បើតាម​សេចក្ដីជូនដំណឹងសមាគមប្រតិបត្ដិករទូគមនាគមន៍កម្ពុជា ចេញ​នៅ​ថ្ងៃទី ២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២២ បញ្ជាក់ថា  ប្រតិបត្ដិករផ្ដល់សេវាកម្មសេវាទូរស័ព្ទចល័តទាំងអស់ នឹង​ផ្លាស់ប្ដូរ​ជា​ដំណាក់កាល​ពី​កញ្ចប់​គម្រោង​ដែល​កំពុងតែប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្នទៅកញ្ចប់គម្រោងថ្មីនៅត្រឹមថ្ងៃទី២៨កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។

សេចក្ដីជូនដំណឹង​ដដែលបន្ថែមថា ប្រតិបត្ដិករ​ទូរស័ព្ទទាំងអស់​នឹងបញ្ឈប់ការផ្ដល់​សេវា​គម្រោង​សេវា​ប្ដូរ​ប្រាក់​​​​ទាំងអស់ត្រឹមថ្ងៃទី០១ខែមីនាឆ្នាំ២០២៣ ហើយស្នើ​​ឱ្យអតិថិជន​ទាំងអស់​អញ្ជើញ​ទៅកាន់​សាខា​បម្រើ​​អតិថិជនរបស់ប្រតិបត្ដិករចល័តដើម្បីធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរទៅកាន់គម្រោងថ្មីដែលអតិថិជនពេញចិត្ត។​ហើយចំពោះអតិថិជនដែលដែលខកខានមិនបានធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរទៅកញ្ចប់គម្រោងថ្មីមុនថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ប្រតិបត្ដិករផ្ដល់សេវាទូរស័ព្ទនឹង​ធ្វើការប្ដូរ​គម្រោង​ថ្មី​ជូន​អតិថិជន​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្ដិ​នៅ​មុន​ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣។​

សេចក្ដីជូនដំណឹងដដែលបញ្ជាក់​ថា កញ្ចប់គម្រោង​ថ្មី​បាន​ធ្វើការ​រៀបចំ​នៅក្នុង​គោល​បំណង​ផ្ដល់​ជូន​អ្នក​ប្រើប្រាស់​​​ដោយ​មាន​តម្លាភាព​កាន់​តែ​ប្រសើរ ដោយមានការបែងចែកច្បាស់លាស់ចំពោះទំហំ​ទិន្នន័យ​អ៊ីនធើណេត និងចំ​នួននា​ទី​ក្នុងការ​ហៅចេ​ញ និង​ចំនួន​សារជាអក្សរនៅក្នុងប្រព័ន្ធ៕

តាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹកនិងឧតុនិយមបានចេញនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២​ ស្ដីពីស្ថានភាពអាកាសធាតុលើផ្ទៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកនៅក្នុងតំបន់អេក្វាទ័រ ចាប់ពី​ខែមករា ​និង​ខែមេសា​ឆ្នាំ​២០​២​៣ កម្ពុជានឹងទទួលរងឥទ្ធិពលពីបាតុភូតអែលនីណូ(EI Nino)​២០%​និង​ចាតុ​ភូត​​អែនសូ​(ENSO)​​៨០%ជាបាតុភូតអន្ដរកាលនៅចន្លោះរវាងឡានីណា(La Nina)​និង​អែលនីណូ​(EL Nino)។

នៅក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងបានបញ្ជាក់ថា​ នៅខែមករា បណ្ដាខេត្ត​ដែលនៅ​ទំនាប​កណ្ដាល​មាន​សីតុណ្ហ​ភាពមធ្យម​អប្បបរមា១៨អង្សារសេ និងអតិបរមា២៩អង្សារសេ ហើយនៅតំបន់​ជួរភ្នំ​ដងរែក ​និង​ខ្ពង់​រាប​ភាគ​ឦសាន្ដ​សីតុណ្ហភាពអប្បបរមាអាចចុះមកក្នុងរង្វង់ពី១៥ ទៅ១៧អង្សារសេ និងនៅខែ​កុម្ភៈ​ដល់ខែ​មីនា ​សីតុណ្ហភា​ព​​មធ្យមអប្បបរមា២០អង្សារសេ និងមធ្យមអតិបរមា៣៣អង្សារសេ ហើយ​ខែមេសា មាន​សីតុណ្ហភាព​មធ្យមអប្បបរមា២៤អង្សារសេ និងមធ្យមអតិបរមា៣៦អង្សារសេ និង​អតិបរមា​អាច​​ឡើង​ដល់​៣៩​អង្សា​រ​សេ​។

​ក្រសួងបន្ថែមថា សម្រាប់​បរិមាណទឹកភ្លៀង គឺ​អាចស្មើនឹងកម្រិតមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ តែតិចជាង​​ឆ្នាំ​២០២២ នៅ​​ក្នុង​ខែមី​នា និ​​ង​មេសា​នឹ​​ង​អា​ច​មា​ន​ភ្លៀង​កក់ខែធ្លា​ក់​​​​ក្នុង​​ក​ម្រិ​តពី​តិ​​ចទៅប​ង្គូ​រ ​និ​ងមាន​ការ​កើត​ឡើងនូវ​បាតុ​ភូតផ្គររន្ទៈ​ និងខ្យល់​កន្ត្រាក់​ច្រើន។ ហើយនៅដើម​រដូវ​វស្សា​​ នៅ​ឆ្នាំ២០២៣​ខាងមុខនេះ ​នៅ​​ទូ​ទាំង​​ប្រទេសអាច​នឹងចាប់ផ្ដើមនៅពាក់កណ្ដាល​ខែ​ឧសភា ហើយនៅតំ​ប​ន់វា​ល​ទំ​នាប ​​និ​ង​​តំ​បន់​មា​ត់​សមុទ្រ​​​អា​​ច​ចា​ប់​ផ្ដើ​ម​​​នៅ​​​​ស​​ប្ដា​ហ៍​ទី​មួ​យ​​នៃ​ខែឧសភា ​និងមានភ្លៀង​ធ្លាក់រាយ​ប៉ាយ​ល្អ ​និ​ង​មា​ន​កម្រិ​ត​ទឹកភ្លៀ​ង​ពី​​តិចទៅបង្គូរ លាយឡំជាមួយនឹងផ្គររន្ទះ និងខ្យល់កន្ដ្រាក់ផងដែ។

ក្រសួង​ធនធានទឹក ឧតុនិយម​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ដោយ​សន្សំសំចៃ ដោយសារ​ទឹក​ភ្លៀងដែល​នឹង​ធ្លាក់​មក​មិនទាន់​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​តម្រូវការ​ប្រើប្រាស់។

ក្រសួង​បញ្ជាក់ថា៖ «បើទោះបីនៅក្នុង​រដូវប្រាំង និង​ដើម​រដូវ​វស្សាអាចនឹង​មាន​ភ្លៀង​កក់ខែច្រើនបង្គួរ តែបរិមាណ​ទឹក​ភ្លៀង​ដែល​ធ្លាក់​មកមិនទាន់​សមល្មម​ក្នុងការ​បហរើប្រាស់ ឆ្លើយតបប​តាម​តម្រូវការ​ភ្លាមៗ​នោះទេ។ អាស្រ័យ​ហេតុនេះ សូមបន្ត​រក្សា​ និង​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ដោយ​សន្សំ​សំចៃ ជាពិសេស​បណ្តា​តំបន់​ជនបទ​ដាច់​ស្រយាលដែល​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ប្រភពទឹក»៕​

នៅក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងដែលចេញដោយរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២បានបញ្ចាក់ថាដើម្បីថែរក្សាសុវត្ដិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់និងរបៀបរៀបរយសាធារណៈរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នឹងធ្វើការបញ្ចៀសចរាចរនិងផ្អាកចរាចរបណ្ដោះអាសន្នជុំវិញទីតាំងប្រារព្ធពិធី ដោយ​មិ​ន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​​​យាន​យន្ត​គ្រប់​​ប្រភេទធ្វើការឆ្លងកាត់តាមទីតាំងដែលប្រារព្វពិធីនោះឡើយ។

នៅក្នុងសេចក្ដីបានបញ្ចាក់ផងដែរថាគ្រប់យានយន្ដទាំងអស់មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តាមកំណាត់ផ្លូវមហាវិថីឈ្នះឈ្នះពីគល់ស្ពានព្រែកព្នៅ​រហូតដល់ផ្លូវជាតិលេខ​៦ដែលជាទីតាំងដែលប្រារព្ធពិធី ហើយកម្មវិធីនិង​ចាប់ផ្ដើម​ប្រារព្វ​នៅម៉ោង​០៥:00នាទី​រហូតដល់ម៉ោង១២:០០នាទី។​

នៅក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងខាងលើរដ្ឋបាលបានបន្ថែមថា៖ចំពោះការបិទផ្លូវជាបណ្ដោះអាសន្នដើម្បីប្រារព្ធពិធីរហូតដល់ថ្ងៃដែលបានបញ្ចប់ រដ្ឋាបាលរាជធានីភ្នំពេញនិងធ្វើការបើកផ្លូវឱ្យចរាចរជាធម្មតាវិញ ហើយ​ស្នង​ការរដ្ឋាភិបាលរាជធានីភ្នំពេញនិងបញ្ជាការរដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថនិងរដ្ឋបាលខណ្ឌជ្រោយចង្វារ​រដ្ឋ​បាល​ខណ្ឌព្រែកព្នៅនិងមន្ត្រីសាធារណការនិងអជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ត្រូវធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ​និង​អនុវត្តឱ្យបានទូលំទូលាយ៕

បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុចេញនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះថា ក្រុមការងារចម្រុះរាជធានីដឹកនាំដោយមន្ដ្រីពន្ធដាររួមសហការជាមួយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចថ្នាក់ក្រោមជាតិ នឹងចុះត្រួតពិនិត្យការប្រកាសបង់ពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូននិងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទប្រចាំឆ្នាំ២០២២នៅ​​តា​មគោលដៅមួយចំនួនលើកំណាត់ផ្លូវសំខាន់ៗនៃរាជធានី ខេត្ដចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ មករា​ឆ្នាំ​២០២៣​ខាងមុខនេះ។

នៅក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងនោះបានបញ្ជក់ថា៖ «ចំពោះម្ចាស់យានយន្ដដែលមិនទាន់បានប្រកាសបង់ពន្ធលើមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន​និងយានជំនិះគ្រប់ប្រភេទប្រចាំឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅ អញ្ជើញ​ទៅប្រកាស​បង់​ពន្ធ​និង​បង់​​​ប្រា​ក់​​​​​​​​​​​​​​​​​ពិ​ន័យ​​តា​ម​ច្បា​​ប់​ជា​ធរមាននៅ​អគ្គនាយកពន្ធដារឬសាខា​ពន្ធ​ដារខេត្ដ​ ខណ្ឌ​និង​​​​នៅតាម​ធ​នា​គា​រ​មួយ​​ចំ​​នួន»។

​សេចក្ដីជូនដំណឹងបានបន្តថាធនាគារមានដូចជា ធនាគារ​កាណាឌីយ៉ា​ ក.អ ឬនៅធនាគារអេស៊ីលី​ដា ភីអិលស៊ី ធនាគារវឌ្ឍនៈ ធនាគារ​កម្ពុជា​សាធារណៈ​ ធ​នា​គា​រ​ជេត្រាស់រ៉ូយ៉ាល់ ធនាគារស្ថាបនា​ភី​អិ​ល​ស៊ី​ ធនាគារប្រីសណីយ៍កម្ពុជា និង​នៅ​តាម​កម្មវិធីមួយចំនួនដូ​ច​ជា «GDT Taxpayer App» ដែលអាចទាញយកពី App Store ចំពោះ iosនិង Play storeចំពោះ A​​n​​d​r​o​i​​​d​​​​​​​​​​ សម្រាប់​យា​នយ​ន្ដ ​និង​យាន​ជំ​និះ​ដែ​ល​ធ្លា​ប់បា​នប្រ​កា​សប​ង់​ព​ន្ធ​លើ​ម​ធ្យោ​​បា​យ​ដឹកជ​​​ញ្ជូ​ន​​កន្លង​មក។

នៅក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងនេះផងដែលអគ្គនាយកពន្ធដារសង្ឃឹមថា ម្ចាស់យានយន្ដទាំងអស់យកចិត្ដទុក​ដាក់គោរពកាតព្វកិច្ចសារពើពន្ធឲ្យបានទាន់ពេលវេលាស្របទៅតាម​បទបញ្ញាត្ដិនៃច្បាប់ចៀសវាងក្រុម​ការ​ងារចម្រុះសហការជាមួយអជ្ញាធរ​ សមត្ថកិច្ចថ្នាក់ក្រោមជាតិ​ធ្វើការ​ឃា​ត់​យា​​ន​យន្ដ​នៅ​​តាម​ដ​ងផ្លូ​វ​ដែ​ល​ត​ម្រូ​​វ​ឱ្យ​​​ធ្វើការ​បង់​​ប្រាក់​ដែលនាំ​ឱ្យ​ខា​​ត​ប​​ង់​ពេ​លវេ​លា​និងក​​ក​ស្ទះ​​ចរាចរណ៍និ​ង​នាំឱ្យ​មាន​បា​តុភា​ពអស​​កម្មណាមួយ៕

អ្នក​ស្រី​​​បន្តថា​៖ «និយាយ​រួម​គឺ​លិច​បី​ដងហើយ​​ បើនិយាយ​ពី​ស្រូវ​ដែល​លិច​នោះ​គឺ​នៅ​សល់​តែ​មួយ​ដើមៗ​ ហើយ​ឆ្នាំ​មុនៗ​ក៏​លិច​អ៊ីចឹង​ដែរ​ រយៈ​ពេល​២ ​ទៅ​៣​ឆ្នាំ​ហើយ​ តែ​ទទួល​បាន​ស្រូវ​ខ្លះ​គឺ​ ២៧​បាវ​ បើ​ឆ្នាំ​នេះ​បាន​មិន​ដល់​១០​បាវ​ទេ​ ព្រោះ​ស្រូវ​ទុំ​ដួល​ទៅ​នឹង​ទឹក​ទៀត​ ហើយ​មក​ទល់​ពេល​នេះ​ទឹក​មិន​ទាន់​ស្រក​ទេ​»។

