នៅថ្ងៃទី០៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលជាង១០០ស្ថាប័ន បានស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាល
ចេញវិធានការណែនាំដល់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ ក្នុងការផ្អាកបង់សងប្រាក់កម្ចី​ និងការប្រាក់ទាំងអស់សម្រាប់​រយៈពេល​យ៉ាងតិច ៣ខែ​ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នកខ្ចីប្រាក់​មានឱកាស​ក្នុងការ​ស្នាក់នៅផ្ទះ​ និង​រក្សាសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ​ក្នុងអំឡុងពេល​ផ្ទុះឡើង​នៃវីរុសកូវីដ១៩នេះ​។

របាយការណ៍ដែលបានចេញផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកអង្គការលីកាដូ បានបង្ហាញថា ​វិស័យកាត់ដេរ​ ទេសចរណ៍ ​សេវាកំសាន្ត​ និងសំណង់​ កំពុង​ត្រូវបាន​រងគ្រោះ​ជាខ្លាំង​ពីការរីករាលដាល​នៃជំងឺនេះ។​ វិស័យទាំងនេះ​ផ្ដល់ការងារ​ដល់ស្រ្តី​រាប់សែននាក់ ខណៈដែល​អត្រា​នៃអ្នក​កម្ចីខ្នាតតូច​គឺមានស្រ្តី​ចំនួន ៧៥%​ មានន័យថា​មានករណី​ជាច្រើន​ដែលវិបត្តិ​ជំងឺរីករាលដាលនេះ​ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ស្រ្តីជា​អ្នកខ្ចីប្រាក់។

ក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានកត់សម្គាល់ឃើញថា​៖ «ការបន្តរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩​​​​​​ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ
បានអូសបន្លាយពេលជាងមួយខែមកហើយ និងកំពុងតែបន្តប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន។ របាយការណ៍ពីការធ្វើអត្តឃាតដោយសារបញ្ហាបំណុលកំពុងកើតមានឡើង។ ស្រដៀងគ្នានេះដែររបាយការណ៍ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ រួមមានឃាតកម្មផងដែរនោះ ក៏កំពុងកើតឡើងមានក្នុងបរិបទនៃការតានតឹងផ្លូវចិត្តដោយសារបញ្ហាបំណុល និងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ»។

លោកវន ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) ថ្លែងប្រាប់Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា លោកយល់ឃើញថា បញ្ហាប្រឈមចំបងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅពេលសម័យកាលកូវីដ១៩នេះ គឺចំណូលប្រជាពលរដ្ឋមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក។

«ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈនេះ មើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋធ្លាក់ប្រាក់ចំណូល អ្នកខ្លះដល់កម្រិតសូន្យ
អ្នកខ្លះស្ទើរតែដល់កម្រិតសូន្យ អ៊ីចឹងពួកគាត់មិនអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការសងបំណុលទៅធនាគារ មិនថាឡើងការប្រាក់ ឬថ្លៃដើមនោះទេ»។

លោកបន្ថែមទៀតថា៖ «អ្នកលក់ដូរពេលយប់ អាជ្ញាធរបិទចរាចរណ៍ (បម្រាមគោចរ ចាប់ពីម៉ោង៨យប់
ដល់ម៉ោង៥ព្រឹក)លែងឲ្យធ្វើដំណើរ អ៊ីចឹងធ្វើឱ្យអ្នកលក់ដូរបាត់អាជីព និងប្រាក់ចំណូល ហេតុនេះហើយពួកគាត់មិនមានលទ្ធភាពបង់សងទៅធនាគារវិញ»។

លោកហេង សុភក្ត្រា ប្រកបរបររត់កង់បីឥណ្ឌាម្នាក់ បានប្រាប់Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា
លោកកំពុងតែជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ១៩ និងការដាក់បម្រាមគោចររបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដែលធ្វើឱ្យគាត់មិនអាចរកចំណូលបាន ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងគ្រួសារ
ក៏ដូចជាដោះស្រាយបញ្ហាបង់ប្រាក់សង់ត្រឡប់ទៅខាងធនាគារ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំបង់រំលោះកង់បី និងធនាគារផ្សេងទៀត មួយខែចូលជិត ៤០០ដុល្លារ ហើយនៅពេលនេះមួយខែៗ ខ្ញុំរក ១០០ដុល្លាសឹងតែមិនឃើញផង គ្រាន់តែថ្លៃហូបគឺហូបមិនគ្រាន់ផង។ ហើយមិញៗនេះខ្ញុំរកបានលុយ ១៣៥០០រៀល ហើយថ្ងៃខ្លះលោតដល់ ១៨០០០រៀល ដល់ ២០០០០រៀល ឯថ្ងៃខ្លះទៀតបាន៨០០០រៀលក៏មាន»។

ចំណែកប្រពន្ធរបស់លោកហេង សុភក្ត្រា គឺជាអ្នកដើរលក់នំប៉័ងតាមកញ្ជ្រែង ដែលមួយថ្ងៃៗ អាចរកចំណូលបានត្រឹមតែ១ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយនៅពេលផ្ទុះកូវីដ១៩បែបនេះទៀត ប្រពន្ធរបស់លោក
គឺមិនសូវជាលក់ដាច់ប៉ុន្មាននោះទេ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណេញ និងសល់នំប៉័ងសឹងរាល់ថ្ងៃ។

«ប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំ គាត់ស្ពាយកញ្ជ្រែងមួយដើរលក់នំប៉័ងសាប មួយដើមចំណេញ២០០រៀល អញ្ចឹងទៅ
មួយព្រឹកគាត់លក់អស់៥០ ទៅ៦០នំ ហើយចំណេញបានលុយខ្ទង់ ១ម៉ឺនរៀល»។

ចំណែកឯការផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារ ឬការហូបចុកក្នុងក្រុមគ្រួសាររបស់លោកហេង សុភក្ត្រាវិញ គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីនំប៉័ង និងពងទារាល់ថ្ងៃនោះទេ ហើយលោកពិតជាមានអារម្មណ៍អាណិតកូនៗរបស់លោកខ្លាំងមែនទែន
ដែលលោកមិនអាចរកអ្វីដើម្បីឱ្យកូនរបស់គាត់បានហូបឆ្ញាញ់ដូចកូនរបស់គេ។

លោករៀបរាប់ថា៖ «នំប៉័ងដែលនៅសល់គឺយកមកកែឆ្នៃដាក់ស្ករ ឬជៀនហូបឱ្យចេះតែឆ្អែតៗសិនទៅ
ហើយថ្ងៃខ្លះហូបពងទា…..រាល់ថ្ងៃខ្ញុំអាណិតតែកូនៗទេគឺមិនមានអ្វីហូបដូចគេដូចឯង ខ្ញុំធ្លាប់រត់កង់បីបានលុយទិញឱ្យកូនហូបគ្រប់គ្រាន់ តែដល់ពេលឥឡូវនេះរកតែលុយទិញទឹកដោះគោឱ្យកូនហូបតែមួយកំប៉ុងសឹងតែមិនបានផង»​។

ចំណែកបុរសម្នាក់ទៀត ដែលកំពុងអង្គុយរង់ចាំភ្ញៀវក្នុងកង់បីឥណ្ឌារបស់ខ្លួននៅតាមសួនច្បារមាត់ទន្លេ ក្រុងតាខ្មៅ ដោយទឹកមុខមានសភាពស្រងួតស្រងាត់ បានប្រាប់Newsroom Cambodiaថា ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩មក លោកពិបាករកចំណូលមែនទែន សឹងតែថ្ងៃខ្លះគឺរកមិនបានមួយរៀលក៏មាន វាពិតជាធ្វើឱ្យលោកជួបវិបត្តសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារ ដោយត្រូវការចំណាយថ្លៃផ្ទះជួល ចំណាយសម្រាប់កូនៗ ជាពិសេសរឿងបង់សងទៅធនាគារវិញតែម្តង។

«ពេលកូវីដអ៊ីចឹង ខ្ញុំមានបញ្ហាច្រើនណាស់ គឺរកលុយអត់បាន អត់មានម៉ូយជិះ ដោយជួនថ្ងៃណាខ្លះរកមិនបានសូម្បីមួយរៀល ថ្ងៃណាខ្លះបាន១ម៉ឺន ថ្ងៃខ្លះ២ម៉ឺនអញ្ចឹងទៅ ប៉ុន្តែភាគច្រើនប៉ុន្មានថ្ងៃនេះគឺរកលុយមិនបានតែម្តង ចេះតែប្រឹងរកទៅ បើមិនប្រឹងកាន់តែពិបាកថែមទៀត ហើយខ្ញុំគ្មានលុយបង់ធនាគារវិញ គឺពិបាកមែនទែន ពេលខ្លះខ្ចីលុយបងប្អូន ហើយយកលុយប្រពន្ធទាំងបង់ថ្លៃផ្ទះជួលផង ផ្គត់ផ្គង់កូនផង ជួនកាលប្រពន្ធខ្ញុំឲ្យលុយខ្ញុំបង់ធនាគារខ្លះថែមទៀត»។

បុរសម្នាក់ទៀតអាយុ ៤៤ឆ្នាំ ប្រកបមុខរបររត់កង់បីឥណ្ឌាដូចគ្នានេះ លោកស៊ឹម កុសល់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរសព្ទថា ក្នុងសម័យកូវីដ១៩នេះ លោកគឺប៉ះពាល់ចំណូលខ្លាំងលំបាករឿងលុយបង់សង់ធនាគារ និងការចំណាយផ្សេងៗ ដោយពីមុនគ្រាន់រកលុយបានខ្លះ តែដល់ពេលឥឡូវនេះគឺមិនបានសោះតែម្តង បើចេញមួយព្រឹកមកទល់ថ្ងៃត្រង់បានលុយត្រឹមតែ៤០០០ទៅ៥០០០រៀលតែប៉ុណ្ណោះ។

លោករៀបរាប់ថា៖ «តាំងពីកូវីដផ្ទុះនេះចប់តែម្តង រកតែលុយទិញអង្ករហូបមិនបានផង ពេលបាយសឹងតែហូបពងទា១គ្រាប់ក្នុងមួយពេល ដល់ចឹងមិនដឹងគិតយ៉ាងម៉េចទេ។ ខាងធនាគារក៏ទារលុយថ្លៃខ្ចីទិញកង់បីឥណ្ឌារត់ ដល់ពេលនេះរកមិនបានអ៊ីចឹងពិបាកដែរ។ នៅពេលផ្ទុះកូវីដនេះខ្ញុំខានបង់ធនាគារ២ទៅ៣ខែហើយ ខ្ញុំមិនដឹងថាគេនឹងរឹបអូសរបស់អ្វីនោះទេ​ តែគេឲ្យយើងរកបង់គេបណ្តើរៗទៅ អញ្ចឹងគេ(ធនាគារ)ក៏សម្រួលយើងដែរ ដោយឲ្យយើងទៅដាក់ពាក្យពន្យា»។

«ហើយសម្រាប់ខ្ញុំពន្យាចេះតែពន្យាបានហើយ តែការប្រាក់បូកៗទៅ លើសដើមៗលើសការទៀត វាពិបាកគិតដែរដល់អ៊ីចឹង ខ្ញុំមិនដឹងគិតបែបណានោះទេ ដោះស្រាយមិនចេញ ហើយក្នុងបន្ទុកខ្ញុំមានកូនតូចមួយដែរ និងកូនៗផ្សេងទៀតគេធ្វើការ ដល់សម័យកូវីដនេះមកនៅជុំគ្នាទាំងអស់»។

នៅថ្ងៃពុធនេះ សមាគមន៍ធនាគារនៅកម្ពុជា(ABC) និងសមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា(CMA)បានចេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកសមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាស្តីអំពី«អន្តរាគមន៍បន្ថែមរបស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីគាំពារដល់អតិថិជនក្នុងពេលរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩» ដើម្បីចូលរួមជួយគាំទ្រ និងសម្រួលបន្ថែមទៀត ដល់អតិថិជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនេះ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទាំងនោះ បានលើកឡើងថា៖« សមាគមទាំងពីរសូមដាក់ចេញនូវគោលការណ៍បន្ថែមដូចជា សម្រាប់អតិថិជនដែលឆ្លងកូវីដ១៩ មានការលើកលែងសម្រាប់ការបង់ប្រាក់និងរាល់ការផាកពិន័យទាំងអស់រយៈពេលមួយខែ ព្រមទាំងទទួលបានការរៀបចំឥណទានថ្មីដោយស្វ័យប្រវត្តិ(ប្រសិនបើអតិថិជនយល់ព្រម)រួមទាំងការពន្យាការបង់ប្រាក់ដើមរយៈពេលបីខែ។

រាល់អតិថិជនដែលឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវបង្ហាញលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ហើយសម្រាប់អតិថិជនធ្វើចត្តាឡីស័ក​ផ្តល់ការរៀបចំឥណទានឡើងវិញដោយស្វ័យប្រវត្តិ(ប្រសិនបើអតិថិជនយល់ព្រម) រួមទាំងការពន្យាការបង់ប្រាក់ដើម និងការប្រាក់រយៈពេលមួយខែ​ និងលើកលែងការផាកពិន័យទាំងអស់។ នេះយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៌ដដែល។

សេចក្តីថ្លែងការណ៌នោះបានបន្តថានឹងបន្តធ្វើការផ្តល់ជូនការរៀបចំឥណទានឡើងវិញឲ្យឆាប់រហ័ស និងបង្ករលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់អតិថិជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ១៩ និងបញ្ចេញឥណទានសង្គ្រោះបន្ទាន់ឬបន្ថែម ដោយបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយអាត្រាការប្រាក់ ដើម្បីជួយបន្តនិងស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងអាជីវកម្មមុន និងក្រោយមានវិបត្តិ។

ពួកគេបាននិយាយបន្តថានឹងធ្វើការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ព្រមទាំងលើកលែងការផាកពិន័យទាំងអស់ សម្រាប់អតិថិជនទិញផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនទីមួយសម្រាប់រស់នៅ និងផ្តល់ការអនុគ្រោះសម្រាប់អតិថិជនដែលទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺកូវីដ១៩តាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់គ្រឹះស្ថាននីមួយៗ។

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ទំនាក់ទំនង ​និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សមាគម​មីក្រូ​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​កម្ពុជា​ លោក​កាំង តុងងី បានថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ធនាគារជាតិក៏បានដាក់ចេញគោលនយោបាយនៃការរៀបចំឥណទានឡើងវិញសម្រាបអតិថិជន មានបញ្ហាក្នុងការបង់សង់ត្រឡប់ដែរ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «វិស័យហិរញ្ញវត្ថុមានតួនាទីសំខាន់ណាស់នៅក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ដូចជាសរសៃឈាមអ៊ីចឹង ប្រសិនបើយើងធ្វើអ្វីមិនប្រយ័ត្ន ធ្វើឲ្យវិស័យហិរញ្ញវត្ថុជួបបញ្ហានោះវានឹងមានហានិភ័យខ្ពស់ណាស់ ក្នុងការបង្ករឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសទាំងមូល ដូច្នេះយើងមិនអាចធ្វើអ្វីផ្តេសផ្តាសតាមតែការនឹកឃើញនោះទេ។

