អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ជួយការពារនិរន្តរភាពព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះ

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Tue, 17 Sep 2024 12:11:13 +0000

កំពត៖ សំឡេងរលកទឹកសមុទ្រ អមជាមួយខ្យល់បកតិចៗ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ ប្រធានសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ដែលកំពុងអង្គុយក្នុងទីស្នាក់ការនៅខេត្តកំពត ឲ្យដឹងថា មុនពេលបង្កើតសហគមន៍នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងរូបលោកផ្ទាល់មិនមានការយល់ដឹងទំនាក់ទំនងរវាងព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះនោះទេ។ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ សំដៅដល់ ផលប៉ះពាល់នៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃកោងកាង និងសារៈសំខាន់នៃការការពារព្រៃកោងកាងសម្រាប់ជីវៈចម្រុះ។

មានសម្បុរខ្មៅស្រអែម អមជាមួយទឹកមុខយ៉ាងមាំ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធថ្លែងថា៖ «ការបង្កើតសហគមន៍ដើម្បីការពារធនធានធម្មជាតិ និងការពារដើម្បីកុំឱ្យមានការនេសាទខុសច្បាប់ អ្នកដែលមានឧបករណ៍ធំៗគាត់មកធ្វើការនេសាទដល់ដែនទឹករាក់ដែលមានជម្រៅ ២ទៅ៣ម៉ែត្រ ហើយសម្បូរទៅដោយស្មៅ»។

លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ ប្រធានសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះ បាននិងកំពុងចូលរួមការពារនិរន្តរភាពព្រៃកោងកាង បន្ទាប់ពីធនធានធម្មជាតិនៅតំបន់នេះឈានទៅរកការផុតពូជ ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនកាប់បំផ្លាញ ក្រោមរូបភាពយកទៅធ្វើអូសដុត និង កាប់ព្រៃដើម្បីនេសាទត្រី។ តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២០ សហគមន៍នេះបានដាំដើមកោងកាងបានប្រហែលពីរម៉ឺនដើម។

ស្ថិតក្នុងទំហំផ្ទៃដី ១,១៦៨ហិកតា សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ជាកន្លែងការពារព្រៃកោងកាងពីការកាប់បំផ្លាញរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាកន្លែងដែលត្រូវបានដាំដុះដើមកោងកាងឡើងវិញ។ បន្ថែមពីនេះ សហគមន៍នេះ ក៏ជាកន្លែងអភរិក្សធនធាន និងជីវៈចម្រុះសមុទ្រយ៉ាងច្រើន ដូចជា ផ្កាថ្ម ស្មៅសមុទ្រ ពិសេសប្រភេទសត្វសមុទ្រកម្រៗ ដូចជាផ្សោតពណ៌ផ្កាឈូក ផ្សោតក្បាលត្រឡោក ជ្រូកទឹក ត្រីសេះ និងអណ្តើកសមុទ្រផងដែរ។

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

ប្រធានសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ បានប្រាប់ថា សហគមន៍មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការនេសាទនៅក្នុងដែនអភិរក្សនោះទេ ទោះបីជាប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ស្របច្បាប់ក៏ដោយ ព្រោះជាកន្លែងសម្រាប់ត្រីពង។

លោកថ្លែងថា៖ «កាលណាបើមិនបង្កើតសហគមន៍ការពារនោះទេ គឺទូកអូសរលើងអស់ ហើយពេលណាអស់ស្មៅហើយ គឺបាត់ជម្រកជីវៈចម្រុះដូចជា ផ្កាថ្ម ស្មៅសមុទ្រ សត្វសមុទ្រដូចជាផ្សោត ល្មិច ឃើញអ៊ីចឹងមិនមែនមានតែឈ្មោះមួយនឹងទេ តែយើងហៅតែអណ្តើកៗ វាមានល្មិចក្បាលធំ ល្មិចព្រុយបី ល្មិចប្រផះ ល្មិច»។

លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ បញ្ជាក់ថាបទល្មើសនេសាទ បំពានលើដែនអភិរក្ស គឺជាបញ្ហាប្រឈមមួយដែលសហគមន៍បានជួបប្រទះ។ សហគមន៍មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រង ការពារ និងអាស្រ័យផល។

លោក សុខ ចាន់ណា ជាប្រជាពលរដ្ឋ និងជាគណៈកម្មការសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត លើកឡើងថា កាលពីមុននៅក្នុងសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះមានដើមកោងកាងច្រើន ប៉ុន្តែក្រោយមកមានការថយចុះដោយការកាប់បំផ្លាញ់របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកថា បច្ចុប្បន្នសហគមន៍បានសហការណ៍ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដោយបានដាំដើមកោងកាងឡើងវិញ នៅក្នុងតំបន់ដែលធ្លាប់មានការកាប់បំផ្លាញ។

លោកថ្លែងថា៖ «ព្រៃកោងកាងពីមុនមានច្រើនតែឥឡូវវាសិករិចរិលដោយសារមនុស្សហងអីហងដ៏ចឹងវាថយដែរ ហើយវាមានកំណើនកើនឡើងវិញដោយសារអង្គការ និងសហគមម៍ចូលរួមច្រើនក្នុងការដាំស្ដារឡើងវិញ»។