អ្នកស្រី​បាន​ប្រាប់​ពី​ផល​លំបាក​ដោយ​សារ​ការ​ធ្វើ​ស្រែមិនបាន​ផល​ថា៖ «ខ្ញុំ​ត្រូវជំពាក់​ថ្លៃ​ជី​គេ​ ថ្លៃ​ថ្នាំ​គេ​ ហើយ​បញ្ហា​ដែល​ធំ​គឺ​យើង​អត់​អង្ករ​ហូប​ ពេល​អត់​អង្ករហូប​អ៊ីចឹង​ គឺ​​ត្រូវទៅ​​ទិញ​អង្ករ​គេនៅ​ផ្សារ​ហូប​​ និយាយ​រួម​​យើង​អត់មាន​ពូជ​ស្រូវ​សម្រាប់​ធ្វើ​ស្រែ​បន្តទៀត​ទេ​ និយាយ​ទៅ​​គឺ​ត្រូវ​ចំណាយ​ទិញ​គេបន្ត​​ទៀត»។​

អ្នកស្រី ស៊ីណេត​ បន្ថែម​ថា អ្នកស្រី​​បាន​សាក​ធ្វើ​ស្រែប្រាំង ប៉ុន្តែ​មិនបាន​ផល​ដោយសារ​មិនមាន​ទឹក។  អ្នកស្រី​ថា ដោយសារតែដីធ្វើដំណាំអ្វីផ្សេងមិនកើត ក្រៅពីធ្វើស្រែ អ្នកស្រី​ក៏​បាន​ចាប់​យក​អាជីព​មួយ​ទៀត​គឺ​ប្រវាស់គោ និងស៊ីឈ្នួលមើលគោឱ្យគេ​។

អ្នកស្រី​និយាយទាំងសើចស្ងួត​​ថា៖ «ឆ្នាំនេះសូម្បីតែចំបើងក៏គ្មាន សម្រាប់ទុកយកឱ្យគោស៊ីដែរ ហើយចំបើងមុខផ្ទះនេះគឺទៅសុំនៅស្រែគេទេ»។​

​មិនមែន​តែអ្នកស្រី​​ស៊ីណេត​ទេ​ដែល​ប្រឈម​នឹង​ការ​ធ្វើ​ស្រែមិនបាន​ផល ហើយ​​ចាប់​ផ្តើម​បង្កើត​របរ​ផ្សេងៗ​បន្ថែម​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​ជីវភាព ប៉ុន្តែ​ប្រជាកសិករ​មួយចំនួន​ទៀត​ក្នុង​ស្រុក​ថ្មគោល ខេត្ត​បាត់​ដំបង​ ក៏​បាន​ងាកមកចាប់អាជីពបន្ថែម​ ខណៈកសិករ​​​ខ្លះ​ទៀត​នៅ​តែ​បន្ត​ធ្វើ​ស្រែដដែលបើទោះបី​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​​ទីផ្សារ និង​ទិន្នផល​ទាប​ក្តី​ ដោយសារតែគ្មានលទ្ធភាព ហើយ​ដី​រប​ស់​ពួកគាត់​​មិន​អំណោយ​ផលក្នុង​ការដាំដុះដំណាំផ្សេងៗទៀតផងនោះ។

​កំពុង​អង្គុយ​ដកស្មៅ​ក្នុង​រោង​ជីររណា​ អ្នក​ស្រី​ យាន យឹម​ អាយុ​៤១​ឆ្នាំ​ រស់​នៅ​ភូមិ​សំរោង ឃុំ​​តាម៉ឺន​ ស្រុក​ថ្មគោល​ ខេត្ត​បាត់​ដំបង ដែល​ជា​កសិករ​ធ្លាប់​តែ​ធ្វើ​ស្រែ​តែ​មួយ​មុខ​​ បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា ​ការ​ធ្វើ​ស្រែ​គឺ​ពិបាក​រក​ទីផ្សារ​ ហើយ​ត្រូវ​ចំណាយ​អស់​ច្រើន​ ហើយ​លក់បាន​តម្លៃ​ថោក ដូច្នេះ​​អ្នកស្រី​ និង​គ្រួសារ​សម្រេច​ចិត្ត​ប្រកប​របរ​ដាំ​ជីរ​រ​ណារ​មួយ​មុខ​ទៀត​។

អ្នក​ស្រី​បាន​​អះអាង​ថា៖ «​ដាំ​ជីរ​បើ​ដាំ​កើត​ វា​បាន​ផល​ជាង​ធ្វើ​ស្រែ​ ហើយវា​ងាយ​ស្រួល​ជាង​ធ្វើ​ស្រែ​ហើយ​សម្រាប់​ការ​ប្រមូលផល​វិញ​គឺ​​ត្រូវ​ការ​ជួល​គេ​មក​ជួយ​កាត់​ ដោយ​គិត​ជា​ថង់​ ក្នុង​មួយ​ថង់​​១០​​គីឡូ​ឱ្យ​គេ​តម្លៃ​​៥,០០០​រៀល​ ហើយ​មាន​ឈ្មួញ​គេ​មក​ទិញ​ដល់​ផ្ទះ​ក្នុង​ភូមិ​ ដោយ​ក្នុង​មួយ​ថង់​មាន​១០​គីឡូ ​បាន​តម្លៃ ​២០,០០០រៀល​​»។

អ្នកស្រី​បាន​បន្ត​ថា​ តម្លៃ​ជីរ​ដែល​លក់បាន​ថ្លៃ​បំផុត​ មួយ​ថង់​ ៣៥,០០០រៀល​ ទៅ​ ៤០,០០០រៀល​ ហើយ​ថោក​បំផុត​គឺ​ ១០,០០០ ទៅ​៦,០០០រៀល និងជួន​កាល​ដល់​​ ១,០០០រៀល​ ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​មាន​គេ​ទិញ​រហូត​ស្រួល​រក​ទីផ្សារ​ជាង​ស្រូវ​។​

អ្នក​ស្រី​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ ៖ «ខ្ញុំដាក់​ស្រូវ​បាន​តែ​ម្ដង អត់​សូវ​បាន​កាត់​លក់​ដូច​ជីរទេ​ ហើយ​ស្រូវ​វា​ថោក​ពេក​ ហើយ​ដីដាំ​ជីរ​នេះ​គឺ ខ្ញុំ​កាយ​ដី​ស្រែយក​​មក​ដាំ»។

អ្នក​ស្រី​ បាន​បន្ត​ទៀត​ថា​ ៖«ខ្ញុំ​ចាប់​ផ្ដើម​ដាំ​ជីរ​នេះ​ បាន​៣​ទៅ​៤​ឆ្នាំ​ហើយ ហើយ​ការ​ដាំ​ជីរ​នេះ​គឺ​ មិន​មាន​ខាង​អាជ្ញាធរ​មក​បណ្ដុះ​បណ្ដាលណែនាំ​ទេ​ គឺ​អ្នក​ភូមិ​ដាំ​តាម​គ្នា​ ដោយ​សារ​តែ​មាន​គេ​ទិញ​»។​  ​

អ្នក​ស្រី​ ឆែម​ សម្បត្តិ​ អាយុ​៦០​ឆ្នាំ​ ជា​ស្រ្តី​មេម៉ាយ រស់នៅ​ភូមិ​ក្រសាំង​ ឃុំ​​តាម៉ឺន​ ស្រុក​​ថ្មគោល​ ខេត្ត​បាត់ដំបង​ អ្នកស្រី​បាន​ប្តូរ​មក​ដាំ​ជីររណា​វិញ​ ដោយសារ​​មាន​​ភាពងាយ​ស្រួល​ជាង​ធ្វើ​ស្រែ និង​ទទួល​បាន​ការ​ប្រមូល​ផល​បាន​ច្រើន​ដង​។ ទោះយ៉ាងណា​​​អ្នក​ស្រី​ថា អ្នកស្រី​មិន​ដឹង​ថា​ទៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​ទៀត​នឹង​​យ៉ាង​ម៉េច​​​នោះ​ទេ​​។

អ្នកស្រី​ បាន​ប្រាប់ថា៖​ «កាល​ពី​មុន​ខ្ញុំ​​ធ្លាប់​មាន​ដី​សម្រាប់​ធ្វើ​ស្រែ​ដែរ​ តែ​ត្រូវ​បាន​លក់​ព្រោះ​តែធ្វើ​ស្រូវ​មិនបាន​ផល ព្រោះ​លិច​ទឹក​រាល់​ឆ្នាំ​ធ្វើ​មិនកើត​​ ហើយ​គាប់​ជួន​ពេលនោះប្តី និង​​កូន​ខ្ញុំ​ឈឺទៀត គ្មាន​លុយ​ គ្មាន​កាក់​​ទើប​ខ្ញុំ​ សម្រេច​ចិត្ត​លក់​ដី​ស្រែនោះ​ ហើយ​​មក​ប្រកប​របរ​ដាំ​ជីរ​រណា​មកដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​»។​

លោក ឆាំ ឆប មានវ័យ ៧២  ឆ្នាំ ដែលរស់នៅភូមិ អង់ ឃុំ តាម៉ឺន ស្រុក ថ្មគោល ខេត្ដបាត់ដំបង និយាយ​ថា​ ក្នុងមួយឆ្នាំ​លោក​ចំណាយដី៣ហិចតា​សម្រាប់​ធ្វើ​ស្រូវ៥១ ៥៤ ឬស្រូវក្រអូប។

កំពុង​តែ​នៅ​ហាល​ថ្ងៃ​ដើម្បី​ឈរ​ហាល​ស្រូវ​នៅ​មុខ​ផ្ទះ បុរស​សម្បុរ​ស្រអែម​រូប​នេះ​និយាយ​​ថា៖ «នៅពេលយើង​មិន​សូវ​មានកម្លាំងអ៊ីចឹង គឺ​ត្រូវ​ការចំណាយថ្លៃ​ភ្ជួររាស់អ៊ីចឹងទៅឱ្យ​គេ​វ៉ៃ​ដីឱ្យក្នុង​តម្លៃ​២​ពាន់ជាងក្នុងមួ​យហិចតា ហើយនៅពេលប្រមូលមកយើងទូទាត់កត់ត្រាវាទុកទៅ វាអស់​ច្រើន​វា​មិន​បាន​រួច​ខ្លួន​ប៉ុន្មាន​ទេ»។

លោកបន្តថា៖​ «ឆ្នាំមុនមួយហិចតាបាន៤តោនជាង បើធ្វើកើតទៅបាន៥តោន ហើយក្នុង១​ហិចតាជីដាក់ ៣ដង ក្នុង​១​ដង​ដាក់៣ការ៉ុងក៏​នៅមិនកើតទៀត នៅដង្កូវស៊ី បាញ់ថ្នាំខ្យង បាញ់ថ្នាំដង្កូវ បាញ់​ថ្នាំ​ពន្លូត​វា​ពេល​​លិច​ទឹកផងអីផង ច្រើនណាស់លំបាកណាស់ ក្ដាមកាត់អី​ទៀត​ ទៅបាញ់ថ្នាំក្ដាមទៀត​ ហើយ​បើ​យើង​មិន​ធ្វើ មិនដឹងធ្វើអី ហើយ​ពេល​ធ្វើ​ស្រែបា​ន​ក៏​វា​មិន​មាន​ហាង​ឆេង​ដែល​គេ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ក្នុង​ទីផ្សារ​ទៀត»។

លោកបន្ថែម​​ថា ពី​មុនធ្លាប់មានមេភូមិ មេឃុំគេជ្រើសរើសឱ្យ​ជា​ពូជ​ស្រូវ​មក​ធ្វើ​ដែរតែប្រជា​ជន​នៅតែជួប​បញ្ហា​​​ដដែល​។​

លោក​ ឆាំ ឆប បាន​បន្ថែម​ដោយ​​​អំពាវនាវ​ថា​៖ «ខ្ញុំ​សុំ​ឱ្យ​មាន​ទីផ្សារ​ក្នុង​ការ​លក់​ស្រូវ​ឱ្យ​បាន​ច្រើន​ជាង​មុន​​ ដើម្បី​ឱ្យ​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​លក់​ចេញ​ស្រូវ​ក្រោយ​ពី​ច្រូត​កាត់រួច កុំ​ឱ្យ​មាន​ស្រូវហើយ​ពិបាក​រក​ទីផ្សារ​លក់​ទៀត​»។​

អ្នកស្រី ហួយ គីមហុង មានអាយុ៤៤ឆ្នាំ រស់​នៅភូមិកៀនកែស២ ឃុំគោកឃ្មុំ ស្រុកថ្មគោល ខេត្ដ​បាត់​ដំបង​លើកឡើថា អ្នកស្រី​មាន​ដី​ស្រែចំនួន៥​ហិចតា ដែល​ធ្វើស្រូវវស្សាចាប់ពីខែ៦មក ទើប​ច្រូត​នៅ​ខែ​១២​នេះ​ ហើយនៅ​ពេល​ប្រមូល​ផលនេះ ២ហិចតាបានស្រូវ ៥០បាវ ហើយឆ្នាំដែល​ស្រូវ​កើតបាន ១​ ហិចតា បាន​៤០បាវ តែឆ្នាំនេះវាលិចទឹកដោយសារមានភ្លៀងកាលពីភ្ជុំ និងទឹកធ្លាក់មកពីថៃ។

អ្នកស្រីបន្ដទាំង​កំពុង​​ហាល​ស្រូវដែល​លិច​ទឹក​​នៅ​ក្បែរ​ផ្លូវ​ជិត​ផ្ទះ​របស់អ្នកស្រី​ថា៖ «ដីស្រែ​ខ្ញុំមិ​ន​អាច​ដាំអី​បាន​ទេ គឺ​ធ្វើបានតែស្រែនេះ​ឯង​ តែ​លិចទឹកអស់ហើយ ហើយ​នៅពេ​លយើ​ងលិច​អ៊ីចឹង ហើយ​ក៏​មាន​គេចុះមកឱ្យជាទឹកប្រាក់ និង​ជា​ស្រូវពូជដែរ​នៅ​ពេល​ដែល​ស្រូវយើងលិចទឹក»។

កសិករ​ដែល​ផ្តល់​សម្ភាសន៍​ដល់ Newsroom Cambodia បញ្ជាក់ថា ​តម្លៃ​ស្រូវ​ដែល​គាត់​ទទួល​បាន​ពី​ការ​ធ្វើ​ស្រែ​គឺ​នៅ​តែ​ តម្លៃ​ទាប​ដដែរ​ពី​ ៧ទៅ​៨​រយរៀលក្នុង​មួយគីឡូ​ប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេ​បន្ថែម​ថា​ ​សម្រាប់​តម្លៃ​នេះ​បើ​គិត​ថ្លៃ​ចំណាយ​លើ​ការ​ដាំ​ដុះ​ និង​ការប្រមូល​ផល​វិញ​ស្ទើ​តែ​មិន​បាន​រួច​ខ្លួន​នោះ​ទេ​។

