SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/11/29/env-water-dam-help-farmer-respond-to-climate-change/

កសិករមួយចំនួនបានបោះបង់​ និងកាត់បន្ថយចំនួនផ្ទៃដីដាំដំឡូងមី បន្ទាប់ពីពួកគេខាត់បង់ក្នុងការចំណាយលើការដាំដុះ ដោយសារតម្លៃថោក កាលពីឆ្នាំ២០១៦។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ កសិករទាំងនោះបាន ចាប់ផ្តើមដាំឡើងវិញ បន្ទាប់ពីតម្លៃដំឡូងមី បានឡើងថ្លៃវិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨ កន្លងទៅ។

កសិករដាំដំឡូងមី លោក ផ្លុង កុន អាយុ ៤៤ឆ្នាំនៅភូមិពពក ឃុំពពកស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន​ លោកបានដាំដំឡូងមីលើផ្ទៃដី ៤ហិកតា​ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០១៦ ដំឡូងមីបានធ្លាក់ថ្លៃត្រឹម ១០០រៀល ទៅ១៥០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ លោកខាតបង់ប្រាក់ជាច្រើនក្នុងការដាំដុះ ដែលធ្វើឲ្យលោកបាក់ទឹកចិត្ត។ នៅឆ្នាំបន្ទាប់ លោកបានកាត់បន្ថយផ្ទៃដីដាំដំឡូងមី​ ត្រឹមមួយហិកតាវិញ។

លោក កុន និយាយថា៖ « តាំងពីដំឡូងចុះថោកមក ខ្ញុំមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ទេ ទើបឆ្នាំរួចហើយ ទើបខ្ញុំដាំ ឆ្នាំទៅ»។

លោក កុន បានបន្តថា មិនមែនតែលោកនោះទេ ដែលជួបបញ្ហានេះ។ មានកសិករដាំដំឡូងមី នៅក្នុងភូមិលោកជាច្រើនទៀត បានផ្អាកដាំ និងកាត់បន្ថយផ្ទៃដីដាំដុះ។ លោកថា មានកសិករខ្លះរងនូវការខាតបង់ រហូតដល់ខ្ចីលុយពីគ្រិះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីយកមកចំណាយលើការជួលកម្មករ។

លោក កុន លើកឡើងថា៖ «ឆ្នាំដែលចុះថោកហ្នឹងមានគេឈប់ច្រើនមែន ភាគច្រើនអ្នកដែលប្រើកម្លាំងកម្មករជួលគេហ្នឹង។ អ្នកខ្លះជួល ខាតខ្លាំងតើ ជំពាក់ធនាគារ ជំពាក់អីខ្លះ។ ក្រោយមកដំឡូងឡើ់ងថ្លៃ វាថ្លៃជាងពីមុន៥០%ឯណោះ »។

លោក កុន បានបន្ថែមថា លោក និងកសិករផ្សេងទៀតបានដាំឡើងវិញ និងពង្រីកដីដាំដុះ បន្ទាប់តម្លៃឡើងថ្លៃ ជាង៥០% ក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ លោក បានពង្រីកដីដាំដុះ​ បន្ថែមទៀតចំនួន៤ហិកតា។

កសកិករ ម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី សុត  សុខខឿន អាយុ ៥៧ឆ្នាំ នៅស្រុកតំបែ ខេត្តត្បូងឃុំ បានឲ្យដឹងថា អ្នកស្រីដាំដំឡូងមីជាង១០ឆ្នាំមកហើយ លើផ្ទៃដី៥ហិចតា។ ប៉ុន្តែដោយសារតម្លៃធ្លាក់ចុះខ្លាំងពេក ធ្វើឲ្យអ្នកស្រីទទួលរងនូវការខាតបង់ ហើយនៅឆ្នាំបន្ទាប់ អ្នកស្រីបានផ្អាកការដាំមួយរយៈ។

ឥឡូវនេះ អ្នកស្រីចាប់ផ្តើមដាំឡើងវិញ ដោយសារឃើញតម្លៃទីផ្សារកាលពីឆ្នាំមុនឡើង។ អ្នកស្រីលក់ដំឡូងមីឲ្យឈ្មួញខ្មែរ​ និងយកទៅលក់បន្តនៅវៀតណាម។ ដំឡូងមីស្រស់ មានតម្លៃ ៣០០រៀល ក្នុង១គីឡូក្រាម។

អ្នកស្រី សុត សុខខឿន និយាយថា៖ «ផ្អាកម៉ារយ:ហើយ ម៉ារយ:ក្រោយមកថោកពេកអត់រួចខ្លួន។ […….]រយៈពេល២ឆ្នាំក្រោយនេះរាងឡើងវិញ កាលមុនហ្នឹងធ្លាក់ចុះ។ ឆ្នាំហ្នឹងប្រហែលជាខែ៣ អីរើដីដាំដែរ»។

ឈ្មួញទិញដំឡូងមី លោក អ៊ាន ស៊ីវ អាយុ ៥៥ឆ្នាំ នៅភូមិពពក ឃុំពពក ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ បានឲ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨ ដំឡូងមីឡើងថ្លៃវិញ។ លោកទិញ ពីកសិករ​ តម្លៃ៣០០រៀល ក្នុងមួយ គីឡូក្រាម និងយកទៅលក់នៅវៀតណាមក្នុងតម្លៃ៣៥០-៤០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាមសម្រាប់ដំឡូងមីស្រស់។ លោកថាតម្លៃដំឡូងមី ឡើងឬចុះ អាស្រ័យលើឈ្មួញវៀតណាមជាអ្នកកំណត់។

