SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/12/25/tonle-sap-fishermen-are-very-worried-by-the-sharp-decline-in-fishing/

LINK: https://cambonomist.com/news/sand-dredging-causes-bank-erosion-/

SOURCE: https://cambojanews.com/fear-rises-as-riverbanks-erode-from-under-villagers-homes/

Source: https://vodkhmer.news/2019/12/06/first-batch-of-ccim-journalism-training-class-finished-their-study/

Local fishers say even fish that once lived under the mud on the Tonle Sap’s lake bottom are gone, illegally electrocuted by desperate fishers. The electric rods are also destroying krill eggs, putting the ecosystem in a death spiral, they say.

A 37-year-old fisherman, who says he has plied the waters “since I was born,” has quit fishing for a living and has turned to selling snacks on a tourist boat.

Sitting in his tall floating house, encased by zinc walls held up by old, small wooden pillars, Choeun Sambath says the old livelihoods of Kampong Phluk are disappearing along with the fish.

A small island separated from the mainland during the wet season by the waters of the Tonle Sap lake, Kampong Phluk, in Prasat Bakong district, is home to almost 4,000 people in 1,000 families.

Most still fish to support their livelihoods. But many say the catch has dropped significantly again this year, leaving their futures uncertain.

Choeun, who now spends his days sitting in the middle of a narrow boat with his snacks as tourists take in the lake’s sights, says he can remember when fish were so plentiful a fisherman could hardly fail to catch one.

“I’d put 500 sayern down, and fill 500 sayern,” he says of his krill traps. “But this year, I can’t get even one.”

Choeun says he has seen rampant illegal fishing around the lake. Fishers use electric rods to shock and kill fish, and drag yang kav nets between two boats digging up the lake bottom and decimating fish spawn.

“It would be fine if they fished like us, but they use shock devices, and drag [nets] that reach the bottom of the river — so there is no fish left, even fish that live under the mud. If we talk about krill, the electric shocks break all of their eggs,” Choeun says.

Fishery authorities have taken only intermittent action against illegal fishers, he says, adding he doesn’t understand why the problem is allowed to persist.

Another Kampong Phluk fisherman, Hy Sophea, tells a similar story. The illegal fishing implements and climate change are causing the mass decline in fish stocks, he says. Now he cannot support his family, and depends on his wife who works at the commune office.

“Commune authorities have come to educate [people] — they’ve been active — but the offenses are too much. Some of [the offenders] are from this commune, some are from outside,” he says.

Fishers are using nets with holes smaller than allowed by regulations, killing younger fish, he says.

At the northern end of the island, Rous Hout says the water seems to be receding faster every year. Usually there is water along the riverbanks until February or March. But even earlier this year the riverbanks were dry by January, he says.

“The water is receding so fast this year,” Hout says. “The fish are becoming extinct.”

Commune chief Ning Ny says even as fish stocks decline, the population is increasing and demand for fish rising, putting greater strain on the community. This years appears to be even worse than last, he says.

Baby fish don’t the chance to mature because water levels are so low. “This year there’s less water and it recedes faster, so the fish can’t grow,” he says.

Khun Savoeun, undersecretary of state at the Ministry of Agriculture, Forestry and Fisheries, says the catch on the Tonle Sap appears to be down about 15 percent for the first 10 months of the year, with official statistics showing a decline from 58,646 tons last year to 49,625 tons this year. The coming months are likely to be worse.

“The main cause is that the water this year is lower than last year by 3.4 meters. This makes it so the fish can’t give birth and struggle to breathe,” Savoeun says.

Illegal fishing is seeing a corresponding rise, with cases increasing from 206 last year to 261 already this year, he adds.

“The illegal fishers have more modern methods, and their numbers increase,” he says.

“But our fisheries authority has not increased, and our weapons to suppress the cases have not modernized,” Savoeun says. “Still, we are very active — that’s why we know the cases are increasing.”

The ministry is promoting fish farming to reduce the dependence on natural fish stocks and boost people’s incomes, he adds.

Choeun, the former fisherman in Kampong Phluk who now sells snacks to tourists, says it is difficult to witness how much the lake is changing.“In the past, I could get fish to cook within an hour by putting my hands with rice into the water, and fish swam into my arms. But now, I sit for the whole day and get nothing.”

«កាលពីភ្ញៀវនៅច្រើន ការហូបចុករបស់ខ្ញុំទោះមិនបរិបូរ តែបានមួយទប់ទល់ ប៉ុន្តែពេលភ្ញៀវធ្លាក់ចុះអីចេះ គ្រួសារខ្ញុំហូបមិនគ្រប់ទេ។ ធម្មតា ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំវាចេះតែកើន ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះធ្លាក់ចុះ។ កាលភ្ញៀវកើនឡើង មួយថ្ងៃខ្ញុំអុំបាន២ជើង ប៉ុន្តែឥឡូវបានតែ១ជើងទេ»។

នេះគឺជាការរៀបរាប់របស់ អ្នកស្រី ឈួន ម៉ៅ អាយុ៥២ ឆ្នាំ ជាអ្នកអុំទូកដឹកភ្ញៀវទេសចរនៅកំពង់ភ្លុក ស្ថិតក្នុងឃុំកំពង់ភ្លុក ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ អ្នកស្រីប្រកបរបរនេះអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំមកហើយ។ គ្រួសារអ្នកស្រីពឹងផ្អែកលើរបរនេះទាំងស្រុងដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។

អ្នកស្រី ឈួន ម៉ៅ និយាយថា នៅឆ្នាំ២០១៩ ភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាតំបន់នេះមានការថយចុះ ដែលធ្វើឲ្យ អ្នកស្រីពិបាករកចំណូលដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ ហើយបង្ខំចិត្តឲ្យកូនៗទាំងបួននាក់ឈប់រៀន ដើម្បីរកការងារធ្វើជំនួសវិញ។

អ្នកស្រី ឈួន ម៉ៅ ៖ «កូនខ្ញុំឈប់រៀនអស់ហើយ អាបងចប់បាក់ឌុបឆ្នាំនេះ កូនប្រុសមួយនោះបានតែថ្នាក់ទី៦ កូនស្រីបានថ្នាក់ទី៨មួយ ទី៩មួយ។ យើងអត់មានលុយឲ្យកូនរៀនបានជ្រៅជ្រះទេ»។

អ្នកស្រី ឈួន ម៉ៅ បានលើកឡើងថា មានគ្រួសារជាច្រើនទៀតក្នុងសហគមន៍របស់អ្នកស្រី កំពុងជួបបញ្ហាជីវភាពគ្រួសារ បន្ទាប់ពីចំនួនភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះ។ កាលពីឆ្នាំមុនៗ អ្នកស្រីដឹកភ្ញៀវទៅកម្សាន្តព្រៃលិចទឹក ពីរ ទៅ បីដង ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយអ្នកស្រីអាចរកប្រាក់បាន ៤ ទៅ ៦ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះ អ្នកស្រីមានភ្ញៀវដឹកមួយ ឬពីរដងក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលអ្នកស្រីអាចរកប្រាក់បាន ២ ទៅ ៤ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ។

ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងឃុំកំពង់ភ្លុក ប្រមាណ ៣០ ភាគរយ នៃ៩៦១គ្រួសារ ដែលប្រកបរបរអុំទូកដឹកភ្ញៀវ កំពុងជួបបញ្ហាជីវភាពគ្រួសារ ដោយសារភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តនៅតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពង់ភ្លុក មានការធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាលនៅឆ្នាំនេះ។

ក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ពលរដ្ឋប្រកបរបរអុំទូកជូនភ្ញៀវ នៅតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិខាងលើ អះអាងដូចៗគ្នាថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលចូលមកទស្សនាកម្សាន្តមានការធ្លាក់ចុះ បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុនៗ។ ការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរនេះ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលអាស្រ័យផលពីវិស័យនេះទាំងស្រុង ដោយគ្រួសារខ្លះខ្វះខាតថវិកា ទិញអាហារបរិភោគ ដោយត្រូវបង្ខំចិត្តឲ្យកូនៗ បញ្ឈប់ការសិក្សា រកការងារធ្វើ ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកគ្រួសារ។

ក្រោយសម្រាកពីការអុំជូនភ្ញៀវកម្សាន្ត កំពុងអង្គុយនៅក្បាលទូក អ្នកស្រី នឿង សុខុម វ័យ ៥៣ ឆ្នាំ ប្រកបរបរអុំទូកដឹកភ្ញៀវ នៅតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពង់ភ្លុក តាំងពីកកើតសហគមន៍មក បានឲ្យដឹងថា ឆ្នាំនេះភ្ញៀវទេសចរថយចុះ ធ្វើឲ្យចំនួនជើងនៃការអុំទូកជូនភ្ញៀវ កម្សាន្តក៏មានការថយចុះ តាមនោះដែរ ដែលបញ្ហានេះប៉ះពាល់ ដល់ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់អ្នកស្រី។

អ្នកស្រី សុខុម ៖ «ឆ្នាំនេះភ្ញៀវចុះខ្សោយ ឆ្នាំមុន១ថ្ងៃអាចបាន៣-៤ជើង តែឆ្នាំនេះ១ថ្ងៃបាន១ជើង ថ្ងៃខ្លះក៏បាន២ជើងអីចឹងទៅ»។

អ្នកស្រី សុខុម បានទទូចដល់អាជ្ញាធរ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជួយរកមធ្យោបាយ ដោយធ្វើយ៉ាងណាអាចទាក់ទាញ ភ្ញៀវទេសចរមកលេងកម្សាន្តតំបន់នេះឲ្យបានច្រើន។
អ្នកស្រីបន្ថែមថា ៖ «សំណូមពរ [ភាគីពាក់ព័ន្ធ] ធ្វើម៉េចឲ្យភ្ញៀវទេសចរចូលឲ្យបានច្រើន ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋបានអុំ បានហូប គ្រាន់ដោះស្រាយជីវភាព»។

តំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពង់ភ្លុក មានទីតាំងស្ថិតនៅជាប់នឹងផ្នែកមួយនៃបឹងទន្លេសាប ក្នុងភូមិកំពង់ភ្លុក ឃុំកំពង់ភ្លុក ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៦។ ប្រជាពលរដ្ឋសរុបនៅក្នុងឃុំនេះមានចំនួន ៣៧៨៤ នាក់ ស្មើនឹង ៩៦១គ្រួសារ ក្នុងនោះប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ៣០ភាគរយ ប្រកបរបរដឹកភ្ញៀវទេសចរតាមទូក។

ការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរនេះ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់អ្នកអុំទូកនោះទេ វាក៏ប៉ះពាល់ដល់អ្នកលក់ដូរ ក្នុងសហគមន៍ ក៏ដូចអ្នកផ្តល់សេវាផ្សេងៗផងដែរ។

ម្ចាស់ហាងលក់ដូរបណ្ដែតទឹក នៅតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពង់ភ្លុក អ្នកស្រី រស់ សាវី អាយុ៣២ឆ្នាំ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការលក់ដូរឆ្នាំនេះមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៨។ អ្នកស្រី ថាចំណូលពីការលក់ដូរ បានត្រឹមទប់ទល់ប៉ុណ្ណោះ លែងសល់លុយចំណេញ ព្រោះរកចំណូលបានតិចជាងឆ្នាំមុន ដោយត្រូវចំណាយទៅលើថ្លៃអាហារ ប្រាក់ខែបុគ្គលិក និងការចំណាយផ្សេងៗទៀត។

អ្នកស្រី សាវី និយាយថា៖ «លក់អត់សូវដាច់ ថយចុះជាងឆ្នាំមុនច្រើន។ ឆ្នាំមុន យើងលក់តាមហាងអីចេះ ១ថ្ងៃអាចរកបានខ្ទង់២០០ដុល្លារ ឥឡូវនេះ ង៉ៃណា១០០ ង៉ៃណា៨០ ង៉ៃណា៥០ [ដុល្លារ]។ បានត្រឹមមួយទប់ទល់ បើថាឲ្យកើនលុយចំណេញជាងឆ្នាំមុន អត់មានហេ៎»។

អង្គុយលើកៅអី ក្នុងទីស្នាក់ការឈើបណ្ដែតទឹក អនុប្រធានសមាគមសហគមន៍ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពង់ភ្លុក អ្នកស្រី មុត ស៊ាក់ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ចំនួនភ្ញៀវទេសចរឆ្នាំនេះ មានការថយចុះពាក់កណ្ដាល បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៨។

អ្នកស្រី មុត ស៊ាក់ និយាយថា៖ «ឆ្នាំមុន ឆ្នាំនេះ ខុសគ្នាពាក់កណ្តាល ឆ្នាំមុនបាន៨០ទូក ឆ្នាំនេះ គិតជាមធ្យម ខ្ញុំវ៉ៃថា៤០ទូកចុះក្នុង១ថ្ងៃ។ ធ្លាក់ចុះចឹង វាប៉ះពាល់ដល់ចំណូលអ្នកអុំខ្លាំង»។

អនុប្រធានសហគមន៍ទេសចរណ៍រូបនេះ បន្ថែមថា ការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរឆ្នាំនេះ អាចបណ្តាលមកពីបញ្ហានយោបាយ និងការកើនឡើងនៃតំបន់ទេសចរណ៍។

អ្នកស្រី បន្ថែមថា៖ «បើតាមខ្ញុំស៊ើបសួរតាមហ្កាយដ៍ [អ្នកនាំភ្ញៀវ] ភ្ញៀវខ្សត់ ដោយសារបញ្ហានយោបាយ។ ហើយបើតាមខ្ញុំគិត កត្តានោះមួយដែរ ដោយសារកំណើនតំបន់ទេសចរណ៍ដទៃ ធ្វើឲ្យភ្ញៀវបែកខ្ញែកគ្នា»។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងទេសចរណ៍ បច្ចុប្បន្នមានសហគមន៍ទេសចរណ៍ប្រមាណជាង ២៣០០ កន្លែង ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង និងគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ក្នុងចំណោមសហគមន៍ទេសចរណ៍ទាំង ២៣០០ កន្លែង មានតែ ១២៥ កន្លែងប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងមានសកម្មភាពទេសចរណ៍ និងអេកូទេសចរណ៍ ក្នុងនោះសហគមន៍ដែលស្ថិតនៅក្រោមក្រសួងទេសចរណ៍មានចំនួន ៧៩ កន្លែង។

ស្ថិតក្នុងសម្លៀកបំពាក់ខោត្រឹមជង្គង់ អាវយឺតសដៃខ្លី លោក ឃួង ចាន់សិរី អាយុ៣៧ឆ្នាំ ជាបុគ្គលិកសហគមន៍ ផ្នែកបកប្រែភាសា នៅតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកំពង់ភ្លុក ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ចំនួនភ្ញៀវធ្លាក់ចុះ ដោយសារតែគ្មានការកំណត់តម្លៃ ចូលទស្សនាឲ្យបានច្បាស់លាស់។ តម្លៃដឹកភ្ញៀវស្ថិតនៅលើមាត់អ្នកផ្តល់សេវានេះ ដែលធ្វើឲ្យភ្ញៀវមិនសប្បាយចិត្ត។

លោក ចាន់សិរី និយាយថា៖ «ចង់សំណូមពរឲ្យក្រសួងទេសចរណ៍ កំណត់តម្លៃលក់ឲ្យស្មើភាពគ្នា ព្រោះមានការរអ៊ូពីភ្ញៀវ។ រឿងស្ងាត់ភ្ញៀវដោយសារខាងតុកតុកមួយចំនួនទៅ ខាងហ្កាយដ៍ [អ្នកនាំភ្ញៀវ] មួយចំនួនទៅ ហើយខាងក្រុមហ៊ុនស្ថាប័នមួយចំនួនទៅ។ គាត់ទារតម្លៃពីភ្ញៀវខ្ពស់ពេក ក្នុងម្នាក់អាច ២៥ ៣៥ រហូតដល់ម្នាក់ឯង៤០ (ដុល្លារ)។ រឿងហ្នឹងបើកំណត់បានវាល្អប្រសើរ»។

ទាក់ទងនឹងករណីនៃការធ្លាក់ចុះចំនួនភ្ញៀវទេសចរ មេឃុំកំពង់ភ្លុក លោក នឹង នី ទទួលស្គាល់ថា ស្ថានភាពជីវភាព របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំកំពង់ភ្លុកឆ្នាំ២០១៩នេះ មានការធ្លាក់ចុះបន្តិច បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៨។

លោក នឹង នី មានប្រសាសន៍ថា៖ «ឆ្នាំនេះ ជីវភាពពលរដ្ឋយើងធ្លាក់ចុះបន្តិច តែមិនដល់ថ្នាក់ធ្វើចំណាកស្រុកទៅក្រៅប្រទេស ឬដើរសុំទានទេ»។

លោក នឹង នី មិនដឹងពីមូលហេតុពិតប្រាកដ ដែលធ្វើឲ្យភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះនោះទេ។ ប៉ុន្តែលោកបានលើកឡើងថា ការធ្លាក់ចុះនេះ អាចដោយសារវិបត្តិពិភពលោក ឬតំបន់ទេសចរណ៍នៅកន្លែងផ្សេងៗមានការកើនឡើង។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍ លោក ជុក ជំនោរ និងប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប លោក ង៉ូវ សេងកាក់ មិនអាចទាក់ទងដើម្បីធ្វើអត្ថាធិប្បាយពីបញ្ហាធ្លាក់ចុះចំនួនភ្ញៀវទេសចរបាននោះទេ នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ។

យោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងទេសចរណ៍ រយៈពេល៧ខែដើមឆ្នាំ២០១៩ ភ្ញៀវទេសចរទៅលេងខេត្តសៀមរាប មានចំនួនជិត ១លាន ៤សែននាក់ ថយចុះ ៩,៦៦ ភាគរយ បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០១៨។

SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/11/01/at-least-over-30-former-cnrp-officials-accused-and-arrested-in-the-last-10days/

SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/10/31/newsroom-mara-about-70-percent-constructions-stay-at-constrction-site-update/

SOURCE: https://vodenglish.news/%e2%80%8bcourt-sentences-four-opposition-officials-for-insult-and-incitement/

SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/10/16/cambodia-plans-buy-spy-planes-other-weapons-from-czech-republic/

យោងតាម​គេហទំព័រ​របស់​មន្ទីរ​ទេសចរណ៍​​ខេត្ត សៀមរាម បាត់ដំបង និងព្រះ​វិហារ បាន​ឲ្យ​ដឹងថា រយៈ​​ពេល​៣ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ (២៧-២៨-២៩) ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ ភ្ញៀវ​ទេសចរអន្តរជាតិ​បាន​​ធ្វើដំណើរ​​ទៅទស្សនា​​ខេត្តទាំងនោះ មានការធ្លាក់ចុះ​ប្រមាណពី ៣០-៥០ ភាគរយ ដែលបណ្តាលមពីជំនន់ទឹកភ្លៀង និងការផ្លាស់ប្តូរកន្លែងកម្សាន្តរបស់ភ្លៀវទេសចរ។ ការធ្លាក់ចុះ នៃចំនួនភ្ញៀវទេចរបរទេសនេះ បានធ្វើឲ្យ​បាត់បង់ចំណូលដល់ អ្នកនាំភ្ញៀវ អ្នកលក់​ម្ហូប​អាហារ​ និងអ្នកលក់​វត្ថុ​អនុស្សាវរីយ៍។

លោក គង់ វិបុល ប្រធាន​មន្ទីរទេសចរណ៍​ខេត្តព្រះវិហារ បានប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩​ថា ការថយ​ចុះនៃចំនួន​ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ​ក្នុងថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំ​បិណ្ឌ៣ថ្ងៃ​ឆ្នាំនេះ ដោយសារកត្តាមួយចំនួនរួមមាន ​គ្រោះធម្មជាតិ ដែលបង្កឲ្យមានជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ ​ដំណើរកម្សាន្ត​ចល័ត​​របស់ភ្ញៀវទេសចរ​អន្តរជាតិ និងពិធីបុណ្យភ្ជុំជាបុណ្យប្រពៃណី​ជាតិ​របស់ខ្មែរ។

លោក វិបុល មាន​ប្រសាសន៍ថា៖ «បញ្ហាហ្នឹង ធ្លាក់ចុះ​ស្ទើរតែ​ទូទៅទៅ​ហើយ។ ធម្មតាទេ បុណ្យទាន​ប្រពៃណីខ្មែរ​ចឹង ភ្ញៀវបរទេស​មិនសូវ​ជា​​មាន​សកម្មភាព​​អីប៉ុន្មានទេ។ សំខាន់​គាត់ដើរទៅ​តាមធួរ [ដំណើរកម្សាន្ត] របស់​គាត់ ព្រោះកញ្ចប់ធួររបស់គាត់អាចធ្វើឡើងក្រោយភ្ជុំបិណ្ឌ​ដែល​ជា​រដូវ​​ផុតទឹកភ្លៀង។ ប៉ុន្តែ [ការធ្លាក់ចុះ] វា​មិនពាក់ព័ន្ធទៅ​ដល់កា​រៀបគុណភាព​សេវាយើង​ទេ វាពាក់ព័ន្ធ​នឹងរដូវ​កាល​ដែរ។»

លោក វិបុល បន្ថែម​ថា៖ «ការធ្លាក់ចុះហ្នឹង គឺភ្ញៀវ​ដើរលេង​​វិលចុះវិលឡើង កន្លែង​ធ្លាប់មកហើយ​គឺគេទៅ​កន្លែង​ផ្សេងវិញ កន្លែងមិនធ្លាប់មកគេក៏មកលេងចឹងទៅ។ អាហ្នឹងជាហេតុផលមួយដែរ។»

សៀមរាប បាត់ដំបង និងព្រះវិហារ គឺជាខេត្តដែល​មានសក្ដានុពល​ផ្នែក​វិស័យទេសចរណ៍ ដោយសារ​ខេត្ត​ទាំងនេះ​​សម្បូរ​ទាំងតំបន់​​រមណីយដ្ឋាន​​ធម្មជាតិ រមណីយដ្ឋាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែល​អាចទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ​បានច្រើន​ឲ្យមក​ដើរ​កម្សាន្ត​។ ប៉ុន្តែក្នុងឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌរយៈពេល៣ថ្ងៃឆ្នាំនេះ ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិបែរជាមានការធ្លាក់ចុះ​ បៀប្រធៀបទៅឆ្នាំមុន។

យោងតាម​គេហទំព័រ​របស់​មន្ទីរ​ទេសចរណ៍​​ខេត្ត ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី​៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ បានឲ្យដឹងថា ខេត្តសៀមរាប មានភ្ញៀវអន្តរជាតិ​ចំនួន ១៤.០៧៥ នាក់ មានការថយចុះ ៣៧,២៣ ភាគរយ ធៀបទៅ​​នឹងឆ្នាំ២០១៨  ដែល​មាន​ចំនួន ២២.៤២២ នាក់ ខណៈ​ខេត្តបាត់ដំបង​​​ទទួលបាន​ភ្ញៀវអន្តរជាតិ​​​ចំនួន ១៣៣ នាក់ ថយចុះ ៣៥,០៧ ភាគរយ ធៀបទៅ​​នឹងឆ្នាំ២០១៨ មានចំនួន ២០៧ នាក់។  ចំណែកឯ ​ខេត្តព្រះវិហារ​ទទួលបាន​​ភ្ញៀវ​អន្តរជាតិ​​ចំនួន ៤១២ នាក់ ថយ​ចុះ ៥១,៣០ ភាគរយ ធៀប​ទៅ​នឹង​ឆ្នាំ២០១៨ ដែល​មានចំនួន ៨៤៦ នាក់។

លោក វ៉ែន មករា មន្ត្រីមន្ទីរ​ទេសចរណ៍​ខេត្តបាត់ដំបង ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ថា ការ​ធ្លាក់ចុះ​​នៃ​ចំនួន​​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ​នៅថ្ងៃ​បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដោយសារភាគ​ច្រើន នៃ​ភ្ញៀវទេសចរ​ពីមួយឆ្នាំ​ទៅមួយ​ឆ្នាំ តែងតែ​ផ្លាស់ប្ដូរ​កន្លែង​កម្សាន្ត​​ពីតំបន់​មួយ​ទៅតំបន់​មួយ។ លោកថា កាល​ពីឆ្នាំ​២០១៨ ក្រៅពី​តំបន់គោល​ដៅ​ហើយ គឺ​មាន​ការ​បូកបញ្ចូល​ចំនួន​ភ្ញៀវ​ដែល​ទៅ​កម្សាន្ត​​តំបន់​ផ្សេងៗ ប៉ុន្តែ​ឆ្នាំ២០១៩នេះ គឺប្រមូល​ទិន្នន័យ​​តែ​តាម​តំបន់​គោលដៅ​ដែល​មានការ​លក់សំបុត្រ​ប៉ុណ្ណោះ។ 

លោក មករា មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ «ការពិតទៅ កាល​ពីឆ្នាំ២០១៨ យើង​បានបូក​បន្ថែមទាំង​ភ្ញៀវដែល​ទៅ​កម្សាន្ត​តំបន់ផ្សេងៗ ដោយឡែក​ឆ្នាំនេះ យើង​អត់បាន​ប្រមូលទិន្នន័យ​ទាក់ទង​នឹង​ភ្ញៀវ [អន្តរជាតិ] ដែល​ទៅកម្សាន្ត​នៅខាង​ក្រៅតំបន់។ យើង​រាប់តែ​សំបុត្រ​ជាក់ស្ដែង​តាមតំបន់​គោលដៅ​ប៉ុណ្ណោះ»។

លោក មករា បន្ថែមថា៖ «ការ​ធ្លាក់ចុះ​នេះ បើគិត​ទៅជា​ការវិល​ជុំរបស់​ភ្ញៀវ ឆ្នាំនេះ​មកលេង​ខេត្តយើង ឆ្នាំក្រោយ​ទៅលេង​ខេត្តគេ ជួនកើនជួនថយ​ចឹងទៅ»។

មគ្គុទេសក៍​ផ្នែក​​បកប្រែ​ភាសា​អង់គ្លេស​នៅ​តំបន់អង្គរ លោក តុង ហាន់ ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃទី០១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ ថា ការធ្លាក់​ចុះនៃ​ចំនួនភ្ញៀវ​ទេសចរ​អន្តរជាតិ ធ្វើឲ្យ​លោក​ពិបាក​ក្នុងការរក​ថវិកា​ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ​ឲ្យរស់នៅ​សមរម្យ​បាន។ លោកថា ឆ្នាំមុនៗ​ពេលរដូវកាល​​បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ មគ្គុទេសក៍ខ្លះ​​អាចរកចំណូល​បានចាប់ពី ៣០០ ទៅ ៥០០ ដុល្លារ ខណៈ​ដែលឆ្នាំ​នេះ​រកចំណូល​​បានតិច​ជាង​​មុន។ 

លោក ហាន់ លើក​ឡើង​ថា៖ «ពេលភ្ញៀវបរទេសធ្លាក់ចុះ ផលវិបាក​ដែល​ពួកយើង​ជាមគ្គុទេសក៍​ទេសចរណ៍​ជួប គឺ​មិនអាច​រក​ប្រាក់​ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់​ជីវភាព​គ្រួសារឲ្យរស់នៅ​សមរម្យ​បាន។ ឆ្នាំមុនៗ ឲ្យតែដល់ខែហ្នឹង [បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ] មគ្គុទេសក៍ខ្លះអាចរកបានពី ៣០០ ទៅ ៥០០ ដុល្លារ​ ដល់ឥឡូវរកបានតិច​។ ក្រៅ​ពីនេះ អ្នក​លក់​ម្ហូបអាហារ កាហ្វេផ្សេងៗហ្នឹង ក៏បាត់​បង់អតិថិជន​ដែរ ធ្វើឲ្យពិបាករកចំណូល​ទប់​រៀង​ៗ​ខ្លួន»។

លោក ប៊ី មាម អ្នក​លក់វត្ថុអនុស្សារវីយ៍​នៅ​តំបន់អង្គរអស់រយៈ​ពេល​៦ឆ្នាំ​មកហើយ​ ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃទី០២ ខែ​តុលា ឆ្នាំ២០១៩ ថា នា​ឱកាស​បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌ​រយៈពេល​៣ថ្ងៃ ការ​លក់របស់​​គាត់​​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ បើធៀបទៅ​នឹងរយៈ​ពេល​ដូចគ្នា​កាល​ពីឆ្នាំ​២០១៨។ អ្នក​លក់​វត្ថុ​អនុស្សាវរីយ៍​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ការធ្លាក់​ចុះនៃ​ការ​លក់ដូរ​របស់គាត់ បន្តកើត​មាន​ពីមួយឆ្នាំ​ទៅ​មួយឆ្នាំ ដែល​ធ្វើឲ្យលោក​កាន់តែ​ព្រួយ​​បារម្ភ ព្រោះ​​វាប៉ះពាល់​​ដល់ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ​របស់​លោក។

លោក ប៊ី មាម ឲ្យដឹង​ថា៖ «និយាយ​ទៅ ឆ្នាំមុន​លក់​ដាច់​ជាង ហើយ​លក់ឲ្យភ្ញៀវ​បរទេស​បានថ្លៃជាង​​ភ្ញៀវខ្មែរ​តិចតួច។ ថ្ងៃបុណ្យចឹង​លក់ធម្មតា មិនឡើងថ្លៃទេ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ពេល​ភ្ញៀវបរទេស​ធ្លាក់ចុះ​ចឹង ប៉ះពាល់ អ្នក​លក់ដូច​ខ្ញុំចឹង​ប្រឈម​មុខ​ជាង​គេ​ កាលណា​​លក់​​អត់សូវដាច់ លុយ​ក៏បាន​តិចតាម​នោះដែរ»។

ដោយឡែកប្រធាន​មន្ទីរទេសចរណ៍​ខេត្តសៀមរាប លោក ង៉ូវ សេងកាក់ មិន​អាចទាក់ទង​សុំផ្ដល់​បទសម្ភាស​​បាន​នោះទេ។

យោងតាមរបាយការណ៍ក្រសួងទេសចរណ៍​ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងថ្ងៃសម្រាកបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ៣ថ្ងៃ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរជាតិ​ដែលដើរកម្សាន្តតាមរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍នានាទូទាំង ២៥ រាជធានី-ខេត្ត មានចំនួន ១.៣៦១.២៤០ នាក់ ចំណែកភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ​មានចំនួន ៧៦.៧៤៨ នាក់៕

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៩នេះ ប្រតិទិន​ឈប់​​សម្រាក​​ការងារ​ប្រចាំ​របស់​​មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ សរុប​មាន​ចំនួន​២៨ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ឆ្នាំ២០២០ ការ​ឈប់សម្រាក ​ត្រូវបានកាត់​បន្ថយ​មក​នៅ​ត្រឹម​២២ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពី​មានការ​ស្នើសុំពី​តំណាង​និយោជក​ទៅ​កាន់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល។ 

 ការសម្រេចកាត់បន្ថយថ្ងៃឈប់សម្រាកនេះ នឹងធ្វើឲ្យកម្មករនិយោជិត ​នៃវិស័យវាយនភ័ណ្ឌកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និ​ងផលិតស្បែកជើង ជាង៧៥ម៉ឺននាក់ ខាតបង់ប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំជាង ៣០លានដុល្លារ ពីការថែមម៉ោង និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។ ពួកគេបានស្នើរដ្ឋាភិបាលពិចារណាឡើងវិញអំពីបញ្ហានេះ។ 

លោក ប៉ុន វណ្ណៈ ដែល​ជា​កម្មករ​​បម្រើការ​​នៅ​​រោងចក្រ​មួយ ស្ថិត​នៅ​ម្ដុំកំបូល ក្រុង​ភ្នំពេញ ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការកាត់​បន្ថយ​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​បុណ្យជាតិ-អន្តរជាតិដែលមាន​ប្រាក់​ឈ្នួល ចំនួន៦ថ្ងៃ ពិតជា​បាត់បង់​អត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន​​ដល់​កម្មករ​និយោជិត។ លោក​សង្ឃឹម​ថា​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​នៃវិស័យ​កាត់ដេរ​ឆ្នាំ ២០២០ នឹង​កើន​ឡើង​ខ្ពស់ ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បី​ជា​ការប៉ះប៉ូវ​ទៅ​នឹង​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​៦​ថ្ងៃដែល​ត្រូវ​បាន​កាត់​បន្ថយ។

លោក វណ្ណៈ បាននិយាយថា៖ «កម្មករយើង​សង្ឃឹម​ថាប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា ២០២០ ​នឹង​កើន​ខ្ពស់ ធៀបនឹង​ឆ្នាំ២០១៩។ ខ្ញុំគិត​ថា​វាជា​រឿង​ធំ ព្រោះ​ខាត​ប្រយោជន៍​ពួក​ខ្ញុំ។ បើគិត​ទៅ មួយ​ឆ្នាំខាត​ប្រហែល​ជាង៤០ដុល្លារ។ អូ៎ បើមានការកាត់​៤ថ្ងៃទៀត រឿងរឹតតែធំហ្មង»។