ជារឿយៗ គេ​តែង​ឃើញ​ប្រជាកសិករ​ធ្វើ​ស្រែ​​ចំការ ក៏​ដូចជា​អ្នក​ដាំដំណាំកសិកម្ម ដូចជា​បន្លែ​​ផ្សេងៗ តែង​រអ៊ូរទាំ​អំពី​បញ្ហា​​ទិន្នផល​ទាប និង​កង្វះ​ទី​ផ្សារស្ទើរ​រាល់​ឆ្នាំ។ ឆ្នាំ​ខ្លះ​ពួកគាត់​ថត​រូប​ចាក់​ស្រូវ​ចោល​តាម​ដង​ផ្លូវ និង​ឆ្នាំ​ខ្លះ​ទៀត​មាន​អ្នក​ថត​រូប​ និង​វីដេអូ​នៃ​កា​ឈូស​ឆាយ​បន្លែ​របស់​ពួកគាត់​ចោល ដោយ​បង្ហោះ​លើ​បណ្តាញ​សង្គម ដោយ​សារ​​ទទួល​បាន​តម្លៃ​ទាប​ខ្លាំង​ជាដើម។​

កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ប្រជាកសិករដែលរស់នៅខេត្ដបាត់ដំបង បានប្រមូល​ផ្ដុំគ្នា​ចាក់​ស្រូវ​នៅ​លើផ្លូវ​ដើម្បី​​តវ៉ា​ពី​​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​តម្លៃ​ស្រូវ និង​គ្មាន​ទីផ្សារ​សម្រាប់​ការលក់​ចេញ ឬក៏តម្លៃស្រូវមានតម្លៃថោក ដោយ​នៅ​ពេល​នោះ​តម្លៃ​ស្រូវ ដែលលក់បានត្រឹមតែ៥ទៅ៦រយតែប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយគីឡូ ដែលធ្វើឱ្យ​ពួកគាត់ខា​តបង់​ប្រាក់ចំណេញ ឬមិនអាចរួចថ្លៃចំណាយទៅលើសម្ភារៈផ្សេងៗ។​

កញ្ញា​ អ៊ឹម​ រចនា​ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា​ ការដែលកសិករ​ចាប់យកមុខរបរដាំបន្លែ​បន្ថែម​ គឺ​ជា​ការ​ល្អ​ ដែល​កសិករ​មានគំនិតច្នៃប្រឌិតបន្ថែម ក្រៅពីការដាំស្រូវតែមួយមុខដែលអាចបង្កើនប្រាក់ចំណូល ហើយស្រប​ទៅ​នឹង​គោល​នយោបាយ​របស់​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ស្តីពីការធ្វើពិពិធកម្មដំណាំ។

កញ្ញា​បញ្ជាក់​ថា​៖ «ចំពោះ​ការដាំ​ដុះ​បន្លែ​ កន្លង​មក​អគ្គនាយកដ្ឋាន​កសិកម្ម​ មន្ទីរ​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ សហការជា​មួយ​គម្រោងផ្សេងនា​នា បានចង​ក្រង​ជា​ក្រុម​ ឬ​ជា​សហគមន៍​កសិកម្ម​ប្រមូល​ផ្តុំ​ផលិត​កម្មបន្លែ​​ដើម្បី​បង្កើនអំណាចក្នុង​ការចរចា​ថ្លៃ​ និង​ងាយស្រួលផ្តល់​សេវា​ផ្សព្វផ្សាយ​បច្ចេក​ទេស​កសិកម្ម​ និង​ផ្តល់​ឥណទាន​សម្រាប់​ពង្រីក​អាជីវកម្ម​»។

កញ្ញា​​​បន្ថែម​ទៀតថា​ ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​ដំណាំ​បន្លែ​ឱ្យ​មាន​ការរីកចម្រើន​ និង​ជួយ​គាំទ្រដល់​កសិករ​​ដំណាំ​បន្លែ​ឱ្យ​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ល្អ​ និង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់​ ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ បាន​និង​កំពុង​ពង្រឹង​សម្ថតភាព​កសិករ​ឱ្យ​មាន​ជំនាញ​ក្នុង​ការផលិត​បន្លែ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​និង​ប្រសិទ្ធ​ផល​ ជំរុញ​ការដាំដុះ​តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​ផែនការ​ដាំដុះ​តភ្ជាប់​ទៅ​ទីផ្សារ​តាម​រយៈ​យន្តការ​កិច្ចសន្យា​កសិកម្ម​ និង​បន្ត​ជំរុញ​ការផលិត​បន្លែ​តាម​ស្ដង់ដារ​សុវត្តិភាព​ដូច​ជា​ CAM-GAP​ និង ​CAM-ORG​។

កញ្ញា​បន្ថែម​ថា​៖ «ប្រសិន​បើ​កសិករ​គាត់ធ្វើ​ការបោះ​ចោល​មុខ​របរ​ដាំដុះ​ស្រូវ​ទាំង​ស្រុងនោះ​ គឺ​មិន​ល្អ​ទេ ​ព្រោះ​​យ៉ាង​ហោចស្រូវ​​អាច​ផ្គត់ផ្គង់​ការហូប​ចុក​ក្នុង​គ្រួសារ​ដែរ​ ហើយ​តម្លៃ​ស្រូវ​មាន​ការឡើង​ចុះ​ ដោយ​សារ​​តម្រូវ​ការ​ទីផ្សារ​ តាម​ប្រភេទ​ពូជ​ ពេល​វេលា​ប្រមូល​ផល​ និង​គុណភាព​ស្រូវ»​។

ចំពោះ​​វិធានការ​ទៅខាង​​មុខទៀត​ កញ្ញា​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​​ អគ្គនាយកដ្ឋាន​កសិកម្ម​ និង​មន្ទីរ​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ នឹង​ជំរុញ​បន្ថែម​ទៀត​លើ​ការផលិត​ស្រូវ​មាន​គុណភាព​ល្អ​ ស្រប​តាម​តម្រូវ​ការទីផ្សារ​ និង​មាន​កិច្ចសន្យា​ជា​មួយ​រោង​ម៉ាស៊ីន​កិន​ស្រូវ​។

លោក​ ថេង​ សាវឿន​ ប្រធាន​សមាគម​កសិកម្ម​កម្ពុជា​ បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា​ ចំពោះ​ការ​ប្តូរ​មុខ​របរ​របស់​កសិករ​ងាក​មក​ដាំ​ជីរ​ បន្លែ​ និង​ ការងារ​ផ្សេងៗ​ទៀត​នេះ​គឺ​ ជា​យុទ្ធសាស្រ្ត​ និង​ជា​ដំណោះ​ស្រា​យ​​របស់​​គាត់​មួយ​ ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណាបង្កើន​​ប្រាក់​ចំណូល​ និង​បង្កើន​​​មុខ​របរ​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម។

លោក​បញ្ជាក់​ថា​៖ «ចំពោះ​ដំណោះ​ស្រាយ​​ដែល​​រដ្ឋ​ផ្ដល់​ជូន​ពួក​គាត់​ក្នុង​វិស័យ​ស្រូវ​នេះ ​គឺ​​វា​មិន​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគាត់​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើង​ទៅ​លើ​ជីវភាព​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​គឺ​ធ្វើឱ្យ​ពួក​គាត់​ខាត​ ពិបាក​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ទី​ផ្សារ​ក្នុង​ការ​លក់​ស្រូវ»។

​លោក​បន្តថា​ ប៉ុន្តែ​បើ​ពួក​គាត់​ដាំ​ជីរ​ បន្លែ​ ឬក៏​ធ្វើ​ការងារ​​​ផ្សេងៗ​ ដែល​ពួក​គាត់​សម្រេច​ចិត្ត​ប្តូរ​ នេះ​គឺ​​ជា​ឱកាស​ដែល​ពួក​គាត់​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណេញ និង​ធ្វើ​ឱ្យ​ជីវភាព​​​កាន់​តែ​ប្រសើរ​​ មួយ​វិញ​ទៀត​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រាក់ចំណូល​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ ហើយ​អត្រា​នៃ​ការ​ខាត​បង់​ ឬ​ក៏​ការ​ប្រឈម​នឹង​​ហានិភ័យ​​ដោយ​សារ​​បញ្ហា​ទីផ្សារ​ក៏​មាន​ការ​កាត់បន្ថយ​ និង​​​ធ្លាក់​ចុះ​។

លោក​បន្ថែម​ថា​៖ «ខ្ញុំ​​បន្ត​លើកទឹក​ចិត្ត​ ដល់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ ក៏​ដូច​ជា​អាជ្ញាធរ​មូល​ដ្ឋាន​ ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ត្រូវ​ចេះ​ខិត​ខំ​អប់រំ ​ក៏​ដូច​ជា​ណែនាំ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អំពី​របៀប​នៃ​ការ​ដាំ​ ការប្រើ​ប្រាស់​ផលិតផល​កសិកម្ម​នេះ​ផង​ដែរ​បាទ»៕​

នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ លោកសួង ហេង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ចូន ជាអ្នកទទួលបន្ទុកជាប្រធានគណៈកម្មការត្រៀមរៀបចំពិធីបើកសម្ពោធ និងបានចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងសម្រាប់រៀបចំកម្មវិធីសម្ភោធបើឲ្យប្រើប្រាស់។ លោកយូ​ ស៊ុនឡុងរដ្ឋមន្ដ្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ដ្រី និងលោកហ៊ុន ស៊ីថារដ្ឋមន្ដ្រីប្រតិភូអមនា​យករដ្ឋមន្ដ្រីនាយរងខុទ្ទការល័យសម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ដ្រី អភិបាលនៃគណៈខេត្ដព្រះសីហនុកងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចនិងអាជ្ញាមូលដ្ឋាននិងមន្ដ្រីជំនាញពាក់ព័ន្ធ។

ក្រោយពីចុះត្រួតពិនិត្យជាក់ស្ដែងរួចមកនៅសាលប្រជុំសាលាស្រុកព្រៃនប់ ខេត្ដព្រះសីហនុគណៈប្រតិភូ​បានជួបពិភាក្សាអំពីតួនាទី និងភារកិច្ចទទួលខុសត្រូវរបស់ស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធដែរក្នុងនោះមានការលើកមកបីចំណុចគឺ ទីមួយ ទីតាំងប្រារព្ធពិធី ទីពីរ ការរៀបចំមហាជនចូលរួមនិង ទីបី សន្ដិសុខសុវត្ដិភាព។

ក្រោយពីបញ្ជប់អង្គប្រជុំបានសម្រេចជ្រើសរើសយកទីតាំងប្រារព្ធពីធីដែលស្ថិតនៅចម្ងាយពីផ្លូវជាតិលេខ៤ប្រវែង​៥គីឡូម៉ែត្រដែលស្ថិតនៅភូមិវាលធំឃុំវាលរេញ ស្រុកព្រៃនប់និងមានចម្ងាយ២០គីឡូម៉ែត្រពីផ្លូវប្ដូរ​ទិសស្ទឹងហាវ។

ហើយក្រសួងនិងរៀបចំឈូសឆាយ និងសម្រួលកន្លែងសម្រាប់រៀបចំកម្មវិធីនិងទីតាំងចតរថយន្ដនិងរៀបចំប៉ាណូរូបភាព និងការងារមួយចំនួន ហើយអជ្ញាធរខេត្ដបានរៀបចំសម្រាប់មហាជនចូលរួមប្រមាណ ៣០០០​នាក់ និងចំណែកសន្ដិសុខសុវត្ដិភាពត្រូវបានរៀបចំដោយសមត្ថកិច្ចនិងអជ្ញាធរមូលដ្ឋានផងដែរ៕

ក្រសួងបានរៀបចំធ្វើកម្មវិធី ការប្រគល់ ទ​ទួ​លយា​ន​​យ​​ន្ដអគ្គីសនីនិងសម្ភោធស្ថា​នីយប​​ញ្ចូល​ថា​ម​ព​លយាន​​យ​ន្ដ​អ​គ្គី​សនី​នៅ​ទី​ស្ដី​ការ​ក្រ​សួ​ងនៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩​ខែ​វិ​​​ច្ឆិកាឆ្នាំ​២​០​​២​​​២​ក​ន្ល​​​ងទៅនេះនិង ​មា​ន​​ការអញ្ជើញ​ចូ​ល​​រួមពី​លោកស៊ុន ​ចាន់ថុល រ​​ដ្ធ​​​​​​​​មន្ដ្រី​ក្រ​​​​​​​​​​សួ​ងសា​ធា​រ​​​​ណៈ​កា​​រ​និ​​ង​ដឹ​​កជ​ញ្ចូន។

ថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីសម្ភោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នេះដែរ លោកស៊ុន ​ចាន់ថុលបានលើកឡើងថា៖ការដាក់បញ្ជូលស្ថានីថាមពលអគ្គីសនីនេះធ្វើឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាននិងជម្រុញឲ្យមានការប្រើប្រាស់ឲ្យបានច្រើននៅរថយន្ដប្រើប្រាស់ដោយថាមពលអគ្គីសនីដូចជា ម៉ូតូ កង់និងរថយន្ដជាដើម។

លោកបានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «កន្លងមកដៃគូអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ(UNDP)បានផ្ដល់ម៉ាស៊ីនបញ្ចូលថាមពលយានយន្ដអគ្គីសនីចំនួន៤គ្រឿង ដែលមាន​ដា​​ក់នៅ​ខា​ងក្រោយក្រ​​សួ​​ង​សា​​ធារណៈ​​និងដឹក​ជ​​ញ្ចូ​ន​​ចំ​នួ​ន​​មួ​យគ្រឿង ​​​​​នៅ​​ខេ​​​ត្ដ​​សៀមរា​បចំនួន​មួ​យ នៅក្រុងព្រះសីហនុមួយគ្រឿងនិងមួយគ្រឿងទៀតមា​ន​នៅ​​បា​​ត់​​ដំប​​ង​។ ​​​​ក្រោយមកក្រុមហ៊ុនEV Energy tech  company. Limitedបាន​ផ្ដ​ល់ម៉ាស៊ី​​​នបញ្ជូលថា​​​​ម​​ព​​ល​​អ​គ្គី​ស​នី​​​​​​​​ចំ​​នួ​ន​​៣​​បន្ថែម​​ទៀ​​ត ដើម្បីជា​ដើ​ម​ទុ​នក្នុ​ងកា​​រ​ចំ​​រុ​ញ​ឲ្យ​ប​ងប្អូន​ប្រ​ជាព​​លរ​ដ្ឋ​​ចាប់​​ផ្ដើម​ប្រើ​​ប្រា​ស់​​ឡា​ន​​E​V​​នេះ​»​​​។​

លោកបានបន្ថែមថា «កន្លងមកយើងមានការពិភាក្សាគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុនចែកចាយប្រេងឥន្ធនៈដូចជា កាល់​តិច​ តេលា  សូគីមិជ ដើម្បីដាក់ឲ្យរៀបចំដាក់Evនៅតាមកន្លែងចែកចាយរបស់គាត់ ហើ​​​​យ​​យើ​ងក៏​​ឃើ​​ញ​​ថា​មា​ន​ក្រុមហ៊ុន កាល់តិច មា​​​ន​​​ការដាក់EV ស្ថានីយនៅព្រៃសបានមួយគ្រឿងហើយ យើងនិងមានកា​ពិ​ភា​ក្សា​​​​​​ជា​​​​មួយ​ក្រុ​ម​​ហ៊ុ​នE​V​ ​​E​​n​e​rgy Techនេះហើយនិងមានគម្រោ​​ងដាក់​​​​​​២​​​០​ក​ន្លែ​ង​ទៀ​ត​នៅទូ​ទាំ​​​​​ង​ប្រ​​​ទេស ហើ​យ​ក្រុ​​​​​​​មហ៊ុនBYD​ដែ​ល​​​ជា​​​ក្រុមហ៊ុ​នផ​លិ​ត​យា​ន​​យ​​ន្ដប្រើថា​ម​​ព​ល​អ​គ្គី​ស​នី​បាន​លើក​ឡើ​ង​ពី​គ​​ម្រោ​​ង​ថា​ឆ្នាំ​ក្រោ​​​​​​​​​​​​​​យដាក់ឲ្យបាន២០០ស្ថានីនៅទូទាំងខេត្ដក្រុងរបស់យើង»។

សូមជំរាបផងដែរថា ដើម្បីជំរុញ​ដល់ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​យា​ន​យ​​ន្ដ​ដែ​​លប្រើ​​ថា​មពល​អ​​គ្គី​​ស​នី​ក្រ​​សួ​​ង​និ​ង​ស​ហកា​ជា​មួ​យ​ដៃគួរដើម្បីដំឡើងនៅស្ថានីយបញ្ជូលថាមពលអគ្គីសនីនៅទូទាំងប្រទេស៕

​​​

បើតាម​សេចក្ដីជូនដំណឹង​របស់​សាលាឧទ្ធរណ៍​ចេញ​​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៨ ​ខែ​ឆ្នូ ឆ្នាំ​​២​០២២ ស្ដីពី​ការប្ដូរទីតាំងថ្មី របស់​សាលាឧទ្ធរណ៍ និងមហាអយ្យកា​រអ​ម​​សា​លា​​​ឧ​​ទ្ធ​​​រ​​​​​​ណ៍​​​​ភ្នំ​ពេ​ញ​បញ្ជាក់​ថា ទីតាំងចាស់ដែលត្រូវផ្លាស់ប្ដូរស្ថិត​នៅក្នុ​ង​ប​​រិវេ​​​​ណ​ក្រសួងយុត្ដិធម៍​ មហាវិថីសម្ដេចសុធារស សង្កាត់​ជ័យេជំនះខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ

​ហើយ​ទី​តាំ​ង​​ថ្មីគឺ​ស្ថិ​តនៅ​​អគា​​​រ​សា​​លា​​​យុ​​​ត្ដិ​ធ​​​ម៍ ដែលស្ថិតនៅដីឡូត៍លេខBតំបន់អភិ​វឌ្ឍន៍ ​​OCI​C ផ្លូវ​​​លោ​​ក​​តា​ក្រ​​ហ​​ម​​ក​ ​​ភូ​មិ​​ព្រែ​​​ក​​លៀ​​​​ប​​​​ ស​​​ង្កា​ត់​ព្រែក​លៀ​​​ប ​ខ​ណ្ឌ​ជ្រោ​យ​ច​ង្វា​​រ​ រា​ជ​ធា​នី​ភ្នំ​ពេ​ញ​​។

សេចក្តីជូនដំណឹងដដែល​បន្ថែម​ថា សាលាឧទ្ធរណ៍​នឹង​លើ​​ក​​ពេ​ល​ស​​វនា​​កា​​រដើម្បី​​រៀ​​ប​​ចំ​​ក​​​ន្លែ​ង​​កា​​រ​ងា​រ ​​និ​​ង​​សា​ល​​ស​​វ​នា​​កា​រ​​ឲ្យ​​បាន​រួ​ច​រា​ល់​ជាមុន។

សេចកល្តី​ជូនដំណឹង​ដដែល​បញ្ជាក់ថា៖ «សាលាឧទ្ធរណ៍សូមធ្វើការលើកពេលសវនាការដែ​ល​​នឹ​ង​គ្រោ​​ង​​ធ្វើឡើ​​ង​​នៅ​​ថ្ងៃ​ទី​​០​២​​ ដ​​ល់​ថ្ងៃ​​ទី​៣​១​ មក​រា ​ឆ្នាំ​២០២៣ខាងមុខនេះ នឹងត្រូវលើកទៅពេលក្រោយ លើក​លែង​​តែ​​សំ​​ណុំ​​​រឿ​​​ង​ដែ​​​ល​​ចាំ​បាច់​ស្រប​ទៅ​តាម​លក្ខខណ្ឌ​ច្បាប់​ដែល​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សម្រេច​ទៅ​តាម​ករណី​នីមួយៗ​ដោយ​​គិតទាំងសិទិ្ធ និងច្បាប់របស់គូភាគីផងដែរ»។

ចំពោះ​ឯក​សា​រ​បំ​ពេញ​កិ​ច្ច​​កា​រ​​ងា​រ​រ​ដ្ឋ​បា​ល​ប្រ​ចាំ​ថ្ងៃ​ ឬ​កា​រ​​ផ្ដ​ល់​សេ​វា​សា​ធា​រ​ណៈ​អ​គ្គ​លេ​ខា​ធិ​ការ​​ដ្ឋា​ន​រ​ដ្ឋ​បាល​សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញនៅ​បន្តធ្វើការជារៀងរាល់ថ្ងៃ រាល់ម៉ោងធ្វើការ​៕

នៅក្នុងលិខិតរបស់លោកប៊ុនហេង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១​ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២​០​២​​២នេះ ​បានជម្រាប់ជូនដល់ ឯកឧត្ដម លោកជំទាវឲ្យបានជ្រាបថាក្រ​សួងសុ​ខា​​ភិ​បា​​​លធ្លាប់​​បាន​ធ្វើ​ការ​ណែ​នាំ​ជាបន្ដបន្ទាប់ទៅដល់មូលដ្ឋានសុខាភិបាលឯកជន ​ស្ដីពីការ​គ្រប់គ្រ​ងវិ​ជ្ជា​ជី​​​វៈក្នុ​​​ង​​វិ​ស័​​​​យ​សុ​ខា​ភិ​បាល​​​ ​​​ប៉ុ​ន្ដែ​​ប​ច្ចប្ប​​ន្នក្រសួង​​​​​បា​​​ន​​ស​​ង្កេ​​ត​​ឃើ​ញ​​មា​​​​ន​​​មូ​ល​​​​ដ្ធា​​ន​សុ​​​​​​ខា​​​ភិ​​​បា​​ល​​​​មួ​​យ​​​​​​​​​​​​ចំ​​​​​​នួ​ន​ មិ​ន​​ទា​ន់​​គោ​រ​ព​ទៅតា​​ម​ច្បា​ប់​ស្ដី​ពី​កា​រ​គ្រប់គ្រងអ្នកប្រ​កប​​វិជ្ជា​ជី​វៈវិ​ស័​យ​សុ​ខា​​ភិ​បា​ល ​​និ​ង​​ច្បា​​ប់​​ស្ដី​ពី​​កា​រ​គ្រ​​ប់​គ្រង​​លើ​​កា​រ​ប្រកប

វិ​ជ្ជា​​ជី​វៈ​​ឯ​ក​ជន​នៅ​ក្នុ​ង​​វិ​ស័​យវិជ្ជាសា​ស្ដ្រ និង​ជំ​នួយវិជ្ជាសាស្ដ្រនិងក្រ​មសី​ល​ធ​ម៏​​វិ​​ជ្ជា​​ជីវៈនិ​​ង​​​​ផ្ដ​​ល់​​សេ​​វា​​សុ​ខា​​​​ភិ​​បា​ល​​ជូ​ន​​ដ​ល់​​អ្ន​​ក​​​​ជំងឺនៅក្នុងមូលដ្ធានឯកជន។

នៅក្នុងសារលិខិតនេះបានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «ក្រសួងសុខាភិបាលបានណែនាំដល់មន្ទីសុខាភិបាលចុះធ្វើការ​​​ត្រួ​តពិនិត្យតាម​​​ដា​ន​និងចាត់វិធា​នការ​​យ៉ាង​​ម៉ឹ​​ង​​​​​ម៉ា​ត់​​ចំ​​​​ពោះអ្នកផ្ដល់សេ​វាសុខាភិបាលនិង​ម្ចាស់មូ​លដ្ឋា​ន​សេ​​វា​សុ​​ខា​​ភិ​បា​ល​​​​​​ឯ​ក​ជ​​ន​ទាំង​ឡា​យ​ណា ដែ​លមិនបាន​អ​នុ​វត្ដ​ ​និ​​​​ងកា​រ​គ្រប់​​គ្រ​ង​​អ្នក​​ប្រ​​ក​ប​​វិ​ជ្ជា​​ជី​វៈ​​វិ​ស័​យ​​​សុ​​​ខា​​ភិ​​​បា​លនិ​ង​​​ច្បា​ប់​ស្ដី​ពី​កា​រ​គ្រប់​​​គ្រ​​ង​លើ​ការ​ប្រកបវិជ្ជាជីវៈឯកជននៅក្នុងវិស័យវិជ្ជាសាស្ដ្រ អមវិ​ជ្ជា​សា​ស្ដ្រ​​និ​ងក្រ​​​ម​សី​លធម៍​វិជ្ជា​​ជី​វៈ​រ​​​ប​ស់​ខ្លូ​ន»​​​៕

ក្នុង​សេចក្តី​អំពាវ​នាវ​ដែល​ចេញ​ដោយ​ក្រសួង​ទេសចរណ៍ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២២​​នេះ ក្រសួង​ទេសចរណ៍​បាន​អំពាវនាវ​ដល់​​​ប្រតិ​បត្ដិ​ករ​ទេសចរណ៍ ដែល​​​ជា​ម្ចាស់ ​ឬ​គ្រប់គ្រ​ង​អាជីវកម្ម សេវាកម្ម​ទេស​ចរណ៍ទាំងអស់នៅតាមរាជធានី​ ខេត្ដ​ថា នៅ​​ថ្ងៃទី៥ និង​ទី​៦ខែឆ្នូ ​​ឆ្នាំ​​​​​​២​​០២​​​២​​​​នេះ អនុរក្ស និង​សិស្សា​នុសិស្ស​អា​ចនឹងចាំបាច់ត្រូវបម្លាស់ទីមកទីរួមខេត្ដ ឬ​តាម​ទីតាំង​មណ្ឌល​ប្រឡង​ផ្សេងៗ​ដែល​ឆ្ងាយ​ពី​ទីលំនៅ​បច្ចុប្បន្ន ដើម្បីចូលរួម​​ប្រ​​ឡ​ង​​សញ្ញា​ប​ត្រ​ម​ធ្យ​​ម​សិ​​ក្សា​ទុ​​តិ​​យ​ភូ​​មិ​​នៅ​ទូ​​ទាំ​​ង​​ប្រទេស។

ក្រសួងទេសចរណ៍​បញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្តី​អំពាវនាវ​នោះ​តាម​ន័យ​ដើម​ថា៖ «សូមអំពាវនាវ​ដល់​ប្រតិបត្ដិករ​ទេសចរណ៍​ដែល​​​​​ជា​ម្ចាស់ ​ឬអ្នក​គ្រប់គ្រ​ងអាជីវកម្មរសេវាកម្មទេសចរណ៍ទាំងអស់ ជាពិសេសចំពោះ​សេ​​​វា​​កម្ម​​​ស្នា​​ក់​នៅ​​ទេ​សចរ​ណ៍​​ សេវាកម្មម្ហូបអាហា​រ និងសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរ មេត្ដា​បង្ក​ល​ក្ខ​ណៈ​​ងា​យ​​ស្រួ​ល ​និ​ង​កុំ​តម្លើ​ងថ្លៃ​​សេ​វា​ក​ម្ម ឬ​ស​ម្រួលថ្លៃ​សេវា​ក​​ម្មចំពោះអនុរក្ស និង​​សិក្សា​នុសិស្សក្នុងអំឡុងពេលដំ​ណើរ​ការ​​ប្រ​ឡ​​ង​​​ស​ញ្ញា​ប​​ត្រម​ធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនាពេលខាងមុខនេះ»៕

បុរស​សម្បុរ​ស្រអែម​ សក់​រួញ​ មាន​ពុក​មាត់​វែង​​ លោក​ សេង​ ឌី​ម៉ង់​ ជា​ពលរដ្ឋ​រស់​នៅរាជ​ធានី​​ភ្នំពេញ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ លោក​ចង់​ឱ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាង​មុខនេះ​​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​សេរី ត្រឹម​ត្រូវ​ និង​មាន​ការ​ចូល​រួមពី​​គ្រប់​ភាគី​ទាំង​ពលរដ្ឋ​ និង​​គណបក្ស​នយោបាយ​ធំ​តូចទាំង​អស់ ​ដើម្បី​ប្រកួត​ប្រជែង​ឱ្យ​បាន​ស្មើ​គ្នា​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ជាពិសេសហ្នឹងគឺសេរីភាពសម្ដែងមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅកុំឱ្យមានការរឹតត្បិត កុំឱ្យមានការចាប់ចង មានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ដែលស្របទៅនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ជាសកលស្ដីពីសន្ធិមនុស្សដែលនៅមាត្រា១៩ហ្នឹង គឺពលរដ្ឋមានសិទ្ធិបញ្ចេញ​មតិតាមអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន ហើយឱ្យមានយុត្តិធម៌ហ្នឹងសូមឱ្យមានការចូលរួមពីអង្គការជាតិនិងអន្តរជាតិនានា»។​

បុរស​វ័យ​៤៤ឆ្នាំ​រូបនេះ​បន្ត​ថា​ ចង់​ឱ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រកប​ដោយ​នយោបាយ​អព្យា​ក្រឹត្យមិន​ប្រកាន់​បក្ស​ពួក​ ពលរដ្ឋ​ត្រូវ​មាន​សិទ្ធិ​ស្មើ​គ្នា​ និង​មិន​មាន​ការ​រើស​អើង​ឡើយ​។

លោក សេង ឌីម៉ង់ បន្ថែម​​ទៀត​ថា​ អាណត្តិ​មុន ​និង​អាណត្តិ​នេះមិន​ខុស​គ្នា​ពេក​ទេ​ ដោយ​សារ​ គ.ជ.ប​ នៅ​ដដែល ប៉ុន្តែ​លោក​ថា លោក​​ចាំ​មើលថា​​ តើ​​ គ.ជ.ប​ ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​របៀប​ធ្វើ​ការ​របស់​ខុស​ពី​អាណត្តិ​មុន​ដែរ​ ឬអត់​។

ដោយ​និយាយ​មួយៗ​ លោក សេង ឌីម៉ង់ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖ «​ប្រសិន​បើ​ គ.ជ.ប មិន​ឯករាជ្យ​ទេ​ តើ​ការ​ដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​ហ្នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​សេរី​ និង​ត្រឹម​ត្រូវ​ដែរ​ឬ​ទេ? ​​ទី​១។​ ទី២ធ្វើ​ម៉េច​យើង​ដឹង​ថា​ គ.ជ.ប ឯករាជ្យ ​មិន​ឯករាជ្យ»។

លោក​បន្ត​ថា​ លោក​បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​ចំពោះ​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣​​ខាង​មុខ​រួច​រាល់​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​លោក​មិន​ទាន់​ប្រាកដ​ថា​នឹង​ទៅ​ ឬ​ក៏​អត់​នោះ​ទេ​។

ក្រោយពី​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ​ដែល​ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​រំលាយ កាល​ពី​ថ្ងៃទី​១៦ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៧​​​ គេ​ឃើញ​ស្ថាន​ភាព​នយោបាយ​មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ រួម​ទាំង​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំការបោះឆ្នោត​ (គ.ជ.ប) ក៏​មាន​មន្រ្តី​​ដែល​មក​ពី​គណបក្ស​​ប្រឆាំង​​​​លា​ឈប់​អស់​​​ផង​ដែរ​។ ការណ៍​នេះ​​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​លើក​ឡើង​ពី​សំណាក់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​អំពី​អព្យាក្រឹត្យ​ភាព​​របស់​ គ.ជ.ប និង​ពី​លទ្ធ​ផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​​ថ្នាក់​ជាតិ​នៅ​​​ឆ្នាំ​២០២៣​​ខាងមុខ​​។

​អ្នក​ស្រី​ ស៊ុម សុភាព​ អាយុ​៣៨ឆ្នាំ​ ជា​អាជីវករ​លក់​ដូរ​ បាន​លើក​ឡើង​ស្រដៀង​គ្នា​ដែរថា​ អ្នក​ស្រី​គិត​ថា​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ខាង​មុខ​ មិន​ទាន់​សេរី ​និង​ត្រឹម​ត្រូវ​នោះ​​ទេ​ ប្រសិន​បើ​ គ.ជ.ប​ មិន​ឯករាជ្យ​។ អ្នក​​ស្រី​​​​ថា​ អ្នកស្រី​នឹង​ទៅបោះឆ្នោត ប្រសិន​​​បើ​ គ.ជ.ប ​មានភាព​ឯករាជ្យ​ និង​​មាន​គ្រប់​គណបក្ស​ចូលរួម​​។

អ្នក​ស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា​៖ «បើ​សិន​ជា​ គ.ជ.ប ឯករាជ្យ​ខ្ញុំ​នឹង​ទៅ​ តែ​បើ​អត់​ឯករាជ្យ​ទេ​ខ្ញុំ​គឺ​អត់​ទៅ​ទេ​ អត់​បាន​ទៅ​បោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​នឹង​ចូល​រួម​ធ្វើ​ជា​ពលរដ្ឋ​ឯកត្តនាម​»។

អាជីវករម្នាក់​ទៀត​ ​អ្នក​ស្រី​ សឿង គន្ធា​ អាយុ ​៤៣ឆ្នាំ​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ អ្នក​ស្រី​គិត​ថា​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ២០២៣ វា​អាច​ល្អ​ប្រសើរ​ខ្លះ ប៉ុន្តែ​មិន​​​ល្អ​ប្រសើរ​ទាំង​អស់​នោះ​ទេ​។ ​អ្នកស្រី​ថា អំឡុង​​ការ​​បោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់ កាល​ពី​ឆ្នាំ​​២០២២​ ​អ្នក​ស្រី​បានទៅ​បោះឆ្នោត ​និង​ទទួល​បាន​មេ​ដឹក​នាំ​ដែល​​ខ្លួន​​ពេញ​ចិត្ត​។

ទោះយ៉ាងណា​អ្នក​ស្រី​​ថា​ អ្នកស្រី​ចង់ឱ្យ គ.ជ.ប បង្កើនភាព​ឯករាជ្យ​របស់​ខ្លួន​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​​​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣​ខាងមុខ​។

អ្នក​ស្រី​និយាយ​ថា​៖ «សម្រាប់ គ.ជ​.ប នៅ​បច្ចុប្បន្ន​ហ្នឹង​ខ្ញុំ​គិត​ឃើញថា គ.ជ.ប ហាក់​បី​ដូច​មិន​ទាន់​បាន​យល់ដឹងអំពីតួនាទីកាតព្វកិច្ច​ខ្លួន​ឯង​ទេ ​គ.ជ.ប តើ​​គាត់​​មាន​​បាន​​រៀន​​នៅ​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​ហើយ​នៅ​? ចឹង​ហាស​ សួរមើល​តើ​ គ.ជ.ប ឯករាជ្យ ​​ឬ​ទេ?»។

​អ្នកស្រី​ សឿង គន្ធា​ បន្ថែម​​ថា​ អ្នកស្រី​ចង់​ឱ្យ​យុវជន​ទាំងអស់​ចូលរួម​​​បោះឆ្នោត​ដើម្បី​រើស​មេដឹកនាំ​ដែល​ពួកគេ​ពេញ​ចិត្ត។

អ្នក​ស្រី​បាន​និយាយ​ថា​៖ «ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា​យុវជន​ទាំង​អស់​និង​ព្យាយាម​យល់​ដឹង​ស្គាល់​អំពី​តួនាទី​និង​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​មេដឹក​នាំ​ ដែល​ខ្លួន​ពេញ​ចិត្ត​ស្រប​ទៅ​តាម​ច្បាប់​»។

កំពុង​អង្គុយ​ឱ្យ​ចំណី​ព្រាប​នៅ​មាត់​ទន្លេ​រាជធានី​ភ្នំពេញ កញ្ញា គឹម ធារៈ អាយុ​ ៣៥ឆ្នាំ​ ជា​បុគ្គលិក​ក្រុម​ហ៊ុន​មួយ​​ បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ក្នុង​នាម​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​ម្នាក់​ ត្រូវ​មាន​កាតព្វកិច្ច​​ទៅ​បោះឆ្នោត​។ កញ្ញា​បន្ត​​ដោយ​ជឿ​ជាក់​ថា​ ​ការ​បោះឆ្នោត​អាណត្តិ​ក្រោយ​នេះ​ ​នឹង​មាន​ភាព​រលូន​ទៅ​មុខ​។

កញ្ញា​ គឹម​ ធារៈ​ បន្ថែម​​ថា​៖ «សម្រាប់​ខ្ញុំ​ ខ្ញុំ​សប្បាយ​ចិត្ត​ដោយ​សារ​យើង​ធម្មតា​ យើង​ជា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ យើង​ត្រូវ​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​ យើង​ត្រូវ​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​តំណាង​រាស្រ្ត​ដែល​យើង​ពេញចិត្ត​»។

លោក វណ្ណៈ ហុង​លី​ អាយុ​ ១៧ឆ្នាំ​ ជា​សិស្ស​ កំពុងអង្គុយ​ក្រោម​ម្លប់​ឈើ​នៅ​មុខ​វាំង​ បាន​រៀប​រាប់​ថា​ លោក​ទើប​តែ​គ្រប់​អាយុ​ និង​បាន​ទៅ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​រួច​រាល់​ហើយ​ ដោយ​លោក​នឹង​ទៅ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​​​២០២៣ ដើម្បី​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​។ លោក​បន្ត​ថា​ ការ​បោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាង​មុខ​ និង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​យ៉ាង​រលូន​មិន​មាន​ឧបសគ្គឡើយ​ ដោយសារ​​ប្រទេស​មាន​សន្តិភាព​ពេញ​លេញ​។

លោក​ វណ្ណៈ ហុង​លី​ និយាយ​ថា​៖ «ខ្ញុំ​ចង់​ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​អាយុ​លើស​ពី​ ១៨ឆ្នាំ​ ចូល​រួម​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​បាន​ទាំង​អស់​គ្នា​ ដើម្បី​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ក្លាយ​ជា​ពលរដ្ឋ​ល្អ​ និង​ដើម្បី​សុខសន្តិភាព​របស់​ប្រទេស​នា​ពេល​អនាគត​»។

ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ​សង្កាត់​ កាលពី​ខែ​មិថុនា ​ឆ្នាំ​២០១៧ គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ទទូល​បាន​សំឡេង​គាំទ្រ​ជាង​៤០​ភាគ​រយ និង​​​មានក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​​ជាង​៥ពាន់។

ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ពេល​ដែលគណបក្សនេះ​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​កំពូល​រំលាយ​ ដោយ​ចោទ​ពីបទ​ក្បត់ជាតិ កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ​២០១៧ គណបក្ស​កាន់អំណាច​​​បាន​ប្រមូល​យក​អាសនៈ​របស់​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​​ចែក​ឱ្យ​គណបក្ស​ផ្សេងទៀត ហើយ​​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ច្រើ​ន​ជាង​គេ និង​​ក្តោបក្តាប់​​អាសនៈ​ទាំង​​១២៥អាសនៈ​​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ដោយ​ឯកបក្ស​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​​។

ក្រោយ​ពី​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​សមាជិក​បីរូប​របស់​ គ.ជ.ប​ ដែល​ជា​កូតា​មក​ពី​បក្ស​ជំទាស់​ ​បាន​លាលែង​ពី​តំណែង​របស់​ខ្លួន។​ ​អ្នក​ទាំង​បី​រូប​មាន​ ​លោក​ ​គួយ ប៊ុនរឿន​ ​អនុ​ប្រធាន​គ.ជ.ប​ ​លោក​ ​រ៉ុង ឈុន​ ​និង​ ​លោក​ស្រី​ ​តែ ម៉ានីរ៉ុង​ជា​សមាជិក។

លោក​ ហង្ស​ ពុទ្ធា អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណៈ​កម្មា​ធិការ​ជាតិ​រៀប​ចំការ​បោះឆ្នោត ហៅ​កាត់​ថា​ គ.ជ.ប​ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ​​ថា គ.ជ.ប កំពុង​តែ​រៀប​ចំ​ពិនិត្យ​បញ្ជី​និង​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ជូន​ដល់​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​អាយុ​ ១៨ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​ និង​ការ​ងារ​បន្ត ​គឺ​ គ.ជ.ប កំពុង​ដាក់​ជូន​នៅ​គណ​បក្ស​នយោបាយ​ អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋា​ភិបាល​និង​ភាគី​ពាក់​ព័ន្ធ​ឱ្យ​ចូល​រួម​ជា​មតិយោបល់​ លើ​បទ​បញ្ជា ​និង​នីតិវិធី​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើស​តាំង​តំណាង​រាស្រ្ត​ ឆ្នាំ​២០២៣​ខាង​មុខ​នេះ​។

លោក​ ហង្ស​ ពុទ្ធា​ បាន​បន្ត​ថា​ គ.ជ.ប បាន​ត្រៀម​លក្ខណៈ​រួច​រាល់​នូវ​​​សម្ភារៈ​បច្ចេកទេស​ សេវា​និង​ចំនួន​ការិយា​ល័យ​បោះឆ្នោត​នៅ​តាម​ឃុំ​សង្កាត់​ទូទាំង​ប្រទេស​ ហើយ​ការ​ជ្រើស​រើស​មន្រ្តី​បំរើ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​តាម​ការិយាល័យ​ ក៏​ត្រៀម​លក្ខណៈ​ក្នុង​ការ​ជ្រើស​រើស​ផង​ដែរ​។

ឆ្លើយតបនឹងមន្ទិល​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ឯករាជ្យភាព​របស់ គ.ជ.ប លោក ហង្ស ពុទ្ធា ​ថ្លែង​ថា​៖ «ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ គ.ជ.ប គឺ​ត្រូវ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​អី​ ហើយ​អ្នក​ដែល​មាន​យោបល់​នោះ​និយាយ​ហ្នឹង​ ផ្អែក​ទៅ​លើ​អី​ ចឹង​សូម​ជម្រាប​ថា​ ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ គ.ជ.ប គឺ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ជា​ធរមាន។​ គ.ជ.ប កើត​ចេញ​ពី​សភា​ដែល​បាន​អនុម័ត​សម្រេច​ជា​ក្រុម​ គ.ជ.ប នេះ​ឡើង។​ អ៊ីចឹង​ចំពោះ​មតិ​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​យល់​យ៉ាង​ណា​នោះ ​គ្រាន់​តែ​ជា​មតិ​ដោយ​ឡែក ហើយ​ក៏​មិន​មែន​ជា​មតិ​ភាគ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នោះ​ទេ​»។

លោក​ថ្លែង​បន្ត​ថា​៖ «ឯករាជ្យ​របស់​ គ.ជ.ប កំពុង​តែ​ស្ថិត​នៅ​ជា​គោល​ការណ៍​ជា​បទ​បញ្ជា​ និង​នីតិវិធី​សម្រាប់​ការ​គ្រប់​គ្រោង​និង​បំរើ​សេវា​កម្ម​បោះឆ្នោត​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ អ៊ីចឹង​ គ.ជ.ប អត់​ធ្វើ​យ៉ាង​ម៉េច​ទៀត​ទេ​ គ.ជ.ប​ កំពុង​តែ​អនុវត្ត​ប្រកប​ដោយ​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់​ខ្លួន»។

ក្រោយ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ដែល​មាន​អ្នកគាំទ្រ​​ជិត​៥០​ភាគរយ គេ​ឃើញ​មជ្ឈដ្ឋាន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ជាច្រើន​បាន​រិះគន់​​កម្ពុជា​ថា​កំពុង​ធ្វើឱ្យ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​ដើរ​ថយ​ក្រោយ។ ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធំៗ​ជាច្រើន​មិនបាន​ដាក់​អ្នកសង្កេតការណ៍​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​ឃ្លាំមើលការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ​កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៨ និង​ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ​សង្កាត់​កាលពីឆ្នាំ​២០២១​កន្លងទៅ និង​ឈប់​ផ្តល់ជំនួយ​ដល់​ គ.ជ.ប។​

លោក​ សំ គន្ធាមី នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​និចហ្វិច​​លើក​ឡើង​ថា​​ ​បទបញ្ជា​នីតិវិធី​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ការ​បោះឆ្នោត​​មិន​ទាន់​បាន​កែ​ប្រែ ឬ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​នៅឡើយ​​ ហើយ​សំណើ​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​បាន​ស្នើ​សុំ​កែ​សម្រួល​ ក៏​មិន​ទាន់​បាន​​បង្ហាញ​លទ្ធផល​ដែរ​។ លោក​បន្ត​ថា​ បើ​សិន​ជា​នៅ​មាន​បញ្ហា​ទៅ​លើ​បទ​បញ្ជា​នីតិវិធី​ចាស់​ច្រើន​ដដែល​ វា​អាច​មាន​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​ច្រើន​នៅ​ពេល​បោះឆ្នោត​។

លោក​បន្ថែម​ថា​៖ «អាហ្នឹង​គណបក្ស​នយោបាយ​គេ​មើល​សម្លឹង​ទៅ​ឃើញ​ចឹង​ គឺ​ឃើញ​ការ​ងារ​របស់​ គ.ជ.ប អត់​ឯក​រាជ្យ​ដោយ​សារ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២២ កន្លង​មក​ គឺមាន​បញ្ហា​ច្រើន​រឿង​ គ.ជ.ប ហើយ​គណបក្ស​ហ្នឹង​ ភាគី​ពាក់​ព័ន្ធ​ហ្នឹង​ មាន​ដាក់​បណ្ដឹង​អី​ទៅ​គណបក្ស​វិញ»។

លោក​ សំ គន្ធាមី បន្ថែម​ថា​ រឿង​សេរីភាព​យុត្តិធម៌​នេះ​មិន​អាច​វាយ​តម្លៃ​មុន​បាននោះ​​ទេ​ ដោយ​​អាស្រ័យ​លើ​សិទ្ធិ​ពល​រដ្ឋ ​និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​។ លោកថា ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​រិត​ត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​អ្នក​នយោបាយ​ សិទ្ធិ​នយោបាយ ​និង​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ នោះនឹង​​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី ​ត្រឹម​ត្រូវ​ និង​យុត្តិធម៌។

ងាកមក​លោក សេង ឌី​ម៉ង់​ ដែល​ជា​ពលរដ្ឋ​កំពុង​រស់នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​វិញ លោក​បាន​បញ្ជាក់​​ថា៖ «ខ្ញុំ​នឹង​ទៅ​បោះឆ្នោត​ បើ​ស្ថាប័ន​ គ.ជ.ប តុលាការ​ អាជ្ញាធរ​ មាន​ឯករាជ្យ​ និង​អព្យា​ក្រឹត្យភាព»៕

ខាងក្រោមនេះជាកិច្ចសម្ភាសរវាងកញ្ញា ម៉ៅ ​ស៊ីនាត និង​លោកវេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ នាយក​ប្រតិបត្តិ​​​អ​ង្គ​កា​​រ​​​ច​​ល​​នាដើម្បី​សុ​​​​​​ខ​​ភា​​​ព​​​កម្ពុជា​ នៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ។

Q.  ជម្រាប​សួរ​លោកវេជ្ជបណ្ឌិត​ មុំ គង់!

A.  បាទ ជម្រាបសួរ។

Q.  តើ​ការ​ជក់​បារី​​នៅ​កម្ពុជា​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​បែប​ណា ឬ​កម្រិត​ណា​ដែរ​​?

A. បាទបើនិយាយពីការជក់បារីនៅកម្ពុជាយើង​ ឃើញថាបើនិយាយពីប្រេវ៉ាឡង់ ឬមួ​យ​​អ​​ត្រា​អ្នក​ជ​ក់​​បា​​​រី​បា​ន​ថ​​​​យចុះ ប៉ុន្តែបើនិយាយ​ពីចំនួ​​​ន​អ្ន​​ក​ជ​ក់​បា​រី​អ​ត់​​​ថ​យ​​ចុះ​ទេ​​ មា​ន​​ន័​យ​ថា​ប្រ​​ហា​​ក់​ប្រ​ហែ​ល​ទៅ​​នឹ​​ង​​១​​០​​​ឆ្នាំ​​មុ​ន​​ដែ​រ គឺមានន័យថា អ្នកប្រើ​​ប្រាស់ អ្នក​​ជក់​បារីនឹ​ង​ជា​ង​១​លា​​ន​នាក់​​កន្លះ​ ​ហើយ​​​មាន​​​​​អ្ន​ក​ចុ​​កថ្នាំប្រ​ហែ​លជា​ក​​ន្លះ​​លា​​ន។​ អ៊ី​ចឹងសរុបមកយើងមា​ន​អ្ន​ក​ប្រើ​ប្រា​ស់​ថ្នាំ​ជក់​​ជា​​ង២​លា​ន​នាក់។​ ​កាល​​ពី១​​០​ឆ្នាំ​មុ​​នក៏យើ​​​ងមា​​ន​ចំ​​​​នួ​ន​​ប៉ុ​ណ្ណឹង​ឥឡូវនេះ​ក៏​យើង​មាន​ចំនួន​ប៉ុណ្ណឹង​ដដែល ទោះបីជា​ហៅ​ថា​អត្រាអ្នកជក់បារី ឬ​ក៏ប្រេ​វ៉ា​ឡ​​ង់​​អ្ន​ក​​​ជ​ក់​បា​​រី​ថ​យ​ចុះ​ក៏​ដោ​​យ បាទ។ អ៊ីចឹង​ដោយសារ​ថា​​អ​​ត្រា​ចំ​នួ​​​នអ្ន​​ក​ជ​ក់​បា​រីយើ​ង​​នៅថេរ អ៊ីចឹង​ធ្វើឲ្យចំនួនអ្នក​ស្លាប់ដោ​​យ​​​សារ​​អ្ន​​​​​​កជក់បារីគឺ​១៥,០០០​នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយបើគិតពីមួយ​ថ្ងៃ​ៗ​គឺ​ប្រ​ហែល​ជា​៤០​នាក់​ក្នុង​​​​​មួ​​យ​ថ្ងៃ​។​

​Q.  តើអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់នៅទីក្រុង និងនៅតាមជនបទមួយណាមានកម្រិតច្រើនជាង? ហេតុ​អ្វី?

A. បាទ! ជាទូទៅបើយើងសង្កេតឃើ​ញនឹ​ង​​​វា​អ​​ត់​ប​​ញ្ជា​​ក់​ថានៅ​​តាមទី​​​ក្រុ​​ង ​ឬ​ក៏​នៅ​តា​មជនប​ទ​​ទេ​ដែល​​មា​ន​កា​រ​​ជ​​ក់​​​បារីច្រើនជាង ប៉ុន្តែយើងផ្ដោតទៅលើថាមុខរបបរបស់គាត់វិញ។​ អញ្ចឹង​ប្រជាពល​​រដ្ឋ​​ដែ​ល​ជា​​ទូ​ទៅ​​មា​​ន​​​​​ប្រាក់​ចំណូល​ខ្ពស់​ ហើយនិង​មានការងារ​ធ្វើ ​ដូចថា​ជា​កាងារ​មាន​ជំនាញ​ពិតប្រាកដ​ បើមាន​ទំ​​​នោ​​​រ​​ជក់បារី តិច​ជាង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​ទាប ហើយនិង​មាន​គេហៅថា​គា​​ត់​ប្រ​កបមុខ​​រ​​ប​រ​ប្រើ​​ប្រា​​​​ស់​​​កម្លាំងពលកម្ម។

Q. តើលោក​ជ្រាប​​​ទេ​​​​ថា អ្នកដែលប្រើប្រាស់​ថ្នាំជក់ច្រើនជាងគេ​នៅកម្ពុជាស្ថិ​ត​នៅក្នុង​វ័​យ​ណា? ហើយ​មា​ន​កត្តាអ្វីខ្លះដែលបណ្ដាលឲ្យ​ពួក​គាត់ប្រើប្រាស់វា?

A. បាទ! យើងឃើញថាអ្នកជក់បារីនឹងគឺមានគ្រប់វ័យទាំងអស់ ហើយជាពិសេសបើតា​ម​​​​ការស្រាវជ្រា​​​វរ​ប​​​​ស់​ក្រ​សួង​ផែ​ន​​​កា​​​​​​​​​​របានបញ្ជាក់ថា ​ប្រជាពល​រ​ដ្ឋ ​​ក្រុ​​ម​ប្រជា​ពលរ​ដ្ឋដែ​ល​ជ​ក់បារី​ច្រើន​​ជាង​​​គេ គឺ​​ក្រុ​ម​ដែល​គាត់​រ​ក​បាន​ការ​​​ងារធ្វើ មានន័យថាគាត់ចាប់ផ្ដើមរកមានការងារធ្វើ​គាត់​​​​ចាប់​ផ្ដើ​ម​ជក់អ៊ី​​​ចឹ​ង​។ ​

មាន​​​កត្តាច្រើ​ន​​ដែ​ល​​ប​​ណ្ដាល​​ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំជក់ ទីមួយ​គឺ​ថ្នាំជក់​បារី​ នៅស្រុក​យើង​មាន​តម្លៃ​ថោក បើធៀបនឹង​​​​​​ប្រ​ទេ​ស​​​ជិត​ខា​ង​​គឺយើង​ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានបារីថោក កាល​​ណាមា​​ន​​​បា​រីថោ​ក​​​ជំរុញ​ឲ្យ​​មា​ន​​អ្ន​​ក​​​​ជ​​ក់​ច្រើ​​ន ជាពិសេស​​ក្នុ​ង​​​​​ចំ​​ណោ​ម​​យុវ​ជ​ន​វ័យក្មេង ​និង​កុមារផ​ងដែ​រ។ ទីពី​​រថ្វី​ត្បិ​ត​តែ​​យើង​បាន​ថា​​​ហា​ម​ឃា​ត់កា​រ​ផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដោយច្បាប់​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ននេះ​ក៏​នៅតែមានការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលជំរុញ​ឲ្យយុវជន និង​កុមារ​ចាប់ផ្ដើម​ជក់​ផង​ដែរ តាមរយៈ​ផ្ទាំង​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​បិទ​នៅ​តាម​ហាង​កាហ្វេ​តូចៗ​នៅ​តាម​កន្លែង​លក់​បារី​ក៏​ដូចជា​នៅ​តាម​​ការផ្សា​​យពាណិ​ជ្ជ​​ក​ម្មតា​​​​ម​​រ​យៈ​​​គេ​ហៅ​​ថា​​តា​​ម​រ​​យៈ​​​ស្ដ្រី​ដើរ​​​ល​ក់​​បា​​រី​ជា​ដើ​ម។

​​Q.​ ​កាលពីខែ មិនា ឆ្នាំ២០១៦ រាជរដ្ឋាភិបាល​បាន​ចេញ​អនុក្រឹត្យស្ដីពី វិធានការហាម​កា​រជ​ក់ ​​ឬ​ការបង្ហុ​យ​ផ្សែ​ងផ​លិត​ផលថ្នាំជ​ក់​នៅក​​​​ន្លែងធ្វើការ ឬកន្លែងសាធារណ: ប៉ុ​ន្តែប​ច្ចុប្ប​ន្នយើង​ឃើញនៅ​មាន​មនុ​ស្ស​មួ​យចំនួននៅ​តែ​មានការ​ប្រើ​​​​ប្រា​ស់ថ្នាំជក់នៅតាមសាធារណ:ដដែល។ តើលោកយល់​ឃើញ​យ៉ាង​ណាចំ​ពោះ​បញ្ហានេះ?

A. តា​មពិតទៅ​រាជ​រ​ដ្ឋាភិ​បា​លបា​ន​ចេញ​អ​​នុក្រឹត្យហា​មជក់បារីនៅ​តាម​កន្លែ​ង​ធ្វើការ និ​​​​ងកន្លែ​ង​​សាធារ​​​​ណៈ អ៊ីចឹងរាល់​កន្លែង​ដែលមា​ន​ដំបូល​ មិន​ថា​កន្លែងនឹង​កន្លែង​ធ្វើការ ឬកន្លែង​សាធារណៈ សំដៅ​​ដល់​ភោជ​នី​យ​ដ្ឋា​​ន ​សណ្ឋាគារ ឬកន្លែង​ដែល​បើកឲ្យ​សាធារណៈជនប្រើ​ប្រាស់​នឹង ​គឺយើ​ងត្រូវ​​ហា​​មឃា​ត់ទាំងអ​ស់​​​​​ឲ្យ​​តែ​​មាន​​ដំ​បូ​​​​ល។​​​ ​អ៊ីចឹង​​យើង​ឃើញ​ថា​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​យើ​ង​​អនុវត្ដបាន មួយចំនួនក៏អនុវត្ដបា​នល្អ មួយ​ចំនួន​ទៀតអត់​អ​នុ​វត្តបាន​ល្អនៅឡើ​យ​។​ ​​​ហើយក៏យើងមានទីក្រុងមួយចំនួន​​​ដែលកំពុងតែត្រៀមខ្លួនប្រកាស ​ដែលជា​ទីក្រុង​​គ្មា​ន​ផ្សែង​​​​​បារីដែរ។ ហើយនេះក៏ជាវឌ្ឍនៈភាពរបស់យើងរួម។​ ប៉ុន្ដែក៏នៅមាន​កន្លែងមួយចំនួ​​​​ន ​ជា​ពិសេស​​គឺ​ក​ន្លែ​ងដែ​ល​​មា​​​នការ ឬថាកន្លែងកម្សាន្ដក៏ដូចជាខារ៉ាអូខេ រង្គសាលជាដើម​នឹ​ង កា​រ​​​​អនុវត្ដ​នៅមានកម្រិ​ត​នៅ​​​​ឡើយ ទាមទារឲ្យមា​នការចូលរួម​​​​​​សហ​កា​​​​រពី​អា​​ជ្ញាធរមូ​​ល​ដ្ឋា​​ន ហើ​យ​ពី​ប្រ​ជា​ពលរ​ដ្ឋ​ ហើ​យ​ពី​អ្នក​ស្ថា​ប័​ន​ដែ​​ល​មា​នស​​មត្ថ​កិ​ច្ច ទើប​ជួយ​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ការអនុវត្ដ​បាន​ល្អ។

Q .តើការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់បានផ្ដល់ផលប៉ះពាល់​អ្វីខ្លះ​ដល់​អ្នក​ប្រើប្រាស់ និង​អ្នក​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន?

A. បាទ! វាធ្វើឲ្យកើតមានជំងឺជាច្រើនមុខ។ ហើយ​អ្វីខ្លះនោះខ្ញុំសូមមិននិយាយទេទុកឲ្យអ្នកសួរស្វែងរកនៅតាមវែបសាយ ព្រោះវាជាចំណេះដឹង និងជាព័ត៌មានយ៉ាងសាមញ្ញ មិនថាចំពោះអ្នកជក់ ឬអ្នកដែលស្រូបផ្សែងបារីទេ។

Q .ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់នៅកម្ពុជាយើងគួរមានវិធានការយ៉ាងដូចម្ដេច?

A. បាទ! វិធានការ​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​បំផុត​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​អ្នក​ស្លាប់​ដោយសារ​ការប្រើប្រាស់​ថ្នាំជក់ ទីមួ​​យ​​​គឺត្រូវដំឡើងពន្ធ​ថ្នាំជក់​ខ្ពស់ ព្រោះបារី​នៅ​ស្រុក​យើង​គឺ​​មា​​​​ន​​ត​ម្លៃ​​ទាប អ៊ី​​ចឹ​ងវាជំរុ​ញ​​ឲ្យ​​មា​ន​អ្ន​ក​ជក់​។ កា​​ល​ណា​​​យើ​ងដំ​ឡើងព​ន្ធ​ឲ្យ​ខ្ពស់ មានន័​យថា​​យើ​ង​កាត់​បន្ថយ​ជក់ ហើយ​​រដ្ឋក៏​ប្រមូល​បាន​ថវិ​​កា​​​​បន្ថែមទៀ​​​ត​​។​​​ បា​ទ!​ ទីពីរនឹ​ងគឺយើងត្រូវបិទ​ឲ្យ​បាន​ទាំងស្រុង​ការផ្សាយ​​​ពាណិជ្ជកម្មថ្នាំ ​ជក់បារីដែលជំរុ​ញឲ្យ​យុវជ​ន​​​ប្រើ​​​ប្រា​​​ស់​​ឲ្យ​​ស្រ​បទៅ​នឹងច្បាប់ដែ​ល​យើងមានរួចហើយ។ ហើយ​ទីបី ​យើង​បន្ត​អ​​​​ប់រំប្រ​​ជា​ព​ល​​រ​​ដ្ឋឲ្យ​​យ​​​ល់ពី​​​​​​គ្រោះថ្នាក់​ពី​ការប្រើប្រា​ស់​តាមរយៈ​​​កា​រផ្សព្វផ្សាយ​អំពីសុខភាពប្រចាំថ្ងៃ។

Q: ចា៎ស!​ អគុណច្រើនលោកវេជ្ជបណ្ឌិត។​

A: បាទ!​​ អគុណច្រើន៕

​

ចាប់តាំងពីកុមារភាពរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នដែលមានវ័យ ២៩ឆ្នាំហើយនោះ តុល ឈួគឹមហេងមិនដែលគិតថាខ្លួនគាត់ជាមនុស្សស្រីសូម្បីម្ដងទោះបីរូបរាងខាងក្រៅរបស់គាត់ជាមនុស្សស្រី សំឡេង​ស្រី សម្បុរស សក់វែង និងអវ:យវ:ផ្សេងទៀតដូចមនុស្សស្រីក៏ដោយ ប៉ុន្តែអត្តចរឹត និងការស្លៀកពាក់របស់គាត់អាចបង្ហាញប្រាប់ដល់សង្គមបានថា គាត់គឺជាមនុស្សប្រុស និងអ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះទៀតសោតគឺគាត់មិនដែលគិតថាវាជារឿងដែលខុសពីច្បាប់ធម្មជាតិនោះដែរ។

តុល ឈួរគឹមហេង បាននិយាយថា «ទោះបីរូបរាងខាងក្រៅរបស់ខ្ញុំបង្ហាញមកថាខ្ញុំជាមនុស្សស្រី ប៉ុន្តែបើសួរខ្ញុំថា តើខ្ញុំថាមានអារម្មណ៍យ៉ាងម៉េចខ្លះក្នុងនាមជាស្រ្តីភេទ ខ្ញុំឆ្លើយមិនចេញទេព្រោះតាំងពីតូចមកមិនមានពេលណាដែលខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនឯងជាមនុស្សស្រីឡើយ‍‍»។

សំណួរសួរថា តើអ្វីទៅជាការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា? ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាកើតមានឡើងនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់ដែលមានជីវិតរស់នៅក្នុងសង្គមមាននិន្នាការភេទឬការស្រឡាញ់ និងមនោសញ្ចេតនាចំពោះបុគ្គលម្នាក់ទៀតដែលមានភេទដូចគ្នា។ អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាគឺមានច្រើនប្រភេទនិងច្រើនសណ្ឋាន ប៉ុន្តែបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកជំនាញជាច្រើនរូបទៅលើរឿងនេះនិងការយល់ដឹងរបស់សង្គមសព្វថ្ងៃបានកំណត់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាថាជាក្រុមមនុស្ស LGBT ឬ LGBTIQ ដែល «L» គឺមកពីពាក្យអង់គ្លេស Lesbian សំដៅទៅលើស្រ្តីដែលប្រតិព័ទ្ធចាប់ចិត្តស្រឡាញ់ទៅលើស្រ្តីដូចគ្នា។

ចំណែកឯ «G» មកពីពាក្យអង់គ្លេសថា Gay សំដៅទៅលើបុរសទាំងឡាយណាដែលស្រឡាញ់បុរសភេទដូចគ្នា រីឯ «B» មកពីពាក្យ «Bisexual» គឺសំដៅទៅលើបុគ្គលដែលមានអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទ ស្រីក៏ស្រឡាញ់ប្រុសក៏ស្រឡាញ់បាន។

«T» សំដៅទៅលើ Transgender ជាបុគ្គលិកលក្ខណ:របស់បុគ្គលម្នាក់ដែលអារម្មណ៍ខាងក្នុងរបស់គាត់ខុសពីភេទកំណើតខ្លួន ឧទាហរណ៍ ក្មេងប្រុសម្នាក់ដែលកើតមកមានរូបរាងជាប្រុស ប្រដាប់ភេទនិងអវ:យវ:ផ្សេងទៀតជាមនុស្សប្រុសប៉ុន្តែអារម្មណ៍ពីខាងក្នុងបូកផ្សំជាមួយមនោសញ្ចេតនាដែលក្មេងប្រុសនោះមានបានសបញ្ជាក់ថាគេមិនមែនជាមនុស្សប្រុសឡើយ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ការស្រឡាញ់គ្នាបែបជា Transgender ក៏មិនបាច់ទាល់តែមានការកែភេទកំណើតទើបអាចស្រឡាញ់គ្នាបានទេវាអាស្រ័យទៅលើការសាកសួរពីដៃគូដែលនៅជាមួយគ្នា បើគាត់ជាមនុស្សស្រី គាត់នឹងមានអារម្មណ៍ថាគ្រប់ពេលដែលនៅជាមួយគ្នាគាត់មិនដែលគិតឬមានអារម្មណ៍ថាដៃគូរបស់គាត់ម្នាក់ទៀតគឺជាស្រីឡើយ។

ចំណែកឯ «I» មកពីពាក្យថា «Intersex» កើតមានឡើងទៅលើបុគ្គលតែម្នាក់ដែលកើតមកមានប្រដាប់ភេទពីរ ស្រីផងនិងប្រុសផង វាជាករណីដ៏កម្រជួបប្រទះក្នុងសង្គមខ្មែរក៏ដូចជានៅលើពិភពលោកទាំងមូល និង «Q» គឺ «Questioning» ជាក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលមិនទាន់ច្បាស់នឹងខ្លួនឯងហើយក៏កំពុងតែស្វែងយល់ថាតើខ្លួនជាភេទអ្វីឲ្យប្រាកដ ស្រឡាញ់ស្រីឬប្រុស។

បើតាមសម្ដីរបស់គឹមហេងដែលជាអ្នកប្តូយេនឌ័រពីស្រីមកប្រុសមួយរូបនិងជាសកម្មជនការពារសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាផងនោះបានបញ្ជាក់ថា យើងមិនអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណភេទរបស់បុគ្គលណាម្នាក់តាមរយ:កាយវិការនិងការតុបតែងខ្លួនពីខាងក្រៅបានឡើយ លុះត្រាតែបុគ្គលម្នាក់នោះស្ម័គ្រចិត្តបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណរបស់គេ ព្រោះការស្លៀកពាក់ក៏ដូចជាការរៀបចំខ្លួនពីខាងក្រៅវាគ្រាន់តែជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់បុគ្គលតែប៉ុណ្ណោះ។

ចំពោះទិន្នន័យរបស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា គឹមហេង​ បានបញ្ជាក់ថា នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនៅមិនទាន់មានទិន្នន័យបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីចំនួនអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដូចនៅតាមបណ្ដាប្រទេសធំៗមួយចំនួននៅឡើយទេ។

«នៅកម្ពុជាបើតាមខ្ញុំធ្វើការស្រាវជ្រាវកន្លងមកគឺមិនទាន់មានទិន្នន័យបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេព្រោះសង្គមយើងនៅមិនទាន់បើកចំហរ ប៉ុន្តែគេមានជាសហគមន៍ដែលធ្វើការជាមួយក្រុម LGBT វិញ»។ នេះជាអ្វីដែល គឹមហេង បានប្រាប់មកកាន់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។

ប្រាកដណាស់ដោយសារសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្ននៅមិនទាន់មានការយល់ដឹងនិងទទួលស្គាល់ទូលំទូលាយចំពោះ​អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាបែបនេះហើយទើបធ្វើឲ្យមានការពិបាកក្នុងការកំណត់ចំនួនជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់អ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។

មូលហេតុចម្បងមួយទៀតគឺដោយសារពួកគាត់មួយចំនួននៅមិនទាន់មានភាពក្លាហានក្នុងការបង្ហាញឲ្យសង្គមខាងក្រៅបានដឹង ជាក់ស្ដែងដូចគឹមហេងផ្ទាល់ គាត់ក៏ទើបតែហ៊ានបង្ហាញជាសាធារណ:អំពីខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ក្នុងរយ:ពេល២ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះតែប៉ុណ្ណោះដោយពីមុនមកមិនមាននណារម្នា្កក់ដឹងថាគាត់ជា LGBT ឡើយ។

បើតាមអ្វីដែលគឹមហេងបានប្រាប់ ថ្វីត្បិតតែយើងមិនមានទិន្នន័យបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ប៉ុន្តែមានអង្គការ និងសហគមន៍មួយចំនួនដូចជា RoCK Community (Rainbow Community Kampuchea), Loveisdiversity និងផ្សេងៗទៀតដែលធ្វើការទៅលើ LGBT ដែលអាចឱ្យ​អ្នក​ស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាចូលជាសមាជិកធ្វើការជាមួយគ្នា។ ទោះយ៉ាងណា គឹមហេង បញ្ជាក់ថា ទិន្នន័យនោះនៅតែមិនទាន់ច្បាស់ដដែល ព្រោះនៅមានអ្នក​ស្រលាញ់​ភេទ​ដូចគ្នា​ចំនួនធំទៀតដែលពួកគាត់មិនទាន់បង្ហាញខ្លួន ជាពិសេសគឺអ្នកដែលនៅក្នុងក្រុម Bisexual ដែលពួកគាត់កំពុងតែមិនច្បាស់ និងកំពុងព្យាយាមយល់ពីខ្លួនឯងថាតើគាត់ស្រឡាញ់ប្រុស ឬស្រី។

បើក្រឡេកមកមើលជីវិតពិតរបស់ គឹមហេង វិញ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ ដែលពេលនោះគាត់រៀននៅថ្នាក់ទី៤ គាត់ចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍​ថាខ្លួនឯងប្លែកខុសពីក្មេងៗដទៃទៀតដែលរៀនថ្នាក់ជាមួយគ្នា គាត់ចូលចិត្តលេងតែជាមួយមិត្តភក្ដិស្រីៗតែប៉ុណ្ណោះចំពោះក្មេងប្រុសចូលចិត្ដដែរប៉ុន្តែជាលក្ខណ:បែបមិត្តភក្ដិមិនមានមនោសញ្ចេតនាអ្វីដូចពេលនៅជាមួយមិត្តស្រីៗនោះទេ។

បែបនេះហើយទើបធ្វើឲ្យ គឹមហេង ចាប់ផ្ដើមសម្គាល់ខ្លួនឯងថាខ្លួនខុសពីអ្នកដទៃដែលពួកគេចូលចិត្តលេងក៏ដូចជាមានមនោសញ្ចេតនាចំពោះអ្នកដែលមានភេទផ្ទុយគ្នា ប៉ុន្តែចំពោះគឹមហេង​ផ្ទាល់ មនោសញ្ចនា និងអារម្មណ៍របស់គាត់មានតែចំពោះក្មេងស្រីៗដូចគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ។