លោក​កាំង តុងងី បានជឿជាក់ថាសមាជិកស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ នឹងមិនមានការរឹបអូសផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងគ្រាលំបាកនៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះទេ។

«សមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុគឺយើងអាចធានាបានថាសមាជិកទាំង ១១៤ នឹងមិនមានការរឹបអូសដីធ្លីផ្ទះសម្បែងរបស់អតិថិជនក្នុងពេលដ៏លំបាកនេះទេ ហើយមែនទែនទៅវាជាផ្នែកមួយ នៃយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សាររបស់គ្រឹះស្ថានទាំងអស់នោះដែរ ប្រសិនបើគាត់ព្យាយាមជួយអតិថិជនរបស់គាត់ក្នុងពេលលំបាកនេះបាន អញ្ចឹងថ្ងៃក្រោយអតិថិជន នឹងបន្តសេវាកម្មរបស់គាត់ទៀត នៅពេលដែលគាត់ឆ្លងកាត់ការលំបាកនេះ»។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានករណីវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ១៩ សរុបចំនួន ៤,០៨១នាក់ អ្នកជាសះស្បើយសរុបចំនួន ២,០៨០ នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាល ១,៩៧០នាក់ និងអ្នកស្លាប់ចំនួន ២៦នាក់៕​

​តាមរយៈសារសំឡេង​របស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី​​​ដែលត្រូវ​បាន​បង្ហោះ​លើទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​អង្គភាព​អ្នកនាំ​ពាក្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ នៅព្រឹកថ្ងៃទី​៦ ខែមេសា ឆ្នាំ​២០២១​ លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​បាន​បញ្ជាឱ្យ​លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល ​រៀបចំ​ក្រុមការងារប្រតិបត្តិ អម​ជាមួយ​គោល​នយោបាយ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩នេះ។

បន្ទាប់ពីមានការឆ្លងថ្មីនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះ ចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ មានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុក ដែលត្រឹមតែរយៈពេលជាងមួយ​ខែប៉ុណ្ណោះ។ បើគិតត្រឹមថ្ងៃទី៦ ខែមេសា​​នេះ មាន​អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​រហូត​​ដល់២,២៩៣នាក់។

លោក ហ៊ុន សែន បន្ថែម​ថា សម្រាប់​កន្លែង​ទទួល​ព្យាបាល​សម្រាប់​អ្នក​មាន​ផ្ទុក​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​នៅមា​ន​តិច​តួច គឺមានត្រឹមតែ៤មន្ទីរពេទ្យតែប៉ុណ្ណោះ ដែលរួមមាន មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត មន្ទីរពេទ្យ​ចាក់​អង្រែ មន្ទីរពេទ្យរបេងហង់សិន និងមន្ទីរពេទ្យ​ហ្លូង​ម៉ែ​ ដែលជាហេតុធ្វើ​ឱ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​ត្រៀម​​​វិធានការថ្មី ដោយឱ្យអ្នកមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ១៩ មានអាការៈស្រាលៗ ឱ្យព្យាបាលនៅផ្ទះរបស់ខ្លួន ដើម្បីជាការកាត់បន្ថយការកក់ស្ទះនៅតាមមន្ទីរពេទ្យ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់​ថា៖ «​ខ្ញុំសូមស្នើឱ្យក្រុមការងាររបស់យើង រៀបចំ​នូវ​ក្រុម​ប្រតិបត្តិ​សម្រាប់​ការព្យាបាល​នៅ​តាម​ផ្ទះ ឱ្យហើយស្រេច ហើយ​ដល់​ពេល​ណាមួយ​យើង​ត្រូវ​ពិនិត្យ​អំពី​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការទទួល​យក​ព្យាបាល​នៅ​ក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ និង​ទុក​សម្រាប់​ការព្យាបាល​នៅ​តាម​ផ្ទះ យើងមិនអាចទទួលអស់ទេ ក្នុងករណីមានការកើនឡើងថែមទៀត អ្នកជាតិច អ្នកចូលច្រើន​ ទោះ​បី​ជា​យើង​រៀបចំមន្ទីរពេទ្យប៉ុន្មានទៀតក៏មិនគ្រប់ដែរ។ ទុកអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ប៉ុន្តែស្រាល ទុក​ព្យាបាល​នៅ​តាម​ផ្ទះទៅវិញ ប៉ុន្តែត្រូវតែមានការវិនិច្ឆ័យឱ្យបានច្បាស់»។

លោក ហ៊ុនសែន ក៏បានឱ្យក្រុមការងារត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ ​និងមើលថែអ្នកជំងឺតាមផ្ទះ​ឱ្យ​បាន​ដិត​ដល់ និងផ្តល់ប្រាក់ឧត្ថមមួយចំនួនដើម្បីទំនុកបំរុងអ្នកជំងឺ និងក្រុមគ្រួសារអ្នកជំងឺ។

«យើងក៏ត្រូវសម្រួលរៀបចំពួកគាត់ ដើម្បីឱ្យពួកគាត់រស់នៅបានស្រួលមិនលំបាក អញ្ចឹង​ក្រៅពីកា​រ​ព្យាបាល អាចរៀបចំការជួយ​ឧបត្ថម​ចំពោះពួកគាត់ តាមរបៀបនៃការធ្វើចត្តាឡីស័កអញ្ចឹង ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ជូន​គាត់​២ម៉ឺនរៀលក្នុងការហូបចុកនានា ដែលត្រូវ​ផ្តល់​ទៅ​ឱ្យ​ពួកគាត់​ដើម្បី​ឱ្យ​អ្នក​ផ្ទះ​ជួយ​រៀបចំ​ម្ហូប​អាហារ​សម្រាប់គាត់ ដើម្បីបំប៉នសម្រាប់ការព្យាបាល»។

ប៉ុន្មានម៉ោងបន្ទាប់ពីលោក ហ៊ុន សែន បានដាក់បញ្ជា ក្រសួង​សុខាភិបាល​ក៏​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​​ទៅ​គណៈអភិបាល​រាជធានី-ខេត្តទូទាំងប្រទេស ឱ្យត្រៀមបម្រុងបង្កើតក្រុមគ្រូពេទ្យ ដើម្បី​ព្យាបាល និងថែទាំអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ នៅតាមផ្ទះ ដោយត្រូវយក​ក្រុមគ្រូពេទ្យ​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​សុខា​ភិបាល​ផ្ទាល់ខ្លួន។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល​ចេញ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​​បញ្ជាក់ថា៖ «ក្រសួងស្នើឱ្យត្រៀមបម្រុងបង្កើតក្រុមគ្រូពេទ្យថែទាំ និងព្យាបាលនៅតាមផ្ទះ សម្រាប់​អ្នកជំងឺកូវីដ១៩ ដែលគ្មានរោគសញ្ញា និងករណីជំងឺស្រាល ក្នុងលក្ខខណ្ឌ​ដែល​មាន​ការរាត​ត្បាត​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាយថា​ហេតុ ដែលហួសពីចំណុះនៃមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ឬកន្លែងដែលឯកឧត្តម លោកជំទាវ បាន​​រៀបចំរួចជាស្រេច។ ការត្រៀមបំរុង​នេះត្រូវ​យក​ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅ​តាមមូលដ្ឋាន​សុខាភិបាល​ផ្ទាល់​រប​ស់​ខ្លួន​ ដោយរៀបចំជាក្រុម និងដឹកនាំដោយប្រធានការិយាល័យសុខាភិបាលស្រុកប្រតិបត្តិ»។

គួរបញ្ជាក់ថា ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានេះ បានកើតឡើងខ្លាំង​សារ​ជាថ្មី​បន្ទាប់​​​ពី​មានការផ្ទុះ​​​សហគមន៍​២០កុម្ភៈ ដែលធ្វើឱ្យមានអ្នកពាក់ព័ន្ធជាច្រើន និង​បានឈាន​ទៅ​ដល់​ការដាក់បំរាមគោចរ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ មិនឱ្យមានការធ្វើចរាចរណ៍លើដងផ្លូវ និង​លក់ដូរ​នៅ​ពេល​យ​ប់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញចាប់ពីម៉ោង៨យប់ ដល់ម៉ោង៥ព្រឹកផងដែរ៕

ឆ្លើយ​ឆ្លង​តាម​ទូរស័ព្ទ​ជាមួយ Newsroom Cambodia នៅ​ថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា លោក លន់ រ៉ូ និយាយថា៖ «ឆ្នាំនេះចុះថោក ​[ដំណាំ] អញ្ចឹងមានអ្វីទៀត [គ្មានលុយ​] សង​ការលុយគេអត់រួចហ្នឹងណា អ្នកខ្លះ​រត់​ចោល​ទៅ អ្នកខ្លះដាក់ចោល អ្នកខ្លះរត់ទៅស៊ីឈ្នូលគេ បើ១គីឡូ២០០រៀល សាំងមួយលីត្រ មួយ​កាន​៤-១០ម៉ឺន ដំណាំថោក យើងបេះទៅលក់មួយគីឡូ២០០-៣០០រៀល ឈ្នួលកម្មករលីសែង បេះ នៅថ្លៃបើកទៅលក់ ថ្លៃសាំ​ងហ្នឹងទៀត មានតែអស់លុយផ្ទះទៀតអ្នកខ្លះ»។

កសិករ​វ័យ​៣៥ឆ្នាំ ដែល​កំពុង​ធ្វើចំការជាមួយភរិយា​រូបនេះ​ បានបន្ត​ទាំង​សំឡេ​ង​សោះក​ក្រោះ​ថា ការ​ដាំ​ល្ពៅ​មិនមែនត្រឹមតែ​ចំណាយ​លើគ្រាប់ពូជ ជី ថ្នាំ ប្រេងសាំង ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដំណាំល្ពៅ នេះគឺត្រូវការការថែរទាំ និងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង ដើម្បី​​អាច​ទទួលបានផល។ លោកថា លោក​បាន​ជួលដីដាំដំណាំល្ពៅនេះ​ប្រមាណជា២ហិចតា ដែលតម្លៃជួលជាង១លានរៀល ក្នុ​ង​មួយ​ហិកតា ប៉ុន្តែ​​ការ​ប្រមូល​ផល​ស្ទើ​តែ​មិនគ្រប់​​ថ្លៃ​ជួល​ដី​ផង។

លោក លន់ រ៉ូ ដែលមានកូន៣នាក់ក្នុងបន្ទុកផងនោះបន្ថែមថា កូន​របស់​លោក​អាច​នឹង​ត្រូវ​ឈប់​រៀន ប្រសិន​បើ​តម្លៃ​ល្ពៅរបស់​លោក​​នៅ​បន្ត​​ចុះ​ថ្លៃ​ខ្លាំង​បែ​ប​នេះ។  

«បើរៀនទៀតមានលុយពីណាឱ្យកូនរៀនទៀតបើអស់លុយហើយម្នាក់ៗ ខាតច្រើនណាស់។ កសិករ​ឆ្នាំនេះ ម្នាក់ៗខាតច្រើន​មែន​​ទែន វាមិនដែលប្រទះបែបហ្នឹង អត់​ដែល​មាន​តម្លៃ​ដល់​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ ហើយ​ថាអត់ចង់ប្រមូលផលតែម្តង ចង់ទុកចោលម៉ង បើដល់ហ្នឹងមួយគីឡូ២០០រៀលហើយ»។

មិនមែន​តែ​លោក លន់ រ៉ូ ម្នាក់​នោះទេ​ដែល​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ជីវភាព​ និង​ជំពាក់​ធនាគារ​ដោយសារ​តែ​​តម្លៃ​ល្ពៅ និង​បន្លែ​ផ្សេង​ទៀត​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង ប៉ុន្តែ​កសិករ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​​នៅ​ក្នុងឃុំឆ្នុកទ្រូ ខេត្ត​កំពង់​ឆ្នាំង ក៏​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​​​​ដូច​គ្នា​ផង​ដែរ។

​កសិករមួយរូបទៀត លោក​ យាន វុធថា ដែលកំពុង​បេះផ្លែល្ពៅជាមួយប្រពន្ធកូននៅចំការ​ក៏​បាន​ត្អូញត្អែរ​​តាម​ទូរស័ព្ទ​ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកនៅ​តែ​បន្ត​បេះផ្លែ​ល្ពៅ​​​លក់ ដើម្បី​សន្សំ​សង​ធនាគារ ដែល​​លោក​បាន​ខ្ចី​​ដើម្បី​យក​មក​ដាំ​ល្ពៅ។

«ខ្ញុំខ្ចីប្រហែល២ពាន់ដុល្លា ​មួយខែបើឡើងការ (ការប្រាក់) ជាង១០ម៉ឺន។ បើត្រឹមតែ​បង់​ការបន្តិច​បន្តួច​​បាន បើទាំងដើមទាំងការ យ៉ាប់ណាស់អូនអើយ យ៉ាប់ពិបាកនឹងទប់ដែរហ្នឹងណា ទាល់តែ​យើង​មាន​កម្មវិធីដើររកនេះ ដើររកនោះ យ៉ាប់ដែរណាអូន និយាយ​​រួមទៅពិបាក ទាំងភិត ទាំងភើយ ការហូបចុកត្បិតត្បៀត មិនហ៊ានទេ ទុកលុយសន្សំឡើងការអញ្ចឹងទៅ»។​

បុរសវ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ​បន្ត​ថា  តម្លៃ​ល្ពៅ​ដែល​លោក​ដាំ​នៅ​ពេល​នេះ  ស្ទើ​រតែ​មិន​រួច​កម្លាំង​ពលកម្ម​នោះទេ ដោយមួយគីឡូត្រឹម​តែ​២០០រៀល ហើយតម្លៃអាចដល់១០០រៀល និង​បោះចោល​ក្នុង​ចំការ​ខ្លះ​ក៏​មាន។

​«ពេលខ្លះ ម៉ូយខ្លះ គ្នាមើលទៅខ្ចិលលើកថ្លឹងរញ៉េរញ៉ៃ​ក៏ម៉ៅលើទូកអញ្ចឹងទៅ ម៉ូយខ្លះ​មាន​កម្មករ​ អីចឹង​ទៅ​ក៏រើ​​សថ្លឹង រើសលេខ១ លេខ២ លេខ៣ អញ្ចឹងទៅ។ ហើយលេខ១ បាន២០០រៀល លេខ២ បាន១៥០​រៀល លេខ៣បានមួយគីឡូ១០០រៀល ហើយថាលែងយកតូចៗអស់ទៀត ហើយ​រើស​យក​តែស្អាតៗពណ៌ខៀវ ដល់ពេលយើងក្រហមអញ្ចឹងទុកចោលចំការ»។

