លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) – Newsroom Cambodia

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលប្រើថវិកាឱ្យចំគោលដៅ ខណៈឆ្នាំ២០២៤ក្រសួងបានថវិកាតិចជាងឆ្នាំមុន ៦០លានដុល្លារ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 19 Nov 2024 08:51:20 +0000

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលប្រើប្រាស់ថវិកា និងធនធានដែលមានឱ្យចំគោលដៅ ខណៈក្រសួងទទួលបានថវិកាជាង ៤៣៨លានដុល្លារ សម្រាប់ចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលចំនួននេះថយចុះជាង ៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី មានប្រសាសន៍ថា ថវិកាថ្នាក់ជាតិសម្រាប់ក្រសួងសុខាភិបាលឆ្នាំ២០២៤ ថយចុះព្រោះតែខ្ទង់ចំណូលថវិកាជាតិមានការថមថយ ហើយកម្ពុជាបានរើខ្លួនពីវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ដូច្នេះកម្ពុជាលែងត្រូវការថវិកាបម្រុងទុកច្រើនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកូវីដ១៩។

លោកបន្តថា ទំហំថវិកាប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ សម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលមិនថយចុះច្រើនទេ បើធៀបនឹងមុនពេលកូវីដ១៩។ ហើយក្រសួងសុខាភិបាលនៅតែអាចដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗ ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាល បើសិនជាប្រើប្រាស់ថវិកាឱ្យចំគោលដៅ។

លោកបន្ថែមថា៖ «បើសិនជាយើងមានលុយតិច យើងចាយឱ្យត្រឹមត្រូវទៅ យើងនៅតែអាចជំរុញការកែទម្រង់វិស័យសុខាភិបាលបាន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ទីមួយគឺគុណភាពនៃសេវាសុខាភិបាលដែលពលរដ្ឋនៅតែមានបញ្ហាច្រើននៅឡើយ ជាពិសេសគឺគុណភាពនៃការព្យាបាលហ្នឹង ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចំណាយលើការព្យាបាលច្រើន ហើយអ្នកមានជាមធ្យមគាត់ត្រូវរត់ទៅព្យាបាលនៅប្រទេសផ្សេងដែលធ្វើឱ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយើងធ្ងន់ធ្ងរ»។

លោកលើកឡើងថា មានអាទិភាពពីរដែលក្រសួងសុខាភិបាលគួរផ្តោត ទីមួយគឺការពង្រីកវិសាលភាពនៃការបញ្ជូនក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញទៅតាមតំបន់ដែលពលរដ្ឋត្រូវការ។ លោកមើលឃើញថានៅតាមមណ្ឌលសុខភាពទីដាច់ស្រយាលភាគច្រើនមិនមានគ្រូពេទ្យដែលមានគុណភាពខ្ពស់ទេ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅតែមានបញ្ហាក្នុងការទទួលសេវាសុខាភិបាលនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

លោកបន្ថែមថា៖ «យើងមិនចាំបាច់ចំណាយលុយរើសគ្រូពេទ្យច្រើនពេក មានន័យថា គ្រូពេទ្យច្រើនពេកដែលផ្តុំនៅទីក្រុង ទីប្រជុំជន ហើយនៅទីជនបទខ្វះ»។

លោកពិសី បន្តថា អាទិភាពទីពីរ គឺការពង្រឹងគុណភាពសេវាព្យាបាលដែលទាក់ទងទៅនឹងក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ។

លោកថា៖ «ទីពីររឿងស៊ីសំណូកសូកប៉ាន់សេវាក្រៅប្រព័ន្ធច្រើនពេក ធ្វើឱ្យគ្រូពេទ្យដែលមានកាតព្វកិច្ចផ្តល់សេវាជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃ តាមវិជ្ជាចជីវៈ តាមការកំណត់របស់រដ្ឋ នោះគាត់អត់ធ្វើទេ គាត់ព្យាបាលដោយផ្អែកទៅលើទឹកលុយរបស់អ្នកជំងឺហ្នឹងដែរ ដែលធ្វើឱ្យសេវាហ្នឹងខ្សោយ។»

បើយោងតាមច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤ បានឲ្យដឹងថា ក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង ៤៣៨លានដុល្លារ សម្រាប់ចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ខណៈចំនួននេះថយចុះជាង ៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ដែលក្រសួងទទួលបានប្រមាណជាង៥០១លានដុល្លារ។

ចំណែកឯឆ្នាំ២០១៩មុនពេលវិបត្តិកូវីដក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង ៤៤៨លានដុល្លារ ដែលស្មើនឹងជាង៧ភាគរយនៃថវិកាថ្នាក់ជាតិសរុបប្រមាណ ៦៣៤៧ លានដុល្លារ។

អ្នកជំនាញខាងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ បានលើកឡើងថា វិស័យសុខាភិបាលមានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់សង្គមជាតិទាំងមូល ហើយក៏ជាវិស័យអាទិភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍ។

លោកថា៖ «វិស័យសុខាភិបាលគឺពិតជាមានតួនាទីសំខាន់សម្រាប់សង្គមជាតិនីមួយៗ អ៊ីចឹង កញ្ចប់ថវិកា ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យសមស្រប ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យមានតម្លាភាព»។

លោកមើលឃើញថា វិស័យសុខាភិបាលកម្ពុជារីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់វិស័យមួយនេះយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ កន្លងទៅ។

ទោះជាយ៉ាងណាលោកបន្ថែមថា កម្ពុជាត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់ពង្រឹងវិស័យសុខាភិបាលឱ្យកាន់តែប្រសើរបន្ថែមទៀតដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែមានទំនុកចិត្ត ព្រោះបច្ចុប្បន្នប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននៅតែជ្រើសរើសការព្យាបាលជំងឺនៅបរទេសជាជាងនៅកម្ពុជា។

ប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យគុណធម៌កម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ូច វុទ្ធី មើលឃើញថាក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រើប្រាស់ប្រចាំឆ្នាំច្រើនបើធៀបនឹងក្រសួងផ្សេងៗ ដែលការណ៍នេះបង្ហាញថា រាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនលើវិស័យមួយនេះ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្ថែមថា៖ «ថវិកាដែលក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានលើសក្រសួងផ្សេងៗនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលមិនប្រងើយកន្តើយ ហើយមិនឱ្យថវិកានេះខ្ជះខ្ជាយ នៅក្នុងការពិនិត្យព្យាបាល ទៅដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយើងទេ»។

លោកថា លោកបានចុះទៅខេត្តផ្សេងៗដូចជា ខេត្តកំពត សៀមរាប តាកែវ ឃើញថាគ្រូពេទ្យ ដូចជាមិនខ្វះទេ ហើយគ្រូពេទ្យជំនាញក៏មានតាមខេត្តមួយៗដែរ ដូចនេះតាមខេត្ត និងស្រុកធំៗមិនខ្វះគ្រូពេទ្យជំនាញទេ ដោយឡែកគ្លីនិកសុខភាពឯកកជនក៏មានច្រើនគួរសម ដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចទទួលសេវាសុខាភិបាលបាន។

លោកបន្ថែមថា៖ «ជួនកាលតំបន់ដាច់ស្រយាលខ្លះដែលគ្រូពេទ្យគាត់មិនអាចទៅដល់ ដោយសារកត្តាផ្លូវមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ កន្លែងហ្នឹងអាចនឹងខ្វះមួយៗដែរ»។

លោក វិទ្ធី ស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ឬសង្គមស៊ីវិលធ្វើរបាយការណ៍ដើម្បីដាក់ទៅក្រសួងសុខាភិបាល បើសិនជាមើលឃើញតំបន់ដាច់ស្រយាលណាមួយដែលខ្វះខាតក្នុងការទទួលសេវាសុខាភិបាល ឬមានករណីមិនប្រក្រតីដោយមន្ត្រីសុខាភិបាលធ្វើការខ្ជះខ្ជាយមិនយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលពិនិត្យ និងដោះស្រាយកែលម្អ។

របាយការណ៍របស់ធនាគាពិភពលោកឆ្នាំ២០២៣ បានរកឃើញថា កម្ពុជាចំណាយមូលធនសាធារណៈលើកម្មវិធីសុខភាពសាធារណៈសំខាន់ៗត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយដៃគូខាងក្រៅ។ ដោយការពឹងផ្អែកលើការផ្តល់មូលនិធិពីខាងក្រៅគឺជាការព្រួយបារម្ភចំពោះនិរន្តរភាពនៃកម្មវិធីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ហើយអាចបង្កើនបញ្ហាក្នុងភាពចុះសម្រុងគ្នា និងប្រសិទ្ធភាពរួម។

បើតាមរបាយការណ៍ដដែលផ្តល់ជាអនុសាសន៍ថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលចាំបាច់ត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់វិស័យសុខាភិបាលក្នុងថវិការបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងតាមរយៈការបង្កើនហិរញ្ញប្បទានក្នុងស្រុកដល់វិស័យនេះ និងការលះបង់ធនធានដល់មណ្ឌលសុខភាពដែលផ្តល់ការថែទាំសុខភាពបឋមសម្រាប់ភាគច្រើន»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន មានប្រសាសន៍ថា ការកាត់បន្ថយថវិកាចំណាយរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលមិនធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាល ឬធ្វើឱ្យបង្អាក់ផែនការយុទ្ធសាស្រ្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលឡើយ។

តាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០១៦ បានប៉ាន់ប្រមាណថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចសន្សំថវិកាបានរហូតដល់ ៥០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិកាលើវិស័យសុខាភិបាលដូចជា ទិញឱសថ គ្រឿងបរិក្ខារ និងការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តផ្សេងៗ៕

សង្គមស៊ីវិលបន្តបារម្ភពីការបាត់បង់ព្រៃឈើ ខណៈបទល្មើសនិងការកាប់ឈើធ្វើអាជីវកម្មខុសច្បាប់នៅបន្តកើតមាន

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Fri, 15 Mar 2024 04:32:26 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងយុវជន បន្តព្រួយបារម្ភពីការបាត់បង់ព្រៃឈើ ជាពិសេសនៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដោយពួកគេសង្កេតឃើញថា ស្ថានភាពនៃការកាប់រានព្រៃយកដីធ្វើកម្មសិទ្ធិ បទល្មើសព្រៃឈើ និងការកាប់ឈើយកធ្វើអាជីវកម្មដោយខុសច្បាប់ នៅតែបន្តកើតមាន។

ការព្រួយបារម្ភនេះ បានធ្វើឡើងស្របពេលដែលអង្គការ សមាគម និងក្រុមយុវជនចំនួន ០៦ស្ថាប័ន បានសហការរៀបចំទិវាព្រៃឈើអន្តរជាតិនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមមូលបទ «និរន្តរភាពព្រៃឈើ ដើម្បីមនុស្សជាតិ» ដែលរៀបចំឡើងរយៈពេល១០ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤។ បើតាមអង្គការបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ទិវានេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងអបអរទិវាព្រៃឈើអន្តរជាតិឆ្នាំ២០២៤ និងលើកម្ពស់គុណតម្លៃនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងការពារ និងអភិរក្សព្រៃឈើ, លើកកម្ពស់សិទ្ធិក្នុងការចូលរួមរបស់មនុស្សជាតិ ដើម្បីអភិរក្ស និងការពារនិរន្តរភាពព្រៃឈើ និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពពីស្ថានភាពព្រៃឈើ បង្ហាញពីក្ដីកង្វល់ បញ្ហាប្រឈម ក្នុងកិច្ចការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ។

នាយកប្រតិបត្តិសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គីម ហុង មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ថា គម្របព្រៃឈើនៅប្រទេសកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ននៅតែបន្តបាត់បង់ ជាពិសេសនៅតំបន់អភិរក្សមានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើជាសន្ធឹកសន្ធាប់ រួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ ព្រៃព្រះរការ និងព្រៃនៅភូមិភាគឥសាន្ត ដែលនេះជាក្តីបារម្ភធំមួយសម្រាប់សង្គមស៊ីវិល។

លោកបន្ថែមថា ៖ «ជុំវិញបញ្ហាទាំងអស់ អ្វីដែលពួកយើងចង់បាន ចង់បានរាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាក្រសួងបរិស្ថានបង្កើនយុទ្ធនាការច្បាប់ច្បាស់លាស់ ដែលមានយុទ្ធនាការដែលមានស្រាប់រួមមាន ការការពារ និងការអភិរក្ស ធានាឱ្យមាននិរន្តភាពព្រៃឈើ […] ហើយខ្ញុំក៏យល់ថាការទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយពាក់ពន្ធ័ជាមួយនឹងបទល្មើសព្រៃឈើក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជាយុទ្ធនាការមានប្រសិទ្ធិភាព»។

មន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោងនៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា លោក អូ ឡាទីន សង្កេតឃើញដែរថា ទោះបីជារយៈពេលចុងក្រោយនេះ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ហាក់មិនមានច្រើនដូចកាលពី ៥ទៅ៦ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែបញ្ហានេះនៅតែបន្តកើតមាន ដែលវាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ធនធានធម្មជាតិដែលនៅសេសសល់ក្នុងប្រទេស។

លោកថា៖ «ស្ថានភាពព្រៃឈើ ស្ថានភាពធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង គឺកំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពរងគ្រោះ ជាពិសេសព្រៃនៅក្នុងតំបន់ការពារគឺទទួលរងនូវការកាប់រានទន្រ្ទានកាប់ដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិខុសច្បាប់ទីមួយ។ ទីពីរ គឺការ នៅតែមានការបន្តកាប់ឈើធ្វើអាជីវកម្មនៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ»។

យ៉ាងណា លោកសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងដោះស្រាយទាន់ពេលវេលាលើបញ្ហាព្រៃឈើដែលប្រជាពលរដ្ឋបានរាយការណ៍ពីបទល្មើស ហើយស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកទូលាយឱ្យសហគមន៍ និងយុវជនចូលរួមការពារធម្មជាតិ ដោយមិនមានការរិតត្បិត។

លោកថា៖ «សកម្មជនបរិស្ថាន សហគមមូលដ្ឋានដែលគាត់រួមចំណែកនៅក្នុងកិច្ចការពារព្រៃឈើ ការពារធនធានធម្មជាតិនេះ គឺភាគច្រើនពួកគាត់ទទួលរងនូវការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកស្មារតី ផ្នែកអារម្មណ៍ ហើយមានមួយចំនួនក៏ទទួលរងនូវការចោទប្រកាន់អំពីបទញុះញង់ដែរ ពេលដែលពូកគាត់បង្ហាញអំពីវិនាសកម្មព្រៃឈើនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។

ចំណែក ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ លោក កើតសារ៉ាយ ក៏បានបង្ហាញកង្វល់ស្រដៀងគ្នានេះដែរថា៖«ព្រៃនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាតំបន់ដែលមានក្តីកង្វល់យ៉ាងខ្លាំង មិនមែនជាក្តីកង្វល់ប្រជាជននៅប្រទេសកម្ពុជាទេ ក៏ជាក្តីកង្វល់របស់ប្រទេសមួយចំនួននៅទូទាំងពិភពលោកផងដែរ ខ្ញុំយល់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯងផ្ទាល់ គួរតែមានយុទ្ធនាការជាក់លាក់ជាងនេះ ហើយមានភាពតឹងរឹង និងមានការចុះត្រួតពិនិត្យឱ្យច្បាស់លាស់ជាងនេះ ជាជាងដែលព្យាយាមមើលពីចម្ងាយ ឬក៏មើលតែមួយដុំ»។

ជុំវិញក្តីកង្វល់របស់សង្គមស៊ីវិលនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បានឆ្លើយតបថា បច្ចុប្បន្ន រាជរដ្ឋាភិបាល បាននិងកំពុងខិតខំការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ នៅតំបន់ការពារដែលមានដល់ទៅ ៧៣កន្លែង លើផ្ទៃដីសរុប ៤០% នៃផ្ទៃដីប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបន្តថា៖ «ហើយយើងមានឧទ្យានុរក្សជាង ១ ០០០នាក់ ដែលកំពុងបំពេញការងារ គ្រប់គ្រងតំបន់ការពារធម្មជាតិទាំងអស់នោះ ដោយសហការជាមួយនឹងរដ្ឋបាល អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិដែលជាសហគមន៍ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយលោកមានសិទ្ធិក្នុងការកាន់កាប់ដី ដីរដ្ឋ ដីព្រៃដែលគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋនេះដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍជីវភាពរបស់ពួកគាត់»។