រហូតមកដល់វិទ្យាល័យថ្វីត្បិតតែមានមិត្តភក្តិពីរបីនាក់ដែលដើរជាមួយគេបានបង្ហាញប្រាប់ថាគេជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាក៏ដោយក៏​គឹមហេង​នៅមិនទាន់ប្រាកដជាមួយខ្លួនឯងហើយក៏មិនមានអ្នកណាដឹងថាគាត់ក៏ជាមនុស្សម្នាក់ដែលចូលចិត្តភេទដូចគ្នានោះដែរ។ ដោយសារខ្លួននៅក្មេងមិនទាន់យល់ដឹងជ្រៅជ្រះបូកផ្សំនឹងការឃើញនូវរូបភាពដ៏គួរឲ្យអាណិតសោកសៅរបស់ក្មេងៗមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងភូមិដែលពួកគេព្យាយាមបង្ហាញប្រាប់ដល់គ្រួសាររបស់គេថាគេជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដោយរំពឹងថានឹងទទួលបានការគាំទ្រពីពួកគាត់ ផ្ទុយទៅវិញពួកគេត្រូវទទួលរងនៅការរិះគុន វាយដំច្រំធាក់ ជេរប្រមាថគ្រប់បែបយ៉ាងពីសំណាក់ឪពុកម្ដាយ និងអ្នកភូមិផងរបងជាមួយទៅវិញ។ រូបភាពទាំងនេះហើយដែលធ្វើឲ្យគឹមហេងពិបាកក្នុងការស្វែងរកខ្លួនឯងព្រោះគាត់ខ្លាច ខ្លាចថាគាត់និងមានថ្ងៃដូចជាក្មេងៗទាំងនោះ។

គាត់បាននិយាយថា៖ «ពេលនោះមានប្រតិកម្មខ្លាំងណាស់ចំពោះក្មេងៗទាំងនោះរហូតដល់ថ្នាក់ប៉ាម៉ាក់ប្រើអំពើហិង្សាវាយដំនៅមុខគេមុខឯងហើយបងក៏ចេះតែមានអារម្មណ៍ថាខ្លាចខ្លួនបងបែបហ្នឹងដែរចឹងហើយបានបងព្យាយាមលាក់រហូតមកចឹងទៅ»។

មកដល់មហាវិទ្យាល័យក៏មានអ្នកផ្សេងទៀតដែលគេព្យាយាមបង្ហាញអប្បកិរិយាថាគេជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដូចគឹមហេង​អីចឹងដែរ ពេលនោះគាត់ក៏ចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍ថាគាត់មិនមែនជាមនុស្សដែលខុសគេ មួយពិភពលោកមានតែឯងដូចដែលគាត់ធ្លាប់គិតកាលនៅពីក្មេងទៀតហើយ ប៉ុន្តែពេលនោះគឹមហេងក៏នៅមិនទាន់ក្លាហានបង្ហាញជាសាធារណៈនៅឡើយទេ បានត្រឹមប្រាប់ដល់មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធិបំផុតពីរបីនាក់តែប៉ុណ្ណោះថាគាត់ជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាព្រោះគាត់មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការទទួលយកនូវការរើសអើងពីសង្គម។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរើសអើសក៏នៅតែកើតមាននៅពេលបងស្រីចេញធ្វីការបានមួយឆ្នាំពីរឆ្នាំដំបូង។

គឹមហេងបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកធ្លាប់ធ្វើការជាមួយគ្នាមួយចំនួនតូចគេរើសអើងបងព្រោះគេឃើញបងស្លៀកពាក់ដូចមនុស្សប្រុសដោយបោះពាក្យសម្ដីសួរបងថាថ្ងៃមុខទៅការជាមួយស្រី ឬប្រុសអីចឹងទៅប៉ុន្តែពេលនោះបងក៏នៅមិនទាន់បង្ហាញឲ្យគេដឹងដែររហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២០ ទើបបង​​ហ៊ានបង្ហាញប្រាប់ជាសាធារណៈថាបងជាអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា»។

អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ទៀតនោះ គឹមហេង បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមិនមែនជារឿងដែលខុសពីច្បាប់ធម្មជាតិនោះទេហើយលើលោកនេះក៏គ្មានច្បាប់ធម្មជាតិអ្វីនោះដែរវាជារឿងមួយដែលមនុស្សធ្វើការកំណត់ដោយខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ បើអ្នកគិតថាមានច្បាប់ធម្មជាតិមែននោះដូចនេះមានន័យថាធម្មជាតិរបស់អ្នកកំណត់មកឲ្យអ្នកស្រឡាញ់ និងមានមនោសញ្ចេតនាចំពោះអ្នកដែលមានភេទផ្ទុយគ្នាប៉ុន្តែចំពោះអ្នកដែលមានចិត្តស្រឡាញ់ទៅលើភេទដូចគ្នានេះក៏ជាធម្មជាតិរបស់ពួកគាត់ដែលបានកំណត់មក។

ឈួគឹមហេងបាននិយាយថា៖ «ច្បាប់ធម្មជាតិជាអី? អ្នកណាជាអ្នកបង្កើតនិងបង្កើតឡើងតាំងពីពេលណា? វាគ្រាន់តែជាការយល់ឃើញរបស់មនុស្សហើយកំណត់មកតគ្នាតែប៉ុណ្ណឹងឯង។ តាមពិតទៅបើតាមការស្រាវជ្រាវ ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមិនមែនទើបតែមានទេ វាមានយូរណាស់មកហើយតាំងពីបុរាណកាលមកគ្រាន់តែមនុស្សមិនហ៊ានបង្ហាញតែប៉ុណ្ណោះ»៕

Newsroom Cambodia នៅ​ថ្ងៃទី២៩ ​និង​ថ្ងៃទី៣០​ ខែកញ្ញា ​ឆ្នាំ២០២២នេះ ​បាន​សម្ភាសន៍​​សិស្ស​ថ្នាក់​ទី១២​ចំនួន​៥រូប​អំពីការ​យល់ឃើញ​របស់​ពួកគេ​​ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ការ​ពន្យារ​ពេល​នៃកា​រ​​​ប្រ​ឡ​ង​​​សញ្ញាបត្រ​មធ្យម​សិក្សាទុ​តិយ​ភូមិ​​ឆ្នាំ​សិក្សា​២០២១-២០២២។

យុវតី​ ​សា​មឿន​ ​រត្ន​វិ​ភា​វី ​អា​យុ​ ​១៧​ឆ្នាំ ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២​ ផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្តសង្គម​​​​ នៃ​វិទ្យាល័យ​ជាស៊ីមបឹងកេងកង ប្រាប់​ Newsroom Cambodia  ថា​ ការ​ពន្យារ​ពេល​ប្រឡង​​បាក់ឌុប គឺ​មាន​ទាំង​គុណសម្បត្តិ និង​គុណ​វិបត្តិ។

​វិភាវីបញ្ជាក់ពី​គុណ​សម្បត្តិ​នៃការ​ពន្យារ​ពេល​នេះ​ថា៖ «ការពន្យារពេលប្រឡងអាចឱ្យពួកខ្ញុំរៀនបន្ថែមទៀត​ ដោយសារ​​​តែ​កាល​ពី​ថ្នាក់ទី ១០និង១១ គ្រូមួយ​ចំនួន​គាត់​មិន​បាន​បង្រៀន​បាន​ពេញ​លេញទេ អ៊ីចឹងទៅពួកខ្ញុំមិនសូវមានគ្រឹះ ដោយសារ​តែ​បង្រៀន​តាមរយៈ​អនឡាញ ហើយ​ការពន្យារ​ពេល​នេះ​ក៏​ជា​ឱកាស​មួយ​សម្រាប់​ឲ្យ​ពួក​ខ្ញុំអា​ច​យក​ពេល​ទៅ​រៀន​ក្រៅ​ម៉ោង​បន្ថែម​ដើម្បី​ឱ្យ​ពួកខ្ញុំ​កាន់​តែ​មាន​ភាព​ជឿជាក់​លើ​សមត្ថភាព​បាន​ខ្លាំង​ជា​ងមុន ជាពិសេសនោះគឺមានពេលវេលាច្រើនជាមួយមិត្តភក្តិ​ផងដែរ»។

​យុវតី​រូបនេះ​ក៏បាន​បញ្ជាក់​អំ​​​ពី​​គុណវិបត្តិ​ដែរ​ថា៖ «ការពន្យារ​ពេលយូរ​ធ្វើឱ្យ​អ្ន​កខ្លះ​​គាត់​អា​​ច​​​បោះ​បង់​​កា​​​រ​​សិក្សា​ចំ​​ពោះ​​អ្ន​ក​​​ដែ​​ល​​​គា​​ត់​​មិន​សូវមាន​ជីវភាព​ធូរធារ​ ដល់​ពេល​​​អ៊ីចឹង​ទៅ​គាត់បោះប​​ង់​ការ​​សិ​ក្សា​​​​ទៅ​គា​​ត់​អា​​ច​​នឹ​ង​​ខក​​ខាន​ក្នុងការ​ចូល​សាកល​វិទ្យាល័យ​​អីផ្សេងៗ»។

យុវជន សារីម បញ្ញាសាស្រ្ត អាយុ​១៨ឆ្នាំ ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២​ ផ្នែក​វិទ្យាសាស្រ្ត​ពិត​នៃ​​វិ​ទ្យា​ល័យ​ជាស៊ីមបឹងកេងកង បានលើកឡើងថា ការ​ពន្យារ​ពេល​​ប្រឡង​បាក់ឌុប​នេះ​គឺ​ជា​រឿង​ល្អ។

បញ្ញាសាស្រ្ត​បញ្ជាក់ថា៖ «ការពន្យារពេលប្រឡងនេះ ខ្ញុំគិត​​ថា​​ល្អ​ម៉្យាងដែរ ព្រោះ​អី​សិស្ស​យើ​ង​អាច​បានរៀនបន្ថែម ព្រោះអីថាក្នុងអំឡុងខែ១១ហ្នឹង មានកម្មវិធី​​បុ​ណ្យ​អុំ​ទូ​ក​​​​​ ឈ​ប់​ច្រើន​ថ្ងៃ​អត់​សូវ​បាន​រៀន។ អំឡុងពេលជិតប្រឡងអ៊ីចឹងគឺ វា​មាន​បញ្ហា​ទាក់ទង​ជាមួយ​ និង​ភ្លៀង​ធ្លាក់​អញ្ចឹង​ទៅ​ ​វា​ធ្វើឱ្យមានការពិបាក​ក្នុង​ការធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​រៀន ឬទៅប្រឡង ហើយការពន្យារពេលហ្នឹងគឺ​វាល្អដែរ សម្រាប់​ឱ្យ​យើង​ងាយ​ស្រួល​ធ្វើដំណើរ»។

យុវជន សែម ចាន់សុភ័ក្ដ្រ ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២នៃសាលាប៊ែលធីអន្ដរជាតិសាខាទី៧ បាន​និយាយ​ថា ការពន្យារពេលការប្រឡងបាក់ឌុប​នេះ គឺ​ជាផលប្រយោជន៍ទូទៅ​សម្រាប់​​​សិ​​ស្ស​​​​​​ទី១២ ដែល​កំពុងត្រៀមប្រឡងនៅឆ្នាំនេះ។​

សុភ័ក្រ្ត និយាយ​ថា៖ «ផលប្រយោជន៍​ទីមួយ​នោះ​គឺ​ពួក​យើ​​ង​​អា​​ច​​ត្រៀ​ម​​​ទន្ទេញ​មេរៀន​ដែល​ត្រូវ​ទន្ទេញ​ដូចជាជីវ: និង​ប្រវត្ដិ​ដែលជាមុខវិជ្ជាសំខាន់​នៃការប្រឡង។​ ហើយទីពីរ ពួក​យើង​អាច​ត្រៀម​ពេល​វេលា​ក្នុង​ការធ្វើ​លំហាត់​ដូចជា គណិត រូប គីមី ជា​ពិសេសគឺ​គណិត។​ ហើយទីបី ពួកយើង​អាចសិក្សាពី​កម្រិតស្តង់ដារបស់បាក់ឌុប។​ ហើយ​ទីបួនគឺ​​ យើង​អាច​ត្រៀម​លក្ខណ:​ទុក​ជា​មុន ដល់​ពេ​ល​ប្រ​ឡង​យើ​ង​ទៅដោ​យ​មិនមា​នកា​រភ័យព្រួយបារម្ភ។​ ហើយទីប្រាំ គឺ​យើង​អាច​មាន​ពេល​វេលា​ក្នុងការ​រៀន​គួរ​បន្ថែម​ដើម្បី​​​ប​ង្កើ​​ន​ចំណេះដឹង​ក្នុងការប្រឡង»។

យុវជន ថោង គីមហាក់ អាយុ១៨ឆ្នាំ ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២​ ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រពិត មកពី​វិទ្យាល័យ​ព្រះយុគន្ធរ​បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការពន្យារ​ពេល​ប្រឡង​បាក់ឌុប​នេះ​គឺ​ល្អ​ហើយ​ពុំ​មិនមាន​ផល​ប៉ះពាល់​អ្វី​ទេ។

​​​យុវជនរូបនេះបញ្ជាក់​ថា៖‍‍ «ពេល​ពន្យារ​ពេល​ចឹងទៅ​យើង​មាន​ពេល​ក្នុង​ការរៀន​គួរ​បន្ថែម ហើយ​យើង​​បាន​រៀន​បន្ថែម​ពី​មេរៀន​ផ្សេង​ដែល​យើង​អត់​សូវ​យល់»។

យុវជន ​លាប ប៊ុនរ៉ានីនមករា អាយុ២១ឆ្នាំ​​ដែលជាសិស្សថ្នាក់ទី១២ ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម​ មក​ពី​វិទ្យាល័យ​ជាស៊ីម​បឹងកេងកង​បានប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា​ការពន្យារ​ពេល​ប្រឡង​បាក់​ឌុប​នេះ​គឺ​ល្អ​សម្រាប់​សិស្ស​ទាំងអស់​ដែល​រៀប​បាន​តិច​ក្នុង​អំឡុង​ការ​រីករាលដាល​ជំងឺ​កូវីដ។

យុវជនរូ​បនេះ​​​លើកឡើង​​​ថា​៖ «​ការព​ន្យារ​​ពេ​ល​ប្រ​ឡ​ង​នេះគឺល្អ​សម្រាប់​សិ​ស្សទី​​១​២​​ទាំ​​​​ង​អស់​ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​រៀន​បាន​ច្រើន​ជាង​មុន‍»៕