អគ្គ​លេខា​ធិការ​​នៃ​​សភា​ពាណិជ្ជ​កម្ម​​កម្ពុជា លោក​ ណាង សុធី ​បាន​ថ្លែង​​ក្នុង​​សន្និសីទ​​ព័ត៌មាន​​ស្តីពី «ការ​កាត់​​បន្ថយ​​ថ្ងៃ​ឈប់​​សម្រាក​​ការងារ​​របស់​​មន្រ្តី​រាជ​ការ និយោ​ជិត និង​កម្មករ»​ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ បានឲ្យដឹងថា និយោជក​​សំណូមពរ ក៏​ដូច​ជា​​ស្នើ​ឲ្យ​រដ្ឋា​​ភិបាល​​​ពិចារណា កាត់​​បន្ថយ​​​ថ្ងៃ​ឈប់​​​សម្រាក​​​ចំនួន​​៤ថ្ងៃ​បន្ថែម​​ទៀត ព្រោះ​​ថា​ថ្ងៃ​​ឈប់​​សម្រាក​​​២២​ថ្ងៃ​​​សម្រាប់​​​ឆ្នាំ​​២០២០ ​គឺ​នៅ​តែ​​ច្រើន​​ជាង​គេ​​ក្នុង​ចំណោម​​ប្រទេស​​ផ្សេង​​ទៀត​។

កម្មករផ្នែក​ជាង​ម៉ាស៊ីន លោក សាត វុទ្ធី ដែល​បម្រើ​ការងារនៅ​រោងចក្រកាត់ដេរ​សម្លៀកបំពាក់ ស្ថិតក្នុង​តំបន់​សេដ្ឋកិច្ច​ពិសេស​អូរនាង ក្រុង​ប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយ​មានជ័យ​ឯណោះ​វិញ ថ្លែង​ប្រាប់អ្នក​សារព័ត៌មានថា ការកាត់​បន្ថយ​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​សម្រាប់​ឆ្នាំ ២០២០ នឹង​ប៉ះពាល់​​ខ្លាំង​ដល់រូប​លោក ក៏ដូចជា​កម្មករ​ទូទៅ ទាំង​អត្ថប្រយោជន៍ផ្សេ​ងៗ ទាំង​ពេលវេលាសម្រាប់​ខ្លួនឯង និងសម្រាប់​ជួបជុំក្រុម​គ្រួសារ។

លោក វុទ្ធី និយាយថា ៖ «បើចំពោះខ្ញុំ ក្នុងនាម​ជាកម្មករ​និយោជិត វាមាន​ផលប៉ះ​ពាល់ខ្លាំង ព្រោះ​ខាតប្រយោជន៍​ច្រើន មិនថា​គេមិន​ថាខ្ញុំទេ។ ក្រៅពីប៉ះពាល់​រឿង​ប្រាក់ឈ្នួល​ រឿង​ពេល​វេលា​ក៏ប៉ះពាល់​​ដែរ។ សព្វថ្ងៃនេះ បើទូទាត់លាត់សើយការចាយវាយប្រចាំង៉ៃ គ្មានសល់អីទេ អីវ៉ាន់ទីផ្សារក៏ឡើងថ្លៃសព្វបែបយ៉ាង ប្រាក់ឈ្នួលឆ្នាំនេះឡើង១២ដុល្លារ តែថ្លៃទឹកថ្លៃភ្លើងវិញឡើងកប់ពពក ភាគច្រើនគឺអីចឹង»។

មិនខុស​​ពីកង្វល់​​​របស់កម្មករ​​និយោជិត​​ផ្នែក​កាត់ដេរ​​សម្លៀក​បំពាក់នោះទេ ​កម្មករ​និយោជិត​​​ដែល​​បម្រើ​ការងារ​​​ផ្នែក​ដេរ​កាបូប​នៅរោង​ចក្រមួយ ស្ថិត​ក្នុង​ខេត្ត​​កំពង់ស្ពឺ កម្មការិនី យន សូនី  លើក​ឡើងខ្លីៗ​ថា គ្មាន​អ្វីក្រៅពី​សោកស្ដាយ​ទេ នៅពេល​ដែលថ្ងៃឈប់​សម្រាកបុណ្យ​ជាតិ-អន្តរជាតិ​ត្រូវ​បាន​កាត់​បន្ថយ​រហូត​ដល់​៦ថ្ងៃ ហើយ​រដ្ឋាភិបាលគួរតែ​ពិចារណា​ឡើង​វិញ។

សូនី និយាយថា ៖ «ស្ដាយ​ថ្ងៃបុណ្យ រាល់​ឆ្នាំធ្វើ​ការថ្ងៃហ្នឹង គេគុណលុយឲ្យ បើគេកាត់បាត់ បានអីគុណ​ទៀត​។ សម្ដេចគួរតែពិចារណាសាថ្មី»។

ទាក់ទងនឹង​​ការកាត់​​បន្ថយថ្ងៃ​ឈប់​​សម្រាក​បុណ្យ​​ជាតិ-អន្តរជាតិ សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០ នេះដែរ លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធាន​​សហភាពចលនា​កម្មករ​កម្ពុជា ថ្លែង​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មានថា ​កម្មករជាង៧៥ម៉ឺននាក់ នឹងខាតបង់ទឹកប្រាក់ជាង ៣០លានដុល្លារ ក្នុង១ឆ្នាំ ពីការថែមម៉ោង នឹងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។ លោកថា និយោជកនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនពីការកាត់ថ្ងៃឈប់សម្រាកនេះ​ ប៉ុន្តែកម្មករនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍តិចតួចពីការឡើងប្រាក់ឈ្នួល១៩០ដុល្លារក្នុង១ខែ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។

លោក ស៊ីណា មានប្រសាសន៍ថា ៖ «នៅឆ្នាំ២០២០ ប្រាក់ឈ្នួល​កើនដល់​១៩០ដុល្លារ ស្របពេលដែលថ្ងៃឈប់​ត្រូវកាត់បន្ថយ​ចំនួន៦ថ្ងៃ ចឹងបងប្អូន​កម្មករ​ទាំងអស់​នឹងខាតបង់​ប្រាក់ឈ្នួលខ្ទង់ជិត ៣៣លានដុល្លារ ក្នុង១ឆ្នាំ»។

លោកបន្ថែមថា ៖ «ក្រៅពីការចំណេញ ពីការកាត់ថ្ងៃឈប់សម្រាកហើយ និយោជក ក៏ចំណេញលើការកើនឡើងនៃផលិតភាពការងារផងដែរ។ ខណៈដែលប្រាក់ឈ្នួលឆ្នាំ២០២០ របស់កម្មករកើនឡើងតិចតួច»។

ដោយឡែក អគ្គលេខាធិការ​​រង​​​សមាគម​​រោង​ចក្រ​​កាត់ដេរ​​​នៅ​​កម្ពុជា (GMAC) លោក កាំង ម៉ូនីកា ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ តាម​បណ្ដាញទំនាក់ទំនង Telegram ថា ការ​កាត់​​បន្ថយ​ថ្ងៃ​ឈប់​​សម្រាក​​បុណ្យ​​ជាតិអន្តរជាតិ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ដោយសារ​តែថ្ងៃ​ឈប់សម្រាក​បុណ្យជាតិ​​យើង​មាន​ចំនួនច្រើន​លើសលុប។ លោកថា ការកាត់បន្ថយនេះនឹងធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានលទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារអន្តរជាតិ។

លោក ម៉ូនីកា បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «នេះគឺជា​​ការ​សម្រេច​​ចិត្តដែល​មាន​​លក្ខណៈ​សេដ្ឋកិច្ច​ពិត​ប្រាកដ គឺថា​​កម្ពុជា​ត្រូវ​រក្សា​​និងពង្រឹង​​នូវភាព​ក្រកួត​ប្រជែង​​របស់ខ្លួន​​លើទីផ្សារ​ពិភព​លោក។ ថ្ងៃ​ឈប់​​​សម្រាក​​​បុណ្យ​​ជាតិ​​យើង ហើយ​​និងការ​​ឈប់​​សម្រាក​​​ដែល​​មាន​ចែង​​ក្នុង​ច្បាប់​​ស្តីពី​ការងារ គឺវា​​មាន​​ចំនួន​​​ច្រើន​​លើស​លុប ហើយ​បញ្ហា​​នេះ​វា​បាន​​​ប៉ះពាល់​​ដល់​​ផលិត​ភាព​​​របស់​កម្ពុជា»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង សួរ មិនអាច​ទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបាននោះទេ។

ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈ​ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ ប្រកាស​ថា​ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់​​កម្មករនិយោជិតផ្នែក​វាយនភណ្ឌកាត់​ដេរ និងផលិតស្បែក​ជើង សម្រាប់​ឆ្នាំ២០២០ គឺ​១៩០ដុល្លាក្នុងមួយខែ ដែលត្រូវអនុវត្តន៍ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០តទៅ។ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់​​កម្មករនិយោជិតផ្នែក​វាយនភណ្ឌកាត់​ដេរ និងផលិតស្បែក​ជើង សម្រាប់​ឆ្នាំ២០១៩ គឺ​១៨២ដុល្លារ។

កាលពីថ្ងៃទី០២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​​​ បាន​ចេញ​​អនុក្រឹត្យ​មួយ ស្ដីពី «ប្រតិទិន​​​ឈប់​សម្រាក​​ការងារ​របស់​មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ ប្រចាំ​ឆ្នាំ ២០២០» ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាត់បន្ថយ​​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​​ចំនួន​៦ថ្ងៃ ដោយ​ក្នុងនោះ​រួមមាន​ថ្ងៃសំខាន់ៗមួយចំនួនដែរ ដូចជា ទិវាកុមារ​អន្តរជាតិ (០១ មិថុនា) កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ (២៣ តុលា) ទិវាសិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ (១០ ធ្នូ) ជាដើម៕

This story originally appeared on VOD: https://en.vodhotnews.com/heat-flooding-disease-phnom-penhers-share-their-climate-concerns/

ប្រធាន​គណៈ​គ្រប់គ្រង​ផ្សារ​បឹងកេងកង​ លោក​ ឯក​ និមល​ បាន​ប្រាប់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ កាលពី​ថ្ងៃទី០៩​ ខែកញ្ញា​ ឆ្នាំ២០១៩​ ថា​ សព្វថ្ងៃ​នេះ​ទីផ្សារ​អន​ឡាញ​មានការ​កើនឡើង​គួរឲ្យ​កត់សម្គាល់​ ដែល​ធ្វើឲ្យ​លោក​មានការ​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​ការ​ថយ​ចុះ​នៃ​ការ​លក់ទំនិញ​នៅក្នុង​ផ្សារ​របស់​លោក។

ដោយ​មើលឃើញ​ពី​ភាព​ប្រកួតប្រជែង​នេះ​ហើយ​ ទើប​ជំរុញ​ឲ្យ​លោក​ ឯក​ និមល​ ធ្វើការ​កែប្រែ​ស្ថានភាព​ផ្សារ​ទាំងមូល​ឲ្យ​មាន​ភាពល្អ​ប្រសើរ​ ទាំង​អនាម័យ​ សន្ដិ​សុខ​ សណ្ដាប់ធ្នាប់​ របៀបរៀបរយ​ ​ដើម្បី​បង្ក​ភាព​ងាយស្រួល​ដល់​អតិថិជន​គ្រប់រូប​ កុំ​ឲ្យ​ពួកគាត់​ខកចិត្ត​នៅពេល​ដែល​អញ្ជើញ​មក​ទិញ​ឥវ៉ាន់​នៅក្នុង​ផ្សារ​នេះ។

លោក​ និមល​ មានប្រសាសន៍​ថា​ ៖ «ដូចដែល​យើង​ឃើញ​ហើយ​ រាល់ថ្ងៃ​នេះ​ ក្នុងចំណោម​មនុស្ស១០នាក់​ មាន៧នាក់​ហើយដែល​ចុច​ទូរសព្ទ​មើល​ព័ត៌មាន​។ ដូច្នេះ​ដើម្បី​ប្រឡងប្រណាំង​ជាមួយ​ទីផ្សារ​អន​ឡាញ​ យើង​ដាច់ខាត​ត្រូវតែ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​លើ​ការងារ​ហ្នឹង​ (បញ្ហា​អនាម័យ​ សណ្ដាប់ធ្នាប់​) ដើម្បីឲ្យ​បងប្អូន​អាជីវករ​យើង​រក្សា​ចំណូល​បាន​ និង​ដើម្បីកុំឲ្យ​អតិថិជន​មានការ​ខកចិត្ត​ពេល​មក​ទិញទំនិញ​ក្នុង​ផ្សារ​នេះ​»។

សន្តិសុខ​ប្រចាំ​ផ្សារ​បឹងកេងកង​ លោក​ ស្រ៊ុ​ន តារា​ បាន​និយាយ​ថា​ លោក​តែងតែ​ ផ្សព្វផ្សាយ​ប្រាប់​អាជីវករ​ជាប្រចាំ​ ពី​រឿង​ទុកដាក់​សំរាម​ឲ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ​។ លោក​ថា​ ក្រុម​សន្តិសុខ​ប្រមូល​សំរាម​ក្នុង​ផ្សារ​ពីរ​ដង​ក្នុង១ថ្ងៃ​ដើម្បី​យក​ទៅ​ទុក​ក្នុង​ធុងសំរាម​ធំ​មួយ​នៅ​ក្រៅ​ផ្សារ។

លោក​ តារា​ បាន​និយាយ​ថា​ ៖ «នៅក្នុង​ផ្សារ​នេះ​ យើង​ចុះ​ធ្វើ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ ​ដោយ​ផ្សា​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​រឿង​អនាម័យ​ បរិស្ថាន​ជាប្រចាំ​ ។ យើង​ផ្សព្វផ្សាយ​ប្រាប់​អាជីវករ​ទាំងអស់​ កុំ​ឲ្យ​បេះ​បន្លែ​ទម្លាក់​តាមផ្លូវ​ដើរ​ ត្រូវ​មាន​ថង់​សម្រាប់​ដាក់​សំរាម​។ ហើយ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ​ មានកម្ម​ករ​ប្រមូល​សំរាម១ថ្ងៃ​ពីរ​ដង​យ៉ាង​ទៀងទាត់​…»។

អាជីវករ​លក់​សំលៀកបំពាក់​នៅក្នុង​ផ្សារ​បឹងកេងកង​ អ្នកស្រី​ សំបូរ​ មា​នរឹទ្ធ​ បាន​បង្ហាញ​ពី​កង្វល់​ទាក់ទង​នឹង​ការលក់ដូរ​ប្រចាំថ្ងៃ​របស់​គាត់​។ សព្វថ្ងៃ​ អ្នកស្រី​សង្កេតឃើញ​ថា​ មាន​អ្នកលក់​ផលិតផល​តាម​អន​ឡា​ញច្រើន​។ ចំណែក​ការលក់ដូរ​របស់​គាត់​វិញ​រាង​ស្ងាត់​ ហើយ​ចំនួន​នៃ​ការ​លក់​មានការ​ថយ​ចុះ​ ធ្វើឲ្យ​អ្នកស្រី​ព្រួយបារម្ភ​ មិនដឹង​ថា​អនាគត​ការលក់ដូរ​របស់​គាត់​បន្ត​ធ្លាក់ចុះ​ទៀត​ឬយ៉ាងណា​ទេ។

អ្នកស្រី​ មា​នរឹទ្ធ​ និយាយ​ថា​ ៖ «ខ្ញុំ​លក់​ខោអាវ​នៅ​ផ្សារ​នេះ៣​-៤ឆ្នាំ​ហើយ​ ​តែមួយ​រយៈ​នេះ​រាង​ស្ងាត់​ ថយ​ចុះ​»។

អ្នកស្រី​បន្ថែម​ថា​៖ «បារម្ភ​ដែរ​ អ្នកលក់​អន​ឡា​ញច្រើន​ គេ​លក់​ស្រួល​ជាង​ ធ្វើឲ្យ​យើង​លក់​អត់​សូវ​ដាច់​។អនាគត​មិនដឹង​ម៉េច​ម៉ា​ទេ​»។

ដោយឡែក​ កញ្ញា​ តី​ លក្ខិ​ណា​ អាយុ២៣ឆ្នាំ​ ជា​អ្នកលក់​ផលិតផល​ថែរក្សា​សម្រស់​តាម​អន​ឡា​ញនៅ​ម្ដុំ​ផ្សារ​ស្ទឹងមានជ័យ​ថ្មី​ ប្រាប់​អ្នក​សា​ព័ត៌​ កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​នេះ​ថា​ កញ្ញា​ចាប់ផ្ដើម​លក់​តាម​អន​ឡា​ញប្រ​មា​ណ៣ខែ​មក​ហើយ​។ កញ្ញា​ លក្ខិ​ណា​ បន្ត​ថា​ ការ​លក់​តាម​អន​ឡាញ​គឺ​មាន​ភាព​ងាយស្រួល​ជាង​លក់​តាម​តូប​នៅ​ទីផ្សារ​ ព្រោះ​មិន​ចាំបាច់​ជួល​តូប​ គ្មាន​ភាព​អ៊ូអរ​ដែល​នាំឲ្យមាន​ការ​រំខាន​។ ហើយ​ម្យ៉ាងវិញទៀត​អាច​ឆ្លៀត​ធ្វើ​កិច្ចការ​ផ្ទះ​បាន។

កញ្ញា​ លក្ខិ​ណា​ បាន​ឲ្យដឹង​ថា​ ៖ «ខ្ញុំ​ចាប់ផ្ដើម​លក់​តាម​អន​ឡា​ញប្រ​ហែល៣ខែ​មក​ហើយ​ លក់​ចាប់ពី​ម៉ោង៨ព្រឹក​ដល់ម៉ោង៨យប់​។ ខ្ញុំ​ថា​ការ​លក់​អន​ឡា​ញងា​យស្រួល​ជាង​លក់​តាម​ទីផ្សារ​ ព្រោះ​មិនបាច់​ចំណាយ​ថ្លៃ​ជួល​តូប​ នៅតែ​មួយ​កន្លែង​ មិនបាច់​រញ៉េរញ៉ៃ​ច្រើន​ បើ​គេ​ត្រូវការ​ គេ​នឹង​ខល​កុម្ម៉ង់​ ហើយ​យើង​ចាំតែ​ដឹក​ឲ្យ​គេ​»។

កញ្ញា​ ម៉ាក់​ ម៉ា​រី​ណា​ ជា​ជំនួយការ​ខុទ្ទកាល័យ​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ លោក​ ប៉ាន​ សូរ​ស័ក្តិ​ បាន​ប្រាប់​អ្នក​សារព័ត៌​មា​តាម​ទូរសព្ទ​ថា​ ចំនួន​នៃ​ការ​កើនឡើង​នូវ​ទីផ្សារ​អន​ឡាញ​ មិនទាន់​អាច​កំណត់​ជា​តួលេខ​ណាមួយ​បាន​នៅឡើយ​ទេ​។ កញ្ញា​ថា​ សេចក្ដីព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិក​ នេះ​ កំពុង​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​នៅឡើយ។

កញ្ញា​ម៉ា​រី​ណា​ ឲ្យដឹង​ថា​ ៖ «សម្រាប់​ព័ត៌មាន​រឿង​អ្នកលក់​អន​ឡាញ​ មិនទាន់​មានច្បាប់​ចេញ​ជាធរមាន​ ហើយ​ចឹង​ យើង​អត់​ទាន់​មាន​ចំណាត់ការ​ ឬក៏​នីតិវិធី​អី​ទេ​ រង់ចាំ​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​សិន​ ដោយ​ឆ្លងកាត់​សភា​ ព្រឹទ្ធសភា​ ដល់​ព្រះមហាក្សត្រ​»។

អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ លោក​ ស៊ាង​ ថៃ​ មិន​អាច​សុំ​ការ​ផ្ដល់​បទ​សម្ភាស​បានទេ​ ដោយ​លោក​ថា​ជាប់រវល់​ប្រជុំ​នៅ​តាម​ខេត្ត។

សេចក្ដីព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ពាណិជ្ជកម្ម​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូនិក​ ត្រូវ​បាន​គណៈរដ្ឋមន្រ្តី​អនុម័ត​កាលពី​ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅ​នេះ​ ហើយ​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋសភា​ ដើម្បី​ពិនិត្យ​និង​អនុម័ត៕