លោកបានបន្ថែមថា «ទទួលទិញទាំងអស់ ឲ្យតែមាន។ ខាងវៀតណាមជាអ្នកឲ្យថ្លៃ អត់មានឲ្យថ្លៃនៅលើយើងទេ។ អត់មានតម្លៃនៅខ្លួនឯងអត់»។

ប្រធាន​គម្រោង​របស់​ UNDP លោក លាង រ័ត្នម៉ាណា បានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងពិធីប្រកាសផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ ស្ដីពីការរៀបចំករណីវិនិយោគសម្រាប់ដំឡូងមី កាលពីដើម ខែវិច្ឆិកា  ឆ្នាំ២០១៩ ឲ្យដឹងថា ដំឡូងមីកម្ពុជា​មានទីផ្សារធំ នៅប្រទេសវៀតណាម ដោយសារតែប្រទេសនេះ បង្កើនផ្ទៃដីដាំដំណាំផ្លែឈើ ជាងដាំដំឡូងមី។

លោក លាង រ័ត្នម៉ាណា និយាយថា «ផ្ទៃដីដាំដុះនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមចាប់ផ្ដើមថយចុះ ដោយសារគោលនយោបាយ ប្រទេសវៀតណាមបានផ្ដល់ គឺលើដំណាំដែលមានផលិតផលខ្ពស់ដូចជាផ្លែឈើ។ ចឹងយើងអត់មានអីបារម្ភទេ ចឹងខាង  វៀតណាមគាត់ខ្វះដំឡូងមីទៅវិញ ដោយសារប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក វៀតណាមបានទិញដំឡូងមីស្រស់ពីប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនលើសលប់ ហើយឲ្យតម្លៃខ្ពស់ច្រើនជាងថែមទៀត»។

លោក ម៉ៅ ថូរ៉ា ​រដ្ឋលេខាធិកាក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ថ្លែងក្នុងពិធីប្រកាសផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ ស្ដីពីការរៀបចំករណីវិនិយោគសម្រាប់ដំឡូងមី  ឲ្យដឹងថា ខាងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានរៀបចំ គោលនយោបាយ ដាក់ស្នើសុំដល់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីឲ្យដំឡូងមីអាចបញ្ចូលក្នុងគោលនយោបាយដូចស្រូវអង្ករដែរ។ លោកថា កសិករដែល ដាំដំឡូងមី មានច្រើន បន្ទាប់ពីដំណាំស្រូវ។

លោក ម៉ៅ ថូរ៉ា មានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងពិនិត្យឃើញថា ប្រជាកសិករ គាត់បានអនុវត្ត បានធ្វើអាជីវកម្មលើដំឡូងមីនេះច្រើន បន្ទាប់ពីស្រូវ។ ជិតកន្លះលានគ្រួសារដែលធ្វើ»។

របាយការណ៍​ក្រសួង​កសិកម្ម​បង្ហាញ​ថា​ បច្ចុប្បន្ន​ ប្រទេស​វៀតណាម និង​ថៃ គឺ​ជា​ទីផ្សារ​ធំ​ជាង​គេ​នៃ​ដំណាំ​ដំឡូង​មី​កម្ពុជា ​ ខណះ​ក្នុង​រយៈពេល​១០​ខែ ​នៃ​ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ ​កម្ពុជា​នាំ​ចេញ​ដំឡូង​មី​ទាំង​ក្រៀម ស្រស់ និង​ម្សៅ​ ទៅ​លក់​ក្រៅ​ប្រទេស​បាន​​ជាង ​២លាន ​៣សែន​តោន។

SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/11/05/pp-authority-provided-vehicles-to-4-districts-to-collect-rubbish-on-water-festival/

SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/10/23/a-disabled-woman-in-kampong-thom-province-has-been-selected-as-a-lime-farmer/?fbclid=IwAR1ll6j4cTbJlKIq7ke3roBu04lL8QPkrBl5_G6ulGe4cdq1ZyeCC1nEvSs

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ ​​​ដេ​ប៉ា​​តឺ​​ម៉ង់​ភា​សា​ជប៉ុន​ នៅវិ​​​​ទ្យា​ស្ថាន​ភា​សា​បរ​ទេស ​(​I​F​L​)​ នៃ​​សា​កល​​វិទ្យា​​ល័យ​​ភូមិ​​ន្ទ​​ភ្នំ​ពេញ​​ ​(RUPP)​​ បានឲ្យដឹងថា ​ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​២០១៨​-​២០១៩​ មាន​និ​ស្សិត​ឆ្នាំ​ទី​១​​កើន​ដល់​២៤៨​នាក់​ ​បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​២០១៥​-​២០១៦​ មាន​និ​ស្សិត​ចូល​រៀន​ឆ្នាំ​ទី​១​ ត្រឹម​តែ​១០០​នាក់​ ទៅ​១២០​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​។

​​ប្រ​ធាន​​​ដេ​ប៉ា​​តឺ​​ម៉ង់​ភា​សា​ជប៉ុន​ នៅវិ​​​​ទ្យា​ស្ថាន​ភា​សា​បរ​ទេស ​(​I​F​L​)​ លោក​​ស្រី​​ ឡុច​ លក្ខ័ស្មី ​បាន​ប្រាប់​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​តាម​រយៈ​បណ្ដាញ​សង្គម​តេ​ឡេ​ក្រាម​​ថា ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​និស្សិត​ចាប់​អារម្មណ៍រៀន​ភា​សា​ជប៉ុន​កើន​ឡើង​ច្រើន​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​បើ​ប្រៀប​ធៀប​កាល​ពី​ឆ្នាំ​បង្កើត​ដំ​បូង​ គឺឆ្នាំ២០០៥​ មាន​​សិស្ស​​សរុប​​ត្រឹម​​​តែ​​៨៥​​នាក់ ​​និង​​មាន​ត្រឹម​តែ​៣​ថ្នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​។

លោកស្រី បានបន្តថា នៅឆ្នាំ​​២០១៩​​នេះ​​សិស្ស​បាន​​កើន​​ដល់​៦៧០​នាក់​។ ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​សិក្សា​២០១៨​-​២០១៩​ មាន​និ​ស្សិត​ឆ្នាំ​ទី​១​​កើន​ដល់​២៤៨​នាក់​ ​បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ​២០១៥​-​២០១៦​ មាន​និ​ស្សិត​ចូល​រៀន​ឆ្នាំ​ទី​១​ ត្រឹម​តែ​១០០​នាក់​ ទៅ​១២០​នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​។​ កត្តាដែលជំរុញឲ្យយុវជនចាប់អារម្មណ៍មកសិក្សាភាសាជប៉ុនគឺកត្តាមានឱកាសអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនគេម្នាក់ៗ និងឱកាសការងារក្នុងស្រុក និងនៅប្រទេសជប៉ុន។

លោកស្រីលក្ខ័ស្មី មានប្រសាសន៍ថា៖ «កត្តាខ្លាំងបំផុតដែល​ជំរុញអោយ​យុវជនចាប់អារម្មណ៍​មកសិក្សាភាសាជប៉ុន​គឺកត្តាមានឱកាសអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនគេម្នាក់ៗ និងឱកាសការងារ»។

លោកស្រី បានលើកឡើងថា​ មាននិស្សិតមួយចំនួនបានបន្តការសិក្សា និងធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុន បន្ទាប់ពីពួកគេបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅកម្ពុជា។

 លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖ «បើតាមខ្ញុំដឹង រាល់ឆ្នាំភាគច្រើននិស្សិតដែលទៅធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុន ពេលរៀនចប់ ពេលចប់បរិញ្ញាបត្រប្រហែលជា២០ ទៅ៣០នាក់។ បើយើងគិតជាភាគរយនិស្សិត ដែលបញ្ចប់ការសិក្សាពី៩០ ទៅ១០០នាក់ គឺវាបានប្រហែល៣០%អីដែរ»។              

យោងតាមគេហទំព័ររបស់ក្រសួងការងារដែលបានផ្សាយ នៅថ្ងៃទី២៥  ខែមីនាឆ្នាំ២០១៩ ពលករជំនាញសម្រាប់ការងារចំនួន១៤ប្រភេទ នៅប្រទេសជប៉ុន រួមមានផ្នែកថែទាំមនុស្សចាស់ ការសំអាតអាគារ ការផលិតគ្រឿងបន្លាស់ ការផលិតគ្រឿងម៉ាស៊ីន ការផលិតគ្រឿងអគ្គិសនី និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិច ការងារសំណង់ ការផលិតនាវា ការជួសជុល និងតម្លើងរថយន្ត ការងារអាកាសចរណ៍ ការរៀបចំបន្ទប់ស្នាក់នៅ កសិកម្ម នេសាទ និងវារីវប្បកម្ម ការផលិតអាហារនិងភេសជ្ជៈ និងការងារនៅភោនីយដ្ឋាន។

កញ្ញា សុគុន រចនា​ ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ នៅវិ​​​​ទ្យា​ស្ថាន​ភា​សា​បរ​ទេស បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា កញ្ញាធ្លាប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុន ក្នុងហាងសំអាងមួយ កាលពី ៣- ៤ ឆ្នាំមុន ដោយសារកត្តាជីវភាពគ្រួសារ។ បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកពីប្រទេសជប៉ុនវិញ កញ្ញាបានចូលរៀនភាសាជប៉ុនបន្ថែមទៀត ព្រោះកញ្ញាចង់ត្រឡប់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសនេះម្តងទៀត។

កញ្ញា រចនា បានបន្តថា អ្នកទៅធ្វើការនៅជប៉ុន​អាចទទួលបានប្រាក់កម្រៃច្រើន នឹងអាចសន្សំទុនដើម្បីបង្កើត​មុខរបរខ្នាតតូចនៅពេលត្រឡប់មកវិញ។

កញ្ញា រចនា បា្រប់ថា៖ «កាលដែលខ្ញុំទៅធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុនហ្នឹង ដោយសារតែកត្តា២ ទី១ គឺចង់ស្គាល់ចង់ដឹងពី ប្រទេសគេ ទី២ គឺដោយសារតែកត្តាជីវភាព»។

យុវសិស្ស ទឹម ស្រីមុំ អាយុ២០ឆ្នាំជាសិស្សវិទ្យាល័យមិត្តភាពខ្មែរ-ជប៉ុនខេត្តព្រៃវែង ដែលទើបបញ្ចប់ថ្នាក់មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំ២០១៨-២០១៩ ហើយទទួលបានអាហាររូបករណ៍ភាសាជប៉ុនពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញក្នុងឆ្នាំសិក្សា២០១៩នេះ។ កញ្ញា ស្រីមុំ បានប្រាប់ពីគោលបំណងដែលជំរុញឲ្យនាងជ្រើសរើសដាក់អាហារូបករណ៍ភាសាជប៉ុននេះថា កញ្ញាចង់រៀនភាសាជប៉ុនដើម្បីមានឱកាសអាចទទួលបានការងារល្អ។ កញ្ញាគិតថាការធ្វើការងារជាមួយផ្នែកភាសាជប៉ុននឹងអាចទទួលបានប្រាក់កម្រៃសមរម្យដែលនឹងអាចជួយដល់ជីវភាពគ្រួសាររបស់នាងបាន។

កញ្ញា ស្រីមុំ បានឲ្យដឹងថា៖ រៀនខាងហ្នឹង គឺថាអាចរកការងារបានធ្វើ ហើអាចបានជួយគ្រួសារ»។

យោងតាមសារព័ត៌មានវីអូអេ (VOA) ដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ បានឲ្យដឹងថាសម្រាប់ពលករខ្មែរដែលទៅធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុនទទួលបានប្រាក់ខែជាមធ្យម១៥០០ ដុល្លារ។

កញ្ញា ញឹម សុខណា ជាជំនួយការរៀបចំឯកសានៅសាលាភាសាជប៉ុនមិរ៉ៃ            បានឲ្យដឹងបច្ចុប្បន្នមានអ្នករៀនភាសាជប៉ុនច្រើន ដោយមានអ្នកខ្លះចាប់អារម្មណ៍តាមគ្នា។ កញ្ញាយល់ឃើញថា ទីផ្សារការងារសម្រាប់អ្នកចេះភាសាជប៉ុន មានច្រើនជាងមុន។

កញ្ញា សុខណា និយាយថា៖ ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំគាត់មកដាក់ពាក្យអាចដល់ អ្នកដែលរៀនមាន៣០០នាក់ចឹងទៅ។ អ្នកផ្សេងៗគាត់មានចំណាប់អារម្មណ៍រៀនដែរ។ ខ្ញុំគិតថាឥឡូវទីផ្សារខាងជប៉ុនច្រើន ច្រើនជាងមុន ហើយទៅអនាគតទៅក៏រាងទូលំទូលាយជាងមុនដែរ»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ហេង ​សួរ មិនអាចទាក់ទងធ្វើការអត្ថាធិប្បាយបាននោះទេ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩​ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ លោក អ៊ិត សំហេង​ បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបញ្ជូនពលករជំនាញ រវាងក្រសួងការងារ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងក្រសួងយុត្តិធម៌នៃប្រទេសជប៉ុន។ ក្នុងឱកាសនោះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាកំពុងស្នាក់នៅ សិក្សា និងធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុនមានចំនួនប្រមាណ១ម៉ឺន១ពាន់នាក់ ក្នុងនោះកម្មសិក្សាការីមានប្រមាណជិត៧ពាន់នាក់។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការងារ ចេញនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ឲ្យដឹងថា ទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសឯកជនដែល​ បានទទួលការអនុញ្ញាតឲ្យ ធ្វើការជ្រើសរើសបណ្ដុះបណ្ដាល បញ្ចូន និងគ្រប់គ្រងកម្មការីសិក្សាខ្មែរទៅធ្វើកម្មសិក្សា និងធ្វើការនៅប្រទេសជប៉ុន មានក្រុមហ៊ុនដែលបានចុះបញ្ជីចំនួន១០៧។

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៩នេះ ប្រតិទិន​ឈប់​​សម្រាក​​ការងារ​ប្រចាំ​របស់​​មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ សរុប​មាន​ចំនួន​២៨ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ឆ្នាំ២០២០ ការ​ឈប់សម្រាក ​ត្រូវបានកាត់​បន្ថយ​មក​នៅ​ត្រឹម​២២ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពី​មានការ​ស្នើសុំពី​តំណាង​និយោជក​ទៅ​កាន់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល។ 

 ការសម្រេចកាត់បន្ថយថ្ងៃឈប់សម្រាកនេះ នឹងធ្វើឲ្យកម្មករនិយោជិត ​នៃវិស័យវាយនភ័ណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និ​ងផលិតស្បែកជើង ជាង៧៥ម៉ឺននាក់ ខាតបង់ប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំជាង ៣០លានដុល្លារ ពីការថែមម៉ោង និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។ ពួកគេបានស្នើរដ្ឋាភិបាលពិចារណាឡើងវិញអំពីបញ្ហានេះ។ 

លោក ប៉ុន វណ្ណៈ ដែល​ជា​កម្មករ​​បម្រើការ​​នៅ​​រោងចក្រ​មួយ ស្ថិត​នៅ​ម្ដុំកំបូល ក្រុង​ភ្នំពេញ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការកាត់​បន្ថយ​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​បុណ្យជាតិ-អន្តរជាតិដែលមាន​ប្រាក់​ឈ្នួល ចំនួន៦ថ្ងៃ ពិតជា​បាត់បង់​អត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន​​ដល់​កម្មករ​និយោជិត។ លោក​សង្ឃឹម​ថា​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​នៃវិស័យ​កាត់ដេរ​ឆ្នាំ ២០២០ នឹង​កើន​ឡើង​ខ្ពស់ ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បី​ជា​ការប៉ះប៉ូវ​ទៅ​នឹង​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​៦​ថ្ងៃដែល​ត្រូវ​បាន​កាត់​បន្ថយ។

លោក វណ្ណៈ បាននិយាយថា៖ «កម្មករយើង​សង្ឃឹម​ថាប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា ២០២០ ​នឹង​កើន​ខ្ពស់ ធៀបនឹង​ឆ្នាំ២០១៩។ ខ្ញុំគិត​ថា​វាជា​រឿង​ធំ ព្រោះ​ខាត​ប្រយោជន៍​ពួក​ខ្ញុំ។ បើគិត​ទៅ មួយ​ឆ្នាំខាត​ប្រហែល​ជាង៤០ដុល្លារ។ អូ៎ បើមានការកាត់​៤ថ្ងៃទៀត រឿងរឹតតែធំហ្មង»។

អគ្គ​លេខា​ធិការ​​នៃ​​សភា​ពាណិជ្ជ​កម្ម​​កម្ពុជា លោក​ ណាង សុធី ​បាន​ថ្លែង​​ក្នុង​​សន្និសីទ​​ព័ត៌មាន​​ស្តីពី «ការ​កាត់​​បន្ថយ​​ថ្ងៃ​ឈប់​​សម្រាក​​ការងារ​​របស់​​មន្រ្តី​រាជ​ការ និយោ​ជិត និង​កម្មករ»​ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ បានឲ្យដឹងថា និយោជក​​សំណូមពរ ក៏​ដូច​ជា​​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋា​​ភិបាល​​​ពិចារណា កាត់​​បន្ថយ​​​ថ្ងៃ​ឈប់​​​សម្រាក​​​ចំនួន​​៤ថ្ងៃ​បន្ថែម​​ទៀត ព្រោះ​​ថា​ថ្ងៃ​​ឈប់​​សម្រាក​​​២២​ថ្ងៃ​​​សម្រាប់​​​ឆ្នាំ​​២០២០ ​គឺ​នៅ​តែ​​ច្រើន​​ជាង​គេ​​ក្នុង​ចំណោម​​ប្រទេស​​ផ្សេង​​ទៀត​។

កម្មករផ្នែក​ជាង​ម៉ាស៊ីន លោក សាត វុទ្ធី ដែល​បម្រើ​ការងារនៅ​រោងចក្រកាត់ដេរ​សម្លៀកបំពាក់ ស្ថិតក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​អូរនាង ក្រុង​ប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយ​មានជ័យ​ឯណោះ​វិញ ថ្លែង​ប្រាប់អ្នក​សារព័ត៌មានថា ការកាត់​បន្ថយ​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០២០ នឹង​ប៉ះពាល់​​ខ្លាំង​ដល់រូប​លោក ក៏ដូចជា​កម្មករ​ទូទៅ ទាំង​អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេ​ងៗ ទាំង​ពេលវេលាសម្រាប់​ខ្លួនឯង និងសម្រាប់​ជួបជុំក្រុម​គ្រួសារ។

លោក វុទ្ធី និយាយថា ៖ «បើចំពោះខ្ញុំ ក្នុងនាម​ជាកម្មករ​និយោជិត វាមាន​ផលប៉ះ​ពាល់ខ្លាំង ព្រោះ​ខាតប្រយោជន៍​ច្រើន មិនថា​គេមិន​ថាខ្ញុំទេ។ ក្រៅពីប៉ះពាល់​រឿង​ប្រាក់ឈ្នួល​ រឿង​ពេល​វេលា​ក៏ប៉ះពាល់​​ដែរ។ សព្វថ្ងៃនេះ បើទូទាត់លាត់សើយការចាយវាយប្រចាំង៉ៃ គ្មានសល់អីទេ អីវ៉ាន់ទីផ្សារក៏ឡើងថ្លៃសព្វបែបយ៉ាង ប្រាក់ឈ្នួលឆ្នាំនេះឡើង១២ដុល្លារ តែថ្លៃទឹកថ្លៃភ្លើងវិញឡើងកប់ពពក ភាគច្រើនគឺអីចឹង»។

មិនខុស​​ពីកង្វល់​​​របស់កម្មករ​​និយោជិត​​ផ្នែក​កាត់ដេរ​​សម្លៀក​បំពាក់នោះទេ ​កម្មករ​និយោជិត​​​ដែល​​បម្រើ​ការងារ​​​ផ្នែក​ដេរ​កាបូប​នៅរោង​ចក្រមួយ ស្ថិត​ក្នុង​ខេត្ត​​កំពង់ស្ពឺ កម្មការិនី យន សូនី  លើក​ឡើងខ្លីៗ​ថា គ្មាន​អ្វីក្រៅពី​សោកស្ដាយ​ទេ នៅពេល​ដែលថ្ងៃឈប់​សម្រាកបុណ្យ​ជាតិ-អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​កាត់​បន្ថយ​រហូត​ដល់​៦ថ្ងៃ ហើយ​រដ្ឋាភិបាលគួរតែ​ពិចារណា​ឡើង​វិញ។

សូនី និយាយថា ៖ «ស្ដាយ​ថ្ងៃបុណ្យ រាល់​ឆ្នាំធ្វើ​ការថ្ងៃហ្នឹង គេគុណលុយឲ្យ បើគេកាត់បាត់ បានអីគុណ​ទៀត​។ សម្ដេចគួរតែពិចារណាសាថ្មី»។

ទាក់ទងនឹង​​ការកាត់​​បន្ថយថ្ងៃ​ឈប់​​សម្រាក​បុណ្យ​​ជាតិ-អន្តរជាតិ សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ នេះដែរ លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធាន​​សហភាពចលនា​កម្មករ​កម្ពុជា ថ្លែង​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មានថា ​កម្មករជាង៧៥ម៉ឺននាក់ នឹងខាតបង់ទឹកប្រាក់ជាង ៣០លានដុល្លារ ក្នុង១ឆ្នាំ ពីការថែមម៉ោង នឹងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។ លោកថា និយោជកនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនពីការកាត់ថ្ងៃឈប់សម្រាកនេះ​ ប៉ុន្តែកម្មករនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍តិចតួចពីការឡើងប្រាក់ឈ្នួល១៩០ដុល្លារក្នុង១ខែ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។

លោក ស៊ីណា មានប្រសាសន៍ថា ៖ «នៅឆ្នាំ២០២០ ប្រាក់ឈ្នួល​កើនដល់​១៩០ដុល្លារ ស្របពេលដែលថ្ងៃឈប់​ត្រូវកាត់បន្ថយ​ចំនួន៦ថ្ងៃ ចឹងបងប្អូន​កម្មករ​ទាំងអស់​នឹងខាតបង់​ប្រាក់ឈ្នួលខ្ទង់ជិត ៣៣លានដុល្លារ ក្នុង១ឆ្នាំ»។

លោកបន្ថែមថា ៖ «ក្រៅពីការចំណេញ ពីការកាត់ថ្ងៃឈប់សម្រាកហើយ និយោជក ក៏ចំណេញលើការកើនឡើងនៃផលិតភាពការងារផងដែរ។ ខណៈដែលប្រាក់ឈ្នួលឆ្នាំ២០២០ របស់កម្មករកើនឡើងតិចតួច»។

ដោយឡែក អគ្គលេខាធិការ​​រង​​​សមាគម​​រោង​ចក្រ​​កាត់ដេរ​​​នៅ​​កម្ពុជា (GMAC) លោក កាំង ម៉ូនីកា ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ តាម​បណ្ដាញទំនាក់ទំនង Telegram ថា ការ​កាត់​​បន្ថយ​ថ្ងៃ​ឈប់​​សម្រាក​​បុណ្យ​​ជាតិអន្តរជាតិ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ដោយសារ​តែថ្ងៃ​ឈប់សម្រាក​បុណ្យជាតិ​​យើង​មាន​ចំនួនច្រើន​លើសលុប។ លោកថា ការកាត់បន្ថយនេះនឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានលទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារអន្តរជាតិ។

លោក ម៉ូនីកា បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «នេះគឺជា​​ការ​សម្រេច​​ចិត្តដែល​មាន​​លក្ខណៈ​សេដ្ឋកិច្ច​ពិត​ប្រាកដ គឺថា​​កម្ពុជា​ត្រូវ​រក្សា​​និងពង្រឹង​​នូវភាព​ក្រកួត​ប្រជែង​​របស់ខ្លួន​​លើទីផ្សារ​ពិភព​លោក។ ថ្ងៃ​ឈប់​​​សម្រាក​​​បុណ្យ​​ជាតិ​​យើង ហើយ​​និងការ​​ឈប់​​សម្រាក​​​ដែល​​មាន​ចែង​​ក្នុង​ច្បាប់​​ស្តីពី​ការងារ គឺវា​​មាន​​ចំនួន​​​ច្រើន​​លើស​លុប ហើយ​បញ្ហា​​នេះ​វា​បាន​​​ប៉ះពាល់​​ដល់​​ផលិត​ភាព​​​របស់​កម្ពុជា»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង សួរ មិនអាច​ទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបាននោះទេ។

ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ ប្រកាស​ថា​ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់​​កម្មករនិយោជិតផ្នែក​វាយនភណ្ឌកាត់​ដេរ និងផលិតស្បែក​ជើង សម្រាប់​ឆ្នាំ២០២០ គឺ​១៩០ដុល្លាក្នុងមួយខែ ដែលត្រូវអនុវត្តន៍ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០តទៅ។ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់​​កម្មករនិយោជិតផ្នែក​វាយនភណ្ឌកាត់​ដេរ និងផលិតស្បែក​ជើង សម្រាប់​ឆ្នាំ២០១៩ គឺ​១៨២ដុល្លារ។

កាលពីថ្ងៃទី០២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​​​ បាន​ចេញ​​អនុក្រឹត្យ​មួយ ស្ដីពី «ប្រតិទិន​​​ឈប់​សម្រាក​​ការងារ​របស់​មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ ប្រចាំ​ឆ្នាំ ២០២០» ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាត់បន្ថយ​​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​​ចំនួន​៦ថ្ងៃ ដោយ​ក្នុងនោះ​រួមមាន​ថ្ងៃសំខាន់ៗមួយចំនួនដែរ ដូចជា ទិវាកុមារ​អន្តរជាតិ (០១ មិថុនា) កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ (២៣ តុលា) ទិវាសិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ (១០ ធ្នូ) ជាដើម៕

This story originally appeared on VOD: https://en.vodhotnews.com/heat-flooding-disease-phnom-penhers-share-their-climate-concerns/

ប្រធាន​គណៈ​គ្រប់គ្រង​ផ្សារ​បឹងកេងកង​ លោក​ ឯក​ និមល​ បាន​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ កាលពី​ថ្ងៃទី០៩​ ខែកញ្ញា​ ឆ្នាំ២០១៩​ ថា​ សព្វថ្ងៃ​នេះ​ទីផ្សារ​អន​ឡាញ​មានការ​កើនឡើង​គួរឲ្យ​កត់សម្គាល់​ ដែល​ធ្វើឲ្យ​លោក​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​ការ​ថយ​ចុះ​នៃ​ការ​លក់ទំនិញ​នៅក្នុង​ផ្សារ​របស់​លោក។

ដោយ​មើលឃើញ​ពី​ភាព​ប្រកួតប្រជែង​នេះ​ហើយ​ ទើប​ជំរុញ​ឲ្យ​លោក​ ឯក​ និមល​ ធ្វើការ​កែប្រែ​ស្ថានភាព​ផ្សារ​ទាំងមូល​ឲ្យ​មាន​ភាពល្អ​ប្រសើរ​ ទាំង​អនាម័យ​ សន្ដិ​សុខ​ សណ្ដាប់ធ្នាប់​ របៀបរៀបរយ​ ​ដើម្បី​បង្ក​ភាព​ងាយស្រួល​ដល់​អតិថិជន​គ្រប់រូប​ កុំ​ឲ្យ​ពួកគាត់​ខកចិត្ត​នៅពេល​ដែល​អញ្ជើញ​មក​ទិញ​ឥវ៉ាន់​នៅក្នុង​ផ្សារ​នេះ។

លោក​ និមល​ មានប្រសាសន៍​ថា​ ៖ «ដូចដែល​យើង​ឃើញ​ហើយ​ រាល់ថ្ងៃ​នេះ​ ក្នុងចំណោម​មនុស្ស១០នាក់​ មាន៧នាក់​ហើយដែល​ចុច​ទូរសព្ទ​មើល​ព័ត៌មាន​។ ដូច្នេះ​ដើម្បី​ប្រឡងប្រណាំង​ជាមួយ​ទីផ្សារ​អន​ឡាញ​ យើង​ដាច់ខាត​ត្រូវតែ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​លើ​ការងារ​ហ្នឹង​ (បញ្ហា​អនាម័យ​ សណ្ដាប់ធ្នាប់​) ដើម្បីឲ្យ​បងប្អូន​អាជីវករ​យើង​រក្សា​ចំណូល​បាន​ និង​ដើម្បីកុំឲ្យ​អតិថិជន​មានការ​ខកចិត្ត​ពេល​មក​ទិញទំនិញ​ក្នុង​ផ្សារ​នេះ​»។

សន្តិសុខ​ប្រចាំ​ផ្សារ​បឹងកេងកង​ លោក​ ស្រ៊ុ​ន តារា​ បាន​និយាយ​ថា​ លោក​តែងតែ​ ផ្សព្វផ្សាយ​ប្រាប់​អាជីវករ​ជាប្រចាំ​ ពី​រឿង​ទុកដាក់​សំរាម​ឲ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ​។ លោក​ថា​ ក្រុម​សន្តិសុខ​ប្រមូល​សំរាម​ក្នុង​ផ្សារ​ពីរ​ដង​ក្នុង១ថ្ងៃ​ដើម្បី​យក​ទៅ​ទុក​ក្នុង​ធុងសំរាម​ធំ​មួយ​នៅ​ក្រៅ​ផ្សារ។

លោក​ តារា​ បាន​និយាយ​ថា​ ៖ «នៅក្នុង​ផ្សារ​នេះ​ យើង​ចុះ​ធ្វើ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ ​ដោយ​ផ្សា​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​រឿង​អនាម័យ​ បរិស្ថាន​ជាប្រចាំ​ ។ យើង​ផ្សព្វផ្សាយ​ប្រាប់​អាជីវករ​ទាំងអស់​ កុំ​ឲ្យ​បេះ​បន្លែ​ទម្លាក់​តាមផ្លូវ​ដើរ​ ត្រូវ​មាន​ថង់​សម្រាប់​ដាក់​សំរាម​។ ហើយ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ​ មានកម្ម​ករ​ប្រមូល​សំរាម១ថ្ងៃ​ពីរ​ដង​យ៉ាង​ទៀងទាត់​…»។

អាជីវករ​លក់​សំលៀកបំពាក់​នៅក្នុង​ផ្សារ​បឹងកេងកង​ អ្នកស្រី​ សំបូរ​ មា​នរឹទ្ធ​ បាន​បង្ហាញ​ពី​កង្វល់​ទាក់ទង​នឹង​ការលក់ដូរ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​គាត់​។ សព្វថ្ងៃ​ អ្នកស្រី​សង្កេតឃើញ​ថា​ មាន​អ្នកលក់​ផលិតផល​តាម​អន​ឡា​ញច្រើន​។ ចំណែក​ការលក់ដូរ​របស់​គាត់​វិញ​រាង​ស្ងាត់​ ហើយ​ចំនួន​នៃ​ការ​លក់​មានការ​ថយ​ចុះ​ ធ្វើឲ្យ​អ្នកស្រី​ព្រួយបារម្ភ​ មិនដឹង​ថា​អនាគត​ការលក់ដូរ​របស់​គាត់​បន្ត​ធ្លាក់ចុះ​ទៀត​ឬយ៉ាងណា​ទេ។

អ្នកស្រី​ មា​នរឹទ្ធ​ និយាយ​ថា​ ៖ «ខ្ញុំ​លក់​ខោអាវ​នៅ​ផ្សារ​នេះ៣​-៤ឆ្នាំ​ហើយ​ ​តែមួយ​រយៈ​នេះ​រាង​ស្ងាត់​ ថយ​ចុះ​»។

អ្នកស្រី​បន្ថែម​ថា​៖ «បារម្ភ​ដែរ​ អ្នកលក់​អន​ឡា​ញច្រើន​ គេ​លក់​ស្រួល​ជាង​ ធ្វើឲ្យ​យើង​លក់​អត់​សូវ​ដាច់​។អនាគត​មិនដឹង​ម៉េច​ម៉ា​ទេ​»។

ដោយឡែក​ កញ្ញា​ តី​ លក្ខិ​ណា​ អាយុ២៣ឆ្នាំ​ ជា​អ្នកលក់​ផលិតផល​ថែរក្សា​សម្រស់​តាម​អន​ឡា​ញនៅ​ម្ដុំ​ផ្សារ​ស្ទឹងមានជ័យ​ថ្មី​ ប្រាប់​អ្នក​សា​ព័ត៌​ កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​នេះ​ថា​ កញ្ញា​ចាប់ផ្ដើម​លក់​តាម​អន​ឡា​ញប្រ​មា​ណ៣ខែ​មក​ហើយ​។ កញ្ញា​ លក្ខិ​ណា​ បន្ត​ថា​ ការ​លក់​តាម​អន​ឡាញ​គឺ​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​ជាង​លក់​តាម​តូប​នៅ​ទីផ្សារ​ ព្រោះ​មិន​ចាំបាច់​ជួល​តូប​ គ្មាន​ភាព​អ៊ូអរ​ដែល​នាំឲ្យមាន​ការ​រំខាន​។ ហើយ​ម្យ៉ាងវិញទៀត​អាច​ឆ្លៀត​ធ្វើ​កិច្ចការ​ផ្ទះ​បាន។

កញ្ញា​ លក្ខិ​ណា​ បាន​ឲ្យដឹង​ថា​ ៖ «ខ្ញុំ​ចាប់ផ្ដើម​លក់​តាម​អន​ឡា​ញប្រ​ហែល៣ខែ​មក​ហើយ​ លក់​ចាប់ពី​ម៉ោង៨ព្រឹក​ដល់ម៉ោង៨យប់​។ ខ្ញុំ​ថា​ការ​លក់​អន​ឡា​ញងា​យស្រួល​ជាង​លក់​តាម​ទីផ្សារ​ ព្រោះ​មិនបាច់​ចំណាយ​ថ្លៃ​ជួល​តូប​ នៅតែ​មួយ​កន្លែង​ មិនបាច់​រញ៉េរញ៉ៃ​ច្រើន​ បើ​គេ​ត្រូវការ​ គេ​នឹង​ខល​កុម្ម៉ង់​ ហើយ​យើង​ចាំតែ​ដឹក​ឲ្យ​គេ​»។

កញ្ញា​ ម៉ាក់​ ម៉ា​រី​ណា​ ជា​ជំនួយការ​ខុទ្ទកាល័យ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ លោក​ ប៉ាន​ សូរ​ស័ក្តិ​ បាន​ប្រាប់​អ្នក​សារព័ត៌​មា​តាម​ទូរសព្ទ​ថា​ ចំនួន​នៃ​ការ​កើនឡើង​នូវ​ទីផ្សារ​អន​ឡាញ​ មិនទាន់​អាច​កំណត់​ជា​តួលេខ​ណាមួយ​បាន​នៅឡើយ​ទេ​។ កញ្ញា​ថា​ សេចក្ដីព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិក​ នេះ​ កំពុង​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​នៅឡើយ។

កញ្ញា​ម៉ា​រី​ណា​ ឲ្យដឹង​ថា​ ៖ «សម្រាប់​ព័ត៌មាន​រឿង​អ្នកលក់​អន​ឡាញ​ មិនទាន់​មានច្បាប់​ចេញ​ជាធរមាន​ ហើយ​ចឹង​ យើង​អត់​ទាន់​មាន​ចំណាត់ការ​ ឬក៏​នីតិវិធី​អី​ទេ​ រង់ចាំ​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​សិន​ ដោយ​ឆ្លងកាត់​សភា​ ព្រឹទ្ធសភា​ ដល់​ព្រះមហាក្សត្រ​»។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ លោក​ ស៊ាង​ ថៃ​ មិន​អាច​សុំ​ការ​ផ្ដល់​បទ​សម្ភាស​បានទេ​ ដោយ​លោក​ថា​ជាប់រវល់​ប្រជុំ​នៅ​តាម​ខេត្ត។

សេចក្ដីព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិក​ ត្រូវ​បាន​គណៈរដ្ឋមន្រ្តី​អនុម័ត​កាលពី​ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅ​នេះ​ ហើយ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋសភា​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​និង​អនុម័ត៕