នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) – Newsroom Cambodia

អ្នកភូមិអូប៉ោងនៅខេត្តសៀមរាប ស្នើអាជ្ញាធរពន្លឿនការតបណ្តាញអគ្គិសនីចូលក្នុងភូមិ

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 20 Apr 2021 09:19:24 +0000

(សៀមរាប) – ចម្ងាយប្រហែលជាង ៣០គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុងសៀមរាប នៅភូមិមួយចំនួនក្នុងស្រុកបន្ទាយស្រី នៅមិនទាន់មានចរន្តអគ្គិសនីប្រើប្រាស់នៅឡើយ ដែលធ្វើឱ្យពួកគាត់ត្រូវប្រើចរន្តអគ្គិសនីដែលបានមកពីការចាប់អាគុយ និងសូឡា ដើម្បីបំភ្លឺនៅពេលរាត្រី ខណៈប្រជាជនខ្លះទៀត ដែលមានលទ្ធភាព បានទិញម៉ាស៊ីនភ្លើងមកប្រើប្រាស់ តែត្រូវចំណាយអស់ថ្លៃសាំងច្រើន និងបង្ករជាសំឡេងរំខាន នាពេលរាត្រី។

មានលំនៅដ្ឋាននៅភូមិអូប៉ោង ឃុំឃុនរាម ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប លោកឆើត ឈន ដែលមានសមាជិកគ្រួសារ ៨នាក់ បានរៀបរាប់ថា នៅក្នុងភូមិនេះ បើទោះបីជាមានខ្សែភ្លើងចូលដល់ ក៏ពិតមែន តែមិនទាន់មានអគ្គិសនីសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ។

លោកបន្តថា ផ្ទះរបស់លោក បានប្រើប្រាស់ភ្លើងគោយន្ត សូឡា និងអាគុយ សំរាប់បំភ្លឺក្នុងផ្ទះ ហើយប្រើម៉ាស៊ីនភ្លើង សំរាប់បូមទឹកពីអណ្តូង និងប្រើប្រាស់សំរាប់តម្រូវការក្នុងការធ្វើការងារផ្សេងៗ។

លោកឆើត ឈន បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «បើមានភ្លើង[អគ្គិសនី]រដ្ឋមកវាស្រួល ពួកខ្ញុំប្រើភ្លើងគោយន្តនេះពេលយើងចង់ផ្សាអីផ្សេងៗវាស្រួល។ ពេលខ្ញុំមានធុងបាស់អញ្ចេះ ពេលចង់ស្តាប់បើកលេងទៅ ដល់អានោះពិបាកបញ្ចេះម៉ាស៊ីនវាថ្លង់ [… ] ប្រើសូឡាអត់បានទេ ទាល់តែបញ្ចេះម៉ាស៊ីន។ សូឡា បានតែអំពូលទេ បើយើងប្រើកម្តៅរាល់ព្រឹកក៏អស់ដែរ បើអាគុយទៅរត់បានប៉ុន្មានទេ»។

លោកបានបន្ថែមថា ការប្រើម៉ាស៊ីនភ្លើង បូមទឹកពីអណ្តូងសំរាប់យកមកប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ មានតំលៃខ្ពស់ និងអស់សាំងច្រើន។ ករណីនេះ លោកស្នើទៅអាជ្ញាធរខេត្តជួយពន្លឿនការតចរន្តអគ្គីសនីដល់ភូមិនេះ ឱ្យបានប្រើប្រាស់ឆាប់ៗ ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ និងមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោកឆើត ឈន បានថ្លែងថា៖ «សំណូមពរចង់ឱ្យគេដាក់ភ្លើងឆាប់ អាងបានប្រើនឹងគេស្រួល ឱ្យតែបានភ្លើងមកយើងធ្វើអីក៏បានដែរ យើងចង់ផ្សា យើងទិញបំពង់ខ្យល់មកទុកប៉ះកង់អីបាន វាស្រួលអត់ពិបាកទៅបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន សព្ធថ្ងៃគេប្រើម៉ូទ័រស្រួល[…]បើបូមទឹកផង មួយខែប៉ះណា អស់សាំង១០ទៅ២០លីត ព្រោះប្រើច្រើន ម៉ាលូអស់សាំង១លីត្រជាង អីម៉ាលីត្រសុទ្ធតែជាងបីពាន់ប្រាំរយ(រៀល) […] ប្រើបោកខោអាវអីផងប្រហែសភ្លេចខ្លួនអស់ទឹកបោករលើង»។

រីឯ ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតរស់នៅភូមិអូប៉ោងនេះដែរ អ្នកស្រីយៀត យន់ ដែលកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំមើលការតភ្ជាប់ចរន្តអគ្គិសនី ទៅដល់ភូមិរបស់គាត់នោះ បាននិយាយថា អ្នកស្រីធ្លាប់បានដាក់ពាក្យស្នើរសុំអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ម្តងហើយ តែមិនទាន់បាន។

គ្រួសារអ្នកស្រី ប្រើអាគុយតូច និងសូឡា ដើម្បីបំភ្លឺក្នុងផ្ទះនៅពេលរាត្រី តែត្រូវត្បិតត្បៀតខ្លាំង ក្នុងការប្រើប្រាស់ ដោយសារថាមពលមិនសូវមានគ្រប់គ្រាន់ ហើយបើចង់យកទឹកមកប្រើប្រាស់ ត្រូវប្រើម៉ាស៊ីនភ្លើងបូមទឹកពីអណ្តូង។

អ្នកស្រីយៀត យន់ បាននិយាយថា៖ «ពិបាកមែនទែន ងងឹត ជួនថ្ងៃណាអាគុយ ពេលមេឃវាអាប់មក អាគុយវាអត់ចាប់ វាអស់ទៅ សូឡាតែអត់ត្រូវកម្តៅក៏អត់ភ្លើងដែរ មានបានចាប់អាគុយផ្ទាល់ ដល់ហូបបាយហើយរួច មានដែលហ៊ានប្រើ ខ្ជះខ្ជាយអីមកពីអត់មានកំដៅ [… ] ប្រើអំពូល មួយពី មានអីដាក់អំពូលច្រើន កង្ហាអត់ មានកង្ហាមិនហ៊ានប្រើ អាគុយតូចដែរ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោកលី សំរិទ្ធ បានទទួលស្គាល់ថា តំបន់នៅតាមទីជនបទមួយចំនួនក្នុងខេត្តនេះ ពិតជាពុំទាន់មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់មែន ដោយសារកម្លាំងអគ្គិសនីមិនអាចមានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់បាន។

លោកលី សំរិទ្ធ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំពិតជាបានដឹងថា ប្រជាជននៅភូមិ អូប៉ោង ឃុំឃុនរាម ស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប ពួកគាត់ពិតជាមានការខ្វះខាតអគ្គិសនីប្រើប្រាស់មែន ដោយសារតែពួកគាត់គឺជាអ្នកចំណូលថ្មី ដូចនេះ ក្នុងនាមយើងជាអ្នកដឹកនាំ យើងត្រូវតែជួយកន្លែងណាដែលចាំបាច់មុនសិន ហើយប្រទេសរបស់យើងមិនដូចជាប្រទេសជប៉ុនទេ។ ប្រទេសជប៉ុនទាញយកអគ្គិសនីតាមរយៈនុយក្លែអ៊ែរ ចំណែកប្រទេសយើងទាញយកអគ្គិសនីតាមរយៈវារីអគិ្គសនី»។

លោកបានមានប្រសាសន៍បន្តថា៖ «ដើម្បីចូលរួមកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងបង្កើតសុខដុមនីយភាពនៃការរស់នៅរបស់ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទ រាជរដ្ឋាភិបាលបានជំរុញការអភិវឌ្ឍអគ្គិសនីភាវូបនីយកម្មជនបទជាបន្តទៀត ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាសម្រេច ឱ្យបាននូវគោលដៅជាយុទ្ធសាស្រ្តចំនួនពីរ គឺ ទី១. ដល់ឆ្នំា២០២០ ភូមិទំាងអស់ទូទំាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងមានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ពីប្រភពអគិ្គសនីផេ្សងៗ និងទី២.ដល់ឆ្នំា២០៣០ យ៉ាងហោច ៩០% នៃគ្រួសារទំាងអស់ទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នឹងមានអគ្គិសនីដែលមានគុណភាពដូចអគិ្គសនីពីខែ្សបណ្តាញជាតិប្រើប្រាស់»។

លោកឃឹម ហ្វីណង់ អភិបាលស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប បានមានប្រសាសន៍ថា សម្រាប់ស្រុកបន្ទាយស្រី មានប្រជាពលរដ្ឋមិនដល់១០ភាគរយទេ ដែលនៅមិនទាន់មានបណ្តាញអគ្គិសនីប្រើប្រាស់។

ជុំវិញបញ្ហាខាងលើនេះ ប្រធានអគ្គីសនីខេត្តសៀមរាប លោកគង់ ផល្លា បានបដិសេធក្នុងការអត្ថាធិប្បាយ ដោយអះអាងថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការផ្តល់បទសំភាសន៏បានទេ»។

យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០១៩ ដែលចេញដោយអាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា ឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ អគ្គិសនីកម្ពុជា អាចផ្គត់ផ្គង់បានដល់ពលរដ្ឋជិត ៣លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ ខណៈពលរដ្ឋកម្ពុជា មានជាង ១៥,៣លាននាក់។

ប្រធានទីប្រឹក្សានៃគំរោងជំរុញទីផ្សារសម្រាប់កសិករខ្នាតតូចនៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកអ៊ុង តារារ័ត្នមុនី មានប្រសាសន៍ថា អគ្គិសនី គឺចាំបាច់ខ្លាំងបំផុតសម្រាប់ប្រជាកសិករ និងអ្នកបង្កើតអាជីវកម្មទាំងអស់នៅកម្ពុជា ដោយថា វាបានជួយសម្រួលច្រើនដល់ការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋ និងថ្លៃចំណាយដែលមិនចាំបាច់មួយចំនួន។

លោកបន្តថា ការពង្រីកសេវាអគ្គិសនីដល់មូលដ្ឋានរបស់ពលរដ្ឋ នឹងសម្រួលដល់ការចំណាយរបស់ពលរដ្ឋ និងអាចបង្កើននូវឱកាសអាជីវកម្មដល់ពលរដ្ឋផងដែរ។

ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានថាមពលនៃក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល លោកវិចទ័រ ហ្សូនា បានមានប្រសាសន៍ថា កន្លងមក ក្រសួងមានផែនការកំណត់ថា ក្នុង២០២០កន្លងទៅនេះ កម្ពុជានឹងអាចផ្គត់ផ្គង់ភ្លើងអគ្គិសនីប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ឆ្នាំ២០២១ទៅហើយ នៅតែមិនទាន់មានគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ។

ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក្តី ក្រសួងមានផែនការឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា មានថាមពលអគ្គិសនីប្រើប្រាស់សម្រេចឱ្យបាន ៩៧,៤% ទូទាំងប្រទេស ក្នុងចំណោម ១៤ ១៦៨ ភូមិ។ នៅសល់ជាង ៤០០ភូមិទៀត ដែលមិនទាន់មានភ្លើងប្រើប្រាស់។ តាមផែនការរបស់ក្រសួង និងរដ្ឋាភិបាល ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំទៀត ទើបសំរេចគោលដៅបាន១០០%។

លោកបន្តថា ថាមពលអគ្គិសនីកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានប្រភពពីក្នុងស្រុកមានចំនួន ៨៥% ដែលបានមកពីវារីអគ្គិសនី ធ្យូងថ្ម ថាមពលសូឡា ថាមពលបាយយ៉ូម៉ាក់ និងប្រភពនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងប្រមាណជា ១៥%។

ត្រឡប់ទៅកាន់គ្រួសារ អ្នកស្រី យៀត យន់ វិញ អ្នកខេត្តសៀមរាបរូបនេះ រំពឹងថា នឹងទទួលបានចរន្តអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ឆាប់ៗនេះ ពោលគឺនៅមុនពេលចូលឆ្នាំខ្មែរខាងមុខនេះ។

អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំចង់បានភ្លើងមុនចូលឆ្នាំ តែអត់ទាន់ឃើញដាក់ គេដាក់តែបង្គោល ចូលឆ្នាំខ្មែរ ត្រូវការសប្បាយមានភ្លើងមានអី »៕

អ្នកមិនជក់បារីបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សុខភាពដោយសារអ្នកជក់ក្បែរខ្លួន

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 06 Oct 2020 06:11:32 +0000

នៅតាមទីសាធារណៈ គេតែងឃើញមានអ្នកជក់បារីបណ្តាលឲ្យមានផ្សែងហុយប៉ះពាល់ដល់អ្នកដែលនៅក្បែរនោះ។ ពលរដ្ឋដែលមិនជក់បារីមួយចំនួនលើកឡើងថា ពួកគេចង់ឃើញមានវិធានការលើការតម្លើងថ្លៃបារី និងចង់ឲ្យអ្នកជក់មានទំនួលខុសត្រូវ ដោយទៅជក់ឲ្យឆ្ងាយពីមនុស្សនៅទីសាធារណៈ។

កញ្ញា ទី ច័ន្ទធារី ពលរដ្ឋមួយរូបនៅខេត្តសៀមរាប និយាយថា កញ្ញាមិនចូលចិត្តក្លិន និងផ្សែងបារីទេ ពិសេសកញ្ញាបារម្ភពីផលប៉ះពាល់សុខភាពនៅពេលកញ្ញាដើរកាត់អ្នកជក់បារីតាមទីសាធារណៈ។ កញ្ញាបន្ថែមថា កញ្ញាតែងដើរគេចនៅពេលដែលកញ្ញាឃើញមានអ្នកជក់បារីនៅក្បែរខ្លួន។

កញ្ញាបន្តថា អ្នកជក់បារីបានធ្វើឲ្យរំខានដល់ការធ្វើចរាចរណ៍ រំខាននៅតាមទីរមណីយដ្ឋាន ឬកន្លែងសាធារណៈនានាជាដើម។

កញ្ញានិយាយ៖ «គាត់អត់មានត្រូវជក់ទេ គាត់ត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការបើកបរ ខ្លាចតែរវល់តែជក់ ភ្លឹកអីទៅវាអាចគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃ ផ្សែងដល់អ្នកដទៃ ជាពិសេសពេលឈប់នៅស្តុប គាត់នៅបង្ហើរបន្ថែមហ្នឹង ខ្ញុំធុញ ពេលខ្លះខ្ញុំជិះគេច អាចគ្រោះថ្នាក់ទៀត បើមានឡានផ្សេងម៉ូតូផ្សេងនៅក្បែរហ្នឹង»។

កញ្ញាបន្តថា អ្នកជក់បារីត្រូវរកកន្លែងអោយឆ្ងាយពីអ្នកមិនជក់បារី និងត្រូវទុកដាក់កន្ទុយបារីឲ្យបានត្រឹមត្រូវរហូតដល់ធុងសំរាម មិនត្រូវចោលផ្តេសផ្តាសដែលអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងបង្កើតជាទម្លាប់អាក្រក់ដល់អ្នកផ្សេងទៀតធ្វើតាម។ កញ្ញាក៏បានអំពាវនាវដល់ អ្នកជក់គួរកាត់បន្ថយ និងសំណូមពរដល់រដ្ឋាភិបាលត្រូវតម្លើងពន្ធបារីឲ្យថ្លៃ។

«យើងបិទកុំឲ្យនាំចូលបារី ហើយទិញស្ករ កាត់បន្ថយបារីឲ្យគាត់ប្រើវិញ ឬក៏តំឡើងថ្លៃបារីឲ្យថ្លៃមែនទែន ថ្លៃ១គុណនិង១០០ ចង់និយាយថាបារីមួយកញ្ចប់ ប្រាំពាន់ ឬ១ម៉ឺនឡើង ឲ្យដល់១០រៀល [១០ដុល្លារ] ឬ១៥រៀល [១៥ដុល្លារ] អី គាត់ហ៊ានទិញទៀត?»។

ចំណែក កញ្ញា ឌុច ស្រីផានីន ជានិសិស្សឆ្នាំទី៤ នៅសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ ជំនាញគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានធម្មជាតិ លើកឡើងថា ផ្សែងបារីធ្វើឲ្យពិបាកដកដង្ហើម និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្សទូទៅ ទាំងចាស់ ទាំងក្មេង ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ ព្រមទាំងបំពុលបរិស្ថាន និងបរិយាកាស។

កញ្ញាបន្ថែមថា អ្នកជក់បារីត្រូវនៅឲ្យឆ្ងាយពីក្រុមមនុស្ស ឬក៏សុំអនុញ្ញាតពីគេជាមុន ហើយអ្នកជក់គួរកាត់បន្ថយការជក់ក្នុងមួយថ្ងៃ១ទៅ២ដើម ជំនួសដោយការផឹកភេសជ្ជៈ និងលេងកីឡា។

«ពេលមានហ្វូងមនុស្សច្រើនអ្នកជក់បារី ចង់ឲ្យគាត់នៅឆ្ងាយហ្វូងមនុស្សច្រើន ឲ្យគាត់ទៅជក់កន្លែងផ្សេងឬសុំអនុញ្ញាត គាត់អាចជក់បានអត់។ ភាគច្រើនគាត់ជក់បារីអស់មួយថ្ងៃ១កញ្ចប់ ឬ២កញ្ចប់ ចង់សំណូមពរអ្នកជក់បារីហ្នឹង កាត់បន្ថយអាច១ ឬ២ដើមក្នុងមួយថ្ងៃអញ្ចឹងទៅ ឬក៏អាចជំនួសទៅលេងកីឡា ផឹកភេសជ្ជៈអីក៏បានជំនួសការជក់បារី»។

កញ្ញាសំណូមពរដល់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធឲ្យផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ឲ្យបានទូលំទូលាយដល់ប្រជាជន ជាពិសេសេតំបន់ដាច់ស្រយាល ពីផលអវិជ្ជមាននៃការជក់បារី បើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលពីផលអវិជ្ជមានក្នុងការជក់បារី ទប់ស្កាត់ការធ្វើអាជីវកម្មលក់ ឬផលិតបារី និងបង្កើតច្បាប់ថ្មីដែលទាក់ទងនឹងអ្នកជក់បារីក្នុងទីប្រជុំជន។

លោក យ៉េន សុខឃីម ជាអ្នករត់រ៉ឺម៉កកង់បី ក្នុដែលមានវ័យ៤០ឆ្នាំ បាននិយាយថាលោកជក់បារីជិត២០ឆ្នាំមកហើយ និងថា បារីជាថ្នាំញៀនដែលស្របច្បាប់ម្យ៉ាង ពេលដែលគាត់អត់បានជក់ គឺធ្វើឲ្យតប់ប្រមល់។ លោកបន្តថា លោកដឹងថាការជក់បារីប៉ះពាល់ដល់សុខភាពលោក និងក្រុមគ្រួសារ ជាពិសេសអ្នកនៅជុំវិញខ្លួន ដូច្នេះលោកតែងតែរកកន្លែងជក់ឆ្ងាយៗ លើកលែងតែមានអ្នកជក់នៅជុំគ្នា។

លោកថា៖ «ខ្ញុំចង់ឈប់ដែរ ខ្ញុំមិនចង់នៅបំផ្លាញលុយដោយសារវា បំផ្លាញសុខភាពដោយសារវាទេ ខ្ញុំធ្លាប់ព្យាយាម ពីរបីដងហើយ ឈប់ជក់បារីហ្នឹង ប៉ុន្តែព្យាយាមអត់បាន វាជាប្រភេទគ្រឿងញៀនស្របច្បាប់ វាមានជាតិញៀនពិតមែន ព្រោះពេលដែលយើងមិនបានជក់វា យើងធុញថប់ តប់ប្រមល់ ហើយជូមាត់នៅមិនសុខ»។

លោក លីសូវ៉ាន់ អ្នកនាំពាក្យសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍ថា អ្នកជក់ និងអ្នកនៅជុំវិញអ្នកជក់រងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នា។ លោកបន្តថា អ្នកស្រូបផ្សែងបារីថ្មីៗអាចមិនត្រូវផ្សែងធ្វើឲ្យឈ្លក់ កណ្តាស់ តឹងច្រមុះ ពេលយូរទៅអាចបណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់សុខភាព និងវិវត្តន៍ទៅជាមហារីក។

«ប៉ះពាល់សុខភាព ជាពិសេសគឺសួត អាចឲ្យរលាកសួតរ៉ាំរៃ អាចវិវត្តន៍ទៅជាមហារីក និងអាចប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវអាហារនានា អាចប៉ះពាល់ធ្មេញ ប្រដាប់រំលាយអាហារ អាហ្នឹងគឺប៉ះពាល់យូរអង្វែង»។

លោកបន្តថា បច្ចុប្បន្នគេហាមមិនឲ្យជក់នៅអាហារដ្ឋាន កន្លែងបិទជិត ហើយសុទ្ធតែមានដាក់ផ្លាកហាមឃាត់។

«ឥឡូវនេះគេអត់ឲ្យជក់នៅក្នុងអាហារដ្ឋាន កន្លែងបន្ទប់បិទជិត សុទ្ធតែមានដាក់ផ្លាកអស់ហើយ បើសិនជាគាត់នៅតែអនុវត្តន៍ គាត់នឹងផាកពិន័យ តែគាត់គួរតែជក់កន្លែងណា ដែលកំណត់ដោយទីតាំងរបស់អាជ្ញាធរដែនដី និងមន្ទីរសុខាភិបាលដែលបានកំណត់»។

បើតាមគេហទំព័រមជ្ឈមណ្ឌលជាតិលើកកម្ពស់សុខភាព បញ្ជាក់ថា បារី ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ច ហើយជារៀងរាល់ឆ្នាំ ថ្នាំជក់ សម្លាប់មនុស្សទូទាំងពិភពលោកចំនួន៦លាននាក់។ នៅឆ្នាំ២០២០ ដល់២០៣០ អ្នកស្លាប់នឹងកើនដល់៨លាននាក់ ក្នុងនោះ៨០ភាគរយក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ បារីមានសារធាតុគីមីជាង៧,០០០ប្រភេទ ក្នុងនោះប្រហែល៧០ប្រភេទបង្កជាជំងឺមហារីកក្នុងប្រព័ន្ធរាងកាយមនុស្ស ផ្សែងបារីជាឧស្ម័នពុលធ្វើឲ្យអុកស៊ីហ្សែនក្នុងរាងកាយចុះថយ និងធ្វើឲ្យញៀន៕

ផ្សែងចេញពីម៉ាស៊ីនយានយន្តជជុះធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបរិស្ថាន

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Thu, 24 Sep 2020 07:48:06 +0000

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ គេតែងឃើញយានយន្តធ្វើចរាចរនៅតាមដងផ្លូវជាហូរហែមិនដាច់។ យានយន្តទាំងនោះមានទាំងថ្មី និងចាស់ៗ ដែលភាគច្រើនជារថយន្តជជុះ។ ម៉ាស៊ីនយានយន្តចាស់ៗ ឬយានយន្តជជុះដែលធ្វើចរាចរក្នុងប្រទេស តែងមានផ្សែងពុលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបរិស្ថាន។

កញ្ញា ស៊ន ចណ្ណា និសិ្សតផ្នែកបរិស្ថាន ឆ្នាំទី៣ នៅពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យព្រះសីហមុនីរាជាលើកឡើងថា ផ្សែងខ្មៅចេញពីរថយន្ត ឬម៉ាស៊ីនចាស់ៗ គឺជាផ្សែងពុលដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។

«កត្តាដែលវាចាស់ ហើយផ្សែងហ្នឹងវាចេញមកមានផ្សែងពុល កាបូនឌីអុកស៊ីត ហើយផលប៉ះពាល់ទៅជុំវិញខ្លួនរបស់យើង ទៅក្នុងបរិយាកាស។ ទី១វាប៉ះពាល់ ងាយរងគ្រោះ ឈឺ ប៉ះពាល់ការដកដង្ហើមចេញចូលអីអញ្ចឹង។ ទី២ធ្វើឲ្យមនុស្សយើងពិបាកដកដង្ហើម»។

កញ្ញាបន្ថែមថា ប្រសិនបើចង់ឲ្យបាត់ផ្សែងខ្មៅពីម៉ាស៊ីនចាស់ៗទាំងនោះ លុះត្រាតែឈប់ប្រើរថយន្តចាស់ៗ ហើយដាំដើមឈើឲ្យបានច្រើនដើម្បីដើមឈើស្រូបជាតិពុល និងបញ្ចេញខ្យល់អុកស៊ីហ្សែន។

«ឧទាហរណ៍ពេលឡានចាស់ចេញជាតិពុលមក ហើយមានដើមឈើបួនប្រាំដើម បានន័យថាដើមឈើនៅក្បែរហ្នឹងវាស្រូបយកជាតិពុលច្រើនដូចថា១០០ភាគរយ វាស្រូបបាន៩៥ភាគរយ អញ្ចឹងយើងស្រូបយកអាខ្យល់ហ្នឹងតែ៥ភាគរយ តែបើសិនអត់មានដើមឈើនៅហ្នឹងទេ អាជាតិពុលហ្នឹង១០០ភាគរយយើងស្រូបចូលទាំងអស់»។

ចំណែកអ្នកស្រី ស៊ីវ ស៊ីន អ្នកលក់ម្ហូបអាហារតាមដងផ្លូវនៅម្តុំវត្តទួលសង្កែ រាជធានីភ្នំពេញ និងជាអតីតគ្រូពេទ្យម្នាក់លើកឡើងថា យូរៗម្តងមានរថយន្តផ្សែងខ្មៅបើកកាត់កន្លែងអ្នកស្រី លក់ដូរ បណ្តាលឲ្យអ្នកស្រី និងគ្រួសារកណ្តាស់ និងឈ្លក់ផ្សែង។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា ភ្លាមៗប្រហែលជាមិនមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីបារម្ភថា វាអាចវិវត្តន៍ទៅជាមហារីក និងជំងឺធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗនាពេលអនាគប្រសិនបើបន្តហិតផ្សែងនោះ។

«វាមិនប៉ះពាល់ភ្លាមៗទេ វាអាចយូរឆ្នាំ បើយើងនៅតែបន្តហិតដដែលៗ វានឹងវិវត្តន៍ទៅជាជំងឺផ្សេងៗ ទៅមហារីកអីផ្សេងៗ តែយើងអត់ដឹង តែវាបូកផ្សំគ្នាទៅនឹងសារធាតុគីមីដែរ»។

លោក ឈួន វ៉ន់ អគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក លើកឡើងថា ចំពោះតែរថយន្តដែលបានចុះបញ្ជីប្រើបាស់ក្នុង១ខែៗមានចំនួន៣ពាន់គ្រឿង ក្នុងនោះ២០ ទៅ៣០ភាគរយចាត់ទុកថាថ្មីដែលប្រើបាន១ឆ្នាំ ទៅ៣ឆ្នាំ និងថ្មីសុទ្ធប្រហែល១០ភាគរយ។ លោកបន្តថា ចំពោះម៉ូតូដែលបានចុះបញ្ជីហើយទាំងថ្មីទាំងចាស់ មានចំនួនស្មើគ្នា៥០ភាគរយ។ ជាសរុបក្នុងមួយឆ្នាំ ទាំងម៉ូតូ និងរថយន្តដែលបានចុះបញ្ជីហើយមានចំនួន៣០ ទៅ៤០ម៉ឺនគ្រឿង ក្នុងនោះ៨០ភាគរយជាម៉ូតូ។

លោក អ៊ុន វ៉ាត ប្រធានការិយាល័យត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបច្ចេកទេសយានយន្តមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាបាននាំចូលរថយន្ត ម៉ូតូជជុះ ឬមួយទឹក និងមានម៉ាស៊ីនចាស់ផ្សេងៗដូចជាម៉ាស៊ីនទូកជាដើមពីបរទេស មកកែច្នៃ និងប្រើឡើងវិញ ដែលលោកថា ម៉ាស៊ីនទាំងនោះមានផ្ទុកជាតិពុល ធ្វើឲ្យមានផ្សែងពុលច្រើន។

«ធម្មតាកាលណាថ្មី ជាតិពុលវាមិនសូវមាន ឬស្ទើរតែអត់មាន អាជាតិពុលហ្នឹងណា ធម្មតាតែចាស់គេហៅថាចុងម៉ាស៊ីន មានជាតិផ្សែងច្រើន ជាតិពុលច្រើន»។

លោកបន្ថែមថា ប្រជាពលរដ្ឋគួរប្រើ និងនាំចូលម៉ាស៊ីនថ្មី ហើយអ្នកប្រើប្រាស់គួរត្រួតពិនិត្យមើលរថយន្ត ឬម៉ាស៊ីនជាប្រចាំដើម្បីរកកម្រិតជាតិពុលថាគួរប្រើ ឬមិនគួរប្រើ។

បើតាមគេហទំព័ររបស់ក្រសួងបរិស្ថាន កម្ពុជាបានលក់ឥណទានកាបូននៅក្នុង ដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ដែនជម្រកសត្វព្រៃក្រវ៉ាញខាងត្បូង និងដែនជម្រកសត្វព្រៃតាតៃក្នុងក្រប ខណ្ឌទីផ្សារស្ម័គ្រចិត្ត ដោយទទួលបានថវិកាសរុបប្រមាណ១១លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ទ្រទ្រង់ដល់ការការពារ និងអភិរក្ស ក៏ដូចជាជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន៕

ការញែកសំរាមប្លាស្ទិកយកទៅកែច្នៃ មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដោយសារប្លាស្ទិក

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Sun, 06 Sep 2020 06:03:13 +0000

(ភ្នំពេញ និងព្រះសីហនុ): សំរាមប្លាស្ទិកត្រូវបានគេឃើញមានពាសវាលពាសកាល ទាំងលើដី និងក្នុងទឹក ហើយប្លាស្ទិកជាប្រភេទកាកសំណល់មិនងាយរលាយ និងមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងសត្វ។ ចំណែកនៅកម្ពុជា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនមានទម្លាប់បោះចោលសំណល់ផ្លាស្ទិក និងមិនទាន់មានការបែងចែកប្រភេទសំរាមបានត្រឹមត្រូវនៅឡើយ។

តែទោះបីជាយ៉ាងណា ពលរដ្ឋមួយចំនួនក៏កំពុងព្យាយាមអនុវត្តការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក ហើយខ្លះក៏កំពុងយកសំណល់ប្លាស្ទិកទៅកែច្នៃជារបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗឡើងវិញជាដើម។

លោក សុខ ធី ប្រធានសហគ្រាសឥដ្ឋអេកូដែលបានប្រមូលយកសំរាមប្លាស្ទិកមកកែច្នៃលាយជាមួយវត្ថុផ្សេងទៀតមកធ្វើជាឥដ្ឋអេកូសម្រាប់សាងសង់ផ្ទះ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ថា ការប្រើប្រាស់កាកសំណល់ប្លាស្ទិកមកធ្វើជាឥដ្ឋអេកូ អាចជួយកាត់បន្ថយសំរាមលើផែនដី ផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតប្រជាជនឲ្យចេះញែកសំរាមដោយឡែកទុកសម្រាប់កែច្នៃ និងជួយសម្អាតបរិស្ថាន។ លោកបន្ថែមថា ឥដ្ឋអេកូនេះក៏ជួយកាត់បន្ថយសង្វាក់ផលិតកម្ម ថ្លៃដើមថោកជាងមុន និងមានគុណភាពខ្ពស់។

លោកថា៖ «ចំពោះការផលិតគឺវត្ថុធាតុដើមប្រមូលកាកសំណល់ប្លាស្ទិកយកមកកិនជាមួយវត្ថុធាតុដើមផ្សេងៗទៀត ដើម្បីផលិតជាឥដ្ឋអេកូ។ ប្លាស្ទិកយើងប្រើប្រភេទកព្ចាប់នំ កញ្ចប់មី ទុយោ កែវជ័រ របស់របរដែលគេប្រើប្រាស់ហើយ»។

លោកបន្ថែមថា ឥដ្ឋអេកូត្រូវផ្សំប្លាស្ទិកដែលប្រមូលបាន លាយជាមួយដីខ្សាច់ ស៊ីម៉ង់ត៍ និងវត្ថុធាតុដើមផ្សេងៗទៀត។

«កាផលិតយើងប្រើប្លាស្ទិកប្រហែល៣៥% ដំណើរការដោយយើងកិនប្លាស្ទិក កិនដីចូលម៉ាស៊ីនលាយបានយើងកៀបចេញជាឥដ្ឋ។ គុណភាពមានតាមអ្នកបច្ចេកទេសគេប្រាប់មកយើងធន់ជាងឥដ្ឋធម្មតាតាមឥដ្ឋបែបបុរាណយើង ហើយយើងចូលក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍តិចណូក៏យើងទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរដែរ កម្លាំងសង្កត់បានខ្ពស់»។

លោកបន្តថា ចំពោះការប្រមូលប្លាស្ទិចតាមសាលារៀន សហគមន៍ និងមានការផ្តល់ជូនពីភោជនីយដ្ឋាន ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗដែលទាក់ទងមក ប៉ុន្តែលោកថា វាមានផលវិបាកក្នុងការយកសំណល់ប្លាស្ទិកមកប្រើ ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋចោលសំណល់ប្លាស្ទិកដែលប្រឡាក់លាយឡំនឹងកាកសំណល់ដទៃទៀត ដូច្នេះត្រូវចំណាយពេលសម្រាប់ញែកប្លាស្ទិកនោះចេញពីកាកសំណល់ដទៃទៀត និងត្រូវលាងសម្អាតឲ្យស្អាតជាមុន ទើបអាចយកវាមកផលិតបាន។

«ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះគាត់តែងតែបោះចោលសំណល់ផ្លាស្ទិចទៅចូលគ្នាជាមួយសំរាម ដែលធ្វើឲ្យយើងពិបាកក្នុងការប្រមូលប្លាស្ទិចហ្នឹង អញ្ចឹងពួកយើងប្រមូលតាមសាលារៀន តាមសហគមន៍ ប៉ុន្តែភាគច្រើនគឺពួកគាត់ដាក់លាយគ្នាជាមួយវត្ថុធាតុដើមផ្សេងៗទៀត អាហ្នឹងជាផលពិបាក»។

លោកបន្ថែមទៀតថា បើប្រមូលបានប្លាស្ទិកសុទ្ធ ហើយស្អាត វាជាការងាយស្រួលសម្រាប់យកមកផលិតបានភ្លាមៗ មិនចាំបាច់ត្រូវញែកសំរាម និងលាងសំអាតឡើយ។ លោកក៏បានសំណូមពរឲ្យប្រជាពលរដ្ឋជួយគាំទ្រ និងញែកសំរាមតាមផ្នែកដើម្បីងាយស្រួលយកមកកែច្នៃ។

ចំណែកលោក សេង វេហា បុគ្គលិកនៅភោជនីយដ្ឋានសណ្តាន់ ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុលើកឡើងថា ហាងដែលលោកធ្វើការ តែងព្យាយាមកាត់បន្ថយថង់ប្លាស្ទិកដោយសារដឹងថាវាមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់បរិស្ថាន តាមរយៈការប្រើប្រាស់គោលការណ៍ពណ៌បៃតង (Green Policy)។ លោកបន្តថា រាល់ការវេចខ្ចប់អាហារគឺប្រើប្រាស់ប្រអប់ធ្វើពីក្រដាស ថង់ច្រកធ្វើដោយថង់បរិស្ថានដែលធ្វើដោយរុក្ខជាតិ និងក្រដាស បំពង់ទុយោបឺតធ្វើដោយកាកអំពៅជាដើម។ លោកបន្ថែមថា សម្រាប់ការញែកសំរាម នៅហាងរបស់លោកមានការញែកសំរាមចំនួន៤ធុងខុសគ្នា គឺធុងសំរាមដាក់តាមផ្នែកសំរាមនីមួយៗ។

«យើងខំប្រឹងធ្វើខ្លួនឯង យើងអត់ខ្វល់ អញ្ចឹងថ្ងៃណាមួយ ពួកគាត់ឃើញថានៅកន្លែងនេះគេបានបែងចែកសំរាមត្រឹមត្រូវរបស់គេ មានពពួកហៅថាធ្វើជីកំប៉ុស្តផ្សេង ពពួកធ្វើរលួយផ្សេង សំបកកំប៉ុងផ្សេងជាមួយដបអីផ្សេង និងប្លាស្ទិកទូទៅផ្សេង»។

លោកបន្ថែមថា រាល់ក្រុមហ៊ុនគួរបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិក ហើយត្រូវសហការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីដឹងថាយកសំរាមទៅធ្វើអ្វី ទើបការញែកសំរាមអាចទៅរួចសម្រាប់ប្រជាជនទូទៅ។

លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន មានប្រសាសន៍ថា ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការគ្រប់គ្រងសំណល់ គឺនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ហើយការបែងចែកសំណល់ទៅតាមប្រភេទក៏នៅមានកម្រិតដែរ។ លោកថា ផលវិបាកក្នុងការប្រើប្លាស្ទិកតែម្តង ហើយបោះចោល បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់បរិស្ថាន បំពុលខ្យល់ និងបង្កើនថាមពលផលិត ហើយបង្កើតជាសំរាមប្លាស្ទិកយ៉ាងច្រើនលើផែនដី ដែលបន្សល់ទុករាប់រយឆ្នាំ។

លោក នេត្រ ភក្រ្តា បន្ថែមថា ប្លាស្ទិកទាំងនោះ ហូរចូលសមុទ្រ និងបម្លែងខ្លួនអាចប៉ះពាល់ដល់ចំណីអាហារត្រី ប៉ះពាល់ដល់ជីវចំរុះក្នុងទឹក ជាពិសេសប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបង្កឲ្យមានផ្ទុកមីក្រូប្លាស្ទិកក្នុងខ្លួន និងបរិស្ថាន។

«ការរលាយរបស់ប្លាស្ទិកក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ហើយការដុតក៏ប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានដែរ ហេតុដូច្នេះហើយបានយើងជំរុញឲ្យមានការកាត់បន្ថយនៃការប្រើប្រាស់ ជាពិសេសក្រុមការងារគ្រប់គ្រងសំណល់ប្លាស្ទិកនៃក្រសួងបរិស្ថាន បាននិងកំពុងតែពិនិត្យទៅលើការរៀបចំអនុក្រឹត្យដែលឈានទៅដល់ការហាមឃាត់ការចរាចរ ឬមួយក៏ការលក់ដូរ ឬការផលិតនូវសម្ភារៈ ឬក៏ការផលិតដែលជាប្លាស្ទិកប្រើប្រាស់ម្តងហើយបោះចោល»។

បើតាមលោក នេត្រ ភក្រ្តា សំរាមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានប្រមាណជា៤លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ក្នុងនោះ១៥ ទៅ២០ភាគរយជាសំណល់ប្លាស្ទិក។ សម្រាប់រាជធានីភ្នំពេញ សំរាមក្នុងមួយថ្ងៃមានប្រហែលជា៣ពាន់តោន ក្នុងនោះមាន១០លានថង់ប្លាស្ទិចត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុង១ថ្ងៃ៕

អ្នកទេសចរណ៍ខ្លះ រអ៊ូរទាំពីបញ្ហាអត់បន្ទប់ទឹកស្អាតនៅតាមឆ្នេរ ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 01 Sep 2020 10:18:36 +0000

(ក្រុងព្រះសីហនុ)៖ អ្នកទេសចរណ៍ និងអ្នករស់នៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រក្រុងព្រះស៊ីហនុ បានរអ៊ូរទាំ ពីបញ្ហាអត់មានបន្ទប់ទឹកស្អាត សម្រាប់អ្នកដើរកំសាន្តនៅតាមឆ្នេរ បើទោះបីជាឆ្នេរជាទូទៅ ស្អាតជាងមុន ក៏ដោយ។

អ្នកនាងឆៀវ លីនអាយុ៣០ឆ្នាំ និងនារី៤ ទៅ៥នាក់ទៀត បានមកកំសាន្ត នៅឆ្នេរអូត្រេស ហើយបានអះអាងថា បើទោះបីជាឆ្នេរនៅទីនោះ មានភាពប្រសើឡើងក៏ដោយ បន្ទប់ទឹកគឺនៅតែមិនទាន់ស្អាត ហើយក៏មិនឃើញមានអ្នកសំអាតផងដែរ។

អ្នកនាងឆៀវ លីនបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «បន្ទប់ទឹកសាធារណឲតែបានសំអាតឲស្អាតក៏បានដែរ តែវាគគ្រិចខ្លាំង ប្រើអត់កើតហ្មង។»

គាត់ បានបន្ថែមថា ការមិនទាន់មានបន្ទប់ទឹកស្អាត វាបង្កការលំបាកសំរាប់ពួកគាត់ជានារីភេទ ពេលចង់ចូលបន្ទប់ទឹកម្តងៗព្រោះថា បើចង់ចូល ត្រូវដើរទៅសណ្ឋាគារ ដែលមានចំងាយឆ្ងាយ។

អ្នកនាងឆៀវ លីនបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ចុះអ្នកនេះបានអីចូលបន្ទប់ទឹក ដូចពួកខ្ញុំរកបន្ទប់ទឹក ឡើងវ៉ល់។»

អ្នកនាងញ៉ន ស៊ី អាយុ៤០ឆ្នាំ អ្នកមកលេងកំសាន្តឆ្នេរសមុទ្រ ក្រុងព្រះសីហនុកាលពីពេលចូលឆ្នាំថ្មីកន្លងទៅនេះ បានយល់ស្របថាឆ្នេរពិតជាស្អាតជាងមុនមែន ពោលគឺមិនសូវមានសំរាមច្រើនដូចមុន ក៏ប៉ុន្តែបង្គន់សាធារណៈ មិនសូវស្អាត ម្យ៉ាងក៏ដោយសារអ្នកប្រើខ្លះ ក៏មិនខ្វល់នឹងការថែរក្សាអនាម័យ ដោយបោះចោលសម្រាមពាលវាល ពាសកាល។

អ្នកនាងញ៉ន ស៊ី បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «បន្ទប់ទឹកឯកជន គេមានអ្នកអនាម័យគេ តែពេញ គេយកទៅចាក់ចោល ហើយ គេបោស គេលាងល្អ យើងចូលទៅដូចអត់សូវឃើញគគ្រិច»។

កញ្ញាស្រីល័ក្ខ អាយុ១៦ឆ្នាំ ដែលមកកំសាន្តនៅឆ្នេរអូត្រេស កាលពីឆ្នាំមុនជាមួយសាច់ញាតិ បាននិយាយថា ខណៈដែលតូបលក់ដូរ ត្រូវបានរុះរើចេញ ក៏នៅតែមានអ្នកលក់តាមរទេះតូចៗ មានតុ និងកៅអីតូចៗ ឲភ្ញៀវអង្គុយ និងកម្មង់ម្ហូបផងដែរ។

សម្រាប់កញ្ញស្រីល័ក្ខ ព្រៃនៅក្បែរឆ្នេរអូត្រេស គឺជាបន្ទប់ទឹក។ កញ្ញាស្រីល័ក្ខ បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ទៅក្នុងព្រៃហ្នឹង ទៅម្នាក់ម្តង បើចង់បត់ជើងធំ ទ្រាំសិនចាំទៅផ្ទះវិញ ព្រោះអត់ទឹក»។

លោកសែន កុសល អាយុ៥០ឆ្នាំ អ្នកបើករម៉កកង់បីដឹកភ្ញៀវទេសចរនៅឆ្នេរអូរឈើទាល បានអះអាងថា នៅឆ្នេរដ៏ស្អាតមួយនេះ ក៏មិនមានបង្គន់សាធារណៈដែរ។

ដោយប្រកបរបរនេះ ជាង១០ឆ្នាំមកហើយ លោកសែន កុសល បាននិយាយថា៖ «ភ្លៀវអង្គុយលេង ទាល់តែនៅហាងណាបានហាងហ្នឹងមានបង្គន់បន្ទប់ទឹក បើភ្ញៀវអង្គុយលេងនៅឆ្នេរ អត់មានទេ»។

លោក បានបន្តថា៖ «ពិបាក សូម្បីតែភ្ញៀវ ពេលឡើងពីកោះមក ក៏ពិបាក សួរគេទៅ គេប្រាប់ឲសុំតាមអូតែល កាស៊ីណូទៅ ខ្លះហ៊ាន ខ្លះមិនហ៊ានទៅ មិនដឹងគាត់ទៅណា ទៅណី»។

អ្នកទទួលភ្ញៀវនៅសណ្ឋាគាមួយទល់មុខឆ្នេរអូត្រេស លោកជា គា អាយុ៣០ឆ្នាំ បាននិយាយថាពេលអត់មានបន្ទប់ទឹកសាធារណៈគ្រប់គ្រាន់ បានធ្វើឲអ្នកដំណើរ និងអ្នកលក់ដូរ បន្ទោរបង់ នៅទីកន្លែងសាធារណៈ បង្កើតឲមានក្លិនស្អុយ ប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានជុំវិញ និងទេសចរយ៉ាងខ្លាំង។

លោកឯម ខេមរា ប្រធានកម្មវិធីសមាគមន៍ធាងត្នោត បានមានប្រសាសន៏ថា កម្ពុជាមិនទាន់មានបង្គន់សាធារណៈគ្រប់គ្រាន់នៅតាមតំបន់ឆ្នេរ និងតាមសួនសាធារណៈនៅឡើយទេ។

បន្ទប់ទឹក គឺមានភាពចាំបាច់ណាស់ សម្រាប់ប្រជាជនទូទៅ ក៏ប៉ុន្តែ សម្រាប់ក្រុងព្រះសីហនុជាពិសេស បន្ទប់ទឹកវារឹតតែសំខាន់មែនទែន ព្រោះជាក្រុងទេសចរ។ នេះបើយោងតាមការអះអាងរបស់លោកឯម ខេមរា។

លោកឯម ខេមរា បាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំគិតថាបើសិនជា រាជរដ្ឋាភិបាលគិតគូរឲបានច្រើនអំពីបង្គន់ ឬបន្ទប់ទឹក វាជាការចាប់ផ្តើមមួយ ដ៏ល្អសំរាប់ជួយក្នុងការរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឃន៍ទីក្រុងឲមានសោភ័ណ្ឌភាព ហើយក៏អាចជួយលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរ»។

លោកតាំង សុចិត្រគ្រឹស្នា ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ បានមានប្រសាសន៍ថា ទីក្រុង និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធកំពុងសិក្សាសាងសង់ស្តង់ដាបន្ទប់ទឹកថ្មីៗ ជាង១០ និងសាងសង់តាមតំបន់ឆ្នេរ ហើយបន្ទប់ទឹកមួយចំនួន ក៏បានកែច្នៃល្អ ប្រសើរហើយដែរ។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តព្រះស៊ីហនុ លោកឃាង ភារម្យ បានមានប្រសាន៍ថា ក្រុងគ្រោងផែនធ្វើបង្គន់អនាម័យតាមស្តង់ដាតំបន់ទេសចរណ៍ ដោយមិនគិតកំរៃ ចំនួន១៤បន្ទប់ និងបង្គន់នៅតាមបណ្តោយឆ្នេរអូរឈើទាលទី២ ទៅដល់ អូត្រេសទី១ អូត្រេសទី២ និងឆ្នេរជំទាវម៉ៅ។

កង្វះបង្គន់សាធារណៈ រំខានដល់អ្នកធ្វើដំណើរនៅតាមមាត់ទន្លេរាជធានីភ្នំពេញ

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Mon, 17 Aug 2020 06:57:36 +0000

(ភ្នំពេញ): មាត់ទន្លេ រាជធានីភ្នំពេញ គឺជាទីមនោរម្យសម្រាប់មនុស្សម្នាដើរកំសាន្ត ស្រូបយកខ្យល់អាកាស និងធ្វើលំហាត់ប្រាណ ប៉ុន្តែពេលខ្លះអ្នកដើរលំហែរតាមផ្លូវត្រូវស្រូបយកក្លិនដែលបណ្តាលមកពីការបន្ទោរបង់តាមច្រាំងទន្លេ។

កំពុងអង្គុយនៅតាមច្រាំងនៃមាត់ទន្លេ ខាងមុខវត្តឧណ្ណាលោម លោក ថុល ចាន់ណារ៉ា អ្នកហាត់ប្រាណម្នាក់និយាយថា រាល់ពេលដែលលោករត់ហាត់ប្រាណ ពេលខ្លះខ្យល់បក់នាំក្លិនឆ្អេះ ជះពីច្រាំងទន្លេ និងបរិយាកាសនៅជុំវិញខ្លួនមិនល្អ។ លោកបន្តថាការណ៍នេះឲ្យលោកមានអារម្មណ៍មិនល្អ និងប៉ះពាល់ដល់ខ្យល់ដង្ហើម រហូតធ្វើឲ្យលោកលែងចង់មកហាត់ប្រាណនៅទីនោះទៀត។

បុរសដែលរស់នៅម្តុំផ្សារកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញរូបនេះបន្ថែមថា បង្គន់អនាម័យពីមួយកន្លែងទៅមួយកន្លែងឆ្ងាយពីគ្នារហូតដល់១គីឡូកន្លះទៅពីរគីឡូម៉ែត្រ ធ្វើឲ្យលោកពិបាកដើររកពេលលោកចង់ចូលបន្ទប់ទឹកម្តងៗ។

«ខ្ញុំពេលដឹងថាអត់ស្រួល [ចង់ប្រើបន្ទប់ទឹក] ដើរទៅផ្ទះវិញ សុំគេ គេមិនឲ្យចូលទេ បើទៅជាលក្ខណៈភ្ញៀវចេះតែទៅបានហើយ បើសុំគេចូលបត់ជើងគេមិនឲ្យចូល ពេលខ្លះគេមិនកំណាញ់ តែមិនទំនង វាមិនសម ដូចគ្មានសីលធម៌»។

លោកបានបន្ថែមដោយសំណូមពរឲ្យមានបង្គន់អនាម័យបន្ថែម ដើម្បីងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកហាត់កីឡា និងស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ បើទោះបីជាត្រូវបង់លុយក្តី។

«ពីមុនមានកន្លែងនោះមួយ តែឥឡូវមិនដឹងគេដកទៅណា នៅពេលខ្លះឧស្សាហ៍ឃើញអ្នកពោះធំឈឺបត់ជើងតូច គាត់សួរខ្ញុំ បន្ទប់ទឹកនៅឯណា? ខ្ញុំចង្អុលប្រាប់គាត់នៅនោះ ពេលងាកទៅបាត់ៗ»។

កំពុងដើរដឹកដៃកូនពីរនាក់តាមមាត់ទន្លេ អ្នកស្រី សាង អុន និយាយថា នៅពេលដែលអ្នកស្រី ចង់ប្រើបន្ទប់ទឹក អ្នកស្រីតែងដើរទៅកន្លែងលក់ទំនិញ ឬបន្ទប់ទឹកនៅវាលមេរុ។ អ្នកស្រី បន្ថែមថា អ្នកស្រីចង់បានបន្ទប់ទឹកស្អាត និងមានអនាម័យ បើទោះបីត្រូវចំណាយលុយបន្តិចក៏ដោយ។

«ក្លិនតែងតែមានខ្លះ អត់ខ្លះបើកន្លែងនេះអត់សូវអី បើកន្លែងនោះជះ ធម្មតាមនុស្សនោមទៅវាមិនអាចថាមិនមានក្លិនឡើយ។ បើចង់ឲ្យក្លិនបាត់ទាល់តែសំអាតអ្នកហ្នឹងកុំឲ្យមានអ្នកគគ្រិចនៅហ្នឹងបានវាបាត់»។

ចំណែកស្រី្តលក់ភេសជ្ជៈម្នាក់វ័យ៧០ឆ្នាំប្លាយ កំពុងអង្គុយហូបបាយខ្ចប់ថង់ជាមួយត្រីចៀន គៀនបង្កាន់ដៃបន្ទប់ទឹកខាងមុខវាលមេរុលើកឡើងថា ពេលយប់អ្នកស្រីសម្រាកជិតបន្ទប់ទឹកហើយងើបដើរលក់ចាប់ពីម៉ោង៥កន្លះភ្លឺ ដល់យប់។ អ្នកស្រីថា អ្នកស្រីមិនចូលបន្ទប់ទឹកនេះញឹកញាប់នោះទេ ដោយសារបន្ទប់ទឹកនត្រូវបង់លុយ៥០០រៀល រាល់ពេលប្រើប្រាស់។

«យប់ឡើងដេកនៅហ្នឹង បន្ទប់ទឹកខ្ញុំមិនសូវចូលហ្នឹងទេ ទៅកន្លែងនោះ ទៅកន្លែងដន្លងខ្ញុំនៅ»។

លោកតូច ចាន់នី អគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកទេសក្រសួងសង្គមកិច្ចអតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទាមានប្រសាសន៍ថា សាលារាជធានីគួរធ្វើបន្ទប់ទឹកអនាម័យបន្ថែមទៀត និងមិនយកប្រាក់ ដើម្បីឲ្យពួកអ្នកក្រីក្រ និងជនអនាថាមិនហ៊ានមកចូលប្រើបន្ទប់ទឹកដូច្នេះរដ្ឋាភិបាល ឬសាលារាជធានីភ្នំពេញគួរគិតគូរសាងសង់បង្គន់ មិនយកលុយសម្រាប់ពួកគាត់។

«ជនអនាថា អ្នកសុំទានគាត់អត់មានលុយទេ អញ្ចឹងគាត់អត់ហ៊ានចូលទេ គាត់ទៅបន្ទោរបង់នៅកៀនចន្លោះណាស្រេចតែចិត្តរបស់គាត់។ នេះជាបញ្ហាដែលធ្វើឲ្យយើងពិបាកគ្រប់គ្រងអញ្ចឹង។ បើអញ្ចឹងសាលារាជធានីភ្នំពេញគួរធ្វើបង្គន់កុំយកលុយឲ្យពួកគាត់បានចូលដោយមិនបាច់បង់លុយ»។

Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយពិលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញបានទេ។

បើតាមការផ្សាយរបស់គេហទំព័រសាលារាជធានីភ្នំពេញ គិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២០នេះ នៅរាជធានីភ្នំពេញមានបន្ទប់ទឹកសាធារណៈចំនួន១២កន្លែង។ ក្នុងនោះរួមមាន នៅមុខវត្តបទុមវត្តី២កន្លែង សួនក្រមង៉ុយ តំបន់កំពង់ដអរិយក្សត្រ ខាងលិចរង្វង់មូលសម្ដេចជួនណាត បញ្ជរទេសចរណ៍ សួនច្បារក្រសួងការពារជាតិ សួនច្បារវត្តភ្នំ បេនឡានក្រុង ឬទីលានប្រជាធិបតេយ្យខណ្ឌឬស្សីកែវ សួនព្រះនាងប្រាជ្ញាបារមីនៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យចាស់ ខាងក្រោយក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន និងសួនច្បារយាយពេញ៕

Prisoners’ Families Worry About Conditions in Overcrowded Jails as Officials Acknowledge Rising Pressure From Drug Crackdown

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 04 Aug 2020 07:07:30 +0000

Prisoners’ families say they can spend up to hundreds of dollars a month trying to keep their relatives in overcrowded jails healthy — driving some families into debt — as officials acknowledge that the nationwide drug crackdown is putting heavy pressure on the country’s prisons and courts.

Last month, authorities announced another rise in drug-related arrests for the first half of the year — claiming that the closure of clubs amid coronavirus was making drug users easier to find — putting more suspects into Cambodia’s notoriously overcrowded prisons.

Kol Sat, whose husband has been imprisoned in Phnom Penh’s Prey Sar for over a year, said her husband was struggling with high blood-pressure, and she worried he wouldn’t survive on standard prison food.

“I go to see him once a week to send food, vegetables and meat,” Sat said.

Between the prison expenses, rent and not having her husband to earn money, she has needed to take out loans to survive, she said.

“[I’m] borrowing more money to pay expenses,” she said.

Sat asked that the name of her husband, who is a politician, not be used for fear of retribution.

During the height of coronavirus-related lockdowns, Prey Sar was closed to visitors, and Sat was unable to visit her husband in person. Nevertheless, she still delivered food every week via prison guards, she said.

Another woman, a shoe seller in O’Russey Market, said she had an uncle in prison for drug-related crimes for more than five years. He was over 60 years old, and was often sick, she said.

“I have to send money to him every month — sometimes $50, sometimes $100-200, or more when he is sick,” she said. “If I don’t give it he will die, with nothing to eat. He will die.”

The food provided by the prison was “pig food,” and “no one is treated well without money,” said the woman, who asked not to be named for fear her uncle would face worse treatment.

A woman with a 18-year-old grandson in prison gave a similar account.

“He gets only two meals a day and his mother always sends money every month to buy food, drinks, and paid for a fan in his cell,” she said, requesting anonymity for similar reasons.

The grandson, also in jail for drug-related crimes, could buy items such as energy drinks inside, but they were twice as expensive as outside prison, she said.

Meas Vyrith, secretary-general of the National Authority for Combating Drugs, said drug arrests had significantly increased in the first of half of this year compared to the year prior.

He said part of the reason for the increase was coronavirus: With clubs and bars closed, drug use was more out in the open, he claimed.

“The increase in drug crackdowns in the first half of this year is due to the fact that, during Covid-19 period, all clubs and bars were closed, so the drug users came out and the authorities could find them,” Vyrith said.

Vyrith acknowledged that the drug crackdown was leading to prison overcrowding.

“More than 50 percent of inmates in the prisons are criminals involved in drug offenses, which is one of the reasons for the overcrowding,” he said. Nevertheless, he said the arrests were necessary to maintain public order.

“The crackdown on drug offenses must be taken seriously, because when they get out of prison they will be more active,” he said.

Justice Ministry spokesman Chin Malin said the ministry’s campaign, starting this year, to accelerate court processing was not about letting prisoners walk free.

“The campaign to resolve the congestion of this case is not a campaign to release 10,000 prisoners, it is a campaign to expedite the court process, and to get the cases done quickly and issue a final verdict as soon as possible,” he said.

Nevertheless, speeding up the process could help with the overcrowding, he said.

“If there is a final verdict, the prison can move him from one place to another that is less overcrowded,” Malin said. Not all verdicts would require a prison sentence, he added.

Malin acknowledged that the nationwide drug campaign was putting pressure on the justice system. “It has not yet responded to the growth of cases from the drug prevention and suppression campaign,” he said.

But the construction of new prisons, legal reforms, and several other initiatives were working to reduce overcrowding both in the short and long term, he said.

Am Sam Ath, monitoring manager at rights group Licadho, said the overcrowding of prisons had become a health issue.

“There are only [meant to be] 10 people in a cell, but due to the overcrowding, it houses up to 30 people, which makes prisoners sleep close to each other, sleeping on their side,” Sam Ath said. “The crowding can cause anxiety, high blood pressure and heart attacks. If there is an infection, it can be contagious.”

Soeng Senkaruna, spokesman for rights group Adhoc, said he also wanted to see a review of the food given to prisoners.

A report by Amnesty International has claimed that the government’s anti-drug campaign is causing human rights violations without reducing drug use and related harms.

ក្រុមគ្រួសារអ្នកទោសបារម្ភពីសុខភាពក្នុងពន្ធនាគារដែលចង្អៀតណែន ខណៈមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ការកើនឡើងសម្ពាធពីការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 04 Aug 2020 04:41:49 +0000

(ភ្នំពេញ): ក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកកំពុងជាប់ឃុំនិយាយថាពួកគេអាចចំណាយប្រាក់រាប់រយដុល្លារក្នុងមួយខែ ដើម្បីផាសុកភាពសាច់ញាតិរបស់ពួកគេនៅក្នុងពន្ធនាគារដែលមានភាពចង្អៀតណែន ស្របពេលមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ថា ការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនទូទាំងប្រទេស កំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងទៅលើពន្ធនាគារ និងតុលាការរបស់ប្រទេសនេះ។

កាលពីខែមិថុនា អាជ្ញាធរបានប្រកាសអំពីការកើនឡើងនៃការចាប់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនសម្រាប់ឆមាសទី១នៃឆ្នាំនេះដោយអះអាងថា ការបិទក្លឹបកំសាន្ត និងរង្គសាលផ្សេងៗ ចំពេលផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩ ធ្វើឲ្យសមត្ថកិច្ចងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកមុខសញ្ញាអ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀន ជាហេតុធ្វើឱ្យមានភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ។

អ្នកស្រី កុល សាត ភរិយារបស់អ្នកជាប់ពន្ធនាគារនៅព្រៃស រាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ និយាយថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីដែលកំពុងជាប់ឃុំអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកហើយនោះ កំពុងមានជំងឺលើសឈាម។ អ្នកថា អ្នកស្រីបារម្ភថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីនឹងមិនអាចរស់បានដោយសាររបបអាហារក្នុងពន្ធនាគារគ្មានស្តង់ដារ។

«ខ្ញុំទៅជួបគាត់ម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដើម្បីផ្ញើរម្ហូប បន្លែ និងសាច់ឱ្យគាត់ ព្រោះសុខភាពគាត់មិនល្អ»។

អ្នកស្រីថា រវាងការចំណាយក្នុងពន្ធនាគារ ការជួលផ្ទះ អ្នកស្រីចាំបាច់ត្រូវខ្ចីប្រាក់បន្ថែមទៀតដើម្បីរស់។

«ខ្ញុំបានខ្ចីលុយគេបន្ថែមទៀត ព្រោះការចំណាយច្រើន»។

អ្នកស្រី សាត បានស្នើសុំថា ឈ្មោះប្តីរបស់អ្នកស្រី ដែលជាអ្នកនយោបាយមួយរូប មិនត្រូវបានប្រើជាការសងសឹក។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងប្រទេសកាន់តែកើនឡើង ព្រៃសត្រូវបានផ្អាកមិនឱ្យសាច់ញាតិបងប្អូនចូលសួរសុខទុក្ខអ្នកជាប់ឃុំឡើយ ហើយអ្នកស្រី សាត ក៏មិនអាចទៅជួបស្វាមីរបស់អ្នកស្រីផ្ទាល់បានដែរ។ ទោះយ៉ាងណាអ្នកស្រីនៅតែផ្តល់អាហារជារៀងរាល់សប្តាហ៍ តាមរយៈមន្ត្រីពន្ធនាគារ។

ស្ត្រីម្នាក់ទៀតដែលជាអ្នកលក់ស្បែកជើងនៅផ្សារអូរឫស្សី ប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា នាងមានពូម្នាក់កំពុងជាប់ក្នុងពន្ធនាគារអស់រយៈពេលជាង៥ឆ្នាំមកហើយ ពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន។ នាងថា គាត់មានអាយុជាង៦០ឆ្នាំ ហើយជារឿយៗគាត់តែងតែឈឺ។

«ខ្ញុំត្រូវផ្ញើរប្រាក់ទៅគាត់រាល់ខែ ពេលខ្លះ៥០ដុល្លារ ពេលខ្លះ១០០ដុល្លារ ២០០ដុល្លារ ឬ ច្រើនជាងនេះ ពេលគាត់ឈឺ»។

នាងបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំមិនជួយទេ គាត់នឹងស្លាប់ដោយគ្មានអ្វីបរិភោគ»។

នាងបារម្ភថា ពូរបស់នាងថាប្រឈមបញ្ហាសុខភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែអាហារក្នុងពន្ធនាគារនោះហាក់បីដូចជាអាហារដាក់ឱ្យជ្រូកស៊ី។

«គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានគេព្យាបាលដោយគ្មានប្រាក់នោះទេ»។

ស្រ្តីចំណាស់ម្នាក់ដែលមានចៅប្រុសអាយុ១៨ ឆ្នាំ កំពុងស្ថិតក្នុងពន្ធនាគារ បានប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវស្រដៀងគ្នានេះដែរ។

អ្នកស្រីប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា៖ «ចៅរបស់ខ្ញុំទទួលបានអាហារពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយម្តាយរបស់គាត់តែងតែផ្ញើប្រាក់ជារៀងរាល់ខែដើម្បីទិញម្ហូបភេសជ្ជៈ និងបង់លុយថ្លៃទឹក ថ្លៃកង្ហារ ក្នុងបន្ទប់របស់គាត់ឱ្យទៅអ្នកយាមគុក»។

អ្នកស្រីបន្តថា ចៅប្រុសរបស់អ្នកស្រីជាប់ពន្ធនាគារពីបទប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ហើយទំនិញក្នុងពន្ធនាគារមានតម្លៃថ្លៃជាងខាងក្រៅទ្វេរដង។

លោក មាស វីរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការនៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន មានប្រសាសន៍ថា ការចាប់ខ្លួនអ្នកជួញដូរ និងអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំនេះ បើប្រៀប ធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។ លោកបន្ថែមថា មូលហេតុនៃការកើនឡើងបទល្មើសគ្រឿងញៀននេះគឺការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលតម្រូវឱ្យក្លឹបកំសាន្ត និងរង្គសាលផ្សេងៗបិទទ្វារ ហើយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនកាន់តែមានលក្ខណៈបើកចំហរនៅខាងក្រៅ ទើបកម្លាំងសមត្ថកិច្ចអាចបង្ក្រាបបានច្រើន។

លោក វីរិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ការកើនឡើងនៃការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននៅក្នុងឆមាសទី១ នៃឆ្នាំនេះ គឺដោយសារតែនៅក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ១៩ គ្រប់ក្លឹបកំសាន្ត និងរង្គសាលត្រូវបានបិទទ្វារ ដូច្នេះអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនបានចេញមកខាងក្រៅ ហើយអាជ្ញាធរងាយស្រួលក្នុងការចាប់មុខសញ្ញា»។

លោក វីរិទ្ធ បានទទួលស្គាល់ថា ការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននេះកំពុងនាំឱ្យមានអ្នកទោសលើសចំណុះនៅក្នុងពន្ធនាគារ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកទោសជាង៥០ភាគរយ នៃអ្នកទោសនៅក្នុងពន្ធនាគារ គឺជាឧក្រិដ្ឋជនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសគ្រឿងញៀន ដែលជាហេតុផលធ្វើឱ្យមានភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ»។

ទោះយ៉ាងណាលោកថា ការចាប់ខ្លួនគឺចាំបាច់ដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។

លោកថា៖ «ការបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង ពី ព្រោះនៅពេលពួកគេចេញពីពន្ធនាគារ ពួកគេនឹងធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងជាងមុន»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន មានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការរបស់ក្រសួងដែលចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំនេះ គឺដើម្បីពន្លឿនដំណើរការតុលាការ មិនមែនដោះលែងអ្នកទោសឱ្យដើរចេញដោយសេរីនោះទេ។

លោកថា៖ «យុទ្ធនាការដោះស្រាយភាពកកស្ទះសំណុំរឿង មិនមែនជាយុទ្ធនាការដោះលែងអ្នកទោស១ម៉ឺននាក់ទេ វាគឺជាយុទ្ធនាការមួយដើម្បីពន្លឿននីតិវិធីតុលាការ និងដើម្បីធ្វើឱ្យរឿងក្តីនេះបានឆាប់រហ័ស និងចេញសាលក្រមស្ថាពរបានឆាប់បំផុត»។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ការបង្កើនល្បឿនដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនេះ ក៏អាចកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារបានខ្លះដែរ។

លោក ម៉ាលីន បញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើមានសាលក្រមចុងក្រោយ ខាងពន្ធនាគារអាចផ្លាស់ប្តូរគាត់ពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ដែលមិនសូវមានភាពចង្អៀតណែន»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «មិនមែនសាលក្រមទាំងអស់តម្រូវឱ្យមានការជាប់ពន្ធនាគារនោះទេ គឺអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទសំណុំរឿង និងស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃកំហុសនីមួយៗ»។

លោកបានទទួលស្គាល់ថា យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនទូទាំងប្រទេស កំពុងដាក់សម្ពាធលើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «វាមិនទាន់បានឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃយុទ្ធនាការបង្ការ និងបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននៅឡើយទេ ប៉ុន្តែការកសាងពន្ធនាគារថ្មីបន្ថែមទៀត និងកំណែទម្រង់ច្បាប់ជាច្រើន កំពុងតែផ្តួចផ្តើមដែលមានរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ»។

លោក អំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ លើកឡើងថា ចំនួនអ្នកទោសច្រើនហួសហេតុនៅក្នុងពន្ធនាគារបានបង្កទៅជាបញ្ហាសុខភាព។

លោកថា៖ «ក្នុងបន្ទប់មួយដាក់បានតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែដោយសារតែភាពចង្អៀតណែន គេអាចដាក់ដល់ទៅ៣០នាក់ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទោសដេកផ្អៀងខ្លួន ហើយខ្លះទៀតផ្លាស់ប្តូរវេនគ្នាសម្រាក ហើយការប្រមូលផ្តុំគ្នាច្រើនហួស អាចបង្កឱ្យមានបញ្ហាថប់បារម្ភ លើសសម្ពាធឈាម និងគាំងបេះដូង បើសិនមានជំងឺឆ្លង គឺវាអាចងាយនឹងឆ្លងបន្តគ្នា»។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លើកឡើងថា៖ «យើងចង់ឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យពីខាងក្រសួងសុខាភិបាលដែរ អំពីស្តង់ដារនៃការរស់នៅរបស់អ្នកទោស ដើម្បីឱ្យគាត់មានសុខភាពល្អ និងរបបអាហាររបស់គាត់បានគ្រប់គ្រាន់»។

របាយការណ៍របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរបស់រដ្ឋាភិបាល កំពុងបណ្តាលឱ្យមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដោយមិនមែនកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងជួញដូរគ្រឿងញៀននោះឡើយ៕

ការប្រើជីគីមីច្រើនហួសកម្រិតធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់គុណភាពដី និងសុខភាពមនុស្ស

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 04 Aug 2020 03:49:07 +0000

ការប្រើប្រាស់ជីគីមីច្រើនហួសកម្រិត និងការបំផ្លាញសត្វល្អិតក្នុងដី ធ្វើឲ្យដីខូចគុណភាពមិនអាចដាំដុះកើត និងប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកដាំ និងអ្នកបរិភោគយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញ។

លោក សម វិទូ ទីប្រឹក្សាឯករាជ្យ និងជាប្រធានពិគ្រោះយោបល់ផ្លាសអេជ្ជ លើកឡើងថា ការប្រើគីមីច្រើនលើដី និងការមិនផ្តល់សារធាតុសរីរាង្គទៅដីវិញ ធ្វើឲ្យដីងាប់ ដែលមិនអាច ផ្តល់ជីវជាតិអ្វីទៀតដល់រុក្ខជាតិ។ ចំណែកថ្នាំពុលគីមី គឺជាគីមីសំយោគមិនងាយរលាយក្នុងធម្មជាតិ ប៉ុន្តែកសិករស្ទើរតែទាំងអស់ប្រើជីគីមី ជីបំប៉នដីទ្រាប់បាត និងប្រើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតផ្សេងៗដើម្បីធ្វើឲ្យដំណាំឆាប់ធំ ដោយខុសបច្ចេកទេស។

«ពេលគាត់ប្រើជីគីមី និងថ្នាំពុលតាមចំណេះគាត់ផ្ទាល់ និងធ្វើតាមគ្នា ពេលខ្លះគាត់ប្រើលើសដែលមិនគួរទទួលយកបាន សត្វល្អិតពុលប៉ុណ្ណា មនុស្សពុលប៉ុណ្ណឹងដែរ»។

លោកបន្ថែមថា នៅពេលដីប្រែជារឹងប្រៀបដូចជាថ្ម ឬខ្សាច់ មិនអាចដាំដុះបាន ធ្វើឲ្យតំបន់នោះក្លាយជាវាលរហោដ្ឋាន ឬវាលខ្សាច់ ដោយសារពលរដ្ឋមិនថែរទាំដី។

«តំបន់វាលខ្សាច់សាហារ៉ាកាលពីសម័យកកើតផែនដី ជាតំបន់ដែលសំបូរព្រៃឈើជាងគេ ប៉ុន្តែក្រោយមកពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការដាំដុះអត់ផ្តល់សរីរាង្គដល់ដីវិញ ការសាងសង់ និងការប្រើប្រាស់ដីហួសកម្រិត ដីក្លាយជាដីដែលអត់ដាំដុះលែងបាន។ តំបន់ណាក៏ដូចគ្នា បើដីងាប់ហើយ ទោះប្រើសារធាតុគីមី ឬផ្តល់សារធាតុសរីរាង្គដើម្បីបន្ត វាត្រូវការកែ និងត្រូវការរយៈពេលយូរមែនទែន»។

លោកបន្តថា ដើម្បីឲ្យដីរស់ យើងត្រូវរក្សាដីឲ្យមានសត្វល្អិត និង ដំដំណាំចម្រុះមានមើមផ្លែ ស្លឹក ដើម្បីឲ្យមានជីវជាតិច្រើនមុខ។

ចំណែក លោក ថេង សាវឿន ប្រធានសម្ព័ន្ធសមាគមកសិករ លើកឡើងថា កាដាំដុះដំណាំកសិករប្រមាណជា៣០ ទៅ៣៥ភាគរយ ដាំដុះដំណាំនៅតាមតំបន់ទំនាប និងតំបន់មានទឹកគ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែលោកថា បើទោះបីជាការដាំដុះរបស់កសិករនៅរដូវវស្សា មានកាកើនឡើនដោយសារមានទឹកគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការទីផ្សាក្នុងស្រុកបាននៅឡើយ។

លោកបន្តថា បច្ចេកទេសដាំដុះរបស់ប្រជាជាកសិករនៅមានកម្រិត មិនបានធ្វើតាមបច្ចេកទេសដោយធ្វើតែតាមទំនៀមទម្លាប់។ ចំណែកការប្រើប្រាស់ជីគីមីមានកម្រិតច្រើនភាគរយ ស្ទើរគ្រប់តំបន់ទាំងអស់ដី ជាហេតុធ្វើឲ្យដីធ្លាក់ គុណភាពដោយសារការប្រើប្រាស់ជាតិគីមីច្រើន ដើម្បីបានទិន្នផលខ្ពស់។

លោក ថេង សាវឿន បន្ថែមថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាល បានអំពាវនាវកុំឲ្យប្រើប្រាស់ជីគីមី ក៏ប៉ុន្តែវិធានការរបស់រដ្ឋនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ ដោយលោកថា ត្រូវទាមទារឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងក្នុងការផ្សព្វផ្សាយដល់កសិករឲ្យដឹងពីប៉ះពាល់ដល់អ្នកប្រើ និងអ្នកបរិភោគ ប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចទាំងប្រាក់កាក់របស់កសិករ ការចំណាយលើជី និងថ្នាំព្យាបាលជំងឺ និងត្រូវជំរុញឲ្យអ្នកបរិភោគគាំទ្រផលិតផលអត់គីមី។

«ចង់ឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលធ្វើយ៉ាងម៉េចរៀបចំឲ្យមានយុទ្ធការច្បាស់លាស់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពីផលប៉ះពាល់ និងជួយវិធីសាស្រ្តផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យកសិករបោះបង់ការប្រើប្រាស់ជីគីមីមកធ្វើការដាំដុះ ឬដាំតាមធម្មជាតិ មានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថ្នាក់មូលដ្ឋានជាដើមអញ្ចឹង»។

អ្នកស្រី សាត អង្កាសា អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងរបស់អង្គការសេដាក មានប្រសាសន៍ថា បន្លែចែកចេញជា៣ប្រភេទ គឺបន្លែគីមី បន្លែសុវត្ថិភាព និងបន្លែសរីរាង្គ។ អ្នកស្រីបន្តថា

បន្លែគីមីប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សុខភាព ដែលអាចបង្កឲ្យមានជំងឺរាគ បង្កឲ្យមានមេរោគក្នុងឈាម ធ្វើឲ្យឡើងខ្លាញ់ លើសឈាម និងមានបញ្ហាគ្រប់យ៉ាងក្នុងរាងកាយទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។

«ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិតសុទ្ធតែមានជាតិវិទ្យុសកម្មរបស់វាកម្រិតខ្ពស់ កម្រិតមធ្យម និងកម្រិតទាប ប៉ុន្តែយើងប្រើអាទាបអត់បានទៀតទេ បាញ់ទៅអត់ស្លាប់ អញ្ចឹងគេប្រើអាខ្លាំង»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា បន្លែខ្លះដាំទុកលក់ក្នុងស្រុកផ្សេង និងសម្រាប់នាំចេញ ទៅលក់នៅក្រៅប្រទេសផ្សេង។ អ្នកស្រីថា ពេលយើងនាំចូលមិនបានត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវ ហើយយកមកបរិភោគ នោះជាតិគីមីដែឡមានក្នុងបន្លែទាំងនោះ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់អាក្រក់ដល់សុខភាព។

«បើនាំចេញគេប្រើរហូតដល់ថ្ងៃប្រមូលផលយកមក ហើយបន្ទាប់មកទៀតគេបាញ់ថ្នាំទុកឲ្យបានយូរ គេបាញ់ថ្នាំពង្រីកវាអញ្ចឹង ពេលយើងញ៉ាំចូលខ្លួនទៅវាក៏អាចរីករួមអញ្ចឹង។ ជាតិគីមីទាំងអស់ហ្នឹងពេលយើងប្រើសុទ្ធតែប្រើម៉ាស់ ចុះពេលយើងញ៉ាំចូលដល់ក្រពះពោះវៀនយើង?»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា បន្លែសុវត្ថិភាពគេប្រើថ្នាំគីមីតាមកម្រិតស្តង់ដារ ដើម្បីបរិភោគទៅមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ដូចជាការប្រើជីគីមីរយៈពេលត្រឹមតែ១៥ថ្ងៃ ចំណែក១៥ថ្ងៃទៀតអត់ប្រើទេ ដើម្បីឲ្យអស់ជាតិថ្នាំ ទើបកាត់មកលក់។ អ្នកស្រីថា នៅពេលប្រើជាតិគីមីច្រើនយូរទៅនឹងធ្វើឲ្យមានបញ្ហាដល់ប្រព័ន្ធឈាម ថ្លើម និងក្រពះជាដើម។

«ដូចឥឡូវយើងមានជំងឺលើសឈាមតាំងពីអាយុសាមជាង សែជាង មានជំងឺស្ទះខ្លាញ់សសៃឈាមមានគ្រប់សព្វ»។

«សរីរាង្គតាំងពីដើមដល់ប្រមូលផលគឺអត់ប្រើអីហ្នឹង ប្រើធម្មជាតិសុទ្ធសាត ទាំងថ្នាំបាញ់សត្វល្អិត និងថ្នាំពូជធម្មជាតិ ញ៉ាំទៅអត់មានប៉ះពាល់សុខភាពទេ។ ការញ៉ាំរកប្រភពកន្លែងណាដែលទុកចិត្ត។ បន្លែធម្មជាតិមិនមានរូបរាងល្អទេ»។

អ្នកដាំបន្លែនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺម្នាក់ឈ្មោះ ទូច និយាយថា លោកដាំបន្លែច្រើនមុខសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ ដោយមានម៉ូយមកយកដល់កន្លែងទៅលក់បន្តនៅផ្សារនានា។ លោកបន្តថា បន្លែដែលលោកដាំ គឺលោកដាក់ជីគីមី និងថ្នាំបាញ់សម្លាប់សត្វល្អិតច្រើនប្រភេទមានបាញ់ និងគ្រាប់ដែលទិញពីផ្សារ។ លោកដាក់ជីបំប៉នបាញ់ថ្នាំសម្លាប់ដង្កូវ និងសត្វល្អិត និងថែរទាំការពាររោគផ្សេងៗលើដំណាំតាំងពីដាំដំបូងក្នុងដី រហូតមានផ្លែ ឬបន្លែធំគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បេះទៅលក់ និងបាញ់ថ្នាំឲ្យឆាប់លូតលាស់ល្អ និងចេញផ្លែតាមកំណត់ហើយរលោងស្អាត តាម ធម្មជាតិ និងតម្រូវការទីផ្សារ។

«បានផ្លែយើងបាញ់ទៀត ការពារដង្កូវ ហើយបំប៉នវាឲ្យល្អ បាញ់ថ្នាំបំប៉នផ្លែទៅ ហ្នឹងហើយ។ យើងមើលល្មមបេះយើងបេះវាទៅ៣ទៅ៤ថ្ងៃយើងបាញ់ទៀតទៅ ព្រោះថ្នាំបាញ់ឲ្យល្អយើងបាញ់ឲ្យល្អផ្លែសំខាន់បាញ់ឲ្យរលោងផ្លែឲ្យខៀវធម្មជាតិ។ បើដីថ្មីបាចកំបោរសម្លាប់មេរោគទៅអត់អីទេ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «២ហិតតាប្រើអស់ប្រហែល១បេ តម្លៃជាង១០ម៉ឺនរៀលពេលខ្វះទិញថែមទៀត ឬមានសត្វល្អិតច្រើន»។ លោកថា៖ «បើអត់បាញ់ស្មៅវាងាប់ដំណាំ ខ្ញុំដឹងថាប្រើគីមីវាប៉ះពាល់សុខភាព ប៉ុន្តែមិនដឹងធ្វើម៉េច»។

ចំណែកអ្នកដាំបន្លែម្នាក់ទៀតនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ថ្លែងដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា ប្រសិនបើដាំមិនប្រើជីគីមីលាយ នោះផលិតផលនឹងមិនទាន់គេនោះទេ។ លោកបន្តថា លោកប្រើជីធម្មជាតិ និងលាយជីគីមីខ្លះ ហើយបាញ់ថ្នាំសម្លាប់ស្មៅ ដោយសារកាត់ស្មៅមិនទាន់។

ឆ្លើយតបនិងការខ្លាចប៉ះពាល់សុខភាពគាត់មានប្រសាសន៍ថា លោកមិនហ៊ានចូលជិតដំណាំទេ ដោយឲ្យកម្មកធ្វើ និងពាក់ម៉ាស់ ហើយបាញ់ពីលើខ្យល់។

«ដំបូងអត់ចង់បាញ់ទេ តែកាត់មិនឈ្នះ កាត់អាមុខ អាក្រោយដុះមកទៀត ហើយឥឡូវបាញ់ហើយវាលល្វឹង តែយើងកុំបាញ់ឲ្យត្រូវដាំណាំ»។

បើតាមរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ (CPS) ចេញកាលពីឆ្នាំ២០១៦ បង្ហាញថា កម្ពុជានាំចូលបន្លែពីក្រៅប្រទេសមកចាក់បំពេញតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុកចន្លោះពី២០០តោន ទៅ៤០០តោនក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលភាគច្រើននាំចូលពីប្រទេសចិន វៀតណាម និងថៃ។ របាយការណ៍ដដែលបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាចំណាយជាង២០០លានដុល្លារ សម្រាប់ទិញបន្លែពីក្រៅប្រទេសមកផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការក្នុងស្រុក៕

Olympic Stadium Reopens to the Public

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 28 Jul 2020 10:42:17 +0000

Olympic Stadium will immediately be reopened to the public, allowing exercise on its grounds, the Ministry of Education, Youth and Sport announced today.

The announcement, made this morning in a statement by Education Minister Hang Chuon Naron, said public areas would once again be made available for exercise, almost four months after the stadium was closed out of coronavirus concerns.

Last week, the stadium’s management told Newsroom that they had already sought permission to reopen, but were waiting for a reply. A notice on the gate from April 7 had announced the stadium’s temporary closure.

This evening, most fences set up around the stadium remained in place, but people were allowed in at the main gate. A parking attendant said the fences would be removed “in a few more days.”

Several people walked and jogged around the stadium’s grounds, which remained relatively empty on the first evening of reopening.

Nouv Vanna, a Daun Penh district resident, said he was eager to return to the stadium for exercising.

The announcement had come as a surprise, he added.

“I welcome it and I’m happy about the reopening, and for people to have more space to exercise and reduce stress,” Vanna said.

In his announcement, Chuon Naron asked people to practice public-health precautions as the coronavirus pandemic continued to spread worldwide:

Always clean hands with soap or alcohol, wear masks and measure your temperature.
Keep a distance of at least 1.5 meters between one another.
Spray down sites with disinfectant.

Cambodia has recorded 226 cases of coronavirus but with no official deaths, while globally more than 16 million people have been infected, leading to about 650,000 deaths.

Risk of Disease, Food Shortages, Fish Extinctions as Mekong Faces Severe Drought: Researcher

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 28 Jul 2020 06:59:57 +0000

A regional researcher has warned that the current drought around the Mekong River could cause a spread of disease and insects and devastation for fish species and food sources.

Ix Hour, a drought management specialist for the intergovernmental Mekong River Commission, told a meeting last week that the effects of drought were wide-ranging, affecting both people and nature.

“Droughts significantly affect the environment, water consumption, agriculture, animal health, biodiversity, community wells, navigation on waterways,” Hour said. Forest fires, insect swarms, diseases due to decreased hygiene and other effects were also likely, he said.

A lack of fresh water could draw salt water into farmland, devastating crops, he added.

Cambodia faced a severe drought in 2016 and again last year, causing irrigation channels to dry up. According to the Water Resources Ministry, Mekong water levels are again virtually as low as last year’s, far below average.

Hour said climate change was causing historic droughts to happen with greater frequency.

Aside from the amount of rainfall, underground water, water management policies and land use could also contribute to drought. Drought was typically measured by rainfall, river flows and soil moisture, he said at the meeting, which was organized by the Cambodian Journalists Alliance.

Water Resources Ministry spokesman Chan Yutha told Newsroom that rainfall had been insufficient early this month, but forecasts were better for the coming weeks.

The government had prepared reservoirs to make sure people had enough water despite the low levels of rain, he said.

“We started our interventions using machines to dig channels … in affected areas,” Yutha said.

Agronomist Yang Saing Koma, who is a founder of the Grassroots Democracy Party, said reservoirs and dams were crucial for farmers to survive periods of drought.

“If we don’t have a dam — and no water — there is no way to farm,” he said.

Sek Romdoul, a famer in Kompong Cham province, said he was struggling with both fishing and farming due to low river levels.

Fewer crops were growing and they were lower quality. “Some people have stopped for a period,” he said.

Without rainfall, some farmers near him were trying to truck in water for their fields, Romdoul said.

Meas Moa, an organic farmer in Takeo province, said he needed some rain soon. He grew 20-30 types of vegetables, but ponds were dry and he had no options, he said.

“I can’t even pump water from the well because there’s no water anywhere.”

ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកស្វែងរកការអនុញ្ញាតឱ្យបើកឡើងវិញ

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Sun, 26 Jul 2020 04:35:11 +0000

ពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក កំពុងស្វែងរកការអនុញ្ញាតឱ្យបើកឡើងវិញជាសាធារណៈដោយអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញនិយាយថា ពួកគេមានជម្រើសតិចតួចក្នុងការធ្វើលំហាត់ប្រាណនៅតាមសួន ដោយសារកន្លែងខ្លះតូចចង្អៀតមានមនុស្សច្រើន កន្លែងខ្លះស្ទើរតែដើរជាន់គ្នា។

ទីលានពហុកីឡាដ្ឋានដែលជាកន្លែងលេងកីឡាជាសាធារណៈជាច្រើនប្រភេទ ត្រូវបានបិទតាំងពីដើមខែមេសា ចំពេលមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកូវីដ១៩។

សេចក្តីជូនដំណឹងមួយដែលព្យួរនៅក្លោងទ្វារពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា បានណែនាំប្រជាពលរដ្ឋឲ្យមានការរក្សាគម្លាតឆ្ងាយពីគ្នាខណៈ ដែលកាលបរិច្ឆេទមួយទៀតនៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា បានប្រកាសបិទជាបណ្តោះអាសន្ន។ ផ្នែកខ្លះក្នុងពហុដ្ឋានកំពុងត្រូវបានប្រើជាចំណតចតឡាន។

លោក ហ៊ុន សាមុត ប្រធាននាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកបានថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកកំពុងស្នើសុំការអនុញ្ញាតពីក្រសួងឲ្យបើកឡើងវិញ។

លោកថា៖ « ខ្ញុំបានស្នើសុំទៅលោកឯកឧត្តមហើយ ប៉ុន្តែមិនទាន់បានការឆ្លើយតបនៅឡើយទេ» ។

ទោះបីយ៉ាងណាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក រស់ សុវាចា មានប្រសាសន៍ថា លោកមិនទាន់ដឹងថា ពេលណាក្រសួងនឹងអនុញ្ញាតឱ្យពហុកីឡាដ្ឋានបើកជាសាធារណៈឡើងវិញនោះទ។

ក្រសួងអប់រំបានប្រកាសកាលពីខែឧសភា អនុញាតឲ្យកីឡាករជាតិ និងកីឡាកម្រិតខ្ពស់ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យហ្វឹកហាត់នៅទីនោះ។

លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិក មានប្រសាសន៍ថា កាអនុញ្ញាតឲ្យកីឡាករថ្នាក់ជាតិ និងជាន់ខ្ពស់បានហាត់តាំងពីខែ៦។

លោក ចំរើន បន្ថែមថា វាជាហានិភ័យដែលចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តន៍តាមការប្រកាសពីរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់ការរាលដាលឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងការបិទពហុកីឡាដ្ឋាន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកដែលធ្លាប់ហាត់ប្រាណអាចហាត់ប្រាណនៅផ្ទះ។ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវចេះរៀនរស់ និងសម្របខ្លួនក្នុងស្ថានភាពថ្មី និងធ្វើតាមការណែនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល»។

ទោះយ៉ាងណាលោក នៅ វណ្ណ ដែលជាអ្នករស់នៅក្នុងខណ្ឌដូនពេញនិយាយថា លោកចូលចិត្តហាត់ប្រាណនៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក ហើយជម្រើសកន្លែងផ្សេងទៀតហាក់ដូចជាមានហានិភ័យខ្ពស់ជាង។

«ខ្ញុំដើរហាត់ប្រាណនៅសួនវិមានឯករាជ្យ និងកន្លែងខ្លះទៀតតូចចង្អៀតដើរចង់ជាន់គ្នាក៏មាន»។

លោកបន្ថែមថា កន្លែងផ្សេងទៀតមានមនុស្សប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅកន្លែងបាំងជិត មនុស្សជុំគ្នាស៊ីផឹក ជាការបង្កហានិភ័យជាងការបើកពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកឲ្យដំណើរការឡើងវិញ។ លោកថា កីឡាដ្ឋានមានកន្លែងធំទូលាយ និងមានខ្យល់អាកាសល្អ ងាយស្រួលក្នុងការរក្សាគម្លាតចម្ងាយ ៥-១០ ម៉ែត្រពីគ្នា។

លោក វណ្ណ បញ្ជាក់ថា៖ «ដំបូងការបិទមួយរយៈខ្លីដើម្បីបង្ការ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះនៅតែបិទ ខ្ញុំមិនគាំទ្រទេ។ វាជាធម្មជាតិ ការហាត់ប្រាណធ្វើឲ្យសម្រួលការតានតឹង និងជួយឱ្យគេងលក់ស្រួល។ ខ្ញុំចង់ឲ្យក្រសួងបើកស្តាតឡើងវិញ ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចហាត់ប្រាណបាន»។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៦ ខែ កក្កដានេះ កម្ពុជាមានករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ចំនួន ២២៥ករណី ហើយសាលារៀននានាមានគម្រោងនឹងបើកឡើងវិញជាបណ្តើរៗ នៅដើមខែក្រោយនេះ។

អ្នកស្រី មាន រស្មី ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកនិយាយថា ផ្ទះរបស់អ្នកស្រីតូចចង្អៀត មិនអាចដើរហាត់ប្រាណតាមផ្លូវដែលពោរពេញដោយចរាចរណ៍បានទេ ចំណែកចិញ្ចើមថ្នល់ពេញដោយចំណតម៉ូតូ និងឡាន។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា អ្នកស្រីឲ្យពហុកីឡាដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកបើកដំណើរការឡើងវិញ ដូច្នេះអ្នកស្រី និងក្រុមគ្រួសារ នឹងអាចទៅហាត់ប្រាណនៅពេលល្ងាច និងចុងសប្តាហ៍បាន។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំចង់ឲ្យស្តាតបើកក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ឲ្យមនុស្សបានទៅហាត់ប្រាណបំបាត់ភាពតានតឹង និងឱ្យគេមានកន្លែងហាត់ប្រាណល្អមួយ»៕

ការស្រាវជ្រាវ៖ ប្រជាជនកម្ពុជាបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលក្នុងគ្រួសារ៤០% អំឡុងការកើតមានជំងឺកូវីដ១៩

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Fri, 24 Jul 2020 02:29:56 +0000

លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវមួយរកឃើញថា ក្នុងអំឡុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ប្រជាជនកម្ពុជា បានបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលក្នុងគ្រួសារដល់ទៅ៤០%។ នេះបើតាមការស្ទង់មតិ និងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់វេទិកាអនាគត និង Angkor Research Cambodia។

កាលពីថ្ងៃពុធ វេទិការអនាគត Future Forum និង Angkor Research Cambodia បានរៀបចំសិន្និសីទសារព័ត៌មានមួយបង្ហាញពីលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវ និងស្ទង់មតិរបស់ខ្លួន ស្តីអំពី «ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាកំឡុងពេលកូវីដ១៩»។

ការស្ទង់មតិនោះធ្វើឡើងចន្លោះពីខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ដោយផ្តោតលើប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ ក្រុមគ្រួសារដែលមានសហគ្រាសខ្នាតតូច និងកសិករនៅក្នុងរាជធានីខេត្តចំនួន៤ គឺ កំពត សៀមរាប ស្វាយរៀង កំពង់ស្ពឺ និងរាជធានីភ្នំពេញ។

ក្នុងរបាយការណ៍នោះរកឃើញថា ក្រោយពីការសាកសួរមេភូមិ គ្រួសារចំនួន១,០៨៣ ដែលមានសហគ្រាសខ្នាតតូច ត្រូវបានផ្អាកដំណើរការ និងបិទទ្វារប្រហែលជា១០.៥% ក្នុងចំណោម ៥៤ភូមិ ហើយ៤២%បានកាត់បន្ថយការធ្វើពិធីបុណ្យសពតាមប្រពៃណី និង៣២% បានកាត់បន្ថយការអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។

លោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធានវេទិកាអនាគតមានប្រសាសន៍ក្នុងសន្និសីទនោះថា លទ្ធផលសរុបក្នុងរបាយការណ៍បានរកឃើញថា ចំណូលក្នុងគ្រួសារជាមធ្យមបានធ្លាក់ចុះ៤០%កំឡុងពេលមានជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងចំណោមការសិក្សា៤ខេត្ត និងមួយរាជធានីភ្នំពេញ ជាពិសេសខេត្តសៀមរាបទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេលើគ្រប់វិស័យ។

លោក អ៊ូ វីរៈ មានប្រសាសន៍ថា៖ «បើយើងមើលទៅលើគ្រួសារទាំងមូល គឺចំណូលរបស់គាត់បានធ្លាក់ចុះដល់ទៅ៤០% ជាពិសេសនៅខេត្តសៀមរាបប៉ះពាល់ធ្ងន់ជាងគេស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ ហើយអសន្តិសុខស្បៀងក៏ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដែរ»។

ក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានបង្ហាញថា នៅខេត្តសៀមរាប ប្រាក់ចំណូលធ្លាក់ចុះពី៣៥១,៤៤ ដុល្លារ ក្នុងខែមករា ដល់១៨៦,០១ដុល្លារ ក្នុងខែមេសា។ លទ្ធផលអវិជ្ជមាននេះក៏អាចត្រូវបានគេមើលឃើញផងដែរ ក្នុងអត្រាខ្ពស់នៃអសន្ដិសុខស្បៀងក្នុងកម្រិតមធ្យមទៅជាកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ សរុបប្រហែល២០,១% នៃគ្រួសារដែលបានស្ទង់មតិ ហើយអាចចាត់ចូលក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ អសន្តិសុខស្បៀង (FIES) ។

ក្នុងចំណោមការស្ទង់មតិមនុស្សចំនួន១,០៨៧នាក់ មាន៩៣៣នាក់ បានដំណើរការអាជីវកម្មក្នុងគ្រួសារ។ ក្នុងចំណោមកម្មករមានប្រាក់ឈ្នួល៣១០នាក់ ដែលធ្វើការតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ និង២៧នាក់ដែលធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ៤២,៧% បានវិលត្រឡប់មកវិញដោយសារការផ្អាកការងារ និង៣៤,៧% ត្រលប់មកស្រុកវិញដោយសារការភ័យខ្លាចកូវីដ១៩ ។

លោក Ian Ramage ប្រធានផ្នែកបច្ចេកទេស Angkor Research Cambodia លើកឡើងថា «៦២%នៃការសន្សំក្នុងគ្រួសារគឺបានធ្លាក់ចុះ៥៥% មានន័យថា ការសន្សំជាមធ្យមក្នុងគ្រួសារបានកាត់បន្ថយពី៣៤១$ ស្មើនឹង២០% អំឡុងខែមករា ដល់ខែមេសា»។

ក្នុងរបាយការណ៍នោះក៏បានបង្ហាញពីបំណុលគ្រួសារបានផ្លាស់ប្តូរ៣៤% នៃប្រាក់កម្ចីក្នុងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ ក្នុងនោះចំនួនគ្រួសារដែលពួកគេយឺតក្នុងការសងប្រាក់កម្ចីកើនឡើង ២៣០%។ ក្នុងនោះ ប្រាក់កម្ចីចំនួន១១ភាគរយ ក្នុងចំណោមប្រាក់កម្ចីថ្មីមួយភាគបី ត្រូវបានយកទៅសងប្រាក់កម្ចីផ្សេងទៀត ឬផ្គត់ផ្គង់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ។

តាមរបាយការណ៍ ភាគច្រើននៃគ្រួសារនីមួយៗ គឺត្រូវការជំនួយជាថវិការចំនួន៥៥,៧% ជំនួយជាស្បៀងអាហារចំនួន២៤.៥% ការពន្យាពេលនៃសងប្រាក់កម្ចី៤.៥% និងថ្នាំពេទ្យ៤,៥% ។

យោងតាមរបាយការណ៏ដដែលបានបង្ហាញថា ប្រហែលមួយភាគប្រាំនៃគ្រួសារ បានបង្កើត ប្រាក់ចំណូលពីកសិកម្ម និងនេសាទ ដូចជា ធ្វើស្រែ ដាំដំឡូងមី ចិញ្ចឹមសត្វ និងការដាំបន្លែ បានកើនឡើង ៩,៧% ដែលក្នុងចំណោមនោះជាអ្នកដែលបោះបង់ការរកស៊ីមកធ្វើកសិកម្មជំនួសវិញ។

ក្នុងរបាយការណ៍បានលើកឡើងថា មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យធ្លាក់ចុះប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ គឺរោងចក្របានបិទជាបណ្តោះអាសន្នចំនួន ៣៤,០% កាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការ ២៥.៧% និង គ្មានការថែមម៉ោង១៩.៤%។ បញ្ហាចម្បងមួយទៀតដែលប៉ះពាល់ដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មគឺ កង្វះអតិថិជន៧៣,៩% កង្វះការលក់៥៤,៧% និងអតិថិជនខ្លាចជំងឺកូវីដ១៩ ចំនួន៥៣,៥% ។

លោក មាស សុខសេនសាន អគ្គលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ សុំមិនឆ្លើយតបទៅនឹងលទ្ធរបាយការណ៍ដែលរកឃើញដោយវេទិកាអនាគត និង Angkor Research Cambodia។

លោកប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «មានរបាយការណ៍ច្រើនក្នុងការស្ទង់មតិនេះ ដូចជា World Bank UNDP ដែលមានការវាយតម្លៃរៀងៗខ្លួន។ យើងអត់ត្រូវយករបាយការណ៍ណាមួយជាគោលក្នុងការដោះស្រាយនយោបាយជាតិទាំងមូលនោះទេ គឺយើងយកការស្ទង់មតិដែលជាភ្នាក់ងារទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័នជាតិដើម្បីយើងធ្វើការ ប៉ុន្តែយើងមិនទាត់ចោលទេក្នុងរបាយការណ៍ដទៃទៀត យើងចាំមើលយន្តការរបស់គាត់ធ្វើបែបណា អីបែបណា»។

លោកមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានត្រៀមថវិការទៅតាមអ្វីដែលជាការសន្យាក្នុងការជួយពលរដ្ឋក្រីក្រអំឡុងពេលមានជំងឺកូវីដ១៩។ លោកថា៖ «យើងត្រៀមក្នុងមួយខែ២៥លានដុល្លារ លើសហ្នឹងក៏មានដែរ រហូតដល់៣០លានដុល្លារក្នុងមួយខែ គឺអត់បញ្ហាសម្រាប់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច គឺធានាជូនតែម្តង»។

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធីឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺកូវីដ១៩។ ហើយគិតត្រឹមខែកក្កដានេះ រដ្ឋាភិបាលបានបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភជូនពលរដ្ឋក្រីក្រ ជំហានទី២បានចំនួន៥ម៉ឺនគ្រួសារបន្ថែមទៀត ថែមលើទិន្នន័យជំហានទី១ដែលមាន៥៦ម៉ឺនគ្រួសារ។

យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ៨៨អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ប្រាក់ឧបត្ថម្ភនេះក៏នឹងត្រូវផ្តល់ជូនក្នុងមួយខែមានចន្លោះពី១៦,០០០រៀល ដល់១២០,០០០រៀល នឹងត្រូវបានបើកផ្តល់នៅក្នុងសប្តាហ៍ទី៤ នៃខែនីមួយៗតាមរយៈធនាគារឯកទេសវីង ដែលមានបណ្តាញភ្នាក់ងារនៅទូទាំងប្រទេស៕

បទយកការណ៍៖ វត្តមួយនៅត្បូងឃ្មុំស្វែងរកដីប្តូរទីតាំងព្រោះប្រឈមនឹងការបាក់ចូលទន្លេ

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Fri, 24 Jul 2020 02:21:00 +0000

ខេត្តត្បូងឃ្មុំ៖ វត្តរកាធំ ឬវត្តឧទុម្ពរវនារាមរកាធំ នៅក្នុងភូមិរកា ស្រុកត្បូងឃ្មុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានបាត់បង់បន្ទប់ទឹកចំនួន៥រួចមកហើយចូលក្នុងផ្ទៃទន្លមេគង្គជាបន្តបន្ទាប់។ ចំណែកឯកុដិដែលព្រះសង្ឃគង់នៅក៏ត្រូវបានរំកិលជាច្រើនសារមកហើយដែរក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយសារតែបាក់ច្រាំងដងទន្លេមេគង្គ ដែលអ្នកស្រុកបាននិយាយថាមានស្ថានភាពអាក្រក់ក្នុងឆ្នាំនេះ។

LINK: https://vodkhmer.news/2020/07/24/a-pagoda-is-seeking-a-place-to-relocate-due-to-river-bank-collapse/

Olympic Stadium Seeks Permission to Reopen

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Wed, 22 Jul 2020 06:29:41 +0000

Olympic Stadium management is seeking permission to reopen its grounds to the public, with Phnom Penh residents saying there are few other options for exercising and that in the crowded parks around the Independence Monument people are “almost stepping on each other.”

The stadium’s grounds — which contain several public sporting facilities — have been closed since early April amid the coronavirus outbreak. A notice on its gates from March 15 advised social distancing, while another dated April 7 announced its temporary closure. Some areas are being used as a car park.

Hun Samuth, director of Olympic Stadium’s management department, told Newsroom that he was seeking permission to reopen from the Ministry of Education, Youth and Sport.

“I’ve requested to the excellencies at the ministry and I’m waiting for a reply, but I have not yet seen any reply yet,” Samuth said.

Ministry spokesman Ros Soveacha, however, said he did not yet know when the ministry would allow the stadium to reopen to the public. He noted that the ministry had announced in May that high-level athletes would be allowed to conduct trainings there.

Vath Chamroeun, secretary-general of the National Olympic Committee, said such trainings had begun this month.

Chamroeun said it would be an unnecessary risk to open the grounds to the wider public.

“People who used to exercise can exercise at home,” he said. “People must know how to live amid Covid following the instructions of the government.”

However, Nouv Vanna, a Daun Penh district resident, said he likes to exercise at Olympic Stadium and that the alternatives seem riskier.

“I exercise in Independence Park, and sometimes there’s little space. Walking is like almost stepping on each other,” Vanna said.

Other places where people are gathering to eat and drink were also much more crowded than Olympic Stadium would be if reopened, he said. It would be easy to maintain 5-10 meters between people at the stadium’s spacious facilities, and there was plenty of fresh air, he said.

“At first it was just prevention for a short time, but when they close it till now, I don’t support it,” Vanna said.

“Exercise releases stress and helps to sleep well,” he added. “I request that the ministries reopen the stadium so people can go exercise.”

Almost 200 cases of coronavirus have been detected in Cambodia as of Tuesday, and schools are now scheduled to gradually reopen beginning next month.

Mean Reaksmey, a resident near the stadium, said her house was too small to get good exercise, and city’s sidewalks were too treacherous — either without space to walk or with motorbikes and cars on them.

She said she wants Olympic Stadium to reopen so she and her family and can exercise in the evenings and weekends. “I wish they will open soon for releasing some stress and for people to have good place to exercise.”

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការគាំទ្ររបស់កម្ពុជាចំពោះ ប្រទេសទីម័រជាសមាជិកអាស៊ាន

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Mon, 20 Jul 2020 01:06:14 +0000

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការគាំទ្ររបស់លោក ចំពោះប្រទេសទីម័រក្នុងការចូលជាសមាជិកអាស៊ាន ដោយថា នឹងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និងសម្រេចក្តីសុបិន្តរបស់បិតាស្ថាបនិកអាស៊ាន តែអ្នកវិភាគលើកឡើងថា សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសលើកោះដ៏តូចមួយនេះ នៅតែជាឧបសគ្គនៅឡើយ។

ថ្លែងក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣៦ កាលពីខែមុន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជានៅតែបន្តគាំទ្រក្នុងការដាក់បញ្ចូលទីម័រឡេស្តជាសមាជិកពេញសិទ្ធិអាស៊ាន។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងរបស់កម្ពុជា និងទន្ទឹងរង់ចាំការដាក់បញ្ចូលទីម័រឡេស្តជាសមាជិកពេញសិទ្ធិអាស៊ាន»។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំមានសុទិដ្ឋិនិយមថា សមាជិកភាពរបស់ទីម័រឡេស្ត មិនត្រឹមតែមានសារសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់យើង ក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយរវាងមហាអំណាចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងសម្រាប់ការសម្រេចក្តីសុបិន្តរបស់បិតាស្ថាបនិកអាស៊ាន ក្នុងការបង្រួបបង្រួមប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្រោមឆ័ត្រអាស៊ាន»។

លោក សេក សុផល អ្នកស្រាវជ្រាវនៃមជ្ឈមណ្ឌលលើកកម្ពស់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៃសាកលវិទ្យាល័យ Ritsumeikan ប្រទេសជប៉ុនមានប្រសាសន៍ថា ការគាំទ្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជាចំពោះបេក្ខភាពប្រទេសទីម័រ គឺផ្តោតខ្លាំងទៅលើទីតាំងភូមិសាស្ត្រ និងនយោបាយ ជាជាងអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។

លោក សុផល បញ្ជាក់ថា៖ «បើតាមទីតាំងភូមិសាស្ត្រ ទីម័រគួរតែត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងអាស៊ាន។ ដោយកត់សម្គាល់ថាប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពីឥណ្ឌូណេស៊ីតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩ ហើយទីម័រក៏ជាផ្នែកមួយនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែរ។ ហើយម៉្យាងទៀត ប្រទេសទីម័រអាចដើរតួនាទីសំខាន់លើកិច្ចការការទូត និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយជាមួយអាស៊ានបាន»។

ទោះជាយ៉ាងណា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនេះ នៅមិនទាន់អភិវឌ្ឍន៍នៅឡើយ ហើយទាំងនេះជាក្តីកង្វល់សម្រាប់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួនចំពោះការគាំទ្រដល់ការស្នើសុំរបស់ប្រទេសនេះឲ្យចូលជាសមាជិកអាស៊ាន។

លោក សុផល បានបន្ថែម៖ «ដោយសារជាប្រទេសថ្មី និងតូច សេដ្ឋកិច្ចរបស់ទីម័រនៅមានទំហំតូច ហើយសមត្ថភាពហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ប្រទេសនេះក៏នៅមានកម្រិតនៅឡើយ ពិសេសនៅពេលខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ពេលក្លាយជាប្រធានអាស៊ាន។ ប្រធានរបស់អាស៊ានត្រូវបានប្តូរវេនតាមអក្ខរក្រមជាភាសាអង់គ្លេសនៃបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកនីមួយៗ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ»។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រធានអាស៊ានលើកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣៦ នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា បេសកកម្មលើករណីសិក្សាស្រាវជ្រាវនឹងត្រូវបានអនុវត្តដោយការវាយតម្លៃយ៉ាងទូលំទូលាយលើសមាជិកភាពរបស់ប្រទេសទីម័រ។ ក្នុងពេលកំពុងវាយតម្លៃនេះដែរ ទីម័រត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យចូលរួមក្នុងសកម្មភាព ឬកិច្ចប្រជុំដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើគោលនយោបាយរបស់អាស៊ាន។

ចំណែកទីម័របានស្វាគមន៍ចំពោះដំណើរការនេះ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដែលចេញដោយក្រសួងការបរទេសរបស់ខ្លួន។

លោក លឹម ម៉េងហួ អនុប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលមេគង្គសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រដែលជាផ្នែកមួយនៃវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ីនៅរាជធានីភ្នំពេញលើកឡើងថា ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសសមាជិកដទៃ មើលឃើញពីភាពសកម្មរបស់ប្រទេសទីម័រក្នុងការចង់ក្លាយជារដ្ឋសមាជិករបស់អាស៊ាន។

លោកបានលើកឡើងក្នុងសារអេឡិចត្រូនិចថា៖ «ទោះបីជាប្រទេសនេះមានទំហំតូចក៏ដោយ ក៏ទីម័រអាចបង្កើនសំឡេងរបស់អាស៊ាន និងរដ្ឋជាសមាជិកនីមួយៗនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ព្រោះទីម័រជាប្រទេសឯករាជ្យ និងជារដ្ឋសមាជិកមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ»។

លោក ម៉េង ហួ បានបន្ថែមថា ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានភាគច្រើនបានគាំទ្រដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោលដល់សមាជិកភាពរបស់ប្រទេសទីម័រ ប៉ុន្តែ «ប្រទេសសិង្ហបុរីបានបង្ហាញការជំទាស់របស់ខ្លួនចំពោះសមាជិកភាពនេះ»។ លោកថា ប្រទេសសិង្ហបុរីមានការព្រួយបារម្ភថា សេដ្ឋកិច្ចទីម័រដែលមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍនៅឡើយ អាចក្លាយជាបន្ទុកមួយរបស់អាស៊ាន។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ការចូលជាសមាជិកអាស៊ានរបស់ទីម័រ នឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ទោះបីជាទីផ្សាររបស់ប្រទេសនេះនៅតូច ក៏វាមិនទាន់មានការផ្គត់ផ្គង់នៅឡើយទេ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍លោក ម៉េង ហួ។

លោកបន្ថែមថា ប្រទេសទីម័រអាចនឹងជំរុញឲ្យមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិរបស់អាស៊ានក៏ដូចជាផ្តល់តុល្យភាពអំណាចបន្ថែមទៀតនៅក្នុងអាស៊ាន។ «ជាឧទាហរណ៍ ប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងទៀតនៅក្នុងអាស៊ាន អាចមានតុល្យភាពជាមួយទីម័រដើម្បីបង្កើនសំឡេងកាន់តែច្រើននៅក្នុងអង្គភាពមួយនេះ»។

ប្រទេសទីម័រមានប្រជាជនប្រមាណ ១,៣លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ បើយោងតាមរបាយការណ៍ធនាគារពិភពលោក។ ប្រទេសនេះបានចូលជាសមាជិករបស់អង្គកាសហប្រជាជាតិនៅឆ្នាំ២០០២ និងបានសុំចូលជាសមាជិកអាស៊ានជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១១៕

ក្រុមអ្នកធ្វើយុទ្ធនាការព្រមានពីការប្រើថង់ប្លាស្ទិចច្រើន លើសលុបធ្វើឲ្យមានកំណើតមីក្រូប្លាស្ទិចប៉ះពាល់សុខភាព និងបរិស្ថានយ៉ាងខ្លាំង

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Wed, 15 Jul 2020 03:10:23 +0000

អ្នកធ្វើយុទ្ធនាការបរិស្ថានបានព្រមានថា ថង់ប្លាស្ទិកចំនួនប្រហែលជា១០លានថង់ ដែលបានប្រើប្រាស់ ហើយបោះចោលជារៀងរាល់ថ្ងៃក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នឹង «នៅតែស្ថិតមានកំទេចប្លាស្ទិចតូចៗជារៀងរហូត» តាមរយៈចំណីអាហារ ទឹក និងខ្យល់។

អ្នកស្រី Manon Orinel អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីនៅអង្គការបៃតងកម្ពុជា ដែលមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាប បាននិយាយថា ថង់ប្លាស្ទិចមិនអាចរលួយទៅជាធម្មជាតិបានឡើយ។

គាត់បានថ្លែងក្នុងសារមួយថា៖ «វានឹងនៅតែជាមីក្រូប្លាស្ទិចតូចជារៀងរហូត (ភាគល្អិតតូចៗដែលមាននៅក្នុងអាហារ ទឹក និងខ្យល់»។

អ្នកស្រាវជ្រាវម្នាក់បានប្រាប់កាសែតវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុស្តិ៍កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា មីក្រូប្លាស្ទិចអាចរារាំងផ្លូវរំលាយអាហាររបស់សត្វល្អិតតូចៗក្នុងខ្លួនមនុស្ស ហើយត្រូវបានគេគិតថាអាចប៉ះពាល់ដល់អរម៉ូនកើតមហារីក និងការប្រែប្រួល DNA ។

អ្នកស្រី Manon Orinel បន្តថា៖ «គួរឱ្យស្តាយណាស់ សព្វថ្ងៃថង់ប្លាស្ទិចមានតម្លៃថោកយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទសកម្ពុជាដូច្នេះអ្នកលក់អាចផ្តល់នូវថង់ប្លាស្ទិកក្នុងការច្រករបស់មួយដោយមិនបានសួរថា តើអ្នកទិញពិតជាត្រូវការវាឬអត់»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើវាមានតម្លៃថ្លៃបន្តិច ឬប្រសិនបើអតិថិជនត្រូវចំណាយថវិការដើម្បីទទួលបានថង់ប្លាស្លិកច្រកនោះអ្នកលក់នឹងមិនងាយច្រកឲ្យដោយងាយនោះទេ។ វាបានក្លាយជាទម្លាប់ដ៏អាក្រក់មួយនៅកម្ពុជា ក្នុងការច្រករបស់របរទំនិញតូចធំទាំងអស់ក្នុងថង់ប្លាស្ទិច ទោះបីជាវាមិនចាំបាច់ក៏ដោយ។

លោកស្រីបាននិយាយថា៖ «កត្តាសំខាន់គឺការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិក ហើយសម្រាប់អ្វីដែលនៅសេសសល់គឺដាក់វានៅក្នុងធុងសំរាម ហើយទុកឱ្យក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមជាអ្នកគ្រប់គ្រង និងប្រមូលវាទៅដាក់នៅក្នុងកន្លែងចាក់សំរាម»។

អ្នកស្រីបន្ថែមដោយលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកដើរទិញទំនិញតាមផ្សារ ឱ្យយកថង់បរិស្ថានដែលអាចប្រើឡើងវិញច្រើនដងដាក់តាមខ្លួន។

អ្នកស្រីថា៖ «ប្រជាជនមិនបានដឹងថា តើមានថង់ប្លាស្ទិចប៉ុន្មានទេដែលពួកគេកំពុងប្រើប្រាស់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងជារៀងរាល់សប្តាហ៍»។

បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានលោក នេត្រ ភក្ត្រា ប្រទេសកម្ពុជាផលិតសំរាមប្រមាណ៤លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលក្នុងនោះ១៥ ទៅ២០ភាគរយគឺជាសំរាមកាកសំណល់ប្លាស្ទិក។ លោកបន្តថា សម្រាប់តែនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មានការប្រើថង់ប្លាស្ទិកប្រហែល១០លានថង់ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយលោកថា សំណល់ទាំងនោះមិនងាយរលាយរាប់រយឆ្នាំ ហើយប្រសិនបើដុត នឹងប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងបរិស្ថាន។

លោកបន្ថែមថា ក្រសួងកំពុងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការសាកល្បងមួយសម្រាប់ប្រជាជនដើម្បីញែកសំរាមជា៣ប្រភេទ គឺសំរាមកាកសំណល់ផ្ទះបាយ សំរាមប្លាស្ទិក និងសំរាមកាកសំណល់ដែលមានគ្រោះថ្នាក់។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ដល់ពេលដែលយើងត្រលប់ទៅរកធម្មជាតិវិញ ហើយនិងកាត់បន្ថយកាកសំណល់ប្លាស្ទិក។ ប្រសិនបើយើងពិនិត្យរាងកាយមនុស្សយើងឃើញថា មានផ្ទុកមីក្រូប្លាស្ទិចនៅខាងក្នុងរាងកាយរួចទៅហើយ»។

ទោះយ៉ាងណាអ្នកស្រី ចែលី មួយ ស្ត្រីមេផ្ទះនៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យនិយាយថា វាពិបាកក្នុងការបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកនៅពេលដែលវាមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់។

អ្នកស្រីថា៖ «តម្លៃតែពីរ ឬបីពាន់រៀលប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំអាចទិញថង់មួយដុំដែលមានថង់ច្រើនប្រើមិនចង់អស់»។

ទោះយ៉ាងណាលោកស្រីបានទទួលស្គាល់ថា ចំនួនថង់ដែលត្រូវប្រើក្នុងការវេចខ្ចប់ គ្រាន់តែអាហារតែមួយមុខហាក់ដូចជាមានច្រើនហួសកម្រិត។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «អ្នកខ្លះត្រូវការថង់ប្លាស្ទិក៤ ឬ៥ថង់សម្រាប់ខ្ចប់អាហារមួយពេល។

លោក ផល សុផាត អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញហ្វេសប៊ុកផ្សព្វផ្សាយ «យុទ្ធនាការគ្រួសារសំរាម» លើកឡើងថា សំរាមចាប់ផ្តើមពីក្នុងគ្រួសារ និងក្នុងសហគមន៍ទៅក្នុងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសំរាម និងចំពោះបរិស្ថាន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «សំរាមកើតចេញពីមនុស្ស ប្រសិនបើយើងចង់ចោលសំរាមនៅកន្លែងសាធារណៈ ការអប់រំគួរតែចាប់ផ្តើមពីគ្រួសាររបស់យើងជាមុន ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់អាក្រក់នៃសំរាមហើយត្រូវធ្វើជាគំរូល្អ។ ជំហានដំបូងគឺចាប់ផ្តើមពីគ្រួសាររបស់យើង ហើយបន្តទៅសហគមន៍ទាំងមូល»៕

Hun Sen Reiterates Cambodian Support for Timor-Leste’s Asean Membership

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Tue, 14 Jul 2020 02:09:21 +0000

Prime Minister Hun Sen has reiterated his support for Timor-Leste to join Asean, saying it will boost the regional bloc’s standing and help realize its founding purpose, though analysts say the small island-nation’s relatively undeveloped economy remains an obstacle.

Speaking at the 36th Asean Summit last month, Hun Sen said Cambodia would continue to lead the push for Timor-Leste’s permanent membership.

“I am optimistic that Timor Leste’s membership is not only strategically important for us in the context of geopolitical competition, but also for fulfilling the dream of the founding father of Asean to unite all countries in the Southeast Asia region under the umbrella of Asean,” he said.

“I would like to reaffirm Cambodia’s full support and look forward to the inclusion of Timor-Leste as a permanent member of Asean,” Hun Sen said.

Sek Sophal, an affiliated researcher for Ritsumeikan University’s Democracy Promotion Center in Japan, said Cambodia’s support for Timor-Leste was less about economic benefits and more about geography and politics.

“Geographically, Timor should be included in Asean,” Sophal said, noting it had gained independence from Indonesia in 1999, and is clearly a part of Southeast Asia. “And when talking about diplomacy and [geo]politics, these are things in which Timor can play a role.”

However, its relatively undeveloped infrastructure and economy remain concerns for some developed counties when it comes to supporting Timor-Leste’s Asean application, said Sophal, who also works at the Cambodian Center for Independent Media as a project officer.

“As a new and small country, the size of Timor’s economy is still small, and the infrastructural capacity of the country is yet limited when it comes to hosting hundreds of high-level Asean meetings when it takes on the chairmanship of Asean,” Sophal added. Asean chairmanship rotates alphabetically every year.

According to the chairman’s statement of the 36th Asean Summit on June 26, a fact-finding mission will be followed by a comprehensive assessment of Timor-Leste’s application. In the meantime, Timor-Leste is encouraged to participate in the bloc’s non-policy-making activities. Timor-Leste welcomed the process in a press release issued by its Foreign Affairs Ministry.

Lim Menghour, deputy director of Mekong Center for Strategic Studies, part of Phnom Penh think-tank the Asian Vision Institute, said Cambodia and other states respect how active Timor-Leste has been in its attempt to become an Asean member state.

“Although small in its size, Timor could raise the voices of ASEAN and its individual member states in the international arena since Timor Leste in an independent country and a UN member state,” Menghour said in a message.

Most Asean member states have directly and indirectly supported the membership of Timor-Leste, but “Singapore has expressed its objection towards this membership,” Menghour added. Singapore has been concerned that Timor-Leste’s relatively undeveloped economy could become a burden on Asean, he said.

Nevertheless, Timor-Leste’s accession would be economically beneficial to the region, Menghour said, noting that although its market is small, it is relatively untapped.

Timor-Leste could also boost Asean’s international recognition as well as provide more balance of power within the bloc, he said. “Cambodia and other developing countries in ASEAN, for instance, could balance with Timor Leste to raise more voices inside the organization.”

Timor-Leste has a population of just 1.3 million, according to the World Bank, and officially applied for Asean membership on March 4, 2011. It joined the U.N. in 2002.

Campaigner Warns of Microplastics Threat Amid Cambodia’s Deluge of Plastic Bags

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Mon, 13 Jul 2020 14:12:22 +0000

Phnom Penh’s 10 million plastic bags used and thrown out each day will “remain microplastic forever,” circulating through the country’s food, water and air, an environmental campaigner has warned.

Manon Orinel, manager for Siem Reap-based project Clean Green Cambodia, said plastic bags must not be allowed to decompose in nature.

“It will still remain microplastic forever (the tiny particles that end up in our food, water, and air),” she said in a message.

Microplastics can block the digestive tracks of small animals, and are thought to have an effect on hormones, cancer and DNA mutation, a researcher recently told The Washington Post.

“Sadly, plastic is today quite cheap in Cambodia, so shopkeepers can provide one plastic bag per item without asking if people really need it or not,” Orinel said. “If it was a bit more expensive, or if customers had to pay to get a bag, shopkeepers wouldn’t give a plastic bag away so easily. It has become a bad habit in Cambodia to put everything in a plastic bag even if it’s useless.”

The key was reducing the use of plastic bags, she said. “And for the remaining: put it in a garbage bin and let the waste collection company take care of it by disposing it in a landfill.”

She also encouraged shoppers to carry their own reusable bags. “People don’t realize how many plastic bags they are using every day and every week,” she said.

According to Environment Ministry spokesman Neth Pheaktra, Cambodia produces about 4 million tons of garbage a year, of which 15 to 20 percent is plastic waste. Phnom Penh uses about 10 million plastic bags a day, he said.

The ministry is rolling out a pilot campaign for people to separate kitchen scraps, plastic and hazardous waste, he added.

“It is time we get back to nature, reduce plastic waste,” he said. “If you inspect the human body, we have microplastics inside.”

However, Cher Lymouy, a housewife in Pur Senchey district, said it was hard to stop using plastic bags when they were so cheap and convenient.

“For only two or three thousand riel I can get a pack with many bags,” she said. Nevertheless, she acknowledged that the number of bags used in packing just one meal seemed excessive.

“Some people need four or five plastic bags for one meal,” she said.

Phal Sophat, a Facebook user promoting a “Garbage Family Campaign” online, said it was up to families and communities to start taking responsibility for the environment.

“Garbage comes from people. If we want to get rid of garbage in public places, education should start with our own families first, to let them know the bad impact of trash, and be a good model,” he said. “The first step is to start from our own families and continue to the whole community.”

តម្លៃត្រីឡើងថ្លៃចំពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ

នងម៉ៃចរីយា (Nong Maichakreya) — Mon, 13 Jul 2020 04:01:01 +0000

អ្នកលក់ចំណីអាហារ និងអ្នកបរិភោគនិយាយថា ការឡើងថ្លៃតម្លៃត្រី និងអាហារសមុទ្រ ធ្វើឲ្យមនុស្សជាច្រើនមិនមានថវិកាសម្រាប់ទិញ ខណៈការកើនឡើងតម្លៃកើតមានដោយសារការបំផ្លាញទីជម្រកមច្ឆា និងការធ្លាក់ចុះស្តុកត្រីនៅក្នុងបឹងធម្មជាតិ និងទន្លេ។

យោងតាមស្ថិតិរបស់ធានាគារជាតិនៃកម្ពុជា តម្លៃត្រីរស់បានកើនឡើងចំនួន៨,៨ភាគរយនៅ ខែមីនា ក្នុងឆ្នាំនេះ ដែលជាការកើនឡើងខ្ពស់បំផុតលំដាប់ទី២ បន្ទាប់ពីតម្លៃដំណាប់ផ្លែឈើក្នុងចំណោម៤០ប្រភេទដែលបានរាយឈ្មោះ។

អ្នកស្រី លី នីតា អ្នកលក់ម្ហូបតាមចិញ្ចើមផ្លូវនៅផ្សារទួលសង្កែ ក្នុងខណ្ឌឬស្សីកែវ ដោយមានលក់ត្រីអាំង បាយសាច់ជ្រូក និងបាយម្ហូបកុម្ម៉ង់ច្រើនមុខទៀត។ អ្នកស្រីបន្តថា តម្លៃត្រីឡើងថ្លៃជាងសាច់ និងបន្លែផ្សេងៗទៀត ដោយត្រីឌៀបតម្លៃប្រមាណជា៩,០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម និងពេលខ្លះឡើងដល់១៣,០០០រៀល ជាហេតុធ្វើឲ្យអ្នកស្រីត្រូវបង្ខំចិត្តលក់ឡើងថ្លៃដែរ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «តម្លៃលក់របស់ខ្ញុំគឺផ្អែកលើតម្លៃដែលខ្ញុំទិញនៅក្នុងផ្សារ»។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា នៅក្នុងគ្រួសាររបស់គាត់បានរងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីជំងឺកូរ៉ូណាផងដែរ។

អ្នកស្រីថា៖ «ប្រាក់ខែរបស់ប្តីខ្ញុំត្រូវបានកាត់បន្ថយ៥០ភាគរយក្នុងរយៈពេល៣ខែនេះ»។

អ្នកលក់នំបញ្ចុក និងគុយទាវម្នាក់នៅក្រុងព្រះសីហនុ អ្នកស្រី ស្រី អានី បាននិយាយថាអ្នកស្រីលក់គុយទាវ១ចាន៦,០០០រៀល និងពេលខ្លះបញ្ចុះតម្លៃដល់អ្នកអត់លុយដែរ ដែលកំពុងធ្លាក់ខ្លួនលំបាកក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា អ្នកស្រីចង់ឲ្យតម្លៃគ្រប់មុខទំនិញចុះថោក។

គាត់និយាយថា៖ «ខ្ញុំចង់ឲ្យតម្លៃធ្លាក់ចុះ តម្លៃទាបវាប្រសើរទាំងអស់គ្នា»។

អ្នកទិញម្ហូបអាហារមានការព្រួយបារម្ភដោយនិយាយថា ពិបាកនឹងមានលទ្ធភាពទិញ។

អ្នកស្រី មួយ ឆេង ស្ត្រីមេផ្ទះមានកូនបីនាក់នៅក្នុងខណ្ឌទួលគោកបាននិយាយថា អ្នកស្រីបានឃើញតម្លៃត្រីទន្លេ និងអាហារសមុទ្របានកើនឡើងហួសពីលទ្ធភាពរបស់អ្នកស្រី បើទោះបីប្រាក់ខែរបស់ប្តីអ្នកស្រីកើនឡើងជាប្រចាំរាល់ឆ្នាំក៏ដោយ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចទិញអាហារថ្លៃៗបានទេ»។

ចំណែកអ្នកស្រី ប៊ុន ម៉ិចថារី ស្ត្រីមេផ្ទះមួយរូបទៀតនៅខណ្ឌឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ លើកឡើងថា អ្នកស្រីអាណិតអ្នកក្រីក្រនៅពេលឃើញតម្លៃទំនិញនៅលើទីផ្សារឡើងថ្លៃ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំអាណិតប្រជាជនក្រីក្រ និងកម្មករដែលមិនអាចរកប្រាក់បានច្រើន តែថ្លៃម្ហូបគឺឡើងខ្ពស់»។

លោក ហម ចាន់ អ្នកលក់ត្រីបោះដុំនៅតំបន់គីឡូម៉ែត្រលេខ៩ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញបាននិយាយថា តម្លៃត្រីមានការកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

លោកថ្លែងថា៖ «ត្រីនៅតាមដងទន្លេពិបាករកណាស់ ដែលធ្វើឲ្យតម្លៃត្រីចិញ្ចឹមឡើងថ្លៃដែរ»។

លោក ហម ចាន់ បន្តថា អ្នកលក់នៅតាមផ្សារខ្លះទិញត្រីពីលោក ហើយលោកលក់បានប្រហែលជា៣តោនជាប្រចាំ។ ទោះយ៉ាងណាប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះមានការធ្លាក់ចុះនៃការលក់ប្រហែល៣០ភាគរយ បើតាមការលក់ធម្មតា។

លោក វេង សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្មមានប្រសាសន៍ថា តម្លៃត្រីមានការប្រែប្រួលតាមតម្រូវការសព្វថ្ងៃ ត្រីភាគច្រើនបានមកពីកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមត្រីដែលធ្វើឲ្យតម្លៃអាចឡើងចុះ។

លោកថា រដ្ឋាភិបាលបានបើកទីផ្សារសេរី ដូច្នេះមិនអាចកំណត់តម្លៃបានទេ ហើយថា បើតម្លៃឡើងខ្លាំង ក្រសួងនឹងទៅណែនាំ។

លោក ឯក ចំរើន អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងនៅសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីអភិរក្សធនធានជលផល លើកឡើងថា តម្លៃត្រីចិញ្ចឹមនៅកសិដ្ឋានមានស្ថិរភាពប៉ុន្តែត្រីនៅតាមដងទន្លេមានតម្លៃថ្លៃ និងពិបាករក។ លោកបន្តថា ការនេសាទខុសច្បាប់ដូចជាការឆក់ត្រី និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ខុសច្បាប់ផ្សេងៗ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការបំផ្លាញទីជម្រកព្រៃកោងកាងបានធ្វើឱ្យចំនួនត្រីធ្លាក់ចុះ។

លោកបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅពាក់កណ្តាលរដូវបង្កាត់ពូជត្រី និងរដូវត្រីពង រហូតដល់ចុងខែកញ្ញា ដូច្នេះជារឿងចាំបាច់ណាស់ក្នុងការទុកឱ្យត្រីបានបង្កបង្កើតពូជ ដោយមិនត្រូវនេសាទក្នុងរដូវនេះ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងគួរតែសហការជាមួយគ្នាហើយកុំចាប់ត្រីក្នុងអំឡុងត្រីបន្តពូជ ឈប់ប្រើឧបករណ៍ខុសច្បាប់ទាំងអស់ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបន្ថែមទៀត»៕