លោក យន់ វុធថា បានអំពាវនាវឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ​និង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ជួយ​រក​ទីផ្សារ​​ផលិតផល​កសិកម្ម​ឱ្យ​ទទួល​បាន​តម្លៃ​សមរម្យ​ឡើង​វិញ​។

«សូមជួយប្រជាកសិករដែលដាំដំណាំដូចជាល្ពៅ ត្រឡាច ត្រសក់ បន្លែបង្ការទាំងអស់ សូម​ឱ្យ​ជួយ​រក​ទីផ្សារ​ខ្លះ ឱ្យមានកម្រៃ​សមរម្យដើម្បីប្រជាកសិករទាំងអស់គ្នា មើលទៅតម្លៃចុះថោកពេក ពិបាក​ក្នុងការទទួលស្គាល់ណាស់ ពិបាកក្នុងការទទួលយកបាន ណាមួយបងៗអ្នកទន្លេទាំងអស់ហ្នឹង ជំពាក់​បំណុលខាងអង្គការ អញ្ចឹងទៅណាមួយការចំណាយចាយវាយទៅក្រុមគ្រួសារ​ផង»។

ចំណែក​កសិករ​ដាំ​ល្ពៅ​មួយ​រូប​ទៀត លោក ស៊ុយ ផេង លើកឡើងថា លោក​​ព្រួយបារម្ភអំពី​បញ្ហា​បំណុល​សង​ដូ​ចគ្នា ដោយសារ​​តម្លៃ​ល្ពៅ​ថោក​ខ្លាំង​។

 «ព្រួយបង បើល្ពៅថោកលក់មួយជើងអត់បាន លុយមួយលានផង ទៅមួយសារៗបានលុយ២០ម៉ឺន ៣០ម៉ឺន ទៅទប់ម៉េចឈ្នះ»។

លោក លោក សាំង គឹមស៊ន មេឃុំឆ្នុកទ្រូ ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនានេះ​ថា កសិករឆ្នាំនេះលក់មិនបានលុយទេ សឹងតែមិនតែរួចដើមតែម្តង​ ដោយសារ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ ធ្វើឱ្យ​ផលិតផល​កសិកម្ម​សម្បូរពេញកន្លែងលក់នៅឃុំ​ឆ្នុកទ្រូ។

«ត្រសក់ស្រូវ ល្ពៅ ឪឡឹក នៅគរពេញហ្នឹងកូនក្មួយអើយ […] ដើម​អស់​២ទៅ​៣លា​នរៀល​ទៅ លក់​អត់​ទាន់​បាន​១លានផ​ងក្នុងមួយចំការៗ​។ បើឆ្នាំក្រោយនៅតែកូវីដអុ​កឡុកអី​ចឹងទៀត ចេញមិនរួច ធ្វើអ្វី​មិនរួច ប្រហែលជាបន្ថយការដាំដុះអញ្ចឹង ចាំមើល​នៅ​ស្រូវ​៣០០ហិចតា​ជាង​មិន​ដឹង​គេ​ឱ្យ​មួយ​គីឡូ​ប៉ុន្មានទេ កំពុងតែគិតគ្នា»។

ប្រធានសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា លោក ថេង សាវឿន បានប្រាប់ Newsroom Cambodiaថា កសិផលរបស់កសិករមិនមែនធ្លាក់ចុះតែពេលសម័យ​កូវីដ១៩នេះទេ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា រាល់​រដូវ​កាល​ប្រមូល​ផល តម្លៃតែងតែ​ធ្លាក់ចុះ​។

«ខ្ញុំមើលឃើញឱ្យតែរដូវប្រមូលផល មិនថាកម្ពុជារាល់ថ្ងៃរងផល​ប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ១៩ទេ ស្ទើរ​តែ​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ទៅហើយ ឱ្យ​តែ​រដូវកាល​ប្រមូលផលមកដល់ យើង​ឃើញ​ថាមាន​បញ្ហា​នៃ​ការធ្លាក់​ចុះ​តម្លៃ​ហ្នឹង គឺ​កើត​មាន​ឡើងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការដាំដុះ ការលក់ដូរ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នៅ​ក្នុង​ការដាំដុះបន្លែហ្នឹង ហើយមិនមែនតែល្ពៅនោះទេ ហើយ​យើង​មើល​ឃើញ​ថាយ​ន្តកា​រ​នៃ​ការដោះស្រាយ​ហាក់បី​ដូចជាមិនដំណើរទៅមុខសោះ ហើយបញ្ហានេះកើតមានដដែលៗ»​។

លោក ថេង សាវឿន ក៏បានជំរុញ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ ​គិតគូរ​រ​ក​វិធីសាស្រ្តល្អ​ៗ​ក្នុងការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម ពិសេសរឿងតម្លៃឱ្យ​កសិករទទួលបានកម្រៃសមរម្យ។

«ខ្ញុំគិតថា រដ្ឋក៏ដូចជាមន្ទីរកសិកម្មខេត្តកំពង់ឆ្នាំងត្រូវតែជួយអន្តរាគមន៍ ស្វះស្វែង​រកវិធីសាស្រ្ត​យ៉ាង​ដូចម្តេច ឬក៏ផ្សព្វផ្សាយកែច្នៃយ៉ាងដូចម្តេចឱ្យផលិតផលដែលជាល្ពៅរបស់កសិករហ្នឹង អាច​លក់​បាន​តម្លៃ​សមរម្យ ឬ​ក៏​ធ្វើចលនា​ឱ្យពលរដ្ឋ​ក្នុងស្រុក ជួយ​ទិញ​ល្ពៅដើ​ម្បីធ្វើ​ជា​ដំណាប់ ឬ​ក៏កែ​ច្នៃ​ផលិតផល​ហ្នឹងឱ្យបានល្អផងដែរ»។

ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក ងិន ហ៊ន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​ថា ការធ្លាក់ថ្លៃល្ពៅនេះគឺមកពីពិបាកក្នុងការនាំចេញទៅប្រទេសជិតខាង និង​ដោយសារបញ្ហាជំងឺ​កូវីដ១៩​។

​«នៅដើមសប្តាហ៍នេះយើងមានដំណាំល្ពៅ ដែល​អ្នកភូមិឆ្នុកទ្រូ តាមដងទន្លេ គាត់ដាំ​នៅ​ក្នុង​កោះ​ប្រហែល​ជា​ខ្ទង់​៧០ ទៅ​៨០​ហិចតា​ហ្នឹង ល្ពៅ​មាន​ការធ្លាក់​ថ្លៃម​កដល់២៥០ ទៅ៣០០រៀលមួយគីឡូ ហើយឆ្នាំ២០២០ វាបាន៧០០ ទៅ១០០០រៀល ដោយសារឆ្នាំនេះការនាំចេញ វាពិបាកបន្តិច នាំ​ចេញ​ទៅ​ប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសថៃ ដោយ​សារ​ជួប​វិបត្តិកូវីដ»។

ជារៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ ឲ្យ​តែ​រដូវ​ប្រមូល​ផល​ដំណាំ ឬ​បន្លែ​ផ្សេងៗ គេ​តែង​សង្កេត​ឃើញកសិផល​ទាំង​​នោះ​​មាន​តម្លៃ​ថោក រហូត​ពេល​ខ្លះ​កសិករ​ត្រូវ​ទុក​ចោល​មិន​កាត់​លក់​ក៏​មាន​។​

ក្រឡេក​ទៅ​មើល​លោក លន់ រ៉ូ វិញ លោក​នៅ​បន្ត​ត្អូញត្អែរ​ដា ប្រសិន​បើ​តម្លៃ​បន្លែ​ដែល​លោក​ដាំ​នៅ​តែ​ថោក​បែបនេះ នោះលោក​នឹង​ទៅ​ស៊ីឈ្នួលធ្វើការឱ្យគេវិញម្តង ដើម្បី​ទប់​ទល់​ជីវភាព និង​បង់​សង​ធនាគារ។

«ឆ្នាំនេះមានតែខាតដើម ខាតការអត់រលីងហើយ ឱ្យតែអ្នកដាំដំណាំ ខាតទាំងអស់ម្នាក់ៗ ហើយ​មាន​អ្វីទៅសងគេ បើចំការចុះថោក មានតែរត់ចោល អស់រលីងម្នាក់ៗហ្នឹងណា៎ ទៅគ្នា​ច្រើន​ដែរ​ហ្នឹង​ណា ​រត់ទៅដេរ រត់ទៅស៊ីឈ្នួលគេតគ្នា បោសថ្នល់ បោសអញ្ចឹងទៅ អ្នកខ្លះកាប់ដី កាប់រណ្តៅ កាប់​តាម​គេ​តាមឯងទៅ នៅពេលនេះ»៕​

សមាគមសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មាន (ខេមបូចា)​ បានចេញរបាយការណ៍នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ដោយបាននិយាយថា អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ៧២នាក់ ត្រូវបានគេយាយី ទទួលរងអំពើហិង្សា និងដាក់ឱ្យមានទោសជាប់ពន្ធនាគារថែមទៀតផង ដែលមានរហូតដល់ ៣៥ករណី កាលពីឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅ។

តាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន លោកជិន ម៉ាលីន បានចោទសួរថាបើអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ មិនទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ តើត្រូវទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់អ្វីទៅវិញ ហើយបើអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ មិនទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ តើធ្វើច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌមកដើម្បីអ្វី?

លោកជិន ម៉ាលីន ក៏បានបកស្រាយផងដែរអំពីទោសទណ្ឌចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តកំហុសណាមួយ
ដោយលើកឡើងពីច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន និងច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ។ លោកបាននិយាយថា៖ «អ្នកសារព័ត៌មានមិនមានអភ័យឯកសិទ្ធិដូចសមាជិកសភានោះទេ ពោលគឺ បើមានកំហុសខាងវិជ្ជាជីវៈ ត្រូវទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន តែបើប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ត្រូវទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌដែលមានជាធរមានដូចពលរដ្ឋដ៏ទៃទៀតដែរ»។

លោកជិន ម៉ាលីន បានបន្ថែម «ការស្រាវជ្រាវរបស់ខេមបូចា មិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងមានលក្ខណៈជាវិទ្យាសាស្រ្តនោះទេ ព្រោះវាគ្រាន់តែជារបាយការណ៍បូកសរុបព្រឹត្តិការណ៍ និងសន្និដ្ឋានផ្អែកលើរូបភាពខាងក្រៅតែប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនបានធ្វើការវិភាគអំពីទិដ្ឋភាពច្បាប់ ជាពិសេសអង្គហេតុនិងអង្គច្បាប់
ដែលនាំឱ្យមានបទល្មើសនិងការចោទប្រកាន់តាមផ្លូវតុលាការលើអ្នកសារព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងនីមួយៗនោះឡើយ»។

ប៉ុន្តែ នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​អ្នកសារព័ត៌មាន​កម្ពុជា ហៅ​កាត់​ថា ខេម​បូ​ចា លោកណុប វី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ថារបាយការណ៍ដែលបានចេញផ្សាយជាសារធារណៈនេះគឺជារបាយការណ៍មួយដែលឆ្លងកាត់ការកត់ត្រាបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវទៅ តាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២០។

«របាយការណ៍ដែលបានចេញជារបាយការណ៍មួយដែលឆ្លងកាត់ការកត់ត្រានូវករណីផ្សេងៗដែលបានកើតមានឡើងយ៉ាងពិត ប្រាកដនៅក្នុងប្រទេសយើងក្នុងឆ្នាំ២០២០ និងបានដាក់បញ្ជូលក្នុងរបាយការណ៍នេះ» ។

លោកណុប វី ក៏បានលើកឡើងបន្តទៀតថា​ ចំពោះអ្នកសារព័ត៌មានគួរតែប្រើប្រាស់ច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មានមកប្រើជាជាងការប្រើច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌពីព្រោះករណីភាគច្រើន កើតឡើងនៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានកំពុងបំពេញការងាររបស់ពួកគេ។

«ការអនុវត្តច្បាប់សម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន គួរតែប្រើច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន ជាជាងការប្រើប្រាស់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌដើម្បីយកមកចាត់វិធាការណ៍ចំពោះអ្នកសារព័ត៌មាន ហើយមួយផ្នែកទៀតយើងក៏បានពិនិត្យឃើញថាករណីជាច្រើន ក៏បានកើតឡើងលើអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលគាត់កំពុងបំពេញការងារ ហើយត្រូវបានហាម និងរារាំង ដោយកម្លាំងសមត្ថកិច្ច និងកងសន្តិសុខជាដើម»៕

របាយការណ៍របស់ខេមបូចា បានបង្ហាញថា៖ «យ៉ាងតិចណាស់មានអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ៣១នាក់ត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួន (ស្មើនឹងប្រមាណ ៤៣ភាគរយនៃករណីសរុប)…..អ្នកសារព័ត៌មានចំនួន ២២នាក់ ត្រូវបានទទួលរងការវាយដំលើរូបរាងកាយ ឬរងការគំរាមប្រើអំពើហិង្សានៅពេលកំពុងបំពេញការងារ»។

ទោះបីជាមានការបង្ហាញរបាយការណ៍អំពីការយាយីលើអ្នកសារព័ត៌មានយ៉ាងណាក្តី លោកមាស សោភ័ណ្ឌ
អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងព័ត៌មាន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ថា របាយការណ៍នេះមានចរិត និងចេតនាមួយចំនួនដើម្បីបំភាន់សាធារណៈជនអំពីបរិយាកាសពិតប្រាក។

លោកបានបន្តថាអ្នកសារព័ត៌មាន ត្រូវតែគោរពទៅតាមច្បាប់ ក្រមសិល៍ធម៌វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន បើករណីអ្នកសារព័ត៌មានប្រព្រឹត្តខុស ឬផ្ទុយនឹងច្បាប់ គឺអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់។

លោកបាននិយាយថា៖ «ក្នុងរបាយការណ៍នេះ ខ្ញុំកត់សម្គាល់ឃើញថា វាមានចរិក ឬចេតនាមួយចំនួន ទី១ របាយការណ៍នេះគឺមានចរិត ឬចេតនាបំភាន់ សាធារណៈជនអំពីបរិយាកាសពិតប្រាកដ៏នៃការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការអនុវត្តវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់របបសារព័ត៌មាននៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទី២ របាយការណ៍នេះមានចរិត ឬចេតនាក្នុងការចោទប្រកាន់ទៅលើស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ ដោយមិនឈរលគោលការណ៍នៃទិដ្ឋភាពច្បាប់ព្រះរាណាចក្រកម្ពុជារបស់យើង»។

