ង៉ឹល ហេន (Ngoel Hen) – Newsroom Cambodia

កម្មករស៊ីនទ្រីត្អូញត្អែរក្រោយក្រុមហ៊ុនមិនព្រមបើកប្រាក់ខែតាមចំនួនកំណត់ ខណៈពួកគេមិនទាន់រកការងារថ្មីបាន

ង៉ឹល ហេន (Ngoel Hen) — Wed, 14 Jul 2021 14:28:02 +0000

កម្មករក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីជាច្រើនរយនាក់មិនសុខចិត្ត ចំពោះការដែលក្រុមហ៊ុននេះមិន គោរពទៅតាមគោលការណ៍នៃការសន្យាបើកប្រាក់ខែចុងក្រោយឱ្យគ្រប់ចំនួន និងទាន់ពេលវេលា ខណ:កម្មករមួយចំនួនរងចាំប្រាក់ដែលខ្លួនខំធ្វើពីកន្លះខែមុនដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវភាព នៅអំឡុងពេលមិនទាន់ទទួលបានការងារថ្មីធ្វើ។

នាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី១៤ ខែ កក្កដានេះ កម្មកររបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីជាច្រើនរយនាក់បាននាំគ្នាមកបើកប្រាក់ខែដែលនៅសល់កន្លះខែ តាមការសន្យារបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី ក្រោយកម្មករត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារដោយប្រថុចញ៉ុច ដោយកម្មករអះអាងថា ពួកគេមិនទទួលបានប្រាក់ដូចដែលក្រុមហ៊ុនបានសន្យា។

ក្រុមកម្មករដែលមានវត្តមាននៅហ្គារ៉ាស់ជួសជុលឡានសំរាមស៊ីនទ្រី ស្ថិតនៅខណ្ឌដង្កោ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៤ បានលើកឡើងថា ប្រាក់ខែទាំងនោះជាប្រាក់ស្មើនឹង៥% នៃប្រាក់ខែសរុប ដែលផ្ទុយពីការដែលក្រុមហ៊ុនបានប្រាប់ថា ជាប្រាក់ខែក្នុងរយ:ពេលកន្លះខែដែលកម្មករទាំងអស់បានបំពេញឱ្យក្រុមហ៊ុនមុនទទួលបានការបញ្ឈប់។

កម្មករទាំងនោះបាននិយាយថា ដោយមានកម្មករខ្លះបង្ខំចិត្តទទួលយកប្រាក់សំណងដែលមិនស្របតាមចំនួនដែលគាត់បានខិតខំបំពេញតួនាទីការងារឱ្យក្រុមហ៊ុនបានកន្លះខែនោះទេ ដោយបានចន្លោះពី១០ម៉ឺន ទៅ២០ម៉ឺនជាងដោយបែងចែកទៅតាមមុខងារខុសៗគ្នាកម្មករម្នាក់ៗ ដែលហាក់មិនមានភាពច្បាស់លាស់ណាមួយបញ្ជាក់ពីថរិកាដែលចែកឱ្យកម្មករទាំងអស់នៅថ្ងៃពុធ សប្តាហ៍នេះជាប្រាក់អ្វីឱ្យពិតប្រាកដទេ។

លោក រី សារ៉ាយ ជាអ្នកស្រុកខេត្ត ព្រៃវែង មានកូនប្រុសចំនួន៥នាក់ក្នុងបន្ទុកបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅរសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដានេះ ដែលត្រូវជាថ្ងៃបើកប្រាក់ខែដែលនៅសេសសល់ថា លោកបានមកចាំបើកប្រាក់ខែកន្លះខែដែលបានធ្វើកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ប៉ុន្តែលោកថា តាំងពីម៉ោង៧ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោងប្រមាណ១២ថ្ងៃត្រង់ លោកនៅតែមិនទាន់ទទួលបានប្រាក់ខែរបស់ខ្លួននៅឡើយ។

អតីតកម្មករស៊ីនទ្រីដែលជាអ្នកប្រមូលសំរាមអស់រយ:ពេល២ឆ្នាំរូបនេះបានបញ្ជាក់ពីក្តីកង្វល់របស់ខ្លួនថា ក្នុងកាល:ទេស:ក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់ពីការងារភ្លាមៗដោយមិនបានផ្តល់ជូនដំណឹងទុកជាមុន ទន្ទឹមនឹងក្តីព្រួយបារម្ភពីស្ថានភាពគ្រួសារនឹងកាន់តែតឹងតែង ដោយសារលោកមិនទាន់ទទួលបានការងារថ្មីណាធ្វើបាននៅឡើយ។ លោកថា លោករងចាំប្រាក់ខែនេះសម្រាប់ចំណាយមុននឹងអាចរកការងារថ្មីបាន ដោយលោកថា ផ្ទះឈ្នួលដែលលោកត្រូវបង់មានតម្លៃស្មើ៤០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយខែ។

លោកនិយាយថា៖ «ពិបាកហា៎! ចុះការងារបានអីធ្វើ បានលុយកាក់ឯណាឱ្យថ្លៃឈ្នួលផ្ទះគេ អត់មានផង»។

លោក សារ៉ាយ បន្ថែមថា លោកនឹងតវ៉ា និងប្តឹងក្រុមហ៊ុនប្រសិនបើភាគីក្រុមហ៊ុនមិនព្រមបើកប្រាក់ខែដែលនៅសល់ប្រមាណ៤៥ ម៉ឺនរបស់លោកទេនោះ។

កម្មករផ្នែកប្រមូលសំរាមរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ការងារក៏អត់! បញ្ឈប់គ្នា គ្មានប្រាប់ផង! ហើយលុយក៏អត់បើកឱ្យគ្នា បាតុកម្មប្តឹងទាំងអស់គ្នាចឹងទៅ»។

កម្មការិនីផ្នែកបោសសំរាម ដែលធ្លាប់ធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតាំងពីឆ្នាំ២០១០ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា អ្នកស្រីរងចាំបើកប្រាក់ខែដែលនៅសល់ពីក្រុមហ៊ុនចាស់ (ស៊ីនទ្រី) អស់មួយព្រឹកធំទាំងពោះទទេរ តែនៅមិនទាន់ទទួលបាន។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់៖ «ហើយព្រលឹមហើយនឹង អត់ទាន់បានបើកលុយផងនឹង។ ចាំតាំងពីម៉ោង៨ ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង១២ ជាងឥឡូវហើយនឹង។ អត់ទាន់បើកបានទេ។ បើលុយគេចងបាច់ៗ ដូចបើករាល់ខែដែរនេះនឹង ទៅដល់បើកយកៗម៉ង ។ ហើយដល់ពេលគាត់បើកលុយចុងក្រោយឱ្យគ្នា ម៉េចបានចាំរំលែកចឹង។ ខ្ញុំឆ្ងល់»។

អ្នកស្រីសម្តែងការមិនសុខចិត្ត និងការងើយឆ្ងល់ជុំវិញចំនួនទឹកប្រាក់មិនច្បាស់លាស់ដែលខ្លួនអាចទទួលបានក្រោយឃើញកម្មករឯទៀតទទួលយកលុយដែលមិនគ្រប់ទៅតាមចំនួនកំណត់ដែលពួកគាត់គួរទទួលបាន។

អ្នកស្រីថា៖ «ប្រាក់ខែនឹងឮថាបានតែ១៥ ម៉ឺនទេ ព្រោះអីអ៊ុំអត់ទាន់បានបើកផងនឹង។ ហើយលុយក្នុង Office (ការិយាល័យ) ឃើញលុយចងដុំហើយ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកក្នុងធ្វើការនឹងរំលែកស្រាយលុយចេញ ហើយឃើញរំលែកចងនៅបង់នេះវិញ។ […] ហើយកន្លះខែលុយខ្ញុំក៏បាន៤០ ម៉ឺនដែរ មិនមែនត្រឹម១៥ ម៉ឺននឹងទេ! ដូចជាស៊ីលុយគ្នាហួសហេតុហើយ។ »

កម្មករដែលជាអ្នកបើកបរឡានសំរាម នៅក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីឈ្មោះ អុង ឌី បានប្រាប់ថា រហូតមកដល់ម៉ោង៣ រសៀលនេះ លោកនិងកម្មករឯទៀតជាពិសេសអ្នកដែលជាកម្មករត្រូវបានបញ្ឈប់មិនទាន់ទទួលបានប្រាក់ខែរបស់ខ្លួននោះទេ ខណ:កម្មករដែលធ្វើការលាលែងពីការងារដោយខ្លួនឯងបានបើកប្រាក់ខែដែលនៅសេសសល់អស់រួចទៅហើយ។

លោកបាននិយាយប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមទូរស័ព្ទដៃថា៖ «ឥឡូវកំពុងរងចាំមើល ខ្ញុំចូលទៅកន្លែងមេ គេថាអត់ទាន់មានលុយបើកទេ គេបើកតែពួកអ្នកលាលែងខ្លួនឯង ឯអ្នកត្រូវបានគេបញ្ឈប់នឹងអត់ទាំងអស់។ [….] ឯអ្នកគេលាលែងគេមានការងារថ្មី អានឹងគេបើកឱ្យ ហើយពួកខ្ញុំគេបញ្ឈប់នឹង ធ្វើៗដល់ថ្ងៃគេបញ្ឈប់តែម្តងនឹង»។

លោកបានត្អូញត្អែពីការដែលគិតថា ខ្លួន និងកម្មករដទៃត្រូវបានក្រុមហ៊ុនបោកប្រាស់ ដោយទោះបីជាទទួលដំណឹងថាខ្លូនជិតបញ្ឈប់ពីការងារចាស់ក៏ដោយ ក៏ខ្លួន និងកម្មករជាច្រើននាក់ទៀតត្រូវតែបង្ខំចិត្តបន្តធ្វើការឱ្យក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីដដែល ដោយខ្លាចត្រូវសងសំណងឱ្យក្រុមហ៊ុនវិញ។

លោកនិយាយថា៖ «ពិបាកណាស់ចែអើយ។ ចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនផង ចាញ់បោកសហជីពផង។ នៅតាមដានខ្ញុំដាក់ពាក្យទៅដល់ក្រុមហ៊ុនថ្មីក៏គេមិនឱ្យទៅ គេថានឹងឱ្យប្រាក់ខែ៣ ខែទៀតសម្រាប់ពួកខ្ញុំ ហើយអញ្ចឹងម្នាក់ៗចេះតែនៅៗទៅ។ ហើយប្រសិនជាទៅគេចាប់បានបង់ឱ្យក្រុមហ៊ុន១០០០ ដុល្លារ»។

ចំណែកលោក កៅ សុខវ៉ាត ប្រធានសហជីពកម្មករនិយោជិតវិស័យទេសចរណ៍នៃក្រុមហ៊ុន ស៊ីនទ្រី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ សប្តាហ៍មុន ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដានេះ ដោយសម្តីស្មើថា៖ « ឥឡូវនេះសម័យកូវីដ មិនបាច់ដល់ថាអ្នកកម្មករធ្វើការងារនៅក្រុមហ៊ុនទេ។ សូម្បីតែអាជីវករលក់ដូរតាមផ្ទះនឹងក៏មានផលប៉ះពាល់ដែរ អញ្ចឹងហើយទម្រាំតែពួកគាត់ ធ្វើការមួយខែដោះទាល់មួយខែ គឺអាចប្រឈមមុខនឹងការខ្វះខាតនឹងជាខ្លាំង! ដោយសារ បើតាមខ្ញុំដឹងមានពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងជំពាក់ធនាគារផង ហើយការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃផង អញ្ចឹងគាត់ប្រឈមមុខនឹងផលប៉ះពាល់ជាខ្លាំង»។

លុះដល់រសៀលម៉ោង៥ និង៣០នាទី លោក កៅ សុខវ៉ាត បានបញ្ជាក់ប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមទូរស័ព្ទថា បន្ទាប់ពីបានធ្វើការចរចារជាមួយក្រុមហ៊ុន រួចនៅរសៀលនេះ លោកនៅតែមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាជូនកម្មករក្នុងនាមជាសហជីពបានទេ ព្រោះលោកនិងសហជីពទាំងមូលត្រូវបានរំលាយនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។

លោក កៅ សុខវ៉ាត បានបញ្ជាក់ថា៖ «ដោយសារខ្ញុំទទួលរងសម្ពាធខ្លាំង ហើយណាមួយក្រុមហ៊ុនត្រូវបញ្ឈប់ខ្ញុំដែរ ដូចអ្នកដទៃដែរ អញ្ចឹងខ្ញុំអស់សិទ្ធិអស់អីហើយ មិនអាចដោះស្រាយជូនពួកគាត់បានទេ»។

លោកបានបន្ថែមថា ក្រោយមានការធ្វើកូដកម្មពីសំណាក់កម្មកររួចមក ក្រុមហ៊ុនបានបន្តបើកប្រាក់ខែដែលក្រុមហ៊ុនកំណត់ដោយភាពស្រពិចស្រពិលដដែល។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកស្រី សេង សូលីដា ដែលជាអនុប្រធានក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា រហូតមកដល់ល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ មិនទាន់មានការឆ្លើយតបនៅឡើយ។

លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ ប្រាប់ Newsroom Cambodia យ៉ាងខ្លីតាមរយ:សារតាមទូរស័ព្ទដៃកាលពីថ្ងៃអង្គារថា៖ «រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងក្រសួងកំពុងរួមគ្នាដោះស្រាយការងារនេះ»។

ការបញ្ឈប់កម្មករជាច្រើនរយនាក់របស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានជូនដំណឹងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ពីការចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការប្រមូលសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុនថ្មី២ទៀត រួមមាន ក្រុមហ៊ុន Mizuda Sanitation ដែលមានម្ចាស់ជាជនជាតិចិន និងក្រុមហ៊ុន 800 Super របស់សិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីពន្យារពេលអស់រយៈពេល៣ខែ។

នៅថ្ងៃទី៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានសន្យាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរជាមួយកម្មករនិយោជិតក្រុមហ៊ុន ស៊ីនទ្រី ដែលមានប្រមាណ២,១៥០នាក់ ដោយធានាការផ្តល់សំណងបញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារស្របទៅតាមច្បាប់ និងមិនឱ្យពួកគេបាត់បង់ការងារពេលក្រុមហ៊ុនថ្មីដែលឈ្នះការដេញថ្លៃចូលមកគ្រប់គ្រង និងប្រមូលសំរាមជំនួសក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេ។ ការសន្យានេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកម្មករក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមមួយនេះ បានផ្ទុះកូដកម្មតវ៉ាមិនទៅធ្វើការអស់រយៈពេលជិត១សប្តាហ៍៕

អង្គការ សង្គមស៊ីវិល អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យមានតម្លាភាពអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះអរិយក្សត្រ

ង៉ឹល ហេន (Ngoel Hen) — Wed, 14 Jul 2021 14:24:15 +0000

អង្គការ សង្គមស៊ីវិល និងសកម្មជនបរិស្ថាន បានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យមានតម្លាភាពអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះអរិយក្សត្រ ក្នុងស្រុកល្វាឯម ខណ:ដែលប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នោះមានការព្រួយបារម្ភពីផលអវិជ្ជមានដែលអាចកើតមានដោយសារគម្រោងចាក់ដីចូលទន្លេភ្ជាប់បន្តពីកោះដែលមានប្រមាណ ៧០ហិចតា។

លោកសាន ម៉ាឡា ដែលជាសកម្មជនបរិស្ថាន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះថា ពីក្តីព្រួយបារម្ភនៃការអភិវឌ្ឍដោយសារការចាក់ដីលុបទន្លេ ស្ទឹង ព្រែក ឬបឹង អាចផ្តល់ផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថានដែលអាចធ្វើឱ្យទន្លេរួមតូចនាពេលអនាគត ក៏ដូចជាបាត់បង់នូវសោភណ្ឌភាព។

លោកសាន ម៉ាឡាបានបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលគួរពិចារណាពីនិន្នាការណ៍អភិវឌ្ឍន៍ដែលប្រើមធ្យោបាយចាក់បំពេញដីចូលក្នុងប្រភពទឺកនេះឡើងវិញ។

«ប្រទេសកម្ពុជាយើងត្រឹមចំនួនប្រជាពលរដ្ឋ ១៥- ១៦ លាននាក់ ខ្ញុំគិតថានៅមិនទាន់ដល់ពេលដែលយើងត្រូវលុបទន្លេ ស្ទឹង ឬក៏បឹងបួរ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍នោះទេ បើយើងនៅសេសសល់ដីទូលាយច្រើន»។

លោកសាន ម៉ាឡា បានជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលធ្វើការអភិវឌ្ឍតាមគំរូដែលបុព្វបុរសខ្មែរសម័យបុរាណដែលបានធ្វើការអភិវឌ្ឍរាជធានី តាមរយ:ការសាងសង់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តបានល្អ ដោយមានការប្រើប្រាស់គូរទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទដែលជាសសរគ្រឹះការពារប្រាសាទឱ្យកាន់តែស្ថិតស្ថេរយូរអង្វែង ជៀសវាងការបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិផ្លូវទឹកបែបនេះដែលលោកគិតថាមិនមែនជាគំរូល្អនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ដូចដែលយើងបានឃើញនៅតំបន់អង្គរ យើងឃើញមានការស្ថាបនាបារាយណ៍ទឹក មានទឹកព័ន្ធជុំវិញប្រាសាទផ្សេងៗ។ ដូច្នេះ អ្នកអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងសម័យទំនើបនេះ ឬក៏រដ្ឋាភិបាលគួរតែយកគំរូតាមដូនតារបស់យើងដែលបានសាងសង់សំណង់ប្រាសាទផ្សេងៗ ជៀសវាងការអភិវឌ្ឍដែលត្រូវចាក់លុបបឹង ស្ទឹង ឬក៏ទន្លែបែបនេះវាមិនមែនជាគំរូល្អនោះទេ»។

ទីកន្លែងដែលក្រុមហ៊ុនចាក់លុបទន្លេ។ រូបភាព៖ Newsroom Cambodia

អ្នកស្រីចក់ សុភាព ប្រធានប្រតិបត្តិនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយដោយតម្លាភាព គឺត្រូវមានការជូនដំណឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាមុនដើម្បីឱ្យពួកគាត់បានត្រៀមលក្ខណ: និងផ្តល់នូវសំណងដែលសមស្របអាចទទួលយកបានដល់សំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់នៅតំបន់នោះ ដោយសារគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នៅដែលស្ថិតនៅកោះអរិយក្សត្រនេះ។

លោកហែម ឧត្តម ជាអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ឯករាជ្យសម្រាប់អភិបាលកិច្ចធនធានធម្មជាតិនៃទន្លេមេគង្គ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដានេះថា សកម្មភាពចាក់ថ្ម ចាក់ខ្សាច់ចូលទៅក្នុងទន្លេលោកសង្កេតឃើញថា ជាបញ្ហាចម្បងសំខាន់គឺតម្លាភាព ត្រូវការទទួលដឹង ឮនូវព័ត៌មានដែលគេធ្វើសកម្មភាពចាក់ដី។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងមិនអាចបដិសេធចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍បានទេ ហើយជាពិសេសការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិ យើងរាប់តាំងពីព្រៃឈើ ខ្សាច់ ហើយទន្លេក៏នៅក្នុងហ្នឹងដែរ ប៉ុន្តែយើងត្រូវគិតអពីនិរន្តរភាពនៃការទាញយកធនធានធម្មជាតិប្រើប្រាស់ដូចជាទន្លេ តើយើងប្រើប្រាស់កម្រិតណា»។

លោកបានបន្ថែមថា ការចាក់ខ្សាច់ ចាក់ថ្មចូលទន្លេត្រូវដឹងពីជម្រៅ វិសាលភាព ចំងាយ ទាំងនេះជាចំណុចសំខាន់ ហើយផលប៉ះពាល់ត្រូវតែមានការសិក្សាឱ្យបានច្បាស់លាស់ មិនអាចធ្វើការប៉ាន់ស្មានបានទេ ប៉ះពាល់តែងតែកើតមានតិច ឬច្រើន។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ដើម្បីឱ្យគម្រោងនេះមានភាពប្រក្រតី ឬល្អប្រសើរ យើងគួរតែមានព័ត៌មានបកស្រាយដើម្បីឱ្យអស់ចម្ងល់កាលណាដែលយើងមិនមានតម្លាភាពនៅក្នុងការធ្វើអ្វីដែលយើងធ្វើទេ ការសង្ស័យ ការរិះគន់ ការប៉ាន់ស្មាន វានឹងមានមិចអាចចៀសផុត និងអាចប៉ះពាល់ដល់គម្រោងដែលយើងកំពុងនឹងធ្វើ គម្រោងហ្នឹងអាចនាំផលវិជ្ជមានច្រើនជាងអវិជ្ជមានក៏អាចថាបាន ឬមួយអវិជ្ជមានច្រើនជាងវិជ្ជមានក៏យើង អត់ដឹង»។

ស្របពេលមានការចាក់ថ្មចូលទឹកទន្លេក្នុងភូមិសាស្រ្តអរិយក្សត្រ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅមិនឆ្ងាយពីទឹកទន្លេ បានបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភអំពីការបណ្តេញចេញនៅពេលខាងមុខ ខណៈពួកគេមិនមានព័ត៌មានអំពីការអភិវឌ្ឍនៅទីនោះនៅឡើយទេ។

ប្រជាពលរដ្ឋជាស្រ្តីវ័យចំណាស់មួយរូបសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ ដោយហាក់មានការភ័យខ្លាចផង និងស្តាយស្រណោះទទឹមគ្នាផងបាននិយាយប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ខ្ញុំមិនដឹងជាអ្វីទេ បានតែនៅអញ្ចឹង អារម្មណ៍វាចេះតែមានហើយគ្រាន់តែថាមិនដឹងធ្វើយ៉ាងម៉េច ។»

Newsroom Cambodia បានខិតខំព្យាយាមទាក់ទងទៅលោកមេឃុំ អរិយក្សត្រកាលពីថ្ងៃ០៧ ខែកក្កដានេះច្រើនលើកច្រើនសារ តែមិនអាចសុំការបកស្រាយលំអិតពីរឿងនេះបានទេ។

លោកគង់ សោភ័ណ្ឌ អភិបាលខេត្តកណ្តាល បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថាការចាក់ថ្មចូលទឹកទន្លេក្នុងភូមិសាស្រ្តអរិយក្សត្រ ជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍របស់ក្រុមហ៊ុន ឃុន សៀ (Khun Sea Development Group) ដែលបានជួលដីរដ្ឋចំនួន ៧០ហិកតា ក្នុងការអភិវឌ្ឍតំបន់សេដ្ឋកិច្ចតាមដងទន្លេនេះ។

ការចាក់ថ្ម ឬចាក់គ្រឹះនៅក្នុងទន្លេនេះ គឺជាការចាប់ផ្តើមនៃការអភិវឌ្ឍមួយ ដោយលោកបានបន្ថែមថា មានការសិក្សាពីអ្នកជំនាញផ្នែកបរិស្ថានគ្រប់ស្ថាប័នរួចហើយ ដើម្បីធានាមិនឲ្យប៉ះពាល់លំហូរទឹកទន្លេ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ពីវិទ្យុសម្លេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)។

តំណាងក្រុមហ៊ុន គឺលោកសេង ផេង បានប្រាប់វីអូអេនៅថ្ងៃពុធនេះថាក្រុមហ៊ុនបានជួលដីរដ្ឋចំនួន ៧០ហិកតា រយៈពេល៥០ឆ្នាំ ដោយបានដោះស្រាយរួចរាល់ហើយចំពោះប្រជាពលរដ្ឋដែលមានផ្ទះនៅទីនោះ។ លោកបញ្ជាក់ថាក្រុមហ៊ុននឹងអភិវឌ្ឍតំបន់នោះឲ្យដូចជានៅទីក្រុងហុងកុង ដែលអាចមើលឃើញទឹកទន្លេនាពេលយប់។ លោកបន្ថែមថាក្រុមហ៊ុននឹងស្ថាបនាសំណង់នានា ដើម្បីធានាការទប់ច្រាំងទន្លេផងដែរ។

លោកនេត្រ ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន មិនអាចសុំការអធិប្បាយបន្ថែមបានទេ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែលថា អនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោកនាយករដ្ឋ

មន្ត្រីហ៊ុន សែន បានសម្រេចជួលដីកោះមាស ទំហំជាង ៣៤០ហិកតា ស្ថិតក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលនៅជាប់ស្រុកល្វាឯម និងស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល ឱ្យទៅក្រុមហ៊ុន «ឃុន សៀ Import Export» ដើម្បីធ្វើការអភិវឌ្ឍរយៈពេល ៥០ឆ្នាំ ខណៈដីទំហំ៧០ហិកតាទៀតក៏ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលជួលឱ្យក្រុមហ៊ុននេះ សម្រាប់អភិវឌ្ឍជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចតាមដងទន្លេត្រើយខាងកើត ក្បែរគ្នាអភិវឌ្ឍន៍កោះពេជ្រ៕

Vox pop: ទស្សន:ពលរដ្ឋចំពោះការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន

ង៉ឹល ហេន (Ngoel Hen) — Sun, 27 Jun 2021 10:05:10 +0000

ក្នុងរយ:ពេលប្រមាណជាពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសចាប់តាំងពីមានការបិទខ្ទប់ ប្រជាជនទាំងអស់តម្រូវឱ្យនៅតាមផ្ទះរៀងៗខ្លួនដើម្បីការពារការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ ខណៈកំបុងស្ថិតនៅផ្ទះ យើងឃើញថា ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅប្រទេសកម្ពុជាមានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុក។ បើយោងទៅរបាយការណ៍ស្តីពី «ស្ថិតិប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា» ដែលចេញផ្សាយលើអ៊ីធឺណេតលើគេហទំព័រឈ្មោះ DATAREPORTAL បានបង្ហាញថា អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅកម្ពុជាបានកើនឡើងចំនួន២,៣ លាននាក់ ដែលលោតឡើងដល់២៤% ចន្លោះពីឆ្នាំ២០២០ និង២០២១ ដែលចំនួននៃអ្នកប្រើប្រាស់នេះគឺមានចំនួនលើសពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជនសរុបក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បើគិតត្រឹមខែមករា ឆ្នាំ២០២១។

ហើយតាមការស្រាវជ្រាវមួយបានឱ្យដឹងថា អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម មានអត្រាខ្ពស់បំផុត ស្មើនឹង ៣៣%នៃភាគរយអ្នកប្រើប្រាស់សរុប ជាមនុស្សមានវ័យចន្លោះពី ២២ ដល់ ២៦ឆ្នាំ និងលំដាប់ទីពីរ ឈរនៅត្រឹម ២២% ជាយុវវ័យជំទង់ដែលមានអាយុចន្លោះពី១៨ ទៅ ២១ឆ្នាំ ដែលនៅក្នុងនោះក៏មានវត្តមានកុមារអាយុចន្លោះពី១៣ ដល់១៧ឆ្នាំផងដែរ។ នេះបើយោងតាម «ព័ត៌មានអាយុអ្នកប្រើហ្វេសប៊ុក» ដែលមានប្រភពមកពីទិន្នន័យបន្ថែមហ្វេសប៊ុក ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ លើគេហទំព័រ Geek in Cambodia ។

ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ការយល់ដឹងពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមក្នុងលំហរអ៊ីនធឺណេតនាពេលបច្ចុប្បន្នជារឿងដែលមិនអាចមើលរំលងបាន។] ព្រោះវាបានក្លាយជាផ្នែកមួយដែលមនុស្សស្ទើរគ្រប់រូបក្នុងសង្គមខ្មែរកំពុងតែ ប្រើប្រាស់ជាប្រចាំ ក្នុងទិសដៅផ្សេងៗគ្នា ក៏ជាជះឥទ្ធិពលដល់សង្គមទាំងមូលផងដែរ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន៥រូប ដែលជាអ្នកកំពុងប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមផ្ទាល់ ដូចជាហ្វេសប៊ុក (Facebook) អ៊ីនស្តារក្រាម (Instagram) ធីកធុក (Tiktok) ជាដើម ពីទស្សន:យល់ឃើញរបស់ពួកគេក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ។

លោក ឈិន ចាន់ណា អាយុជាង ៣០ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកលក់ដូរមួយរូប បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ពីផលវិជ្ជមាន ក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅប្រទេសកម្ពុជាថា៖ «និយាយទៅវាល្អ សម្រាប់ទំនាក់ទំនងក្នុងសង្គម ហើយការងាររកស៊ីអី យើងក៏អាចងាយស្រួលអ៊ីចឹង»។

លោកបានបន្ថែមថា លោកតែងប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមសម្រាប់តាមដានព័ត៌មាន និងរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយមិត្តភក្តិលើបណ្តាញសង្គមជាដើម។

សម្រាប់ផលអវិជ្ជាមានវិញ លោក ចាន់ណា យល់ឃើញថា មានតែនៅលើយុវវ័យ និងក្មេងៗ ដែលមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ ។ លោកបានផ្តល់មតិយោបល់ថា៖ «កុំគួរឱ្យលេងល្អ ! ព្រោះអីក្មេងៗ វានៅសិក្សា។ ពេលវាលេងទៅធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សារបស់ក្មេងៗ»។

ក្នុងចំណោមបណ្តាញសង្គមទាំងអស់ លោក ចាន់ណា មានប្រើតែ ហ្វេសប៊ុក (Facebook) អ៊ីនស្តាក្រាម (Instagram) លើកលែងតែ ធីកថក (Tiktok) ដែលលោកមិនដែលបានប្រើ ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនចំណាយពេលប្រើបណ្តាញសង្គមមិនមានពេលកំណត់ច្បាស់លាស់នោះទេ គឺអាស្រ័យទៅលើពេលវេលាដែលខ្លួននៅសេសសល់ពីការងាររកស៊ីទើបប្រើ។

យុវត្តី មុន្នី ចាន់ណា អាយុ១៧ ឆ្នាំ ដែលជាសិស្សកំពុងរៀនថ្នាក់ទី ៩ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ភាគច្រើនខ្ញុំលេងហ្វេសប៊ុក ខ្ញុំមើលវីដេអូដែល Fun [កំប្លែង] វីដេអូ របស់បង NaKh (អ្នកបង្កើតវីដេអូ ក្នុងកម្មវិធី Youtube)»។

ក្រៅពីរៀបរាប់ពីចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការប្រើបណ្តាញសង្គម មានហ្វេសប៊ុក (Facebook) ធីកថក (Tiktok) ក្នុងគោលបំណងដើម្បីជាការកម្សាន្ត និងចែករំលែកតែវីដេអូ ឬមាតិកាណាដែលធ្វើឱ្យសើចសប្បាយទៅកាន់មិត្តៗដែលមានក្នុងបណ្តាញសង្គម។ យុវតី ចាន់ណា បាននិយាយថា ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមិនបានផ្តល់ប្រយោជន៍នាមួយដល់នាងនោះទេ។

ទោះយ៉ាងណានាងថា នាងក៏បានទទួលចំណេះដឹងខ្លះតាមរយ:ការមើលវីដេអូអប់រំ ដែលចែករំលែកចំណេះដឹង។ ចាន់ណា បានបញ្ជាក់ថា នាងចំណាយពេលប្រើទាំងហ្វេសប៊ុក (Facebook) និង ធីកថក (Tiktok) ស្មើគ្នាដោយយល់ថាពេញចិត្តទាំងពីរ ដោយហ្វេសប៊ុក (Facebook) សម្រាប់មើលតែវីដែអូកំប្លែង ឯធីកថក (Tiktok) សម្រាប់មើលវីដេអូដែលគេចែករំលែកពីរបៀបប្រើប្រាស់កម្មវិធីដែលខ្លួនមិនទាន់ចេះប្រើ។

យុវជន ឈឿន រតន អាយុ ២២ ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកសូរិយោដីនៅវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលាភ បាននិយាយពីការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅកម្ពុជា គឺជះឥទ្ធិពលទៅតាមវ័យ និងប្រភេទរបស់អ្នកប្រើប្រាស់រៀងៗខ្លួន ហើយបានលើកពីទម្លាប់របស់ខ្លួនដែលជានិស្សិតមួយរូប ក្នុងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ថា៖ «ខ្ញុំជានិស្សិតអីចឹង ពេលខ្លះពួកខ្ញុំចែករំលែកអ្វីដែលថ្មី ឬក៏ទាក់ទាញនឹងជំនាញរបស់ខ្ញុំ។ ពួកខ្ញុំចែករំលែក ពាក់ព័ន្ធនឹងការងារអ្វីដែលសំខាន់ៗ ដូចជាព័ត៌មានសង្គម។ ដូចជាក្នុងរយ:ពេលកូវីដអញ្ចឹង ពួកខ្ញុំអាចលេងដើម្បីយល់ដឹង តាមដានការរីករាលដាលនៃកូវីដ»។

និស្សិតឆ្នាំទី ៣ រូបនេះបានរៀបរាប់ពីគុណសម្បត្តិដែលខ្លួនទទួលបានតាមរយ:ការលេងបណ្តាញសង្គមថា អាចជាការលេងកម្សាន្ត ស្វែងយល់ពីចំណេះដឹង ការរស់នៅរបស់បរទេស និងជាបណ្តាញផ្តល់ព័ត៌មានសង្គមបានរហ័ស ។ ក្រៅពីអត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបាន រតនា ក៏បានបង្ហាញពីគុណវិបត្តិដែលខ្លួនបាននឹងកំពុងជួបប្រទេះជាញឹកញាប់នាពេលថ្មីៗនេះ ថា៖ «ប៉ុន្មានរយ:នេះ ខ្ញុំក៏មើលឃើញគុណវិបត្តិដែលទាក់ទងនឹង Fake News [ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ]។ ហើយអ្វីដែលមិនពិត គេយកវាមកកាត់តអីអញ្ចឹង ធ្វើឱ្យពេលខ្លះអ្វីដែលដើមវាជាស ពេលខ្លះមកជាខ្មៅ។ ឧទាហរណ៍ពេលខ្លះ មានននរណាម្នាក់និយាយម៉ាវីដេអូឡើងវែង គាត់កាត់យកតែពីរ បីចំណុចនឹង។ ធ្វើឱ្យអ្នកស្តាប់ គាត់និយាយនឹងទៅធ្វើឱ្យអ្នកស្តាប់យល់ច្រឡំនឹងគាត់។ អ្នកខ្លះទៀតគ្រាន់តែឃើញគេ Share [ចែករំលែក] សរសេរតែ Caption [ចំណងជើង] ដាក់តែប៉ុន្មានម៉ាត់ចូលជេរប្រដោយ។ ហើយអ្នក Comment [បញ្ចេញមតិយោបល់] ឃើញគេជេរ គឺជេរតគ្នា ប៉ុន្តែមិនបានតវ៉ាថាវីដេអូនោះមកពីណា»។

យុវសិស្សប្រុស រតនា ដែលមិនចូលចិត្តការចែករំលែក និងនិយាយរិះគន់ក្នុងពេលលេងលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ប្រាប់ថាខ្លួនតែចុច រាយការណ៍ ( Report ) ព័ត៌មានបំពុលសង្គមទាំងនោះ កុំឱ្យមានការរាលដាលច្រើនតទៅទៀត។