ស្របពេលដែលសង្គមស៊ីវិលលើកឡើងពីក្តីកង្វល់លើបញ្ហាព្រៃឈើនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក៏បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ ដោយបញ្ជាក់ថា ក្រសួងបាននិងកំពុងបន្តសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គភាពមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់បំផុត លើការទប់ស្កាត់ លុបបំបាត់ និងបង្ក្រាបនូវរាល់សកម្មភាពល្មើសច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ។

ការលើកឡើងរបស់ក្រសួងនេះ ដោយសារក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានសកម្មភាពកាប់គាស់ រុករាន ឆ្ការដុត ឬការឈូសឆាយដីព្រៃក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ បំពាននឹងបទប្បញ្ញតិ្តច្បាប់ជាធរមាន និងកំពុងប្រើប្រាស់ដីដែលកំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរការនីតិវិធីរបស់ស្ថាប័នតុលាការ។ ក្រសួងបន្តថា ដើម្បីបន្តពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពលើការគ្រប់គ្រងដីរដ្ឋ និងធនធានព្រៃឈើនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ ក្រសួងដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួន ដោយស្នើឱ្យសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធបន្តការពារតំបន់ធម្មជាតិឱ្យបាន១០០% និងបញ្ឈប់ការធ្វើកិច្ចសន្យាហើយដោះលែងជនប្រព្រឹត្តបទល្មើស។ ក្រសួងបន្តថា សមត្ថកិច្ចត្រូវបញ្ឍប់ជាបន្ទាន់នូវសកម្មភាពចុះហត្ថលេខាលើលិខិត ឬឯកសារស្នើរសុំកាន់កាប់ដីដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ហើយបុគ្គលដែលបានប្រព្រឹត្តបទល្មើស នឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ និងត្រូវប្រគល់ដីដែលខ្លួនបានកាន់កាប់ ជូនមកសមត្ថកិច្ចក្រសួងបរិស្ថានវិញដោយស្ម័គ្រចិត្ត និងឥតលក្ខខណ្ឌ៕

និស្សិតកម្ពុជានៅអ៊ីស្រាអែលព្រួយបារម្ភពីសុវត្តិភាពខណៈសង្គ្រាមនៅបន្ត

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Thu, 22 Feb 2024 11:08:08 +0000

និស្សិតកម្ពុជាដែលកំពុងហាត់ការនៅអ៊ីស្រាអែល(Israel) បង្ហាញការព្រួយបារម្ភពីសុវត្តិភាពរបស់ខ្លួន និងទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយសង្រ្គោះពួកគេតាមរយៈការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍មកស្រុកកំណើតវិញ បើទោះបីជានៅពេលនេះ ពួកគេបាននៅតំបន់ដែលមានសុវត្តិភាពហើយក៏ដោយ ស្របពេលដែលសង្គ្រាមនៅតែបន្តកើតឡើង។

លោក ប៉ាក សំបឿន មានអាយុ២៣ឆ្នាំ ជានិស្សិតមកពីវិទ្យាស្ថានសន្តប៉ូល ដែលកំពុងហាត់ការនៅអ៊ីស្រាអែលបានប្រាប់គេហទំព័រ Newsroom Cambodia តាមបណ្តាញសង្គម ឱ្យដឹងថាលោកបាននៅតំបន់ដែលមានសុវត្តិភាពហើយនៅពេលនេះគឺតំបន់ Lachish។មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តតាកែវ លោក ប៉ាក សំបឿន អះអាងថា នៅចំពោះមុខនេះ រូបគេជួបបញ្ហាស្បៀងអាហារ និងទីស្នាក់អាស្រ័យដោយសារតំបន់ដែលខ្លួនរស់នៅ មានការបិទខ្ទប់។

លោកបន្តថា៖« ចំពោះតំបន់ខ្ញុំមានសុវត្តិភាពធម្មតាពេលបច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែចំពោះថ្ងៃក្រោយក៏អត់ដឹងដែរបង ដោយសារឥឡូវហ្នឹងការបាញ់គ្នាកាន់តែកើនឡើងខ្លាំងឡើងៗ»។

ប្រភពព័ត៌មានពីសារព័ត៌មាន Aljazeera ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ១៦ តុលា ឱ្យដឹងថាសង្រ្គាមរវាងក្រុមហាម៉ាស់ ប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល ចាប់ពីថ្ងៃទី ៧ តុលា មកបានបណ្តាលឱ្យជនស៊ីវិល អ៊ីស្រាអែល ប្រមាណជា១៤០០នាក់ និងជនជាតិប៉ាឡេស្ទីនប្រមាណ ២,៧៥០នាក់ត្រូវបាត់បង់ជីវិត។ដោយឡែកនិស្សិតកម្ពុជាម្នាក់ក៏បាត់បង់ជីវិតរវាងសង្រ្គាមអ៊ីស្រាអែល(Israel)និងក្រុមហាម៉ាស់ប៉ាឡេស្ទីននៅតំបន់ហ្គាហ្សាដែរ ។

បើតាមលោក ប៉ាក់ សំបឿន ក្នុងនាមជានិស្សិតកម្ពុជាម្នាក់ ដែលកំពុងសិក្សានៅអ៊ីស្រាអែល មិនមែនតាមរយៈកម្មវិធីអាហាររូបករណ៍ បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបញ្ជូននិស្សិតកម្ពុជាដែលកំពុងសិក្សានៅទីនោះអ៊ី បានត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។ប្រភពបន្តថា នៅពេលនេះរាល់ការសិក្សាត្រូវបានផ្អាកព្រោះតែសង្គ្រាម ហើយមើលទៅសង្គ្រាមនេះក៏មិនមែនអាចបញ្ចាប់ក្នុងរយៈពេលខ្លីនោះដែរ។

លោកបន្តថា៖«សុំរាជរដ្ឋាភិបាលជួយបញ្ជូននិស្សិតយើងទាំងអស់ទៅប្រទេសកម្ពុជាមាតុភូមិយើងវិញ ព្រោះដោយសារសង្គ្រាមនេះមិនមែនរយៈពេលខ្លី ហើយចំពោះការសិក្សានេះក៏មិនបានសិក្សាដែរបងព្រោះការធ្វើសង្គ្រាម អឺរាជរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ហើយថាការធ្វើសង្គ្រាមអូសបន្លាយរយៈពេលយូរអ៊ីចឹងយើងមិនអាចធ្វើការរៀនបានទេ »។

មិនខុសគ្នាទេ កញ្ញា ឌូ ស៊ូជិន ជានិស្សិតមកពីសាកលវិទ្យាល័យជាតិមានជ័យ ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យវិញ ឱ្យដឹងថារូបគេបានផ្លាស់មកកាន់ទីតាំងសុវត្ថិភាពហើយ ដោយបច្ចុប្បន្នកញ្ញារស់នៅតំបន់ Sharsheret ជាមួយនិស្សិត ៨នាក់ទៀតដែលមកពីសាកលវិទ្យាល័យព្រែកលៀប និងសាកលវិទ្យាល័យជាតិមានជ័យដូចគ្នា។

ប្រភពបន្តថា តំបន់ដែលខ្លួនរស់នៅសព្វថ្ងៃប្រសើរជាងមុន ប៉ុន្តែសម្លេងផ្ទុះអាវុធនៅតែមាន ដែលបង្កឱ្យមានភាពភ័យខ្លាចព្រោះគ្រាប់ Rocket អាចធ្លាក់មកគ្រប់ពេល។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ « តំបន់ពួកខ្ញុំប្រសើរជាងមុនច្រើន ប៉ុន្តែសម្លេងផ្ទុះនៅតែបន្តផ្ទុះ និងលឺខ្លាំង […] ពួកយើងនៅតែមានការភ័យខ្លាច ទោះតំបន់យើងបច្ចុប្បន្នមានការការពារពីទាហានអ៊ីស្រាអែលក៏ដោយ ព្រោះតំបន់ពួកយើងនៅមិនឆ្ងាយពី ហ្គាហ្សាប៉ុន្មានទេ អ៊ីចឹងគ្រាប់Rocket អាចធ្លាក់មកគ្រប់ពេល » ។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងលោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានទេ ដោយទូរស័ព្ទចូលជាច្រើនដង តែមិនមានអ្នកទទួល ខណៈផ្ញើសារតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាម ក៏មិនមានការឆ្លើយតប។

ដោយឡែក លោកនាយរដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យដឹងថារដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំទីកន្លែងសុវត្តិភាពមួយស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលមានចម្ងាយជិត៣០០គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់ហ្គាហ្សា ចំពោះនិស្សិតដែលមានបំណងចង់ចាកចេញពីតំបន់ដែលខ្លួនកំពុងស្នាក់នៅទៅកាន់ទីសុវត្តិភាព។លោកបន្តថារាល់ការចំណាយលើថ្លៃអាហារ ការធ្វើដំណើរ និងការស្នាក់នៅវាគឺជាបន្ទុករបស់រដ្ឋាភិបាល។

លោកបន្តថា៖« គិតត្រឹមម៉ោង១០ព្រឹកថ្ងៃទី១៤តុលា ឆ្នាំ២០២៣ […] មានប្អូនៗនិស្សិតចំនួន ៤២២នាក់បានចុះឈ្មោះតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយប្អូនៗទាំង៤២២នាក់នោះបានសម្រេចចិត្តបន្តស្នាក់នៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅធ្វើការជាធម្មតា និងគិតថាមិនទាន់មានការចាំបាច់សម្រាប់ពួកគេក្នុងការប្តូរទីតាំងទៅកាន់ទីកន្លែងសុវត្តិភាពដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានរៀបចំជូននោះទេ »។

ជុំវិញករណីនេះ មន្ត្រីនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក (Adhoc) លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់ថារដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើទៅតាមអ្វីដែលនិស្សិតស្នើសុំជាជាងរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកកំណត់។

លោកបន្តថា៖ « ខ្ញុំយល់ថារដ្ឋាភិបាលគួរតែធ្វើការសម្របសម្រួលតាមការស្នើសុំរបស់ក្រុមនិស្សិតដែលនៅប្រទេសអ៊ីស្រាអែលហ្នឹង ជាជាងយើងជារដ្ឋាភិបាលជាអ្នកសម្រេច ឬក៏កំណត់វាសនារបស់គាត់ »។

បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បច្ចុប្បន្ននេះនិស្សិតកម្ពុជាដែលកំពុងសិក្សានៅប្រទេស អ៊ីស្រាអែល មានចំនួន ៤៥២នាក់ ហើយមកទល់ពេលនេះនិស្សិតទាំងនោះមានសុវត្តិភាពដោយមានការការពារពីសំណាក់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងកងកម្លាំងទ័ពរបស់ អ៊ីស្រាអែល នៅតំបន់ដែលនិស្សិតកំពុងស្នាក់នៅ៕

មន្ត្រីអាវុធហត្ថខេត្តក្រចេះម្នាក់ ដែលបាញ់សម្លាប់សត្វស្លាប ត្រូវបានបញ្ជូនទៅរដ្ឋបាលព្រៃឈើដើម្បីបន្តនីតិវិធី

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Thu, 01 Feb 2024 10:44:20 +0000

អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស បានឱ្យដឹងថា មន្ត្រីអាវុធហត្ថខេត្តក្រចេះម្នាក់ ដែលត្រូវបានចាប់ឃាត់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់កាំភ្លើងខ្យល់បាញ់សត្វស្លាប(សត្វកុក)នោះ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់ការរបស់រដ្ឋបាលព្រៃឈើ។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ មានការផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គម ករណីបុរសម្នាក់ពាក់អាវយឺតពណ៌ត្រេអ៊ី និងជិះរថយន្តម៉ាកកាមរីបាឡែនមួយគ្រឿង ដែលមានអក្សរពីខាងក្រោយ “អ.ហ” និងមានស្លាកសញ្ញាសម្គាល់រថយន្តចេញចូលទីបញ្ជាការ “អ.ហ” បានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងខ្យល់បាញ់សម្លាប់សត្វស្លាប(សត្វកុក) នៅទីតាំងបឹងរំលាច ស្ថិតក្នុងភូមិល្ពៅ សង្កាត់អូរឬស្សី ក្រុងក្រចេះ ខេត្តក្រចេះ។ រូបភាពភ្ជាប់ជាមួយវីដេអូ ក៏បានបង្ហាញពីរូបសត្វកុកដែលបានងាប់ និងសកម្មភាពបុរសនោះបាញ់ស៊ីបពីរថយន្តថែមទៀតផង។

ករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស លោក អេង ហ៊ី ឱ្យដឹងថា បុរសដែលបាញ់សត្វស្លាបនោះមានឈ្មោះ កង សុផាណារ័ត្ន ឋានន្ដរសក្តិ អនុសេនីយ៍ត្រី មុខងារជំនួយការមូលដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថស្រុកចិត្របុរី ត្រូវបានឃាត់ខ្លួនដោយកម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តក្រចេះ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ហើយជំនាញមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ បានប្រគល់មន្ត្រីរូបនោះជូនជំនាញរដ្ឋបាលព្រៃឈើ ដើម្បីបន្តកសាងនីតិវិធីបញ្ជូនទៅអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តក្រចេះ។

លោកបន្តថា៖ «ចំពោះការពិន័យអន្តរកាណ៍ ឬក៏មានទោស អាហ្នឹងនៅលើអយ្យកការលោកជាអ្នកចោទប្រកាន់ ប្រសិនជាបុគ្គលនោះមិនចោទប្រកាន់ទេ អាហ្នឹងមកធ្វើការវិញទៅ តែបើបុគ្គលនោះត្រូវការចោទប្រកាន់ដោយអយ្យការ ឬមួយក៏មានសាលក្រមនគរបាលជំនុំជម្រះមានទោស អាហ្នឹងត្រូវតែលុបឈ្មោះចោល»។

លោក អេង ហ៊ី ក៏បានបកស្រាយបន្ថែមដែរថា ការឃាត់ខ្លួនលោក កង សុផាណារ័ត្ន ប្រគល់ជូនមន្ត្រីរដ្ឋបាលព្រៃឈើ គឺកងរាជអាវុធហត្ថអនុវត្តទៅតាមនីតិវិធីដែលមានចែងក្នុងច្បាប់ និងក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ មិនមែនធ្វើតាមអារម្មណ៍ ឬធ្វើតាមការបញ្ចេញមតិក្នុងប្រព័ន្ធព័ត៌មានសង្គមនោះទេ។

លោកបន្ថែមថា៖ «យោធិននៃកងរាជអាវុធហត្ថគ្រប់រូប ត្រូវបានអប់រំបណ្តុះបណ្តាល ហ្វឹកហ្វឺន ជាពិសេសការអប់រំចិត្តសាស្រ្តជាប្រចាំ ឱ្យគោរពច្បាប់ គោរពវិន័យកងទ័ព ប្រកាន់ខ្ជាប់ខ្ជួននូវក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ កុំថាឡើយបាញ់សត្វកុក សូម្បីតែសត្វចាបក៏មិនត្រូវបាញ់ទេ ព្រោះយើងជាមន្ត្រីប្រតិបត្តិច្បាប់»។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋបាលព្រៃឈើជាអ្នកដែលមានសមត្ថកិច្ច ជាមន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ ក្នុងការស៊ើបអង្កេតបទល្មើសព្រៃឈើ និងចងក្រងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការ ដូចមានចែងក្នុងមាត្រា៧៦នៃច្បាប់ស្តីពីព្រៃឈើ។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងសុំការបញ្ជាក់បន្ថែមជុំវិញករណីនេះ ពី លោក នួន ពៅរតនា នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្តក្រចេះបានទេ ខណៈអភិបាលខេត្តក្រចេះ លោក វ៉ា ថន បានបដិសេធឆ្លើយតប។

លោក វ៉ា ថន ថ្លែងថា៖ «វាមានសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានអស់ហើយ មើលតាមហ្នឹងទៅ»។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តក្រចេះ លោកស្រី ឆាន់ ស្រីមុំ បញ្ជាក់ថា តុលាការមិនទាន់ទទួលបានសំណុំរឿងនេះនៅឡើយ។

នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គីមហុង លើកឡើងថា នេះជាគំរូមិនល្អនោះទេ នៅពេលដែលកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែលជាមន្ត្រីមានវិជ្ជាជីវៈ ជារាជការសាធារណៈ ឬក៏ជាជាមន្ត្រីប៉ូលីសប៉េអឹម ដែលគេចាត់ទុកជាអ្នកដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងការផ្ដល់គំរូភាពចំពោះសង្គមជាតិនោះ បែរជាប្រព្រឹត្តិអំពើខុសសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ និងខុសទាំងច្បាប់ទៀតនោះ។

លោកថ្លែងថា៖ «កងរាជអាវុធហត្ថ ត្រូវតែធ្វើការណែនាំជាបន្ទាន់ ឬផ្សព្វផ្សាយឡើងវិញទៅដល់មន្ត្រីរបស់ខ្លួន។ បើសិនជាផ្សព្វផ្សាយ ឬណែនាំហើយនៅតែមានសកម្មភាពបែបហ្នឹងទៀត នឹងមិនមានការលើកលែងចំពោះមុខពួកគេដែលប្រព្រឹត្តទង្វើទាំងអស់នឹងទេ។ ខ្ញុំអត់គាំទ្រទេ!»៕

គណបក្សភ្លើងទៀន ស្នើអាជ្ញាធរពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ដើម្បីធានាឱ្យការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅដោយយុត្តិធម៌

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 23 Jan 2024 10:08:35 +0000

គណបក្សភ្លើងទៀន អំពាវនាវដល់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធនានា ពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ស្របទៅតាមច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ ដើម្បីធានាឱ្យការបោះឆ្នោតអសកលឆ្នាំ២០២៤ អាចប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ស្មើភាព និងយុត្តិធម៌។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់គណបក្សភ្លើងទៀន ចុះថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ បានលើកឡើងពីក្តីកង្វល់ និងការខកចិត្តរបស់ខ្លួន ចំពោះការរាំងស្ទះការងារក្នុងការផ្លាស់ប្តូរ ឬដោះដូរសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ជាប់ឆ្នោតមកពីគណបក្សភ្លើងទៀន។

គណបក្សនេះបន្តថា ការធ្វើឱ្យរាំងស្ទះក្នុងការផ្លាស់ប្តូរនេះ ហាក់ដូចជាចេតនារបស់ស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ក្នុងការបំបាក់ស្មារតី អង្គបោះឆ្នោត ដែលជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់របស់គណបក្សភ្លើងទៀន ដែលជាទង្វើបំពានដល់មាត្រា១៦ នៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ និងមិនស្របតាមសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។

ករណីនេះ គណបក្សភ្លើងទៀន ស្នើដោយទទូចឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងក្រសួងមហាផ្ទៃ អនុវត្តការផ្លាស់ប្តូរ ឬដោះដូរសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ- សង្កាត់ តាមសំណើរបស់គណបក្សឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ដើម្បីធានាសិទ្ធិរបស់គណបក្សនយោបាយ ក្នុងការថែរក្សា និងការពារសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ដែលជាអង្គបោះឆ្នោតសម្រាប់ការបោះឆ្នោតអសកល ឆ្នាំ២០២៤ និងលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតសកលនាពេលខាងមុខនេះ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានអំពាវនាវថា៖ «សូមអំពាវនាវដល់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធនានា និងក្រសួងមហាផ្ទៃ ពន្លឿនការផ្លាស់ប្តូរក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ ស្របទៅតាមច្បាប់ ស្តីពី ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំសង្កាត់ និងសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីធានាឱ្យការបោះឆ្នោតអសកលឆ្នាំ២០២៤ នាពេលខាងមុខ អាចប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ស្មើភាព និងយុត្តិធម៌»។

អគ្គលេខាធិការគណបក្សភ្លើងទៀន លោក លី សុធារ៉ាយុទ្ធ មានប្រសាសន៍បន្ថែមលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា កន្លងមក គណបក្សបានស្នើផ្លាស់ប្តូរ ឬដោះដូរសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ នៅតាមបណ្តាឃុំសង្កាត់មួយចំនួន ដោយសារតែសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់មួយចំនួន បានលាលែងចេញពីគណបក្ស សមាជិកខ្លះបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងសមាជិកមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានគណបក្សបញ្ចប់សមាជិកភាពពីគណបក្ស។ ប៉ុន្តែលោកថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងក្រសួងមហាផ្ទៃ ហាក់មានភាពយឺតយ៉ាវក្នុងកិច្ចការងារនេះ ខណៈការស្នើដោះដូរនោះធ្វើឡើងតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៣ និងខ្លះទៀតនៅចុងឆ្នាំ២០២៣។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ការរាំងស្ទះដែលគណបក្សមិនអាចធ្វើការផ្លាស់ប្តូរក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ជាប់ឆ្នោតរបស់យើង គឺវាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់សិទ្ធិរបស់គណបក្ស ក្នុងការរក្សា និងការពារសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់របស់ខ្លួនទី១។ ទី២ ប៉ះពាល់ដល់អង្គបោះឆ្នោត ពីព្រោះថាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ គឺជាអង្គបោះឆ្នោតសម្រាប់ការបោះឆ្នោតអសកលទាំង២ គឺការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា និងការជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារាជធានីខេត្តក្រុង ស្រុកខណ្ឌ នាពេលខាងមុខ ហើយទី៣ប៉ះពាល់ទៅដល់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតអសកលតែម្តង»។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ និងលោក ទូច សុខៈ បានទេ គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃអង្គារនេះ។

ចំណែក អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានលើកឡើងថា ការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាពនៃអង្គបោះឆ្នោតនោះ អាចធ្វើបានតែមួយករណីទេ គឺករណីមានសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ទទួលមរណភាព ហើយការផ្លាស់ប្តូរក៏មានកំណត់ពេលវេលាយ៉ាងយូរបំផុត គឺមួយសប្តាហ៍មុនថ្ងៃបោះឆ្នោត។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «បញ្ហារាំងស្ទះ[ការស្នើរសុំផ្លាស់ប្តូរក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់] គឺដោយសារសាមីគណបក្សផ្ទាល់ដែលលោកមិនព្រមចាត់ចែងអ្វីៗទៅតាមពេលវេលា ប្រតិទិន ដែលបានប្រកាសតាំងពីប៉ុន្មានខែមុនរួចហើយ ដោយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបោះឆ្នោត»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ថា ការយឺតយ៉ាវក្នុងការផ្លាស់ប្តូរ ឬដោះដូរសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់របស់គណបក្សនយោបាយ ពីសំណាក់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ នឹងប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការនៃការរៀបចំការបោះឆ្នោត។ លោកចង់ឃើញការបោះឆ្នោតមួយប្រកបដោយតម្លាភាព និងយុត្តិធម៌។

លោកថា៖ «ទោះបីជាការបោះឆ្នោតអសកលក៏ដោយ ក៏អង្គបោះឆ្នោតចេញពីការបោះឆ្នោតរបស់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសគឺក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់តែម្តង […]កាលណាការផ្លាស់ប្តូរនេះមានការយឺតយ៉ាវ ឬអូសបន្លាយ ហើយការបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភាក៏ជិតមកដល់ដែរ អ៊ីចឹងវាមានផលប៉ះពាល់ដល់ការបោះឆ្នោតព្រឹទ្ធសភា»៕

រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី បំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Sun, 13 Aug 2023 16:52:06 +0000

រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនលោក វ៉ាង យី បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជារយៈពេល ២ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់១៣ ខែសីហា ដោយតបតាមការអញ្ជើញរបស់កម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះលោក វ៉ាង យី បានជួបសម្តែងការគួរសមដាច់ដោយឡែកចំពោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីតែងតាំង នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះនឹងរួមចំណែកបន្ថែមទៀតក្នុងការពង្រឹងនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ពង្រឹងសហគមន៍វាសនារួមប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ កម្រិតខ្ពស់ និងស្តង់ដារខ្ពស់ លើកកម្ពស់ក្របខ័ណ្ឌកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្បូងពេជ្រ ព្រមទាំងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងវេទិកាតំបន់និងអន្តរជាតិដើម្បីជាផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកសម្រាប់ប្រទេសពីរ។ នេះបើយោងទៅតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ។

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះលោក គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និងជាអ្នកតាមដានទំនាក់ទនងចិន-កម្ពុជា លើកឡើងថា ប្រទេសចិនជាប្រទេសសំខាន់ដែលតែងតែគាំទ្រជម្រើសឯករាជ្យរបស់កម្ពុជានៃការអភិវឌ្ឍ ហើយបានគាំទ្រកម្ពុជាក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព និងសន្តិសុខជាតិរបស់កម្ពុជា។

លោក គិន ភា បន្ថែម៖ «ក្នុងបរិបទនេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទំនងជារក្សាគោលនយោបាយបច្ចុប្បន្នចំពោះប្រទេសចិនដែលឈរលើចំណងមិត្តភាពប្រពៃណី ទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឈ្នះៗ»។

ក្រៅពីកម្ពុជា លោក វ៉ាង យី ក៏ទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានពីរទៀតដែរ គឺប្រទេសម៉ាលេស៊ី និងសិង្ហបុរី នៅក្នុងសប្តាហ៍ជាមួយគ្នានេះ៕

ឱកាសបន្តការសិក្សារបស់ជនជាតិដើមភាគតិចគឺជាដើមទុនសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗរបស់សហគមន៍ដែលពួកគេរស់នៅ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Thu, 10 Aug 2023 15:29:57 +0000

អាហារូបករណ៍រេដបូក ( REDD+ ) បានគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់ការសិក្សាកម្រិតឧត្តមសិក្សារបស់និស្សិតជនជាតិដើមភាគតិចព្នង និងជាដើមទុនដ៏សំខាន់ក្នុងការជំរុញទឹកចិត្ត ដល់យុវជនក្នុងការដឹកនាំអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ អភិវឌ្ឍន៍ និងចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗក្នុងសហគមន៍ដែលពួកគេរស់នៅ។

គម្រោងអាហារូបករណ៍រេដបូកដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមាជាគម្រោងរបស់ក្រសួងបរិស្ថានក្រោមកិច្ចសហការជាមួយអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃ ( WCS ) ដែលបានប្រកាសផ្តល់ជូននិស្សិតជនជាតិដើមភាគតិចកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅ។

កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា កន្លងទៅ ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ អង្គការជនជាតិដើមភាគតិចកម្ពុជា ( CIPO ) និងអង្គការ WCS បានសហការគ្នាប្រារព្ធទិវាអន្តរជាតិជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក លើកទី២៩ នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្រោមប្រធានបទ «យុវជនជនជាតិដើមភាគតិចគឺជាភ្នាក់ងារនៃការផ្លាស់ប្តូរដោយសិទ្ធិស្វ័យសម្រេច»។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គការ WCS ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។

ក្នុងពិធីនេះមានបញ្ចូលនូវកម្មវិធីសម្តែងបែបប្រពៃណីជនជាតិដើមភាគតិច សិទ្ធិរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច និងបង្ហាញអំពីតួនាទីរបស់យុវជនជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងការផ្លាស់ផ្លាស់ប្តូរសហគមន៍របស់ពួកគេតាមរយៈការអប់រំ។ ហើយក្នុងពិធីខាងលើក៏បានរំលេចឡើងវិញនូវកម្មវិធីអាហារូបករណ៍រេដបូកដែរ។

កញ្ញា ព្យិញ ដើក ដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍របស់គម្រោងរេដបូក ហើយកំពុងសិក្សាជំនាញ រៀបចំដែនដី និងរដ្ឋបាលដីធ្លី នៅរាជធានីភ្នំពេញ បានលើកឡើងតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើថា៖« នាងខ្ញុំជ្រើសរើសមុខជំនាញនេះពីព្រោះនាងខ្ញុំចង់ដោះស្រាយបញ្ហាវីវាទដីធ្លីដែលកើតមានឡើងក្នុងសហគមន៍ ក៏ដូចជាប្រើចំណេះជំនាញដីធ្លីរបស់នាងខ្ញុំដើម្បីជួយកសាងសមត្ថភាពសហគមន៍នៅក្នុងតំបន់នាងខ្ញុំ»។

លោក នេត វិបុល នាយករងអង្គការ WCS ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលថា អាហារូបករណ៍នេះមិនត្រឹមតែជាជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុទេ ប៉ុន្តែជាការវិនិយោគលើយុវជនដ៏សំខាន់ប្រកបដោយចីរភាពនៅថ្ងៃអនាគត។

លោក វិបុល៖« អាហារូបករណ៍ទាំងនេះនឹងជួយពង្រីកដល់ការយល់ដឹងបន្ថែមដល់នាក់ដឹកនាំវ័យក្មេងយើង»។
នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចចម្រុះប្រមាណ២៤ ក្រុមផ្សេងៗគ្នា ហើយអង្គការ WCS យល់ពីតម្លៃនៃប្រពៃណីដ៏ផូរផង់ជាមួយនឹងការអប់រំបែបទំនើបរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនេះ។ ការណ៍ទាំងនេះបានធ្វើឱ្យក្រុមយុវជនជនជាតិដើមភាគតិចចូលរួមបង្កើយដំណោះស្រាយតាមបែបវប្បធម៌ និងប្រពៃណីពួកគេដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុក៏ដូចជាដើម្បីការពារទឹកដីដូនតារបស់ពួកគេ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ WCS។

អ្នកស្រី សួត ភានី ប្រធានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចក្នុងភូមិស្រែល្វី ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគីរី ដែលបានចូលរួមផ្ទាល់នៅក្នុងថ្ងៃប្រារព្ធពិធីនេះ បានលើកឡើងថា កាលណាយុវជនកាន់តែមានការយល់ដឹងអំពីសិទ្ធិដីធ្លី សហគមន៍នឹងកាន់តែរឹងមាំក្នុងការការពារសិទ្ធិដីធ្លី និងអាចការពារកេរ្តិ៍តំណែលពីដូនតា សម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

អ្នកស្រី ស្រួត ភានី បានបន្ថែមថា៖ «យុវជននៅក្នុងសហគមន៍របស់ខ្ញុំគឺតែងតែមានសកម្មភាពចូលរួមការពារព្រៃឈើ និងសកម្មភាពទាក់ទងនឹងគម្រោងរេដបូក ដែលសកម្មភាពទាំងនេះគឺជាវិធីសាស្រ្តនាំឱ្យពួកគេការពារព្រៃឈើ និងអភិរក្សប្រពៃណីរបស់ជនជាតិយើងឱ្យនៅគង់វង្ស»។

គួររម្លឹកផងដែរថា នៅមានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចចំនួន៤៥០សហគមន៍ទៀតដែលពុំទាន់ទទួលបានកម្មសិទ្ធិដីសមូហភាពនៅឡើយ។ សមិទ្ធផលសម្រេចបានដោយគម្រោងរេដបូកដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមាគឺជាសមិទ្ធផលដំបូងគេបង្អស់ដោយសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចបានទទួលប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លី ហើយសកម្មភាពនេះបានបង្ហាញអំពីតម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការពង្រីកសិទ្ធិទាំងនេះបន្ថែមទៀតនៅពេលដែលយើងគោរពឱ្យតម្លៃ និងរក្សាសិទ្ធិទាំងនេះ គឺយើងបានគាំទ្រសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចដើម្បីបង្កើតតំបន់មួយដែលធម្មជាតិ និងមនុស្សរីកចម្រើនជាមួយគ្នា។ នេះបើយោងតាមខ្លឹមសារដើមរបស់សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ WCS ដដែល៕

រដ្ឋាភិបាលកែប្រែទំហំឧទ្យានជាតិ និងតំបន់ការពារធម្មជាតិសំខាន់ៗ ក្រោមហេតុផលធានាប្រសិទ្ធភាពក្នុងការការពារ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Wed, 09 Aug 2023 11:11:55 +0000

តំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិយ៉ាចហោចណាស់១៦ ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកែប្រែដោយពង្រីកបន្ថែម និងកាត់បន្ថយទំហំផ្ទៃដីនៃដែនការពារ ដោយអះអាងថា ដើម្បីការពារតំបន់ធម្មជាតិទាំងនោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

យោងតាមអនុក្រឹត្យស្តីអំពីការកែប្រែតំបន់ជម្រកសត្វព្រៃ និងឧទ្យានជាតិដាច់ដោយឡែកគ្នា ចេញនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ និងត្រូវបានបង្ហោះជាបន្តបន្ទាប់លើទំព័ហ្វេសប៊ុករបស់លោក សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថានក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលសម្រេចកែសម្រួលទំហំតំបន់ទាំងនោះ ដោយមានការខ្លះពង្រីក ខ្លះបង្រួម និងខ្លះបង្កើតថ្មី ដើម្បីថែរក្សា ការពារសោភណភាពធម្មជាតិ និងទេសភាព ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ជីវៈចម្រុះ រក្សាលំនឹងបរិស្ថាន រួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការពារហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិផ្សេងៗ។