លោកបានបន្តទៀតថា កន្លងមកនេះស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ ​លើសំណុំរឿងនានាដែលពាក់ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មាន
គឺផ្អែកទៅលើអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់លើករណីនីមួយៗ។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​អ្នកសារព័ត៌មាន​កម្ពុជា លោកណុប វី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ដែរថា របាយកាណ៍នេះមិនមែនជាគំនិតផ្ទាល់របស់ខេមបូចានោះទេ ហើយគឺមិនមែនលើកឡើងក្នុងចេតនាណាមួយបង្កឱ្យមានការយល់ច្រលំ ឬមានចំណុចណាមួយដែលបំប៉ោងព័ត៌មាន
ឬព្រឹត្តការណ៏ដែលបានកើតឡើងនោះទេ។

«របាយការណ៍ដែលបានចេញជារបាយការណ៍មួយដែលឆ្លងកាត់ការកត់ត្រានូវករណីផ្សេងៗដែលបានកើតមានឡើងយ៉ាងពិតប្រាកដ៏នៅក្នុងប្រទេសយើងក្នុងឆ្នាំ២០២០ និងបានដាក់បញ្ជូលក្នុងរបាយការណ៍នេះ» ។

លោកណុប វី បានបន្តទៀតថាលោកក៏មិនគាំទ្រសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួនដែលប្រព្រឹត្តខុសក្រមសិល៍ធម៌វិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានដែរ។

«ជារួមយើងមិនគាំទ្រទេ សម្រាប់បងប្អូនអ្នកសារព័ត៌មានណាដែលអនុវត្តមិនបានត្រឹមត្រូវតាមក្រមសិល៍ធម៌វិជ្ជាជីវៈ ឬមួយក៏អនុវត្ត ប្រព្រឹត្តនូវបទល្មើសទាំងឡាយណាប្រឆាំងនឹងច្បាប់រដ្ឋ គឺយើងមិនគាំទ្រទេ»។

ប៉ុន្តែលោកណុប វី បានសង្គត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើអ្នកសារព័ត៌មានប្រព្រឹត្តខុសវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានគួរតែមានការសួរនាំ និងដាក់ពិន័យតាមច្បាប់នៃរបបសារព័ត៌មាន ជាជាងយកក្រមព្រហ្មទណ្ឌចាត់វិធានការ។

«ការអនុវត្តច្បាប់សម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន គួរតែប្រើច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន ជាជាងការប្រើប្រាស់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌដើម្បីយកមកចាត់វិធាការណ៍ចំពោះអ្នកសារព័ត៌មាន ហើយមួយផ្នែកទៀតយើងក៏បានពិនិត្យឃើញថាករណីជាច្រើន ក៏បានកើតឡើងលើអ្នកសារព័ត៌មាន ដែលគាត់កំពុងបំពេញការងារ ហើយត្រូវបានហាម និងរារាំង ដោយកម្លាំងសមត្ថកិច្ច និងកងសន្តិសុខជាដើម»៕

អាជ្ញាធរ​ខេត្ត​កណ្តាល​បាន​សម្រេច​បិទ​ភូមិ​ចំនួន​៣ រួមមាន ភូមិ​ជ្រៃធំ ភូមិ​ព្រែក​ស្បូវ ភូមិ​ព្រែក​ស៊ឹង និង​បាន​ផ្អាក​អាជីវកម្ម​បណ្តោះ​អាសន្ន បន្ទាប់ពី​មាន​ករណី​វិជ្ជមាន​កូវីដ-១៩ រហូត​ដល់ទៅ ៦៤នាក់ បើគិត​ត្រឹម​ថ្ងៃទី១៥ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​២០២១ ហើយ​ការបិទ​ភូមិទាំងនេះ គឺ​ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការរីករាលដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ-១៩​បន្ត​ទៀត។

អត្ថបទនៅទីនេះ ៖ https://cambonomist.com/news/residents-in-lockdown-areas-in-kandal-province-bemoan-hardships/

នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ គេ​ឃើញ​មាន​អ្នក​ប្រើ​បណ្តាញ​សង្គម​ជាច្រើន​បង្ហោះសា​រ​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​រូប​ថត​នៃ​ការ​រក​ស៊ី​របស់​ពួកគេ និង​រូប​ថត​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ ដោយ​​ត្អូញ​ត្អែរ​ពី​ផល​លំ​បាក និង​ផល​ប៉ះពាល់​ក្នុង​អំឡុង​ការ​កើត​មាន​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ព្រមទាំង​ស្នើ​ឲ្យ​មានការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​ផ្សេងៗ។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ គណនី​ហ្វេសប៊ុក​ឈ្មោះ តាំង គីមឡេង ដែល​ជា​គណនី​ហ្វេស​ប៊ុក​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែល​បាន​បង្ហោះ​សារ​សុំ​ជំនួយ​​ពី​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ហ៊ុន សែន បាន​សរសេរ​រៀប​រាប់​ថា លោក​ស្នើសុំទៅលោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន ជួយ​ដោះស្រាយបញ្ហាទុក្ខធុរៈ និងទុក្ខសោករបស់ប្រជាជន ក្នុងស្ថានភាពកូវីដ១៩។

ខ្លឹម​សារ​នៃ​សារ​របស់លោក តាំង គីមឡេង បានរៀបរាប់ចំនួន​បួន​ចំណុច​ថា៖ «ទី១ សូមមេត្តា​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សាំង​ឡើង​ថ្លៃ សម្រួលឱ្យ​ថោក ឬ​ធូ​រ​ថ្លៃ​សមរម្យ​ក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច​ជីវភាព​ប្រជាជន​សម័យ​កូវីដ ទី២​សូមមេត្តាធ្វើសេចក្តីប្រកាស​សម្រួល​​ជាមួយម្ចាស់ផ្ទះ ម្ចាស់​កន្លែង​ជួល​បើក​រកស៊ី ឱ្យ​ចុះថ្លៃបន្ទប់ ឬផ្ទះល្វែងឱ្យសល់ត្រឹមតែពាក់កណ្តាល១រយៈពេល ទី៣ សូម​សម្រួល​ជាមួយ​ធនាគា​ហិរញ្ញវត្ថុ​គ្រប់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ និង​ឯកជន​ចំពោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៃ​ប្រាក់​កម្ចី​ដោយ​ធ្វើ​ការផ្អាក​បង់​១រយៈពេល ទី៤ សូម​ជួយ​សម្រួលជាមួយអគ្គីសនីកម្ពុជា និងរដ្ឋាករទឹក ឱ្យចុះថោកបន្តិច ដើម្បី​ជួយសម្រួលជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋដោយអនុគ្រោះ​ផង​សម្តេច​អ៊ុំ»។

ចំណែក​​អ្នកនាង គឹម លីហ្សា ​អាជីវករមួយរូប ក៏បានបង្ហោះសារដូចគ្នានេះដែរ ដែល​មក​ដល់​ត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមីនាឆ្នាំ២០២១នេះ មានចំនួនអ្នកគំាំទ្រ (Like) ប្រមាណជា​ជាង១ម៉ឺននាក់​ និង​អ្នក​ចែក​រំលែក​ប​ន្ត​​ជិត១ម៉ឺននាក់ ។ ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​អ្នក​បញ្ចេញមតិ​គាំទ្រ​យ៉ាងច្រើន​ដោយ​មួយ​ចំនួ​ន​បញ្ចេញមតិ (Commet) ស្នើ​ឲ្យ​មានការ​អន្តរាគមន៍​ពី​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី និង​ខ្លះ​ត្អូញ​ត្អែរ​ពី​ផល​លំបាក និង​ផល​ប៉ះពាល់​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​​រាល​ដាល​ជំងឺកូវីដ​១៩។

កម្ពុជាបានជួបវិបត្តិកូវីដ១៩ជាងមួយឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែ​ចាប់​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មក គឺ​ត្រឹម​តែ​រយៈ​ពេល​១ខែ​​ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ ស្ងប់ស្ងាត់ជាងរយៈពេលមួយឆ្នាំមុន ដោយ​សារ​មាន​ចំនួន​អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដច្រើន ហើយ​ទីតាំង​​អាជីវកម្មមួយ​ចំនួន​ត្រូវ​ផ្អាក និង​បិទ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​។

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​មីនា​ថា រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធកំពុងពិចារណាក្នុងករណី​នៃ​ផលប៉ះពាល់របស់ប្រជាជននេះ។ លោក​ថា​ ដំណាក់កាល​ដំបូង​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​កំពុង​ស្នើ​ទៅ​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​នៃ​ធនាគារ​កណ្តាល ដើម្បីសិក្សាមើលទៅលើបញ្ហាទាំងនេះ។

«យើងយកផលប៉ះពាល់មកពិចារណា ហើយក្រសួងសាម៉ីដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងសាច់រឿងហ្នឹង យើង​មាន​ក្រសួង​៣​ដែលពាក់ព័ន្ធសាច់​រឿងហ្នឹង ទី១គឺក្រសួងផែនការ  ទី២គឺក្រសួងសង្គមកិច្ច ទី៣​គឺក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ កំពុងជជែកគ្នា ដោយជំហាន​ទីមួយ​​បាន​ស្នើ​សុំ​តាមរយៈ​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ភិបាល​នៃ​ធនាគារ​កណ្តាល​ដើម្បី​សុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​កម្មវិ​ធី​ក្នុង​ការប្រមូល​ប្រាក់​ជំពាក់​ពី​អតិថិជន​របស់​គេ ដើម្បីបន្ធូរ​ ឬពន្លាតពេលវេលានៃកាសងប្រាក់»។

លោកក៏បានលើកឡើងទាក់ទងបញ្ហាទឹកភ្លើងទៀតថា៖ «ចំពោះទឹកភ្លើង ខ្ញុំជឿជាក់ថាសម្តេចលោក កំពុងតែពិចារណា ថាធ្វើយ៉ាងម៉េច ពីព្រោះវាប៉ះពាល់ឧស្សាហកម្មរដ្ឋដែរ»។

ចំណែកថ្លៃជួលបន្ទប់ និងឈ្នូលផ្ទះ លោក ផៃ ស៊ីផានលើកឡើងថា​ មិនមាន​អ្វីក្រៅ​ពី​សំណូមពរ​ឱ្យម្ចាស់ផ្ទះ ជួយបន្ទូរបន្ថយ ពីព្រោះលោកបានបញ្ជាក់ថាគឺជារឿងបុគ្គល។

«រដ្ឋាភិបាលគ្មានអ្វីក្រៅពីអំពាវនាវដើម្បីដោះស្រាយក្នុងរបៀបទន់ភ្លន់នោះទេ ព្រោះម្ចាស់​ផ្ទះគ្មា​ន​ចំណូល​ដែរ ដូច្នេះយើងមិនហ៊ានឱ្យជាគោលការណ៍ធំទេ យើងសុំឱ្យម្ចាស់ផ្ទះ តើយើង​សម្រប​សម្រួល​របៀប​ម៉េច ជាមួយសមាគម​កម្មករ សមាគម​ដទៃទៀតដែលពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ»។

លោក ផៃ ស៊ីផាន បានបន្តទៀតថា រដ្ឋាភិបាលកំពុងគិតគូរទៅលើក្រុម​អាទិភាពចាំបាច់ជាមុន ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងការពារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិឱ្យមានដំណើរការល្អ។ លោក​​បន្ថែម​ដោយ​ជឿជាក់ថា បញ្ហានានាដែលកំពុងតែកើតមាន​បច្ចុប្បន្ន ពិសេស​ចំពោះប្រជាជន លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​នឹ​ងមានការសម្របសម្រួល ហើយស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចអាចនឹងវិលទៅជាធម្មតាវិញ។

«ខ្ញុំជឿជាក់ថានឹងមានការសម្រួល ក៏ប៉ុន្តែ​តើពេ​លណាមួយនោះ​ យើងចាំស្តាប់នៃការដោះសា្រយ​ពីប្រមុខរា​ជរដ្ឋាភិបាល គឺយើងធ្វើការដោះស្រាយមួយដើម្បីរស់ទាំងអស់គ្នា។ ប្រសិនបើ​យើង​ទប់ស្កាត់​មួយ​រយៈពេល ៣​ទៅ៤អាទិត្យនេះ យើង​បើកចំ​ហរ​មក​វិញ គឺ​សេដ្ឋកិច្ច​យើង​ឡើង​មកវិញ​ហើយ»។

គិត​មកដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ អ្នកមានផ្ទុកវីរុសកូវីដ១៩ សរុបមានចំនួន១,៥៧៨នាក់ ដែលក្នុងនេះមានអ្នកឆ្លងក្នុងព្រឹត្តិ​ការណ៍​២០កុម្ភៈ មានចំនួនរហូតដល់១,០៦២នាក់ ក្នុង​រយៈពេល​ត្រឹម​តែ១ខែ​ និងមាន​អ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ចំនួន​៣​នាក់​៕

កាលពីសប្តាហ៍​​មុន តាមរយៈវីដេអូមួយបានបង្ហាញរូបភាពនៃការវាយរំពាត់ដោយសាមណេរ ទៅលើ​សាមណេរ​មួយ​អង្គ​ទៀត ដែលមានរាប់ចំនួនរហូតទៅដល់៥០រំពាត់។​ វីដេអូនោះ​ត្រូវ​បាន​បាន​ចែក​ចាយ​​លើ​បណ្តាញស​ង្គម​ហ្វេសប៊ុកជាបន្តបន្ទាប់គ្នា ដោយ​ឃើញ​​មាន​អ្នក​ចូល​បញ្ចេញមតិ​រិះគន់លើ​ការវាយ​នោះ ថា​ជាការប្រើអំពើហិង្សាធ្ងន់ហួសហេតុ​។

បន្ទាប់​ពី​មានការ​បែកធ្លាយវីដេអូនេះ នៅយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ លោក ផែង វណ្ណៈ ​អ្នក​ប្រើ​បណ្តា​ញ​សង្គម​បាន​ឡាយវីដេអូលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន និយាយ​អំពី​ការធ្វើទារុណកម្ម​លើ​សាមណេរ​នោះ​ថា​ «សាហាវព្រៃផ្សៃ»។ លោក ផែង វណ្ណៈ ក៏បានបង្ហើបឱ្យដឹងថា ករណី​វា​យ​លើ​សាមណេរ​នោះ​គឺកើតនៅវត្តរាជបូណ៍ ក្នុងខេត្តសៀមរាប។

មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីលោក ផែង វណ្ណៈ ឡាយលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក​របស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ លេខាធិការដ្ឋាន​គណៈសង្ឃនាយក បានចេញ​លិខិត​មួយ​ស្តីពី​ការ​ធ្វើ​កំណត់​ហេតុ​សម្រប​សម្រួល ដែលមានការចូលរួមពីអភិបាល​រងខេត្ត​ មន្ទីរធម្មការ និងសាសនា ស្នងការរង នាយ​ការិយាល័យ ចៅអធិការវត្តរាជបូណ៍ ភិក្ខុ និងសាមណេរ៩អង្គ គណៈកម្មាធិការវត្ត និង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត ចុះទៅធ្វើការសិក្សាលើករណីហិង្សាមួយនេះ។

ក្នុងលិខិតបានបញ្ជាក់ថា៖ «ករណីនេះមិនមែនជាអំពើហិង្សាធ្វើទារុណកម្ម ទណ្ឌកម្ម​ឃោរឃៅ​នោះ​ទេ  តែគឺជាអំពើទូន្មានប្រៀបប្រដៅ និង​ការដាក់ពិន័យរបស់ព្រះគ្រូចៅ​អធិការ​ទៅដល់ភិក្ខុ និង​សាមណេរ​ដែល​ប្រព្រឹត្តខុសនឹងវិន័យ ដែល​មា​នចែ​ង​ក្នុង​បទ​កំណត់​ផ្ទៃក្នុង​របស់​វត្ត​រាជបូណ៍​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ហើយព្រះសង្ឃដែលធ្លាប់ទទួលពិន័យទាំង៩អង្គ សុទ្ធតែមានសង្ឃដីកាថា ពួកខ្លួន​ពិ​ត​ជា​យល់​ព្រម​ទទួល​នូវវិន័យទាំងនេះ»។

ក្នុងនោះផងដែរ លោកស្រី ដួង ថាវរី ឧត្តមសេនីយ៍ត្រីនឹងជាស្នងការរង បានធ្វើការសម្របសម្រួលករណីនេះទៅឯកឧត្តមព្រះរាជអាជ្ញា ដោយសុំឱ្យព្រះចៅអធិការវត្ត ព្រះតេជគុណ ពិន សែម ធ្វើកិច្ចសន្យាសម្របសម្រួលបញ្ចប់រឿង។

ក្នុង​លិខិត​កិច្ច​សន្យា​របស់​ព្រះ​តេជគុណ ពិន សែម ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ ទី​១៥ ខែ មីនា ដដែល បាន​បញ្ជាក់​ថា ព្រះ​អង្គ​ ពិន សែម បាន​សន្យា​ថា​ឈប់​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​លើ​​កើ​ការ​អប់​រំ​ភិក្ខុ និង​សាមណេរ ដោយ​ប្រូត​មកជា​ការ​អប់រំ​តាម​បែប​វិន័យ​​អហិង្សា​វិញ។

ព្រះ​អង្គ ពិន សែម​ បញ្ជាក់​ក្នុង​លិខិត​នោះ​ថា៖ «អាត្មាភាព​សូម​កែប្រែ​នូវ​ការ​អប់​រំ​ ទូន្មាន​ប្រដៅ​ដល់​ភិក្ខុ និង​សាមណេរ​តាម​បែប​ចិន័យ​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា និង​អហិង្សា​វិញ»។

ព្រះតេជគុណ បូ បេត អតីតគង់នៅវត្តប្រយូវង្ស ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ​ បាន​ផ្តល់​បទ​សម្ភាស​ន៍​ជាមួយ Newsroom Cambodia តាមរយៈបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកថា លោក​មិន​សូវ​ពេញចិត្តនឹង​ចំណាត់កា​រ​របស់​​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​ការដោះស្រាយ​បញ្ហា​អំពី​ការ​ប្រើ​ហិង្សា​​នេះទេ។

ព្រះ​អង្គ​មាន​សង្ឃ​ដីកា​ថា៖ «អាត្មាគាំទ្រ សកម្មភាពរបស់ព្រះតេជគុណ ពិន សែម  ដែល​លោក​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ធ្វើ​កន្លងមក លោកជាព្រះសង្ឃគំរូ តែការប្រើអំពើហិង្សាលើកូននេនតូចៗ ខុស​យ៉ាង​ណាក៏​ដោយ​មាន​វិធីសាស្រ្តច្រើនតាម​បែបព្រះពុទ្ធសាសនា ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មឱ្យលោកសូត្រធម៍១០០ចប់ ឱ្យអង្គុ​យសមាធិ៣ទៅ៤ម៉ោង ឬកន្លះម៉ោងទៅ១ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃរយៈពេល១អាទិត្យ ឬឱ្យទៅដងទឹក ជំរះស្មៅ បោសសម្អាតវត្តជាដើម»។

ព្រះតេជគុណ បូ បេត បន្តទៀតថា ព្រះ​តេជគុណ ពិន សែម ជាព្រះសង្ឃ​មួយអង្គ​ដែល​គោរព​ធម៌វិន័យ​បាន​ល្អិតល្អន់ ចេះពុទ្ធវចនៈច្រើន និងមានមនសិកាស្នេហាសង្គមជាតិ ជាពិសេស​វប្បធម៍​ប្រពៃណី។​

វត្តរាជបូណ៍ គឺជាវត្តចំណាស់មួយដែលស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាម ដែល​មាន​ព្រះសង្ឃ​ប្រមាណ​ជា​១៤៥​អង្គ​គង់​នៅ រៀនសូត្រ​ក្នុងវត្ត និងនៅពុទ្ធិកវិទ្យាល័យ ក្រោមឱវាទរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តព្រះនាម ពិន សែម។

លោក ឃុន បញ្ញាវុធ អ្នកជួយកិច្ចការរដ្ឋបាលក្នុងវត្តបូណ៍បានឱ្យដឹងថា ព្រះតេជគុណ ពិន សែម គឺជាព្រះសង្ឃមួយអង្គដែលបានគង់នៅវត្តមួយនេះសឹងតែមួយជីវិតរបស់ព្រះអង្គទៅហើយ។ លោក​បន្ថែមថា ចំពោះការវាយរំពាត់នេះ គឺសាមណេរដែលធ្វើខុសវិន័យវត្ត គឺវាយគ្នាឯងម្តងម្នាក់ៗ ដែល​លោក​សាមណេរ​ទាំង​នោះ​មានព្រះជន្ម​ជិត២០វស្សា និងអង្គខ្លះជាង២០វស្សា។

លោក ឃុន បញ្ញាវុធ បម្រើការក្នុងវត្តអស់រយៈ​ពេល១៥ បានរៀបរាប់ទៀតថា៖ «ពីមុនមក ការ​វាយ​រំពាត់​លើ​ព្រះសង្ឃមិនដែលកើតមាននោះទេ ទើបមួយរយៈក្រោយនេះលោកតាព្រះជន្មចាស់បន្តិច ហើយប្រហែលជាទំនងប្រដៅលោកសាមណេរមិនស្តាប់ អាចជាឆេវឆាវ ឬមួម៉ៅខ្លះ ប៉ុន្តែ​ការធ្វើ​ទាំងអស់​នេះ​មិនមែន​ជាអំពើទុច្ចរិតទេ ព្រោះលោកធ្វើបែបនេះគឺចង់កសាងមនុស្ស ហើយ​ប្រសិន​បើ​ជា​ខុស​វិន័យ​ត្រូវ​ដេញ​ចេញ វាអាចនឹងបាត់ធនធានមនុស្ស»។  

លោក ឃុន បញ្ញាវុធ បន្ថែម​ថា ព្រះ​តេជគូណ ពិន សែម បានបង្កើតក្រុម​ការងារ​ចុះ​ជួយ​ បង្រៀន​អប់រំ​សីលធម៌​តាមសាលាបឋមសិក្សា និងវិទ្យាល័យមួយចំនួនក្នុងខេត្តសៀម​រាបផងដែរ ដែល​គំនិតនេះ​លោកតាយល់ចង់ផ្សារភ្ជាប់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គម ដើម្បី​ឱ្យ​ក្មេងៗ​ទទួល​បាន​នូវ​វប្បធម៌​ខ្លួនឯង។

គួររំលឹកថា ករណីប្រើអំពើហិង្សារវាងព្រះសង្ឃ និងព្រះសង្ឃនេះ កើតឡើង​ក្នុងមហា​កុដិ​នៃ​វត្ត​រាជបូណ៍ ក្នុងភូមិវត្តបូព៍ សង្កាត់សាលាកំរើក ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១៕​

ការណ៍​នេះ បាន​បង្ក​ឱ្យ​មានការ​ភ្ញាក់ផ្អើល និង​សោកស្ដាយ​ពី​អ្នក​ស្រឡាញ់ និង​ចង់​អភិរក្ស​ស្នាដៃ​សំណង់​បេតិកភណ្ឌ​ជាតិ​។

Story: https://kohsantepheapdaily.com.kh/article/1286225.html?fbclid=IwAR1SByCpUWffoXVEyi9C4mHF679D2emHl8YrltemSPZ0W_AXamTBMRpMuWI

លោកប្រន ស៊ាន ចាងហ្វាងកាសែត អាណាចក្រខ្មែរ បានផ្ញើរូបដេកលើគ្រែ ដៃព្យួរសេរ៉ូម មកNewsroom Cambodia តាមរយៈតេឡេក្រាម ហើយបានអះអាងថាក្បាលខាងលើត្រូវបានដេរចំនួន ២៤ថ្នេរ
ខ្ទងច្រមុះ និងធ្មេញត្រូវបានបាក់ ដោយសារគេវាយដំនៅពេលលោកគេងក្នុងអង្រឹងក្បែរឡានជាមួយបុគ្គ​លិក​ម្នាក់ទៀតនៅមុខប្រាសាទបេងមាលា។

លោកប្រន ស៊ាន បាននិយាយបន្តថាលោកបានជិះកន្លែងនោះ ហើយដោយសារអស់កម្លាំង លោកក៏បានគេងនៅទីនោះតែម្តងទៅ ហើយលោកមិនបានដឹងពីមូលហេតុដែលគេមកវាយរូបលោកនោះទេ។

លោកបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំអត់ដឹងហេតុអ្វីគេមកវាយខ្ញុំ ពីព្រោះខ្ញុំកំពុងគេងលក់ ហើយខ្ញុំមិនដែលមានទំនាស់ជាមួយអ្នកណាម្នាក់នោះទេ ហើយករណីនេះគេចង់ធ្វើឃាតតែម្តង»។

អ្នកសារព័ត៌មានអស់រយៈពេលប្រមាណ ១៥ឆ្នាំរូបនេះ បានប្រាប់ឱ្យដឹងទៀតថា៖ «ខ្ញុំអង្វរដល់អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ជួយរកជនដៃដល់ឱ្យបានឃើញឆាប់ៗផង»។

លោកសៀក សោភា ធ្វើការនៅការិយាល័យព្រហ្មទណ្ឌកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តសៀមរាមបានប្រាប់សារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា សមត្ថកិច្ចកំពុងតែស្រាវជ្រាវរកជនបង្កមកសួរនាំជាបន្តបន្ទាប់តាមការបំភ្លឺរបស់លោកប្រន ស៊ាន។

លោកសៀក សោភា បានបញ្ជាក់ថា៖ «សមត្ថកិច្ចបានហៅអ្នកសង្ស័យមកសួរនាំ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានអង្គហេតុនៃរឿង អញ្ចឹងក៏ឱ្យជនសង្ស័យត្រឡប់ផ្ទះវិញ ហើយសមត្ថកិច្ចកំពុងធ្វើការស៊ើបសួ​របន្តទៀត ប៉ុន្តែមិនទាន់អាចវាយតម្លៃថារកឃើញ ឬមិនឃើញនៅឡើយទេ ពីព្រោះកំពុងស្ថិតក្នុងអំឡុងពេលធ្វើការតាមដាន ហើយសមត្ថកិច្ចក៏បានហៅអ្នកពាក់ព័ន្ធដឹកឈើទាំងប៉ុន្មានមកសារសួរបន្តទៀតផងដែរ»។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ សារព័ត៌មានអាណាចក្រខ្មែរ បានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាក់ទងបទល្មើសព្រៃឈើយ៉ាងកក្រើកនៅស្រុកស្វាយលើ ដោយលើកឡើងពាក់ព័ន្ធមន្ត្រីជំនាញខេត្តសៀមរាមហាក់មិនរវល់អើពើរ។

រូបភាពលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកបង្ហាញការដឹកជញ្ជូនព្រៃឈើតាមរយៈគោយន្ត និងខ្លឹមសារនៃការបង្ហោះរបស់សារព័ត៌មានអាណាចក្រខ្មែរបានរៀបរាប់ថា៖ «ជារៀងរាល់យប់គេតែងតែសង្កេតឃើញ​ថាមានគោយន្តកន្ត្រៃដឹកឈើជាច្រើនគ្រឿដូចហែរកឋិន អញ្ចឹង តែមិនដែលឃើញមានមន្ត្រីជំនាញណាម្នាក់រវល់អើពើរបង្ក្រាបសោះឡើយ នេះហើយជាហេតុដែលនាំអោយក្រុមឈ្មួញកាន់តែបានដៃបំផ្លាញព្រៃឈើដែលជាសម្បត្តិធម្មជាតិរបស់យើងទាំងអស់គ្នា»។

លោកនឹក ប៊ុនលឹម ជាសមាជិកសមាគមន៍អ្នកសារព័ត៌មានខ្មែរប្រជាធិបតេយ្យ ក៏មានការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពរបស់រូបលោកផង ប្រសិនបើជាករណីប្រើអំពើហឹង្សាដូចលោកប្រន ស៊ាន។

«ខ្ញុំយល់ឃើញថាករណីនេះ ពិតជាមានគម្រោងទុកជាមុន ហើយខ្ញុំក៏មានការព្រួយបារម្ភ និងភ័យខ្លាចចំពោះសុវត្ថិភាពក្នុងការចុះយកសារព័ត៌មានម្តងៗ ដូចគេគំរាមកំហែង វាយធ្វើបាប អ្នកសារព័ត៌មានដូចលោកប្រន
ស៊ាន ជាដើម»។

លោកណុប វី នាយកប្រតិបត្តិសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា បានថ្កោលទោស និងបានទទួចម្តងហើយម្តងទៀតទៅដល់អាជ្ញាធរគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ឱ្យចាត់វិធានការនិងធ្វើការស៊ើបអង្កេតឈានទៅដល់ការវែកមុខរកជនដៃដល់យកមកផ្តន្តាទោសទៅតាមផ្លូវច្បាប់។

នាយកប្រតិបត្តិសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ទៀតថា៖ «ការយល់ឃើញរបស់ខេមបូចា
គឺយើងពិនិត្យឃើញថាក្នុងករណីវាយដំមកលើអ្នកសារព័ត៌មានម្តងហើយម្តងទៀត ហើយជនដៃដល់មិនត្រូវបានចាប់យកមកផ្តន្ទាទោសទៅតាមផ្លូវច្បាប់ គឺជាគំរូមួយអាក្រក់ ដែលបន្តឱ្យមានការកើតមានឡើងនូវអំពើនិទណ្ឌភាពចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មទាំងឡាយណាដែលប្រឆាំងជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន»។

លោកណុប វី បានយល់ឃើញថាការវាយដំមកលើអ្នកសារព័ត៌មាន ជាការគំរាមកំហែង ពិសេសករណីអ្នកសារព័ត៌មានដែលរាយការណ៌អំពីបទឈ្មើសព្រៃឈើ អំពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងករណីផ្សេងៗទៀតដែលជាការពិត ដែលវាជាតួនាទីមួយរបស់អ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងការរាយការណ៍នូវបទល្មើសទាំងឡាយណាដែលកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គម។

លោកណុប វី ក៏បានបន្តទៀតថា៖ «ប្រសិនបើអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានវាយដំដោយសារសកម្មភាពទាំងអស់ហ្នឹង វាជាចំណុចនៃការគំរាមកំហែងចំពោះឆន្ទៈរបស់បងប្អូនអ្នកសារព័ត៌មានផ្សេងទៀតដែលហ៊ានធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍រឿងបទល្មើសនានានៅក្នុងសង្គម»។

លោកស៊ឹង សែនករុណា អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក បានប្រាប់ Newsroom Cambodia
តាមរយៈទូរស័ព្ទថាអ្នកសារព័ត៌មានដែលហ៊ានសរសេររិះគន់ លើការបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ ការការពារព្រៃឈើ ឬអំពើពុករលួយ និងប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺមានហានិភ័យខ្ពស់។

លោកស៊ឹង សែនករុណា បន្តទៀតថា ក្នុងករណីរឿងលោក ប្រន ស៊ាននៅសៀមរាមនេះ លោកយល់ថា
ដោយសារតែគាត់មានការឃ្លាំមើលយកព័ត៌មានទៅលើបទឈ្មើសព្រៃឈើ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យជនប្រព្រឹត្តទាំងអស់ហ្នឹង អត់សប្បាយចិត្ត អាចថាគុំគួនគាត់ រកឱកាសក្នុងការធ្វើបាបគាត់ដោយប្រើប្រាស់នូវអំពើហឹង្សាបែបនេះ៕

លោកស៊ឹង សែនករុណា បានប្រាប់ទៀតថា៖ «យើងនៅតែចង់ឃើញសមត្ថកិច្ចមានតួនាទីអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវហើយចាត់វិធានការឱ្យទាន់ពេលវេលា វែកមុខរកជនដៃដល់ ហើយអ្នកប្រព្រឹត្តនៅពីក្រោយខ្នង ជាមួយអ្នកផ្សំគំនិតទាំងអស់ហ្នឹង យកមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់របស់កម្ពុជា ពីព្រោះបើសិនជាមិនមានការចាត់វិធានការចឹងទេ យើងព្រួយបារម្ភមិនមែនត្រឹមតែអ្នកកាសែតនៅខាងខេត្តសៀមរាមហ្នឹងទេ យើងព្រួយបារម្ភដល់អ្នកសារព័ត៌មានផ្សេងៗទៀតដែលសរសរដើម្បីជាផលប្រយោជន៍សង្គមជាតិ ដែលអាចនឹងទទួលរងការធ្វើទុកបុកម្នេញ ហឹង្សាឬអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតក៏ថាបានដែរ»។

គួរំលឹកដែរថា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ នៅលើបណ្តាញសង្គមហេ្វសប៊ុកសារព័ត៌មានចក្រភពព័ត៌មាន លោក មួក សារ៉ែន ដែលជានិពន្ធនាយករងនៃអង្គភាពសារព័ត៌មានចក្រភពព័ត៌មាន CPN News
ត្រូវជនមិនស្គាល់មុខមួយក្រុម មាន​គ្នា​ជិត​១០​នាក់ ប្រដាប់​ដោយ​ព្រនង់ ពូថៅ នាំ​គ្នា​មក​វាយ​កំទេចរថយន្ត
បណ្ដាល​ឲ្យ​រង​ការ​ខូចខាត​ជា​ដំណំ និង​រង​របួស ក្នុង​ចេតនា​ធ្វើឃាត។

ហេតុការណ៍​នេះបាន​កើតឡើង​នៅ​វេលា​ម៉ោង​១២​យប់​រំលង​អធ្រាត្រ​ឈាន​ចូល​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​២៨ កញ្ញា ២០២០
នៅ​ផ្លូវ​ច្រកចូល​ទៅ​បឹង​ជ្រោង ត្រង់​ចំណុច​ភូមិ​ដូង​ទី​២ ឃុំ​ត្រ​មូង​ស្រុក​មេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ហើយអង្គភាពសារព័ត៌មានចក្រភពព័ត៌មាន ក៏បានអំពាវនាវឲ្យសមត្ថកិច្ចជួយវែកមុខរកជនដៃដល់ដើម្បីចាត់ការតាមនិតិវិធីច្បាប់ក្នុងពេលឆាប់ៗផងដែរ។

Newsroom Cambodia ក៏បានទាក់ទងទៅខាងសារព័ត៌មានចក្រភព (CPN News) តាមរយៈទូរស័ព្ទដែរ ប៉ុន្តែគ្មានការឆ្លើយតប៕

ការរៀបចំទីកន្លែង​ត្រៀម​​បូជាសពនេះ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ករណី​បុរស​ជន​ជាតិ​ចិន​ម្នាក់​ស្លាប់ កាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ក្នុងមណ្ឌលសុខភាពព្យាបាលជំងឺ​កូវីដ១៩ ព្រែកព្នៅ ដោយ​​​ក្រសួង​សុខា​ភិបាលបញ្ជាក់ថា សភាពអ្នកជំងឺ រើថ្នាំញៀនធ្ងន់ធ្ងរ បណ្តាល​​ឱ្យ​គាំង​បេះដូង​ស្លាប់​ភ្លាមៗ។

បើ​តាម​សារ​សំឡេង​​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ដែល​មាន​រយៈពេល​ជាង​៧​នាទី និង​ត្រូវ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​បន្ត​ដោយ​​ក្រសួង​ព័ត៌មាន​​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែមីនា ឆ្នាំ​២០២១​នេះ លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​បានចេញបញ្ជាដល់មន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម អភិបាលរាជធានី ខេត្ត រកទី​កន្លែង​រៀបចំ​សម្រាប់​បូជាសព​អ្នក​ដែល​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺកូវីដ១​៩។

«ខ្ញុំស្នើឱ្យចាត់វិធានការតាមបណ្តាខេត្តនានាដើម្បីរៀបចំក្នុងករណីមានការស្លាប់នូវអ្នកដែលមានជំងឺកូវីដ ត្រូវប្រើប្រាស់នូវបច្ឆាដែលមានស្រាប់ ដើម្បីធ្វើការបូជា ហើយក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ ក៏ត្រូវ​រៀប​ចំទីបច្ឆាមួយ ឱ្យបានសមរម្យដើម្បីធ្វើការបូជានៅកន្លែងដែលមានការរៀបចំ ហើយបច្ឆានោះថ្ងៃក្រោយក៏ត្រូវរៀបចំសម្រាប់ការបូជាប្រជាជនធម្មតាក៏បាន»។

ក្រោយ​សារ​សំឡេង​​របស់​​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​​ត្រូវ​បាន​ចែក​ចាយ សាលារាជធានីភ្នំពេញ បាន​សហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងការឈូសឆាយដី ប្រមាណ១០ហិចតា សម្រាប់​ធ្វើជា​កន្លែង​បូជាសពដែលស្លាប់ដោយសារកើតជំងឺកូវីដ១៩។

លោក វី សំណាង អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានឱ្យដឹងថា ស្រុកឱរ៉ាល់​នៅស​ល់​ដី​ធំអាច​ជា​កន្លែងល្អសម្រាប់ធ្វើជាទីបូជា ឬបញ្ចុះសព។

«ស្រុកឱរ៉ាល់ គឺមានដីធំទំនេរបន្តិចសម្រាប់ធ្វើជាទីស្មរសាន [ដែលអាចយកអ្នក​ស្លាប់​ដោយ​សារ​វីរុ​សកូវីដ១៩] បញ្ចុះក៏បាន បូជាក៏បាន»។

សារ​សំឡេង​ដដែល​នោះ​ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ក៏បានស្នើទៅរដ្ឋមន្តី្រក្រសួងសុខាភិបាល និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌​សិក្សា​អនុក្រឹត្យ ស្តីពីចំនួនអ្នកចូលរួមបូជាសពដែលមានជំងឺកូវីដ១៩ និងកំណត់រ​យៈពេលដែលត្រូវបូជា។

«ខ្ញុំសូមស្នើឱ្យឯកឧត្តម ម៉ប ប៊ុនហេង និងសហការី ឯកឧត្តម កើត រិទ្ធ និងសហការី ដែល​ទទួល​បន្ទុក​តាក់តែង អនុក្រឹត្យ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​នឹងការចាត់វិធានការតាម​ផ្លូវអនុក្រឹត្យដែ​ល​ច្បាប់​ប្រគល់​ឱ្យ​ ទៅ​លើភាពលម្អិតនៃវិធានការសុខាភិបាល ក៏សូមចែងទាក់ទងការរៀបចំអនុក្រឹត្យមួយស្តីពី ការ​បូជា​សព​នៃអ្នកដែលមានជំងឺកូវីដ១៩ ដោយបញ្ជាក់អំពីការកំណត់ចំនួនមនុស្សនៃការចូលរួម និង​កំណត់​វិធានការ​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​នៃការស្លាប់ត្រូវយកទៅបូជា»។

ដោយឡែក វិធានការបូជាសពចំពោះអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវលើកលែង​ចំពោះ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ឥស្លាម និងជនជាតិដើម​ភាគតិច ដោយធ្វើការបញ្ចុះសព ឱ្យស្របទៅតាមជំនឿ ប្រពៃណី និង​ទំនៀមទម្លាប់។

Newsroom Cambodia បានទាក់ទងទៅលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ​តាមរយៈ​ទូរស័ព្ទ និងតេឡេក្រាម អំពីការរៀបចំសាងសង់ទីបញ្ចុះសពនេះដែរ ប៉ុន្តែ​លោក​ឆ្លើយ​តប​មកវិញយ៉ាង​ខ្លី​ថា៖ «លើទំហំផ្ទៃដី១០ហិចតា»។

ក្រោយពីលោក​ ហ៊ុន សែន បានបញ្ជា​ឱ្យមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមរៀបចំរកកន្លែងបូជាសព​ដែលបាន​ស្លាប់​ដោយសារ​ជំងឺកូវីដ១៩ ថ្មីៗនេះកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១  មានករណីជនជាតិខ្មែរ អាយុ​៥០ឆ្នាំ​ម្នាក់​ បាន​ស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ១៩​ដំបូងគេ នៅមន្ទីរពេទ្យខ្មែរសូវៀត។

ភរិយារបស់បុរសដែលបានបាត់បង់អាយុជីវិតដោយសារជំងឺកូវីដ១៩ ឈ្មោះអ្នកស្រី វេង សុម៉ាលី បាន​ផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយ Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទដោយសំឡេងសោកសៅថា

ប្តីរបស់គាត់បានបូជារួចរាល់ហើយ បន្ទាប់ពីមួយថ្ងៃក្រោយពេល​ប្តីរបស់គាត់​បាន​ទទួល​មរណភាព។ អ្នកស្រី អ្នកស្រី​មិនបាន​ចូល​រួម​បុណ្យ​សព​ប្តី​របស​អ្នកស្រី​នោះទេ  ដោយសារ​អ្នកស្រី​ជាប់​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​នៅ​ផ្ទះ​របស់ខ្លួន ក្នុងសង្កាត់​ចាក់អង្រែ។

«[ប្តីរបស់ខ្ញុំ] បូជាបន្ទាប់ថ្ងៃដែលគាត់ស្លាប់ ហើយធាតុរបស់ប្តីខ្ញុំ គឺមន្ទីរពេទ្យរុស្សី រៀបចំស្អាត ដាក់​ក្នុងកោដ្ឋ បាញ់សម្លាប់មេរោគ​​ត្រឹមត្រូវ តម្កល់ទុកដាក់ឱ្យខ្ញុំ»។

ស្រ្តី​មេម៉ាយ​​វ័យ៤១ឆ្នាំ ដែលមាន​​កូន៤នាក់​ក្នុង​បន្ទុក​រូបនេះ​ បានប្រាប់ឱ្យដឹងទៀតថា សពប្តី​របស់​អ្នកស្រី ត្រូវបានគេបូជានៅក្នុងទីវត្តឬស្សីសាញ់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។

គិត​ មកដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១នេះមានករណីជនជាតិខ្មែរ អាយុ​៥០ឆ្នាំ ស្លាប់​ដោយសារ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ហើយជនជាតិ​ចិន​២នាក់ និងជនជាតិខ្មែរម្នាក់ បានស្លាប់​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​​ ប៉ុន្តែ​មិនមែន​ដោយ​ជំងឺ​កូវីដ១៩នោះទេ គឺដោយសារជំងឺរ៉ាំរ៉ៃផ្ទាល់ខ្លួន​។ នេះ​បើ​តាមការ​បញ្ជាក់​​របស់​​ក្រសួង​សុខាភិបាល៕  

ដែល​ភាគច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា Jessi Yun និង​មាន​ស្រុក​កំណើត​មក​ពី​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ និង​ជា​ស្ថាបនិក ក្លេអូ ខេមបូឌា (CLÉO Cambodia) អ្នកនាង​មាន​ការគាំទ្រ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពីសំណាក់​យុវជន ជាពិសេស ចាប់​តាំងពីពាក់​កណ្តាល​ឆ្នាំ​២០២០ មក ។

នៅលើ​ហ្វេសប៊ុក អ្នកនាង ឈួន ច័ន្ទធីតា មាន​ followers (ឬហៅថា អ្នកគាំទ្រ) ចំនួន ១៥៤K, ៣៦៧៦ នៅលើ Telegram និង ៥៦២ subscribers នៅលើ YouTube ហើយ​អ្នកនាង​ចែក​រំលែក​និង​បំផុស​គំនិត​យុវជន​ឱ្យ​ចេះ​ស្រលាញ់​ការអាន​សៀវភៅ។

អត្ថបទនៅទីនេះ https://cambonomist.com/news/woman-reads-books-on-facebook-live-to-promote-reading/?fbclid=IwAR0Ap2VIUZCbY2fsWwX5pF2LZHb3nU45omOqt1ceRj3bBUSjonJYLhUFm4c

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គបញ្ជាការដ្ឋានខុទ្ទកាល័យបានឱ្យដឹងថា ព្រឹន្ទបាលទោឈ្មោះ លីចាន់សុវណ្ណបញ្ញា អាយុ ២៤ឆ្នាំ តួនាទីជាជំនួយការការិយាល័យហិរញ្ញវត្ថុ ខុទ្ធកាល័យអគ្គបញ្ជាការដ្ឋាន នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ចាក់វ៉ាក់សាំងស៊ីណូហ្វាមលើកទី១ រួចរាល់នៅថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី០៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ បានពិនិត្យឃើញមានវិជ្ជមានកូវីដ១៩។ នេះបើយោងតាមការផ្សព្វផ្សាយតាមទំព័រហ្វេកប៊ុករបស់ លោកខៀវ កាញ្ញារីទ្ធ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព័ត៌មាន។

ក្នុងលិខិតដដែលបានបញ្ជាក់ថា៖ «ព្រឹន្ទបាលទោលី ចាន់សុវណ្ណបញ្ញា បានចាក់វ៉ាក់សាំងស៊ីណូហ្វាមលើកទី១ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ និងពុំទាន់បានចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទី២នៅឡើងទេ»។

ចំពោះប្រពន្ធ និងឪពុកបង្កើតរបស់លី ចាន់សុវណ្ណបញ្ញា ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធគឺកំពុងធ្វើចត្តាឡីស័ក។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកជំទាវវេជ្ជបណ្ឌិតឱ វណ្ណឌីន
ដើម្បីសុំការបញ្ជាក់បន្ថែមក្នុងករណីនេះដែរ នៅថ្ងៃទី១២ ​ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ប៉ុន្តែគាត់ប្រាប់ថា «ខ្ញុំកំពុងប្រជុំ
….សុំសាកសួរទៅខាងកងទ័ព»។

Newsroom Cambodia ក៏បានទាក់ទងតាមរយៈទូរសព្ទទៅលោកឈុំ សុជាត នាយឧត្តមសេនីយ៍
និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ ប៉ុន្តែគ្មានការឆ្លើយតប៕

ក្រសួងសុខាភិបាលបានឱ្យដឹងថា នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនាឆ្នាំ២០២១ វេលាម៉ោង១០:៤០នាទីព្រឹក មានបុរសជនជាតិខ្មែររូបនេះបានទទួលមរណៈភាពដោយសារកូវិដ ១៩ នៅមន្ទីពេទ្យខ្មែរ សូវៀត។

ក្រសួងបានបញ្ជាក់ទៀតថា សពខាងលើមានទីលំនៅក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ
ដែលជាអ្នកបើកបររថយន្តឱ្យថៅកែចិនក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ហើយបានពិនិត្យឃើញមានវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ដែលពាក់ព័ន្ធព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប ៦៥២នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន៣១៧នាក់ និងបុរសចំនួន៣៣៥នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩សរុបចំនួន១១៦៣នាក់ អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន៤៩៩នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន៦៦៤នាក់៕

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនេះ មានករណីជាសះស្បើយចំនួន១១នាក់ នៅថ្ងៃទី០៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។

របាយការណ៍ដដែលនេះបានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ ចំនួន៦៤នាក់ គឺ​
សុទ្ធតែជា​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​​ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍​២០កុម្ភៈ​ ក្នុងនោះជនជាតិខ្មែរមានចំនួន ៣៩នាក់
ជនជាតិវៀតណាមចំនួន ២នាក់ និងជនជាតិចិនចំនូន ២៣នាក់។

ចំពោះខេត្តដែលមានការពាក់ព័ន្ធព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ នេះរួមមាន រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រៃវែង និងខេត្តសៀមរាប។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១០ ខែមីនានេះ មានចំនួនសរុប៦១៣នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន ២៩៥នាក់ និងបុរសចំនួន៣១៨នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ សរុបចំនួន ១១២៤នាក់ អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន ៤៧៧នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន ៦៤៧នាក់៕

កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍យុវជនមួយចំនួនអំពីការយល់ឃើញពីលើទាក់ទងនឹងភូមិព្រែកកាត់ ថាតើអាចក្លាយជាតំបន់អេកូទេសចរណ៍បានឬទេ។

យុវជនដែលត្រូវបានសម្ភាសន៍ដោយ Newsroom Cambodia បាននិយាយពេលថ្មីៗនេះថា ប្រសិនបើភូមិព្រែកកាត់អាចក្លាយជាតំបន់អេកូទេសចរណ៍ ពិតជាល្អមែនទែន ព្រោះអាចបង្កើនការងារដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិនិងយុវជនបានច្រើន ហើយអាចប្រែក្លាយតំបន់មួយនេះឱ្យមានភាពស្រស់ស្អាត និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍។  

លោកផាន់ ផាដេត ជាយុវជនម្នាក់រស់នៅក្នុងភូមិព្រែកកាត់ បានយល់ឃើញថា តំបន់ព្រែកកាត់នេះអាចជាតំបន់អេកូទេសចរណ៍បាន ដោយសារមានស្ទឹងព្រែកត្នោតមួយដែលភ្ជាប់ជាមួយទន្លេបាសាក់ ហើយគំនិតមួយនេះលោកបានយល់ឃើញតាំងពីយ៉ូរណាស់មកហើយ។  

លោកបានបន្ថែមថា៖ «យើងអាចធ្វើជាទេសចរណ៍តាមរយះជិះទូកកំសាន្ត ឬក៏ផ្សារទឹក គឺវាអាចស្អាត ហើយឥឡូវមានហាងកាហ្វេជិតៗនឹង ដែលមានការដេគ័រស្អាត ធម្មជាតិ បើនិយាយរួមនៅភ្នំពេញចង្អៀត យើងអាចមកទីនេះបានដើម្បីលំហែខួរក្បាល គឺស្រួលមែនទែន»។  

លោកបន្តទៀតថា ដើម្បីធ្វើទេសចរណ៍ហ្នឹងបាន គឺទាល់តែមានការចូលរួមទាក់ទងការគ្រប់គ្រងសំរាម រៀបចំប្រព័ន្ធលូឱ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីរំដោះទឹកភ្លៀង នឹងកុំបង្ហូរលូទឹកស្អុយចូលក្នុងទៅក្នុងស្ទឹងជាដើម ហើយអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធចូលរួមគឺរួមមានអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់លើ ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជនផ្ទាល់តែម្តង។

លោកលើកឡើងថា ៖ «ភូមិឃុំយល់ល្អ គួរតែបង្កើតជាកម្មវិធីស្ម័គ្រចិត្តសម្រាប់យុវជន ដោយឱ្យយុវជនរៀបចំគម្រោង ហើយអាជ្ញាធ័រត្រួតពិនិត្យលើការងារ ខ្ញុំគិតថាក្មេងៗអាចធ្វើបានហើយ ក្មេងៗគឺធ្វើបានច្រើន»។

ហើយគម្រោងក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ភូមិឃុំមួយនេះ លោកបានយល់ឃើញថា វាមិនមានការចំណាយថវិកាច្រើននោះទេ គ្រាន់តែមានជំនួយបន្តិចបន្តួចជាការលើកទឹកចិត្តដល់យុវជន ក្នុងការធ្វើការងារមួយហើយម្យ៉ាងដើម្បីឱ្យយុវជនបានលុយបន្តិចបន្តួចទៅរៀនផងដែរ ជាជាងឱ្យពួកគាត់ទំនេរ កុំឱ្យពួកគាត់មានពេលអង្គុយជក់បារី ផឹកស្រា ឬពេលខ្លះអាចឈានដល់ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនទៀត។

លោកផាន់ ផាដេតក៏បានយល់ឃើញថា ការបង្កើតតំបន់នេះទៅជាអេកូទេសចរណ៍ គឺទី១ ប្រជាជនអាចបង្កើនចំណូល តាមរយៈការរកស៊ីតូចៗលក្ខណៈគ្រួសារ ទី២ លើកមុខមាត់វិស័យទេសចរណ៍ តាមរយៈអេកូទេសចរណ៍ នឹងអាចពង្រឹងដល់សេដ្ឋកិច្ចខេត្តទាំងមូលតែម្តង។ 

កញ្ញាពេជ្រ ស៊ីយ៉ា  ជាម្ចាស់ហាងកាហ្វេមួយកន្លែងក្នុងភូមិព្រែកកាត់ សង្កាត់តាក្តុល ក្រុងតាខ្មៅ នឹងជាគ្រូបង្រៀនភាសាបារាំងម្នាក់ បានលើកឡើងថា បើតំបន់នេះអាចក្លាយជាតំបន់អេកូទេសចរណ៍ គាត់ពិតជាសប្បាយចិត្តមែនទែន ពីព្រោះយើងក្រុងតាខ្មៅមិនឆ្ងាយពីភ្នំពេញប៉ុន្មាននោះទេ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនប្រកបរបរដាំដើមឈើ ចឹងពេលចូលមកក្នុងភូមិគឺមានពណ៌បៃតង នឹងប្លែកអារម្មណ៍តែម្តង។

កញ្ញាបន្តថា៖ «ប្រសិនបើកន្លែងនឹងយើងអភិរក្សបានយូររហូត បងគិតថាល្អណាស់ ព្រោះអីបើសិនជាមានអ្នកដែលនៅភ្នំពេញ គាត់ធុញទ្រាន់នឹងជីវិតនៅភ្នំពេញរាល់ថ្ងៃ ហើយសៅរ៍ ឬអាទិត្យ​អី​ដែលគាត់សម្រាក គាត់អាចជិះមកលេង ឬយើងអាចបង្កើតជារមណីដ្ឋានសម្រាប់អេកូទេសចរណ៍ គឺវាល្អសម្រាប់អ្នកជិតៗហ្នឹង ដោយគាត់មិនបាច់ប្រឈមមុខនឹងការដើរចេញទៅខាងក្រៅឆ្ងាយៗ​ពេក គឺល្អម៉ង ហើយណាមួយអាចជួយឱ្យក្មេងៗ ឬអ្នកនៅម្តុំហ្នឹងគាត់មានគំនិតជួយថែរក្សា ឬយល់ដឹងពីអ្វីដែល​ជាពាក្យថាអេកូសម្រាប់ប្រទេសយើងផង»។ 

កញ្ញាពេជ្រ ស៊ីយ៉ាក៏បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នាជាមួយលោកផាន់ ផាដេតផងដែរ ដោយចង់ឱ្យភូមិរបស់គាត់អាចអភិវឌ្ឍន៍ដូចស្រុកបន្ទាយស្រី នៅខេត្តសៀមរាបអញ្ចឹង។

កញ្ញាបន្តទៀតថា៖ «ភូមិឃុំទើបអាចអភិវឌ្ឍន៍បាន ពីព្រោះយើងមិនអាចអភិវឌ្ឃន៍ម្នាក់ឯង ឬបងម្នាក់ឯងជាម្ចាស់ផ្ទះនៅហ្នឹង មិនអាចអភិវឌ្ឍន៍បានទេ បើយើងធ្វើម្នាក់ឯងគឺអត់កើតទេ ទាល់តែមេឃុំ មេភូមិ»។

កញ្ញាបន្ថែមទៀតថា តំបន់នេះ ភ្ញៀវអាចមកស្នាក់នៅ ហើយគាត់អាចជិះកង់ដើរលេងក្នុងភូមិ ដោយសារអ្នកភូមិមួយប៉ែកនេះគឺដាំកូនឈើ ដែលមានលក្ខណៈពណ៌បៃតង ហើយនៅខាងភូមិព្រែកឡុង គាត់ដាំដំណាំ។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ចឹងយើងអាចបង្កើតជាសហគមន៌មួយសម្រាប់ទេសចរណ៍ភូមិយើង ចឹងយើងជួយគ្នាបានច្រើន ក្មេងៗមួយចំនួនគាត់អាចបង្កើតរបរថ្មី ដូចជាធ្វើអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងស្នាដៃយើង ឧទាហរណ៍ដូចជា ខ្សែដៃក៏ជាភ្ញៀវទេសចរណ៏គាត់ចូលចិត្តដែរ ហើយយើងអាចបង្ហាញពីផ្ទះខ្មែរយើង ឧបមាថាជាផ្ទះឈើ ឬផ្ទះបុរាណ ហើយអាចឱ្យពួកគាត់រៀនធ្វើម្ហូបខ្មែរជាដើម»។

កញ្ញាពេជ្រ ស្រីយ៉ាបានមើលឃើញថា ប្រសិនបើកន្លែងនេះអាចបង្កើតបានជាអេកូទេសចរណ៏មែន ប្រជាជនយើងនៅម្តុំនេះ គាត់អាចមានមុខរបរថ្មី​ក្រៅពីមុខរបរប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់ ហើយអ្នកខ្លះក៏គាត់មិនចាំបាច់ចេញពីផ្ទះទៅធ្វើការស្រុកគេដែរ អញ្ចឹងយើងចំណេញច្រើន គឺគាត់អាចនៅជាមួយគ្រួសារ ហើយអាចរកលុយបាន ដោយមានទេសចរណ៍ចូលមកទីនេះទៀត។

យុវជនឈ្មោះ ឈាង ស្រេង មានអាស័យដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ នឹងជាភ្ញៀវដែលចូលចិត្តមកញុំាកាហ្វេនៅក្នុងភូមិព្រែកកាត់នេះ បានលើកឡើងថា ដោយសារតែតំបន់នេះជាតំបន់បៃតង ហើយគាត់ជាអ្នកចូលចិត្តធម្មជាតិ ហើយម្យ៉ាងហាងកាហ្វេ La Table Café ជាកន្លែងមួយសម្រាក​និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងពីការងារ និងគ្រួសារជាដើម ដែលកន្លែងនេះបានផ្តល់អារម្មណ៍ ស្រួលខួរក្បាល ឬលំហែខួរក្បាលបានល្អច្រើនជាងនៅផ្ទះ ឬនៅកន្លែងផ្សេងៗ ពីព្រោះតំបន់នេះ មានធម្មជាតិច្រើន។

យុវជននេះយល់ឃើញថា ប្រសិនបើតំបន់នេះអាចក្លាយជាតំបន់អេកូធម្មជាតិ វាល្អដែរ សម្រាប់ប្រជាជនអាចរកចំណូលបន្ថែមបាន។

យុវជនឈាង ស្រេងបានបន្តថា៖ «តំបន់នេះមានធម្មជាតិស្រាប់ កាលណាយើងកែឆ្នៃ ឱ្យល្អជាងហ្នឹង គេដឹងលឺច្រើនចឹងកន្លែងហ្នឹងរឹតតែល្អតែម្តង»។     

យុវជននាង ហ៊ូសេន  មានអាស័យដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ ហើយមូលហេតុដែលគាត់ចូលចិត្តមកភូមិព្រែកកាត់នេះ ទីមួយចំណង់ចំនូលចិត្តរបស់គាត់ចូលចិត្តញុំាកាហ្វេ ហើយគាត់ធ្លាប់ញុំាកាហ្វេនៅហាងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញដែរ ប៉ុន្តែគាត់ចូលចិត្តមកទីនេះ ដោយសារគាត់យល់ឃើញថាទីនេះប្លែកពីភ្នំពេញ ព្រោះនៅភ្នំពេញការដេគ័រហាង និងការញាំកាហ្វេ វាដដែលៗ ចឹងមកទីនេះមានលក្ខណៈទេសភាព ហើយគាត់ចូលចិត្តទេសភាព បែបស្ងប់ស្ងាត់ ហើយម្យ៉ាងគាត់ក៏ជាមនុស្សចូលចិត្តអានសៀវភៅផងដែរ។

