នៅថ្ងៃទី០៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលជាង១០០ស្ថាប័ន បានស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាល
ចេញវិធានការណែនាំដល់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ ក្នុងការផ្អាកបង់សងប្រាក់កម្ចី​ និងការប្រាក់ទាំងអស់សម្រាប់​រយៈពេល​យ៉ាងតិច ៣ខែ​ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នកខ្ចីប្រាក់​មានឱកាស​ក្នុងការ​ស្នាក់នៅផ្ទះ​ និង​រក្សាសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ​ក្នុងអំឡុងពេល​ផ្ទុះឡើង​នៃវីរុសកូវីដ១៩នេះ​។

របាយការណ៍ដែលបានចេញផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកអង្គការលីកាដូ បានបង្ហាញថា ​វិស័យកាត់ដេរ​ ទេសចរណ៍ ​សេវាកំសាន្ត​ និងសំណង់​ កំពុង​ត្រូវបាន​រងគ្រោះ​ជាខ្លាំង​ពីការរីករាលដាល​នៃជំងឺនេះ។​ វិស័យទាំងនេះ​ផ្ដល់ការងារ​ដល់ស្រ្តី​រាប់សែននាក់ ខណៈដែល​អត្រា​នៃអ្នក​កម្ចីខ្នាតតូច​គឺមានស្រ្តី​ចំនួន ៧៥%​ មានន័យថា​មានករណី​ជាច្រើន​ដែលវិបត្តិ​ជំងឺរីករាលដាលនេះ​ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ស្រ្តីជា​អ្នកខ្ចីប្រាក់។

ក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានកត់សម្គាល់ឃើញថា​៖ «ការបន្តរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩​​​​​​ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ
បានអូសបន្លាយពេលជាងមួយខែមកហើយ និងកំពុងតែបន្តប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន។ របាយការណ៍ពីការធ្វើអត្តឃាតដោយសារបញ្ហាបំណុលកំពុងកើតមានឡើង។ ស្រដៀងគ្នានេះដែររបាយការណ៍ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ រួមមានឃាតកម្មផងដែរនោះ ក៏កំពុងកើតឡើងមានក្នុងបរិបទនៃការតានតឹងផ្លូវចិត្តដោយសារបញ្ហាបំណុល និងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ»។

លោកវន ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) ថ្លែងប្រាប់Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា លោកយល់ឃើញថា បញ្ហាប្រឈមចំបងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅពេលសម័យកាលកូវីដ១៩នេះ គឺចំណូលប្រជាពលរដ្ឋមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក។

«ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈនេះ មើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋធ្លាក់ប្រាក់ចំណូល អ្នកខ្លះដល់កម្រិតសូន្យ
អ្នកខ្លះស្ទើរតែដល់កម្រិតសូន្យ អ៊ីចឹងពួកគាត់មិនអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការសងបំណុលទៅធនាគារ មិនថាឡើងការប្រាក់ ឬថ្លៃដើមនោះទេ»។

លោកបន្ថែមទៀតថា៖ «អ្នកលក់ដូរពេលយប់ អាជ្ញាធរបិទចរាចរណ៍ (បម្រាមគោចរ ចាប់ពីម៉ោង៨យប់
ដល់ម៉ោង៥ព្រឹក)លែងឲ្យធ្វើដំណើរ អ៊ីចឹងធ្វើឱ្យអ្នកលក់ដូរបាត់អាជីព និងប្រាក់ចំណូល ហេតុនេះហើយពួកគាត់មិនមានលទ្ធភាពបង់សងទៅធនាគារវិញ»។

លោកហេង សុភក្ត្រា ប្រកបរបររត់កង់បីឥណ្ឌាម្នាក់ បានប្រាប់Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា
លោកកំពុងតែជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ១៩ និងការដាក់បម្រាមគោចររបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដែលធ្វើឱ្យគាត់មិនអាចរកចំណូលបាន ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងគ្រួសារ
ក៏ដូចជាដោះស្រាយបញ្ហាបង់ប្រាក់សង់ត្រឡប់ទៅខាងធនាគារ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំបង់រំលោះកង់បី និងធនាគារផ្សេងទៀត មួយខែចូលជិត ៤០០ដុល្លារ ហើយនៅពេលនេះមួយខែៗ ខ្ញុំរក ១០០ដុល្លាសឹងតែមិនឃើញផង គ្រាន់តែថ្លៃហូបគឺហូបមិនគ្រាន់ផង។ ហើយមិញៗនេះខ្ញុំរកបានលុយ ១៣៥០០រៀល ហើយថ្ងៃខ្លះលោតដល់ ១៨០០០រៀល ដល់ ២០០០០រៀល ឯថ្ងៃខ្លះទៀតបាន៨០០០រៀលក៏មាន»។

ចំណែកប្រពន្ធរបស់លោកហេង សុភក្ត្រា គឺជាអ្នកដើរលក់នំប៉័ងតាមកញ្ជ្រែង ដែលមួយថ្ងៃៗ អាចរកចំណូលបានត្រឹមតែ១ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយនៅពេលផ្ទុះកូវីដ១៩បែបនេះទៀត ប្រពន្ធរបស់លោក
គឺមិនសូវជាលក់ដាច់ប៉ុន្មាននោះទេ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណេញ និងសល់នំប៉័ងសឹងរាល់ថ្ងៃ។

«ប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំ គាត់ស្ពាយកញ្ជ្រែងមួយដើរលក់នំប៉័ងសាប មួយដើមចំណេញ២០០រៀល អញ្ចឹងទៅ
មួយព្រឹកគាត់លក់អស់៥០ ទៅ៦០នំ ហើយចំណេញបានលុយខ្ទង់ ១ម៉ឺនរៀល»។

ចំណែកឯការផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារ ឬការហូបចុកក្នុងក្រុមគ្រួសាររបស់លោកហេង សុភក្ត្រាវិញ គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីនំប៉័ង និងពងទារាល់ថ្ងៃនោះទេ ហើយលោកពិតជាមានអារម្មណ៍អាណិតកូនៗរបស់លោកខ្លាំងមែនទែន
ដែលលោកមិនអាចរកអ្វីដើម្បីឱ្យកូនរបស់គាត់បានហូបឆ្ញាញ់ដូចកូនរបស់គេ។

លោករៀបរាប់ថា៖ «នំប៉័ងដែលនៅសល់គឺយកមកកែឆ្នៃដាក់ស្ករ ឬជៀនហូបឱ្យចេះតែឆ្អែតៗសិនទៅ
ហើយថ្ងៃខ្លះហូបពងទា…..រាល់ថ្ងៃខ្ញុំអាណិតតែកូនៗទេគឺមិនមានអ្វីហូបដូចគេដូចឯង ខ្ញុំធ្លាប់រត់កង់បីបានលុយទិញឱ្យកូនហូបគ្រប់គ្រាន់ តែដល់ពេលឥឡូវនេះរកតែលុយទិញទឹកដោះគោឱ្យកូនហូបតែមួយកំប៉ុងសឹងតែមិនបានផង»​។