តំបន់ការពារធម្មជាតិដែលត្រូវពង្រីកផ្ទៃដីបន្ថែមមានដូចជា ឧទ្យានជាតិមុនីវង្ស «បូកគោ» ឧទ្យានជាតិកែប ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន-នរោត្តម «ភ្នំគូលែន» ឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ ឧទ្យានជាតិវើនសៃ-សៀមប៉ាង និងបង្កើតឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញដែលមានផ្ទៃដីទំហំ ៩២៦ ១២៣ ហិកតា ជាដើម។ ចំណែកឧទ្យានជាតិដែលត្រូវកាត់បន្ថយទំហំមានដូចជា ឧទ្យានជាតិបទុមសាគរ ស្ថិតក្នុងភូមសាស្ត្រខេត្តកោះកុង ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកាត់បន្ថយផ្ទៃដីទំហំជាង ២៧០០០ ហិកតា ពីផ្ទៃដីទំហំ ១៧១ ២៥០ហិកតា មកនៅត្រឹម ១៤៣ ៨៩៥ ហិកតា និងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយផ្ទៃដីទំហំជាង ៦៧០០ ហិកតាផងដែរ។

ប្រធានផ្នែកកម្មវិធី និងតស៊ូមតិ នៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (CYN) លោក ហេង គីមហុង លើកឡើងថា វាជារឿងល្អដែលរដ្ឋាភិបាលដាក់បន្ថែមនូវផ្ទៃដីក្នុងការការពារ ហើយលោកគាំទ្រការដាក់ចេញទាំងនេះ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ជុំវិញនោះ បើគ្មានការពិភាក្សាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «កាលណាយើងពង្រីកផ្ទៃដីតំបន់ការពារច្រើនពេក វាប៉ះពាល់ផ្ទៃដីកសិកម្ម ទីអាស្រ័យផល ឬក៏បង្ករការស្មុគស្មាញដល់ជនជាតិដើមភាគតិចនៅក្នុងការអនុវត្តកម្មវិធីប្រពៃណីរបស់ពួកគាត់ក៏ជាការរំខានដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែយ៉ាងណាមិញសប្បាយចិត្តបើសិនជាមានការពិគ្រោះគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអនុវត្តបានល្អប្រសើរ»។

លោក ហេង គីមហុង ក៏ស្នើឱ្យមានការបន្ថែមនូវឧទ្យានុរក្ស និងការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋានដើម្បីអភិរក្សព្រៃទាំងនោះដើម្បីឱ្យការការពារមានប្រសិទ្ធភាព ដោយសារកន្លងមករដ្ឋាភិបាលមានយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ និងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបបទល្មើសព្រៃឈើទូទាំងប្រទេស ប៉ុន្តែបទល្មើសទាំងនោះនៅតែមានការកើនឡើង។

ទន្ទឹមនឹងការសារទរពីការពង្រីកទំហំឧទ្យានជាតិ លោក ហេង គីមហុង ក៏មានការព្រួយបារម្ភអំពីការបន្ថយទំហំផ្ទៃដីតំបន់ការពារ និងឧទ្យានជាតិដូចជា តំបន់ឧទ្យានជាតិបទុមសាគរផងដែរ ដោយលោកថា តំបន់នោះគឺជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃជីវៈចម្រុះនៃតំបន់ភ្នំក្រវាញ និងជាព្រៃដែលមានសត្វធំៗដូចជាពពួកដំរីរស់នៅ។ លោកថា ប្រសិនបើកាត់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនធ្វើការអភិវឌ្ឍដោយមិនមានការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធទេ នោះនឹងបង្កការខាតបង់ច្រើន ទាំងសង្គម និងធនធានធម្មជាតិ។

លោកគីមហុង បន្ថែមថា៖ «ចំនួនដ៏ច្រើននៃផ្ទៃដីឧទ្យានជាតិបទុមសាគរដែលបានផ្តល់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ជាពិសេសភាគច្រើននៃអ្នកដែលទទួលបានគឺប្រភពជិតស្និទ្ធជាមួយលោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ គឺជារឿងមួយដែលយើងឃើញថាជាការផ្តល់ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍដោយពុំមានតម្លាភាព ដោយជាទូទៅយើងឃើញថាសាធារណៈជនបានដឹង បានឮនៅពេលដែលមានការឈូសឆាយទៅហើយ ការអភិវឌ្ឍទាំងអស់នោះមិនមានការពិគ្រោះជាមុនទាល់តែសោះពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការបកស្រាយពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក នេត្រ ភក្រ្តា បានឡើយគិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃពុធនេះ។

ថ្មីៗនេះ រដ្ឋាភិបាលបានកាត់ដីនៅតំបន់ឧទ្យានជាតិមួយចំនួនឱ្យទៅក្រុមហ៊ុនឯកជនក្រោមហេតុផលដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍។

កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចកាត់ផ្ទៃដីទំហំ២២១,៩៤ហិកតា ក្នុងឧទ្យានជាតិព្រះសុរាម្រិតកុសមៈគិរីរម្យ ក្នុងភូមិសាស្ត្រឃុំត្រែងត្រយឹង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ សម្រាប់ផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនវ័ន ម័រ (One More) ដែលគ្រប់គ្រងដោយអ្នកស្រី ជឹង សុគន្ធាវី ផងដែរ។

កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចកាត់ដីប្រមាណ៣០ហិកតាពីតំបន់ឧទ្យានជាតិកែបក្នុងខេត្តកែប ដើម្បីផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនមួយគ្រប់គ្រងដោយកូនស្រីរបស់អ្នកស្រី ជឹង សុភាព ហៅយាយភូ ដែលស្និទ្ធនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។

នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលបានកាត់ផ្ទៃដីទំហំ៦៤៩ហិកតា ស្ថិតក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំឱរ៉ាល់ ឃុំក្តុលសែនជ័យ និងឃុំជៀប ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង សម្រាប់ផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនវ័ន ហ្វ្រេតធើនីធី (One Fraternity) ដែលគ្រប់គ្រងដោយអ្នកស្រី ជឹង សុគន្ធាវី សម្រាប់វិនិយោគលើគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ផ្សារភ្ជាប់ធម្មជាតិ។

បន្ថែមពីនេះកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលក៏បានកាត់ផ្ទៃដីទំហំ៧០ហិកតា ស្ថិតក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីម៉ា ចំណុចទឹកធ្លាក់ក្បាលព្រះ ភូមិពូត្រុំ សង្កាត់រមនា ក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរីសម្រាប់ផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុន One Prosperity ដែលគ្រប់គ្រងដោយអ្នកស្រី ជឹង សុគន្ធាវី ផងដែរ៕

វិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលីនឹងប្រគល់បដិមាសំរឹទ្ធចំនួន ០៣ ឱ្យកម្ពុជាវិញ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Sun, 06 Aug 2023 15:40:39 +0000

វិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលីនឹងប្រគល់បដិមាសំរឹទ្ធចំនួន ០៣ ឱ្យកម្ពុជាវិញក្រោយលទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតដែលចំណាយរយៈពេលប្រហែលមួយទសវត្សរ៍ ក្រោមកិច្ចសហការរវាងក្រសួងវប្បធម៌នៃប្រទេសទាំងពីរដើម្បីកំណត់ទីកន្លែងដើមនៃស្នាដៃសិល្បៈទាំងនោះ។

បដិមាសំរឹទ្ធទាំងបីនោះមានដូចជា ព្រះពោធិសត្វអវលោកេស្វរៈទ្រផ្កាឈូក និងបដិមាករអមចំនួន០២ទៀត រចនាបថសតវត្សទី៩-១០។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់វិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលីដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

លោក Nick Mitzevich នាយកវិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលីបានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើថា ការសម្រេចចិត្តធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍បដិមាករទាំងនេះមកកម្ពុជាគឺជាចំណុចបញ្ចប់នៃការស្រាវជ្រាវជាច្រើនឆ្នាំ នឹងមិនអាចទៅរួចទេបើគ្មានការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌កម្ពុជា លោក Bradly Gordon អ្នកស្រាវជ្រាវនៅ Edenbridge Asia និងលោកស្រី Nawapan Kriangsak ដែលជាកូនស្រីរបស់លោក Douglas Latchford។

លោក Nick Mitzevich បញ្ជាក់ថា៖ «យើងមានសេចក្តីអំណរគុណចំពោះការគាំទ្ររបស់ពួកគាត់ក្នុងការកំណត់អត្តសញ្ញាណទីកន្លែងដើមនៃរូបបដិមាវប្បធម៌សំខាន់ៗទាំងនេះ ហើយយើងរីករាយ ឥឡូវនេះយើងអាចប្រគល់បដិមាទាំងនេះទៅមាតុភូមិវិញ»។

នេះជាលើកទីមួយហើយដែលរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីប្រគល់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់កម្ពុជាមកប្រទេសកំណើតវិញ។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំអូស្ត្រាលីលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន។

កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា កន្លងទៅ លោក ជឺនបូរាណ ច័ន្ទបូរី ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសអូស្ត្រាលី បានជួបតំណាងរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីរួមមានលោកស្រី Susan Templeman បេសកជនពិសេសសម្រាប់សិល្បៈ និងលោក Nick Mitzevich ក្នុងពិធីប្រគល់ជាផ្លូវការនូវបដិមាករទាំង០៣នោះមកកម្ពុជាវិញ។

លោក ជឺនបូរាណ ច័ន្ទបូរី លើកឡើងក្នុងពិធីខាងលើថា វាជាឱកាសប្រវត្តិសាស្រ្ត និងជាជំហានដ៏សំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកការកែតម្រូវភាពអយុត្តិធម៌ពីអតីតកាល ការពង្រឹងតម្លៃនៃសម្បត្តិវប្បធម៌ ការទទួលស្គាល់សារៈសំខាន់នៃការថែរក្សា និងការការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌។

ស្នាដៃសិល្បៈទាំងនេះ នឹងបន្តដាក់បង្ហាញនៅវិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលីរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៦ ដោយលក្ខខណ្ឌកម្ចីក្រោយពីមានការយល់ព្រមពីភាគីប្រទេសទាំងពីរ ហើយកម្ពុជានឹងរៀបចំកន្លែងថ្មីដើម្បីទទួលការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍របស់បរិមាករខាងលើ។

លោក ច័ន្ទបូរី បន្ថែមថា៖ «ការដាក់តាំងបង្ហាញ និងថែរក្សារូបចម្លាក់នៅវិចិត្រសាលជាតិ និងការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ជាយថាហេតុបង្ហាញពីថាមពលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ហើយសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងវប្បធម៌រវាងកម្ពុជា-អូស្ត្រាលីដ៏រឹងមាំដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់យើង»។

រូបបដិមាព្រះពោធិសត្វអវលោកេស្វរៈទ្រផ្កាឈូក និងបដិមាករអមចំនួន០២ទៀត ដែលជាវត្ថុបុរាណជនជាតិចាមក្នុងសតវត្សទី៩-១០ ត្រូវបានគេទិញក្នុងតម្លៃ ១.៥លានដុល្លាអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ពីលោក Douglas Latchford។ តាំងពីឆ្នាំ២០១៦មក លោក Latchford បានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការជួញដូរវត្ថុបុរាណខុសច្បាប់ ហើយលោកក៏ត្រូវរងការចោទប្រកាន់ក្នុងការជួញដូរ និងលួចវត្ថុបុរាណខ្មែរក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ផងដែរ។

លោក Latchford បានស្លាប់កាលពីខែសីហាឆ្នាំ២០២០។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់វិចិត្រសាលជាតិអូស្ត្រាលីដដែល៕

បទយកការណ៍៖ យុវតីជាកម្មការិនីរោងចក្រស្រមៃចង់ក្លាយជាអ្នកប្រដាល់គុនខ្មែរជម្រើសជាតិ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Wed, 26 Jul 2023 03:44:45 +0000

កើតក្នុងគ្រួសារដែលមានជីវភាពក្រីក្រ យុវតី ធឿន ស្រីនី ដែលមានវ័យ១៦ឆ្នាំ បានបោះបង់ការសិក្សាត្រឹមថ្នាក់ទី៦ ហើយទៅធ្វើការនៅរោងចក្រដើម្បីទទួលបានចំណូលខ្លះដើម្បីជួយដោះបំណុលឪពុកម្តាយ និងជួយសម្រាលបន្ទុកគ្រួសារ។

យកអាវជូតទឹកភ្នែកដែលកំពុងតែស្រក់បណ្តើរ ស្រីនី រៀបរាប់ថា៖ «ខ្ញុំរៀន ខ្ញុំត្រូវការចំណាយ ត្រូវការទិញសៀវភៅអីច្រើន ហើយណាមួយកូវីដទៀត ខ្ញុំក៏ប្រាប់ប៉ាថារៀនអត់ចូលទេ ម៉ែជំពាក់លុយគេ អ៊ីចឹងខ្ញុំចង់ជួយគ្រួសារ»។

បោះបង់ការសិក្សានៅឆ្នាំ២០២០ មកធ្វើជាកម្មការិនីរោងចក្រដើម្បីជួយផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ ស្រីនីមានក្តីស្រមៃចង់ក្លាយជាកីឡាការិនីប្រដាល់គុនខ្មែរអាជីព បន្ទាប់ពីបានឃើញកីឡាការិនីម្នាក់ឡើងប្រកួតនៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍។ ទោះបីជាធ្វើការហត់នឿយរាល់ថ្ងៃ ស្រីនី នៅតែឆ្លៀតខិតខំហាត់គុនខ្មែរដល់យប់ដោយមិនមានពាក្យថាចង់បោះបង់ ឬរាថយឡើយ។

រស់នៅឃុំជើងកើប ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ស្រីនី ជាកូនទីពីរនៅក្នុងគ្រួសារ ដែលមានបងប្រុសជាអ្នកប្រដាល់។ យុវតីរូបនេះតែងតែមកមើលបងប្រុសរបស់ខ្លួនហាត់ប្រដាល់ និងលួចធ្វើត្រាប់តាមខ្លះៗ។

កីឡាការិនី ធឿន ស្រីនី នៅក្លិបប្រដាល់ចក្រវាឡគុនខ្មែរ (រូបភាព: គ្រួសារគុនខ្មែរ)

ស្រីនីចាប់ផ្តើមហាត់គុនខ្មែរដំបូងក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ មុនចូលឆ្នាំខ្មែរ ក្នុងក្លឹបប្រដាល់ចក្រវាឡគុនខ្មែរ។ នៅពេលនោះ ស្រីនី ហាត់ដើម្បីតែប្រកួតពេលចូលឆ្នាំក្នុងវត្តតាមភូមិប៉ុណ្ណោះ។

នៅពេលដែលសួរថា តើឪពុកម្តាយគាំទ្រពេលស្រីនីសុំហាត់គុនដែរ ឬទេ ស្រីនីឆ្លើយថា៖ «ប៉ាខ្ញុំគាត់ជំរុញ តែម៉ាក់ខ្ញុំគាត់អត់ជំរុញទេ គាត់សួរថាហាត់ធ្វើអ្វី? ធ្វើការផងហាត់ផងខ្លាចខ្ញុំពិបាក គាត់ខ្លាចខ្ញុំឈឺ ដោយសារចូលធ្វើការម៉ោង៧ព្រឹកចេញម៉ោង៧យប់ ខ្ញុំឆ្លៀតពេលហាត់ផង។ និយាយរួមខ្ញុំគេងបានតិចខ្លាំងណាស់»។

មុនពេលចូលធ្វើការរោងចក្រ យុវតីរូបនេះធ្លាប់ដើររើសកំប៉ុងអេតចាយជាមួយបងប្រុស និងធ្លាប់ធ្វើជាអ្នករត់តុនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានមួយកន្លែងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ប៉ុន្តែជាអកុសល បងប្រុសតែម្នាក់គត់របស់ស្រីនីបានជួបឧបទ្ទវហេតុគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ១៩។ ពេលនោះហើយដែលស្រីនីសម្រេចចិត្តថាឈប់រៀនដើម្បីមកជួយរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារវិញ។

ជំងឺកូវីដ១៩ ផ្ទុះឡើងដំបូងនៅចុងឆ្នាំ២០១៩ និងរាតត្បាតជុំវិញពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចសាកល។ កម្ពុជាក៏រងនូវផលប៉ះពាល់ពីជំងឺរាតត្បាតនេះ មិនខុសពីប្រទេសផ្សេងៗដែរ ដែលបង្ខំឱ្យអាជីវកម្ម និងកន្លែងជួបជុំសាធារណៈនានាត្រូវបិទទ្វារ ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបាត់បង់ចំណូល។