ជានិស្សិតម្នាក់ រតនា បានបញ្ជាក់ថាខ្លួនតែងចំណាយពេលអនឡាញច្រើនលើបណ្តាញសង្គម ជាពិសេសពេលទំនេរពីការសិក្សានាពេលរាត្រី រតនាតែងអនឡាញរយ:ពេលប្រមាណ ៤ ម៉ោង ជាការកម្សាន្តអារម្មណ៍មុនចូលគេង។

យុវជន ពិន ណារ៉ាក់ ដែលកំពុងឆ្លងឆ្នាំកំណើតវ័យ២០ឆ្នាំ នៅថ្ងៃដែល Newsroom Cambodia បានទៅសម្ភាសន៍ផ្ទាល់តែម្តង បានប្រាប់ពីអត្ថប្រយោជន៍ក្នុងពេលប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមថា អ្វីដែលចំបងនោះគឺធ្វើឱ្យការទំនាក់ទំនងគ្នាមានភាពងាយស្រួល និងបង្កើនការយល់ដឹងតាមរយ:ការមើលវីដេអូអប់រំនានាលើបណ្តាញសង្គមជាដើម ។

ខុសប្លែកពីយុវជនដទៃដែលចូលចិត្តលេង ហ្វេសប៊ុក (Facebook) តែយុវសិស្សឆ្នាំទី២ រូបនេះអះអាងថា ខ្លួននិយមលេង អ៊ីនស្តាក្រាម (Instagram) ជាងគេក្នុងចំណោមបណ្តាញសង្គមទាំងអស់នៅកម្ពុជា បាននិយាយតាំងសើចថា៖ «គុណវិបត្តិ ឱ្យតែពេលជក់លេងហើយគឺដាច់យប់តែម្តង»។

ណារ៉ាក់ ដែលជានិស្សិតឆ្នាំទី២ ខាងផ្នែកគណនេយ្យបានយល់ថា យុវវ័យបច្ចុប្បន្នច្រើនតែលេង ឬបង្ហោះអ្វីដែលគ្មានប្រយោជន៍៖ «រឿងដែលមិនគួរ Post [បង្ហោះ] ក៏គាត់ Post [បង្ហោះ] ដែរ»។

ឯការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមវិញ គឺប្រើប្រាស់ជាប្រចាំ ជាពិសេសនៅកន្លែងធ្វើការ ជាចាំបាច់ក្នុងការទំនាក់ទំនងជាមួយមិត្តរួមការងារ និងពេលរៀនសូត្រផងដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមពីនិស្សិត ណារ៉ាក់ ។

យុវត្តី មុន្នី ចាន់ណា អាយុ១៧ ឆ្នាំ ដែលជាសិស្សកំពុងរៀនថ្នាក់ទី៩ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ភាគច្រើនខ្ញុំលេងហ្វេសប៊ុក ខ្ញុំមើលវីដេអូដែល Fun [កំប្លែង] វីដេអូ របស់បង NaKh (អ្នកបង្កើតវីដេអូក្នុងកម្មវិធី Youtube)»។

កញ្ញា ធីតា ដែលជាអ្នកធ្វើការងារ មួយកន្លែងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បាននិយាយថា ខ្លួនលេងតែហ្វេសប៊ុក (Facebook) និងមិនដែលលេង ធីកថក (Tiktok) ទេ និងគិតថា ខ្លួនទទួលបានព័ត៌មានពីសង្គមខាងក្រៅបន្ថែមបានតាមរយ:ការលេងបណ្តាញសង្គមមួយនេះ។

កញ្ញារូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមិនសូវរកឃើញពីគុណវិបត្តិនៃការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមទេ ព្រោះដោយហេតុថាខ្លួនមិនសូវមានពេលទំនេរក្នុងការលេងបណ្តាញសង្គមទេ។ ប៉ុន្តែកញ្ញា ធីតា បានសម្តែងការយល់ឃើញចំពោះការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមទូទៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាថា៖ «និយាយឱ្យចំទៅ ពេលខ្លះ Post [បង្ហោះ] រឿងឈ្លោះគ្នាអីនៅក្នុងសង្គមមានតែប៉ុន្នឹង។ ប៉ុន្តែបើយើងទាញ បច្ចុប្បន្នយើងកុំទៅខ្វល់អារឿងរបស់គេនឹង យើងមើលតែកន្លែងណាមានប្រយោជន៍សម្រាប់យើងទៅបានហើយ»៕

Vox Pop: ទស្សន:ក្នុងការចិញ្ចឹមបីបាច់រវាងកូនប្រុស និងកូនស្រីក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន

ង៉ឹល ហេន (Ngoel Hen) — Fri, 25 Jun 2021 10:15:51 +0000

យុវជនទាំងពីរភេទ ជាសសរទ្រូងរបស់ប្រទេសជាតិ ដែលមិនអាចខ្វះបាន ។ យ៉ាងណាមិញ មុននឹងឈានទៅដល់ការរីកលូតលាស់ធំធាត់ ទាំងផ្នែកផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តបានល្អ លុះត្រាតែ យុវជនយុវនារី ទទួលបាននូវឱកាសស្មើគ្នា ទាំងក្នុងមជ្ឃដ្ឋានរស់នៅ ការអប់រំ ការថែទាំ ផ្នែកបញ្ញា និងស្មារតីដូចគ្នា ដែលក្នុងនោះគ្រួសារ ជាពិសេស ការចិញ្ចឹមបីបាច់ដោយឪពុកម្តាយផ្ទាល់ ពិតជាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ដែលមិនអាចខ្វះបាន ដើម្បីធានាដល់ការអភិវឌ្ឍមួយដែលបរិបូរណ៌ មុននឹងពួកគាត់ក្លាយខ្លួនជាយុវជនដែលជា សក្តានុពលពលរដ្ឋរបស់សង្គម។

មុននឹងឈានដល់ការសិក្សាស្វែងយល់ពីសាលារៀន និងមជ្ឈដ្ឋានសង្គមទាំងមូល មនុស្សគ្រប់រូបមិនថាប្រុស ឬស្រី តែងឆ្លងកាត់ការដុសខាត់ទាំងការគិត អាប្បកិរិយា តាមរយ:ការអប់រំទូន្មាន របៀបរបបក្នុងការរស់នៅ ការចិញ្ចឹមបីបាច់ ក្នុងក្រុមគ្រួសារ ដែលប្រៀបបានជាបង្គោលគ្រឹះ មិនអាចខ្វះបាន។ ក្នុងនោះដែល យើងមើលឃើញថា សង្គមខ្មែរនៅមាននិន្នាការ ក្នុងការអប់រំកូនប្រុស ស្រី ក្នុងរបៀបរបបដែលមានលក្ខណ:ជាគំនាប ដែលដាក់សម្ពាធទៅកូនប្រុស ស្រីផ្អែកតាមតួនាទីយេនឌ័រ តែមិនមែនស្របតាមលក្ខណ:ពិសេសពីធម្មជាតិ របស់ពួកគេនោះទេ។

ដោយមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថាក្នុងសម័យកាលទំនើបក្នុងយុគសម័យកាលថ្មីនេះ យើងមិនទាន់ដឹងច្បាស់ទេថា តើផ្នត់គំនិតដែលអប់រំកូនប្រុសឱ្យធ្វើតែការងារខាងក្រៅ និងធ្ងន់ៗ ឯកូនស្រីបង្រៀនឱ្យតែចេះការងារចង្ក្រាន និងមិនអាចដើរហើរបានដោយសេរីដូចកូនប្រុសនេះ វិវត្តន៍ទៅជាយ៉ាងណាទេ។ Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍ប្រជាពលរដ្ឋកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា នេះចំនួន៥រូប ពីការយល់ឃើញរវាងការចិញ្ចឹមកូនប្រុស និងកូនស្រី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

អ្នកស្រី អ៊ី រតនា ដែលជាកសិករ មានវ័យ៥០ឆ្នាំ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ៖ «អត់ចង់ស្អប់កូនប្រុសទេ! តែកូនប្រុស ពិបាកថែណាស់។ វានិយាយអត់ស្តាប់ អត់តាមម៉ែឪ អីអ៊ីចឹង។ ប៉ុន្តែបើកូនស្រី ម៉ែឪនិយាយអីស្តាប់តាម»។

អ្នកស្រីដែលមានកូនស្រី៣នាក់ និងកូនប្រុស២នាក់រូបនេះបានបន្ថែមថា សម្រាប់ឱកាសចេញទៅធ្វើការឆ្ងាយៗ ឬទៅសិក្សាបន្ត គឺផ្តល់អាទិភាពឱ្យកូនស្រីរបស់ខ្លួនច្រើនជាង ព្រោះដោយអ្នកស្រី រតនា មានចិត្តស្រឡាញ់កូនស្រីជាង ដោយមើលឃើញថា កូនស្រីៗរបស់គាត់ទាំង៣ មានទាំងលទ្ធផលសិក្សាល្អ ព្រមទាំងដើរតាមគន្លងធម៌ ដែលផ្ទុយពីកូនប្រុសទាំង២ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្រីដែលជាម្តាយមានការព្រួយបារម្ភរហូត។

លោក អម សុវណ្ណ ដែលជាអ្នកបើកបរ ក្នុងវ័យ៤១ ឆ្នាំ បាននិយាយពីបទពិសោធន៍ដែលចិញ្ចឹមកូនស្រី ២នាក់ ថា៖ «ខ្ញុំអត់សូវដឹងដែរ រឿងចិញ្ចឹមកូនដោយសារខ្ញុំធ្វើការចឹងទៅការមើលបីបាច់ថែកូន គឺខាងប្រពន្ធខ្ញុំ។ តែគ្រាន់ថា ការចិញ្ចឹមកូនស្រីរៀង ក្មេងឥឡូវទេដោយសារវារពឹសច្រើន អានឹងសម្រាប់ពេលតិចតួចនៅពេលដែលខ្ញុំនៅជាមួយគាត់។ ខ្ញុំគិតថា ទាំងប្រុសទាំងស្រីពិបាកដូចគ្នា ព្រោះក្មេងឥឡូវវារពឹសច្រើន វាលេងច្រើន យើងនិយាយអីហាមឃាត់វាអត់ស្តាប់»។

លោក បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើអនាគតទៅកូនស្រីគាត់ត្រូវមានភារកិច្ចចេញទៅខាងក្រៅ លោកនឹងអនុញ្ញាតឱ្យកូនស្រីរបស់លោក ចេញទៅបាន។ ប៉ុន្តែ គាត់សង្កត់ធ្ងន់ថាក្នុងករណីនេះអាចកើតឡើងបាន លុះត្រាតែកូនស្រីរបស់លោក មានភាពរឹងមាំ មិនទន់ជ្រាយ មិនមានភាពភ័យខ្លាច និងអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានដោយខ្លួនឯង ។

លោក សុវណ្ណ បង្ហាញពីគោលបំណងថា ខ្លួនចង់ឱ្យកូនស្រីហាត់រៀនកីឡា និងក្បាច់គុនដែរ។ ព្រោះលោកពិតជាចង់ឱ្យបុត្រីទាំងពីរ របស់លោកមានភាពរឹងមាំ និងក្លាហាន។ លោកបានបន្តថា ប្រសិនបើថ្ងៃខាងមុខគាត់មានកូនប្រុស ក៏គាត់នឹងមិនអនុញ្ញាតឱ្យទៅក្រៅផ្តេសផ្តាសដែរ ប្រសិនបើកូនប្រុសនោះមិនមានស្មារតីរឹងមាំ សម្រាប់ម្ចាស់ការលើខ្លួនឯងនោះ។ ហើយគាត់មិនត្រឹមតែចង់បង្រៀនកូនស្រីឱ្យមានស្មារតីល្អនោះទេ តែគាត់ក៏ចង់ឱ្យកូនប្រុសបែបនេះដូចគ្នាដែរ។

លោក ចុង គុណ ជាកម្មករសំណង់ មានកូនប្រុសក្នុងបន្ទុកចំនួន៤ នាក់ ទោះបីមិនទាន់មានកូនស្រីមែនតែខ្លួនតែងគិតគូរពីថ្ងៃអនាគតទៅ ប្រសិនបើមានកូនស្រីវិញថាខ្លួនគួរចិញ្ចឹមកូនស្រីនោះបែបណាថា ៖ «ធ្លាប់គិតថា ប្រសិនបើមានកូនស្រីយើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនជាងកូនប្រុសបន្តិច ព្រោះអីគេវាទន់ខ្សោយជាងកូនប្រុស។ កូនប្រុសវារៀងរឹងមាំជាង។ អញ្ចឹងយើងចិញ្ចឹមវាពីរនឹងខុសគ្នា ក្នុងការហូបចុក និងការលេង ចំណីអាហារគ្រប់យ៉ាងតាំងពី អនាម័យ ឬមិនអនាម័យ»។

មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យលោក គុណ មើលឃើញថាកូនស្រីទន់ជ្រាយជាងកូនប្រុស ដោយសំអាងថា កូនស្រីមានកម្លាំងខ្សោយស្រាប់ពីធម្មជាតិ ឯកូនដែលមានភេទប្រុសមានកម្លាំងខ្លាំងស្រាប់ ។ ប៉ុន្តែលោក ក៏បាននិយាយថា៖ «កម្លាំងវិញប្រសិនបើគេធ្លាប់ហ្វឹកហ្វឺន ពីតូចមក។ វាអាចនឹង រៀងត្រឹសៗគ្នាចឹងទៅ វាអាចស៊ូស៊ីគ្នាបាន»។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បុរសវ័យកណ្តាលរូបនេះ នៅតែគិតថាខ្លួននឹងមានការព្រួយបារម្ភខ្ពស់ចំពោះកូនស្រី ដោយយល់ថាត្រូវការការមើលថែ យកចិត្តទុកដាក់ជាងកូនប្រុស។ លោកបានបន្ថែមថា ត្រូវមានការតុបតែងខ្លួនចំពោះកូនស្រីទៀតផង ដោយឡែកកូនប្រុសមិនចំបាច់នោះទេ ។

ងាកមកមើលខាង អ្នកស្រី ពេជ្រ សុភា ដែលជាមេផ្ទះ និងចិញ្ចឹមកូនប្រុសតូច១ ស្រី១ បានរៀបរាប់ពីភាពខុសគ្នាក្នុងការចិញ្ចឹមរវាងកូនប្រុស និងកូនស្រីថា៖ «គ្រាន់តែថា ក្មេងប្រុសវារៀងរពឹសជាងក្មេងស្រី ហើយវារឹងជាងក្មេងស្រី។ បើថាក្មេងស្រីវា អត់អីទេ វាស្រួលនិយាយ។ យើងនិយាយឆាប់ស្តាប់ យើងនិយាយទៅវាឆាប់ចាប់បាន»។

ឯការងារផ្ទះវិញម្តាយរូបនេះតែងបង្រៀនឱ្យកូនដែលមានភេទស្រីឱ្យចេះធ្វើជាមុន ព្រោះយល់ថាជារឿងធម្មតារបស់មនុស្សស្រីដែលត្រូវចេះការងារអស់ទាំងនេះ ដោយកូនប្រុសមិនសូវជាចាំបាច់ក្នុងការចេះធ្វើក៏បានដែរ។

«សូម្បីតែរាល់ថ្ងៃពេលបងធ្វើការបោកខោអាវ ឬក៏អី បងយកខោអាវយកមកបត់អី ក៏កូនស្រីគឺជួយបងបាន និយាយទៅឃើញយើងធ្វើគឺមកជួយ។ តែបើថាកូនប្រុសគឺ អត់ទេ! ដឹងតែលេង និយាយទៅដឹងថាលេងមួយមុខទេ ។ បើកូនស្រីឃើញយើងធ្វើចឹងទៅជួយលាងចាន ជួយបោសផ្ទះ ជួយអី និយាយទៅមួយចប់។ បត់ខោអាវ អត់ឱ្យបត់ខឹងទៀត។ ហាលខោអាវ ហាលអី និយាយទៅជួយមួយចប់ លាងចានលាងអី មិនបាច់បង្គាប់ទេ មិនបាច់ប្រាប់ទេ មួយកំផ្លេ»។

យ៉ាងណាមិញ អ្នកម្តាយរូបនេះ នៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់ការព្រួយបារម្ភចំពោះកូនស្រី និងការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ជាងកូនប្រុសជាពិសេសនៅពេលធ្វើដំណើរចេញក្រៅ នាពេលនាកូនៗប្រុសស្រីរបស់ខ្លួនធំដំណាលគ្នា ។ សម្រាប់ការបង្ហាត់កូនស្រីឱ្យចេះលេងកីឡា ឬក្បាច់គុនសម្រាប់ទុកការពារខ្លួននោះ អ្នកស្រីរូបនេះនៅមិនទាន់អាចឆ្លើយបានថាត្រូវបង្រៀនកូនស្រីនោះទេ ។ប៉ុន្តែកូនស្រីឆ្លាតវៃរបស់អ្នកស្រី សុភា តែងលេងបាល់ជាមួយបងប្រុសរបស់ខ្លួនជានិច្ច។

លោក រ៉ាម៉ន ជាគ្រូបង្រៀនបានលើកឡើងថា មនុស្សចាស់បុរាណពីមុនគាត់តែងតែព្រួយបារម្ភពីកូនស្រីពេលកូនស្រីចង់ទៅឆ្ងាយពីផ្ទះតែ នាពេលអនាគតលោកគិតថា កូនស្រីនិងកូនប្រុសគឺមានសិទ្ធិដូចគ្នា។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកផ្ទះរបស់លោកស្រឡាញ់កូនស្មើៗគ្នាដោយកូនប្រុសធ្វើការងារច្រើននិងធ្ងន់ ហើយឱ្យកូនស្រីធ្វើការងារស្រាលៗដូចការងារផ្ទះ លក្ខណៈទូទៅ កូនប្រុសធ្វើការងារណាឆ្ងាយៗចឹងគឺងាយស្រួល តែបើកូនស្រីវិញអ្នកផ្ទះគាត់ព្រួយបារម្ភគាត់ពុំសូវបណ្តោយអោយធ្វើការងារឆ្ងាយៗ តែបើកូនប្រុសយើងស្រួល។ សម័យនេះគឺសម័យជឿនលឿនមិនដូចពីដើមទេ ពីដើមមានការងារតែប្រុស ស្រីគាត់នៅផ្ទះ។ សម័យឥឡូវគឺដូចគ្នាស្រីប្រុសមានការងារដូចគ្នា ដូចនេះការដើរហើរគឺអាចដូចគ្នានាអនាគត »។

អ្នកស្រី មករា ដែលជាកម្មការិនីរោងចក្រមួយរូប បាននិយាយថា ៖ «កូនស្រី យើងបារម្ភជាងកូនប្រុស ព្រោះអី ខ្លួនស្រីអញ្ចឹង ដើរយប់ប្រលប់ចឹង។ តែកូនប្រុស គេដឹងខ្លួនគេ»។

ទោះបីជា អ្នកស្រីដែលកំពុងចិញ្ចឹមបីបាច់កូនស្រីតូចម្នាក់ដែលមានអាយុប្រហែលជា ៣ឆ្នាំផ្ទាល់ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែគាត់នៅតែបង្ហាញគោលជំហរ រឹងមាំក្នុងការមិនព្រមបើកសិទ្ធិឱ្យកូនស្រីពេញលេញសម្រាប់ការធ្វើដំណើរទៅក្រៅឆ្ងាយបានទេ ដោយអ្នកស្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «បើឱ្យដើរ ប៉ុន្តែលុះត្រាតែកូនខ្ញុំដើរក្នុងផ្លូវល្អ»។

អ្នកស្រីបានបន្តថា ប្រសិនបើកូនស្រីគាត់ធ្វើដំណើរឆ្លងខេត្ត គាត់នៅតែប្រដៅស្តីថា ប្រសិនជាកូនស្រីមិនស្តាប់អាចមានបញ្ហា គាត់បញ្ជាក់ទាំងសើចតិចៗ៕

ង៉ឹល​ ហេន ​(Ngoel Hen)​ – Newsroom Cambodia

កម្មករស៊ីនទ្រីត្អូញត្អែរក្រោយក្រុមហ៊ុនមិនព្រមបើកប្រាក់ខែតាមចំនួនកំណត់ ខណៈពួកគេមិនទាន់រកការងារថ្មីបាន

អង្គការ សង្គមស៊ីវិល​ អំពាវនាវ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ឱ្យមានតម្លាភាពអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះ​អរិយក្សត្រ​

Vox pop: ទស្សន:ពលរដ្ឋ​ចំពោះការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅ​កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន

Vox Pop: ទស្សន:ក្នុងការចិញ្ចឹមបីបាច់រវាងកូនប្រុស និងកូនស្រីក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន

ង៉ឹល ហេន (Ngoel Hen) – Newsroom Cambodia

អង្គការ សង្គមស៊ីវិល អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យមានតម្លាភាពអំពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍កោះអរិយក្សត្រ

Vox pop: ទស្សន:ពលរដ្ឋចំពោះការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន