មាស មល្លិកា (Meas Molika) – Newsroom Cambodia

Cambodia’s Internet May Soon Be Like China’s: State-Controlled

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sat, 15 Jan 2022 10:25:42 +0000

Under a new decree, all web traffic will be routed through a government portal. Rights groups say a crackdown on digital expression is about to get worse.

Full story here: https://www.nytimes.com/2022/01/15/business/cambodia-arrests-internet.html

បទយកការណ៍៖ ជីវភាពអ្នកនេសាទតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គកាន់តែយ៉ាប់យឺន ខណៈទិន្នផលត្រីស្រុតចុះខ្លាំង

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sat, 14 Aug 2021 16:00:18 +0000

ប្តីប្រពន្ធនេសាទមួយគូ មានញើសពេញផ្ទៃមុខ ដៃកំពុងប្រញាប់វេញមងស្របជើងកំពុងកន្រ្តាក់ទាញខ្សែមងដែលជាទង្វើរនៃការរំដោះមងដែលជំពាក់គ្នាបន្ទាប់ពីនេសាទត្រីរួច។ ការប្រមូលផលត្រីឆ្នាំនេះមិនសូវល្អទេសម្រាប់ពួកគាត់ដោយសារតែទឹកទន្លេរាក់ជាងមុន ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងច្រាំងទន្លេបានបាក់ជាដើម។

អ្នកស្រីណាត់ ត្រីឌីយ៉ាស ៤០ឆ្នាំ និងលោកឌិន ស្គាលលេះ អាយុ៤២ បាននិយាយថាទិន្នផលត្រីចាប់ផ្ដើមថយចុះពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដោយកាលពីប្រមាណជិតដប់ឆ្នាំមុន អាចរកបានក្នុងមួយថ្ងៃខ្ទង់ ១០០គីឡូ ប៉ុន្តែឥឡូវអាចរកត្រីបានសឹងតែមិនបាន ១០គីឡូផង។

អ្នកស្រីណាត់ ត្រីឌីយ៉ាស និងលោកឌិន ស្គាលលេះ កំពុងវេញខ្សែរមងលើទូកនៅត្រើយម្ខាង នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ រូបភាព៖ ឆន រស្មី

លោកស្គាលលេះ បាននិយាយមួយៗភ្ជាប់ជាមួយទឹកមុខស្រងូតស្រងាត់ថា៖ «ឥឡូវតាំងពីខែទឹកឡើងមកនេសាទមួយថ្ងៃមិនដល់១០ម៉ឺនផងហ្នឹង កាលពីមុនរកបាន១០០គីឡូយ៉ាងតិច តែតម្លៃវាក៏ថោកដែរខ្ទង់១០០០ ហើយថ្លៃអស់ហើយ៣០០០ហ្នឹង»។

គ្រួសារនេសាទមួយនេះគឺស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកនេសាទជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានសម្ភាសនាពេលថ្មីៗនេះថា ពួកគាត់បានជួបការលំបាកក្នុងការនេសាទ ហើយអ្នកផ្សេងទៀតក៏បានពិចារណាថាឈប់ធ្វើនេសាទផងដែរដើម្បីរកការងារសំណង់ និងលក់បន្លែ។

ព្រះអាទិត្យរៀបនឹងអស្ដង្គតចាំងលើផ្ទៃទឹកទន្លេបញ្ចេញនូវពន្លឺព្រិចៗ ពណ៌លឿងឆ្អិនឆ្អៅ គួរជាទីគយគន់ មនុស្សម្នានាំគ្នាមកធ្វើលំហាត់ប្រាណ លំហែអារម្មណ៍ គយគន់ទិដ្ឋភាពស្រស់ត្រកាលតាមបណ្តោយសួនច្បារទល់មុខអគារខ្ពស់ស្កឹមស្កៃពណ៌ពងមាន់កំពុងឈរបង្អួតខ្លួននៅខាងត្រើយម្ខាង។

មនុស្សជាច្រើនស្គាល់កន្លែងនេះថាជាសណ្ឋាគារសុខា ដែលជាលំដាប់ផ្កាយប្រាំ ព័ទ្ធទៅដោយមនុស្សម្នាជាច្រើន ខ្លះកំពុងធាក់កង់ ខ្លះកំពុងហាត់ប្រាណ ដោយដើរដាក់កាសស្តាប់តន្រ្តីបណ្តើរ ភ្នែកសំឡឹងមើលទេសភាពតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គ ខណៈទូកនេសាទតូចៗជាង ១០ ចតប្របនឹងច្រាំងទន្លេ។

អ្នកខ្លះកំពុងជជែកគ្នាលេងក្នុងទូក ខ្លះកាន់មង ទាំងដែលទូកកំពុងយោលយោគចុះឡើងតាមកម្លាំងនៃរលកទឹកដោយខ្យល់បក់ខ្លាំងៗ។ ពួកគាត់ហាក់មិនពុលនឹងរលកនោះទាល់តែសោះ។

លោកស្គាលលេះបានលើកឡើងថាមូលហេតុចំបងដែលធ្វើឱ្យផលត្រីធ្លាក់ចុះនេះមានដូចជា ផ្ទៃទឹកទន្លេរាក់ និងមានការបាក់ចាំងទន្លេជាដើម។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «តាមខ្ញុំសង្កេតមើលទឹកហ្នឹងរាក់ កាលណាតែទឹកនេសាទរាក់ត្រីចុះអត់ទៅដល់ទន្លេសាប អ៊ីចឹងវារស់នៅតាមៗហ្នឹងចឹងគេនេសាទអស់ហើយ ទឹករាក់មែនទែនអាចឈរដល់»។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ លោកងួត វុធ្ធី មានអាយុ៣០ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកនេសាទតាំងពីតូចដោយរៀនចេះពីឪពុក បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះទិន្នផលត្រីមានការធ្លាក់ចុះហើយ ក្នុងស្ថានភាពមិនប្រាដកប្រជាបែបនេះលោកជ្រើសរើសការស៊ីឈ្នួលឱ្យគេដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព។

លោកងួត វុធ្ធី ជាអ្នកនេសាទជនជាតិខ្មែរនៅកោះអរិក្សត្រ កំពុងយោងអង្រឹងកូនស្រីនៅក្រោមផ្ទះ ថ្ងៃទី៣០ កក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ រូបភាព៖ មាស មល្លិកា

លោកបាននិយាយបណ្ដើរ យោលអង្រឹងកូនបណ្ដើរថា «មួយរយៈហ្នឹងអត់សូវមានត្រីមានតិចតួច បានតែមួយហូបៗចឹងវាអត់សូវបានច្រើន មួយថ្ងៃពីរ បីគីឡូប៉ុន្នឹង អត់ដែលបានច្រើនដូចមុន ប៉ុន្មានឆ្នាំមុនត្រីច្រើនកាលមុនរាយមង ១០ ទៅ ១៥ម៉ឺន ឥឡូវហ្នឹងរកតែមួយខែ ពីរខែ ដើរបាញ់ថ្នាំស្វាយគេ កាត់ស្មៅឱ្យគេ យើងរកបានមួយឆាវៗតិចតួច មិនមែនរកបាន រកបានរហូត»។

លោកដដែល ដែលជាអ្នកស្ថិតនៅឃុំស្វាយជ្រំ ស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល ខេត្តកណ្ដាល លើកឡើងថាមូលហេតុដែលទិន្នផលត្រីថយចុះបែបនេះមកពីមូលហេតុមួយចំនួនដូចជា មានកប៉ាល់ឆ្លងកាត់ច្រើនដែលធ្វើឱ្យរហែកមង និងមានកំណាត់ឈើ សម្រាមនៅពេញទន្លេ។

អ្នកស្រីរស់ ម៉ាស់ ដែលជាជនជាតិឥស្លាម ហើយក៏អ្នកនេសាទត្រីដែលស្ថិតនៅផ្សារច្រាំងចម្រេះ ខណ្ឌឬស្សីកែវ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាអ្នកស្រីរស់នៅជាមួយមុខរបរនេសាទត្រីនេះតាំងពីអ្នកស្រីធំដឹងក្ដីមកម្លេះ។

អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា មួយឆ្នាំចុងក្រោយនេះកាន់តែមានភាពលំបាកជាខ្លាំងក្នុងការនេសាទ ដោយសារតែខ្សត់ត្រីធ្លាប់តែរដូវនេះមានទូកនេសាទចេញច្រើនបែរមកឆ្នាំនេះគ្មានអ្នកណាចេញនេសាទទៀតនោះទេ ហើយការខ្សត់ត្រីនេះប្រហែលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

អ្នកស្រី រស់ ម៉ាស់ ដែលជាអ្នកនេសាទជនជាតិឥស្លាមនៅផ្សារច្រាំងចម្រេះ ខណ្ឌឬស្សីកែវ ថ្ងៃទី៣១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ រូបភាព៖ ឆន រស្មី

អ្នកស្រីបានបន្តថា៖ «សម្រាប់តែឆ្នាំនេះទេដែលពិបាករកត្រីកូនចេញទៅរករាល់ថ្ងៃរកមួយថ្ងៃពេញពេលមកវិញរកត្រីបានត្រឹម៤-៥ត្រីតែប៉ុណ្ណោះស្ទើតែរកមួយសម្លមិនបានផង តែបើប្រៀបធៀបទៅ៥-៦ឆ្នាំមុនខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់ពីមុនសម្បូរហើយរកបានសម្រាប់លក់ដូរទៀតផង ភ្ញៀវវិញមកយកដល់ៗកន្លែងម៉ង់»។

អ្នកស្រីវ័យ៥៨ឆ្នាំរូបនេះបានបន្ថែមថា ក្រៅពីរកក្នុងភូមិសាស្ត្ររបស់អ្នកស្រីមិនបានអ្នកស្រីក៏ហ៊ានទៅនេសាទកន្លែងណាផ្សេងទៀតគ្រប់ជនជាតិចាមដែលរស់នៅទីនោះបានត្រឹមរាយមងក្នុងបរិវេណនេះដោយសារតែមិនស្គាល់ពីទីតាំងកន្លែងផ្សេងច្បាស់ហើយបានត្រឹមតែធ្វើការនេសាទជុំវិញដែលខ្លួនឯងកំពុងរស់នៅ។

អ្នកស្រីបានលើកឡើងថា៖ «បើនៅតែពិបាកនេសាទដូចសព្វថ្ងៃនេះ ខ្ញុំប្រហែលឈប់នេសាទហើយដើរធ្វើការសំណង់ ឬបះបន្លែបន្តិចបន្ទួចលក់វិញដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងការរស់នៅ»។

អ្នកស្រីញែម ផល្លី អាយុ៣៨ឆ្នាំ ជាអ្នកនេសាទនៅ ភូមិផ្សារព្រែកក្ដាម ឃុំកោះចិន ស្រុកពញ្ញាឮ ខេត្តកណ្តាល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ពីមូលហេតុការនេសាទត្រីក្នុងឆ្នាំនេះថាមិនបានគឺដោយសារខ្យល់ខ្លាំង និងទឹកឡើងជាលំដាប់។

អ្នកស្រីបានបន្យល់ថា បញ្ហាទឹកឡើងខ្យល់ចាប់ផ្ដើមបក់ខ្លាំង ចក កំប្លោក អណ្តែត ធ្វើឲ្យមានការលំបាកក្នុងការនេសាទ ពិសេសសម្រាប់រាយមង ទោះខែនេះជាខែដែលគេបិទនេសាទក្ដី តែបិទសម្រាប់តែត្រីតូចៗប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ត្រីធំគេបន្តនេសាទតាមធម្មតា ហើយវាក៏អាចប៉ាន់ស្មានបានថាបរិមាណត្រីឆ្នាំនេះឡើងឬក៏ចុះ។

អ្នកស្រី ញែម ផល្លី ជាអ្នកប្រកបរបបនេសាទស្ថិតនៅជិតស្ពានព្រែកក្តាម ខេត្តកណ្តាល កំពុងផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយក្រុមការងារNewsroom Cambodia ថ្ងៃទី៣១ កក្កដា ២០២១។ រូបភាព៖ ធឹម សុភក្រ

អ្នកស្រីបានបន្តថា «ឆ្នាំនេះរកមួយថ្ងៃបានត្រីត្រឹមតែ ២គីឡូហ្នឹងអស់ បើប្រៀបធៀបទៅឆ្នាំមុនៗមួយថ្ងៃ រកបានប្រហែល១ ០គីឡូ បញ្ហារកត្រីមិនបានមិនមកពីខ្សត់ត្រីខ្លាំងពេកនោះទេតែបញ្ហាធំរបស់ ខ្ញុំមកពីខ្យល់ខ្លាំងធ្វើឲ្យចេញទូកទៅនេសាទពុំបាន ក្នុងឆ្នាំមុនកាលដែលសម្បូរត្រីក្នុងមួយថ្ងៃអាចរកប្រាក់ចំណូលបានជិត ២០ម៉ឺន តែសម្រាប់ឆ្នាំនេះគឺចប់ហ្មង រកតែ ៥ម៉ឺនក្នុងមួយថ្ងៃ មិនបានផង»។

ជាស្រ្តីដែលមានកូន ៦នាក់នៅក្នុងបន្ទុកបានបន្ថែមថា «ដំណោះស្រាយក្នុងការរកប្រាក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារពឹងផ្អែកលើការនេសាទនេះតែឥឡូវកាន់តែពិបាក ខ្ញុំនិងសម្រេចឱ្យកូនៗច្បង ២នាក់ ទៅដើរធ្វើការនៅខាងក្រៅដើម្បីដោះទាល់»។

លោកវេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានលើកឡើងថា អ្នកនេសាទមានការកើនឡើងរួមជាមួយវិធីសាស្រ្តនៃការចាប់ត្រីមានបច្ចេកទេសខ្ពស់ និងបទល្មើសច្រើន។

លោកបានបន្ថែមថា ការប្រែប្រួលបរិយាកាស របបទឹកជំនន់ និងការប្រែប្រួលនៃការប្រើប្រាស់ដី និងលំនៅដ្ធាននិងកក្ដាមួយចំនួនទៀត។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «តម្រូវការត្រីមានការកើនឡើងដោយសារកំណើនប្រជាជន សុខសន្តិភាព និងកំណើនសេដ្ធកិច្ចល្អក្នុងរយះពេលជាង២០កន្លងទៅ»។

លោកឱម សាវ៉ាត នាយកប្រតិបត្តិសម្ព័ន្ធដើម្បីអភិរក្សធនធានជលផល បានបញ្ជាក់ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាការនេសាទដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ខុសច្បាប់ ធ្វើឱ្យស្ទះផ្លូវរបស់ប្រភេទត្រីមួយចំនួនទៅពងបាន គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានារួមមាន ការបូមខ្សាច់ គម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនី។

បូករួមទាំង ភាពមិនប្រក្រតីនៃលំហូរទឹក ដោយនៅរដូវប្រាំងបែរជាមានទឹកច្រើន ផ្ទុយមកវិញនៅរដូវវស្សាបែរជាមានកម្រិតទឹកតិចទៅវិញ ដោយសារការប្រើប្រាស់ទំបន់វារីអគ្គិសនីដែលត្រូវការទម្លាក់ទឹកនារដូវប្រាំង ទាំងនេះសុទ្ធសឹងជាដើមចមនៃការខ្សត់ត្រីធម្មជាតិ។ នេះយោងតាមការអះអាងរបស់លោកលោកឱម សាវ៉ាត។

លោកឱម សាវ៉ាត បាននិយាយថា «កាលណាមានទំនប់ច្រើន គឺស្ទាក់ទឹក កាលណាស្ទាក់ទឹកវាធ្វើឱ្យបម្រែបម្រួលកម្ពស់ទឹក។ ធម្មតានៅក្នុងខែកក្កដា ឬ ខែសីហា កញ្ញា គឺជាពេលវេលាដែលរលាយទឹកកកនៅភ្នំទីប៉េ ហូរធ្លាក់មកតំបន់ទំនាបទន្លេមេគ្គងខាងក្រោម បឹងទន្លេសាបយើង»។

ពីដើមឡើយអត់មានទំបន់វារីអគ្គិសនីច្រើនទេ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះវាមានច្រើន។ អញ្ចឹងហើយមានការប្រែប្រួលហើយកម្ពស់ទឹក […] ខ្មែរយើង យើងធ្វើ(ទំបន់វារីអគ្គិសនី) តែ១ ទេ ប៉ុន្តែវៀតណាមធ្វើដល់ទៅ៦ »។ នេះយោងតាមលោកឱម សាវ៉ាត ។

អ្នកជំនាញរូបនេះបានយល់ឃើញថា ការធ្លាក់ចុះទិន្នផលត្រីនារដូវកាលនេះថា ក៏ដោយសារជារដូវបិទនេសាទផងដែរ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលអនុញ្ញាតឱ្យនេសាទដោយប្រើមង មានសំណាញ់ត្រឹម ២ ទៅ ៣សង់ទីម៉ែត្រ រហូតដល់ថ្ងៃ១ ខែតុលា ទើបមានការបើកឱ្យមានការនេសាទជាធម្មតាវិញ។

លោកឱម សាវ៉ាត បាននិយាយថាមានកំណើនបទល្មើសនេសាទ ហើយវាចេះតែបន្តកើតមានឡើងដែលសកម្មភាពទាំងអស់នោះរួមមាន ការប្រើសំណាញ់ចាប់ត្រីលើសពី ៥០ម៉ែត្រ ការប្រើប្រាស់សន្ទូចលើសពី ១ផ្លែឡើង ដែលលើសពីចំនួនកំណត់ ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឆក់ត្រីបែបក្ តៅនិងត្រជាក់មានការកើនឡើង។

លោកម៉ៅ ហាក់ អគ្គនាយករងទទួលបន្ទុកកិច្ចការបច្ចេកទេសនិងជាប្រធាននាយកដ្ឋានជលសាស្រ្តក្រសួងធនធានទឹកបានបញ្ជាក់ថាយោងតាមព្រឹត្តិបត្រព្យាករណ៍ ទឹកនឹងស្រក ស្រកមែន ប៉ុន្តែមិនមែនមានន័យថាទាបនោះទេ ហើយបានបន្តថាទឹកទន្លេ បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន វាខ្ពស់ជាង។

លោកបានបន្តថា ស្ថានភាពកម្ពស់ទឹកមិនអាចគ្រប់គ្រងបានទេ ពីព្រោះអាស្រ័យទៅនឹងរបាយណ៍ទឹកភ្លៀង។ «កម្ពស់ទឹកនេះវាឡើងវាចុះអញ្ចឹងហើយ តិចវាឡើងវិញហើយ។ កាលណាមានភ្លៀងនៅអាងទន្លេមេគង្គ ទឹកវាឡើងហើយ»៕

សាលារាជធានីចេញបម្រាមផ្អាកសកម្មភាពនានា ចាប់ពីម៉ោង៩យប់ រហូតដល់ម៉ោង៣ ទៀបភ្លឺ រយៈពេល១៤ថ្ងៃ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Fri, 30 Jul 2021 02:01:02 +0000

រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានចេញបម្រាមគោចរមិនឱ្យមានការធ្វើចរាចរណ៍ និងសកម្មភាពផ្សេងៗ ចាប់ពីម៉ោង ៩ យប់រហូតដល់ម៉ោង៣ ទៀបភ្លឺ ក្នុងភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញរយ:ពេល១៤ ថ្ងៃរាប់ចាប់ពីម៉ោង២៣:៥៩ នាទីរំលងអធ្រាតឈានដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដានេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ដើម្បទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ចេញនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដានេះបញ្ជាក់ថា ត្រូវផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននូវសកម្មភាពការងារ ឬអាជីវកម្មដែលបង្កហានិភ័យខ្ពស់នៃការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ នានារួមមាន សាលារៀនទាំងរដ្ឋ និងឯកជន អាជីវកម្ម ក្លឹបកម្សាន្តគ្រប់ប្រភេទ រមណីយដ្ឋាននានា អាជីវកម្មម៉ាស្សាគ្រប់ប្រភេទ ហាងលក់គ្រឿងស្រវឹង ព្រមទាំងរោងភាពយន្ត និងមជ្ឈមណ្ឌលកីឡាគ្រប់ប្រភេទ។

សាលារាជធានីក៏បានហាមការជួបជុំដែលមានចំនួនមនុស្សលើសពី ១០ នាក់ នៅទីសាធារណ: លើកលែងចំពោះការជួបជុំក្នុងសមាជិកគ្រួសារ ពិធីបុណ្យសព ស្ថាប័នសាធារណ: ការជួបជុំរបស់បុគ្គលិកសុខាភិបាលក្នុងការបំពេញភារកិច្ចដូចជាការយកសំណាក និងការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ១៩ ការជួបជុំរបស់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចគ្រប់លំដាប់បំពេញការងារ ការជួបជុំក្នុងសាលាជម្រះក្តី និងការជួបជុំដែលចាំបាច់ក្នុងគោលបំណងបម្រើផលប្រយោជន៍សាធារណ: ត្រូវបានលើកលែង។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសដដែលនោះបញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងករណីរកឃើញថាបុគ្គល ឬ នីតិបុគ្គលទាំងឡាយណា ដែលបំពានវិធានការនេះ ត្រួវអនុវត្តទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល និងទណ្ឌកម្មច្បាប់ រួមមានការផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណ:ចំពោះបុគ្គលល្មើស ស្របតាមច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវ និងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ថរផ្សេងទៀត និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធជាធរមាន ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ»។

ករណីលើកលែងក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្តបម្រាមគោចរនេះ មានដូចជា ការធ្វើដំណើររបស់មន្រ្តីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ មន្រ្តីការទូត អ្នកសារព័ត៌មាន អ្នកដំណើរតាមផ្លូវអាកាស បុគ្គលិកបម្រើការនៅអាកាសយានដ្ឋាន ការធ្វើដំណើរដោយមូលហេតុសុខភាពបន្ទាប់ (មិនលើសពីសមាជិក៤ នាក់) ការធ្វើដំណើរទៅលំនៅដ្ឋានរបស់បុគ្គលបញ្ចប់ការធ្វើចត្តាឡីស័ក អ្នកជំងឺចេញពីមន្ទីរពេទ្យ ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងគ្រឿងបរិភោគគ្រប់ប្រភេទក៏ត្រូវបានលើកលែង ប៉ុន្តែមិនត្រូវលើសពី២ នាក់ ព្រមទាំងការដឹកជញ្ជូនទំនិញយុទ្ធសាស្រ្តរបស់រដ្ឋក៏ត្រូវបានលើកលែង សេវាសង្គ្រោះបន្ទាន់សុខាភិបាលទាំងរដ្ឋនិងឯកជន និងករណីចាំបាច់ដទៃទៀតនៃសេវាសាធារណ:រួមមាន ឱសថស្ថាន សេវាពន្លត់អគ្គីភ័យ សេវាផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនី និងទឹកស្អាតជាដើម ដែលរួចពីបម្រាមគោចរនេះបាន៕

បទយកការណ៍៖ ជីវភាពអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធកាន់តែទាល់ច្រក ខណៈតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈបន្តកើនឡើងក្នុងវិបត្តិកូវីដ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Thu, 29 Jul 2021 07:48:05 +0000

នាថ្ងៃត្រង់បើកថ្ងៃចែស លាយខ្យល់បក់តិចៗផង នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍សមជាថ្ងៃមានមនុស្សអ៊ូអរដោយអ្នកដំណើរទៅមកច្រើនតាមដងផ្លូវ។ មានកង់បីសារីថ្មីដែលគេនិយមហៅថា Passapp បរចុះឡើងគ្មានអ្នកដំណើរដើម្បីរកភ្ញៀវ អ្នករត់កង់បីខ្លះទៀតសំចតនៅតាមរបងសាលា និងផ្ទះគេនៅក្នុងបុរីពិភពថ្មី និងខ្លះទៀតចតសរសៀរតាមចិញ្ចើមផ្លូវ។

បុរសវ័យកណ្តាល់ជាង ពាក់អាវពណ៌លឿងឆ្នូតសដៃវែង កំពុងអង្គុយសំកុកលើរ៉ឺម៉កកង់បីខ្មែរ ហើយនិយាយជាមួយមិត្តរួមវិស័យដឹកអ្នកដំណើរដូចគ្នា។ ខុសពីគាត់ មិត្តរបស់គាត់មានម៉ូតូកង់បីដែលគ្រប់គ្នាស្គាល់ថាជាកង់បីឥណ្ឌានោះ។ កំពុងតែនិយាយគ្នា ស្រាប់តែកង់បីឥណ្ឌាបរចេញទៅ នៅសល់តែបុរសវ័យជាងពាក់កណ្តាល សម្បុរសណ្តែកបាយ ជាមួយសក់រួញអង្គារដីពណ៌ខ្មៅរូបនេះ មិនចេញម៉ូតូកង់បីខ្មែររបស់ខ្លួនទៅណាដូចកង់បីឯទៀតទេ។ ដោយឡែកលោកបែរជាចុចទូរស័ព្ទចុះឡើង ហាក់កំពុងឆែកមើលទូរស័ព្ទដៃខ្លួនបណ្តើរដែលទំនងជាកំពុងទន្ទឹងរងចាំនរណាខលមក រីឯភ្នែកទាំងគូឆ្លៀតរំពៃរកមនុស្សម្នាឆ្លងកាត់ទីនោះក្រែងមានអ្នកហៅដើម្បីជិះ។

បុរសម្នាក់នោះគឺជាអ្នកប្រកបរបររត់កង់បីខ្មែរដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត ដែលតែងចាំម៉ូយនៅម្តុំបរិវេណបុរីពិភពថ្មី ផ្សារឈូកមាស។ លោកមានឈ្មោះថា សុខ វណ្ណនី ជាអ្នកស្រុកខេត្តបាត់ដំបង លោកបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា លោកចិញ្ចឹមជីវិតលើសេវាដឹកជញ្ជូនអាស្រ័យទោចក្រយានតាំងពីឆ្នាំ១៩៩១ មកម្ល៉េះ បើគិតមកទល់ឆ្នាំ២០២១នេះអស់រយ:ពេល៣០ឆ្នាំមកហើយ។

លោកសុខ សុវណ្ណនី

លោកបានត្អូញត្អែរពីបញ្ហាខ្សត់ភ្ញៀវដឹក ក្នុងរយ:ពេល២ ទៅ៣ ថ្ងៃនេះ ហើយលោកបាននិយាយថា មកទល់ថ្ងៃត្រង់នេះ រកបានតែលុយចំនួន ៧០០០រៀលប៉ុណ្ណោះពីការដឹកអតិថិជនបានតែម្នាក់តាំងពីព្រឹកមក។ ខណ:ដែលម៉ូតូរបស់លោក វណ្ណនីជាប្រភេទម៉ូតូដែលអាចចាក់បានតែប្រេងស៊ុបពែតែប៉ុណ្ណោះដែលជាប្រភេទប្រេងកំពុងមានតម្លៃឡើងដល់ ៤៦០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ លើសពីតម្លៃប្រភេទប្រេងឥន្ធន:ដទៃទៀត ដោយប្រេងសាំងធម្មតាមានតម្លៃស្មើ៤១០០ រៀលក្នុងមួយលីត្រ លោកមិនបានតំឡើងថ្លៃដឹកពីភ្ញៀវរបស់លោកនោះទេ។

ហេតុបែបនេះ បានធ្វើឱ្យលោកនិយាយទាំងជ្រួញចិញ្ចើមចេញជាផ្នត់ៗ ដោយទឹកមុខតានតឹងផងថា ៖ «តម្លៃធម្មតា ធ្លាប់យកប៉ុនណាយកប៉ុណ្ណឹង អត់ហ៊ានឡើងថ្លៃផង។ ហើយរាល់ថ្ងៃអត់មានទេ! អត់មានម៉ូយដឹក រកពីរ បី ថ្ងៃហើយ អត់ម៉ូយអ្នកជិះ! ហើយសាំងឡើងថ្លៃ ប្រសិនបើមានម៉ូយដឹក ក៏នៅតែយកតម្លៃដដែល អត់បានឡើង (តម្លៃ) ទេ»។

គាត់បានអះអាងថា រកបានអតិថិជនកាន់តែតិចទៅៗ ដោយភ្ញៀវរបស់គាត់ភាគច្រើនខ្លាចឆ្លងកូវីដ និងចាប់ផ្តើមលែងសូវហ៊ានធ្វើដំណើរទៅក្រៅញឹកញាប់ដូចកាលពីមុន។

បុរសដែលមានគ្រួសារក្នុងបន្ទុកចំនួន ៤នាក់ ជាមួយកូនតូចៗ២នាក់ បានអះអាងថាលោកត្រូវចំណាយលើថ្លៃប្រេងស៊ុបពែ ៤៦០០រៀលក្នុង១លីត្រ ជាអចិន្រ្តៃយ៍ទោះបីជាមួយថ្ងៃនោះមិនទទួលបានភ្ញៀវដឹកសូម្បីតែម្នាក់ក៏ដោយ ។

«អត់មានភ្ញៀវ ១ថ្ងៃ១លីត្រ ! គ្រាន់តែជិះទៅនឹងមកកន្លះលីត្របាត់ហើយទៅឈូកវ៉ា (ទីតាំងផ្ទះជួលរបស់លោក វណ្ណនី) ជួនកាលបានតែមកហើយ ល្ងាចឡើងទៅវិញ» នេះជាសម្តីដែលលោក វណ្ណនី អង្គុយលើកង់បីរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។

«កាន់តែស្ងាត់ទៅៗ ហើយ! បើឥណ្ឌាគេតផាសអ៊ែប (Pass app) គេមានខ្លះ។ ហើយយើងអត់មានតផាសអ៊ែប (Pass app) នឹងគេទេ។ សំខាន់គ្មានម៉ូយ បើម៉ូយអត់តេ (ខល) អត់ហើយ។ ឥឡូវម៉ូយអត់មានដើរទៅណាទេ គេខ្លាចកូវីដ […] តែយើងខ្លាចដែលធ្វើម៉េចបើយើងត្រូវតែមករក បើអត់រក អត់ (ចំណូល) ! កាន់តែយ៉ាប់ទៅៗហើយ…មួយថ្ងៃបានលុយ ៧០០០ (រៀល) ធ្វើអីគ្រប់? ចាក់តែសាំង!»។

លោកបានបញ្ជាក់ថាទោះបីជាក្រោយការបិទខ្ទប់ទីក្រុង លោកនៅតែពិបាកក្នុងការរកអ្នកដំណើរជិះកង់បីរបស់លោកជាខ្លាំងដោយយល់ថាមនុស្សម្នាមិនសូវហ៊ានចេញក្រៅច្រើនដូចសព្វមួយដង ហើយតម្លៃប្រេងស៊ុបពែឡើងថ្លៃបែបនេះទៀត រឹតតែមិនអាចរកផលចំណេញពីការដឹកភ្ញៀវបានបន្ថែមទៅទៀត។ អ្នកមកពីខេត្តបាត់ដំបងរូបនេះបានរៀបរ៉ាប់ទាំងក្តីអស់សង្ឃឹមថា៖ «ហើយឥឡូវឈប់រត់ម៉ូតូកង់បីទៅរកអី? យើងអត់មានតម្រិះវិជ្ជាក្នុងខ្លួន ហើយរត់ម៉ូតូឡើងចង់ស្លាប់ទៅវិញហើយ»។

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាពិសេសអ្នកប្រកបរបរជាអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភក្នុងការទ្រាំទ្រជីវភាពរបស់ខ្លួនក្នុងគ្រាលំបាកចំពេលទំនិញកំពុងឡើងថ្លៃ ដើរទទឹមគ្នានឹងពេលតម្លៃប្រេងឥន្ធន:នៅប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមកើនឡើងនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ដោយតម្លៃប្រេងសាំងធម្មតាឡើងដល់ ៤១០០រៀល/លីត្រ ប្រេងស៊ុបពែថ្លៃ ៤៦៤០រៀល/លីត្រ និង ប្រេងម៉ាស៊ូតថ្លៃ ៣៦៥០រៀល/លីត្រ។

ក្រឡេកមកមើលអ្នករត់កង់បីឥណ្ឌា ដែលប្រើប្រាស់កម្មវិធីអនឡាញក្នុងការរកភ្ញៀវដឹកវិញម្តង ដែលកំពុងអង្គុយសំកុកចាំភ្ញៀវនិងការហៅចូលរបស់អតិថិជនតាមទូរស័ព្ទដៃក្នុងកង់បីរបស់ខ្លួន បានបញ្ជាក់ថាទោះបីជាកង់បីឥណ្ឌាល្បីថាមិនចាក់សាំងក្តី ប៉ុន្តែកង់បីប្រភេទនេះនៅតែត្រូវការចាក់ទាំងប្រេងសាំងធម្មតា និងហ្គាសទើបអាចដំណើរការបាន។

លោកចន្ទ ពិសី អាយុ៤០ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកចាប់របររត់កង់បីឥណ្ឌាក្នុងរយ:ពេល ២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះបានប្រាប់ទាំងភ្នែកក្រហមចេញសរសៃ ដោយនឿយហត់ថា៖ «វាប៉ះពាល់ហើយ ដោយសារអី វាអត់មានមនុស្សដើរទេ រាល់ថ្ងៃអត់មានភ្ញៀវទេ បើរយ:ពេលតាំងពីព្រឹកដល់ស្មើនេះ […] បើនិយាយពី Booking Pass app [ការកក់] វិញ អត់រកអាលីញ អត់មានភ្ញៀវរក ដល់អញ្ចឹងពិបាកដែរ ព្រោះអីណាមួយសាំងក៏ឡើងថ្លៃ ហ្គាសក៏ថ្លៃ ប៉ុន្តែពួកខ្ញុំប្រើហ្គាសទេ ប៉ុន្តែហ្គាសក៏ថ្លៃដែរ។ […] ប៉ុន្តែឥឡូវឡើងមែនទែនអត់ចុះទេ ណាមួយសម័យនេះអត់មានមនុស្សទៀត។ ដល់អញ្ចឹង ពួកខ្ញុំពិបាកខ្លាំងម៉ងហ៎ា ប៉ុន្តែយើងមិនដឹងធ្វើយ៉ាងម៉េចទេអានឹង»។

តម្លៃហ្គាសកាលពីមុនត្រឹមតែ ១២០០រៀលតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនាពេលថ្មីៗនេះចាប់តាំងពីតម្លៃប្រេងសាំងឡើងដល់ ៤១០០រៀល មក ថ្លៃហ្គាសដែលលោកចាក់ក៏មានការកើនឡើងដូចគ្នាដែរ ពោលហក់ដល់ចន្លោះពី ២០០០ ទៅ ២២០០រៀលក្នុងមួយលីត្រ។ នេះជាការបញ្ជាក់ផ្ទាល់ពីលោកពិសី។

លោកពិសី បាននិយាយថាលោកនឹងផ្លាស់ប្តូររបរនេះ ទៅរកការដឹកជញ្ជូនទំនិញអនឡាញវិញព្រោះលោកគិតថាមិនអាចទប់ទល់ការចំណាយថ្លៃបង់កង់បីនេះឱ្យក្រុមហ៊ុនបាន ស្របពេលដែលអតិថិជនក៏ស្រុតចុះខ្លាំងជាលំដាប់ គួបផ្សំនឹងការឡើងថ្លៃហ្គាស និងសាំងថែមទៀត។ លោកបានបន្តថាមានតែបង្ខំចិត្តទាំងដែលកាលពីមុនលោកធ្លាប់លក់រ៉ឺម៉កកង់បីខ្មែរចោល ហើយប្តូរមកបញ្ចាំកង់បីឥណ្ឌា ប៉ុន្តែលោកមិននឹកស្មានថាមានវិបត្តិកូវីដ ទន្ទឹមនឹងការតំឡើងថ្លៃសាំងផងនោះការខិតខំរកចំណូលលើកង់បីឥណ្ឌាបែបឌីជីថលនេះ ត្រូវបាត់បង់នាពេលឆាប់ៗនេះ។

អ្នកស្រីស្រី អូន ដែលជាអ្នកលក់បន្លែនៅផ្សារអូរឬស្សី បានពន្យល់ពីបញ្ហាថ្លៃសាំងឡើងថ្លៃដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការលក់បន្លែរបស់អ្នកស្រីធ្លាក់ចុះខ្លាំង ព្រមទាំងធ្វើឱ្យអ្នកស្រីបង្ខំចិត្តដំឡើងតម្លៃបន្លែដែលធ្លាប់លក់ក្នុងតម្លៃសមរម្យរហូតដល់ពេលនេះបរិមាណនៃការលក់ចេញចេះតែថយចុះទៅៗ ដោយអតិថិជនមានការរអ៊ូរទាំពីការរកចំណូលមិនសូវបានហើយបន្លែឡើងថ្លៃទៀត។

«សាំងឡើងថ្លៃ ប្រេងឡើងថ្លៃ អ្នកភ្ជួរដីឱ្យយើងក៏ឡើងថ្លៃ។ ឧទាហរណ៍ថា ១ម៉ោង ៤ម៉ឺន (រៀល) ឥឡូវឡើង ៥ ម៉ឺន (រៀល) »។

អ្នកស្រីស្រី អូន

អ្នកស្រីបានបន្តថា ដោយត្រាក់ទ័រសម្រាប់ប្រើក្នុងការភ្ជួរដីដាំដំណាំប្រើប្រេងម៉ាស៊ូត ដោយកាលពីមុនអ្នកស្រីចំណាយទ្វេដងដល់ ៩ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយកាន ដោយកាលពីមុនវាមានតម្លៃ ៧ម៉ឺនរៀល ក្នុងមួយកានដែលកើនឡើងប្រមាណជា ២ម៉ឺនរៀល ឬ ៥ដុល្លារ។ ហើយថ្លៃឈ្នួលកម្មករករឡើងថ្លៃទទឹមគ្នាដែរ គឺមានការឡើងគុណ នឹង២ដង បើធៀបទៅនឹងថ្លៃឈ្នួលដាំដំណាំកាលពីមុនត្រឹម ១៥០០០រៀល ឡើងដល់ ៣០០០០រៀល។

អ្នកស្រីបានយល់ថាការលក់ដូរបន្លែរបស់អ្នកស្រីមិនមានផលចំណេញនោះទេ គឺបានតែមួយហូបតែប៉ុណ្ណោះក្នុងកាល:ទេស:ថ្លៃសាំងឡើងនេះ។ «គ្មានដែលគិតថាឱ្យសល់ (ប្រាក់) ទេ! រាល់ថ្ងៃនេះ! បើថាស៊ីមិនឱ្យជំពាក់គេ នៅតែជំពាក់គេទៀត»។

លោក កៀត សាយ ដែលជាអ្នកលក់ទឹកអំពៅនៅទល់មុខផ្សារអូរឬស្សីបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាការលក់មានការថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់បើធៀបនឹងការលក់នៅ២ ទៅ៣ ខែមុន។ លោកយល់ថានេះប្រហែលមកពីសេដ្ឋកិច្ចកំពុងធ្លាក់ចុះ ហើយលោកក៏បានត្អូញត្អែរពីការឡើងថ្លៃសាំងដែរថា ៖ «មិនងាយទេ ហើយយើងត្រូវការសាំង ហើយសាំងឡើងម្លឹងៗ»។

លោក និងភរិយាក៏បានអំពាវនាវឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលទម្លាក់ថ្លៃសាំងក្នុងពេលប្រទេសកំពុងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចកំឡុងពេលជំងឺកូវីដ-១៩ បន្តវាយលុក។ ទាំងលោកសាយ ព្រមទាំងភរិយាបាននិយាយព្រមគ្នាថា៖ «កាលលើកមុនបានគាត់ (លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី)ស្រែកទៅ បានចុះ (ចុះថ្លៃសាំង) ខ្លះ។ ឥឡូវឡើងដល់ ៤០ជាងជិត ៥០ (៤០០០ ជិត៥០០០ រៀល) ហើយ។ ដល់ពេលទៅណាមកណាក៏ពិបាកដែរ សាំងឡើងថ្លៃ»។

លោកកៀត សាយ

ដោយម៉ាស៊ីនកិនអំពៅ និងម៉ូតូភ្ជាប់នឹងធុងអំពៅសុទ្ធតែត្រូវការប្រើប្រាស់ប្រេងសាំង អ្នកប្របករបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធដោយធ្វើការលក់អំពៅចល័តទីតាំងចុះឡើងរអ៊ូថាការលក់ចាប់ផ្តើមខាតចំណូលច្រើន ស្របពេលដែលតម្លៃប្រេងសាំងឡើងថ្លៃដូចគ្នានោះ ហើយការលក់អំពៅក្នុងមួយកែវ ២០០០រៀល ដែលជាតម្លៃយូរមកហើយក៏មិនបានដំឡើងតាមថ្លៃសាំងនោះទេ។

លោកវន់ ពៅ ជាប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យ នៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ បានបញ្ជាក់ពីផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់អ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធនៅកម្ពុជាថា ផ្នែកដែលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេចំពោះអ្នកសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ មានដូចជាអ្នកលក់ដូរតូចតាច មានអ្នកលក់ចំណីអាហារតាមរទេះ អ្នកលក់បន្លែ ព្រមទាំងអ្នកប្របករបរផ្នែកវិស័យដឹកជញ្ជូនដូចជា អ្នករត់ម៉ូតូឌុប កង់បី តាក់ស៊ី ជាដើមត្រូវប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់។

សព្វថ្ងៃអ្នកប្រកបរបរក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធមានជាង ៨លាននាក់ ដែលស្មើនឹងជាង ៨០% ក្នុងចំណោមកម្លាំងពលកម្មនៃប្រជាជនកម្ពុជាជាង ១០លាននាក់ ក្នុងប្រទេស។ នេះយោងតាមលោក វន់ ពៅ ដដែលបានបញ្ជាក់ប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមទូរស័ព្ទដៃកាលពីថ្ងៃទី២៤ កក្កដា។

«អ្នកដែលប្រកបរបរតូចតាច ស្ថានភាពកូវីដ ប្រាក់ចំណូលធ្លាក់ចុះស្ទើរតែដល់កម្រិតសូន្យ អ្នកមួយចំនួនដល់កម្រិតសូន្យទៅហើយ។ ហើយឥឡូវប្រេងឥន្ធន:ឡើង (តម្លៃ) ថែមទៀតនោះ វាជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមែនទែនសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មិនថាមុខរបរតូចឬមុខរបរធំទេ គឺប៉ះពាល់ទាំងអស់ ជាពិសេសអ្នកប្រកបរបរសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ ពីព្រោះប្រាក់ចំណូលបានតិចហើយ អត់មានតុល្យភាពទៅនឹងតម្លៃសាំងដែលយើងត្រូវចំណាយទៅវិញទេ»។

លោកបណ្ឌិតគី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា បានផ្ញើសារជាសំឡេងតាម Telegram ថាការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ទន:នេះ ជាកត្តាមួយដែលរុញច្រានឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀត ដោយហេតុថា មានការកាត់បន្ថយការធ្វើដំណើរ និងការបង្កើនការចំណាយលើថ្លៃប្រេងច្រើនដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការកាត់បន្ថយការចំណាយលើទំនិញផ្សេងៗ។

«ការឡើងថ្លៃប្រេងហ្នឹងគឺជាការធ្វើឱ្យមានអតិផរណា (ការកើនឡើងនៃថ្លៃទំនិញ ឬសេវាកម្មទូទៅក្នុងទីផ្សារ ក្នុងពេលជាក់លាក់ណាមួយ) ខណ:ពេលដែលសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនានាត្រូវបានកាត់បន្ថយដោយសារវិបត្តិកូវីដ»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកស៊ាង ថៃ បានឆ្លើយតបតាម Telegram បានរំឮកពីបញ្ហាថ្លៃសាំងកើនឡើងកាលពី ៦ ទៅ ៧ឆ្នាំមុន ហើយដំណោះស្រាយពេលនោះគឺ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរួមជាមួយក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានបើកកិច្ចប្រជុំជាមួយក្រុមហ៊ុននាំចូលប្រេងទាំងអស់នៅកម្ពុជា ដោយចង់ឲ្យតម្លៃប្រេងក្នុងប្រទេសឡើងចុះតាមទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានោះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានអញ្ជើញក្រុមហ៊ុននាំចូលប្រេងទាំងអស់នៅកម្ពុជា មកប្រជុំ ពិភាក្សារកដំណោះស្រាយ គឺចង់ឲ្យតម្លៃប្រេងក្នុងប្រទេសរលាស់ ឡើងចុះតាមទីផ្សារអន្តរជាតិ។

«រហូតមកដល់ពេលនេះ ប្រេងឥន្ទន:ដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា សុទ្ធតែនាំចូលពីបរទេសទាំងអស់ ដូច្នេះតម្លៃលក់រាយប្រេងឥន្ធន: គឺវាអាស្រ័យទាំងស្រុងទៅនឹងថ្លៃប្រេងលើទីផ្សារអន្តរជាតិ»។

«ដើម្បីសម្រួលដល់ការលំបាករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសម្រេចបញ្ចុះពន្ធចំនួន ២សេនដុល្លាក្នុងសាំងមួយលីត្រ ហើយក្រុមហ៊ុនប្រេងក៏ជួយសម្ដេចតេជោ ដោយបញ្ចុះតម្លៃ ២សេនដុល្លាក្នុងសាំងមួយលីត្រដូចគ្នាដែរ។ បានន័យថា ប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស ពេលចាក់សាំងមួយលីត្រ ត្រូវបានទទួលការជួយពីរាជរដ្ឋាភិបាល ចំនួន ៤សេនដុល្លារ»។ នេះជាសំដីលោក ស៊ាង ថៃ ដែលបានប្រាប់ Newsroom Cambodia។

សេចក្តីប្រកាសស្តីពីថ្លៃលក់រាយប្រេងឥន្ធន:នៅតាមស្ថានីយ៍ ដែលចេញផ្សាយដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ២០២១ កន្លងទៅនេះបានបញ្ជាក់ថា តម្លៃលក់រាយប្រេងឥន្ធន:ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ទី៣១ កក្កដានេះត្រូវលក់ក្នុងតម្លៃ ៤៦៥០ រៀល/លីត្រ សម្រាប់ប្រេងធម្មតា និង ៣៨១០ រៀល/លីត្រ សម្រាប់ប្រេងម៉ាស៊ូត ដែលជាតម្លៃមធ្យមតាមទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ក្រោយពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន សម្រេចបញ្ចុះថ្លៃប្រេងឥន្ធន:លក់រាយចំនួន ៤ សេនដុល្លារ/លីត្រ តម្លៃសាំងប្រេងធម្មតាលក់ចេញក្នុងតម្លៃ ៤១០០ រៀល/លីត្រ និង ៣៦៥០ រៀល/លីត្រសម្រាប់ប្រេងម៉ាស៊ូត៕

អ្នកអភិរក្សសត្វព្រៃ អំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរបញ្ឈប់ការបរិភោគសត្វព្រៃ ក្រោយរកឃើញកូនសត្វកម្រខ្លាពពកជាប់អន្ទាក់ស្លាប់

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sun, 25 Jul 2021 05:11:49 +0000

អ្នកអភិរក្សសត្វព្រៃ បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរបញ្ឈប់ការបរិភោគសត្វព្រៃ បន្ទាប់ពីមានកូនសត្វខ្លាពពកមួយក្បាល ដែលជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជ បានស្លាប់ដោយសារជាប់អន្ទាក់ក្នុងព្រៃ ក្នុងខេត្តកំពត។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃ ( Wildlife Alliance Cambodia ) នៅថ្ងៃសុក្រ កូនសត្វខ្លាពពកមួយក្បាលនេះត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមជ្ឈមណ្ឌលសង្រ្គោះសត្វព្រៃភ្នំតាម៉ៅ ដើម្បីព្យាបាលរបួសពីសំណាក់គ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកបសុព្យាបាល។ ទោះបីជាការវះកាត់ប្រព្រឹត្តិទៅដោយជោគជ័យយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែដោយសារសភាពទន់ខ្សោយខ្លាំង កូនសត្វកម្រនេះបានបាត់បង់ជីវិតក្រោយការវះកាត់ពីរថ្ងៃ ក្រោយត្រូវបានមនុស្សចាប់ចងជើង ក្បាល និងថ្គាមរបស់វាអស់រយ:ពេលពីរថ្ងៃមុនពេលដែលមូលដ្ឋានប៉ូលីសបានទៅដល់។

លោកនិក ម៉ាក ( Nick Marks ) នាយកកម្មវិធីសង្គ្រោះ និងថែទាំសត្វព្រៃនៃអង្គការសម្ព័ន្ធមិត្តសត្វព្រៃកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អន្ទាក់សម្លាប់ ហើយអន្ទាក់រាប់ពាន់ត្រូវបានដាក់ពាសពេញព្រៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលលទ្ធផលចុងក្រោយនឹងក្លាយជាព្រៃទទេស្អាត។ ហានិភ័យអន្ទាក់គឺច្បាស់។ ប្រសិនបើច្បាប់តឹងរឹងមិនត្រូវបានអនុវត្តឆាប់ទេ ព្រៃកម្ពុជានឹងគ្មានសត្វព្រៃនៅសល់ឡើយ»។

ការលើកឡើងរបស់លោកនិក ម៉ាក បានទទួលអ្នកប្រតិកម្មប្រមាណជាង ១០០០នាក់ ក្នុងរយ:ពេល១០ម៉ោង លើសារបង្ហោះសារនេះ។

អង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃប្រចាំនៅកម្ពុជាដែលហៅកាត់ថា WAC បានបញ្ជាក់ថាខ្លួនចូលរួមសហការជាមួយក្រសួងបរិស្ថានក្នុងការអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅកម្ពុជាឱ្យឈប់បរិភោគសត្វព្រៃតទៅទៀត។

Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងទៅលោកនេត្រ ភក្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាននៅរសៀលថ្ងៃសៅរ៍នេះបានទេ។

កាលពីទិវាសត្វព្រៃពិភពលោកថ្ងៃទី៣ មីនា ឆ្នាំ២០២០ ក្រសួងបរិស្ថានបានអំពាវនាវ ប្រជាពលរដ្ឋកុំបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ ព្រោះមានមេរោគ និងគ្មានការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវដែលធ្វើឱ្យមានការប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ក្នុងនោះក្រោយពីការផ្ទុះជំងឺកូវីដ ១៩ ប្រទេសចិនបានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋកុំបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ និងកុំជួញដូរសត្វព្រៃ។

គួរបញ្ជាក់ដែលថា វត្តមានសត្វខ្លាពពកត្រូវបានរកឃើញដោយក្រុមជំនាញរបស់ក្រសួងបរិស្ថាននៅភូមិភាគឥសាន និរតី និងភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ខណ:ខ្លាពពកស្ថិតក្នុងក្រុមជិតផុតពូជ ដែលទទួលរងនូវការគំរាមគំហែងតាមរយ:ការបរបាញ់ ការបាត់បង់ទីជម្រកដែលវាធ្លាប់ស្វែងរកចំណី និងរស់នៅ ព្រមទាំងបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម សហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) ថាជាប្រភេទសត្វព្រៃងាយរងគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងពិភពលោក។ នេះយោងតាមក្រសួងបរិស្ថាន៕

បទយកការណ៍៖ កម្មករស៊ីនទ្រីរាប់រយនាក់ត្រូវបញ្ឈប់ខណៈជីវភាពដុនដាបស្របពេលជំងឺកូវីដបន្តរុកគួន

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Wed, 21 Jul 2021 04:29:38 +0000

នៅម៉ោងប្រមាណជា១២ថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា អ្នកស្រី ទង់ រ៉ន អតីតកម្មករបោសសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីបានដើរចេញពីកន្លែងបើកលុយនៅហ្គារ៉ាស់ស៊ីនទ្រីក្នុងខណ្ឌដង្កោរ រាជធានីភ្នំពេញជាមួយកម្មការីនីជាស្រ្តីវ័យចំណាស់ៗដូចគ្នាបណ្តើរ និយាយត្អូញត្អែរបណ្តើរ អំពីការបញ្ឈប់បុគ្គលិក ដែលមានទាំងឈ្មោះរបស់ពួកគេផង។

អ្នកស្រីវ័យ៦១ឆ្នាំ សម្បុរខ្មៅស្រអែម សក់រួញអង្គាដីប្រះស្មា មានស្នាមជ្រីវជ្រួញនៅលើដៃដែលចេញសរសៃរដោយសារការធ្វើការងារប្រើកម្លាំងដៃខ្លាំង និយាយប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយមានចងចិញ្ចើមលើផ្ទៃមុខជ្រីវជ្រួញរបស់ខ្លួនថា៖ «ពួកខ្ញុំសុទ្ធតែធ្វើនៅហ្នឹង២០ឆ្នាំជាងហើយ។ គេ (ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី) បញ្ឈប់ចោលទទេរ គេបង់លុយឱ្យក៏អត់ដែរ អូនអើយ។ ហើយផ្ទះជួល ទិញដីបង់រំលួស បង់អី រកលុយឱ្យគេគ្មាន។ ទឹកភ្នែករហេមរហាម។ ហើយដល់មកបើកលុយចុងក្រោយបានម្នាក់២០ម៉ឺន»។

ក្នុងអំឡុងពេលរងចាំបើកប្រាក់ កម្មករវ័យប្រមាណជា៤០ ទៅ៦០ឆ្នាំប្លាយផ្សេងទៀត កំពុងជំនុំគ្នាឈរចាំទល់មុខច្រក ដើម្បីចូលទៅបើកប្រាក់បៀវត្សចុងក្រោយបង្អស់ដែលខ្លួនបានធ្វើក្នុងរយ:ពេល១៥ថ្ងៃចុងក្រោយ។ ពួកគេខ្លះបានទ្រហោរយំក្រោយមើលឃើញឈ្មោះរបស់ខ្លួននៅលើក្រដាសជម្រុះបុគ្គលិកពីក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមស៊ីនទ្រី ដែលពួកគេចំណាយពេលជាង១០ ទៅ២០ឆ្នាំបម្រើការងារសម្អាត និងរក្សាអនាម័យរាជធានីភ្នំពេញតាំងពីក្រុមហ៊ុនចាប់បដិសន្ធិនៅឆ្នាំ២០០៣មក។

អ្នកស្រី ទង់ រ៉ន អះអាងថា អ្នកស្រីបានចូលបម្រើការឱ្យក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីនេះតាំងពីអាយុ៣៣ឆ្នាំ ដែលមានប្រាក់ខែដំបូងគេបង្អស់ត្រឹម៨,០០០រៀលមកម្ល៉េះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ។ លើក្រដាសជម្រុះបុគ្គលិកចេញពីការងារមានឈ្មោះអ្នកស្រីដែលត្រូវបណ្តេញ ជាមួយសមាជិកកម្មករនិយោជិត និងសហជីពដទៃទៀតព្រមគ្នា ។

អ្នកបោសសំអាតតាមផ្លូវថ្នល់មុខព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញរូបនេះបានរំឮកថា កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ ភាគីក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីបានបង្ខំឱ្យខ្លួនរួមជាមួយកម្មករស៊ីនទ្រីចំណាស់ៗដូចគ្នាឯទៀតផ្តិតមេដៃនៅលើលិខិតកិច្ចសន្យាដែលមិនច្បាស់លាស់មួយ។ អ្នកស្រីថា អ្នកស្រីមិនចេះអក្សរហើយមិនបានដឹងច្បាស់ថាខ្លឹមសារនៅខាងក្នុងនិយាយពីអ្វី ឬមានលក្ខខណ្ឌអ្វីនោះទេ ដោយគ្រាន់តែឮពីមិត្តរួមការងារថាជាកិច្ចសន្យាបន្តការងារនៅក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតទៅទៀត ទើបអ្នកស្រីសម្រេចថាផ្តិតមេដៃតាមការណែនាំរបស់ក្រុមហ៊ុន។

«អ្នកចេះអក្សរអី គេអ្នកមើល គេថាបើបញ្ឈប់ពួកយើងអត់ការងារធ្វើ គេ (ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី) សង១,០០០ (ដុល្លារ) វិញ។ ពួកខ្ញុំចូលការងារនឹងវិញគេ (ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី) ថាបង់ឱ្យពួកគេ១,០០០ (ដុល្លារ) វិញ។ ហើយឥឡូវមានបង់មានសងអីឯណាវិញ? អត់ផងនឹង! បើកលុយបានតែ២៤ ម៉ឺននឹង!»។

អតីតកម្មករបោសសំអាតផ្លូវស៊ីរូបនេះនិយាយបណ្តើរ ក្រឡេកមើលទៅមិត្តរួមការងារជាស្រ្តីចំណាស់ៗដូចគ្នាបណ្តើរថា៖ «ខ្ញុំវាអត់ចេះ អញ្ចឹងខ្ញុំឱ្យគេមើលឱ្យ ដល់ស្តាប់ទៅឮគេនិយាយថាអញ្ចឹង (យល់ច្រឡំថាជាកិច្ចសន្យាបន្តការងារចាស់)»។

អតីតអ្នកបោសសំរាមដែលមានកូនប្រុសស្រីចំនួន៧នាក់បានបន្តថា ពេលធ្វើការ អ្នកស្រីត្រូវ ប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់តាមដងផ្លូវ និងឈរក្រោមកម្តៅថ្ងៃក្តៅហួតហែងចំនួន៨ម៉ោងជាប្រចាំ។ អ្នកស្រីថា អ្នកស្រីធ្វើការចាប់ពីម៉ោង៤ព្រឹកព្រលឹម ដល់ម៉ោង៩ព្រឹក និងម៉ោង១២ថ្ងៃត្រង់ ដល់ម៉ោង៣រសៀលទើបបានទៅផ្ទះនៅសង្កាត់ចោមចៅ ផ្លូវជាតិលេខ៣ សម្រាកវិញនោះទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនិយាយក្តែងៗដោយការតាំងចិត្តថា អ្នកស្រីមិនដែលគិតចង់បោះបង់ការងារ ដែលជាអ្នកបោសដីតាមថ្នល់នោះទេ។

អ្នកស្រី ទង់ រ៉ន គឺជាកម្មករម្នាក់ក្នុងចំណោមកម្មករស៊ីនទ្រី និងសហជីពប្រមាណជាជាង១,០០០នាក់ទៀតដែលត្រូវបានក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់ពីការងារតាំងពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។

កម្មករក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីដើរចេញពីហ្គារ៉ាស់ជួសជុលរថយន្តដឹកសំរាម ដែលជាទីតាំងបើកប្រាក់ខែចុងក្រោយ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីបញ្ឈប់ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ (រូបភាព៖ ង៉ឹល ហេន)

ការបញ្ឈប់កម្មករជាច្រើនរយនាក់របស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានជូនដំណឹងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ពីការចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការប្រមូលសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុនថ្មី២ទៀត រួមមាន ក្រុមហ៊ុន Mizuda Sanitation ដែលមានម្ចាស់ជាជនជាតិចិន និងក្រុមហ៊ុន 800 Super របស់សិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីពន្យារពេលអស់រយៈពេល៣ខែ។

អតីតកម្មករប្រមូលសំរាម ដែលត្រូវបានគេបញ្ឈប់ម្នាក់ទៀតឈ្មោះ គង់ គីម មកពីខេត្តព្រៃវែង ដែលមានកូនស្រី២ ប្រុស ១នាក់ក្នុងបន្ទុក បានប្រាប់ពីទុក្ខលំបាករបស់ខ្លួនទាំងគ្រវីក្បាលថា៖ «អត់ដឹងដែរ រកការងារអត់បានធ្វើ វាចប់! ដេកបានតែហូបបាយផ្ទះ។ ធ្វើសំណង់ក៏គេមិនយកទៀតឥឡូវ»។

លោក គីម បន្ថែមថា លោកបានព្យាយាមដាក់ពាក្យធ្វើការងារនៅក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមថ្មីរួចហើយ ប៉ុន្តែគេបដិសេដដោយសំអាងថាមានបុគ្គលិកគ្រប់គ្រាន់។

អតីតកម្មករកើបសំរាមរូបនេះបញ្ជាក់ថា ជំហានបន្ទាប់នឹងដាក់ពាក្យទៅធ្វើការជាសន្តិសុខវិញ ប៉ុន្តែលោក គីម មិនជាសង្ឃឹមថាអាចទទួលការងារនោះបានទេក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នេះដែលចំពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចជាតិកំពុងស្រុតចុះដូចគ្នាដែរ។

លោក ចន្ថា អតីតកម្មករស៊ីនទ្រី វ័យ៤០ឆ្នាំ បានសម្តែងការស្មុគស្មាញ និងអស់ជំនឿក្នុងការទាមទារតវ៉ារកជំនួយក្រោយសហជីពទាំងមូលត្រូវអស់សិទ្ធិអំណាចក្នុងការជ្រោមជ្រែង និងទាមទារសិទ្ធិដល់កម្មករស៊ីនទ្រីតទៅទៀត លោកបាននិយាយតាមទូរស័ព្ទ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ដំណាក់កាលនេះ ជាដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ គ្មានអ្វីដែលអាចធ្វើទៅទៀតទេ! មិនដឹងធ្វើអីទាមទារទៅក្រុមហ៊ុនបានទៀតទេ។ បើក្រុមហ៊ុនជិតរលាយដែលហើយ ។ »

លោកបន្ថែមថា លោកកំពុងជាប់បំណុលពីធនាគារមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុប្រមាណជាង១,០០០ដុល្លារអាមេរិក ហើយកំពុងមានកូនប្រុស២ ស្រី១ក្នុងបន្ទុកដែលត្រូវរ៉ាប់រងតែម្នាក់ឯង ដោយប្រពន្ធរបស់លោកមិនអាចរកចំណូលពីការធ្វើស្រែបានទេ។

លោកបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនមិនអាចធានារកការងារឱ្យកម្មករចាស់បានទេ ដោយនៅថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ដែលជាថ្ងៃប្រកាសបើកប្រាក់៥%នៃប្រាក់សរុបនោះ ក្រុមហ៊ុនបានជម្រុះបុគ្គលិកអស់៤ នាក់បន្ថែមទៀតចេញពីជួរការងារដែលកំពុងធ្វើភ្លាមៗ។

លោក កៅ សុខវ៉ាត ដែលជាអតីតប្រធានសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍នៃក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី បានខលមក Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដាថា លោកឈប់ធ្វើជាសហជីព ដោយលោកទទួលបានដំណឹងថាសាលារាជធានីភ្នំពេញមិនអនុញ្ញាតឱ្យទទួលយកសហជីពកម្មករស៊ីនទ្រីធ្វើការវិញដូចដើមទេ។

លោកប្រាប់ពីហេតុផលថា៖ «គេថាអ្នកប្រឆាំង អ្នកបះបោរម៉េច? អានឹងខ្ញុំមិនដឹងថាយ៉ាងម៉េចដែរ បើគេចោទមកចឹង»។

លោកសុខវ៉ាត ដែលមានប្រវត្តិធ្លាប់ធ្វើការជាកម្មករឱ្យក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតាំងពីឆ្នាំ២០០៧ បន្តថា មូលហេតុដែលលោកមិនបានបន្តតវ៉ារកខុសត្រូវជូនកម្មករពីព្រោះលោកបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន ដោយលោកបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំគិតថាដោយសារតែមានការគំរាមគំហែងពីក្រុមហ៊ុន ក៏ដូចជាសាលាក្រុងចឹង។ ខ្ញុំគិតពីសុវត្ថិភាពការងារ គិតពីសុវត្ថិភាពរបស់ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ដែរ ខ្ញុំក៏ខ្ជិលតវ៉ា ខ្ចិលអី។ សុំបញ្ចប់ រកការងារថ្មី»។

កម្មករកំពុងចាំបើកប្រាក់នៅខាងមុខយាន្តដ្ឋានជួសជុលរថយន្តក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ (រូបភាព៖ មាស មល្លិកា)

អតីតកម្មករក្រុមហ៊ុនស៊ិនទ្រីមួយចំនួនទទួលបានការងារធ្វើនៅក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមឯកជនថ្មី២មាន ម៉ាស៊ូដា (Mazuda) និង៨០០ ស៊ុបភើ (800 Super) ដោយបន្សល់កម្មករប្រមាណជាង ៥០០ ទៅ៦០០ នាក់តែលតោលគ្មានប្រភពចំណូលច្បាស់លាស់ គួបផ្សំនឹងការពិបាកក្នុងការរកការងារធ្វើ ជាពិសេសក្នុងបរិបទកូវីដនេះ។

កម្មករទាំងនោះព្រួយបារម្ភចំពោះលុយដែលពួកគេមាន ដែលមិននៅសេសសល់ច្រើនសម្រាប់ទប់ចំណាយក្នុងអំឡុងពេលដែលខ្លួននៅទំនេរអត់ការងារច្បាស់លាស់ បូករួមនឹងបំណុលដែលមានជាប់ជំពាក់មិនទាន់ដោះស្រាយបាន។

លោក ឃុន ថារ៉ូ អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីការងារនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស សង់ត្រាល់ លើកឡើងថា ការបញ្ឈប់បុគ្គលិកដោយមិនមានការផ្តល់ដំណឹង និងការបើកប្រាក់ខែមិនគ្រប់តាមចំនួនដែលកម្មករមានសិទ្ធិត្រូវទទួលបាន ជាការដែលខុសនឹងផ្លូវច្បាប់។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «បើផ្អែកតាមមាត្រា៩៤ នៃច្បាប់ស្តីពីការងារ ត្រូវមានលក្ខណ:វិនិច្ឆ័យសមរម្យ។ ត្រូវតែមានការអនុញ្ញាតបំពេញនូវបែបបទនៅក្នុងការបញ្ឈប់កម្មករនិយោជិតជាលក្ខណ:ទ្រង់ទ្រាយធំ»។

លោកបន្ថែមថា យោងតាមការវិនិច្ឆ័យថាក្នុងស្ថានភាពនៃការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នេះទៀតសោត ក្នុងនាមក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីដែលបម្រើផ្នែកសេវាកម្ម និងមានកម្មករនិយោជិតដែលមានអតីតភាពការងាររាប់ឆ្នាំមកហើយនោះគឺ ការបញ្ឈប់ការងារកម្មករក្នុងកាល:ទេស:នេះរឹងតែផ្ទុយពីគោលការណ៍ច្បាប់នៃការងារ។ ចំណែកការទូទាត់សំណងមិនត្រឹមត្រូវជូនកម្មករនិយោជិតរឹតមានទោសបន្ថែមទៀត។

លោក ថារ៉ូ បញ្ជាក់ថា៖ «ការបញ្ឈប់កម្មករនិយោជិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ គឺមានថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពនៅក្នុងនឹង ហើយច្បាប់មានការការពារពិសេសទៅដល់ស្ថាបនិក ទៅដល់ថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពតំណាងប្រតិភូបុគ្គលិកនៅកន្លែងការងារ។ អានឹងលុះត្រាតែមានការធ្វើអធិការកិច្ច ឬក៏លក្ខខណ្ឌដែលគាត់មានកំហុសធ្ងន់ បានគាត់អាចបញ្ឈប់ថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព។ ចឹងករណីនឹងក្រុមហ៊ុននឹងរំលោភច្បាប់ទៅហើយ ដោយសារគាត់បញ្ឈប់ទាំងថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព រលាយរចនាសម្ព័ន្ធអង្គការវិជ្ជាជីវ:នៅកន្លែងការងារ ហើយមិនអនុវត្តន៍តាមនិតិវិធីផ្លូវច្បាប់ អានឹងមានន័យថាក្រុមហ៊ុននឹងធ្វើខុសច្បាប់ហើយ»។

អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីការងារ សង់ត្រាល់ រូបនេះបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋធានានូវការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ជាពិសេសក្នុងស្ថានភាពនៃការរាលដាលនៃកូវីដ-១៩ ចាំបាច់ត្រូវធានាស្ថេរភាពការងារដល់កម្មករនិយោជិត ដោយមិនអាចឱ្យក្រុមហ៊ុនមូលធនទាំងអស់បញ្ឈប់ការងារកម្មករនិយោជិត ដោយយកលេសពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចបាននោះទេ។

លោកបានបន្តថា៖ «អញ្ចឹងប្រសិនបើក្រុមហ៊ុនអាចបញ្ឈប់ទៅតាមចិត្តរបស់គាត់បាន មិនយកច្បាប់មកប្រើប្រាស់ អញ្ចឹងយើងបង្កើតច្បាប់ធ្វើអី? ហើយវាជាគំរូអាក្រក់ដល់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀត ដែលអាចអនុវត្តន៍បានដូចគ្នាមានន័យថាប្រសិនជាអនុវត្តន៍បាន ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗទៀតក៏អាចយកគំរូអាក្រក់ទៅអនុវត្តបានដូចគ្នា។ អញ្ចឹងនៅក្នុងស្ថានភាពនឹង រំលោភទៅនឹងសិទ្ធិការងារ រំលោភនូវលក្ខខណ្ឌការងារសម្រាប់កម្មករនិយោជិត»។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកស្រី សេង សូលីដា ដែលជាអនុប្រធានក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា តែមិនមានការឆ្លើយតប។

លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារតាមប្រព័ន្ធសារតេឡេក្រាមនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដានេះបានបញ្ជាក់ថា លោកមិនអាចអត្ថាធិប្បាយពីបញ្ហានេះបានទេ ដោយសារកិច្ចព្រមព្រៀងវិវាទការងាររបស់កម្មករស៊ីនទ្រីកន្លងទៅ គឺធ្វើឡើងដោយរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។

Newsroom Cambodia មិនបានអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញជុំវិញបញ្ហានេះបានទេ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ចេញនៅយប់ ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនថ្មីចំនួន៣ នឹងចុះទៅប្រមូល និងដឹកជញ្ជូនសំរាម សំណល់រឹង បន្តពីប្រតិបត្តិករចាស់ នៅតាមតំបន់ដោយឡែកពីគ្នាចំនួន៣៖ «ក្រុមហ៊ុន 800 Super/Global Action for Environment Awareness Public Limited នឹងផ្តល់សេវា ដល់តំបន់ទី១ ដែលមានខណ្ឌចំនួន៥ គឺ ខណ្ឌទួលគោក ខណ្ឌឫស្សីកែវ ខណ្ឌសែនសុខ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ និងខណ្ឌព្រែកព្នៅ។ ក្រុមហ៊ុន Mizuda Group Co, Ltd នឹងត្រូវផ្តល់សេវាដល់ខណ្ឌចំនួន៥ផ្សេងទៀតដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ទី២ គឺ ខណ្ឌដូនពេញ ខណ្ឌ៧មករា ខណ្ឌដង្កោ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ និងខណ្ឌកំបូល។ និងក្រុមហ៊ុន CINTRI (Cambodia)/Everbright (China) នឹងផ្តល់សេវា ដល់ខណ្ឌចំនួន៤ ផ្សេងទៀត ក្នុងតំបន់ទី៣ គឺ ខណ្ឌចំការមន ខណ្ឌបឹងកេងកង ខណ្ឌមានជ័យ និងខណ្ឌច្បារអំពៅ»។

នៅថ្ងៃទី១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមហ៊ុនក៏ចេញបញ្ជីឈ្មោះបញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារទាំងកម្មករ និងសហជីពសរុបប្រមាណជាជាង១,០០០នាក់។ ភាគីក្រុមហ៊ុនបានជូនដំណឹងទៅកម្មករនិយោជិតទាំងអស់ឱ្យមកទទួលប្រាក់ខែកន្លះខែចុងក្រោយ នៅថ្ងៃទី១៤ កក្កដានេះ ប៉ុន្តែកម្មករអះអាងថា ពួកគេបើកបានត្រឹមប្រាក់៥%ប៉ុណ្ណោះ។

ទន្ទឹមនឹងការប្រកាសបញ្ឈប់បុគ្គលិករាប់រយនាក់ និងការមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយសមស្របពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនស៊ិនទ្រី ប៉ុន្តែអ្នកស្រី ទង់ រ៉ន បញ្ជាក់ថា នឹងតស៊ូដើររកការងារថ្មីធ្វើបន្តដើម្បីជីវភាព បើទោះបីជារាងកាយដែលមានវ័យជាង៦០ឆ្នាំ ចាប់ផ្តើមទ្រុឌទ្រោមក្តី។

«រកៗ (ការងារថ្មី) នៅនោះដេកផ្ទះបានអីបង់រំលួសដី។ ទិញដីបង់រំលួសបង់អីគេ បានអីបង់ឱ្យគេ? គេបញ្ឈប់! ប្រាក់ខែធ្លាប់បានថោកណាស់ ២០០ (ដុល្លារ)។ ហើយដល់ពេលយើងអត់សោះនៅចឹងម៉េចនឹងកើត។ ចេះតែរកចេះតែធ្វើទៀតទៅ»៕

សាលារាជធានីភ្នំពេញប្រកាសឲ្យពលរដ្ឋរួសរាន់ចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី២ ត្រឹមថ្ងៃទី១៥ សីហា

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Tue, 20 Jul 2021 03:57:42 +0000

រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ អំពាវនាវចំពោះប្រជាពលរដ្ឋណាដែលធ្លាប់ទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី១ កាលពីថ្ងៃទី៨ កក្កដា រួសរាន់ទៅទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទី២ ចាប់ពីថ្ងៃនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ក្នុងភូមិសាស្រ្តរាជធានីភ្នំពេញ។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញនៅយប់ថ្ងៃចន្ទនេះ បានបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋទាំងឡាយណាដែលធ្លាប់ទទួលបានវ៉ាក់សាំងដូសទី១ រួចកាលពីមុនថ្ងៃបិទយុទ្ធនាការកាលពីខែកក្កដា សូមរួសរាន់មកទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទី២ តាមទីតាំងដែលខ្លួនធ្លាប់បានចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទី១ ចាប់ពីម៉ោង៨:០០ នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង៥:០០ នាទីរសៀល ត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ជាកំហិត។ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញមិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការចាក់វ៉ាក់សាំងក្រោយថ្ងៃទី១៥ សីហាឡើយ។

សេចក្តីជូនដំណឹងដដែលបន្ថែមថា មុនពេលអញ្ជើញទៅទទួលវ៉ាក់សាំង ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋទាំងឡាយណា ដែលមានបញ្ហាសុខភាព ដូចជា ក្តៅខ្លួន ក្អក កណ្តាស់ ផ្តាសាយ ពិបាកដកដង្ហើម ឬរោគសញ្ញាផ្សេងទៀត សូមប្រើប្រាស់តេស្តរហ័សរកអង់ទីហ្សែនកូវីដ១៩ដោយខ្លួនឯង ដើម្បីបញ្ជាក់ពីស្ថានភាពសុខភាព និងលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមាន ស្របតាមគោលការណ៍ណែនាំប្រតិបត្តិរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលជាមុនសិន ចៀសវាងប៉ះពាល់ដល់ក្រុមគ្រូពេទ្យ និងប្រជាពលរដ្ឋដទៃទៀត និងត្រូវបន្តអនុវត្តវិធានការ «៣ការពារ និង៣កុំ» ក្នុងអំឡុងពេលចាក់វ៉ាក់សាំង៕

ក្រសួងធនធានទឹកអំពាវនាវឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះវត្តមានកូនព្យុះសាមប៉ាកា និងខ្យល់មូសុងនារតីខ្លាំង

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Tue, 20 Jul 2021 03:50:56 +0000

ក្រសួងធនធានទឹក បានប្រកាសពីគ្រោះថ្នាក់ធម្មជាតិ ក្នុងរយ:ពេល៤ ថ្ងៃជាប់គា្នខាងមុខ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ទី២២ ខែកក្កដានេះ ក្រោយព្យាករណ៍ថា កម្ពុជានឹងទទួលឥទ្ធិពលកូនព្យុះ សេមប៉ាកា «CEMPAKA» លាយនឹងខ្យល់មូសុងនិរតីខ្លាំង ពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលវិវត្តន៍ពីព្យុះទីហ្វុងនៅសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងឧតុនិយម ដែលចេញផ្សាយនៅរសៀលថ្ងៃទី១៩ កក្កដានេះបានបញ្ជាក់ថា កូនព្យុះថ្មីទី៧ សេមប៉ាកា ដែលនឹងបង្កឱ្យមានភ្លៀង និងខ្យល់កន្ត្រាក់ខ្លាំង មកលើប្រទេសកម្ពុជានេះ ត្រូវបានរកឃើញក្រោយព្យុះទី៦ «IN-FA» ដែលបានកើតនៅលើសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក នៅវេលាម៉ោង១ យប់ ទី១៨ កក្កដានេះ បានបំប្លែងទៅជាសម្ពាធមួយថ្មីឆ្ពោះទៅជិតប្រទេសហុងកុងក្នុងដែនសមុទ្រចិន។

ស្ថានភាពអាកាសធាតុតាមតំបន់ធំៗចំនួន៣ មានលក្ខណ:ដូចជា តំបន់វាលទំនាប នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយ ពីបង្គួរទៅច្រើនជាមួយខ្យល់កន្រ្តាក់កម្រិតខ្លាំង។ តំបន់ដងទន្លេមេគ្គង ជួរភ្នំដងរែក និងជួរភ្នំក្រវាញ និងមានភ្លៀងធ្លាក់ពីមធ្បមទៅ ច្រើនលាយឡំខ្យល់កន្រ្តាក់កម្រិតខ្ពស់ដូចគ្នា។ តំបន់មាត់សមុទ្រ នឹងបង្កជាជំនន់ទឹកភ្លៀងក្នុងភូមិសាស្រ្ត ខេត្តព្រះសីហនុ និងខេត្តកោះកុង ដែលបណ្តាលឱ្យមានខ្យល់បក់បោកខ្លាំង និងរលកសមុទ្រខ្ពស់ៗ។

ក្រសួងបន្ថែមថា ដើម្បីចៀងវាងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗដែលអាចកើតមានជាយថាហេតុដូចដែលបានជម្រាបជូនខាងលើ សូមសាធារណជន ជាពិសេសប្រជានេសាទ និងអ្នកដំណើរតាមសមុទ្រទាំងអស់ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ដោយយកចិត្តទុកដាក់៕

កម្មករស៊ីនទ្រីត្អូញត្អែរក្រោយក្រុមហ៊ុនមិនព្រមបើកប្រាក់ខែតាមចំនួនកំណត់ ខណៈពួកគេមិនទាន់រកការងារថ្មីបាន

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Wed, 14 Jul 2021 14:28:02 +0000