ស្លៀកខោគុនខ្មែរ មានរាងតូចច្រឡឹង ស្រីនី រៀបរាប់អំពីជីវិតកាលវ័យកុមារ ទឹកភ្នែកកំពុងហូរថា៖ «ពេលខ្ញុំនៅតូចគ្រួសារខ្ញុំអត់ ខ្ញុំដើររើសកំប៉ុងអេតចាយតាម [រោង] ការគេជាមួយបងខ្ញុំ។ ពេលខ្លះក៏គេវាយ»។

ងាកមកអ្នកស្រី ជន ដារី ដែលជាម្តាយរបស់ ស្រីនី វិញបានប្រាប់ថា គាត់មានកូន ៤នាក់ ហើយស្រីនីជាកូនទីពីរ។ សព្វថ្ងៃពួកគាត់រស់នៅជុំគ្នាក្នុងផ្ទះតូចមួយដែលសង់នៅមាត់ស្ទឹងក្នុងស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ដែលមានដាំបន្លែបៃតងបន្តិចបន្តួចជុំវិញផ្ទះគ្រាន់ចម្អិនម្ហូប។

ស្រ្តីមានមុខរបរជាអ្នករើសអេតចាយរូបនេះបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែជីវភាពលំបាកពេក សូម្បីតែផ្ទះខ្ទមដែលអ្នកស្រីកំពុងតែនៅ ក៏ខ្ចីលុយគេយកមកសាងសង់ដែរ។

អ្នកស្រី ដារី បន្ថែមថា ដំបូងឡើយអ្នកស្រីមិនអនុញ្ញាតឱ្យកូនហាត់ប្រដាល់ទេ ដោយបារម្ភពីកូនស្រីខ្លាចចូលប្រកួតមានបញ្ហា។ ប៉ុន្តែកូនស្រីគាត់នៅតែជម្នះសុំទៅហាត់ព្រោះតែស្រឡាញ់វិស័យមួយនេះ។

ដោយឃើញការតាំងចិត្តរបស់កូនព្យាយាមហាត់ ហើយប្រកួតឈ្នះបានមេដាយមាសទៀតនោះ អ្នកស្រីគ្មានអ្វីជំទាស់ទៀតឡើយ មានតែជំរុញកូនបន្ថែម។

អ្នកស្រី៖ «ខ្ញុំជូនកូនមកហាត់រាល់ថ្ងៃហ្នឹង ពេលកូនខ្ញុំចេញម៉ោង៧ ខ្ញុំមកអង្គុយចាំកូនខ្ញុំដល់ម៉ោង៩បានខ្ញុំទៅផ្ទះ។ ពេលហាត់ចប់លោកគ្រូគាត់ទុកពេលកន្លះម៉ោងបង្រៀនអក្សរថែម»។

អ្នកស្រីបានរំឮកពីអតីតកាលទាំងទឹកភ្នែករលីងរលោងថា គាត់អាណិតកូនខ្លាំងណាស់ដោយមិនដឹងជាមានអ្វីទៅនិយាយជាមួយកូនទេ ព្រោះតែចង់ជួយគ្រួសារកូនរបស់អ្នកស្រីហត់ខ្លាំងណាស់ តស៊ូជម្នះនូវភាពខ្មាស់អៀន មិនដែលខ្វល់ថាមានអ្នកណានិយាយអ្វីមិនល្អពីខ្លួននោះទេ។

លោក ធៀន ថាមុត វ័យ៤២ឆ្នាំ ជាឪពុករបស់ស្រីនី និងមានមុខរបរជាសន្តិសុខ លើកឡើងថា ដោយសារតែជីវភាពគ្រួសាររបស់គាត់នៅលំបាកនៅឡើយ លោកមិនអាចឱ្យស្រីនីបោះបង់អាជីពជាកម្មការិនីមកហាត់ប្រដាល់ពេញលេញនោះទេ។

លោកថា ស្រីនីអាចឈប់ពីការងាររោងចក្រមកហាត់ប្រដាល់ដើម្បីក្តីសុបិនរបស់ខ្លួន ប្រសិមនបើស្ថានភាពគ្រួសារបានប្រសើរជាងនេះ។

អង្គុយលើកៅអីក្រោមសំយ៉ាបស័ង្កសី លោកថាមុត បន្ថែមថា៖« គាត់ [ស្រីនី] រាល់ថ្ងៃហត់ [មាន] ផលលំបាកខ្លាំងបំផុតនិយាយឱ្យត្រង់គាត់ជួយខ្ញុំហ្មង បើគាត់អត់មានជួយគ្រួសារ គាត់អត់មានអ្វីត្រូវពិបាកទេគាត់ហាត់ពេញលេញគាត់មានបច្ចេកទេសរឹតតែល្អជាងហ្នឹងទៀត រាល់ថ្ងៃខ្ញុំអាណិតកូនដែរតែធ្វើម៉េចយើងជីវភាពកំពុងតែទាល់»។

និយាយដោយក្តីជឿជាក់ លោកសង្ឃឹមថា ថ្ងៃណាមួយកូនស្រីរបស់លោកនឹងមានឱកាសអាចឈរជើងនៅក្នុងវិស័យប្រដាល់ ក្នុងនាមជាកីឡាការិនីគុនខ្មែរជម្រើសជាតិ។

ងាកមកលោក រស់ សុជា ដែលជាគ្រូនៅក្លឹបប្រដាល់ចក្រវាឡគុនខ្មែរដែលបង្ហាត់ស្រីនីដោយផ្ទាល់នោះលើកឡើងថា ស្រីនីគឺជាក្មេងស្រីឧស្សាហ៍ព្យាយាមយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការហាត់ ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាបញ្ហានោះគឺគាត់មិនសូវមានពេលហាត់ដិតដល់។

ពាក់អាវសហព័ន្ធគុនខ្មែរអង្គុយក្រោមសំយ៉ាបក្លិបប្រដាល់របស់ខ្លួន លោកសុជាបន្ថែមថា៖ «ស្រីនី អាវុធគាត់ចេញធ្ងន់ ដៃជើងគាត់ដូចមនុស្សប្រុសអ៊ីចឹង ប៉ុន្តែគាត់អត់មានពេលហាត់គ្រប់គ្រាន់ អ៊ីចឹងវាស្ទើរស៊ូស [កម្លាំង]»។

ដោយឡែកយុវជនម្នាក់ទៀតឈ្មោះ វៃ វឌ្ឍនា អាយុ១៩ឆ្នាំ ដែលជាសិស្សរួមគ្រូជាមួយស្រីនី ក៏កំពុងតែហាត់ប្រដាល់ត្រៀមប្រកូតក្នុងពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខដែរនោះបានប្រាប់ថា ការហាត់របស់ស្រីនីមានការលះបង់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែស្រីនីភាគច្រើនហាត់ជង្គង់ជាមួយបាវសាក់ ដោយសារតែមិនមានយុវតីផ្សេងហាត់ជាមួយ។

កំពុងអង្គុយនៅខាងមុខសំយ៉ាបក្លឹបប្រដាល់ ស្រីនី និយាយទាំងទឹកមុខញញឹមថា៖ «ក្តីស្រមៃរបស់ខ្ញុំៗចង់ក្លាយជាកីឡាការិនីម្នាក់ដែលតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជាដោយសារកម្ពុជាយើងខ្វះកីឡាការិនីច្រើនណាស់។ ខ្ញុំមានចំណាប់អារម្មណ៍ថា ចង់ក្លាយជាកីឡាការិនីតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជាចូលជម្រើសជាតិដែរ»៕

គ.ជ.ប៖ អ្នកណែនាំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋគូសសន្លឹកឆ្នោតចោលពេលទៅបោះឆ្នោតនឹងត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Fri, 14 Jul 2023 03:57:32 +0000

គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) កាលពីថ្ងៃទី១១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រកាសថា បុគ្គលដែលណែនាំ ឬញុះញង់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគូសសន្លឹកឆ្នោតចោលនៅពេលបោះឆ្នោតនឹងត្រូវន្ទាទោសតាមច្បាប់។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ គ.ជ.ប ចេញនៅថ្ងៃ១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ លើកឡើងថា មានបុគ្គលមួយចំនួននៅតែបន្តយុទ្ធនាការ តាមបណ្តាញសង្គមព័ត៌មាន ណែនាំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋគូសសន្លឹកឆ្នោតចោល ដើម្បីឲ្យសន្លឹកឆ្នោតទាំង អស់នោះក្លាយជាសន្លឹកឆ្នោតមិនបានការ ដោយហេតុថាគ្មានគណបក្សភ្លើងទៀន។

គ.ជ.ប បន្ថែមថា បុគ្គលណាដែលប្រព្រឹត្តដូចខាងលើនឹងទទួលទោស តាមមាត្រា១៤២ ថ្មីនៃច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រដែលចែងថា ត្រូវផាកពិន័យជាប្រាក់ពី ៥លានរៀល ទៅ២០លានរៀល ដោយពុំទាន់គិតដល់ទោសព្រហ្មទណ្ឌផ្សេងទៀត។

មាត្រា១៤២ថ្មីនៃច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រដែលទើបធ្វើវិសោធនកម្មចែងថា ការណែនាំដោយប្រើមធ្យោបាយទុច្ចរិតរួមមានការញុះញង់ឲ្យអ្នកបោះឆ្នោតបំផ្លាញ ឬធ្វើឲ្យខូចសន្លឹកឆ្នោតធ្វើឲ្យបាត់ទំនុកចិត្តលើការសម្ងាត់នៃការបោះឆ្នោត និងធ្វើឲ្យមានការភាន់ច្រឡំនាំឲ្យបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើការបោះឆ្នោត នឹងត្រូវប្រឈមមុខតាមផ្លូវច្បាប់។

បុគ្គលណាដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសដូចខាងលើ នឹងត្រូវលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជីបោះឆ្នោត ឬលុប បេក្ខភាពរបស់សាមីខ្លួន ឬដកសិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតរបស់សាម៉ីខ្លួនរយៈពេលយ៉ាងតិច៥ឆ្នាំបន្ថែមទៀតដោយ គ.ជ.ប ។

សមាជិក និងជាអ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការណ៍ដែលប្រជាពលរដ្ឋគូសសន្លឹកឆ្នោតដែលមិនអាចយកជាការបាននោះ គឺវាផ្ទុយពីគោលការណ៍ដែលច្បាប់ចង់បាន ដែលនោះហើយគឺជាការអនុវត្តដែលខុសពីច្បាប់។

លោកថា៖ «ច្បាប់យើងកំណត់៥ឆ្នាំ បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋអញ្ជើញទៅបោះឆ្នោត មានការរៀបចំការបោះឆ្នោត ឲ្យប្រជាពលទៅបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រសម្រាប់នីតិកាល ៥ឆ្នាំម្តង។ អ៊ីចឹងការដែលទៅគូស គឺគូសដើម្បីជ្រើសរើសគណបក្សណាមួយដែលស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ប៉ុន្តែបើទៅគូសដើម្បីបំផ្លាញសន្លឹកឆ្នោតបានន័យថា វាអត់ចំគោលដៅនៃច្បាប់ចង់បានទេ អ៊ីចឹងនោះហើយគឺជាការអនុវត្តខុសច្បាប់»។

លោក កន សាវាង្ស មន្ត្រីសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេតរបស់គណៈកម្មាធិការដើម្បីការបោះឆ្នោត ដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា ហៅកាត់ថាខុមហ្វ្រែល លើកឡើងថា ច្បាប់ដែលបានចែងរួចហើយ គឺត្រូវតែអនុវត្ត ដូច្នេះអ្នកដែលញុះញង់គឺត្រូវតែប្រឈមមុខនឹងច្បាប់ដែលបានចែងជាធរមាន។

លោកថា៖ «អាហ្នឹងជាធម្មតាទេ ធម្មតាកាលណាច្បាប់គេមានចែងហើយ យើងមិននិយាយ ទេថាច្បាប់ហ្នឹងចែងទៅវាកម្រិតណាទេ កាលណាច្បាប់គេចែងហើយ គឺថាគ្រប់គ្នាត្រូវតែអនុវត្តតាមហើយ។ អ៊ីចឹងយើងមិននិយាយថាច្បាប់និយាយយ៉ាងម៉េចទេ ប៉ុន្តែជាទូទៅអ្នកដែលណែនាំហ្នឹងគឺថា ជាការពិតណាស់ តាមច្បាប់ត្រូវមានទោសចឹង។ ខ្ញុំមិនមានយោបល់អីទៀតទេដោយសារតែច្បាប់បានសម្រេច ហើយមកស្រាយដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញរួចហើយ»។

យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបន្តថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅតែមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការធ្វើតាមឆន្ទៈរបស់ខ្លួន ដើម្បីសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសគណបក្សនយោបាយដែលខ្លួនពេញចិត្ត។

លោកនិយាយថា៖ «ប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិក្នុងការសម្រេចគូសបែបណាៗជាសិទ្ធិ ជាសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចទៅតាមផ្លូវច្បាប់ថា ត្រូវតែគូសបែបនេះ បែបនោះ អាហ្នឹងគឺវាមិនមានទេ»។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តនីតិកាលទី៧ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយមិនមានគណបក្សប្រឆាំងលេចធ្លោណាមួយអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានឡើយ បន្ទាប់ពីគណបក្សភ្លើងទៀនត្រូវបានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ហាមឃាត់មិនឱ្យចូលរួមឈរឈ្មោះ ដោយមូលហេតុកង្វះឯកសារផ្លូវច្បាប់៕

Q&A៖ បញ្ហាប្រឈមរបស់ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជា

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 11 Jul 2023 15:53:34 +0000

លោក ឌីថេ ហូយ៉ា ប្រធានកម្មវិធីប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស និងទេសន្តរប្រវេសន៍នៃអង្គការសង់ត្រាល់ បានលើកឡើងថា ពលករចំណាកស្រុកដោយមិនមានការការពារគឺគ្រោះថ្នាក់ ដោយគាត់អាចធ្លាក់ក្នុងចំណីនៃអំពើជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរកម្លាំងពលកម្ម រងការរំលោភបំពានទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ។ លោកបានអំពាវនាវឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើយ៉ាងណាសម្រួលដល់ការធ្វើឯកសារស្របច្បាប់ដល់ពួកគាត់ កុំឱ្យគាត់ត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើនដែលនាំឱ្យវាជាបន្ទុកបន្ថែមដល់ពលករចំណាកស្រុក។

ខាងក្រោមនេះជាកិច្ចសម្ភាសន៍រវាងលោក ឌីថេ ហូយ៉ា ជាមួយលោក លី រូស្សឡាន សិក្ខាកាមរបស់ Newsroom Cambodia អំពីមូលហេតុដែលពលករធ្វើចំណាកស្រុក និងបញ្ហាប្រឈមរបស់ពួកគេ ព្រមទាំងដំណោះស្រាយរបស់មជ្ឈដ្ឋានពាក់ព័ន្ធគួរមានចំពោះបញ្ហាទាំងនោះ។

Q: ជម្រាបសួរលោក ឌីថេ ហូយ៉ា!
A: បាទ ជម្រាបសួរ!