យុវជនរូបនេះបានយល់ថាល្អ ប្រសិនបើតំបន់នេះបង្កើតទៅជាកន្លែងអេកូទេចរណ៍បានមែន។ យុវជនរូបនេះបានបន្តថា៖ «តំបន់នេះគឺអ្នកភ្នំពេញចូលចិត្តមក គាត់ធ្វើការស្ត្រេស គាត់ចូលចិត្តមកបោះតង់ជាដើម»។

យុវត្តីគង់ សុខហេង អាយុ១៨ឆ្នាំ ជាសិស្សម្នាក់រៀននៅក្រុងតាខ្មៅ បានប្រាប់ថាពីមូលហេតុដែលគាត់ចូលចិត្តមកអង្គុយលេងហាងកាហ្វេនៅភូមិព្រែកកាត់នេះថាគឺដោយសារទីនេះមានទេសភាពស្អាត ស្ងប់ស្ងាត់ ដែលធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ល្អ ហើយភាគច្រើនយុវត្តីរូបនេះចូលចិត្តមកអង្គុយលេងពេលទំនេរពីការសិក្សា ជាមួយមិត្តភ័ក្រ្ត។

«ម៉ោងទំនេរខ្ញុំចូលចិត្តមកអង្គុយលេង គឺទីនេះមានទេសភាពស្អាត  ហើយស្ងាត់ស្រួលអង្គុយរៀន»

តាមយុវត្តីរូបនេះ ប្រសិនបើតំបន់នេះក្លាយជាតំបន់អេកូទេចរណ៍ គឺគិតថាល្អ៕ 

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ​​បានរៀបរាប់ថា៖ «ករណីវិជ្ជមានកូវីដ១៩ថ្មីចំនួន ២៣នាក់ និងមានករណីជាសះស្បើយចំនួន៥នាក់ នៅថ្ងៃទី០៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១»។

សេចក្តី​ជូន​ព័ត៌មាន​​ដដែលបន្ថែម​ថា ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ចំនួន២៣នាក់​ សុទ្ធតែ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​​​ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍​​២០កុម្ភៈ​ ក្នុងនោះជនជាតិខ្មែរចំនួន១០នាក់ ជនជាតិ​សាំង​ហ្គាពួរ​ចំនួន​១នាក់ ជនជាតិចិនចំនូន១១នាក់ និងជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួន​១នាក់ ហើយ​អ្នក​មាន​ផ្ទុក​ជំងឺ​កូវីដ១៩ទាំងនេះគឺសម្រាកព្យាបាលនៅមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក ចំនួន១៥នាក់ មន្ទីរ​ពេទ្យ​បង្អែក​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ចំនួន​៥​នាក់ មន្ទីពេទ្យបង្អែកខេត្តកោះកុងចំនួន២នាក់ និង មន្ទីរពេទ្យបង្អែកជ័យជំនះ​ខេត្ត​កណ្តាលចំនួន១នាក់។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ «ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ» មកដល់ថ្ងៃទី០៥ ខែមីនា​នេះ មាន​ចំនួនសរុប៤៤២៥នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន២១៣នាក់ និងបុរសចំនួន២១២នាក់។ ហើយ​ចំនួន​អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ១៩​សរុប​ចំនួន​៩៣២​នាក់ អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន៣៩៥នាក់ អ្នកកំ​ពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​ចំនួន​៥៣៧នាក់៕​  

ខាងក្រោមនេះជាបទសម្ភាសន៍រវាងលោក លាស់ លីបលីប និងអ្នកស្រី ស៊ីន ធារី ដែលជាអ្នកលក់កាហ្វេ និងនំប៉័ងមួយកន្លែងនៅជិតវត្តស្វាយជុំ្រ ខេត្តកណ្តាល ដែលជាស្ត្រីម្នាក់ដែលបានស្តាប់ និងស្វែងយល់ធម៌តាំងពីក្មេង។

Q: សួស្តីបង ក្នុងនាមបងជាស្ត្រី ហើយនៅក្មេងទៀត មូលហេតុអ្វីបានជាបងបានចាប់អារម្មណ៍ស្តាប់ធម៌តាំងពីក្មេងបែបនេះ?

A: សម្រាប់បង ធម៌ស្តាប់ដំបូង ដូចជាបុរាណណាស់ ប៉ុន្តែស្តាប់បាន១ខែ ទៅ២ខែ បងមានអារម្មណ៍ថាធម៌និយាយពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ឧទាហរណ៍ថា ថ្ងៃនឹងលក់អត់ដាច់សោះ ប្រសិនបើអត់បានស្តាប់ធម៌ឬអត់យល់ពីធម៌ប្រហែលជាគិតថាគេធ្វើអំពើរឬជាអ្វីផ្សេងទៅវិញ ប៉ុន្តែនៅពេលបានយល់សច្ចធម៌ យើងយល់ផ្សេងវិញថា ប្រហែលថ្ងៃនឹងភ្ញៀវខ្លះអត់លុយ ភ្លៀវខ្លះក៏មក ឬក៏មកពីអាកាសធាតុមិនអំណោយផលអីចឹងទៅ ហើយនិយាយទៅគឺគិតឃើញតែផ្លូវវិជ្ជមាន វាអត់ធ្វើឱ្យយើងកើតទុក្ខតែម្តង។

Q: តើបងដែលធ្លាប់មានញ្ហាផ្លូវចិត្តដែរឬទេ?

A: ចំពោះបងគឺធ្លាប់មានបន្តិចបន្ទួចដែរ ដូចជាការសិក្សា ដោយបងចង់ចូលធ្វើជាគ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ ប៉ុន្តែវាអត់បានសម្រេចដូចបំណង បងបានត្រឹមតែជាគ្រូបង្រៀនឯកជន ពេលនឹងបងមានអារម្មណ៍ថាតូចចិត្តដែរ ប៉ុន្តែបងយកផ្លូវធម៌មកដាក់ក្នុងចិត្តវិញ បងគិតថាការងារអ្វីវាមិនសំខាន់នោះទេ អ្វីដែលសំខាន់លើយើងខ្លួនឯង លើសមត្ថភាពរបស់យើង ប្រសិនបើយើងធ្វើអ្វីមួយឱ្យច្បាស់​លាស់​ទៅបងគិតថាវាអាចជំនួសនូវការងារដែលយើងចង់ខ្លាំងនោះបានហើយ។

Q: តើយុវជនគួរសា្តប់ធម៌ និងស្វែងយល់ធម៌តាំងពីក្មេងដែរឬទេ ព្រោះទស្សនៈមួយចំនួនទាល់តែចាស់បានស្តាប់ធម៌ល្អ។ តើបងយល់យ៉ាងដូចម្តេចដែរ ចំពោះការលើកឡើងបែបនេះ?

A: ចំពោះបង សូមលើកទឹកចិត្តយុវជន ឱ្យគាត់ស្តាប់ធម៌ពីក្មេង ព្រោះបច្ចុប្បន្នអ្នកដែលចងករសម្លាប់ខ្លួន អ្នកលោតទឹក អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត គឺសុទ្ធតែជាយុវវ័យទាំងអស់ ចឹងធម៌ពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការជួយដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ តាមរយះផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគាត់ ហើយម្យ៉ាងទៀតបើសិនជាចាំដល់អាយុច្រើនបន្តិច ភ្នែកមើលលែងសូវច្បាស់ ត្រចៀកស្តាប់ក៏លែងសូវលឺ ចឹងធ្វើឱ្យការរៀននឹងក៏ចាប់យកធម៌ដាក់ក្នុងខ្លួនអត់សូវបាន។

Q: ទាក់ទងទៅការរកស៊ី គ្រួសារ ការអប់រំកូនជាដើម តើធម៌អាចជួយបងបានដូចម្តេចខ្លះ?

A: ចំពោះការរកស៊ី ដោយសារតែបងជួបភ្ញៀវច្រើន ហើយអត្តចរិកក៏ផ្សេងៗគ្នាទៅតាមនឹង ភ្លៀវខ្លះកម្មងបែបនេះ ភ្លៀវខ្លះកម្មងបែបនោះ ពិតជាទើសចិត្តបើសិនជាបងអត់យល់ធម៌ទេ ប្រហែលជាបងមួរម៉ៅ តែនៅពេលដែលបងយល់ធម៌ វាធ្វើឱ្យចិត្តបងស្ងប់ ចិត្តត្រជាក់ ដោយយើងអត់តវ៉ាជាមួយភ្លៀវទេ។ ចំពោះរឿងគ្រួសារវិញ គឺធម៌អាចជួយឱ្យយើង ចេះបត់បែនចេះសម្របខ្លួនជាមួយគ្រួសារ ធ្វើឱ្យគ្រួសារមានក្តីសុខសុភមង្គលមែនទែន ហើយចំពោះកូនវិញ នៅពេលកូនយំ យើងមានវិធីសាស្រ្តអង្អែលខ្នងគាត់ លួងលោមគាត់ និយាយពាក្យផ្អែមល្ហែមដាក់គាត់ អត់វាយដំ អត់ស្រែក អត់ជេរ ព្រោះពាក្យទាំងអស់នឹងក្នុងចិត្ត គឺប្រើអត់ចេញ ព្រោះចិត្តរបស់យើងគឺត្រជាក់តែម្តង។

Q: តើបងចូលចិត្តស្តាប់ធម៌ លោកបងអង្គដែរ? ហេតុអ្វីបានជាបងចូលចិត្តស្តាប់លោកបងអង្គនោះ?

A: បងស្តាប់លោកម្ចាស់គ្រូ សាន សុជា (San Sochea)មកជាប់រហូត ដោយសារតែលោកម្ចាស់គ្រូ បានពន្យល់ពីរបៀបរស់ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃច្បាស់ៗ បើថាដាក់អំបិលគឺអំបិល ប៊ីចេងគឺប៊ីចេង គឺដាក់ចំៗនូវរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃប្រកបដោយក្តីសុខ ហើយមិនពិបាកយល់ មិនពិបាកស្តាប់ងាយងាយស្រួលពិចារណា នឹងមិនខាត់ពេលក្នុងការស្តាប់នោះទេ។  

Q: ជាចុងក្រោយ តើបងមានអ្វីចង់ផ្តាំដល់យុវជន តើពួកគាត់គួរស្វែងយល់ធម៌តាំងពីក្មេងដែរឬទេ?

A: បងសូមឱ្យយុវជនកុំចំណាយពេលអូសទូរស័ព្ទលេងហ្វេសប៊ុកអត់ប្រយោជន៍ច្រើនពេក ដោយងាកមកស្តាប់ធម៍អប់រំផ្លូវចិត្តវិញ ស្តាប់លោកម្ចាស់គ្រូ សាន សុជា ព្រោះលោកម្ចាស់គ្រូបានយកធម៌ពិតមកអប់រំចែករំលែក និងឱ្យយើងម្នាក់ៗស្វែងយល់ពីជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃពិតៗ ប្រកបដោយក្តីសុខ រៀងៗខ្លួន។

Q: បាទ អរគុណបងសម្រាប់ការចំណាយពេលដ៏មានតម្លៃរបស់បងក្នុងការចែករំលែកនូវបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងស្តាប់ធម៌ នឹងស្វែងយល់ធម៍នេះ។

អរគុណច្រើនបង ខ្ញុំសូមជំរាបលា៕     

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ​​បានរៀបរាប់ថា៖ «ករណីវិជ្ជមានកូវីដ១៩ថ្មីចំនួន​៣៤​​នាក់ និងមានករណីជាសះស្បើយចំនួន៤នាក់ នៅថ្ងៃទី០២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១»។

របាយការណ៍ដដែលនេះបានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមករណីវីជ្ជមានកូវីដ១៩ចំនួន៣៤នាក់​ សុទ្ធតែជា​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​​ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍​២០កុម្ភៈ​ ក្នុងនោះជនជាតិខ្មែរមានចំនួន​១៥នាក់ ជនជាតិ​ចិន​ចំនូន​​​១៧នាក់ និងជនជាតិវៀតណាម២នាក់  ដែលអ្នកមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ១៩ ទាំងអស់នោះ​ស្នាក់នៅ​រាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុងព្រះសីហនុ។

មកដល់ថ្ងៃទី០២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១នេះ កន្លែងពាក់ព័ន្ធអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ភ្នំពេញមា​ន​រហូត​ដល់​៧៦​កន្លែង និងក្រុងព្រះសីហនុចំនួន២៦កន្លែង។ នេះ​បើ​យោង​តាមទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​នាយក​ដ្ឋាន​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹងជំងឺឆ្លង (CDC)។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ «ព្រឹត្តិការណ៍សងគមន៍២០កុម្ភៈ» មកដល់ថ្ងៃទី០៣ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប៣៧៤នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន១៩១នាក់ និងបុរសចំនួន១៨៣នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩សរុបចំនួន៨៧៨នាក់ អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន៤៨២នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន៣៩៦នាក់៕​ 

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល​បានរៀបរាប់ថា៖ «ករណី​វិជ្ជមាន​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ថ្មី​ចំនួន​២៤​នាក់ និង​មាន​ករណី​ជា​សះស្បើយ​ចំនួន​១នាក់ នៅ​ថ្ងៃទី០១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១»។

របាយការណ៍ដដែលនេះបានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ចំនួន២៤នាក់​ សុទ្ធ​តែ​ជា​​អ្នក​​ពាក់ព័ន្ធ​​ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍​២០កុម្ភៈ​ រួមមានជនជាតិចិនចំនូន១៦នាក់ ជនជាតិខ្មែរ​ចំនួន​៤​នាក់ និង​បុរសជនជាតិវៀតណាម៤នាក់  ដែលមានអាសយដ្ឋានស្នាក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ និង​ក្រុង​ព្រះសីហនុ។

រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១នេះ ភ្នំពេញ​មានទីតាំង​​​​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ឆ្លង​ជំងឺកូវីដ​១៩​ រហូត​ដល់៧៦កន្លែង និងក្រុងព្រះសីហនុចំនួន២៦កន្លែង។

អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ក្នុង «ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ» មកដល់ថ្ងៃទី០២ ខែមីនា​នេះ មាន​ចំនួន​សរុប​៣៤០​នាក់​ រួ​ម​មាន​ស្រ្តីចំនួន​១៧៣​នាក់ និង​បុរស​ចំនួន១​៦៧​នា​ក់៕