ចំណែកបុរសម្នាក់ទៀត ដែលកំពុងអង្គុយរង់ចាំភ្ញៀវក្នុងកង់បីឥណ្ឌារបស់ខ្លួននៅតាមសួនច្បារមាត់ទន្លេ ក្រុងតាខ្មៅ ដោយទឹកមុខមានសភាពស្រងួតស្រងាត់ បានប្រាប់Newsroom Cambodiaថា ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩មក លោកពិបាករកចំណូលមែនទែន សឹងតែថ្ងៃខ្លះគឺរកមិនបានមួយរៀលក៏មាន វាពិតជាធ្វើឱ្យលោកជួបវិបត្តសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារ ដោយត្រូវការចំណាយថ្លៃផ្ទះជួល ចំណាយសម្រាប់កូនៗ ជាពិសេសរឿងបង់សងទៅធនាគារវិញតែម្តង។

«ពេលកូវីដអ៊ីចឹង ខ្ញុំមានបញ្ហាច្រើនណាស់ គឺរកលុយអត់បាន អត់មានម៉ូយជិះ ដោយជួនថ្ងៃណាខ្លះរកមិនបានសូម្បីមួយរៀល ថ្ងៃណាខ្លះបាន១ម៉ឺន ថ្ងៃខ្លះ២ម៉ឺនអញ្ចឹងទៅ ប៉ុន្តែភាគច្រើនប៉ុន្មានថ្ងៃនេះគឺរកលុយមិនបានតែម្តង ចេះតែប្រឹងរកទៅ បើមិនប្រឹងកាន់តែពិបាកថែមទៀត ហើយខ្ញុំគ្មានលុយបង់ធនាគារវិញ គឺពិបាកមែនទែន ពេលខ្លះខ្ចីលុយបងប្អូន ហើយយកលុយប្រពន្ធទាំងបង់ថ្លៃផ្ទះជួលផង ផ្គត់ផ្គង់កូនផង ជួនកាលប្រពន្ធខ្ញុំឲ្យលុយខ្ញុំបង់ធនាគារខ្លះថែមទៀត»។

បុរសម្នាក់ទៀតអាយុ ៤៤ឆ្នាំ ប្រកបមុខរបររត់កង់បីឥណ្ឌាដូចគ្នានេះ លោកស៊ឹម កុសល់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរសព្ទថា ក្នុងសម័យកូវីដ១៩នេះ លោកគឺប៉ះពាល់ចំណូលខ្លាំងលំបាករឿងលុយបង់សង់ធនាគារ និងការចំណាយផ្សេងៗ ដោយពីមុនគ្រាន់រកលុយបានខ្លះ តែដល់ពេលឥឡូវនេះគឺមិនបានសោះតែម្តង បើចេញមួយព្រឹកមកទល់ថ្ងៃត្រង់បានលុយត្រឹមតែ៤០០០ទៅ៥០០០រៀលតែប៉ុណ្ណោះ។

លោករៀបរាប់ថា៖ «តាំងពីកូវីដផ្ទុះនេះចប់តែម្តង រកតែលុយទិញអង្ករហូបមិនបានផង ពេលបាយសឹងតែហូបពងទា១គ្រាប់ក្នុងមួយពេល ដល់ចឹងមិនដឹងគិតយ៉ាងម៉េចទេ។ ខាងធនាគារក៏ទារលុយថ្លៃខ្ចីទិញកង់បីឥណ្ឌារត់ ដល់ពេលនេះរកមិនបានអ៊ីចឹងពិបាកដែរ។ នៅពេលផ្ទុះកូវីដនេះខ្ញុំខានបង់ធនាគារ២ទៅ៣ខែហើយ ខ្ញុំមិនដឹងថាគេនឹងរឹបអូសរបស់អ្វីនោះទេ​ តែគេឲ្យយើងរកបង់គេបណ្តើរៗទៅ អញ្ចឹងគេ(ធនាគារ)ក៏សម្រួលយើងដែរ ដោយឲ្យយើងទៅដាក់ពាក្យពន្យា»។

«ហើយសម្រាប់ខ្ញុំពន្យាចេះតែពន្យាបានហើយ តែការប្រាក់បូកៗទៅ លើសដើមៗលើសការទៀត វាពិបាកគិតដែរដល់អ៊ីចឹង ខ្ញុំមិនដឹងគិតបែបណានោះទេ ដោះស្រាយមិនចេញ ហើយក្នុងបន្ទុកខ្ញុំមានកូនតូចមួយដែរ និងកូនៗផ្សេងទៀតគេធ្វើការ ដល់សម័យកូវីដនេះមកនៅជុំគ្នាទាំងអស់»។

នៅថ្ងៃពុធនេះ សមាគមន៍ធនាគារនៅកម្ពុជា(ABC) និងសមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា(CMA)បានចេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកសមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាស្តីអំពី«អន្តរាគមន៍បន្ថែមរបស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីគាំពារដល់អតិថិជនក្នុងពេលរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩» ដើម្បីចូលរួមជួយគាំទ្រ និងសម្រួលបន្ថែមទៀត ដល់អតិថិជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនេះ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទាំងនោះ បានលើកឡើងថា៖« សមាគមទាំងពីរសូមដាក់ចេញនូវគោលការណ៍បន្ថែមដូចជា សម្រាប់អតិថិជនដែលឆ្លងកូវីដ១៩ មានការលើកលែងសម្រាប់ការបង់ប្រាក់និងរាល់ការផាកពិន័យទាំងអស់រយៈពេលមួយខែ ព្រមទាំងទទួលបានការរៀបចំឥណទានថ្មីដោយស្វ័យប្រវត្តិ(ប្រសិនបើអតិថិជនយល់ព្រម)រួមទាំងការពន្យាការបង់ប្រាក់ដើមរយៈពេលបីខែ។

រាល់អតិថិជនដែលឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវបង្ហាញលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ហើយសម្រាប់អតិថិជនធ្វើចត្តាឡីស័ក​ផ្តល់ការរៀបចំឥណទានឡើងវិញដោយស្វ័យប្រវត្តិ(ប្រសិនបើអតិថិជនយល់ព្រម) រួមទាំងការពន្យាការបង់ប្រាក់ដើម និងការប្រាក់រយៈពេលមួយខែ​ និងលើកលែងការផាកពិន័យទាំងអស់។ នេះយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៌ដដែល។

សេចក្តីថ្លែងការណ៌នោះបានបន្តថានឹងបន្តធ្វើការផ្តល់ជូនការរៀបចំឥណទានឡើងវិញឲ្យឆាប់រហ័ស និងបង្ករលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់អតិថិជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ១៩ និងបញ្ចេញឥណទានសង្គ្រោះបន្ទាន់ឬបន្ថែម ដោយបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយអាត្រាការប្រាក់ ដើម្បីជួយបន្តនិងស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងអាជីវកម្មមុន និងក្រោយមានវិបត្តិ។

ពួកគេបាននិយាយបន្តថានឹងធ្វើការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ព្រមទាំងលើកលែងការផាកពិន័យទាំងអស់ សម្រាប់អតិថិជនទិញផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនទីមួយសម្រាប់រស់នៅ និងផ្តល់ការអនុគ្រោះសម្រាប់អតិថិជនដែលទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺកូវីដ១៩តាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់គ្រឹះស្ថាននីមួយៗ។

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ទំនាក់ទំនង ​និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សមាគម​មីក្រូ​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​កម្ពុជា​ លោក​កាំង តុងងី បានថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ធនាគារជាតិក៏បានដាក់ចេញគោលនយោបាយនៃការរៀបចំឥណទានឡើងវិញសម្រាបអតិថិជន មានបញ្ហាក្នុងការបង់សង់ត្រឡប់ដែរ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «វិស័យហិរញ្ញវត្ថុមានតួនាទីសំខាន់ណាស់នៅក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ដូចជាសរសៃឈាមអ៊ីចឹង ប្រសិនបើយើងធ្វើអ្វីមិនប្រយ័ត្ន ធ្វើឲ្យវិស័យហិរញ្ញវត្ថុជួបបញ្ហានោះវានឹងមានហានិភ័យខ្ពស់ណាស់ ក្នុងការបង្ករឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសទាំងមូល ដូច្នេះយើងមិនអាចធ្វើអ្វីផ្តេសផ្តាសតាមតែការនឹកឃើញនោះទេ។

លោក​កាំង តុងងី បានជឿជាក់ថាសមាជិកស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ នឹងមិនមានការរឹបអូសផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងគ្រាលំបាកនៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះទេ។

«សមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុគឺយើងអាចធានាបានថាសមាជិកទាំង ១១៤ នឹងមិនមានការរឹបអូសដីធ្លីផ្ទះសម្បែងរបស់អតិថិជនក្នុងពេលដ៏លំបាកនេះទេ ហើយមែនទែនទៅវាជាផ្នែកមួយ នៃយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សាររបស់គ្រឹះស្ថានទាំងអស់នោះដែរ ប្រសិនបើគាត់ព្យាយាមជួយអតិថិជនរបស់គាត់ក្នុងពេលលំបាកនេះបាន អញ្ចឹងថ្ងៃក្រោយអតិថិជន នឹងបន្តសេវាកម្មរបស់គាត់ទៀត នៅពេលដែលគាត់ឆ្លងកាត់ការលំបាកនេះ»។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានករណីវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ១៩ សរុបចំនួន ៤,០៨១នាក់ អ្នកជាសះស្បើយសរុបចំនួន ២,០៨០ នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាល ១,៩៧០នាក់ និងអ្នកស្លាប់ចំនួន ២៦នាក់៕​

ក្នុង​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ដែល​ចេញ​ដោយ​អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ មេសា ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​បញ្ជាក់​ថា រយៈពេលពីរសប្តាហ៍កន្លងមកនេះ វីរុសកូវីដ១៩ បានឆ្លង​រាត​ត្បាត​នៅ​តាម​ភោជ​នីយដ្ឋាន ផ្សារនានា អាជីវកម្មតូចៗ និងតាមការជួបជុំ ក៏ដូចជាពិធីជប់លៀងឯកជននានា។ កន្លែង​ប្រឈម​ខ្ពស់​នឹងការឆ្លងជំងឺគឺជាទីកន្លែងណាដេលមានមនុស្សកកកុញនៅជិតៗគ្នា មិនមាន​ខ្យល់​ចេញ​ចូល​គ្រប់​គ្រាន់។ កន្លែងទាំងនោះរួមបញ្ចូលទាំងកន្លែងស្នាក់នៅឯកជន ដែលមិត្តភក្តិ ក្រុមគ្រួសារ ​តែងតែ​រៀបចំ​ពិ​ធី​ជួប​ជុំ​ពេល​ឈប់សម្រាក។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត លី អៃឡាន តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាមានប្រសាសន៍​ថា ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ​គឺ​មាន​សារសំខាន់ ប៉ុន្តែ​អ្នកស្រី​ថា ការ​រួម​គ្នា​ទប់ស្កាត់​ការឆ្លង​រីករាល​ដាល​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ គឺជា​​ការ​ចូលរួម​ចំណែករបស់ខ្លួនប្រជាពលរដ្ឋ​ម្នាក់ៗ។​

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត លី អៃឡាន បានបន្តថា៖ «បើសិនបើលោកអ្នក​ជួបប្រាស្រ័យ​ជាមួយបុគ្គល​ណាម្នាក់ទៀត ហើយពុំបានអនុវត្តវិធានការការពារនោះ វីរុសនៅតែអាចចម្លង ទោះបីជាលោកអ្នក​គិតថា​លោក​អ្នក​មិន​ឆ្លងក៏ដោយ។ នៅក្នុងឆ្នាំថ្មីនេះសូមកុំធ្វើដំណើរទៅទីណាផ្សេងទៀត។ ហើយប្រារព្ធ​ពិធី​ចូលឆ្នាំតែ​ជា​មួយស​មាជិកគ្រួសារនៅក្នុងផ្ទះរៀងៗខ្លួនរបស់លោកអ្នកបានហើយ»។

លោកស្រីបន្តទៀតថា៖ «ការអនុវត្តបែបនេះ នឹងជួយឲ្យគ្រប់គ្នាមានសុវត្ថិភាព។ ការលះបង់ដ៏សំខាន់​មួយ​ដែល​យើ​ង​ធ្វើឥឡូវនេះ នឹងជួយឲ្យយើងចៀសផុត​​នូវគ្រោះម​ហន្តរាយ​ក្នុង​ប្រទេស​ទាំងមូល​នៅ​ពេល​ក្រោយ។ សូមប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំថ្មីនៅផ្ទះ! សូមនៅផ្ទះ ដើម្បីសុវត្ថិភាពយើងទាំងអស់គ្នា»។

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត លី អៃឡាន ក៏ព្រមានដែរថា សូម្បីតែប្រជាជនដែលជឿជាក់ថាខ្លួនមានសុខភាពល្អ ក៏អាចមានផ្ទុកជំងឺ​កូវីដ១៩ដែរ។ លោកស្រី​ថា កម្ពុជាកំពុងឈរនៅផ្លូវបំបែក។ អ្វី​ដែល​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​ធ្វើ​នៅ​ប៉ុន្មា​នថ្ងៃ ​និងសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ នឹងកំណត់អនាគតរបស់យើង។​

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិតបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសទាំងមូលត្រូវរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ដើម្បី​សម្រេច​គោលដៅ​រួម​រប​ស់យើង ប្រសិនបើយើងចូលរួមទាំងអស់គ្នា នោះគ្នា​យើង​អាច​គ្រប់គ្រង​ជំងឺ​រាតត្បាត​នេះ​បាន។ បើមិនដូច្នោះទេខ្ញុំបារម្ភថាផលវិបាកចុងក្រោយគឺជាគ្រោះមហន្តរាយដ៏ធំ»។

គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែមេសា​នេះ កម្ពុជា​មាន​អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ចំនួន​៤,០៨១​នាក់ អ្នក​ជាសះ​ស្បើយ​ចំនួន២,០៨០ អ្នក​កំពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​ចំនួន​១,៩៧០​ និង​អ្នក​ស្លាប់​មាន​ចំនួន​២៦​នាក់៕​​

Q: សួស្តីបង តើខ្ញុំអាចដឹងពីមូលហេតុបន្តិចបានទេ ហេតុអ្វីបានជាបងចាប់យកជំនាញអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ?

