Newsroom Cambodia បាន​សម្ភាស​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅទីក្រុង​ភ្នំពេញចំ​នួន​៨នាក់​ចំពោះ​ការ​យល់​ឃើញលើសម្លៀកបំពាក់ដែលឈប់ប្រើប្រាស់។

លោក​ អ៊ី​ ឡូញ​ អាយុ​៣៣​ឆ្នាំ​ជា​អ្នករស់​នៅ​​ខេត្ត​ព្រៃវែង។​ បច្ចុប្បន្ន​លោក​ជា​អ្នក​រត់​តុកតុក​មួយ​រូប​នៅ​រាជធានី​ភ្នំ​ពេញ​បាន​លើក​ឡើង​ថា​ គ្រួសារ​របស់​លោកបានយកខោ​អាវ​ចាស់​ៗដែល​ឈប់​ប្រើ​មក​ច្នៃ​ជា​​ក្រណាត់​​ប្រើ​ប្រាស់​​ក្នុង​ផ្ទះ​​ រួចពេល​​​ប្រើ​លែង​កើតទើប​ដុតវា​​ចោល​។​ លោក​បន្ត​​ថា​ ការ​ដុតជា​វិធី​​មួយ​ដ៏​​ល្អជា​​ជាង​ការ​បោះ​ចោល​ដោយ​យើង​ពុំ​ចាំ​បាច់ព្រួយ​បារម្ភ​​ពី​ការ​ពុក​ផុយ​របស់​សាច់​ក្រណាត់​។

លោក​បញ្ជាក់​​ថា​៖​«​បើ​បោះ​ចោល​ខ្លាច​ថា​ខោ​អាវ​វា​មិន​ងាយ​​ផុយ​​មិន​ងាយរលួយចឹង​ យើង​​បោះ​ទៅ​ដី​​[…] ​មិន​ងាយ​ផុយ​ទេ​ពេល​យើង​ត្រូវ​ការ​ដាំ​ដុះ​អីចឹង​(អញ្ជឹង​)​​ទៅក្រែង​​​ពិបាក​ វា​មិន​ងាយ​ រលាយ​ដូច​​ជា​ស្លឹក​ឈើ​ទេ​»​។​

លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា​ បើ​សិន​ជា​មាន​អ្នកចាំ​​ប្រមូល​ខោអាវ​ចាស់​ៗ​ដែល​នៅ​អាច​ប្រើ​ប្រាស់​បាន​យក​ទៅ​​ចែក​អ្នក​ខ្សត់ខ្សោយ​ ឬ​មាន​អ្នក​ទិញ​​យក​ទៅ​កែ​ច្នៃ​ចេញ​ជា​វត្ថុ​ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗក៏ជារឿងល្អដែរ​។​​

កញ្ញា​ ឆុំ​ សុវណ្ណម៉ានីនាថ​ អាយុ​១៨​ឆ្នាំ ​ជា​និស្សិត​ឆ្នាំ​ទី​១​ រៀន​ជំនាញបសុពេទ្យ ឬវេជ្ជសាស្ត្រសត្វ នៅ​វិទ្យាស្ថាន​កសិកម្ម​ព្រែកលាប​ ​រស់​នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ជារៀងរាល់ខែ ​កញ្ញា​ទិញ​សម្លៀក​បំពាក់ប្រហែលជា​ប្រាំ​ឈុត​ ព្រោះ​កញ្ញា​ជា​អ្នក​ចូលចិត្ត​លេង​ស្ទាយ​ហ្វេសសិន​(Fashion)។​កញ្ញា ​តែង​តែ​ច្នៃរាល់​ខោអាវ​ដែល​ប្រើ​រួច​​ ឱ្យ​អស់​លទ្ធភាព​ដូច​ជា​ លក់​ខោអាវ​មួយ​ទឹក​តាម​អនឡាញ ឬ​បរិច្ចាគ​ជា​ដើម​។

​​កញ្ញា​បន្ថែម​​ថាខោអាវ​ចាស់​ៗ​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន​ផង​ដែរជា​ពិសេស​នោះ​ គឺ​ធ្វើ​ឱ្យ​​មាន​ការ​រាយ​ប៉ាយ​ បង្កើន​សម្រាម​ ធ្វើ​ឱ្យ​ទឹក​មាន​សារធាតុ​ពុល ​និង​កខ្វក់ជាដើម​​។ ​​​កញ្ញា​បន្ត​ថា​ បើ​សិន​ជា​អាច​យើង​គួរ​តែ​មាន​កន្លែង​ស្តុក​ឥវ៉ាន់​សម្រាប់​ដាក់​របស់​ដែល​យើង​ឈប់​ប្រើប្រាស់​ ហើយ​បើ​អាច​កែ​ច្នៃ​វា​ឡើង​វិញ​បាន​យើង​គួរ​តែ​កែច្នៃ​។​

កញ្ញា​និយាយ​ថា​៖​«​​​បើសិន​ជា​ខោអាវ​ចាស់​ៗ​របស់ខ្ញុំ​​ហ្នឹង​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​យើង​មាន​ជម្រើស​ពីរ​។ ទីមួយ​យើង​អាច[…] ​​បើក​ជា​លក្ខណៈ​អនឡាញស្សប​(Online Shop)របៀប​សេឃិនហ៊ែន(Second hand)​របស់​ដែល​មួយ​ទឹក​ ហើយ​មួយ​ទៀត​យើង​អាច​ទៅ​បរិច្ចាគ​ទៅ​ខាង​កុមារ​កំព្រា ​ឬ​អ្នក​ខ្វះខាត​ក៏​បាន​ដែរ​​»​។

ចំណែក​លោក​ វេត​ ផូល​ អាយុ​២០​ឆ្នាំ​ ជា​និស្សិត​ស្ថាបត្យកម្ម​ឆ្នាំ​ទី​២ ​រៀន​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចត្រ​សិល្បៈ​ ជា​អ្នក​ខេត្ត​កំពត​។ បច្ចុប្បន្ន​​លោក​កំពុង​រស់នៅ ​និង​បន្ត​ការ​សិក្សា​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។​ចំពោះ​បញ្ហា​ទាក់ទង​នឹង​កាកសំណល់​សម្លៀកបំពាក់​ លោក​យល់​ឃើញ​ថា​ សម្លៀកបំពាក់​គួរ​កុំ​ប្រើ​​ឱ្យ​លើស​ពី​តម្រូវ​ការ​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​ចំណាយ​ និង​ការ​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​បរិស្ថាន​។

លោក​លើក​ឡើង​ថា​៖ ​«​បើ​សិន​ជា​យើង​ខ្លួន​មួយ​យើង​(​មិន​បាច់​)​ប្រើប្រាស់​សម្លៀកបំពាក់​ច្រើន​វា​​ក៏​ល្អដែរ​ វា​កាត់​បន្ថយ​ការ​(ប្រើ)​បាក់តេរី​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សម្លៀកបំពាក់​ច្រើន​​[…] (អ៊ីចឹងខ្ញុំ)​គិត​ថា​ខោអាវ​បើ​យើង​មិន​ចាំ​បាច់​វា​ប្រើប្រាស់​ច្រើន​ទេ​ យើង​មិន​ចាំបាច់​ទិញ​វា​ក៏​បាន​ដែរ​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ជួយ​ដល់​បរិស្ថាន​និង​ធម្មជាតិ​»​។​

លោក​បន្ថែម​ថា​ សម្លៀកបំពាក់​ដែល​ឈប់​ប្រើ​តែ​នៅ​ល្អ​ ម្តាយ​​របស់​លោក​តែង​តែ​ចែក​ឱ្យ​ទៅ​អ្នក​ខ្សត់ខ្សោយ​ តែ​បើ​មិន​នៅ​ល្អ​ទេ​គាត់​ច្នៃ​វា​ជា​ក្រណាត់​​សម្អាត​ផ្ទះ​។​

លោក​និយាយ​ថា​៖ ​«ភាគ​ច្រើន​ខោអាវ​ចាស់ៗ​​បើ​កាល​នៅ​ខេត្ត​បើ​(ខ្ញុំ)​ទុកចោល​ម៉ាក់​គាត់​ប្រមូល​យក​ឱ្យ​ចែក​អ្នក​អត់​មាន​[…] បើ​សិន​ខោអាវ​ហ្នឹង​ចាស់​ខ្លាំង​គាត់​យក​​ទៅ​ធ្វើ​ជា​(ក្រណាត់)​សម្អាត​ក្នុង​ផ្ទះ​»​។​

អ្នកស្រី វ៉ង​ ម៉ាច អាយុ៣៥ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ផ្កានៅតាមសួន មុខព្រះបរមរាជវាំង មានទីកន្លែង​កំណើត​​នៅ​ខេត្តតាកែវ សព្វថ្ងៃកំពុងរស់​នៅភ្នំពេញ។ អ្នកស្រីយល់ឃើញថាសម្លៀកបំពាក់​ដែល​ឈប់​ប្រើប្រាស់ ​បើសិនជាមិនបានយកទៅបរិច្ចាគ ឬក៏​ពេល​បោះចោល​មិនមាន​កន្លែង​ទុក​ដាក់ឱ្យ​បានត្រឹមត្រូវនោះ វាអាចប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងបង្កភាពគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់​ក្នុងទីក្រុងថែមទៀត។ លើស​ពីនេះ អ្នកស្រីចង់ឱ្យមានកន្លែងសម្រាប់ទុកដាក់ផងដែរ។

អ្នកស្រី​បញ្ជាក់ថា៖ «​សម្លៀក​បំពាក់​ដែលយើងបោះចោល ​បើសិនយើងមានគំនិតចង់​ឱ្យ​គេ​រៀបចំ​មាន​កន្លែង​ណា​មួយ​ដែល​យើងអាចទុកសម្លៀក​បំពាក់ហ្នឹងកុំឱ្យញ៉េញ៉ៃ ណាមួយវាទុកយូរទៅ វាស្អុយ វារលួយពេញទីក្រុងយើងចឹង វាអាចអត់មានអនាម័យចឹង ព្រោះអីយើង​ឃើញហើយ​តាមផ្សារ តាមអីរញ៉េរញ៉ៃពេញទឹកពេញដី ហើយក្នុងទឹកឡូ ជួនកាលអ្នកខ្លះបោះសំរាមចូល​ក្នុងឡូក្នុងអី​»។​​

រីឯ​កញ្ញា យីម កនិកា អាយុ២០ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ សិក្សាជំនាញតុបតែងលម្អនៃស្ថាបត្យកម្ម នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​វិចិត្រ​សិល្បៈ​ មកពីខេត្តកំពង់ចាម សព្វថ្ងៃរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ កញ្ញា​​លើកឡើង​ថា តាម​ធម្មតា​​កញ្ញាមិនសូវទិញសម្លៀកបំពាក់នោះទេ ទាល់តែមានតម្រូវការ ឬចង់ដូរម៉ូដ​ទើបទិញ​សម្លៀក​បំពាក់​​ថ្មី​។ ហើយ​សម្លៀកបំពាក់របស់កញ្ញាដែលឈប់ប្រើប្រាស់មួយចំនួន​ គឺកញ្ញា​បរិច្ចាគ​ទៅអ្នក​ដទៃ និងឱ្យប្អូនប្រើប្រាស់បន្ត។ ​

កញ្ញា​និយាយ៖ «​ខោអាវចាស់ៗ ខោអាវចាស់ ភាគច្រើនខ្ញុំពាក់​…. បើពាក់​ដូចថា​ពាក់​មួយ​ភ្លែត​ដូចថា​​ពាក់តែ​ប៉ុន្មានដង អីចឹង​ឈប់ពាក់ទុកសិន ដល់ពេល​ទៅភាគច្រើន​ប្រមូល​ឱ្យ​អ្នកនៅខាងស្រុកម៉ាក់ ខ្ញុំ​នៅជនបទ ឬក៏ឱ្យទៅប្អូន»។​​

កញ្ញា យល់ថាសម្លៀកបំពាក់ដែលឈប់ប្រើប្រាស់ ពេលដែលបោះចោលទៅក្លាយជាសំរាម នឹង​អាច​បង្ក​ផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានផងដែរ ដូច្នេះកញ្ញាចង់ឱ្យមានការ​ទុកដាក់កាកសំណល់​សម្លៀក​បំពាក់​ ដែល​ឈប់​ប្រើឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ កញ្ញា ក៏​គាំទ្រឱ្យមានការបរិច្ចាគសម្លៀកបំពាក់​ដែល​ឈប់​ប្រើ ទៅ​កាន់​​អ្នក​ដែលគាត់មានជីវភាពខ្សត់ខ្សោយផងដែរ បើសិនជាសម្លៀកបំពាក់នោះ​មាន​សភាព​ល្អ​អាចប្រើប្រាស់បន្តទៀតបាន។ កញ្ញានិយាយ៖ «​បើសិនជាយើងឈប់ពាក់ ឬឈប់ស្លៀក យើងអាចប្រមូលទុកមួយដុំ ឬក៏សម្លៀក​បំពាក់​ណា​មើលទៅរាងសមគួរយើងអាច​ចែកឱ្យទៅអ្នកគេខ្វះខាតបាន ព្រោះភាព​ច្រើនគាត់​អត់​ប្រកាន់​ទេ»។​

លោក ឱ សុថ​ អាយុ៧៩ឆ្នាំ ជា​អតីត​មន្ត្រី​នៅមន្ទីរ​ឧស្សាហកម្ម​ខេត្ត​បាត់ដំបង​​​ សព្វថ្ងៃរស់នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។​ លោកលើកឡើងថាកាក​សំណល់សម្លៀក​បំពាក់​​ដែលយើងបោះចោល មិន​សូវជា​ប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន ដូចប្លាស្ទិកនោះទេ ព្រោះថាសម្លៀក​បំពាក់​ភាគច្រើន​ធ្វើ​ឡើងពីសរសៃ កម្បាស អំបោះ​ដែល​​អាច​រលាយ​ក្លាយ​ជាធូលី ឬ​ដីបាន។

លោកប្រៀបធៀបរវាងកាកសំណល់សម្លៀក​បំពាក់ និងប្លាស្ទិកយ៉ាងដូច្នេះ៖ «សម្លៀកបំពាក់​ហ្នឹង​វា​ផ្សំដោយវត្ថុធាតុដើមជាកម្បាស ឬក៏ជាសរសៃអំបោះ ហើយ​បើ​យើង​បោះចោល វានឹងរលាយ​ទៅ​ជា​ធូលី វាទៅរលាយ ទៅជាដី វាអត់ដូចប្លាស្ទិកទេ»។

តែទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា អតីត​មន្ត្រីរូបនេះ ក៏គាំទ្រឱ្យមានការបរិច្ចាគសម្លៀកបំពាក់ដែលឈប់ប្រើប្រាស់ ទៅកាន់​អ្នក​ដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ជាជាងយកទៅបោះចោល ឬក៏ទុកដាក់មិនបាន​ត្រឹមត្រូវ​ផង​ដែរ​។​​

លោកស៊ី ចាន់ អាយុ២៤ឆ្នាំ ជាបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយកន្លែងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ​ មក​ពី​ខេត្ត​កំពង់​ស្ពឺ​​ ថ្លែង​ថាសម្លៀកបំពាក់​ដែល​បានប្រើ​ប្រាស់អាចប៉ះពាល់​ដល់​បរិស្ថាន​ដោយសារ​តែកាដុត​ដែល​បង្ក​​​អោយ​មានក្លិនមិនល្អ​។​ ជាទូទៅ លោក​បាន​យកសម្លៀកបំពាក់​​ដែល​បានប្រើប្រាស់​ហើយ​ទៅ​បោះ​ចោល​។​

លោកលើកឡើងថា៖ «​​​សម្លៀកបំពាក់ជាកាកសំណល់ដែរដូចសម្រាមដែរ។ ប្រសិន​យើង​ដុត​មាន​ក្លិន​ផ្សែង​ទៅលើ និយាយទៅវាអាចប៉ះពាល់ដូចសម្រាមដែរ ធម្មតា​តែ​យើង​ដុត​ទៅ​មានផ្សែ​ង​ហុយ​ មានក្លិន ធម្មតាក្រណាត់តែងមានក្លិនដូចសម្រាមទូទៅ វាមានក្លិនអាក្រក់​ ចឹងវា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​យើងដែរ»។

លោកបញ្ជាក់បន្ថែម​ថា៖«​​​ ភាគច្រើនយកបោះចោល  បោះក្រោយផ្ទះហើយដុតចោលនៅស្រុក […] និងបោះចោលសម្រាម(គំនរសម្រាម)​ហើយតាមឡានគេមកដឹកយកទៅ​»។

កញ្ញា សែម ម៉ាលី អាយុ២០ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតមកពីខេត្តកំពង់ស្ពី កំពុងស្នាក់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ជា​​និសិ្សតឆ្នាំទី​១​ ជំនាញគណនេយ្យនៃវិទ្យាស្ថានវ៉ាន់ដា។​​ ជា​ធម្មតា​កញ្ញា​ទិញខោអាវរៀងរាល់សប្តាហ៍ ព្រោះ​​ថា​កញ្ញា​ចូលចិត្ត​ដូរ​ម៉ូត​សម្លៀក​បំពាក់ ​និង​មិន​ចូលចិត្ត​ស្លៀក​ពាក់ដដែលៗ​។ ​​កញ្ញា ​ឲ្យ​ដឹង​​ថា​ សំណល់​សម្លៀកបំពាក់​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់បរិស្ថានដែរព្រោះវាមិនងាយរលាយ។ បើ​ទោះ​បី​ជា​កញ្ញា​ចូលចិត្ត​ទិញ​សម្លៀក​បំពាក់​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ប៉ុន្តែ​ខោអាវ​ទាំងនោះ​ភាគ​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​យក​ទៅ​ចែក​​បន្ត​ដល់​​ប្អូនៗ និងអ្នកដែលត្រូវការ ឬទុកចោលក្នុងទូ។

កញ្ញាលើកឡើងថា៖ «​​​ខ្ញុំយល់ថាវាប៉ះពាល់ដែរបងព្រោះអីវា​អត់ងាយនឹងរលាយ វា[សម្លៀកបំពាក់​ដែលឈប់ប្រើប្រាស់] នៅរយៈពេលយូរទម្រាំតែបាត់ទៅ ខោអាវ​ខ្លះ​វា​រយៈពេល​យូ​រដែល​វា​អាច​នឹង​ពុក​ផុយទៅវិញ វានៅ​ស្អិត​នៅ​នឹងដី​ប្រសិន​បើយើង​អត់​ទុកនៅកន្លែងស្រួលបួល»។​

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ពេលខ្លះយកអោយបងប្អូនយកចែករំលែកគ្នាដល់អ្នកខ្វះខាត ឬក៏​ប្អូនៗ​នៅអាយុ​ក្រោម​ខ្ញុំដូចប្អូនបង្កើតខ្ញុំអីអញ្ចឹងទៅស្លៀកបន្តៗគ្នា ​[…]ក្រៅពីហ្នឹងមានតែយកទុកក្នុងទូចោល»។