កម្មករក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីជាច្រើនរយនាក់មិនសុខចិត្ត ចំពោះការដែលក្រុមហ៊ុននេះមិន គោរពទៅតាមគោលការណ៍នៃការសន្យាបើកប្រាក់ខែចុងក្រោយឱ្យគ្រប់ចំនួន និងទាន់ពេលវេលា ខណ:កម្មករមួយចំនួនរងចាំប្រាក់ដែលខ្លួនខំធ្វើពីកន្លះខែមុនដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវភាព នៅអំឡុងពេលមិនទាន់ទទួលបានការងារថ្មីធ្វើ។

នាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី១៤ ខែ កក្កដានេះ កម្មកររបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីជាច្រើនរយនាក់បាននាំគ្នាមកបើកប្រាក់ខែដែលនៅសល់កន្លះខែ តាមការសន្យារបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី ក្រោយកម្មករត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារដោយប្រថុចញ៉ុច ដោយកម្មករអះអាងថា ពួកគេមិនទទួលបានប្រាក់ដូចដែលក្រុមហ៊ុនបានសន្យា។

ក្រុមកម្មករដែលមានវត្តមាននៅហ្គារ៉ាស់ជួសជុលឡានសំរាមស៊ីនទ្រី ស្ថិតនៅខណ្ឌដង្កោ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៤ បានលើកឡើងថា ប្រាក់ខែទាំងនោះជាប្រាក់ស្មើនឹង៥% នៃប្រាក់ខែសរុប ដែលផ្ទុយពីការដែលក្រុមហ៊ុនបានប្រាប់ថា ជាប្រាក់ខែក្នុងរយ:ពេលកន្លះខែដែលកម្មករទាំងអស់បានបំពេញឱ្យក្រុមហ៊ុនមុនទទួលបានការបញ្ឈប់។

កម្មករទាំងនោះបាននិយាយថា ដោយមានកម្មករខ្លះបង្ខំចិត្តទទួលយកប្រាក់សំណងដែលមិនស្របតាមចំនួនដែលគាត់បានខិតខំបំពេញតួនាទីការងារឱ្យក្រុមហ៊ុនបានកន្លះខែនោះទេ ដោយបានចន្លោះពី១០ម៉ឺន ទៅ២០ម៉ឺនជាងដោយបែងចែកទៅតាមមុខងារខុសៗគ្នាកម្មករម្នាក់ៗ ដែលហាក់មិនមានភាពច្បាស់លាស់ណាមួយបញ្ជាក់ពីថរិកាដែលចែកឱ្យកម្មករទាំងអស់នៅថ្ងៃពុធ សប្តាហ៍នេះជាប្រាក់អ្វីឱ្យពិតប្រាកដទេ។

លោក រី សារ៉ាយ ជាអ្នកស្រុកខេត្ត ព្រៃវែង មានកូនប្រុសចំនួន៥នាក់ក្នុងបន្ទុកបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅរសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដានេះ ដែលត្រូវជាថ្ងៃបើកប្រាក់ខែដែលនៅសេសសល់ថា លោកបានមកចាំបើកប្រាក់ខែកន្លះខែដែលបានធ្វើកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ប៉ុន្តែលោកថា តាំងពីម៉ោង៧ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោងប្រមាណ១២ថ្ងៃត្រង់ លោកនៅតែមិនទាន់ទទួលបានប្រាក់ខែរបស់ខ្លួននៅឡើយ។

អតីតកម្មករស៊ីនទ្រីដែលជាអ្នកប្រមូលសំរាមអស់រយ:ពេល២ឆ្នាំរូបនេះបានបញ្ជាក់ពីក្តីកង្វល់របស់ខ្លួនថា ក្នុងកាល:ទេស:ក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់ពីការងារភ្លាមៗដោយមិនបានផ្តល់ជូនដំណឹងទុកជាមុន ទន្ទឹមនឹងក្តីព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាពគ្រួសារនឹងកាន់តែតឹងតែង ដោយសារលោកមិនទាន់ទទួលបានការងារថ្មីណាធ្វើបាននៅឡើយ។ លោកថា លោករងចាំប្រាក់ខែនេះសម្រាប់ចំណាយមុននឹងអាចរកការងារថ្មីបាន ដោយលោកថា ផ្ទះឈ្នួលដែលលោកត្រូវបង់មានតម្លៃស្មើ៤០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយខែ។

លោកនិយាយថា៖ «ពិបាកហា៎! ចុះការងារបានអីធ្វើ បានលុយកាក់ឯណាឱ្យថ្លៃឈ្នួលផ្ទះគេ អត់មានផង»។

លោក សារ៉ាយ បន្ថែមថា លោកនឹងតវ៉ា និងប្តឹងក្រុមហ៊ុនប្រសិនបើភាគីក្រុមហ៊ុនមិនព្រមបើកប្រាក់ខែដែលនៅសល់ប្រមាណ៤៥ ម៉ឺនរបស់លោកទេនោះ។

កម្មករផ្នែកប្រមូលសំរាមរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ការងារក៏អត់! បញ្ឈប់គ្នា គ្មានប្រាប់ផង! ហើយលុយក៏អត់បើកឱ្យគ្នា បាតុកម្មប្តឹងទាំងអស់គ្នាចឹងទៅ»។

កម្មការិនីផ្នែកបោសសំរាម ដែលធ្លាប់ធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតាំងពីឆ្នាំ២០១០ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា អ្នកស្រីរងចាំបើកប្រាក់ខែដែលនៅសល់ពីក្រុមហ៊ុនចាស់ (ស៊ីនទ្រី) អស់មួយព្រឹកធំទាំងពោះទទេរ តែនៅមិនទាន់ទទួលបាន។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់៖ «ហើយព្រលឹមហើយនឹង អត់ទាន់បានបើកលុយផងនឹង។ ចាំតាំងពីម៉ោង៨ ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង១២ ជាងឥឡូវហើយនឹង។ អត់ទាន់បើកបានទេ។ បើលុយគេចងបាច់ៗ ដូចបើករាល់ខែដែរនេះនឹង ទៅដល់បើកយកៗម៉ង ។ ហើយដល់ពេលគាត់បើកលុយចុងក្រោយឱ្យគ្នា ម៉េចបានចាំរំលែកចឹង។ ខ្ញុំឆ្ងល់»។

អ្នកស្រីសម្តែងការមិនសុខចិត្ត និងការងើយឆ្ងល់ជុំវិញចំនួនទឹកប្រាក់មិនច្បាស់លាស់ដែលខ្លួនអាចទទួលបានក្រោយឃើញកម្មករឯទៀតទទួលយកលុយដែលមិនគ្រប់ទៅតាមចំនួនកំណត់ដែលពួកគាត់គួរទទួលបាន។

អ្នកស្រីថា៖ «ប្រាក់ខែនឹងឮថាបានតែ១៥ ម៉ឺនទេ ព្រោះអីអ៊ុំអត់ទាន់បានបើកផងនឹង។ ហើយលុយក្នុង Office (ការិយាល័យ) ឃើញលុយចងដុំហើយ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកក្នុងធ្វើការនឹងរំលែកស្រាយលុយចេញ ហើយឃើញរំលែកចងនៅបង់នេះវិញ។ […] ហើយកន្លះខែលុយខ្ញុំក៏បាន៤០ ម៉ឺនដែរ មិនមែនត្រឹម១៥ ម៉ឺននឹងទេ! ដូចជាស៊ីលុយគ្នាហួសហេតុហើយ។ »

កម្មករដែលជាអ្នកបើកបរឡានសំរាម នៅក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីឈ្មោះ អុង ឌី បានប្រាប់ថា រហូតមកដល់ម៉ោង៣ រសៀលនេះ លោកនិងកម្មករឯទៀតជាពិសេសអ្នកដែលជាកម្មករត្រូវបានបញ្ឈប់មិនទាន់ទទួលបានប្រាក់ខែរបស់ខ្លួននោះទេ ខណ:កម្មករដែលធ្វើការលាលែងពីការងារដោយខ្លួនឯងបានបើកប្រាក់ខែដែលនៅសេសសល់អស់រួចទៅហើយ។

លោកបាននិយាយប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមទូរស័ព្ទដៃថា៖ «ឥឡូវកំពុងរងចាំមើល ខ្ញុំចូលទៅកន្លែងមេ គេថាអត់ទាន់មានលុយបើកទេ គេបើកតែពួកអ្នកលាលែងខ្លួនឯង ឯអ្នកត្រូវបានគេបញ្ឈប់នឹងអត់ទាំងអស់។ [….] ឯអ្នកគេលាលែងគេមានការងារថ្មី អានឹងគេបើកឱ្យ ហើយពួកខ្ញុំគេបញ្ឈប់នឹង ធ្វើៗដល់ថ្ងៃគេបញ្ឈប់តែម្តងនឹង»។

លោកបានត្អូញត្អែពីការដែលគិតថា ខ្លួន និងកម្មករដទៃត្រូវបានក្រុមហ៊ុនបោកប្រាស់ ដោយទោះបីជាទទួលដំណឹងថាខ្លូនជិតបញ្ឈប់ពីការងារចាស់ក៏ដោយ ក៏ខ្លួន និងកម្មករជាច្រើននាក់ទៀតត្រូវតែបង្ខំចិត្តបន្តធ្វើការឱ្យក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីដដែល ដោយខ្លាចត្រូវសងសំណងឱ្យក្រុមហ៊ុនវិញ។

លោកនិយាយថា៖ «ពិបាកណាស់ចែអើយ។ ចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនផង ចាញ់បោកសហជីពផង។ នៅតាមដានខ្ញុំដាក់ពាក្យទៅដល់ក្រុមហ៊ុនថ្មីក៏គេមិនឱ្យទៅ គេថានឹងឱ្យប្រាក់ខែ៣ ខែទៀតសម្រាប់ពួកខ្ញុំ ហើយអញ្ចឹងម្នាក់ៗចេះតែនៅៗទៅ។ ហើយប្រសិនជាទៅគេចាប់បានបង់ឱ្យក្រុមហ៊ុន១០០០ ដុល្លារ»។

ចំណែកលោក កៅ សុខវ៉ាត ប្រធានសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍នៃក្រុមហ៊ុន ស៊ីនទ្រី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ សប្តាហ៍មុន ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដានេះ ដោយសម្តីស្មើថា៖ « ឥឡូវនេះសម័យកូវីដ មិនបាច់ដល់ថាអ្នកកម្មករធ្វើការងារនៅក្រុមហ៊ុនទេ។ សូម្បីតែអាជីវករលក់ដូរតាមផ្ទះនឹងក៏មានផលប៉ះពាល់ដែរ អញ្ចឹងហើយទម្រាំតែពួកគាត់ ធ្វើការមួយខែដោះទាល់មួយខែ គឺអាចប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតនឹងជាខ្លាំង! ដោយសារ បើតាមខ្ញុំដឹងមានពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងជំពាក់ធនាគារផង ហើយការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃផង អញ្ចឹងគាត់ប្រឈមមុខនឹងផលប៉ះពាល់ជាខ្លាំង»។

លុះដល់រសៀលម៉ោង៥ និង៣០នាទី លោក កៅ សុខវ៉ាត បានបញ្ជាក់ប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមទូរស័ព្ទថា បន្ទាប់ពីបានធ្វើការចរចារជាមួយក្រុមហ៊ុន រួចនៅរសៀលនេះ លោកនៅតែមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាជូនកម្មករក្នុងនាមជាសហជីពបានទេ ព្រោះលោកនិងសហជីពទាំងមូលត្រូវបានរំលាយនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។

លោក កៅ សុខវ៉ាត បានបញ្ជាក់ថា៖ «ដោយសារខ្ញុំទទួលរងសម្ពាធខ្លាំង ហើយណាមួយក្រុមហ៊ុនត្រូវបញ្ឈប់ខ្ញុំដែរ ដូចអ្នកដទៃដែរ អញ្ចឹងខ្ញុំអស់សិទ្ធិអស់អីហើយ មិនអាចដោះស្រាយជូនពួកគាត់បានទេ»។

លោកបានបន្ថែមថា ក្រោយមានការធ្វើកូដកម្មពីសំណាក់កម្មកររួចមក ក្រុមហ៊ុនបានបន្តបើកប្រាក់ខែដែលក្រុមហ៊ុនកំណត់ដោយភាពស្រពិចស្រពិលដដែល។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកស្រី សេង សូលីដា ដែលជាអនុប្រធានក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា រហូតមកដល់ល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ មិនទាន់មានការឆ្លើយតបនៅឡើយ។

លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ ប្រាប់ Newsroom Cambodia យ៉ាងខ្លីតាមរយ:សារតាមទូរស័ព្ទដៃកាលពីថ្ងៃអង្គារថា៖ «រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រសួងកំពុងរួមគ្នាដោះស្រាយការងារនេះ»។

នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសន្យាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរជាមួយកម្មករនិយោជិតក្រុមហ៊ុន ស៊ីនទ្រី ដែលមានប្រមាណ២,១៥០នាក់ ដោយធានាការផ្តល់សំណងបញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារស្របទៅតាមច្បាប់ និងមិនឱ្យពួកគេបាត់បង់ការងារពេលក្រុមហ៊ុនថ្មីដែលឈ្នះការដេញថ្លៃចូលមកគ្រប់គ្រង និងប្រមូលសំរាមជំនួសក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេ។ ការសន្យានេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកម្មករក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមមួយនេះ បានផ្ទុះកូដកម្មតវ៉ាមិនទៅធ្វើការអស់រយៈពេលជិត១សប្តាហ៍៕

អង្គការ សង្គមស៊ីវិល អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យមានតម្លាភាពអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះអរិយក្សត្រ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Wed, 14 Jul 2021 14:24:15 +0000

អង្គការ សង្គមស៊ីវិល និងសកម្មជនបរិស្ថាន បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យមានតម្លាភាពអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះអរិយក្សត្រ ក្នុងស្រុកល្វាឯម ខណ:ដែលប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នោះមានការព្រួយបារម្ភពីផលអវិជ្ជមានដែលអាចកើតមានដោយសារគម្រោងចាក់ដីចូលទន្លេភ្ជាប់បន្តពីកោះដែលមានប្រមាណ ៧០ហិចតា។

លោកសាន ម៉ាឡា ដែលជាសកម្មជនបរិស្ថាន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះថា ពីក្តីព្រួយបារម្ភនៃការអភិវឌ្ឍដោយសារការចាក់ដីលុបទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក ឬបឹង អាចផ្តល់ផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថានដែលអាចធ្វើឱ្យទន្លេរួមតូចនាពេលអនាគត ក៏ដូចជាបាត់បង់នូវសោភណ្ឌភាព។

លោកសាន ម៉ាឡាបានបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណាពីនិន្នាការណ៍អភិវឌ្ឍន៍ដែលប្រើមធ្យោបាយចាក់បំពេញដីចូលក្នុងប្រភពទឺកនេះឡើងវិញ។

«ប្រទេសកម្ពុជាយើងត្រឹមចំនួនប្រជាពលរដ្ឋ ១៥- ១៦ លាននាក់ ខ្ញុំគិតថានៅមិនទាន់ដល់ពេលដែលយើងត្រូវលុបទន្លេ ស្ទឹង ឬក៏បឹងបួរ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍នោះទេ បើយើងនៅសេសសល់ដីទូលាយច្រើន»។

លោកសាន ម៉ាឡា បានជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលធ្វើការអភិវឌ្ឍតាមគំរូដែលបុព្វបុរសខ្មែរសម័យបុរាណដែលបានធ្វើការអភិវឌ្ឍរាជធានី តាមរយ:ការសាងសង់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តបានល្អ ដោយមានការប្រើប្រាស់គូរទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទដែលជាសសរគ្រឹះការពារប្រាសាទឱ្យកាន់តែស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែង ជៀសវាងការបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិផ្លូវទឹកបែបនេះដែលលោកគិតថាមិនមែនជាគំរូល្អនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ដូចដែលយើងបានឃើញនៅតំបន់អង្គរ យើងឃើញមានការស្ថាបនាបារាយណ៍ទឹក មានទឹកព័ន្ធជុំវិញប្រាសាទផ្សេងៗ។ ដូច្នេះ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងសម័យទំនើបនេះ ឬក៏រដ្ឋាភិបាលគួរតែយកគំរូតាមដូនតារបស់យើងដែលបានសាងសង់សំណង់ប្រាសាទផ្សេងៗ ជៀសវាងការអភិវឌ្ឍដែលត្រូវចាក់លុបបឹង ស្ទឹង ឬក៏ទន្លែបែបនេះវាមិនមែនជាគំរូល្អនោះទេ»។

ទីកន្លែងដែលក្រុមហ៊ុនចាក់លុបទន្លេ។ រូបភាព៖ Newsroom Cambodia

អ្នកស្រីចក់ សុភាព ប្រធានប្រតិបត្តិនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយដោយតម្លាភាព គឺត្រូវមានការជូនដំណឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាមុនដើម្បីឱ្យពួកគាត់បានត្រៀមលក្ខណ: និងផ្តល់នូវសំណងដែលសមស្របអាចទទួលយកបានដល់សំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់នៅតំបន់នោះ ដោយសារគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នៅដែលស្ថិតនៅកោះអរិយក្សត្រនេះ។

លោកហែម ឧត្តម ជាអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ឯករាជ្យសម្រាប់អភិបាលកិច្ចធនធានធម្មជាតិនៃទន្លេមេគង្គ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដានេះថា សកម្មភាពចាក់ថ្ម ចាក់ខ្សាច់ចូលទៅក្នុងទន្លេលោកសង្កេតឃើញថា ជាបញ្ហាចម្បងសំខាន់គឺតម្លាភាព ត្រូវការទទួលដឹង ឮនូវព័ត៌មានដែលគេធ្វើសកម្មភាពចាក់ដី។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងមិនអាចបដិសេធចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍បានទេ ហើយជាពិសេសការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិ យើងរាប់តាំងពីព្រៃឈើ ខ្សាច់ ហើយទន្លេក៏នៅក្នុងហ្នឹងដែរ ប៉ុន្តែយើងត្រូវគិតអពីនិរន្តរភាពនៃការទាញយកធនធានធម្មជាតិប្រើប្រាស់ដូចជាទន្លេ តើយើងប្រើប្រាស់កម្រិតណា»។

លោកបានបន្ថែមថា ការចាក់ខ្សាច់ ចាក់ថ្មចូលទន្លេត្រូវដឹងពីជម្រៅ វិសាលភាព ចំងាយ ទាំងនេះជាចំណុចសំខាន់ ហើយផលប៉ះពាល់ត្រូវតែមានការសិក្សាឱ្យបានច្បាស់លាស់ មិនអាចធ្វើការប៉ាន់ស្មានបានទេ ប៉ះពាល់តែងតែកើតមានតិច ឬច្រើន។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ដើម្បីឱ្យគម្រោងនេះមានភាពប្រក្រតី ឬល្អប្រសើរ យើងគួរតែមានព័ត៌មានបកស្រាយដើម្បីឱ្យអស់ចម្ងល់កាលណាដែលយើងមិនមានតម្លាភាពនៅក្នុងការធ្វើអ្វីដែលយើងធ្វើទេ ការសង្ស័យ ការរិះគន់ ការប៉ាន់ស្មាន វានឹងមានមិចអាចចៀសផុត និងអាចប៉ះពាល់ដល់គម្រោងដែលយើងកំពុងនឹងធ្វើ គម្រោងហ្នឹងអាចនាំផលវិជ្ជមានច្រើនជាងអវិជ្ជមានក៏អាចថាបាន ឬមួយអវិជ្ជមានច្រើនជាងវិជ្ជមានក៏យើង អត់ដឹង»។

ស្របពេលមានការចាក់ថ្មចូលទឹកទន្លេក្នុងភូមិសាស្រ្តអរិយក្សត្រ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅមិនឆ្ងាយពីទឹកទន្លេ បានបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភអំពីការបណ្តេញចេញនៅពេលខាងមុខ ខណៈពួកគេមិនមានព័ត៌មានអំពីការអភិវឌ្ឍនៅទីនោះនៅឡើយទេ។

ប្រជាពលរដ្ឋជាស្រ្តីវ័យចំណាស់មួយរូបសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ដោយហាក់មានការភ័យខ្លាចផង និងស្តាយស្រណោះទទឹមគ្នាផងបាននិយាយប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ខ្ញុំមិនដឹងជាអ្វីទេ បានតែនៅអញ្ចឹង អារម្មណ៍វាចេះតែមានហើយគ្រាន់តែថាមិនដឹងធ្វើយ៉ាងម៉េច ។»

Newsroom Cambodia បានខិតខំព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកមេឃុំ អរិយក្សត្រកាលពីថ្ងៃ០៧ ខែកក្កដានេះច្រើនលើកច្រើនសារ តែមិនអាចសុំការបកស្រាយលំអិតពីរឿងនេះបានទេ។

លោកគង់ សោភ័ណ្ឌ អភិបាលខេត្តកណ្តាល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថាការចាក់ថ្មចូលទឹកទន្លេក្នុងភូមិសាស្រ្តអរិយក្សត្រ ជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍របស់ក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ (Khun Sea Development Group) ដែលបានជួលដីរដ្ឋចំនួន ៧០ហិកតា ក្នុងការអភិវឌ្ឍតំបន់សេដ្ឋកិច្ចតាមដងទន្លេនេះ។

ការចាក់ថ្ម ឬចាក់គ្រឹះនៅក្នុងទន្លេនេះ គឺជាការចាប់ផ្តើមនៃការអភិវឌ្ឍមួយ ដោយលោកបានបន្ថែមថា មានការសិក្សាពីអ្នកជំនាញផ្នែកបរិស្ថានគ្រប់ស្ថាប័នរួចហើយ ដើម្បីធានាមិនឲ្យប៉ះពាល់លំហូរទឹកទន្លេ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ពីវិទ្យុសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)។

តំណាងក្រុមហ៊ុន គឺលោកសេង ផេង បានប្រាប់វីអូអេនៅថ្ងៃពុធនេះថាក្រុមហ៊ុនបានជួលដីរដ្ឋចំនួន ៧០ហិកតា រយៈពេល៥០ឆ្នាំ ដោយបានដោះស្រាយរួចរាល់ហើយចំពោះប្រជាពលរដ្ឋដែលមានផ្ទះនៅទីនោះ។ លោកបញ្ជាក់ថាក្រុមហ៊ុននឹងអភិវឌ្ឍតំបន់នោះឲ្យដូចជានៅទីក្រុងហុងកុង ដែលអាចមើលឃើញទឹកទន្លេនាពេលយប់។ លោកបន្ថែមថាក្រុមហ៊ុននឹងស្ថាបនាសំណង់នានា ដើម្បីធានាការទប់ច្រាំងទន្លេផងដែរ។

លោកនេត្រ ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន មិនអាចសុំការអធិប្បាយបន្ថែមបានទេ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែលថា អនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោកនាយករដ្ឋ

មន្ត្រីហ៊ុន សែន បានសម្រេចជួលដីកោះមាស ទំហំជាង ៣៤០ហិកតា ស្ថិតក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលនៅជាប់ស្រុកល្វាឯម និងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល ឱ្យទៅក្រុមហ៊ុន «ឃុន សៀ Import Export» ដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍរយៈពេល ៥០ឆ្នាំ ខណៈដីទំហំ៧០ហិកតាទៀតក៏ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលជួលឱ្យក្រុមហ៊ុននេះ សម្រាប់អភិវឌ្ឍជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចតាមដងទន្លេត្រើយខាងកើត ក្បែរគ្នាអភិវឌ្ឍន៍កោះពេជ្រ៕

មន្រ្តីជំនាញកម្ពុជាកំពុងសិក្សាការតវ៉ាតាមច្បាប់លើការសង់ប្រាសាទនៅថៃដែលមានរចនាបទស្រដៀងប្រាសាទអង្គរវត្ត

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Fri, 09 Jul 2021 07:17:45 +0000

មន្រ្តីជំនាញលើកឡើងថា ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាកំពុងសិក្សា និងរៀបចំការតវ៉ាតាមផ្លូវច្បាប់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសាងសង់សំណង់លើទឹកដីថៃ ដែលមានរចនាបថចម្លងតាមប្រាសាទអង្គរវត្ត។

ការលើកឡើងរបស់មន្រ្តីជំនាញកម្ពុជា ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួនបានប្រតិកម្មអំពីរូបភាពប្រាសាទមួយដែលថៃកំពុងសាងសង់ក្នុងខេត្តបុរីរម្យ ដោយចម្លងតាមរចនាបថប្រាសាទអង្គរវត្តនៅកម្ពុជា។

លោក អ៊ឹម សុខរឹទ្ធី ប្រធាននាយកដ្ឋានបុរាណវិទ្យា និងស្រាវជ្រាវនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានសម្តែងការរីករាយចំពោះការដែលចេះឈឺឆ្អាល និងគិតគូរពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលបង្ហាញការទាមទារតាមរយ:បណ្តាញសង្គមក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។ លោកបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃសុក្រនេះថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាវាជាការងារត្រឹមត្រូវ។ បន្ទាប់មកទៀត យើងត្រូវគិតឱ្យបានវែងឆ្ងាយបន្តិច ដើម្បីកុំឱ្យការជាតិនិយមរបស់យើងទៅមុខ វាជ្រុលលើសពីបន្ទាត់ក្រហម។ យើងត្រូវធ្វើការប្រតិកម្មតាមរបៀបអ្នកចេះ របៀបអ្នករៀនសូត្រ របៀបអ្នកស៊ីវីល័យ មិនមែនជារបៀបអ្នកកាប់ចាក់»។

លោក សុខរឹទ្ធី បានបន្ថែមថា រាជរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធមិនបានប្រងើយកន្តើយទៅលើការសាងសង់ប្រាសាទនៅប្រទេសថៃ ដែលមានការលើកឡើងថាលួចចម្លងតាមក្បាច់ប្រាសាទអង្គរវត្តនោះទេ។ លោកថា ក្រសួងកំពុងចាត់វិធានការឱ្យមានការរៀបចំឯកសារក្នុងការតវ៉ា និងចាត់អ្នកជំនាញ និងអ្នកតំណាងកម្ពុជាទៅត្រួតពិនិត្យផ្ទាល់ផងដែរ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ដើម្បីឱ្យលឿនយើងត្រូវមានតំណាងរដ្ឋាភិបាលយើងដែលជាទូតនៅប្រទេសថៃនោះ លោកបានចុះទៅមើលផ្ទាល់ហើយ។ [….] មកដល់ថ្ងៃនេះយើងមិនទាន់បានព័ត៌មានទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿថាយើងធ្វើក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិហើយ យើងបានអនុវត្តនៅក្នុងច្បាប់រួចហើយ»។

មន្រ្តីអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាប្រចាំនៅខេត្តសៀមរាបរូបនេះបានអំពាវនាវ ឱ្យសាធារណជនទាំងអស់មិនគួរមានការព្រួយបារម្ភ ស្លន់ស្លោរឡើយ។ លោកថា ប្រទេសកម្ពុជានឹងមិនទទួលរងផលប៉ះពាល់ផ្នែកទេសចណ៍នោះទេ ដោយភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិនៅតែចង់មកទស្សនាស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យនៃប្រាង្គប្រាសាទបុរាណតាំងពីបុរាណកាល ដែលជាស្នាដៃដើមពិតៗ ជាជាងការទៅទស្សនាប្រាសាទដែលទើបនឹងកែច្នៃថ្មីធ្វើពីស៊ីម៉ង់នោះ។

បើតាមលោក អ៊ឹម សុខរឹទ្ធី ប្រាសាទអង្គរវត្តមិនត្រឹមតែជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌរបស់កម្ពុជាតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាសម្បត្តិរួមរបស់ពិភពលោកទាំងមូលដែលចាំបាច់មានការទទួលខុសត្រូវក្នុងការថែរក្សាទាំងអស់គ្នា ។ អាស្រ័យទៅតាមការវាយតម្លៃនៃសម្បិត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានចំណាត់ថ្នាក់ឈានមុខគេបង្អស់ក្នុងចំណោមប្រាសាទល្បីៗឯទៀត ហេតុនេះពិភពលោកបានទទួលស្គាល់រួចមកហើយថានេះជាសម្បត្តិជាតិរបស់កម្ពុជា ព្រមទាំងទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ ថែរក្សា ការពារ ប្រាង្គប្រាសាទពីសំណាក់អង្គការអន្តរជាតិជាច្រើន តួយ៉ាងដូចជាអង្គការយូណេស្កូ ( UNESCO ) ជាដើម ដែលបន្តការពារសហការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលមកទល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងវិចិត្រសិល្ប: នៅថ្ងៃពុធ ទី៧ ខែកក្កដា សប្តាហ៍នេះបានបកស្រាយពីហេតុផលធំៗ៣ ដែលទទួលបានពីភាគីប្រទេសថៃ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការសាងសង់ប្រាសាទដែលប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាយល់ថាជាការលួចចម្លងតាមរចនាបទនៃប្រាសាទអង្គរវត្តរបស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីមានការផ្សព្វផ្សាយលើបណ្តាញសង្គម (Facebook) នៃរូបភាពប្រាសាទមួយដែលកំពុងសាងសង់នៅលើទឹកដីខេត្តបុរីរម្យ នៃប្រទេសថៃរួចមក។

ហេតុផលទី១ ប្រាសាទនេះគឺដូចទៅនឹងប្រាសាទដទៃទៀត ពោលគឺសាងសង់ក្នុងគោលបំណងសម្រាប់គោរពបូជានៃព្រះពុទ្ធសាសនាធម្មតា ដែលមានការចាក់បេតុងបង្កប់ដែកពីក្នុង និងធ្វើពីថ្មភក់ពីក្រៅ។

ហេតុផលទី២ មានការអះអាងពីព្រះចៅអធិការវត្តថា ឯកសារ ប្លង់ប្រាសាទនេះគឺត្រូវបានរចនា និងគូសដោយដោយខ្លួនឯងតាមម៉ូតនៃស្ថាបត្យកម្មរបស់ប្រាសាទលើទឹកដីប្រទេសថៃ ដោយបដិសេធថាខ្លួនមិនបានលួចចម្លងតាមរចនាបថនៃប្រាសាទអង្គរវត្តនៅកម្ពុជាឡើយ។

ហេតុផលទី៣ ភាគីថៃមិនខ្លាចក្នុងការបើកឱ្យមន្រ្តីជំនាញផ្នែកស្ថាបត្យកម្មនៅកម្ពុជាទៅពិនិត្យដោយផ្ទាល់ ដើម្បីស្រាយបំភ្លឺការសង្ស័យដែលកម្ពុជាមាន ។

លោក ឡុង ប៉ុណ្ណាស៊ីរីវត្ថ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្ប: នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមទូរស័ព្ទថា លោកសុំមិនធ្វើការអធិប្បាយលម្អិតជុំវិញបញ្ហានេះទេ ប៉ុន្តែលោកបានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងនៅតែបន្តចាំតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ និងពិនិត្យបន្ថែមពីប្រាសាទដែលកំពុងសាងសង់នៅខេត្តបុរីរម្យ នៃប្រទេសថៃដោយផ្ទាល់ ដោយរងចាំពេលដែលជំងឺកូវីដ-១៩ ប្រសើរឡើងបន្តិច ដោយសារបច្ចុប្បន្នប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃក៏កំពុងរងការរាតត្បាតធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយ។

Newsroom Cambodia បានទាក់ទងទៅអង្គការ UNESCO ប្រចាំនៅកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងរឿងនេះដែរ ប៉ុន្តែតំណាងអង្គការបានបញ្ជាក់ថា មិនទាន់មានអ្នកជំនាញណាអាចផ្តល់ព័ត៌មានពីរឿងសាងសង់ប្រាសាទនេះបាននៅឡើយ។

លោក សំបូរ មាណ្ណារ៉ា សាស្រ្តាចារ្យប្រវត្តិសាស្រ្ត មានប្រសាសន៍ថា ការសាសងសង់ប្រាសាទនៅខេត្តបុរីរម្យ ប្រទេសថៃនេះ មិនមែនជាការសាងសង់ប្រាសាទអង្គរវត្តនោះទេ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ប្រាសាទអង្គរវត្តសាងសង់នៅសតវត្សទី១២ នៅឆ្នាំ១១១៣ ដល់ឆ្នាំ១១៥០ នៃព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ នៅសម័យអង្គរឯណោះ។ ដូច្នេះសួរថា តើប្រាសាទនេះធ្វើឡើងដោយម៉ាស៊ីនអត់? បោះពុម្ព? ធ្វើដោយដៃ? [….] ដោយគិតពីអាយុកាល និងពេលវេលា និយាយពីថ្មគឺប្រាកដជាខុស មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងទេគឺគេ (ប្រទេសថៃ) យកថ្មទៅធ្វើមែនពិត ក៏ប៉ុន្តែគេយកស៊ីម៉ង់ទៅឱប ទៅទ្រ ទៅសង្កត់ អញ្ចឹងសួរថាដូចគ្នាកន្លែងណា?»។

សាស្ត្រាចារ្យប្រវត្តិសាស្រ្តរូបនេះ បានផ្តាំផ្ញើទៅប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកុំឱ្យមានការព្រួយបារម្ភពីបញ្ហានេះដោយលោកលើកឡើងថា ប្រទេសនីមួយៗមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការច្នៃប្រឌិតថ្មី ប៉ុន្តែបើយើងមានច្បាប់ការពារយើងអាចយកមកនិយាយបាន។ លោកបន្ថែមថា អ្វីដែលចាំបាច់បំផុតគឺបន្ទាប់ពីរំងាប់ការព្រួយបារម្ភភ័យព្រួយរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាហើយ គឺត្រូវបំប្លែងទៅជាការកម្លាំងចិត្តក្នុងការខិតខំរៀនសូត្រ ពង្រឹងឡើងវិញនូវសមត្ថភាពចំណេះដឹងរបស់ខ្លួនបន្ថែម ហើយបង្កើតច្បាប់សម្រាប់ការពារពីការថតចម្លងតទៅទៀត។

យោងតាមការចុះផ្សាយលើគេហទំព័ររបស់វិទ្យុបារាំងកម្ពុជាក្នុងចំណងជើងថា «តើការចម្លងប្រាសាទអង្គរវត្តជាការរំលោភកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដែរ ឬទេ?» កាលពីឆ្នាំ២០១២ បានបង្ហាញថា៖ «នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌអង្គការយូណេស្កូ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលត្រូវចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ទទួលបាននូវការការពារពីសំណាក់ អនុសញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧២។ ក៏ប៉ុន្តែអនុសញ្ញានេះមានចែងតែអំពីការការពារ និងការអភិរក្សប្រាសាទ កុំឲ្យបាក់បែក ឬខូចខាតតែប៉ុណ្ណោះ មិនមានចែងអំពីការការពារស្នាដៃស្ថាបត្យកម្ម ពីការថតចម្លងនោះទេ»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែលថា ការចម្លងសម្បត្តិវប្បធម៌ ដែលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មិនមែនទើបតែកើតមានលើប្រាសាទអង្គរវត្តរបស់កម្ពុជានៅពេលនេះទេ។ កាលពីឆ្នាំ២០១២ ឥណ្ឌាក៏គ្រោងសាងសង់សំណង់ដែលមានរចនាបថដូចជាប្រាសាទអង្គរវត្តផងដែរ។ ចំណែកសំណង់ Tour Eiffel Stonehenge និង Parthenon ជាដើម ក៏មានការសាងសង់ចម្លងជាហូរហែ៕

ក្រសួងមហាផ្ទៃផ្ទេរសមត្ថកិច្ចសៀវភៅស្នាក់នៅទៅរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ និងសៀវភៅគ្រួសារទៅក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Wed, 07 Jul 2021 10:33:14 +0000

ក្រសួងមហាផ្ទៃបានប្រកាសពីការផ្ទេរសមត្ថកិច្ចក្នុងការចេញសៀវភៅស្នាក់នៅទៅឲ្យរដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ និងសៀវភៅគ្រួសារ ទៅរដ្ឋបាលក្រុង-ស្រុក-ខណ្ឌ ដើម្បីពន្លឿនពេលវេលា និងបង្កលក្ខណ:ងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាក្នុងការធ្វើសៀវភៅស្នាក់នៅ និងសៀវភៅគ្រួសារ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចេញកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា កន្លងទៅនេះបានបញ្ជាក់ថា ការផ្ទេរនេះនឹងត្រូវអនុវត្តតាមចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា នៃការចេញសេចក្តីប្រកាសនេះតទៅ។

ក្រសួងបញ្ជាក់ក្នុងប្រការ២នៃសេចក្តីប្រកាសនោះថា៖ «ត្រូវបានផ្ទេរសមត្ថកិច្ចពីអធិការនគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជូនទៅនាយប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ សង្កាត់ ក្នុងការពិនិត្យ សម្រេចផ្តល់សៀវភៅស្នាក់នៅ ទុតិយតាសៀវភៅស្នាក់នៅ លិខិតបញ្ជាក់ទីលំនៅ ការប្រែប្រួលនៃសមាជិកគ្រួសារ ការផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅ និងរាល់ការកែតម្រូវទិន្នន័យក្នុងបញ្ជីស្នាក់នៅស្របតាមលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តកំណត់»។

ចំណែកការចេញសៀវភៅគ្រួសារ ត្រូវផ្ទេរពីនគរបាលរាជធានី ខេត្ត ទៅនគរបាលក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ជាអ្នកសម្រេច។ នេះជាការបញ្ជាក់ក្នុងប្រការ៣ នៃសេចក្តីប្រកាសដដែលរបស់ក្រសួង។

ក្រសួងមហាផ្ទៃបានបន្ថែមថា ចំពោះសៀវភៅស្នាក់នៅ និងសៀវភៅគ្រួសារដែលបានផ្តល់ជូនកន្លងមកនៅតែអាចប្រើប្រាស់បានដដែល រហូតដល់មានការផ្លាស់ប្តូរថ្មី។ រីឯបែបបទនៃការចុះបញ្ជីទាំងសៀវភៅគ្រួសារ និងសៀវភៅស្នាក់នៅ ព្រមទាំងការលុប ឬបន្ថែមសមាជិក ការកែសម្រួលទិន្នន័យក្នុងបញ្ជីទាំងពីរនេះ និងការចុះបញ្ជីស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន គឺកំណត់ដោយអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម ។

លោក សន ជ័យ ប្រធានអង្គការសម្ព័ន្ធគណនេយ្យភាពសង្គមកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការផ្ទេរសម្ថកិច្ចនេះគឺជារឿងល្អ ប៉ុន្តែលោកថា អាជ្ញាធរត្រូវពិនិត្យ និងធានាលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃការទទួលសេវាឲ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងមានតម្លាភាព។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «សង្ឃឹមថានឹងមិនមានការទាមទារលុយកាក់ក្នុងទម្រង់ណាមួយពីប្រជាពលរដ្ឋទេ»។

លោក សន ជ័យ បានប្រាប់ពីបទពិសោធន៍ក្នុងការដែលធ្លាប់បានធ្វើសៀវភៅស្នាក់នៅកន្លងមកថា លោកត្រូវចំណាយពេល ១សប្តាហ៍នៅប៉ុស្តិ៍នគរបាល និងត្រូវមានការសួរនាំពីសំណាក់នគរបាលខណ្ឌជាច្រើន។ លោកថា រយ:ពេលធ្វើសៀវភៅស្នាក់នៅតាំងពីដើមរហូតដល់ទទួលបាន ត្រូវចំណាយពេលប្រមាណ១ខែ ដែលលោកថា នេះជារយៈពេលយូរក្នុងការធ្វើសៀវភៅស្នាក់នៅ។

លោក សន ជ័យ បន្ថែមថា ដើម្បីធានាឲ្យការផ្តល់សេវាសាធារណៈមួយនេះប្រព្រឹត្តទៅដោយមានតម្លាភាព សមត្ថកិច្ចត្រូវធានាថាគោលការណ៍ទាំងឡាយរបស់រាជារដ្ឋាភិបាលត្រូវអនុវត្តឱ្យបាបខ្ជាប់ខ្ជួនដោយប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ សង្កាត់ ដោយមិនមានអំពើពុករលួយ។ កំណត់ពេលវេលាឱ្យបានជាក់លាក់តាមការកំណត់ ជៀសវាងការអូសបន្លាយការធ្វើឯកសារអត្តសញ្ញាណដែលចំបាច់សម្រាប់តម្រូវការប្រជាពលរដ្ឋទាន់ពេលវេលា និងជំរុញឱ្យមានការផ្សព្វផ្សាយពីនីតិវិធីក្នុងការធ្វើឯកសារអត្តសញ្ញាណទាំងនេះ ឱ្យទូលំទូលាយបន្ថែម៕

សត្វតោចិញ្ចឹម ត្រូវបានប្រគល់ជូនម្ចាស់ជាជនជាតិចិនវិញ បន្ទាប់ពីមានអន្តរាគមន៍ពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Mon, 05 Jul 2021 10:24:10 +0000

សត្វតោចិញ្ចឹម ត្រូវបានប្រគល់ជូនម្ចាស់ជាជនជាតិចិនវិញ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១នេះ បន្ទាប់ពីមានអន្តរាគមន៍ពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន ក្រោមលក្ខខណ្ឌថាម្ចាស់ត្រូវធ្វើទ្រុងឱ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពទាំងមនុស្សក្នុងផ្ទះ និងអ្នករស់នៅជិតខាង។

លោកហ៊ុន សែន នាយប់ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៤ ខែមិថុនានេះ បានសរសេរនៅលើគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ខ្លួនថាការសម្រេចចិត្តនេះគឺ ក្រោយពីមានការពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម។

លោកបានសរសេរដូច្នេះថា៖ «អនុញ្ញាតឱ្យម្ចាស់យកទៅចិញ្ចឹមវិញក្នុងលក្ខខណ្ឌម្ចាស់ត្រូវធ្វើទ្រុងឱ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពទាំងមនុស្សក្នុងផ្ទះ និងអ្នករស់នៅជិតខាង»។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៧ មិថុនា រដ្ឋបាលព្រៃឈើ និង អង្គការសម្ព័ន្ធមិត្ត សត្វព្រៃកម្ពុជា បានដកហូតយកសត្វតោឈ្មោលរស់មួយក្បាលពីជនជាតិចិនម្នាក់ ដែលបានចិញ្ចឹមដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងលំនៅឋានរបស់ខ្លួន នៅក្នុងសង្កាត់បឹងកេងកង ១ ក្រុងភ្នំពេញ ក្រោយដឹងដំណើរដើមចមថាសត្វតោនេះ ត្រូវបានបុរសនេះទិញមកចិញ្ចឹមក្នុងតម្លៃ ១ម៉ឺនដុល្លារ ក្នុងមួយក្បាល។

សត្វតោមួយក្បាលនេះ ជាប្រភេទសត្វតោមកពីតំបន់អាហ្វ្រិក ដែលវាចូលចិត្តរស់នៅក្នុងវាលស្មៅ។ នេះជាការបញ្ជាក់ពីរដ្ឋបាលព្រៃឈើ។

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព នាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា (CCHR) បានស្នើឱ្យដោះលែងសកម្មជនបរិស្ថានដែលកំពុងជាប់ឃុំ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអនុញ្ញាតឱ្យសត្វតោត្រឡប់ទៅជនជាតិចិនចិញ្ចឹមនៅផ្ទះវិញ។

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព បានបង្ហោះសារលើគណនីបណ្តេញសង្គមហ្វេសប៊ុកផ្ទាល់ខ្លួននៅថ្ងៃចន្ទនេះ ដោយភ្ជាប់ជាមួយរូបភាពកាន់ក្រដាសដែលសរសេរថា «ខ្ញុំស្រឡាញ់បរិស្ថាន! ដោះលែង» ដោយភ្ជាប់ជាមួយឈ្មោះសកម្មជនបរិស្ថានដែលកំពុងជាប់ឃុំ សុំឱ្យដោះលែងសកម្មជនបរិស្ថាន ជាមួយសារសម្តែងការខកចិត្តដែលរដ្ឋាភិបាលមិនព្រមដោះស្រាយបញ្ហាចាប់ខ្លួនសកម្មជនការពារបរិស្ថាន ផ្ទុយទៅវិញបែរជា ដោះលែងសត្វតោ ដោយខុសច្បាប់ ដោយមិនមានចំណាត់ការស៊ីបអង្កេតណាមួយច្បាស់លាស់មុនធ្វើការសម្រេចចិត្ត។

អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ក្នុងសារបង្ហោះនោះថា៖ «រឿងសត្វ និងឈ្មួញ និងលើ្មសយកតោមកចិញ្ចឹមទាំងបំពានច្បាប់ស្រុកខ្មែរ និងច្បាប់ធម្មជាតិមិនត្រូវបានស៊ើបអង្កេតច្បាស់ផង ត្រូវសួរថាតោរត់មកស្រុកខ្មែរ ឬហោះចូលដោយរបៀបណាហើយច្បាប់យើងចែងយ៉ាងណាដែរ ហើយនៅមានសត្វព្រៃមួយចំនួនទៀតដែលអ្នកមានមួយចំនួនយកគ្នាមកជាសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន»។

«អស់លោកអ្នកដែលសម្តែងក្តីអាណិតពេលតោត្រូវបានរឹបអូសយកទៅសួនតាម៉ៅនោះ សូមលោកអ្នកគួរពិចារណាថាតើតោនោះត្រូវបានឈ្មួញបំបែកពីមេរោគយ៉ាងណា ដកចង្កូម ឬក្រចកគេយ៉ាងណា តើនោះជាទង្វើនៃក្តីស្រឡាញ់ឬ?»

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ប្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរ ប្រសិនជួបការចាប់ជំរិតតាមអ៊ីនធឺណិត

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Mon, 05 Jul 2021 02:24:47 +0000

ក្រសួងទូរគមនាគមន៍ បានបង្ហាញពីវិធានការការពារ និងទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដោយចោរព័ត៌មានវិទ្យា ក្រោយរកឃើញថាថ្មីៗនេះមានការគំរាមកំហែងជំរិតយកប្រាក់ និងធ្វើឱ្យអាប់ឱនដល់កិត្តិយសតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណេតដោយសារការឆ្លងចូលមេរោគចាប់ជំរិត (Ransomware) ។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ចេញនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣ ខែកក្កដានេះបានបញ្ជាក់ពីសញ្ញាអាសន្ននៃការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដែលកើតមានឡើងនៅពេលថ្មីៗទៅនេះ ដោយចោរតាមប្រព័ន្ធអ៊ីធឺណិត និងធ្វើឱ្យមេរោគម៉្យាងឈ្មោះ «មេរោគចាប់ជំរិត» ដែលមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដល់ប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃ ដែលបណ្តាលពីទិន្នន័យប្រើប្រាស់ក្នុងដំណើរការប្រតិបត្តិការត្រូវបានធ្វើកូដនីយកម្ម (Encrypted) រហូតមិនអាចប្រើប្រាស់បាន ក្រោយត្រូវបានឆ្លងចូលក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័ររបស់អ្នកប្រើប្រាស់បានសម្រេច។

ក្រសួងបានណែនាំពីយុទ្ធសាស្រ្តការពារចំនួន៥ ទប់ទល់នឹងការរាតត្បាតមេរោគប្រភេទនេះតាមប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដូចតទៅ៖ «ប្រើប្រាស់កម្មវិធីដែលមានអាជ្ញាបណ្ណត្រឹមត្រូវ (License Software) ដោយជៀសវាងទាញយកកម្មវិធីតាមអ៊ីនធឺណិតដែលគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់។ ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ (Operating System) និងកម្មវិធីទាំងអស់ដែលអ្នកមាននៅក្នុងកុំព្យូទ័រឧបករណ៍ចល័តរបស់អ្នកឱ្យបានទៀងទាត់។ តំឡើងកម្មវិធីកំចាត់ និងទប់ស្កាត់មេរោគ (Anti-virus) និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពឱ្យបានប្រចាំ។ មិនត្រូវចុចទៅលើតំណភ្ជាប់ (Links) ឬបើកឯកសារ attachment ដែលមិនស្គាល់ប្រភពច្បាស់លាស់នៅក្នុងអ៊ីមែល។ ធ្វើការថតចម្លងទុកឯកសារជាប្រចាំ (Regular Backup) និងបិទការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិត (Offline)»៊

មេរោគនេះអាចឆ្លងតាមរយ:កត្តា៣ យ៉ាងដូចជា ៖ «១.ការប្រើប្រាស់សុសវែរមិនមានអាជ្ញាបណ្ណ ២.ការបើកឯកសារភ្ជាប់មកជាមួយអ៊ីមែល ៣.ការមិនបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទៅលើសុសវែ និងកម្មវិធីប្រើប្រាស់ជាដើម»។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងដដែលរបស់ក្រសួង។

ក្រសួងបានបញ្ជាក់ និងក្រើនរំឮកថា ប្រសិនបើចោរព័ត៌មានវិទ្យាចាប់ចង្ខំឱ្យបង់ប្រាប់ ដោយយកលេសថានឹងបញ្ចេញឯកសារទាំងអស់ដែលបានលួច ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់បុគ្គល ឬស្ថាប័ននោះ សូមជនរងគ្រោះកុំបង់ប្រាក់ទៅតាមការគំរាមពីសំណាក់ចោរទាំងនោះ ព្រោះមិនប្រាកដថា នឹងទទួលបានឯកសារមកវិញទេ។ គប្បីទាក់ទងទៅនាយកដ្ឋានសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យាគមនាគមន៍និងព័ត៌មានតាមរយ:គេហទំព័រ www.camcert.gov.kh ឬតាមរយ:អ៊ីមែល incident@camcert.gov.kh ឬទូរស័ព្ទលេខ ០១៦ ៨៥១ ៦៧៨ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានេះ៕

ក្រសួងការពារជាតិប្រកាសថានឹងបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់និស្សិតកម្ពុជានៅអាមេរិកបន្ទាប់ពីកាផ្តាច់ជំនួយ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sat, 03 Jul 2021 05:59:02 +0000

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដានេះថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់និស្សិតកម្ពុជាទាំង៦ នាក់ដែលកំពុងសិក្សាផ្នែកយោធានៅសហរដ្ឋអាមេរិករហូតដល់ចប់ បន្ទាប់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោនផ្តាច់ជំនួយដោយហេតុថាទំនាក់ទំនងយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរ មានភាពមិនសូវចុះសម្រុងគ្នា។

សេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការពារជាតិ បានលើកឡើងថា៖ «ដោយមើលឃើញអំពីការលំបាក របស់សិស្សបណ្ឌិតសភាយោធាកម្ពុជាទាំងអស់ដែលបណ្តាលមកពីការបញ្ឈប់នូវកាតព្វកិច្ចនៃការបង់ថ្លៃសិក្សាពីសំណាក់ ភាគីអាមេរិក និងនៅក្នុងស្មាររតីទទួលខុសត្រូវចំពោះអនាគត និងផលប្រយោជន៍របស់សិស្សបណ្ឌិតសភាយោធាកម្ពុជា រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានឹងទទួលបន្តបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់សិស្សបណ្ឌិតយោធាកម្ពុជាទាំង៦រូប រហូតដល់បញ្ចប់ការសិក្សារបស់ខ្លួន ជាស្ថាពរ»។

ក្រសួងការពារជាតិបាននិយាយថា នឹងទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងចំណាត់ការនេះ ហើយបានយល់ឃើញថា ការផ្តាច់អាហាររូបករណ៍នេះ ជាការសម្រេចចិត្តតែម្ខាង ដែលក្រសួងការពារជាតិនឹងធ្វើនូវចំណាត់ការជាបន្ទាន់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សារបស់សិស្សដែលរៀននៅសាលាបណ្ឌិតសភាយោធាលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល។

យោងតាមវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VoA) លោកArend Zwartjes អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា និស្សិតទាំង៦នាក់នោះអាចបន្តការសិក្សាបាន ប្រសិនបើពួកគេអាចរកថវិកាបង់ដោយខ្លួនឯងបាន ឬររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំណាយឱ្យដោយផ្ទាល់។

លោក Arend បានបកស្រាយ តាមសារអ៊ីម៉េលដូច្នេះថា៖ «បន្ទាប់ពីកម្ពុជាកាត់បន្ថយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើផ្នែកជាច្រើននៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាប្រពៃណីរវាងយោធា និងយោធា គឺប្រទេសនេះបានបាត់បង់ភាពស្របច្បាប់ក្នុងការទទួលបានកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក»។

ក្រោយពីកម្ពុជាបានលុបចោលសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅដើមឆ្នាំ ២០១៧ ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាងាកទៅជិតស្និទ្ធជាមួយនឹង ប្រទេសចិនកាន់តែខ្លាំង សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តាច់ជំនួយស៊ីវិល និងយោធាមួយចំនួនបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរកម្ពុជាចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង និងរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិព្រមទាំងធ្វើទុក្ខបុក្ខម្នេញអ្នករិះគន់បណ្តាញសារព័ត៌មាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល។

និស្សិត ៥នាក់ក្នុងចំណោម៦នាក់ក៏ធ្លាប់បានសរសេរលិខិតទៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ដើម្បីបានសិក្សាដល់ចុងបញ្ចប់ដោយសារនិស្សិតខ្លះបានសិក្សាដល់ឆ្នាំទី៤។ ពួកគេបានចាត់ទុកថាការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យដ៏មានកិត្តិយសទាំងបួននឹងជួយផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់ពួកគេ និងការប្តេជ្ញាកសាងទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះយោងតាម VoA។

យោងតាម VoA ដដែល និស្សិតទាំង៦រូប ដែលក្នុងចំណោមនោះ មាននិស្សិត២ រូបកំពុងសិក្សានៅបណ្ឌិតសភាយោធាជើងគោកWest Point ២រូបទៀតកំពុងសិក្សានៅបណ្ឌិតសភាទ័ពអាកាស ១រូបទៀតនៅផ្នែកកងទ័ពជើងទឹក និង១ រូបចុងក្រោយសិក្សាខាងឆ្មាំសមុទ្រ៕

រដ្ឋបាលភ្នំពេញបិទផ្សារអូឡាំពិកម្តងទៀតចំនួន១៤ថ្ងៃ ក្រោយរកឃើញករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងផ្សារ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sat, 03 Jul 2021 02:10:47 +0000

សាលារាជធានីភ្នំពេញនៅថ្ងៃសុក្រ បានប្រកាសផ្អាកដំណើរការផ្សារអូឡាំពិកក្នុងរយ:ពេល១៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា រហូតដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីរកឃើញថាមានបុគ្គលពាក់ព័ន្ធក្នុងផ្សារឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ចេញនៅថ្ងៃសុក្រ ទី២ ខែកក្កដានេះ បានលើកឡើងពីប្រការ៣ ពីការហាមឃាត់មិនឱ្យមានការចេញ-ចូល ក្នុងបរិវេណផ្សារអូឡាំពិក ប៉ុន្តែមានករណីលើកលែងមួយចំនួនដូចជា៖ « ការចេញ-ចូល និងការជួបជុំក្នុងចំណោមសន្តិសុខ បុគ្គលិក-កម្មករ អាជីរករ អតិថិជន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងទីតាំងកំណត់ដែលត្រូវផ្តល់សំណាក។ ការចេញ-ចូល និងការជួបជុំរបស់បុគ្គលិកសុខាភិបាល ដើម្បីអនុវត្តវិធានការសុខាភិបាល។ ការចេញ-ចូល និងការជួបជុំរបស់គណ:កម្មការផ្សារ អាជ្ញាធរមានសម្ថកិច្ច និងកម្លាំងគណ:បញ្ជាការឯកភាពរដ្ឋបាលគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ក្នុងការបំពេញការងារថែរក្សាសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយសាធារណ:»។

រដ្ឋបាលសាលារាជធានីបានបញ្ជាក់ក្នុងប្រការ២ថា អាជីវករ អតិថិជន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ត្រូវទៅយកសំណាកវិភាគរកមេរោគ និងធ្វើចត្តាឡីស័កឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ ឯគណ:កម្មការផ្សារអូឡាំពិក ត្រូវសហការជាមួយអាជ្ញាធរ ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកអ្នកប៉ះពាល់ផ្សេងៗទៀត។

ករណីបុគ្គលពាក់ព័ន្ធមិនព្រមសហការទៅយកសំណាកវិភាគរកមេរោគកូវីដ-១៩ ឬមិនធ្វើចត្តាឡីស័កទេ ត្រូវទទួលការពិន័យក្នុងទឹកប្រាក់ចន្លោះពី ១លានរៀល ដល់ ១០លានរៀល ដូចដែលបានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសអន្តរក្រសួងរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងសុខាភិបាល ចុះកាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១មក។ នេះជាការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីប្រកាសដដែល។

«គណ:កម្មការផ្សារ សន្តិសុខ បុគ្គលិក-កម្មករ អាជីវករ អតិថិជន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងឡាយណា ដែលមិនអនុវត្តតាមប្រការ២ និងប្រការ៣ នៃសេចក្តីសម្រេចនេះនឹងត្រូវកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅស្ថានប័នតុលាការដើម្បីផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ និងទោសពិន័យជាប្រាប់ ស្របតាមច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវ និងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តពាក់ព័ន្ធជាធរមាន»។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ កម្ពុជារកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ចំនួន៥២,៣៥០នាក់ ក្នុងនោះអ្នកស្លាប់មានចំនួន៦៦០នាក់៕

សាលារាជធានីអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមថ្មីចំនួន៣ ចុះប្រមូលសំរាមនៅទូទាំងភ្នំពេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Thu, 01 Jul 2021 06:19:21 +0000

រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមហ៊ុនចំនួន៣ ផ្តល់សេវាសម្អាត ប្រមូល និងដឹកជញ្ជូនសំរាម នៅរាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១នេះ តទៅ ដោយបែងចែកជា៣ តំបន់ខុសៗគ្នាក្នុងខណ្ឌទាំង១៤។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ចេញនៅយប់ ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនថ្មីចំនួន៣ នឹងចុះទៅប្រមូល និងដឹជញ្ជូនសំរាម សំណល់រឹង បន្តពីប្រតិបត្តិករចាស់ នៅតាមតំបន់ដោយឡែកពីគ្នាចំនួន៣៖ «ក្រុមហ៊ុន 800 Super/Global Action for Environment Awareness Public Limited នឹងផ្តល់សេវា ដល់តំបន់ទី១ ដែលមានខណ្ឌចំនួន៥ គឺ ខណ្ឌទួលគោក ខណ្ឌឫស្សីកែវ ខណ្ឌសែនសុខ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ និងខណ្ឌព្រែកព្នៅ ។ ក្រុមហ៊ុន Mizuda Group Co, Ltd នឹងត្រូវផ្តល់សេវា ដល់ខណ្ឌចំនួន៥ ផ្សេងទៀតដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ទី២ គឺ ខណ្ឌដូនពេញ ខណ្ឌ៧មករា ខណ្ឌដង្កោ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ និងខណ្ឌកំបូល។ និងក្រុមហ៊ុន CINTRI (Cambodia)/Everbright (China) នឹងផ្តល់សេវា ដល់ខណ្ឌចំនួន៤ ផ្សេងទៀត ក្នុងតំបន់ទី៣ គឺ ខណ្ឌចំការមន ខណ្ឌបឹងកេងកង ខណ្ឌមានជ័យ និងខណ្ឌច្បារអំពៅ»។

សាលារាជធានីក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ វេចខ្ចប់ ទុកដាក់ និងបញ្ចេញសំរាម សំណល់រឹងរបស់ខ្លួនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងតាមការកំណត់ ដើម្បីរក្សាអនាម័យ និងបរិស្ថានក្រុងភ្នំពេញឱ្យបានស្អាតល្អ ព្រមទាំងយោគយល់ចំពោះភាពរអាក់រអួលនៃការចាប់ផ្តើមប្រមូលសំរាមដំបូងដោយក្រុមហ៊ុនថ្មីនេះ៕

ក្រសួងយុត្តិធម៌ ពន្លឿនការដោះស្រាយសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌបានចំនួន៦២,៨០០ ក្នុងរយ:ពេល១ឆ្នាំ ១ខែ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Thu, 01 Jul 2021 04:26:56 +0000

ក្រសួងយុត្តិធម៌ប្រកាសថា ក្នុងរយ:ពេល១ឆ្នាំ ១ខែ បានដោះស្រាយសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌដែលកកស្ទះបានប្រមាណ៦២,៨០០ ក្រោយសម្រេចបិទយុទ្ធនាការដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងតាមសាលាដំបូងរាជធានី-ខេត្ត។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ ផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ បានបង្ហាញថា ក្នុងរយ:ពេល ១ឆ្នាំ ១ខែ គិតពីថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ដែលជាថ្ងៃបើកយុទ្ធនាការរហូតដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ដែលជាថ្ងៃបិទយុទ្ធនាការយុទ្ធការការដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនៅតាមសាលាដំបូងរាជធានី ខេត្ត សាលាដំបូងរាជធានី ខេត្តទូទាំងប្រទេស បានដោះស្រាយសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌដែលចូលថ្មី បានចំនួន ៦២.៨០០ រឿង ស្មើនឹង៧៨% នៃចំនួនសំណុំរឿងចូលថ្មីសរុប ៨០.៤០០ រឿង។

សេចក្តីប្រកាសដដែលបានលើកឡើងពីជ័យជំនះរបស់ខ្លួនក្នុងការសម្រេចបាននូវលទ្ធផលការងារ ក្នុងកាល:ទេស:ដែលប្រទេសកំពុងជួបវិបត្តិកូវីដ-១៩ ថា៖ «សាលាដំបូងរាជធានី ខេត្តចំនួន ២២ ក្នុងចំណោមសាលាដំបូងរាជធានី ខេត្តចំនួន ២២ ក្នុងចំណោមសាលាដំបូងសរុបទាំងអស់ចំនួន ២៤ បានប្រកាសជាបន្តបន្ទាប់នូវជោគជ័យរបស់ខ្លួនក្នុងការអនុវត្តយុទ្ធនាការ។ ទន្ទឹមនេះ សាលាដំបូងចំនួន ២ ទៀតគឺ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ និងសាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុ ដែលជាសាលាដំបូងមានសំណុំរឿងច្រើនជាងគេ និងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់បិទខ្ទប់ដោយសារផលប៉ះពាល់នៃការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ មិនទាន់អាចសម្រេចគោលដៅ និងប្រកាសអំពីជោគជ័យនៃការអនុវត្តយុទ្ធនាការនេះនៅឡើយទេ»។

«យុទ្ធនាការដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនៅតាមសាលារាជធានី ខេត្ត មិនត្រឹមតែអាចជួយដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនៅតាមសាលាដំបូងរាជធានី ខេត្តនឹងចូលរួមចំណែកក្នុងការដោះស្រាយភាពចង្អៀតណែនតាមពន្ធនាគារបានយ៉ាងច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែយុទ្ធនាការនេះក៏បានជួយលើកកម្ពស់សមត្ថភាពស្ថាប័នតុលាការ ក្នុងការផ្តល់សេវាយុត្តិធម៌ជូនប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ ដោយក្នុងរយ:ពេលអនុវត្តយុទ្ធនាការនេះ ចំណាត់ការសំណុំរឿងក្តីព្រហ្មទណ្ឌនៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៅតាមសាលាដំបូង និងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានី ខេត្ត ទទួលបានលទ្ធផលខ្ពស់ជាង ២ដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៨ និងឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅ»។ នេះបើតាមសេក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌។

លោក អំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកកម្មវិធីឃ្លាំមើលនៃអង្គការលីកាដូ បានថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ក្នុងនីតិវិធី ឬក្នុងតុលាការ ត្រូវតែមានការពន្លឿននិតិវិធី ដោយមិនមែនទាល់តែមានយុទ្ធនាការពីក្រសួងយុត្តិធម៌កើតឡើងទើបពន្លឿននោះទេ។

«នៅតាមសាលាដំបូងខេត្ត រាជធានីខេត្ត ក៏ដូចជាសាលាឧទ្ធរណ៍ ព្រោះសាលាឧទ្ធរណ៍ឥឡូវយើងមានសាលាឧទ្ធរណ៍តំបន់ទៅទៀត ច្រើនដែរ។ អញ្ចឹង វាគួរតែចំណាត់ការសំណុំរឿងទៅតាមនិតិវិធីដែលប្រកបដោយតម្លាភាព ហើយយុត្តិធម៌ និងមិនមានអំពើពុករលួយ ដើម្បីឱ្យសំណុំរឿងទាំងអស់នឹងមិនមានការកកស្ទះ»។

លោក អំ សំអាត បន្ថែមថា ចាប់ពីពេលតនេះទៅសាលាដំបូងរាជធានីខេត្តនឹងអនុវត្តតាមគំរូនៃយុទ្ធនាការរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ ដោយការពន្លឿននិតិវិធី ការអនុវត្តនិតិវិធីប្រកបដោយតម្លាភាព យុត្តិធម៌ និងគ្មានអំពើពុករលួយ ដើម្បីឱ្យរឿងនីមួយៗពុំមានការកកស្ទះ ដែលជាហេតុនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិប្រជាជនជាប់ចោទ ។

លោក បានបន្តថា៖ «អានេះបានជាទៅជាមាននិរន្តរភាពបាន ប្រសិនបើជាទាល់តែមានយុទ្ធនាការពីក្រសូងយុត្តិធម៌ ដូចក្រសួងយុត្តិធម៌ធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក អានឹងវាវិលៗ វានៅដដែល»។

នាយករងផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៅអង្គការលីកាដូរូបនេះ បានលើកឡើងពីភាពចង្អៀតណែននៃពន្ធនាគារថា នៅតែមិនអាចដោះស្រាយបាន ទោះបីជាលទ្ធផលការងារសម្រេចបានច្រើនដូចដែលក្រសួងយុត្តិធម៌បានលើកឡើងក្តី ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ-១៩ កំពុងរាតត្បាត ដែលការចង្អៀតណែននៃពន្ធនាគារនៅតែបន្តកើតមាន ហើយប្រសិនបើមានការរីករាលដាលឆ្លងជំងឺកូវីដ ចូលទៅពន្ធនាគារនៅតែបន្តកើតមានឡើង នោះជាក្តីព្រួយបារម្ភជាខ្លាំង។

អង្គការលីកាដូ ដែលធ្វើការផ្នែកសិទ្ធិមនុស្ស បានទទូចឱ្យមានការដោះលែងជនជាប់ឃុំដែលស្ថិតក្នុងបទល្មើសកម្រិតស្រាល និងអ្នកជិតផុតទោស ដោយពន្លឿននិតិវិធីក្នុងការជំនុំជម្រះក្តី ផ្តល់អាទិភាពដល់ជនអាទិភាព ដូចជាជនដែលមានជំងឺរ៉ាំរៃ ជនពិការ អនីតិជន ស្រ្តីដែលមានផ្ទៃពោះ ជាដើម។ ការឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន ត្រូវតែផ្អែកតាមនិតិវិធី ឬបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ដែលជាការជ្រែកជម្រើសនៃសេរីភាពនៃជនជាប់ចោទ ដោយឡែកការឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្នជាជម្រើសចុងក្រោយ៕

សត្វខ្លាពពកបន្តមានវត្តមាននៅកម្ពុជា ខណ:ពិភពលោកទទួលស្គាល់ថាជាសត្វដែលជិតផុតពូជ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Thu, 01 Jul 2021 03:31:07 +0000

ក្រុមជំនាញរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន បានរកឃើញវត្តមានសត្វខ្លាពពកនៅភូមិភាគឥសាន និរតី និងភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ស្របពេលដែលសត្វខ្លាពពកប្រភេទនេះ ត្រូវបានសហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) ចុះក្នុងបញ្ជីក្រហមថា ជាប្រភេទសត្វងាយរងគ្រោះថ្នាក់ពីការបាត់បង់លើពិភពលោក។

យោងតាមសារបង្ហោះលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនានេះ បានឱ្យដឹងថា ខ្លាពពកស្ថិតក្នុងក្រុមជិតផុតពូជ ដែលទទួលរងនូវការគំរាមគំហែងតាមរយ:ការបរបាញ់ ការបាត់បង់ទីជម្រកដែលវាធ្លាប់ស្វែងរកចំណី និងរស់នៅ ព្រមទាំងបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម សហភាពអន្តរជាតិសម្រាប់ការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) ថាជាប្រភេទសត្វព្រៃងាយរងគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងពិភពលោក។

តាមសម្តីរបស់លោក នេត្រ ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការរកឃើញសត្វខ្លាពពកនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ដែលបានធ្វើការស្រាវជ្រាវក្នុងគោលបំណងស្វែងយល់ថាតើមានសត្វព្រៃប្រភេទណាខ្លះ ដែលស្ថិតនៅក្នុងសួនឧទ្យានជាតិនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការបែងចែកតំបន់អភិរក្ស។

ខ្លាពពកចូលចិត្តរស់នៅក្នុងព្រៃស្រោង ព្រៃពាក់កណ្តាលស្រោង និងព្រៃជម្រុះ។ វាជាប្រភេទសត្វរាត្រីចរ ច្រើនរស់នៅជាគូលើដើមឈើ និងតែងចាប់សត្វនៅលើដីដោយការលោតសង្រ្គប់ពីលើដើមឈើមក ដោយប្រើក្រញ៉ាំជើងមុខមុត រួចខាំជាក្រោយដូចគ្នានឹងសត្វខ្លារខិនដែរ។ វាស៊ីបក្សី ពស់ ជ្រូកព្រៃ ឈ្លូស ប្រើស ស្វាជាដើម ជាអាហារ។ ខ្លាពពកអាចបង្កើតកូនម្តងបានពី២ ទៅ ៤ ក្បាល បន្ទាប់ពីពពោះអស់រយ:ពេលប្រហែល ៩០ ទៅ៩៥ ថ្ងៃ។ នេះបើតាមព័ត៌មានដដែលលើគេហទំព័រក្រសួងបរិស្ថាន ។

លោក នេត្រ ភក្រ្តា បញ្ជាក់ថា៖ «ការរកឃើញនូវប្រភេទសត្វខ្លាពពកដែលមានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់មួយចំនួន ជាពិសេសនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេស វាជាដំណឹងល្អមួយសម្រាប់ យើងថាវត្តមានរបស់សត្វខ្លាពពកដែលជាប្រភេទសត្វកម្រនៅលើពិភពលោកយើងនេះ នៅតែបន្តមានវត្តមាននៅកម្ពុជារបស់យើងនៅឡើយទេ។ ហើយទីពីរ ដើម្បីឱ្យយើងមានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីរៀបចំរបៀបនៃការការពារ និងអភិរក្ស ទៅលើប្រភេទសត្វដែលមាននៅក្នុងព្រៃ តាមរយ:ការបែងចែកតំបន់ កំណត់តំបន់ ហើយនិងការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ក៏ដូចជា ការផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗបាទ»។

សត្វខ្លាពពក មានមាឌធំជាងខ្លាភ្ញីថ្មកែរ មានសម្បុរពណ៌ក្រម៉ៅប្រផេះ នៅលើដងខ្លួនមានផ្ទាំងៗដូចពពកធំៗ ដែលមានការងាយស្រួលក្នុងការចំណាំ និងមានជើងខ្លីប្រអប់ជើងធំ ងាយស្រួលតោងមែកឈើ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា តាមរយ:របាយរស់នៅគេរកឃើញថា មានសត្វកម្រប្រភេទនេះនៅប្រទេសបូតាន ចិន ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូនេស៊ី (កោះស៊ូម៉ាត្រា) ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី សារ៉ាវ៉ាក់ ភូមា នេប៉ាល់ ថៃនិងវៀតណាមដែរ។ ប៉ុន្តែខ្លានេះបានផុតពូជនៅប្រទេសបង់ក្លាដេស សិង្ហបុរី និងតៃវ៉ាន់រួចមកហើយ

គណ:កម្មការជាតិប្រយុទ្ធជំងឺកូវីដ១៩ណែនាំវិធានការថ្មីបន្ថែម ខណ:មេរោគបំប្លែងថ្មី ដែលតា និងកូវីដ១៩បន្តរាតត្បាត

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Wed, 30 Jun 2021 07:46:28 +0000

គណ:កម្មការជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ បានចេញសេចក្តីណែនាំថ្មី៩ចំណុច ដើម្បីឆ្លើយតបការរីករាលដាលនៃមេរោគបំប្លែងថ្មី ដែលតា (Delta) ដែលឆ្លងតាមរយ:អ្នកដំណើរពីប្រទេសថៃ ចូលមកកម្ពុជា ស្របពេលដែលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតែបន្តរាលដាលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

យោងតាមសេចក្តីណែនាំរបស់គណ:កម្មការជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ (គ.ប.ក) ចេញនៅយប់ថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនានេះ បានលើកឡើងពី ការចេញសេចក្តីណែនាំអំពីវិធានការការពារ និងទប់ស្កាត់ការរីកដុះដាលនៃជំងឺបំប្លែងថ្មី និងមេរោគកូវីដ-១៩ ចំនួន៩ចំណុច។ ក្នុងនោះមានដូចជា៖

ទី១ ប្រគល់តួនាទី ក្នុងការធ្វើចត្តាឡីស័កដល់ អនុគណ:កម្មការគ្រប់គ្រងច្រកទ្វារចេញ-ចូលប្រទេស និងអនុគណ:កម្មការសាងសង់ និងជួសជុល រៀបចំជាបន្ទាន់នូវមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក នៅតាមមាត់ច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ អនុគណ:កម្មការផ្គត់ផ្គង់និងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវជួយគាំទ្រ ក្នុងការរៀបចំកន្លែងធ្វើចត្តាឡីស័កបន្ថែម ជាពិសេសចំពោះខេត្តដែលពុំទាន់មាន។ បន្ថែមពីនេះ អនុគណ:កម្មការគ្រប់គ្រងច្រកទ្វារចេញ-ចូលប្រទេស ត្រូវសហការជាមួយ គណ:កម្មការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ថ្នាក់រាជធានី-ខេត្ត បែងចែកឱ្យដាច់ពីគ្នា រវាងអ្នកធ្វើចត្តាឡីស័ក ដែលមកពីប្រទេសថៃ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២០ កុម្ភ: ២០២១ ដើម្បីបង្ការការចម្លងនៃមេរោគបំប្លែងថ្មី ចូលទៅមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក ដោយយថាហេតុ។

ទី២ ប្រគល់តួនាទី អនុគណ:កម្មការផ្គត់ផ្គង់និងហិរញ្ញវត្ថុ សហការនឹងអនុគណ:កម្មការបច្ចេកទេសនិងព្យាបាល ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់នូវសម្ភារបរិក្ខារពេទ្យ និងឱសថព្យាបាលចាំបាច់នានា ដល់បណ្តាខេត្តជាប់ព្រំដែន តាមសភាពការណ៍ជាក់ស្តែង។

ទី៣ រៀបចំឱ្យមាន “មណ្ឌលសង្រ្គោះបន្ទាន់កម្រិតតំបន់” ក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាពមន្ទីរពេទ្យបង្អែកថ្នាក់ខេត្ត នៅតាមតំបន់ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ។

ទី៤ ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងប្រជាពលរដ្ឋ ពលករខ្មែរ ត្រឡប់ពីប្រទេសថៃចូលមកកម្ពុជា និងបញ្ជៀសការលួចឆ្លងដែនខុសច្បាប់ គណ:កម្មការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ថ្នាក់ខេត្ត ជាប់ព្រំប្រទល់ ត្រូវបង្កើនការសហការនឹងខេត្តជាប់ព្រំដែនប្រទេសថៃ។ ហើយស្ថានទូតប្រទេសកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ ត្រូវផ្សព្វផ្សាយបន្ថែម ជូនដល់ពលករខ្មែរនៅប្រទេសថៃមិនឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ ក្នុងការខ្លាចបាត់បង់ការងារក្រោយត្រឡប់មកកម្ពុជា នោះទេ។ ពោលពលករខ្មែរ ត្រូវបានមើលថែដោយយកចិត្តទុកដាក់ពីអាជ្ញាធរថៃ នៅប្រទេសថៃផ្ទាល់។

ទី៥ គណ:កម្មការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រូវចាត់វិធានការបន្ថែម ទាំងផ្នែករដ្ឋបាល ទាំងផ្នែកសុខាភិបាល និងវិធានការច្បាប់បន្ថែមលើការអប់រំ និងការអំពាវនាវ។

ទី៦ ការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារឃីត និងទឹកបរិសុទ្ធ ដល់អ្នកធ្វើចត្តាឡីស័កតាមបណ្តាខេត្តជាប់ព្រំដែន ត្រូវគ្រប់គ្រងដោយ គ.ប.ក ជំនួសឱ្យការដឹកជញ្ជូនពីរាជធានីភ្នំពេញ និងការផ្តល់ថវិកា គ្រប់គ្រងដោយ អនុគណ:កម្មការផ្គត់ផ្គង់ និងហិរញ្ញវត្ថុ ។

ទី៧ ការរៀបចំផែនការផ្គត់ផ្គង់និងហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់រយ:ពេល៦ខែ ដោយផ្នែកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ត្រូវរួមសហការគ្នា និងពិគ្រោះយោបល់គ្នាឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ក្នុងការត្រៀមលក្ខណ:ឆ្លើយតបនឹងការវិវត្តថ្មីនៃកូវីដ-១៩។

ទី៨ ការធ្វើចត្តាឡីស័ក ដោយការធ្វើតេស្តរហ័សប្រចាំខែលើកងកម្លាំងជួរមុខ តាមបណ្តាគោលដៅឈរជើងនៅមាត់ច្រកព្រំដែន។

ទី៩ អនុវត្តការធ្វើតេស្តរហ័សរៀងរាល់ ៧២ម៉ោងម្តង លើអ្នកដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន។

កម្ពុជាបានរកឃើញជំងឺកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មីប្រភេទ ដែលតា ( Delta ) ច្រើនករណីលើពលករចំណាកស្រុកត្រឡប់ពីប្រទេសថៃដែលវីរុសថ្មីនេះមានភាពសាហាវខ្លាំងជាងវីរុសកូវីដ-១៩ខ្លាំងជាង១៥ដង ដោយបច្ចុប្បន្ននេះមិនទាន់ដឹងថា តើបុគ្គលណាខ្លះបានឆ្លងវីរុសនេះនៅឡើយទេ។ នេះបើយោងតាមសេក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលចេញនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា នេះ៕

មាស​ មល្លិកា​ (Meas Molika) – Newsroom Cambodia