A: ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរនេះ ខ្ញុំចង់រំលឹកទៅអតីតកាលបន្តិច កាលពីរៀនវិទ្យាល័យ​ ដោយសារខ្ញុំចូលចិត្តរៀនមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និយាយរួមទៅមុខវិជ្ជាទាំងអស់ខ្ញុំចូលចិត្តផ្នែកសង្គម ជាងវិទ្យាសាស្រ្ត ហើយអក្សរសាស្រ្តខ្មែរគឺជាចំណូលចិត្តរបស់ខ្ញុំមួយ ក្រោយមកខ្ញុំបានប្រលងចប់ទី១២ទៅ ខ្ញុំក៏ដាក់អាហារូបករណ៍បរិញ្ញាបត្រផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរជាប់នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញរយៈពេល ៤ឆ្នាំ។

Q: ពេលជាប់អាហារូបករណ៍រយៈពេល ៤ឆ្នាំ តើឪពុកម្តាយ និងបងប្អូនរបស់បងមានការជំទាស់ដែរឬទេ?

A: ពុំមានការជំទាស់អ្វីទេ ដោយសារតែខ្ញុំជាកូនអ្នកកសិករអ៊ីចឹងហើយឪពុកម្តាយរបស់ខ្ញុំកសិករ
ម្ល៉ោះហើយគាត់មិនសូវដឹងច្បាស់ពីឳកាសការងារនៅទីក្រុង ឳកាសការងារនាពេលអនាគត រៀនចប់ធ្វើអីៗគាត់មិនសូវជាខ្វល់ប៉ុន្មានទេ សំខាន់ឲ្យតែកូនគាត់ប្រលងជាប់ រៀនចប់មានការងារធ្វើសមរម្យមួយក្នុងសង្គមគឺគាត់ពេញចិត្តហើយ។ ដូច្នេះគាត់មិនបានបង្ខំយើងឲ្យរៀននូវជំនាញអីផ្សេងតាមចិត្តគាត់នោះទេ។

Q: កំឡុងពេលដែលបងកំពុងសិក្សា តើមានការព្រួយបារម្ភបន្ទាប់ពីរៀនចប់បរិញ្ញាបត្រ ៤ឆ្នាំ ពិបាករកការងារធ្វើដែរ ឬទេក្រៅពីគ្រូបង្រៀន និងអ្នកនិពន្ធ?

A: រយៈពេល៤ឆ្នាំដែលសិក្សាផ្នែកបរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ មែនទែនទៅខ្ញុំបានគិតនៅពេលដែលខ្ញុំរៀនបណ្តើរតាំងពីឆ្នាំ១ គឺឆ្នាំមូលដ្ឋានដែលយើងរៀនមុខវិជ្ជាចម្រុះដូចថ្នាក់ទី១២អ៊ីចឹងដែរ គ្រាន់តែគេរៀនស៊ីជម្រៅតិចទៅផ្នែកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ប៉ុន្តែឆ្នាំទី២ខ្ញុំចាប់ផ្តើមរៀនបណ្តើរអង្គុយគិតបណ្តើរស្រម៉ៃទៅកាន់អនាគតរបស់ខ្ញុំបណ្តើរថាតើខ្ញុំរៀនហើយខ្ញុំអាចក្លាយទៅជាគ្រូបង្រៀនបានដែរអត់ ព្រោះថានៅពេលដែលខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសយកមុខវិជ្ជាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរហ្នឹង​ដាក់អាហារូបករណ៍ទៅផ្នែកហ្នឹងដោយសារតែគិតថាប្រហែលជារៀនចប់ទៅអាចធ្វើជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់​។

ពេលសម្លឹងទៅសិស្សច្បងមុនយើង នៅពេលដែលគាត់រៀនចប់ទៅ ដើម្បីក្លាយជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់បានគឺត្រូវឆ្លងកាត់ការប្រឡងច្រើន ហើយប្រលងហ្នឹងគឺមានអ្នកចូលរួមប្រលងប្រកួតប្រជែងច្រើនមែនទែន ហើយអ្នកដែលជាប់គឺមានភាគតិចណាស់។ អ៊ីចឹងសមត្ថភាពរបស់យើងបើសិនជាល្មមៗប្រាកដជាមិនអាចប្រកួតប្រជែងឈ្នះគេក្នុងការប្រឡងហ្នឹង អ៊ីចឹងទៅខ្ញុំបានដកចិត្តរបស់ខ្ញុំចេញពីអាជីពជាគ្រូបង្រៀន ថាតើមានមុខវិជ្ជាដទៃណាទៀតដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានក្រៅពីគ្រូបង្រៀន។

ក្នុងពេលកំពុងសិក្សាហ្នឹង ខ្ញុំបានគិតទៅនៅពេលដែលយើងរៀនបណ្តើរគិតបណ្តើរៗតែមិនដឹងថាអាជីពមួយណាដែលខ្ញុំគិតថាថានឹងអាចឈានទៅចាប់យកជាឳកាសការងារបានទេ ពីព្រោះពេលនេះយើងកំពុងតែរៀន តែក៏មិនភ្លេចយើងនៅតែបន្តខំប្រឹងរៀនបន្តទៀត។

Q: ទាក់ទងនឹងជំនាញអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនលើកឡើងថាជំនាញនេះពុំសូវមានទីផ្សារទូលំទូលាយរៀនចប់ទៅធ្វើត្រឹមជាគ្រូបង្រៀនប៉ុណ្ណោះ? ត្រង់ចំណុចនេះបងយល់ឃើញយ៉ាងណាដែរ?

A: សម្រាប់ខ្ញុំ ដូចជាមិនជំទាស់តាមការលើកឡើងរបស់អាណាព្យាបាលមួយចំនួនទេ ព្រោះថាតាមបទពិសោធន៍ដែលខ្ញុំឆ្លងកាត់កន្លងទៅហ្នឹងគឺវាអត់ដូចអ្វីដែលគាត់បានគិតទុក ធម្មតាក្នុងនាមជាឪពុកម្តាយគាត់ក្រៅពីមានកាតព្ថកិច្ចចិញ្ចឹមបីបាច់កូន​ គាត់ក៏ចង់ឲ្យកូនរបស់គាត់ធំឡើងទៅមានការងារល្អ ក្លាយជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងសង្គម ម្ល៉ោះហើយគាត់ពិតជាចង់ឲ្យកូនរបស់គាត់រៀននូវជំនាញណាដែលសម្បូរទីផ្សារការងារ
ទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់ជាជាងជំនាញណាដែលរៀនទៅមានទីផ្សារការងារចង្អៀត។

ប៉ុន្តែនៅត្រង់ចំណុចនេះខ្ញុំចង់ជម្រាបជូនដែរថាមិនថាមុខជំនាញណាទេ​ ខ្ញុំនៅតែនិយាយដដែលៗឲ្យតែយើងចេះប្រាកដអត់ខ្វះទេការងារដូចសុភាសិតខ្មែរពោល «ចេះប្រាកដ ប្រាក់រត់តាមហៅ» នេះក៏ដូចគ្នាដែរ មិនខ្វះទេកន្លែងណាគេក៏ចង់ទទួលយើងដែរ ហើយខ្លាចតែយើងអត់ចេះប្រាកដ ចេះស្ទើរៗលំៗទើបជាការព្រួយបារម្ភ។ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀតជំនាញអក្សរសាស្ត្រខ្មែរហ្នឹងមែនទែនទៅ ស្ទើរតែគ្រប់ក្រសួងស្ថាប័នគឺគេត្រូវការអ្នកជំនាញអក្សរសាស្ត្រខ្មែរដើម្បីយកទៅបម្រើការនៅស្ថាប័នរបស់គេ។

ម្យ៉ាងវិញទៀតគេក៏ត្រូវការអ្នកនិពន្ធ អ្នកពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធ គឺមានតែអ្នករៀនផ្នែកហ្នឹងទើបគាត់អាចយល់ដឹងស៊ីជម្រៅថាពាក្យ និងសរសេរបែបណាត្រូវ បែបណាខុស។ បើសិនជាយើងខ្មែរធម្មតាយើងចេះអានភាសាខ្មែរ តែអ្នកខ្លះមិនចាប់អារម្មណ៍ទេអក្ខរាវិរុទ្ធសរសេរបែបនេះត្រូវបែបនេះខុស យើងនិយាយភាគច្រើនទៅកាន់ភាសានិយាយ។ អ្នកសរសេរភាគច្រើនប្រើភាសានិយាយ ម្យ៉ាងវិញទៀត ខ្ញុំចង់ផ្តល់ជាសារ ឬយោបល់មួយទៅដល់ប្អូនៗដែលនៅសាកលវិទ្យាល័យ ក្រៅតែពីការរៀននៅជំនាញស្នូលរបស់យើងទី១​ ប្អូនត្រូវមានភាពក្លាហាន​ ក្លាហានក្នុងការបង្កើតភាពប្រាស្រ័យទាក់ទងមនុស្សជុំវិញខ្លួន ហ៊ានចូលរួមក្នុងសិក្ខាសាលាផ្សេងៗឬពេលមានវាគ្មិនផ្សេងៗគាត់ជំនាញផ្នែកណាមួយ យើងត្រូវឈ្មុសឈ្មុលទៅទៅដើម្បីសួរនាំគាត់យកបទពិសោធន៍ពីគាត់មកថាគាត់ធ្វើម៉េចបានដើរដល់ចំណុចនេះ។ យើងត្រូវមានភាពក្លាហានជួបជាមួយមហាជន ជួបជាមួយមនុស្សជាច្រើនប្រភេទទើបយើងនឹងទទួលបាននូវឲកាសការងារច្រើនសម្បូរបែប។

Q: ចំពោះបងផ្ទាល់ តើបងយល់ឃើញថាជំនាញនេះមានសក្តានុពលកម្រិតណាសម្រាប់ការងារបច្ចុប្បន្ន? ការងារទូលំទូលាយដែរឬទេ? ការងារទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ?

A: សម្រាប់ខ្ញុំយល់ឃើញថាមុខជំនាញអក្សរសាស្រ្តខ្មែរគឺមានសក្តានុពល ហើយរឹតតែមានសក្តានុពលខ្ពស់នៅក្នុងសង្គមខ្មែរយើងទៅទៀត ប្រសិនបើសិក្សានៅមុខជំនាញមួយហ្នឹងគាត់ចេះចាប់ឱកាសនិងចេះស្វែងរកឱកាស។ បើនិយាយទីផ្សារការងារវិញមែនទែនទៅត្រូវការច្រើន ក៏ប៉ុន្តែមនុស្សមួយចំនួនហាក់បីដូចជាមិនសូវបានចាប់អារម្មណ៍ ឃើញតែថាការងារដែលគេប្រូម៉ូតនៅនឹងមុខ អ៊ីចឹងទៅគាត់គិតថាការងារនឹងមានសក្តានុពល ឱកាសការងារច្រើនក៏ប៉ុន្តែវាអត់បែបហ្នឹងទេ។

បន្ទាប់ពីរៀនចប់​ ការងារចម្បងនោះគឺគ្រូបង្រៀន រៀនចប់គឺអាចប្រឡងចូលក្របខ័ណ្ឌរដ្ឋ ឬអាចបង្រៀននៅតាមសាលាឯកជននានា ហើយក៏អាចក្លាយទៅជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតទៅលើផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ អាចទៅជាអ្នកអក្សរសាស្រ្តវិទូ អ្នកបកប្រែ​ មគ្គុទេស អ្នកនិពន្ធ​ អ្នកត្រួតពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធនៅតាមស្ថាប័នណាមួយ អ្នកសារព័ត៌មានដូចរូបខ្ញុំផ្ទាល់មានដើមកំណើតអ្នកសិក្សាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរប៉ុន្តែអាចក្លាយទៅជាអ្នកកាសែត អាចក្លាយទៅជាអ្នកអត្ថាធិប្បាយព័ត៌មាន​ ពិធីករពិធីការនី អ្នករដ្ឋបាលផ្សេងៗ។ល។

បើនៅតាមក្រសួងវិញអ្នករដ្ឋបាលគឺត្រូវការចាំបាច់ណាស់ អ្នកដែលចេះពិតប្រាកដផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ ពីព្រោះថាលិខិតស្នាមផ្សេងៗដែលចេញទៅនឹងចង់មិនចង់គឺទាមទារឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធឲ្យបានម៉ត់ចត់មែនទែនមុននឹងធ្វើលិខិត នោះចេញទៅ។ ក្រៅពីនោះទៀតអ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរក៏អាចមានឱកាសក្លាយជាមន្រ្តីរាជការ​អាចឈានទៅដល់ឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ផងនៅក្នុងសង្គម យើងក៏មានដែរ ពីព្រោះថានៅក្នុងសង្គមខ្មែរយើងជាក់ស្តែងមានលោកជំទាវ មានឯកឧត្តមច្រើនដែលពួកគាត់មានដើមកំណើតដែលជាអ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរហើយបានវិវត្តន៍ខ្លួនរបស់ពួកគាត់ឲ្យទៅជាឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់នៅក្នុងសង្គមរបស់ពួកយើង៕