Q: តើបច្ចុប្បន្នពលករចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសទាំងស្របច្បាប់ និងខុសច្បាប់មានចំនួនប៉ុន្មាន?
A: តួរលេខរបស់ក្រសួងការងារយើងឃើញថាប្រមាណជា ១លាន ៣សែននាក់ហ្នឹងតួរលេខផ្លូវការ។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់អង្គការសង់ត្រាល់ យើងធ្វើកិច្ចការងារផ្ទាល់ជាមួយពលករយើងប៉ាន់ប្រមាណថាពលករដែលចំណាកស្រុកធ្វើការនៅស្រុកគេនេះ ខ្ទង់២លាន ២សែននាក់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះបាទ ទាំងមានឯកសារ និងមិនមានឯកសារ។

Q: តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលនាំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋសម្រេចចិត្តចាកចេញពីស្រុកកំណើតទៅធ្វើការនៅបរទេស?
A: វាមានកត្តាធំៗពីរបី កត្តាទី១ គេហៅកត្តានៃសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ ដែលគាត់នៅក្នុងស្រុកមិនមានការងារធ្វើ មានន័យថាកត្តាអត់មានការងារធ្វើនៅក្នុងស្រុក គាត់ត្រូវតែចំណាកស្រុកទៅស្រុកគេដើម្បីរកការងារធ្វើបានប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវភាព។ កត្តាទី២ យើងឃើញថាពលរដ្ឋ ឬពលករដែលចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅស្រុកគេនោះ យើងឃើញតាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីៗនោះ ហេតុផលប្រមាណជា ៧០ ទៅ៨០ភាគរយដោយហេតុផលនៃការជំពាក់បំណុល ធនាគារ មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬអ្នកដែលផ្តល់កម្ចី ហ្នឹងហេតុផលទីពីរ។

ហេតុផលទី៣ យើងឃើញថាពលរដ្ឋដែលគាត់ធ្វើស្រែ ធ្វើចម្ការ ឬធ្វើកសិកម្មហ្នឹង ហាក់ដូចជាមិនទទួលបានផលដែលអាចចិញ្ចឹមជីវភាពបាន ផ្ទុយទៅវិញផលដំណាំដាំដុះរបស់គាត់ហ្នឹងបែរទៅជាដាំហើយបានត្រឹមតែសងថ្លៃជី ឬមួយជំពាក់បំណុលថែមអីទៀតជាដើមអ៊ីចឹង។

អ៊ីចឹងយើងឃើញថា ហេតុផលពីរបីនេះជាហេតុផលធំៗដែលពលរដ្ឋខ្មែរយើង លោកចំណាកស្រុកទៅធ្វើការងារនៅស្រុកគេហ្នឹងបាទ។

Q: តើការធ្វើចំណាកស្រុកធ្វើឱ្យមានភាពវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានបែបណាខ្លះចំពោះពលករ និង សង្គម?
A: វាអាចមានទាំងផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន ក៏ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យទៅលើថា តើរដ្ឋមានគោលនយោបាយក្នុងការកែច្នៃឱ្យក្លាយទៅជាផលវិជ្ជមានច្រើនជាងអវិជ្ជមានយ៉ាងម៉េច ហ្នឹងគឺវាអាស្រ័យទៅលើតួអង្គរដ្ឋតែម្ដង។

ឧទាហរណ៍ថា ខ្ញុំលើកពីចំណុចវិជ្ជមានវិញ ចំណុចវិជ្ជមានមានន័យថាបើពលរដ្ឋយើងលោកធ្វើការស្រុកគេ ទី១ គាត់អាចនឹងបានជំនាញពាក់ព័ន្ធនឹងការងាររបស់គាត់ដែលគាត់ធ្វើការងារស្រុកគេហើយ អ្នកខ្លះធ្វើការរហូតដល់ ១០ឆ្នាំឯណោះ ចឹងមានន័យថាគាត់មានជំនាញផ្នែកការងាររបស់ពួកគាត់។

ឧទាហរណ៍ វិស័យសំណង់ វិស័យរោងចក្រ វិស័យឧស្សាហកម្ម និងកសិកម្មអីផ្សេងៗ ក៏ដូចនៅក្នុងប្រទេសថៃគាត់ធ្វើការតាមភោជនីយដ្ឋាន អ៊ីចឹងគាត់មានជំនាញធ្វើម្ហូបហ្នឹង គាត់អាចថាមានឱកាសក្នុងការត្រឡប់មកស្រុកខ្មែរវិញគឺគាត់អាចនឹងរកការងារធ្វើបាន ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃសក្ដានុពលនៃជំនាញ ដែលអាចចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិនៅពេលដែលគាត់បញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារ ឬក៏ត្រឡប់មកស្រុកខ្មែរវិញ ហ្នឹងយើងឃើញថាចំណុចវិជ្ជមានគឺគាត់បានជំនាញ។

វិជ្ជមានទី២ យើងឃើញថា ក្នុងខណៈពេលដែលគាត់អត់មានប្រាក់ចំណូល គាត់អត់មានលុយសងបំណុលគេ ហើយគាត់ចំណាកស្រុកអាចថាមានឱកាសក្នុងការអាច ទីមួយអាចចិញ្ចឹមជីវភាពបាន ទីពីរអាចដោះបំណុលគេខ្លះៗអីជាដើម អ៊ីចឹងយើងឃើញថាកត្តាវិជ្ជមាន គឺវាមានបែបហ្នឹង។

ទី៣ យើងឃើញថាផ្នត់គំនិត ការមើលឃើញទស្សនវិស័យរបស់ពលករចំណាកស្រុកគាត់អាចមានការប្រៀបធៀបហើយថា តើដំណើរការដឹកនាំរដ្ឋនៅស្រុកគេ ហើយនិងស្រុកយើងហ្នឹង វាមានលក្ខណៈខុសគ្នាយ៉ាងម៉េច ដូចគ្នាយ៉ាងម៉េច គេហៅថាទស្សនវិស័យមើលសង្គមខាងក្រៅបានច្បាស់ជាងសង្គមតែខាងក្នុងប្រទេស យើងគិតថាវាជាចំណុចវិជ្ជមានសម្រាប់របស់ពួកគាត់។

ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញចំណុចអវិជ្ជមាននៃការធ្វើចំណាកស្រុក ប្រសិនបើគាត់ចំណាកស្រុកដោយមិនមានប្រព័ន្ធការការពារទេ ពលរដ្ឋទាំងអស់នោះមិនត្រឹមតែបានផលប្រយោជន៍ដូចខ្ញុំលើកឡើងខាងលើទេ ប៉ុន្តែវាថែមទាំងគាត់ធ្លាក់ទៅក្នុង គេហៅចំណីនៃអំពើជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរកម្លាំងពលកម្ម។

ហើយទី២ ចំណុចអវិជ្ជមាននោះគឺថាគាត់មិនមាន គេហៅពលករ Unskilled worker (ពលករដែលមិនមានជំនាញ) ប្រភេទពលករមិនមានជំនាញនេះគឺជាពលករមួយដែលធ្វើការងារគ្រោះថ្នាក់ មិនទទួលបានការគោរពសិទ្ធការងារ ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ហើយគាត់រងនូវអំពើរំលោភបំពានផ្សេងៗ ហើយប្រាក់ឈ្នួលគាត់ក៏មិនបានច្រើន អ៊ីចឹងចុងក្រោយគាត់នៅសល់តែជំងឺ ហើយត្រឡប់មកផ្ទះវិញគឺថា មិនមានលុយកាក់សល់ដើម្បីបន្តចិញ្ចឹមជីវភាព ឬមួយធ្វើមុខរបរអីផ្សេងៗ វាធ្លាក់ទៅជាបន្ទុកនៃសង្គមបន្ថែមទៀត។

ទី៣ យើងមើលឃើញថា កាលណាការធ្វើចំណាកស្រុកមួយដែលរដ្ឋមិនមានផែនការក្នុងការទទួលឱ្យគាត់បានឱកាសប្រើប្រាស់ជំនាញចំណេះដែលគាត់ធ្វើការនៅស្រុកគេទេ គាត់ត្រឡប់មកវិញគាត់នៅតែជាបុគ្គល ឬក្រុមជនដែលត្រូវបានសង្គមមើលមិនឃើញ ហើយគាត់មិនមានការងារធ្វើ ហើយកូនរបស់គាត់ហ្នឹងកាលណាគាត់អត់មានការងារធ្វើ គាត់អត់មានប្រាក់ចំណូលគាត់អត់មានមុខរបរ កូនរបស់គាត់ច្បាស់ណាស់នឹងត្រូវចំណាកស្រុកទៅដូចគាត់អ៊ីចឹង

អ៊ីចឹងការសិក្សារៀនសូត្ររបស់កូនៗនៃពលករចំណាកស្រុកហ្នឹងក៏មិនមានឱកាសល្អក្នុងការបន្តការសិក្សាឱ្យបានល្អដូចជនដទៃដែរ អ៊ីចឹងយើងឃើញថា នេះជាផលអវិជ្ជមានសម្រាប់ពលករចំណាកស្រុក។

ហើយផលអវិជ្ជមាន ដែលគិតថាវាជាផលអាក្រក់ខ្លាំងមួយទៀតនោះគឺថា ស្ត្រីដែលលោកចំណាកស្រុកទៅប្រទេសគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួនដូចជា ប្រទេសចិន ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ឬមួយប្រទេសមជ្ឈឹមបូព៌ា នៅខាងអារ៉ាប់អីជាដើម។

អ៊ីចឹងយើងឃើញថាមានការរងអំពើរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរណាស់ បាត់ខ្លួនផង ត្រូវបានគេរំលោភធ្វើបាបទាំងផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ផ្លូវភេទ ជាដើម។

អ៊ីចឹងយើងឃើញថាពួកគាត់ហ្នឹង បាត់បង់ស្មារតី គេហៅថាក្លាយជាជនដែលកង្វះស្មារតីអីជាដើម អ៊ីចឹងយើងឃើញថា ផលអវិជ្ជមាននេះវាធ្ងន់ធ្ងរប្រសិនបើយន្តការនៃការការពាររបស់រដ្ឋមិនធានានូវការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ការការពារសិទ្ធិមនុស្ស ការការពារសិទ្ធិពលរដ្ឋ ហើយតាមដានក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយ ជាពិសេសគឺរដ្ឋដែលមាន MOU (អនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា) ស្រាប់ជាមួយរដ្ឋកម្ពុជាហ្នឹង យើងមិនបានចុះធ្វើការកិច្ច ឬសួរអំពីសុខទុក្ខរបស់គាត់ទេ។

ពួកគាត់នឹងរងគ្រោះខ្លាំងណាស់ ដូចជាស្ត្រីបម្រើការងារតាមផ្ទះនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីអីជាដើម ដូចជាពលករដែលធ្វើការចុះទូកនៅប្រទេសថៃជាដើម ដូចជាពលករ ពលការិនីដែលធ្វើការតាមវិស័យសំណង់នៅប្រទេសថៃ ដែលជាវិស័យមួយគ្រោះថ្នាក់អីជាដើម។ អ៊ីចឹងយើងឃើញថាវាផ្តល់ផលអវិជ្ជមាន និងផ្ដល់ផលគ្រោះថ្នាក់ដល់ពលករចំណាកស្រុកមែនទែនបាទ។

Q: ងាកមកកុមារដែលជាកូនរបស់ពលករចំណាកស្រុកវិញ តើពួកគេប្រឈមនឹងបញ្ហាអ្វីខ្លះ?
A: យើងឃើញពលករដែលធ្វើការងារតាមចម្ការ ឬតាមសំណង់អីនេះ គាត់មិនមានឱកាសទទួលបានការរៀនសូត្រទេ ហើយការងារសំណង់ អត់នៅនឹងកន្លែងទេ ហើយមួយកន្លែងទៅមួយកន្លែង អ៊ីចឹងពួកគាត់នឹងមិនទទួលបានការអប់រំការរៀនសូត្រទេ ទីមួយ។

ហើយទីពីរយើងឃើញថាបរិស្ថាននៃការរស់នៅតាមសំណង់ហ្នឹង វាពិបាក កខ្វក់ អាក្រក់ ហើយគ្រោះថ្នាក់អីជាដើម អ៊ីចឹងទៅភាពលូតលាស់នៃចំណេះដឹងនៃការយល់ឃើញរបស់ពួកគាត់នឹងគឺថាវាក្រិន វាស្ថិតនៅក្នុងបរិយាកាសបែបហ្នឹង។

Q: តើគួរមានវិធានការដោះស្រាយបែបណា?
A: វិធានការដោះស្រាយ វាមានវិធានការរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលយូរអង្វែង ដូចខ្ញុំបានបញ្ជាក់អ៊ីចឹងថា ទី១ គឺរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែរៀបចំនូវគោលនយោបាយវិនិយោគនៅក្នុងស្រុក ធ្វើម៉េចឱ្យមានការងារនៅក្នុងស្រុកធ្វើ កាត់បន្ថយការធ្វើចំណាកស្រុក ហើយឱ្យមានការងារធ្វើក្នុងស្រុក គាត់បានចូលរួមចំណែកក្នុងការកសាងជាតិផង គាត់បានទទួលនូវប្រយោជន៍ចិញ្ចឹមជីវភាពនៅក្នុងស្រុកផង តាមរយៈធ្វើយ៉ាងណាបង្កបរិកាសនយោបាយក្នុងការដឹកនាំរដ្ឋឱ្យមានការវិនិយោគពីបរទេសក្តី សហភាពអឺរ៉ុបក្តី ចូលមកវិនិយោគក្នុងស្រុកខ្មែររបស់យើង គឺលោកមានការងារធ្វើ។

ទី២ គឺវិស័យកសិកម្មធ្វើម៉េចជំរុញឱ្យមានការដាំដុះប្រកបដោយគុណភាព ហើយមានការនាំចេញ មានទីផ្សារ ធានាតម្លៃទីផ្សារ ដូចអ្នកជិតខាង ដូចថៃ ដូចវៀតណាមមអ៊ីចឹងទៅ គេនាំទៅប្រទេសចិនក្នុងមួយឆ្នាំៗរាប់ពាន់លានដុល្លារ ប៉ុន្តែចំណែកយើងវិញ យើងហាក់ដូចជានៅក្នុងប្រទេសកសិកម្មដែរ ប៉ុន្តែយើងមិនមានធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្ម ហើយយើងគ្មានរកទីផ្សារឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទៀត ហ្នឹងវាជាចំណុចដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវគិតគូរ។

ចំណុចទី៣ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងធ្វើយ៉ាងណាប្រសិនបើគាត់ធ្វើចំណាកស្រុកហើយ ត្រូវតែរៀបចំផែនការឱ្យគាត់បានចំណាកស្រុកដោយសុវត្ថិភាព កុំឱ្យការចំណាកស្រុកប្រថុយប្រថានគ្រោះថ្នាក់ និងផ្លូវជួញដូរអីជាដើមអ៊ីចឹងទៅ។

ហើយយើងមានផែនការជាក់លាក់ច្បាស់លាស់ដើម្បីប្រមូលធនធានដែលគាត់មានចំណេះជំនាញ បទពិសោធធ្វើការងារនៅក្រៅប្រទេសហ្នឹង ត្រឡប់មកវិញឱ្យគាត់មានការងារធ្វើបានប្រាក់ចំណូលចូលរួមកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ហើយនិងកសាងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់ពួកគាត់។

Q: ក្នុងករណីមានការរំលោភសិទ្ធិ ឬការបោកប្រាស់ណាមួយទៅលើពលករ តើពួកគាត់អាច ស្វែងរកជំនួយបែបណាបាន?
A: គាត់អាចស្វែងរកជំនួយបានតាមរយៈ ស្ថានទូត ស្ថានកុងស៊ុល នៅប្រទេសទទួល ហ្នឹងជាយន្តការទទួលពាក្យបណ្ដឹងដោះស្រាយវិវាទ ដោះស្រាយបញ្ហា ទីមួយជាជម្រើសរបស់គាត់។ ជម្រើសទីពីរបើសិនជាគាត់មិនស្គាល់ ផេក លេខទូរសព្ទរបស់ស្ថានទូត ស្ថានកុងស៊ុលនៃប្រទេសទទួលទេ គាត់ក៏អាចទៅទាក់ទងតាមលេខទូរសព្ទរបស់អង្គការសង់ត្រាល់ តាមរយៈផេករបស់អង្គការសង់ត្រាល់បាទ។

Q: តើរដ្ឋាភិបាល ឬអង្គការពាក់ព័ន្ធគួរមានវិធានការអ្វីបន្ថែមទៀតដើម្បីជួយសម្រួលដល់ពលករចំណាកស្រុក?
A: សព្វថ្ងៃនេះបញ្ហាប្រឈមរបស់ពួកគាត់ខ្លាំងគឺ បញ្ហាការចំណាយទៅលើឯកសារស្របច្បាប់ គាត់ត្រូវចំណាយលុយច្រើនណាស់ ចឹងរឿងដែលត្រូវធ្វើជាបន្ទាន់ហ្នឹង គឺថាធ្វើម៉េចកុំឱ្យគាត់ចំណាយលុយទៅលើការធ្វើឯកសារស្របច្បាប់ ដូចជា Passport (លិខិតឆ្លងដែន) Work permit (ប័ណ្ណការងារ) អីផ្សេងៗដែលគាត់ចំណាយរហូតដល់ពាន់ដុល្លារឯណោះ ហើយគាត់ក្រផងចំណាយលើហ្នឹងទៀត មានន័យថាការចំណាកស្រុកបន្ថែមបន្ទុកឱ្យគាត់កាន់តែជំពាក់លុយគេទៀត។

អ៊ីចឹង មួយគឺត្រូវតែមិនមែនជាបន្ទុកនៃការចំណាយរបស់ពលករទេប្រសិនបើពលករចំណាកស្រុកទៅស្រុកគេ វាជាបន្ទុករបស់ថៅកែនៃប្រទេសទទួលហ្នឹង ទីមួយរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែធ្វើឱ្យបានបញ្ហាហ្នឹង។

ទីពីរគឺរក្សានូវតម្លាភាពនៃការជ្រើសរើសពលករ ហើយប្រសិនបើយកប្រាក់ គេហៅថាថ្លៃធ្វើដំណើរ ថ្លៃធ្វើឯកសារអីទាំងអស់ហ្នឹង គឺថាត្រូវតែតម្លាភាពបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថាចំនួនប៉ុន្មាន ហើយមានកម្រិតទាបបំផុត ខ្ញុំគិតថាយ៉ាងច្រើនមិនលើសពី ៥០ដុល្លារហ្នឹងវាច្រើនពេកហើយសម្រាប់ពលរដ្ឋនោះ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃមិនអ៊ីចឹងទេ វាលើសរហូតដល់ពាន់ដុល្លារ អ៊ីចឹងហើយដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែធ្វើ ហើយជារឿងមួយដែលមិនពិបាកធ្វើទេ ងាយបំផុតហើយប្រសិនបើចង់ធ្វើ។

ចំពោះអង្គការពាក់ព័ន្ធ ទីមួយផ្សព្វផ្សាយទៅតាមមូលដ្ឋានឱ្យពលរដ្ឋមានការយល់ដឹងអំពីការធ្វើចំណាកស្រុកដោយសុវត្ថិភាព កុំប្រថុយប្រថាន ចៀសវាងចាញ់បោកជនទុច្ចរិត ឬក្រុមហ៊ុនទុច្ចរិតអីជាដើម ឱ្យគាត់យល់អំពី ដំណើរការនៃការធ្វើចំណាកស្រុក ធ្វើម៉េចឱ្យគាត់មានសុវត្ថិភាព។

ទីពីរ យន្ដការទទួលពាក្យបណ្ដឹងផ្សេងៗរបស់ជនរងគ្រោះហ្នឹង ក៏ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយបានទូលំទូលាយ នៅពេលដែលគាត់មានបញ្ហាគាត់បានដឹងថាអ្នកណាដែលអាចជួយគាត់បាន។ ទីបីអង្គការសង្គមស៊ីវិលក៏ត្រូវតែ សហការ ធ្វើកិច្ចការងារ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលចេញគោលនយោបាយដែលគាំពារនូវសិទ្ធិសេរីភាព ជាពិសេសគឺការការពារសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋដែលធ្វើការ នៅស្រុកគេឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

Q: បាទ! អរគុណលោក ឌីថេ ហូយ៉ា ដែលបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់ Newsroom Cambodia។
A: បាទ! បាទអរគុណច្រើន៕

រដ្ឋាភិបាលសម្រេចហាមឃាត់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុន Meta ២២រូបមិនឱ្យចូលប្រទេស

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Thu, 06 Jul 2023 04:02:22 +0000

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចហាមឃាត់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលត្រួតពិនិត្យនៃក្រុមហ៊ុន Meta ចំនួន ២២រូបមិនឱ្យចូលប្រទេសកម្ពុជា ហើយត្រូវចេញពីកម្ពុជាក្នុងរយៈពេល ៤៨ម៉ោង បើមានអ្នកកំពុងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេស។នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ខាងលើដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែកក្កដា កន្លងទៅបានបញ្ជាក់ថា អនុសាសន៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលត្រួតពិនិត្យនៃក្រុមហ៊ុន Meta Platforms Inc. ឱ្យផ្អាកទំព័រហ្វេសប៊ុកលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មានលក្ខណៈនយោបាយ និងមានចេតនារារាំងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមិនឱ្យទទួលបានព័ត៌មានពីថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ពួកគេ។

លោកហ៊ុន សែន កាលពីល្ងាចថ្ងៃអង្គារ ក៏បានបង្ហាញមុខបុគ្គលទាំង ២២នាក់ខាងលើតាមរយៈបណ្តាញតេលេក្រាមរបស់លោកដោយផ្ជាប់សារថា មនុស្សទាំងនេះមិនអាចចូលប្រទេសកម្ពុជាបានអស់មួយជីវិត។

លោកបន្ថែមថា៖ «នេះជាលទ្ធផលដែលពួកអ្នកបង្កឡើងតាមរយៈនយោបាយជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា»។

ក្នុងចំណោមបុគ្គល ២២នាក់នោះមានមន្ត្រីសំខាន់ៗដូចជា លោកស្រី Helle Thorning-Schmidt អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក លោកស្រី Tawakkol Karman ជាអ្នកកាសែតស្រ្តីដែលឈ្នះរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពកាលពីឆ្នាំ២០១១ ជាដើម។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា កន្លងទៅរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានបណ្តេញតំណាងក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុកចេញពីកម្ពុជា និងបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាព ដូចជា ទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងកិច្ចសហការដៃគូក្នុងវិស័យឯកជននៅកម្ពុជា។

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះលោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកចាត់ការទូទៅអង្គការលីកាដូ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថារដ្ឋាភិបាលបណ្តេញក្រុមប្រឹក្សាភិបាលត្រួតពិនិត្យនៃក្រុមហ៊ុន Meta នេះ វាប្រញាប់ប្រញាលពេកព្រោះទុករយៈពេលខ្លី ដោយក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុកក៏ជាក្រុមហ៊ុនវិនិយោគមួយដែរនៅកម្ពុជា។

លោកអំ សំអាត បញ្ជាក់ថា៖ «ការដែលបណ្តេញចេញនេះក៏វាអាចធ្វើឱ្យគេមើលឃើញថាវាពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការវិនិយោគផ្សេងៗរបស់ក្រុមហ៊ុនបរទេសមួយចំនួនទៀត»។

គួររំលឹកផងដែរថា កាលពីថ្ងៃ២៩ ខែមិថុនា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសឈប់ប្រើ និងលុបទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកដែលមានអ្នកតាមដានប្រមាណ ១៤លាននាក់ ក្រោយក្រុមប្រឹក្សាភិបាលក្រុមហ៊ុន Meta អំពាវនាវឱ្យព្យួរទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីរយៈពេល ៦ខែ ដោយហេតុផលថាវីដេអូមួយរបស់លោក បានបំពានវិធានរបស់ក្រុមហ៊ុន Meta ស្តីពីការគំរាមកំហែងហិង្សា៕

លោក ហ៊ុន សែន ថា បើបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឈ្នះឆ្នោត រដ្ឋាភិបាលថ្មីនឹងចូលកាន់ដំណែងនៅចុងខែសីហា

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 27 Jun 2023 04:56:59 +0000

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃចន្ទនេះលើកឡើងថា ប្រសិនបើការបោះឆ្នោតក្នុងខែកក្កដាខាងមុខដំណើរការទៅដោយរលូន ហើយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឈ្នះឆ្នោត នោះរាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីនឹងស្បថចូលកាន់ដំណែងនៅថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។

ថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ «អគារសាលាយុត្តិធម្ម» ថ្មី ក្នុងសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី២៦ ខែមិថុនា លោក ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ក្រោយការបោះឆ្នោត សភានឹងប្រជុំក្រោមព្រះរាជអធិបតីព្រះមហាក្សត្រនៅថ្ងៃចន្ទ ទី២៨ ខែសីហា ហើយសភានឹងចូលស្បថនៅល្ងាចថ្ងៃដដែលនោះ។ ចំណែកថ្ងៃអង្គារបន្ទាប់ ទី២៩ ខែសីហា រាជរដ្ឋាភិបាលថ្មីចូលស្បថ និងអាចឡើងកាន់ដំណែងបាន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «នេះជាប្រក្រតីទិនសម្រាប់ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីក្រោយការបោះឆ្នោតនៅពេលខាងមុខ ក្នុងករណីដែលគណបក្សប្រជាជនឈ្នះខ្ញុំមានភារកិច្ចត្រូវរៀបចំបែបនេះ ប៉ុន្តែបើគណបក្សដទៃឈ្នះ អាហ្នឹងទុកឱ្យគេរៀបចំទៅ»។

កម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តអាណត្តិទី៧ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយមិនមានគណបក្សប្រឆាំងលេចធ្លោណាមួយអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានឡើយ បន្ទាប់ពីគណបក្សភ្លើងទៀនត្រូវបានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបើឆ្នោត (គ.ជ.ប) ហាមឃាត់មិនឱ្យចូលរួមឈរឈ្មោះ ដោយមូលហេតុកង្វះឯកសារ។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា សាស្រ្តាចារ្យវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកមិនទាន់ជឿជាក់ទាំងស្រុងនោះទេ ដោយលោកយល់ថា ប្រហែលជាគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចាស់នៅបន្តកាន់ដំណែងមួយរយៈសិន ទើបមានការផ្លាស់ប្តូរ ឬការផ្ទេរអំណាចទៅគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្ថានភាពអំណោយផលសម្រាប់គណបក្សកាន់អំណាច មិនមានអ្វីជាកត្តាប្រឈមបញ្ហាចម្បងអីទេ សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីដែលជាថ្នាក់ដឹកនាំវ័យក្មេងក៏អាចចូលកាន់នៅខែសីហា ដូចដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីលើកឡើងដែរ»។

យោងតាម មាត្រា១១៩ថ្មី នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថា តាមសេចក្តីស្នើពីប្រធាន ដោយមានមតិឯកភាពពីអនុប្រធានទាំងពីរនៃរដ្ឋសភា ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចាត់តាំងវរជនមួយរូប ក្នុងចំណោមតំណាងរាស្ត្រនៃគណបក្សដែលឈ្នះឆ្នោត ឱ្យបង្កើតរាជរដ្ឋាភិបាល។ វរជនដែលត្រូវបានចាត់តាំងនេះនាំសហការីដែលជាតំណាងរាស្ត្រ ឬជាសមាជិកគណបក្សតំណាងនៅក្នុងរដ្ឋសភា ដែលផ្គូរផ្គងឱ្យកាន់តំណែងផ្សេងៗក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលទៅសុំសេចក្ដីទុកចិត្តពីរដ្ឋសភា ។ កាលបើរដ្ឋសភាបានបោះឆ្នោតទុកចិត្តហើយនោះ ព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ចេញព្រះរាជក្រឹត្យតែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីទាំងមូល។ មុនចូលកាន់តំណែង គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវធ្វើសច្ចាប្រណិធាន ដូចមានខ្លឹមសារចែងក្នុងឧបសម្ព័ន្ធទី ៦៕

Vox Pop: ទស្សនៈរបស់ពលរដ្ឋចំពោះការប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Sun, 18 Jun 2023 16:55:29 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីក្រុងភ្នំពេញ មួយចំនួនបានលើកឡើងពីផលប្រយោជន៍ នៃការប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈ គឺមានសុវត្ថិភាព ផាសុកភាពល្អ ជួយកាត់បន្ថយការរំភាយឧស្ម័នពុលក្នុងបរិយាកាស និង ជួយកាត់បន្ថយការចំណាយ។ ទន្ទឹមនឹងផលប្រយោជន៍ ការប្រើប្រាស់រថយន្ត សាធារណៈ ក៏មានភាព លំបាកផងដែរ គឺមានភាពយឺតយ៉ាវ ហើយកម្មវិធីប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈនៅក្នុងទូរស័ព្ទដៃមិនសូវដំណើរការល្អនោះទេ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៥នាក់អំពីទស្សនៈរបស់ពួកគាត់ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់សេវារថយន្តក្រុងសាធារណៈក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។

កញ្ញា យុង សៀង ហុង ជាសិស្សវិទ្យាល័យមួយរូបក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ លើកឡើងថាការជិះរថយន្តសាធារណៈពិតជាល្អ ងាយស្រួល មានសុវត្ថិភាព និងផាសុកភាព ព្រោះបើជិះម៉ូតូអាចមានគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ និងមិនបង់ថ្លៃសេវានោះទេសម្រាប់សិស្សដែលមានកាតសម្គាល់ខ្លួន។ កញ្ញាបន្តថា រយៈពេលនៃការរងចាំរថយន្តក្រុងអាស្រ័យ ទៅលើចរាចរណ៍ បើលើផ្លូវស្ទះអាចរងចាំយូរតែបើអត់ស្ទះអាចប្រហែល១៥នាទីទៅ២០នាទី។

កញ្ញា យុង សៀង ហុង

កញ្ញាថា៖« បើជិះឡានក្រុងសាធារណៈអញ្ចឹង ខ្ញុំសិស្សគឺមិនចំណាយថវិកាទេ»។

លោក ចាន់ ថី អាយុ២៣ឆ្នាំ ជានិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច(RULE) យល់ឃើញថាការប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈពិតជាមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ មិនមានគ្រោះថ្នាក់ប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតហើយកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ បានច្រើនជាងមុន តែបញ្ហានោះគឺរថយន្តសាធារណៈបើកបរមិនសូវទៀងទាត់ម៉ោងនោះទេ។

លោកនិយាយថា៖ «សុំឱ្យឡានក្រុងដំណើរលឿន ព្រោះអីពេលខ្លះយឺតមែនទែន ជាពិសេសខ្សែលេខ១គឺយឺតខ្លាំងហ្មង កន្លះម៉ោង ជួនកាលចាំទៅដល់១ម៉ោងជាង បើខ្សែលេខ៣ហ្នឹងគឺលឿនទាន់ចិត្ត»។

កញ្ញា ធីតា ទេព អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី១ នៃវិទ្យាស្ថានខេមអេដ (CamEd) បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការប្រើប្រាស់សេវារថយន្តក្រុងសាធារណៈគឺកញ្ញាមិនត្រូវចំណាយថ្លៃធ្វើដំណើរទៅសាលានោះទេ ព្រោះកញ្ញាមានកាតសិស្ស។

កញ្ញាលើកឡើងថា៖«ដោយសារតែខ្ញុំជិះលេខ៣ ចឹងវាស្រួលហើយលឿនទៀតកុំឱ្យតែផ្លូវស្ទះ អ៊ីចឹងទៅវាអត់អស់លុយខ្ញុំ ហើយខ្ញុំមានកាតសិស្ស តែបើត្រូវជិះម៉ូតូកង់បី (តុកតុក) ខ្ញុំត្រូវចំណាយលុយ ២០០០០រៀល រាល់ថ្ងៃ តែបើជិះឡានក្រុងវាសម្រួលបន្ទុកច្រើនហើយត្រជាក់ស្រួលទៀត»។

កញ្ញា ធីតា ទេព

កញ្ញាបានបន្ថែមថា ចំណតដែលកញ្ញាជិះ ឡានមកលឿនៗទៀងទាត់មិនសូវជាបញ្ហាទេ តែកញ្ញាស្នើរសុំឱ្យកម្មវិធីឡានក្រុងលើទូរសព្ទដៃបន្ថែមចំណត ដោយសារផ្លូវវេងស្រេងមិនមានចំណតក្នុងកម្មវិធីនោះទេ។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ឱ្យអេបឡានក្រុង គេដាក់ចំណតផ្លូវវេងស្រេងមកវិញទាំងអស់ ដោយសារក្នុងអេបហ្នឹងវាអត់មានចំណត អញ្ចឹងទៅយើងអត់ដឹងថាចុះទីណាឱ្យច្បាស់ហ៎ាបង»។

លោក ចុង អេង អាយុ ២៩ បុគ្គលិកហាងកុំព្យូទ័រមួយកន្លែង លើកឡើងថាការប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈពិតជាល្អ និងងាយស្រួលសម្រាប់ការធ្វើដំណើរពីផ្ទះទៅកន្លែងធ្វើការ និងពីកន្លែងធ្វើការ មកផ្ទះវិញ ហើយមានចំណតទីតាំងច្បាស់លាស់ ។

លោក ចុង អេង

ប៉ុន្តែ លោក ចុង អេង បញ្ជាក់ថាការបង់សេវាតាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក(QR) ដំណើរការរអាក់រអួល។
លោកបន្ថែមថាសម្រាប់បុគ្គលិកតាមស្ថាប័នរដ្ឋ ឯកជន និងអ្នកប្រើប្រាស់វ័យដំណាលលោកភាគច្រើនបង់សេវាតាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក(QR) ជាជាងសាច់ប្រាក់។ មួយវិញទៀតកម្មវិធីប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈក្នុងទូរស័ព្ទដៃកំណត់ទីតាំងឡានមិនច្បាស់លាស់ ព្រោះចំណុចទីតាំងរថយន្តដែលកំពុងបើកបរអាចលឿនជាង ឬយឺតខុសពីទីតាំងក្នុងកម្មវិធីប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃ។

អ្នកស្រី សៀរ ចាន់ថន

អ្នកស្រី សៀរ ចាន់ថន ជាអ្នកលក់ចាប់ហួយ លើកឡើងថាអ្នកស្រីប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈសម្រាប់ធ្វើដំណើរទៅមកពីផ្ទះនៅខណ្ឌឫស្សីកែវ ទៅផ្សាអូរឫស្សី រៀងរាល់សប្ដាហ៍ គឺមានសុវត្ថិភាពដោយមិនព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ដោយចៃដន្យណាមួយ និងមិនក្ដៅដូចជិះម៉ូតូនោះទេ។ អ្នកស្រី ចាន់ថន បន្ថែមថាប្រសិនបើអ្នកស្រីប្រើប្រាស់ម៉ូតូ ឬម៉ូតូកង់បី(តុកតុក)សម្រាប់ទៅទិញឥវ៉ាន់ពីផ្សារ គឺត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនជាងការប្រើប្រាស់រថយន្តសាធារណៈ៕

សមាគមធនាគារអំពាវនាវឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះសារក្លែងបន្លំតាមទូរស័ព្ទ ( SMS Phishing )

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Wed, 07 Jun 2023 15:32:34 +0000

សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជាបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់នូវព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន ព្រោះមានការកើនឡើងនូវសារក្លែងបន្លំតាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ( SMS Phishing ) ជាមួយនឹងតំណភ្ជាប់បោកបញ្ឆោត ( Fraudulent Link )។

សេចក្តីជូនដំណឹងដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជាបានណែនាំ កុំឱ្យចុចបើកឬបំពេញព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនដូចជា លេខទូរស័ព្ទ លេខគណនី លេខកូដសម្ងាត់ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន នៅពេលដែលទទួលបានតំណភ្ជាប់ ( Link ) ដែលមានការសង្ស័យ។ បើសិនជាអ្នកបានចុចបើក ឬបំពេញព័ត៌មានលើតំណភ្ចាប់ដែលមានការសង្ស័យ សូមធ្វើការទាក់ទងជាបន្ទាន់ទៅកាន់ធនាគារដែលអ្នកប្រើប្រាស់សេវា។

ជនបន្លំបោកប្រាស់អាចចូលទៅបញ្ជាក្នុងកម្មវិធីទូរសព្ទដៃ ឬ ប្រតិបត្តិការធនាគារតាមអ៊ីនធើណិត (Internet Banking) របស់អ្នកបាន ប្រសិនបើអ្នកមិនបាន ការពារលេខ PIN ឬលេខកូដសម្ងាត់របស់អ្នកឱ្យបានល្អទេនោះ ទោះបីជាអ្នកមានវិធានសន្តិសុខរឹង មាំក្នុងការការពារយ៉ាងណាក៏ដោយ។នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងខាងលើ។

សមាគមធនាគារបានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រជាពលរដ្ឋសាកសួរព័ត៌មានជាមួយគ្រឹះស្ថាន ធនាគា ដែលពួកគេបាននឹងកំពុងប្រើប្រាស់សេវាទាក់ទងនឹងគន្លឹះខ្លីៗពីរបៀបដែលអាចរក្សាគណនី របស់ពួកគេឱ្យមានសុវត្ថិភាព និងសូមឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចែករំលែកសេចក្តីជូនដំណឹងខាងលើទៅកាន់គ្រួសារ និងមិត្តភ័ក្តិផងដែរ៕

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ស្នើឱ្យលុបបទចម្រៀង មរណភាពព្រះស្វាមី ជ័យវរ្ម័នទី៧ ចេញពីបណ្តាញសង្គម

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 06 Jun 2023 07:44:04 +0000

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានស្នើឱ្យតារាចម្រៀង មាស សុខសោភា លុបបទចម្រៀង «មរណភាពព្រះស្វាមី ជ័យវរ្ម័នទី៧» ចេញពីបណ្តាញសង្គម ដើម្បីជៀសវាងបង្កឱ្យមានការភាន់ច្រឡំចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។

តាមរយៈបណ្តាញតេលេក្រាមនៅយប់ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា លោកហ៊ុន សែន បានចេញសារជាសំឡេងថា បទចម្រៀងនេះធ្វើឱ្យមានការភាន់ច្រឡំដ៏ធំនូវប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ជាតិ ដែលនៅក្នុងប្រទេសរបស់យើងមានតែព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ តែមួយគត់ដែលត្រូវយើងគោរព និងលើកតម្កើងយ៉ាងខ្ពស់។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី៖ «ពូស្នើសុំដោយទទូចចំពោះក្មួយស្រីដកចេញជាបន្ទាន់អំពីហ៊្វេសបុក ជាមួយនឹងការបង្ហោះនូវបទចម្រៀងនេះ ដែលនេះពិតជាធ្វើឱ្យមានការភាន់ច្រឡំដ៏ធំនូវប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ជាតិ»។

បទចម្រៀង មរណភាពព្រះស្វាមី ជ័យវរ្ម័នទី៧ ច្រៀងដោយអ្នកនាងមាស សុខសោភា ហើយបានបង្ហោះក្នុងទំព័រហ៊្វេសបុក Meas Soksophea កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែមិថុនា។

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈក៏បានបង្ហោះកាលពីល្ងាចថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា នៅលើទំព័រហ៊្វេសបុករបស់ខ្លួនឱ្យអ្នកនាង មាស សុខសោភា និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតលុបចោលបទចម្រៀងនេះចេញពីបណ្តាញសង្គមទាំងអស់ដោយបញ្ជាក់ថា រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ពុំទាន់មានឯកសារស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្រ្តណាមួយដែលមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្តគ្រប់គ្រាន់ បញ្ជាក់ច្បាស់ពីការសោយទិវង្គតរបស់ព្រះបាទជ័យរវ្ម័នទី៧នៅឡើយទេ។

ក្រោយពីការស្នើរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅយប់ថ្ងៃទី០៤ ខែមិថុនា ដដែលនោះ អ្នកនាង មាស សុខសោភា ដែលជាម្ចាស់បទចម្រៀងផ្ទាល់ក៏បានបង្ហោះសូមទោស លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ផងដែរចំពោះកំហុសឆ្គងលើខ្លឹមសារនៃបទចម្រៀង មរណភាពព្រះស្វាមី ជ័យវរ្ម័នទី៧។

ដែលមានខ្លឹមសារដើម៖ «នាងខ្ញុំពិតជាមិនមានចេតនាណាមួយក្នុងការបំភ្លៃប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរនោះទេ តែដោយសារតែការខ្វះចន្លោះក្នុងការសិក្សាស្វែងយល់អោយបានស៊ីជម្រៅពីប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរមុននឹងផលិតបទនេះឡើង ទើបធ្វើឱ្យមានកំហុសឆ្គងកើតមានឡើងដោយអចេតនា»។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី០៥ ខែមិថុនា បទចម្រៀង មរណភាពព្រះស្វាមី ជ័យវរ្ម័នទី៧ ត្រូវបានលុបចេញេពីទំព័រហ៊្វេសបុក និងឆាណែលយូធូបរបស់អ្នកនាង មាស សុខសោភា ហើយ៕

សង្គមស៊ីវិល២១សោកស្តាយដែលគណបក្សនយោបាយ២មិនអាចចូលរួមប្រកួតការបោះឆ្នោត

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Fri, 02 Jun 2023 08:18:51 +0000

សង្គមស៊ីវិលចំនួន២១បង្ហាញការសោកស្តាយ និងលើកឡើងថា ការមិនអនុញ្ញាតឱ្យគណបក្សភ្លើងទៀន និងគណបក្សមហាសាមគ្គីជាតិខ្មែរចូលរួមការបោះឆ្នោតជាតិខែកក្កដាខាងមុខ ធ្វើឱ្យអ្នកបោះឆ្នោតមួយចំនួនមិនអាចជ្រើសរើសគណបក្សនយោបាយដែលខ្លួនពេញចិត្តបាន។

សង្គមស៊ីវិលទាំង២១ដែលបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនោះមានដូចជាសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា (អាដហុក) អង្គការសម្ព័ន្ធភាពការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRAC) និងមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) ជាដើម។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា កន្លងទៅ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលទាំង២១ បានលើកឡើងថា គ.ជ.ប បានអនុវត្តការបោះឆ្នោតជាច្រើនដងមកហើយ ដោយយកត្រឹមតែសេចក្ដីចម្លងបញ្ជីចុះឈ្មោះគណបក្សននយោបាយប៉ុណ្ណោះ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបញ្ជាក់តាមន័យដើមថា៖ «ការចុះបញ្ជីគណបក្សនយោបាយនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ជាក់ស្ដែងគណបក្សភ្លើងទៀនធ្លាប់ត្រូវបាន គ.ជ.ប អនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់លិខិតថតចម្លងនៃការចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ ចូលរួមការប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់កាលពីឆ្នាំ២០២២ រួមទាំងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុង ដែលទើបបង្កើតថ្មី នាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣នេះផងដែរ ហើយការអនុវត្តនេះ បានចូលរួមចំណែកលើកកម្ពស់សិទ្ធិបោះឆ្នោត និង សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត»។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដដែលបន្ថែមថា ការដែល អវត្តមានគណបក្សទាំងពីរខាងលើ ជាការបាត់បង់សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត និងអ្នកបោះឆ្នោតមួយចំនួនមិនអាចជ្រើសរើសគណបក្សនយោបាយដែលខ្លួនធ្លាប់ពេញចិត្ត។ ជាក់ស្តែងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់កាលពីឆ្នាំ២០២២ គណបក្សភ្លើងទៀន ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រចំនួន ១,៦១០,៥៥៦នាក់ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋខ្មែរដែលបានបោះឆ្នោតសរុប ចំនួន ៧,៣៩៤,៤២៧នាក់ និងទទួលបានអាសនៈនៅក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ជាងពីរពាន់អាសនៈ ។

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល សមាគម និងសហជីប យល់ថា ការចូលរួមពីគ្រប់គណបក្សនយោបាយ ដែលមានបំណងឈរឈ្មោះ ធានាបាននូវការលើកកម្ពស់សិទ្ធិបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត គឺជាគ្រឹះ នៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយបរិយាប័ន តាមគោលនយោបាយនៃការបង្រួបបង្រួមជាតិ និងឯកភាពជាតិ។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដដែល។

កាលពីពាក់កណ្តាលខែឧសភា គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បដិសេធការចុះបញ្ជីគណបក្សមហាសាមគ្គីជាតិខ្មែរ និងគណបក្សភ្លើងទៀន ដោយហេតុផលថា ការបំពេញឯកសារមិនគ្រាប់គ្រាន់តាមនីតិវិធី។

លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅល្ងាចថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនាថា គ.ជ.ប ជាស្ថាប័នអនុវត្តច្បាប់ ហើយថា ការបដិសេធការចុះបញ្ជីដោយសារតែគណបក្សទាំងពីរមិនបានបំពេញឯកសារគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការចុះឈ្មោះដោយសារបាត់ឯកសារច្បាប់ដើម។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «គណបក្សទាំងពីរមិនបានបំពេញឯកសារផ្លូវច្បាប់ អ៊ីចឹងគាត់មិនអាចចូលរួមក្នុងការដាក់បេក្ខជន ឬដាក់គណបក្សឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតបានទេ អ៊ីចឹងបើចង់ឱ្យ គ.ជ.ប ដាក់ មានន័យថា គ.ជ.ប ខ្លួនឯងហ្នឹងមិនគោរពច្បាប់»។

លោកបានបន្ថែមថា បើតាមផ្លូវច្បាប់មានដំណោះស្រាយដោយត្រូវប្តឹងទៅឃុំសង្កាត់ ហើយស្នើសុំក្រសួងមហាផ្ទៃចេញឯកសារឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែលោកថា សម្រាប់ពេលនេះហួសថ្ងៃទទួលពាក្យចុះបញ្ជីរបស់គណបក្សនយោបាយទៅហើយ។

លោកថា៖ «គ.ជ.ប ដើរតាមប្រតិទិនពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី០៨ ខែឧសភា ជាប្រតិទិននៃការដាក់និងទទួលពាក្យរបស់គណបក្សនយោបាយដើម្បីចុះបញ្ជី ប៉ុន្តែមិនមែនជាថ្ងៃដែលគណបក្សនយោបាយត្រូវរៀបចំឯកសារដែរ»។

ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្តនីតិកាលទី៧ នឹងធ្វើឡើង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ ខាងមុខ ដោយមានគណបក្សនយោបាយចំនួន១៨ ចូលរួម៕

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនឹងប្រមូលពន្ធផ្លូវសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនាតទៅ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Thu, 01 Jun 2023 02:59:10 +0000

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនឹងចាប់ផ្តើមប្រមូលពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែមិថុនា រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភាកន្លងទៅនេះបានឱ្យដឹងថាចំពោះ យានយន្តថ្មីត្រូវចុះបញ្ជីលើកដំបូង ម្ចាស់យានយន្តត្រូវដាក់លិខិតប្រកាស់បង់ពន្ធចំនួន០២សន្លឹក ដែលចេញដោយអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនូវប័ណ្ណសម្គាល់យានយន្ត អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ និងវិញ្ញាបនបត្រត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានយន្តចំពោះរថយន្តដឹកទំនិញ និងរថយន្តដឹកអ្នកដំណើរ។

ចំណែកយានយន្តដែលធ្លាប់ចុះបញ្ជីបង់ពន្ធកន្លងមក ម្ចាស់យានយន្តគ្រាន់តែបង្ហាញ ឬភ្ជាប់មកនូវឯកសារដែលអាចបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ យានយន្តដូចជា ប័ណ្ណសម្គាល់យានយន្ត បង្កាន់ដៃទទួលប្រាក់ពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទ ឬលតាបត្របង់ពន្ធឆ្នាំចាស់សម្រាប់ឱ្យមន្ត្រីពន្ធដារផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យជាការស្រេច។

សម្រាប់យានយន្តជាកម្មសិទ្ធិរបស់ស្ថានទូត ស្ថានកុងស៊ុលបរទេស អង្គការអន្តរជាតិ ឬទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសរបស់រដ្ឋាភិបាលនានាត្រូវស្នើសុំនូវលតាបត្របង់ពន្ធពីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។ ចំពោះយានយន្តរបស់ក្រសួងស្ថាប័ន ឬអង្គភាពដែលពន្ធជាបន្ទុករបស់រដ្ឋ ឬបង់តាមអាណត្តិបើកប្រាក់ ត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវបញ្ជីសារពើភណ្ឌយានយន្តទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ ដែលបានចុះបញ្ជីនៅអគ្គនាយកដ្ឋានទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និងចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។

ដោយឡែកយានយន្តឯកជនជ្រកក្រោមស្លាកលេខរដ្ឋ ស្លាកលេខ ខ.ម និង ន.ប ពុំអនុញ្ញាតឱ្យបង់ពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន និងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ទេ លុះត្រាតែបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធ និងអាករនាំចូលស្របតាមច្បាប់និង បទប្បញ្ញត្តិស្តីពីគយ និងចុះបញ្ជីយានយន្តនៅក្រសួងសាធារណការនិងដឹកជញ្ជូន ឱ្យបានរួចរាល់ជាមុនសិន។

សេចក្តីជូនដំណឹងខាងលើក៏បានបញ្ជាក់ដែរ ចំពោះមធ្យោបាយបង់ប្រាក់ ម្ចាស់យានយន្តអាចជ្រើសរើសបង់នៅអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ រាជធានី-ខេត្ត ឬបង់តាមធនាគារដែលជាដៃគូរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដូចជាធនាគារកាណាឌីយ៉ា ធនាគារអេស៊ីលីដា និងធនាគារផ្សេងៗទៀត។ ក្រៅពីនេះម្ចាស់យានយន្តក៏អាចបង់តាមរយៈកម្មវិធី «GDT Taxpayer App» ដែលអាចទាញចេញពី App Store ចំពោះ IOS ឬ Play Store ចំពោះ Android សម្រាប់យានយន្តដែលធ្លាប់បង់ពន្ធកន្លងមក។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងដដែលបន្ថែមថា ក្នុងករណីខកខានមិនបានបង់ពន្ធទាន់ពេលវេលាកំណត់ខាងលើ ម្ចាស់យានយន្តនឹងត្រូវទទួលរងនូវពិន័យ តាមច្បាប់ស្តីពីសារពើពន្ធជាធរមាន។ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនឹងសហការជាមួយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចនឹងចុះត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តប្រមូលពន្ធនេះនៅតាមដងផ្លូវនានា បន្ទាប់ពី បិទបញ្ចប់ការប្រមូលពន្ធនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣៕