាយ ចឹងការអនុញ្ញាតឱ្យរៀន ឱ្យមានដេប៉ាដឺម៉ង់ក្នុងសាលារៀននេះ ខ្ញុំក៏មិនគាំទ្រដែរ»។

លោកយ៉ង់ ភារុន

យុវជនហាន សំណាង អាយុ២១ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នាដែរថា ការបញ្ចូលដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាមនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ គឺដើម្បីឱ្យកូនខ្មែររៀន ខ្លួនគិតថាវាអត់ល្អ អត់គួរឱ្យចូលដោយសារតែគេដឹងហើយថាប្រទេសវៀតណាម ក៏មិនមែនជាប្រទេសដែលរីកចម្រើនអីណាស់ណាដែរ។

យុវជនរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា៖ «ហើយមួយទៀតបើសិនជាចង់ឱ្យប្រជាជនខ្មែររៀនភាសាវៀតណាមគួរតែឱ្យបង្កើតជាសាលាឯកជនដើម្បីឱ្យបងប្អូនខ្មែរគាត់ចង់រៀនភាសាវៀតណាម ឱ្យគាត់ទៅចុះឈ្មោះរៀននៅសាលាឯកជនទៅ អត់ពិបាកដាក់ឱ្យចូលជាដេប៉ាដឺម៉ង់ទេ»។

លោកប៉ង់ ប៊ុនថាន់ អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានលើកឡើងថា មិនជាអ្វីទេវាជារឿងល្អ ក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាងយើងត្រូវការសិក្សាស្វែងយល់ពីគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីបង្កើតលទ្ធភាពគុណភាព បើនិយាយឱ្យត្រង់ទៅពេលខ្លះ កម្ពុជាខ្សោយជាងគេ ចឹងត្រូវតែរៀនសិក្សាពីគេបន្ថែមដើម្បីយកមកអនុវត្តនិងបំប៉នខ្លួនឯងបន្ថែមទៀត ដើម្បីឱ្យដើរទាន់គេឯងដែរ។

លោកបានបន្តថា៖ «មួយជ្រុងទៀតចំពោះគំនិតដែលពួកគាត់ជាតិនិយមជ្រុលទន់ទោលទៅលើគោលគំនិតដែលប្រកាន់ខ្ជាប់ ថាជាសត្រូវដែលធ្លាប់ឈ្លានពានចឹងគឺមិនត្រូវទេ វាជាគំនិតមួយដែលផ្ដាច់ខ្លួនឯងពេកជាមួយសង្គមនិងបរិបទខាងក្រៅ ជាទូទៅធម្មតាត្រីធំតែងតែស៊ីត្រីតូចចឹងឯង វាគ្មានទៅណាទេ ហើយវាក៏មិនមានអ្វីប្លែកឬចម្លែកដែរវាធម្មតារបស់ប្រវត្តិសាស្រ្តយើងត្រូវតែសិក្សាពីគេ»។

លោកប៉ង់ ប៊ុនថាន់

លោកបានបន្ថែមផងដែរថា៖ «បើយើងមើលទៅកម្ពុជាក្រោមវាមានការខុសគ្នាច្រើន ដោយសារតែយើងនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គេ ជាទូទៅការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលរបស់គេ គេតែងតែគិតគូរពីជាតិរបស់គេនិងប្រយោជន៍របស់គេជាធំដែរហើយ គេមិនអាចឱ្យយើងធ្វើអ្វីតាមតែចិត្តបានទេ ហើយយើងក៏ដូចគ្នាដែរ នៅពេលដែលយើងខ្លាំងយើងក៏អាចធ្វើអ្វីដែលគេធ្វើដាក់យើងបានដែរ»។

លោកអ៊ុន ច័ន្ទរក្សា អាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានយល់ស្រប ដោយគិតថាល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ ក៏ដូចជាឱ្យប្រជាជនយើង ឬក៏និស្សិតដែលជាបញ្ញវន្តបានសិក្សាផ្ទាល់។
លោកបាននិយាយថា៖ «ព្រោះអីយើងដឹងស្រាប់ហើយថាប្រទេសយើងជាសមាជិកអាស៊ាន ចឹងការបង្កើតឡើងរបស់ក្រសួងអប់រំ ដែលគាត់ដាក់បញ្ចូលឱ្យមានភាសាវៀតណាមនៅក្នុងសាលកវិទ្យាល័យណឹង គឺវាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្រាវជ្រាវក៏ដូចជាសិក្សាអំពីគោលការណ៍នៃបែបបទរបស់គេយ៉ាងមិច ហើយរបស់យើងយ៉ាងមិច»។

លោកអ៊ុន ច័ន្ទរក្សា

លោកចឹម រ៉ាវីត អាយុ២១ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បាននិយាយថា បើតាមចំណេះដឹង ពលរដ្ឋគួរតែបង្កើត ដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាម ដើម្បីឱ្យប្រទេសយើងមានភាពជឿនលឿនទៅលើចំណេះដឹងភាសាបរទេសជាមួយនឹងភាសាផ្សេងៗទៀត។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «បើតាមផ្នត់គំនិតប្រជាពលរដ្ឋយើងមិនសូវជាមានការពេញចិត្តជាមួយជនជាតិវៀតណាមទេ ចឹងភាគច្រើនអាចមានមតិប្រឆាំងដែលថាយើងមិនអាចគាំទ្រលើជនជាតិវៀតណាមដោយសារមានសង្រ្គាម និងមតិមួយទៀតសម្រាប់ប្រជាជនប៉ុន្តែបើគិតតាមចំណេះដឹងការជឿនលឿននិងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសរបស់យើង យើងគួរតែបង្កើតឱ្យមានជនដែលស្ម័គ្រចិត្តឬសិស្សនិស្សិតដែលអាចចង់ទៅរៀនភាសាវៀតណាម»។

លោកចឹម រ៉ាវីត

លោកនិយាយថា៖ «បើយើងចេះភាសាវៀតណាមគឺមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម រោងចក្រ ឬក៏សហគ្រាសផ្សេងៗ តាមការវិនិយោគទុនទៅលើប្រទេសវៀតណាម ឬវិនិយោគទុនវៀតណាមមកវិនិយោគនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ងាយស្រួលក្នុងការសហការ ប្រតិបត្តិការជាមួយកិច្ចការងាររបស់យើងជាមួយជនជាតិវៀតណាមផ្ទាល់តែម្ដង វាងាយស្រួលដែរ»៕

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) – Newsroom Cambodia

​CITA គ្រោងជួបជុំទាមទារឱ្យ​ដោះលែង​សកម្មជន​នយោបាយ និងសង្គមនៅ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែធ្នូ​

សត្វក្រៀល២៦ក្បាល​ត្រូវបានប្រទះឃើញ​នៅ​តំបន់ការពារទេសភាពបឹងព្រែកល្ពៅ

លីកាដូ​៖ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ចំនួន​១៩នាក់​ ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​​​ក្នុង​ករណី​ទំនាស់​ដី​ធ្លី

អគ្គ​នាយក​ដ្ឋាន​អន្តោ​ប្រវេសន៍បណ្ដេញ​ជន​បរទេស​ចំនួន​១៤៨នាក់​ចេញពីកម្ពុជា

អង្គការលីកាដូស្នើឱ្យ​បិទមណ្ឌលឃុំខ្លួនព្រៃស្ពឺ​បន្ទាប់ពីមានមនុស្សស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់

បទយកការណ៍៖ ពលរដ្ឋមួយចំនួន​ត្រៀម​ខ្លួន​ទៅបោះឆ្នោត ខណៈមួយចំនួន​​​រងចាំ​មើល​ឯករាជ្យភាព​របស់​​គ.ជ.ប

Q&A៖ ការ​បង្កើត​សហជីព​នៅ​កន្លែង​ការងារ​នៅ​តែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម

អ្នក​សារព័ត៌មាន​ហ៊ាន​រាយការណ៍​ពី​បញ្ហា​សង្គម​កំពុង​ប្រឈម​ការ​គំរាម​កំហែង​