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ​​ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ថ្មីគឺសុទ្ធតែពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ក្នុងនោះមានជនជាតិខ្មែរ ជនជាតិចិនមានចំនួនច្រើនជាងគេ មានជនជាតិថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងជនជាតិវៀតណាមចំនួន។

អ្នកដែលមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ១៩ កំពុងសម្រាកព្យាបាលសណ្ឋាគារក្រេតឌុកចំនួន ០៧នាក់ មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ០១នាក់ មណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែចំនួន ០២នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកជ័យជម្នះខេត្តកណ្តាលចំនួន ៦៤នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុចំនួន ០៨នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកោះកុងចំនួន ០៣នាក់ និងមន្ទីពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រៃវែង ០១នាក់។ ចំណែកអ្នកជំងឺចំនួន ១៩នាក់ទៀត ក្រសួងកំពុងរកកន្លែងឲ្យសម្រាកព្យាបាល។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប ៩១៥នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន ៤២៤នាក់ និងបុរសចំនួន ៤៩១នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩សរុបចំនួន ១៤៣០នាក់។

អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន ៨១៨នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន ៦០៩នាក់ និងស្លាប់ ០១នាក់៕

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ​​ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ១៩ថ្មីចំនួន ២០នាក់
និងមានករណីជាសះស្បើយចំនួន ៨៣នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិខ្មែរចំនួន ១៩នាក់ និងជនជាតិវៀតណាម ០១នាក់ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។

អ្នកដែលមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ១៩ កំពុងសម្រាកព្យាបាលសណ្ឋាគារក្រេតឌុក (អតីតសណ្ឋាគារអាងទែកុងទីណង់តាល់) ១១នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបន្ទាយមានជ័យ០១នាក់ មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត០១នាក់ មណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែចំនួន០៦នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកជ័យជម្នះខេត្ កណ្តាល ០១នាក់។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប៨១០នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន ៣៧៨នាក់ និងបុរសចំនួន ៤៣២នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្ល ជំងឺកូវីដ១៩ សរុបចំនួន ១៣២៥នាក់។

អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយមានចំនួន ៧៣០នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន៥៩២នាក់ និងស្លាប់០១នាក់៕

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ​​ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ថ្មីចំនួន ៤១នាក់
និងមានករណីជាសះស្បើយចំនួន ២៤នាក់ ក្នុងនោះមានជនជាតិខ្មែរចំនួន ១២នាក់ ជនជាតិចិនចំនួន ២៣នាក់ ជនជាតិវៀតណាមចំនួន ០៤នាក់ និងជនជាតិថៃចំនួន ០២នាក់ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១។

អ្នកដែលមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ១៩ កំពុងសម្រាកព្យាបាលសណ្ឋាគារក្រេតឌុក (អតីតសណ្ឋាគារអាងទែកុងទីណង់តាល់) ចំនូន០៧នាក់ មជ្ឈមណ្ឌលកំចាត់រោគរបេងនិងហង់សិនចំនួន ០៥នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកជ័យជម្នះខេត្តកណ្តាលចំនួន ២៨នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រៃវែង០១នាក់។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប៧៩២នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន ៣៦៨នាក់ និងបុរសចំនួន ៤២៤នាក់ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ សរុបចំនួន ១៣០៥នាក់។

អ្នកព្យាបាលបានជាសះស្បើយមានចំនួន ៦៤៧នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន ៦៥៦នាក់ និងស្លាប់០១នាក់៕

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ​ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដ ១៩ ចំនួន៣៩នាក់​
សុទ្ធតែជា​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​​ព្រឹត្តិការណ៍​សហគមន៍​២០កុម្ភៈ​ ក្នុងនោះជនជាតិខ្មែរចំនួន២៩នាក់ ជនជាតិចិនចំនូន ០៥នាក់ និងជនជាតិវៀតណាម ០៥នាក់។

អ្នកដែលមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ ១៩ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅសណ្ឋាគារក្រេតឌុក (អតីតសណ្ឋាគារអាងទែកុងទីណង់តាល់) ចំនូន១៨នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុ ០១នាក់ មណ្ឌលសុខភាពចាក់អង្រែចំនួន ០៣នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកជ័យជម្នះខេត្តកណ្តាលចំនួន ០៤នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រៃវែងចំនួន ១៣នាក់។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប៧៥១នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន ៣៥៧នាក់ និងបុរសចំនួន៣៩៤នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩សរុបចំនួន ១២៦៤នាក់។

អ្នកព្យាបាលបានជាសះស្បើយចំនួន ៦២៣នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន ៦៣៩នាក់ និងស្លាប់ ០១នាក់៕

ក្នុង​សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល មានអ្នកជាសះស្បើយចំនួន ២២នាក់ ហើយ​​ក្នុងចំណោមករណីវិជ្ជមានកូវីដចំនួន ៦២នាក់​ មានជនជាតិខ្មែរចំនួន ៤៤នាក់ ជនជាតិចិនចំនូន ១៥នាក់ ជនជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនួន ២នាក់ ​និងជនជាតិវៀតណាម ០១នាក់។

អ្នកដែលមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ ១៩ កំពុងសម្រាកព្យាបាលសណ្ឋាគារក្រេតឌុក (អតីតសណ្ឋាគារអាងទែកុងទីណង់តាល់) ចំនូន០៨នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រៃវែងចំនួន ០៧នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកោះកុង ០៨នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកជ័យជម្នះខេត្តកណ្តាលចំនួន ១៦នាក់ មជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិនចំនួន ១៣នាក់ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកំពង់ធំ ១នាក់ និងចំនួន ០៩នាក់ទៀតក្រសួងនឹងជូនដំណឹងនៅពេលទទួលបានកន្លែងសម្រាកព្យាបាលបញ្ជូន។

សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ មកដល់ថ្ងៃទី១២ ខែមីនានេះមានចំនួនសរុប ៧១២នាក់​ រួមមានស្រ្តីចំនួន ៣៣៨នាក់ និងបុរសចំនួន៣៧៤នាក់។ ហើយចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩សរុប ឡើងដល់ចំនួន១២២៥នាក់ អ្នកព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន ៦១៩នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលចំនួន ៦០៤នាក់ និងអ្នកស្លាប់មាន ០១នាក់ ជាករណីថ្មីបំផុតនៅកម្ពុជា៕

​​កិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយលោកលីម អាស៊ីគីន ដែលជាប្រធានការិយាល័យសិក្សានៅសាលាអន្តរជាតិប្រាយឡៃធ៏​ ផងដែរ បានផ្តោតលើប្រធានបទអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ គុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។

Q: សួស្តីបង​ ហេតុអ្វីបានជាបងចាប់យកជំនាញអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ? តើវាបានផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដល់បង?

A: ទាក់ទងនឹងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ បើនិយាយមែនទែនសម្រាប់ខ្ញុំផ្ទាល់ពីដើមឡើយ ក៏ខ្ញុំមិនគិតថាខ្ញុំចាប់យកជំនាញនេះដែរ ប៉ុន្តែអ្វីដែរសំខាន់គឺវាមានកត្តាផ្សេងៗធ្វើអោយខ្ញុំមកសិក្សានៅជំនាញនេះ។ កត្តាទី១ ខ្ញុំមើលឃើញថាប្រទេសកម្ពុជាយើងខាងផ្នែកវិស័យអក្សរសាស្រ្តក៏ដូចជាផ្នែកអក្សរសិល្ប៍ គឺនូវមានការខ្វះខាត ដែលត្រូវការឲ្យយើងទាំងអស់គ្នាចូលរួមក្នុងនាមជាកូនខ្មែរគ្រប់រូប មានន័យថាអក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍គ្រប់ប្រទេសទាំងអស់គេមានហើយសុទ្ធតែសំខាន់។

ក្នុងនាមយើងជាយុវជនយើងអាចនិយាយបានថាប្រសិនបើយើងចាប់យកជំនាញមួយហ្នឹងទៅយើងអាចយកអក្សរសិល្ប៍ អក្សរសាស្ត្រយកទៅអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនមានន័យថាគឺបានជួយលើកស្ទួយតាមរយៈការសរសេរ ផ្សព្វផ្សាយទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋក៏ដូចជាយុវជនផ្សេងៗទៀតដែលគាត់មានជំនាញផ្សេង ដែលពួកគាត់មិនសូវដឹងទាក់ទងនឹងជំនាញមួយនេះគឺយើងអាចផ្សព្វផ្សាយឱ្យពួកគាត់បានដឹង និងដើម្បីឲ្យមានភាពទូលំទូលាយ។

សម្រាប់ខ្ញុំមូលហេតុដែលខ្ញុំចាប់យកជំនាញមួយនេះគឺ ទីមួយអាចនិយាយបានថាស្រលាញ់ ប៉ុន្តែមិនស្រលាញ់​ខ្លាំងនោះទេ ទីពីរគឺខ្ញុំចង់ឱ្យប្រទេសកម្ពុជារបស់យើងពោរពេញទៅដោយអ្នកដែលចេះសរសេរអក្សរខ្មែរបានត្រឹមត្រូវ ហើយអ្វីដែលសំខាន់គឺចង់ជួយសង្គ្រោះអក្សរជាតិយើងហ្នឹងឯង។

Q: តើជំនាញអក្សរសាស្ត្រខ្មែរនេះផ្តល់គុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ?

A:ទាក់ទងជាមួយអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ បើនិយាយពីគុណសម្បត្តិ ជាមួយការសិក្សាស៊ីជម្រៅ ឬចេះស្ទាត់ជំនាញ គឺទីមួយយើងអាចក្លាយជាគ្រូបង្រៀនអក្សរសាស្រ្តភាសាខ្មែរ ទីពីរយើងអាចយកជំនាញរបស់យើងនឹងយកទៅប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃដូចជាការសរសេរ ការផ្សព្វផ្សាយនានា ជាពិសេសអ្នកខាងសារព័ត៌មាន គឺចាំបាច់ណាស់ត្រូវតែចេះនូវអក្សរសាស្ត្រនេះឯង មិនអាចសរសេរផ្តេសផ្តាស ប៉ាតណាប៉ាតណីដោយមើលមិនយល់ ស្តាប់មិនកើតនោះទេ ទីបី យើងអាចចងក្រងសៀវភៅ ធ្វើជាឯកសារទុកឲ្យក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ ដូចយើងបានដឹងហើយកន្លងទៅឯកសារនៅប្រទេសកម្ពុជាយើងវាខ្វះខាតច្រើនណាស់ ហើយរាល់ថ្ងៃភាគច្រើនយើងមានតែឯកសារបារាំង ដូចជាសិលាចារឹកខ្លះដែលបារាំងបានបកប្រែមក​ឱ្យ បើខ្មែរយើងខ្លួនឯងវិញមិនទាន់ឃើញមានអ្នកណាខ្នះខ្នែងទៅលើរឿងអស់ហ្នឹងច្រើន ចឹងអក្សរសាស្រ្តខ្មែរបើនិយាយឲ្យមែនទែនទៅគឺមានគុណសម្បត្តិច្រើនព្រោះមែកធាងវាច្រើន មានទាំងភាសាវិទ្យា សង្គមវិទ្យា ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងអក្សរសិល្ប៍ជាដើម។

បើនិយាយពីគុណវិបត្តិវិញ​ សម្រាប់អ្នកសិក្សាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរគឺខ្វះខាតឯកសារក្នុងកាសិក្សារស្រាវជ្រាវ ហើយការសិក្សាអក្សរសាស្រ្តនេះគឺទាមទារឲ្យយើងអានសៀវភៅឲ្យច្រើន ដែលធ្វើឱ្យអ្នករៀនពិបាកខ្លះដែរ ពីព្រោះអក្សរសាស្ត្រខ្មែរមិនដូចរូប គណិត គីមីទេដែលត្រូវមានរូបមន្តដើរនោះទេ។

Q:តើអ្វីទៅជាគ្រឹះសំខាន់បំផុតសម្រាប់អ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ?

A: គ្រឹះសំខាន់បំផុតសម្រាប់អ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរគឺការស្រាវជ្រាវ ការសិក្សាអំពីឬសគល់នៃពាក្យ ឬឯកសារមួយចំនួន ហើយឧស្សាហ៍អាន បើយើងខ្វះការអានវាពិបាក អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ អ្នកអក្សរសាស្រ្តគឺទាមទារការអានឱ្យបានច្រើនដើម្បីឲ្យដឹងច្បាស់ទៅលើអក្សរសាស្រ្តជាតិ។ ហើយគ្រឹះដែលសំខាន់បំផុតរបស់អ្នកសិក្សាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរគឺការអាន មើល គិត ពិចារណា មិនថាមុខវិជ្ជាមួយណាទេគឺត្រូវមាន សុ ចិ បុ លិ។ យើងពុំអាចរៀនច្បោលៗបានទេហើយអ្វីដែលសំខាន់គឺត្រូវមានទឡ្ហីករណ៍លក្ខណៈវិទ្យាសាស្រ្ត មិនមែនអាងតែវិទ្យាសាស្រ្តសង្គមឆ្លើយប៉ាតណាប៉ាតណី គេសួរមកឆ្លើយច្បោលៗលំៗបាននោះទេ។

Q: សម្រាប់ជំនាញអក្សរសាស្ត្រខ្មែរពេលដែលបញ្ចប់ឆ្នាំសិក្សា តើយើងអាចបម្រើការងារអ្វីបាន?

A: នៅពេលរៀនចប់បរិញ្ញាប័ត្រផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ ចេញទៅរកការងារធ្វើយើងមិនផ្តោតខ្លាំងទៅលើគ្រូបង្រៀននោះទេ។ ជាក់ស្តែងបច្ចុប្បន្នអ្នកដែលរៀនអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ជាទូទៅគាត់ធ្វើជាអ្នកនិពន្ធ នាយកនិពន្ធ បណ្ណាធិការ គ្រូបង្រៀន ពិធីករឬពិធីការនី អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នករដ្ឋបាល មន្ត្រីក្របខ័ណ្ឌនៅតាមក្រសួងស្ថាប័ននានា ឬអាចក្លាយទៅជាអ្នកសរសេររឿង ឬប្រលោមលោក ឬជាអ្នកវិភាគសង្គមទូទៅ។

Q: ជាចុងក្រោយតើបងមានសំណូមពរ និងមតិយោបល់អ្វីខ្លះផ្តាំទៅដល់ប្អូនៗនិស្សិតឆ្នាំក្រោយៗ?

A: ក្នុងនាមខ្ញុំជានិស្សិតអក្សរសាស្ត្រគឺខ្ញុំសូមអំពាវនាវ និងសំណូមពរដល់ក្មេងៗដែលគាត់ស្រលាញ់ចូលចិត្តជំនាញមួយនេះ ព្រោះថាការរៀនអក្សរសាស្ត្រមិនអាចចេះតែរៀនៗបាននោះទេ ទាល់តែស្រលាញ់ មាននិស្ស័យ ហើយមានការតាំងចិត្តណាស់ទើបអាចរៀនបាន ម្យ៉ាងទៀតមិនមែនតែអក្សរសាស្ត្រខ្មែរទេរៀនអ្វីក៏ដោយ គ្រប់មុខជំនាញទាំងអស់គឺត្រូវផ្តោតហើយស្រលាញ់ណាស់​ ព្រោះអ្វីដែលយើងរៀនអត់ស្រលាញ់ចូលចិត្តគឺពិបាកធ្វើចិត្តទទួលយកណាស់ ទាល់តែស្រលាញ់ប្តូរផ្តាច់ ធ្វើម៉េចទាល់តែរៀនឲ្យស៊ីជម្រៅ ពិស្តារទៅលើអស់ហ្នឹងបានយើងអាចទៅចាប់យកមុខជំនាញផ្សេងៗបាន នេះជាការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ។

Q: អរគុណច្រើនបង សម្រាប់ការចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃរបស់បងក្នុងការចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងការយល់ឃើញលើការរៀនអក្សរសាស្រ្តខ្មែរនេះដល់ប្អូន ជាពិសេសយុវជនជំនាន់ក្រោយ។​ អរគុណច្រើន ជម្រាបលាបង៕

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចេញថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ លោក សោម ស៊ីថា ប្រធានគម្រោងអភិរក្សប្រចាំខេត្តកោះកុង និងមេគង្គនៃអង្គការ WCS នេះជាលើកទីមួយ ដែលអណ្តើកហ្លួងចិញ្ចឹមនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលបានពង ពេលដែលមេអណ្តើកហ្លួងទាំងនេះត្រូវបានយកមកចិញ្ចឹមថែទាំតាំងពីឆ្នាំ២០០៦មក។

«ក្រុមការងារនឹងពិភាក្សាគ្នាថាតើត្រូវសាងសង់សម្បុក សិប្បនិម្មិតដើម្បីភ្ញាស់ពង ឬមួយក៏ទុកអោយញាស់ក្នុងសភាពដើម»។

លោកស្ទីវឹន ផ្លាត(Steven G. Platt) អ្នកជំនាញផ្នែកឧរង្គសត្វ និងថលជលិកនៃអង្គការWCS ប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា នេះជារឿងដ៏រំភើប និងសំខាន់មួយដែលមិនគួរអោយជឿថា ប្រភេទសត្វអណ្តើកហ្លួងដ៏កម្របែបនេះអាចពងបាន។ ការបង្កកំណើតរបស់សត្វអណ្តើកហ្លួងដែលយកមកចិញ្ចឹមគឺជាគោលដៅអភិរក្សមួយសម្រាប់ស្ដារប្រភេទអណ្តើកហ្លួងដែលជិតផុតនេះឡើងវិញនៅកម្ជុជា។

លោកបាននិយាយថា «យើងរំពឹងថា គម្រោងនឹងអាចជំរុញការបង្កាត់ប្រភេទអណ្តើកនេះបានចំនួនច្រើននៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនេះ និងអាចយកទៅលែងចូលក្នុងទីជម្រកធម្មជាតិរបស់វាវិញ»។

លោកអ៊ុក វិបុល ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិរក្សជលផល បានមានប្រសាសន៍ថា នេះជាមោទនភាពដ៏អស្ចារ្យហើយបានលើកទឹកចិត្តនិងគាំទ្រពេញទំហឹង ព្រមទាំងបន្តកិច្ចការស្រាវជ្រាវនេះទៀតដើម្បីសម្រេចគោលដៅនាពេលអនាគត។

លោកអ៊ុក វិបុល បាននិយាយថា «យើងសង្ឃឹមថា អណ្តើកហ្លួងដែលជាប្រភេទជិតផុតពូជនេះនឹងមានវត្តមានរស់នៅយូរអង្វែងសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយៗទៀត»។

សូមរំលឹកថា បច្ចុប្បន្នមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សសត្វល្មូនកោះកុង មានអណ្តើកហ្លួងចំនួន១៩២ក្បាល។ អណ្តើកហ្លួងជំទង់ចំនួន ៩៦ក្បាល ត្រូវបានលែងចូលទៅក្នុងទីជម្រកធម្មជាតិវិញចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥មកម្ល៉េះ ហើយក្រុមការងារគ្រោងនឹងលែង៥០ក្បាលទៀតនៅចុងឆ្នាំ២០២១ខាងមុខនេះ។

អណ្តើកស្ទើរជំទង់ និងជំទង់នៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលនេះត្រូវបានចិញ្ចឹមថែទាំនៅក្នុងស្រះបង្កកំណើតចំនួន៤ ចំណែកឯអណ្តើកតូចៗត្រូវបានដាក់ចិញ្ចឹមក្នុងអាងធំធ្វើពីប្លាស្ទីកមុននឹងផ្ទេរចូលក្នុងស្រះបង្កកំណើត៕