លោក សុខ ចាន់ណា ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាគណៈកម្មសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ ព្រែកត្នោត ឃុំព្រែកត្នោត ក្រុងបូកគោ ខេត្តកំពត។ បើតាមប្រកាសស្ដីពីការចុះបញ្ជីសហគមន៍នេសាទ សហគមន៍នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៤ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីក្រសួង កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទនៅឆ្នាំ២០១១។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ កញ្ញា អ៊ឹម រចនា ថ្លែងថារដ្ឋបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទកំពុងធ្វើការយ៉ាងសកម្មទៅលើការនេសាទខុសច្បាប់ទាំងនៅក្នុងសហគមន៍ព្រៃកត្នោត និងសហគមន៍ផ្សេងៗដើម្បីការពារធនធានជលផលនៅក្នុងធម្មជាតិ។ កញ្ញាថា ជាលទ្ធផលទិន្នផលត្រីនៅឆ្នាំ២០២៣បានកើនឡើង ៥% បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២២។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «គោលដៅគឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាបង្ក្រាបការនេសាទខុសច្បាប់ទាំងនៅក្នុងសហគមន៍ព្រែកត្នោតក៏ដោយ ទាំងនៅក្នុងទីកន្លែងផ្សេងទៀតក៏ដោយធ្វើឡើងដោយម៉ត់ចត់»។

កញ្ញាបន្ថែម ក្រសួងមានដៃគូរសហការដើម្បីទំលាក់ជម្រកត្រីសិប្បនិ្នមិត្ត ដើម្បីស្ដារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ទាក់ទាញឱ្យមាននូវសត្វកម្រឡើងវិញ ជួយកាត់បន្ថយទូកនេសាទខុសច្បាប់ដែលប្រើឧបករណ៍អូស ដែលបង្កការខូចខាតធនធានជលផលនៅក្រោមបាតសមុទ្រផងដែរ។

លោក ហេង គឹមហុង ប្រធានប្រតិបត្ដិនៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជាលើកឡើងថា ការជំរុញឱ្យសហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងការការពារ និងការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិនឹងអាចធានាបានប្រសិទ្ធិភាពការងារ និងនិរន្តភាពនៃធនធានទាំងនោះ។

លោកថា៖ «តំបន់ព្រៃឈើ តំបន់អភិរក្ស តំបន់ផ្សេងៗដែលមានអត្ដសញ្ញាណច្បាស់លាស់នឹងវាតែងតែជំរុញឱ្យមានការបង្កើតសហគមន៍មូលដ្ឋានដើម្បីចូលរួម ព្រោះថាសហគមន៍មូលដ្ឋាននឹងគឺជាអ្នកចូលរួមការពារយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពជាមួយអាជ្ញាធរជំនាញ ហើយពួកគេក៏ជាអ្នកអាស្រ័យផង និងជាអ្នកធានានូវ គេហៅថាការឱ្យមាននិរន្តភាពធនធានទាំងនេះបានដែរ»។

លោកបន្តថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគប្បីគាំទ្រដល់សហគមន៍តាមរយៈការផ្ដល់មូលនិធិ បច្ចេកទេស និងស្មារតីដល់គណកម្មការសហគមន៍ក្នុងការការពារ ដើម្បីរក្សាបានផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង។

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត មិនត្រឹមតែជាកន្លែងការពារព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះប៉ុណ្ណោះទេ សហគមន៍នេះក៏ជាតំបន់កំសាន្តលំហែអារម្មណ៍បែបធម្មជាតិផងដែរ។

ស្រ្ដីវ័យ ៤៣ឆ្នាំ កំពុងឈរលើស្ពានដែលកំពុងមានខ្យល់បក់ខ្លាំងៗអ្នកស្រី ស្រី តូច និយាយទាំងទឹកមុខរីករាយលាយជាមួយការសើចតិចៗផងនោះថា អ្នកស្រីចូលចិត្ដបរិយាកាសសមុទ្រដែលមានខ្យល់ធម្មជាតិ។

អ្នកស្រីរំលេចពីទិដ្ឋភាពថ្ងៃលិចដែលមើលពីសហគមន៍នេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ចាប់អារម្មណ៍ជាងគេគឺទេសភាព ហើយនិងខ្យល់ត្រជាក់ ថ្ងៃលិចឡើងទំនង»។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ កញ្ញា លីម ភាន អាយុ ១៦ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតនៅក្រុងបូកគោ ដែលមកលេងកំសាន្ដជាមួយមិត្ដភក្ភិនៅសហគមន៍នេះនិយាយថា កញ្ញាចាប់អារម្មណ៍ថ្ងៃលិចជាងគេ មិនតែប៉ុណ្ណោះថែមទាំងមានដើមកោងកាង ទឹកសមុទ្រ ស្ពានសម្រាប់អង្គុយលេងផងដែរ។

កញ្ញាបន្ថែមថា តំបន់ទេសចរណ៍នៅសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះនឹងធ្វើឱ្យខេត្តរបស់កញ្ញាមានភាពល្បីល្បាញ និងមានភ្ញៀវទេសចរណ៍មកលេងច្រើនដែលជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នេះ។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ជួយឱ្យខេត្ដយើងល្បី ហើយមានអ្នកភ្ញៀវទេសចរណ៍មកច្រើនចឹងក៏ផ្ដល់ចំណូលឱ្យយើងច្រើនដែរ»។

កញ្ញា លីម ភាន អ្នកមកលេងកំសាន្ដនៅសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

ចំណែកលោក សោ ភីត អាយុ ២៩ឆ្នាំ ដែលមកនេសាទបែបលំហែនៅក្នុងតំបន់សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះនិយាយថា ការនេសាទរបស់លោកមិនមានការហាមឃាត់ទេ ព្រោះលោកនេសាទដើម្បីតែហូប និងជាការកំសាន្ដប៉ុណ្ណោះ។ ហើយលោកយល់ថា ការបង្កើតសហគមន៍នេះជារឿងមួយល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅទីនេះ និងអ្នកទេសចរណ៍មកកំសាន្ដ។

លោកថា៖ «វាល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅទីនេះ ទាំងអ្នកមកពីចំងាយ អ៊ីចឹងវាស្អាត មិនដូចសមុទ្រកន្លែងខ្លះ ហើយណាមួយមានខ្ចុសសម្រាប់ភ្ញៀវអង្គុយលេងមើលទេសភាពអ៊ីចឹងទៅ»។

លោក សោ ភីត អ្នកមកនេសាទក្នុងសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

ប្រធានសហគមន៍ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ និយាយថាទោះបីជាការស្ម័គ្រចិត្ដ គ្មានប្រាក់ខែ គ្មានពេលធ្វើការងារផ្សេងក៏ដោយក៏លោកនៅតែបន្តការងារនេះ ព្រោះដើម្បីប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងធនធានធម្មជាតិនៅទីនេះ៕

បទយកការណ៍៖ ពលរដ្ឋប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនបារម្ភថាមិនអាចទទួលសំណងសមរម្យ

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Tue, 03 Sep 2024 02:58:37 +0000

កំពុងអង្គុយលើគ្រែឈើក្រោមផ្ទះជាប់ការដ្ឋានព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ ក្នុងភូមិជ័យឧត្តម២ ឃុំសំរោងធំ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល លោក លឹម តុងអេង ជាម្ចាស់ដីនិងផ្ទះដែលប្រឈមនឹងការបាត់បង់ទាំងស្រុងដោយសារគម្រោងសាងសង់ព្រែកជីក។

បុរសវ័យ៧៥ឆ្នាំរូបនេះបន្ថែមថា លោកបានមករស់នៅផ្ទះ និងដីចម្ការប្រហែលជា៥ហិកតានេះ តាំងពីក្រោយរបបខ្មែរក្រហមមកម្ល៉េះ។ លោកថា មកដល់ពេលនេះ លោកមិនទាន់ដឹងពីទំហំនៃសំណងនៅឡើយ ហើយលោកបារម្ភថារដ្ឋាភិបាលមិនមានសំណងសមរម្យសម្រាប់រូបលោក។

លោក តុងអេង និយាយទាំងបង្កប់ភាពសោកសៅថា៖ «ជីកព្រែកដែលប៉ះពាល់ហ្នឹង ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាភ័យព្រួយ ខ្លាចតែរដ្ឋមិនឱ្យសំណងហ្នឹងច្រើន អ៊ីចឹងទៅខ្ញុំអត់មាន ដូចថាអត់មានលុយយកទៅទិញកន្លែងនៅផ្សេងទៀតហ៎ា»។

លោក លឹម តុងអេង ពលរដ្ឋររងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន។ (រូបភាព៖ រិន សុធារ័ត្ន)

លោក លឹម តុងអេង គឺជាពលរដ្ឋម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុបប្រមាណ ១លាន៦សែននាក់ដែលរស់នៅអមសងខាងព្រែកជីកនេះ និងស្ថិតក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ១៥០០គ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងនេះ ហើយមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានជាក់លាក់ជុំវិញសំណង។ រដ្ឋាភិបាលអះអាងថាពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ទាំងអស់នឹងទទួលបានសំណងសមរម្យ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកឃ្លាំមើលសង្គមបារម្ភពីតម្លាភាពនៃការផ្តល់សំណង។

ព្រែកជីកហ្វូនណនតេជោ ត្រូវបានបើកសម្ពោធនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ និងឆ្លងកាត់ខេត្តចំនួន៤ រួមមានខេត្តកណ្តាល ខេត្តតាកែវ ខេត្តកំពត និងខេត្តកែប។ ព្រែកនេះ មានប្រវែងសរុបប្រមាណជា១៨០គីឡូម៉ែត្រ ដោយមានទីតាំងចាប់ពីព្រែកតាកែវ ឆ្លងកាត់ព្រែកតាឯក ចូលតាមព្រែកតាហ៊ីង និងបន្តដល់សមុទ្រខេត្តកែប។

លោក ឌឹម ម៉ិច ពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន។ (រូបភាព៖ រិន សុធារ័ត្ន)

កំពុងអង្គុយក្រោមសំយ៉ាបផ្ទះដែលមានម៉ាស៊ីនកិនទឹកអំពៅមួយផង លោក ឌឹម ម៉ិច ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតដែលរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកស្ថិតក្នុងឃុំជាមួយលោក តុងអេង ដែរលើកឡើងថា លោកប្រកបរបរលក់ដូរចាប់ហួយនៅទីតាំងនេះ តាំងពីមុនឆ្នាំ២០០០មក។ លោកថា លោកមិនមានដីច្រើនទេ ហើយកន្លែងដែលលោកកំពុងរស់នៅបច្ចុប្បន្នក៏អំណោយផលដល់ការប្រកបរបររកស៊ី ដែលអាចផ្តល់ចំណូលបានប្រមាណជា៨០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ ពីការលក់ស្រា ទឹកអំពៅ តែជ្រក់ កាហ្វេ ជាដើម។

លោកបន្ថែមថា លោករីករាយដែលរដ្ឋាភិបាលអភិវឌ្ឍន៍ ប៉ុន្តែលោកមានការបារម្ភខ្លាចថា លោកមិនមានកន្លែងសម្រាប់ស្នាក់នៅបន្ទាប់ពីលោកចាកចេញពីកន្លែងនេះ។

បុរសវ័យ ៥៧ឆ្នាំរូបនេះបាននិយាយទាំងទឹកមុខក្រៀមក្រំថា ដោយសាតែមិនដឹងពីសំណងច្បាស់លាស់ ទើបធ្វើឱ្យពលរដ្ឋដូចជារូបលោកមានកង្វល់។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «ទី១ គេមិនប្រាប់ពីចំនួនគេយក ទី២ គេមិនប្រាប់តម្លៃទេ អ៊ីចឹងកង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋអត់ដឹងអាតម្លៃនឹងហ៎ា»។

ស្រដៀងនឹងលោកតុងអេងដែរ លោក ឌឹម ម៉ិច បន្ថែមថា ក្នុងគម្រោងតែ១០០ម៉ែត្រទេ ហើយដីរបស់លោកមាន ៨០ម៉ែត្រ បើរដ្ឋយកម្ខាង៥០ម៉ែត្រ លោកអាចមានដីសល់ខ្លះសម្រាប់រស់នៅ។

កំពុងអង្គុយក្រោមផ្ទះឈើចាស់ទ្រុឌទ្រោមដែលមាន៣គ្រួសាររស់ជុំគ្នា លោក វង មេត្តា ពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ពីព្រែកជីកម្នាក់ទៀតនិយាយទាំងអស់សង្ឃឹមថា ដីរបស់លោកបានប៉ះពាល់ទាំងអស់ ទាំងដីផ្ទះ និងដីចំការ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានភាគីខាងណាបញ្ជាក់អំពីសំណងនៅឡើយ។

លោកបន្ថែមថា ប្រសិនបើលោកត្រូវចាកចេញពីទីនេះ នោះចំណូលរបស់លោកដែលបានមកពីរបរធ្វើស្រែចម្ការ និងកិនស្រូវ នឹងត្រូវបាត់បង់។

លោកបន្តថា៖ «រាល់ថ្ងៃម្នាក់ៗគ្មានអារម្មណ៍រកស៊ី ធ្វើការអីទេ ព្រោះខ្វាយខ្វល់រឿងផលប៉ះពាល់។ ខ្ញុំស្នើសុំរដ្ឋាភិបាលជួយផ្ដល់សំណងឲ្យបានសមរម្យ ព្រោះពេលចាកចេញពីផ្ទះនេះទៅ សូម្បីស្លឹកគ្រៃមួយគល់ក៏មិនអាចយកទៅបានដែរ»។

ពលរដ្ឋដែលផ្តល់សម្ភាសន៍ដល់ Newsroom Cambodia លើកឡើងថា ក្រោយពេលព្រែកជីកត្រូវបានបើកការដ្ឋានសាងសង់ អាជ្ញាធរមកសួរនាំពលរដ្ឋថាឯកភាព ឬអត់ និងសួរពីផលប៉ះពាល់ចង់បានសំណងបែបណា។

នៅអមសងខាងគម្រោងព្រែកជីកនោះ គេឃើញមានស្នាមបាញ់ថ្នាំពណ៌ក្រហមជារង្វង់មូលនៅតាមដើមឈើ ដែលពលរដ្ឋអះអាងថា នៅពេលដែលអាជ្ញាធរបានបាញ់ថ្នាំទាំងនោះពេលចុះមកវាស់វែង ដែលវាស់ពីម្ខាងទៅម្ខាងអមសងខាងព្រែក មានចម្ងាយប្រមាណជា៥០០ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋមិនច្បាស់ថាការបាញ់ថ្នាំពណ៌ទាំងនោះមានគោលបំណងបែបណាជាក់លាក់នៅឡើយ។

ថ្លែងក្នុងបាឋកថាស្ដីពី «សក្ដានុពលនៃព្រែកជីកហ្វូណនតេជោសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍកម្ពុជា» កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលបានចេញអនុក្រឹត្យបង្កកដីដែលនៅជុំវិញគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណននោះទាំងអស់ ដោយសារខ្លាចឯកជនទិញដីដែលនៅជាប់គម្រោង។ ក្នុងនោះ ១០០ម៉ែត្រព្រែកជីក ២០០ម៉ែត្រសងខាងព្រែកសម្រាប់ធ្វើផ្លូវ។ ហើយដីមួយចំនួននឹងបង្កកបន្ថែមទៀតដែលមានជម្រើសបីសម្រាប់បង្កក ទីមួយ ១៦០ម៉ែត្រ ទីពីរ ៣០០ម៉ែត្រ និង៣៥០ម៉ែត្រ។

អនុភូមិជ័យឧត្ដម២ លោក សុខ អូន និយាយថា អាជ្ញាធរបានចុះវាស់វែង និងបាញ់ថ្នាំដើម្បីដាក់ចំណាំបណ្ដោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ មិនទាន់យកជាផ្លូវការទេ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «គេ [រដ្ឋាភិបាល] អត់មានប្រាប់យើងទេ អត់មានប្រាប់យើងរឿងសំណងផលប៉ះពាល់ហ្នឹងយើងទេ អត់មានអ្នកណាដឹងទាំងអស់ ហើយសំណងរដ្ឋាភិបាលលោកបានប្រកាសប្រាប់ហើយ ថាគិតគូរហើយៗ នៅតែគេចុះមកវាស់វែង ហើយគេរុញជាកញ្ចប់ៗតែម្ដង»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីអភិបាលខេត្ដកណ្ដាល លោក គួច ចំរើន បានទេ។

បើតាមក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍកម្ពុជា ផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋជាង១៥០០ខ្នង និងដីស្រែជិត៣ម៉ឺនហិកតា រងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វ៊ូណនតេជោនេះ។

គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (MRC) បានផ្ញើសារតបនឹងសំណួររបស់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា រាល់គម្រោងធំៗទាំងអស់នៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ រួមទាំងគម្រោងនានានៅតាមដៃទន្លេ គួរតែត្រូវបានវាយតម្លៃសម្រាប់ផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែនដែលអាចកើតមាន។

គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គបន្ថែមថា រហូតមកដល់ពេលនេះ ខ្លួនមិនទាន់ទទួលបានឯកសារបន្ថែមណាមួយពីកម្ពុជា ទាក់ទងនឹងផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែននៃព្រែកជីកហ្វូណនតេជោនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែគណៈកម្មការនៅតែទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកម្ពុជា ហើយត្រៀមខ្លួនដើម្បីពិនិត្យឯកសារបន្ថែមទៀតដែលមាននាពេលខាងមុខ។

គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គបន្ថែមថា៖ «បន្ទាប់ពីការដាក់ស្នើគម្រោងព្រែកជីកហ្វ៊ូណនពីប្រទេសកម្ពុជា និងសំណើ និងកង្វល់ពីប្រទេសសមាជិកផ្សេងទៀត ដូចដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការចម្រុះ MRC កាលពីខែមិថុនាកន្លងទៅថ្មីៗនេះ គណៈកម្មការកំពុងពិនិត្យ ហើយនឹងផ្តល់យោបល់ដល់ប្រទេសសមាជិក ដើម្បីនាំយកព័ត៌មានបន្ថែមអំពីគម្រោងតាមរយៈការសង្ខេបបច្ចេកទេស និងដំណើរទស្សនកិច្ច ការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ជាមួយព្រែកជីកស្រដៀងគ្នាផ្សេងទៀត ការត្រួតពិនិត្យរួមគ្នា និងការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែនបន្ថែមទៀតនៅពេលមានការស្នើសុំ»។

ក្នុងពេលចុះទៅពិនិត្យទីតាំងគម្រោងផ្លូវនាវាចរណ៍ «ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ» កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍកម្ពុជា ប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា ពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណននឹងត្រូវទទួលបានសំណងទៅតាមតម្លៃទីផ្សារជាក់ស្តែង។

បើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល ការសាងសង់ព្រែកជីកនេះនឹងត្រូវជីកថ្មីទាំងស្រុងត្រឹមតែ៧គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងខេត្តកែបដើម្បីភ្ជាប់ទៅសមុទ្រ។ ចំណែកព្រែកប្រវែង ១៣៥ គីឡូម៉ែត្រដែលមានស្រាប់ គឺគ្រាន់តែដើម្បីពង្រីកឱ្យធំ ហើយ៣៨គីឡូម៉ែត្រផ្សេងទៀតមានចំណុចខ្លះកោងខ្លាំង ដែលគ្រាន់តែត្រូវការជីកតម្រង់បន្ថែមប៉ុណ្ណោះ។

លោកបណ្ឌិត មាស នី អ្នកស្រាវជ្រាវពីការវិវត្តសង្គមលើកឡើងថា ពាក្យថាសំណងសមរម្យនៅប្រទេសកម្ពុជា មិនមានគោលការណ៍ចែងជាក់លាក់ ច្បាស់លាស់ថា សំណងសមរម្យនឹងបែងចែកយ៉ាងណានោះទេ។ លោកថា មូលហេតុនេះទើបនាំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ពីការអភិវឌ្ឍតែងមានក្ដីបារម្ភ ទោះបីរដ្ឋាភិបាលសន្យាថានឹងផ្ដល់សំណងសមរម្យជូនពួកគាត់ក៏ដោយ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប៉ុន្តែរឿងឱ្យហើយនៅតែមានអ្នកខ្លះមិនសប្បាយចិត្ដ វាមានរឿងពីរ ទី១ គឺសំណងនឹងមិនសមស្របនឹងការបាត់បង់ ហើយទី២ អាចនឹងបញ្ហាខ្លះដែលអ្នកដែលចាត់ចែងលើហ្នឹង [សំណង] មិនបានបង្ហាញតម្លាភាព ប៉ុន្តែឆ្លៀតយកផលចំណេញក្នុងដំណើរការនៃការផ្ដល់ហ្នឹង [សំណង]»។

ចំណែកលោក យ៉ង់ គីមអេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាពលើកឡើងថា ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានសំណងសមរម្យ រដ្ឋាភិបាលគួរតែបង្កើតឱ្យមានគណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យ និងដោះស្រាយ ព្រមទាំងភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជាសង្គមស៊ីវិល ឬសហគមន៍នៅកន្លែងនោះ ដើម្បីតាមដានដំណើរការនៃការដោះស្រាយ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាលមិនត្រូវយកលក្ខខណ្ឌទៅដាក់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែត្រូវស្វែងរកបញ្ហារួមដើម្បីដោះស្រាយ។

លោកថា៖ «បទពិសោធន៍នៃការដោះស្រាយកន្លងមកហ្នឹង គឺតែងតែយកលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋហ្នឹងយកទៅដាក់ឱ្យពលរដ្ឋ ដែលអ៊ីចឹងហើយដែលពលរដ្ឋហ្នឹងពិបាកនឹងទទួល ប៉ុន្តែអត់បានស្វែងរកដំណោះស្រាយ ស្វែងយល់ពីបញ្ហាពីគ្នាទៅវិញទៅមក»៕

កម្រងរូបភាព៖ ការសាងសង់ផ្ទះត្រចៀកកាំ ត្រូវការទាំងដើមទុន និងបច្ចេកទេស

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Wed, 28 Aug 2024 03:08:18 +0000

ស្ថិតក្នុងវ័យ ១៨ឆ្នាំកូនប្រុសម្ចាស់ផ្ទះត្រចៀកកាំដែលតែងតែនៅមើលថែរក្សានៅទីតាំងនោះ គឺលោក លី សាមីត រស់នៅភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត។ លោកនិយាយថា ផ្ទះត្រចៀកកាំនេះចំណាយថវិកាអស់ប្រមាណ៤ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ការសាងសង់។ មួយវិញទៀត លោកបានអញ្ជើញអ្នកជំនាញពីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី មកពិនិត្យ និងរៀបចំបច្ចេកទេសផ្សេងៗ ដើម្បីឲ្យត្រចៀកកាំអាចមករស់នៅផ្ទះនេះ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើមិនមានបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវទេ ផ្ទះភាគច្រើនគឺធ្វើរួច តែគ្មានត្រចៀកកាំមកនៅនោះទេ។ បើតាមបញ្ជាក់របស់លោក លី សាមីត ជាទូទៅការប្រមូលផលធ្វើឡើងជារៀងរាល់ខែ ហើយក្នុងម្តងអាចបានផលចន្លោះពី ១ទៅ២គីឡូក្រាម។ ចំណែកតម្លៃវិញ លោកថាក្នុង១គីឡូក្រាមមានតម្លៃ ហើយ ៧០០ដុល្លារអាមេរិក ហើយសំបុកត្រចៀកកាំនេះគេអាចយកទៅកែច្នៃធ្វើជាទឹកត្រចៀកកាំ និងបង្អែមផងដែរ។

សំបុកត្រចៀកកាំដែលអាចយកទៅកែច្នៃជាផលិតផលសម្រេចបាន ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

ស៊ុតរបស់សត្វត្រចៀកកាំ ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

ការរៀបចំផ្នែកខាងក្នុងនៃផ្ទះត្រចៀកកាំ ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

រូបភាពពីផ្នែកខាងក្រៅនៃផ្ទះត្រចៀកកាំ ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

ប្រដាប់បំពងសំឡេងហៅត្រចៀកកាំដែលនៅឆ្ងាយ ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

ទិដ្ឋភាពនៃផ្នែកម្ខាងពីលើដំបូលផ្ទះត្រចៀកកាំ ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

ផ្ទះត្រចៀកកាំ ភូមិព្រៃព្រូស ឃុំព្រែកក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្ដកំពត នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ (រូបភាព៖ អឹប ខេណែត)

ក្រសួងសុខាភិបាលរំឭកជាថ្មីដល់ប្រជាពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នវីរុសផ្ដាសាយបក្សី H5N1

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Fri, 02 Aug 2024 02:31:55 +0000

ក្រសួងសុខាភិបាលក្រើនរំឭកជាថ្មីដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នលើជំងឺផ្ដាសាយបក្សី ប្រភេទហាស់៥ អ៊ិន១ (H5N1) ក្រោយរកឃើញវិជ្ជមានវីរុសផ្ដាសាយបក្សីលើក្មេងប្រុសអាយុ ៤ឆ្នាំម្នាក់ទៀត កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។

យោងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ចេញកាលពីថ្ងៃទី០១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បង្ហាញថា ក្មេងប្រុសអាយុ ៤ឆ្នាំម្នាក់ត្រូវបានបញ្ជាក់ថា វិជ្ជមានវីរុសផ្ដាសាយបក្សី ប្រភេទហាស់៥ អ៊ិន១ (H5N1) ពីវិទ្យាស្ថានសុខាភិបាលសាធារណៈ និងវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ស្ថិតក្នុងភូមិជ្រុងពពេល ឃុំម្រាម ស្រុករមាសហែង ខេត្ដស្វាយរៀង។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្ថែមថា ស្ថានភាពក្មេងប្រុសបច្ចុប្បន្នបានធូរស្រាល និងកំពុងទទួលបានការថែទាំពីក្រុមគ្រូពេទ្យយ៉ាងយកចិត្ដទុកដាក់។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានបញ្ជាក់ថា៖ «តាមការសាកសួរបង្ហាញថា ប្រហែល១២ថ្ងៃមុនចាប់ផ្ដើមឈឺ នៅក្នុងផ្ទះអ្នកជំងឺ មានមាន់ទាងាប់ចំនួនច្រើនក្បាល និងជាហូរហែ ហើយបានយកមកធ្វើម្ហូបបរិភោគ ក្មេងប្រុសបានប៉ះពាល់ និងកាន់មាន់ងាប់ ព្រមទាំងចូលចិត្ដលេងជាមួយមាន់ទា»។

បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ក្រសួងសុខាភិបាលកំពុងសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័ន និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកប្រភពចម្លង និងស្វែងរកករណីសង្ស័យ និងអ្នកប៉ះពាល់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងបន្តទៅក្នុងសហគមន៍ និងផ្ដល់ឱសថតាមីហ្លូ (Tamiflu) ដល់អ្នកប៉ះពាល់ជិតស្និទ្ធ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ មានករណីឆ្លងជំងឺផ្តាសាយបក្សីជាបន្តបន្ទាប់ ដែលភាគច្រើនកើតលើកុមារ។

ក្រសួងបានក្រើនរំឭកដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នលើជំងឺផ្ដាសាយបក្សីប្រភេទនេះ ព្រោះជំងឺនេះនៅតែបន្តគំរាមកំហែងសុខភាពប្រជាពលរដ្ឋ ។ ក្រសួងណែនាំឱ្យទៅពិគ្រោះយោបល់ និងពិនិត្យព្យាបាលនៅមូលដ្ឋានសុខភាពនៅជិតបំផុត បើមានអាការៈក្ដៅខ្លួន ក្អក ហៀរសំបោរ ឬពិបាកដកដង្ហើម ក្រោយមានប្រវត្ដិប៉ះពាល់ជាមួយមាន់ទាឈឺ ឬងាប់ក្នុងអំឡុងពេល១៤ថ្ងៃ មុនថ្ងៃចាប់ផ្ដើមមានរោគសញ្ញា។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាននេះបន្ថែមថា៖ «វិធានការបង្ការ៖ សូមលាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់ ជាមួយសាប៊ូ និងទឹកមុនពេលបរិភោគ និងបន្ទាប់ពីប៉ះជាមួយបក្សី ដាក់កុមារនៅឆ្ងាយពីសត្វបក្សី និងដាក់សត្វបក្សីនៅឱ្យឆ្ងាយពីកន្លែងរស់នៅ កុំបរិភោគសត្វបក្សីឈឺឬងាប់ និងរាល់សត្វបក្សីដែលធ្វើសម្រាប់បរិភោគត្រូវចំអិនឱ្យឆ្អិនល្អ»។

គួរបញ្ជាក់ថា ជំងឺផ្ដាសាយបក្សី H5N1 ជាធម្មតាចម្លងពីបក្សីទៅបក្សី ប៉ុន្តែវាក៏អាចចម្លងពីបក្សីទៅមនុស្សបានដែរ តាមរយៈការប៉ះពាល់ជិតស្និតជាមួយបក្សីឈឺ ឬងាប់។ ជំងឺនេះកើតលើមនុស្សជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ ដែលតម្រូវឱ្យព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យទាន់ពេលវេលា៕

គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាច្រានចោលការលើកឡើងរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសពីលំហប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Tue, 30 Jul 2024 08:14:26 +0000

គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាអះអាងថា ការលើកឡើងរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន (Vitit Muntarbhorn) កាលពីសប្ដាហ៍មុនដែលថាលំហប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាបាននឹងកំពុងរួមតូច ជាការលើកឡើងដែលខ្វះមូលដ្ឋាន និងខ្វះការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មាន។

ការលើកឡើងរបស់គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាកើតមានបន្ទាប់ពី លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទី២នៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បានលើកឡើងថា លំហប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាបាននឹងកំពុងរួមតូចក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយមានការរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន ការរឹតបន្តឹងច្បាប់ គោលនយោបាយ និងគណបក្សនយោបាយ។

ក្នុងសេចក្ដីបំភ្លឺរបស់អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាចេញកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាប្រព្រឹត្តទៅដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌ ស្របតាមគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស។ វិធានការលើសកម្មជនបរិស្ថានថ្មីៗនេះ មិនមែនដោយសារការប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងបរិស្ថាននោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការប្រព្រឹត្តបទល្មើសតាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយ ប្រតិដ្ឋព័ត៌មាន និងទម្លាក់កំហុសលើរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជាពិសេសការប្រមាថធ្ងន់ធ្ងរ ចំពោះព្រះមហាក្សត្រ។

សេចក្ដីបំភ្លឺដដែលបន្ថែមថា ការការពារសិទ្ធិមនុស្សមិនអាចផ្ដាច់ចេញពីនីតិរដ្ឋបានឡើយ ដូច្នេះមានតែការចូលក្នុងដំណើរការនីតិវិធីជាធរមានប៉ុណ្ណោះ ទើបជាបុព្វហេតុដ៏ត្រឹមត្រូវក្នុងការការពារសិទ្ធិមនុស្ស មិនមែនការធ្វើបុរេវិនិច្ឆ័យ ឬសន្និដ្ឋានណាមួយ ដោយមិនបានផ្ទៀងផ្ទាត់អង្គហេតុ អង្គច្បាប់ ភស្តុតាង និងសាក្សីនោះទេ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយស្ដីពីការចុះបញ្ជីដី និងសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច និងបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ដោយសហការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលជាតិ និងអន្តរជាតិ បានធ្វើឱ្យស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គមវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងភាសាកំណើតមានការរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់។

គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាបន្ថែមក្នុងសេចក្ដីបំភ្លឺនោះតាមន័យដើមថា៖ «អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្បុជា (គ.ស.ម.ក.) បានធ្វើការកត់សម្កាល់ជាមួយនឹងការសោកស្តាយជាខ្លាំងចំពោះក្តីបារម្ភមួយចំនួនដែលខ្វះមូលដ្ឋាន និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានឱ្យបានត្រឹមត្រូវរបស់លោកសាស្រ្តាចារ្យ Vitit Muntarbhorn អ្នករាយការណ៍ពិសសេសទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានលើកឡើងកាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្ណាំ២០២៤»។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍បញ្ចប់បេសកកម្មរបស់លោកសាស្រ្តាចារ្យ វីធិត ម៉ាន់តាផន ចេញកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ក្នុងន័យដើមជាភាសាអង់គ្លេសនិងត្រូវបានប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរថា លំហប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាបាននឹងកំពុងរួមតូចក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ មានដូចជា ការរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មាន ការរឹតបន្តឹងច្បាប់ និងគោលនយោបាយដែលរារាំងដល់ការចុះឈ្មោះ និងការចូលរួមរបស់គណបក្សនយោបាយ។ គណបក្សប្រឆាំង សហជីព អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ត្រូវបានប្រើដំណើរការព្រហ្មទណ្ឌ និងច្បាប់ផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើការគំរាមកំហែង។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍បន្ថែមថា គួរឲ្យសោកស្ដាយដែលអ្នកជាប់ឃុំនយោបាយនៅតែបន្តត្រូវឃុំខ្លួន ហើយអ្នកតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកការពារបរិស្ថាន បន្តត្រូវបានកាត់ទោសពីបទញុះញង់ និងបទលើ្មសពាក់ព័ន្ធក្នុងការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងការជួបជុំដោយសន្តិវិធី ។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបានលើកឡើងថា ជនជាតិដើមភាគតិចត្រូវប្រឈមមុខនឹងផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច និងការទន្រ្ទានយកដីរបស់ពួកគេពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន និងជនបរទេស ជួនកាលមានការឃុបឃិតជាមួយមន្ត្រីរាជការ។ សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចជាច្រើនរងទុក្ខដោយសារបំណុលដែលមួយផ្នែកបណ្ដាលមកពីការខ្ចីប្រាក់ និងការបោកប្រាស់ទៅលើពួកគេ។

លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាអ្នករាយការណ៍ពិសេសទទួលបន្ទុកស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានប្រមូលព័ត៌មានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរួចហើយមុននឹងចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍។

លោកថ្លែងថា៖ «មុននឹងចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ ឬរាល់របាយការណ៍ទាំងឡើយ ខ្ញុំយល់ឃើញថាអ្នករាយការណ៍ពិសេសបានលើកឡើងគឺមានការប្រមូលព័ត៌មានរួចទៅហើយ ព័ត៌មានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទៅហើយទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាដីធ្លី បញ្ហាការចាប់ខ្លួនសកម្មជនបរិស្ថាន សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស សកម្មជនសង្គមជាដើម។ ហើយមួយទៀតទាក់ទងនឹងរឿងជនជាតិដើមភាគតិច អាចពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សជាច្រើនទៀតដែលបានលើកឡើង»។

លោកបន្តថា៖ «ជារឿងធម្មតាទេ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល អ៊ីចឹងត្រូវការពារផលប្រយោជន៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ វាជារឿងធម្មតាដូចដែលខ្ញុំបានលើកឡើងគ្មានអ្វីចម្លែកទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំចាប់អារម្មណ៍ចុងក្រោយនោះគឺ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា គួរតែពិនិត្យលើរបាយការណ៍ ឬសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលបានលើកឡើង ដោយអ្នកជំនាញសិទ្ធិមនុស្ស ឬក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអនុសាសន៍របស់គេ ប្រសិនជាយើងនៅមានការខ្វះចន្លោះប្រហោង យើងធ្វើការកែលម្អ យើងនឹងទទួលបានផលចំណេញច្រើន ជាជាងការច្រានចោល ការបដិសេធរបាយការណ៍ទាំងអស់នោះ»។

លោក កន សាវង្ស អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកអង្កេត និងតស៊ូមតិ នៃអង្គការខុមហ្រ្វែលយល់ឃើញថាការ លើកឡើងត្រូវមើលលើមូលដ្ឋានណាមួយហើយត្រូវពឹងផ្អែកលើការពិនិត្យលើតថភាពជាក់ស្ដែង។

លោកថ្លែងថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំនៅក្នុងការវិនិច្ឆ័យ យើងត្រូវមើលទៅលើមូលដ្ឋានជាគោលណាមួយដែលអាចយកមកពិនិត្យនៅក្នុងខ្លឹមសារគ្នា ថាតើខ្លឹមសារនៃការវិនិច្ឆ័យនឹងវាស៊ីសង្វាក់គ្នាដែរអត់ ហើយបើអត់តែតើគួរកែប្រែ ឬក៏ពិនិត្យយ៉ាងម៉េច […] សំខាន់មួយៗមានអ្វីជាការយោងជាគោលការណ៍ នេះជាគោលការណ៍សំខាន់នៅក្នុងការវិនិច្ឆ័យ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ខាងអ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សមានអ្វីនៅក្នុងការវិនិច្ឆ័យ ដោយសំអាងទៅលើអ្វី រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ច្បាប់ ឬមួយក៏គោលការណ៍ជាសកលឬក៏ជាអ្វីផ្សេង ហើយអ្នករាយការណ៍ពិសេសសិទ្ធិមនុស្ស មានអ្វីជាសំអាងនៅក្នុងការឆ្លើយតប ព្រោះអ្វីដែលសំខាន់នៅក្នុងគោលការណ៍នៃរបាយការណ៍ វាពឹងផ្អែកទៅលើសំអាង ថាតើសំអាងលើអ្វី។ហើយសំអាងហ្នឹង វាជាគោលការណ៍រួម ឬស្ថាប័នមួយយកសំអាងមួយផ្សេងគ្នា ហើយយកទៅនិយាយថាខុស ក៏អត់ត្រូវដែរ។

របាយការណ៍អង្គការ Freedom House ដែលជាស្ថានប័នឃ្លាំមើលស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យនៅទូទាំងសាកលលោកក្នុងឆ្នាំ២០២៤បានវាយតម្លៃថា ប្រទេសកម្ពុជាមិនសេរី ដោយសារក្រុមនយោបាយជំទាស់ និងសេរីភាពសារព័ត៌មានប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានតែ ៤ពិន្ទុនៃពិន្ទុខ្ពស់បំផុត៤០ សម្រាប់ការចាត់ថ្នាក់លើកម្រិតសិទ្ធិនយោបាយ ហើយទទួលបានតែ១៩ពិន្ទុនៃពិន្ទុខ្ពស់បំផុត៦០ សម្រាប់ការចាត់ថ្នាក់លើសេរីភាពសិទ្ធិស៊ីវិល និងទទួលបានពិន្ទុសរុប២៣នៃពិន្ទុខ្ពស់បំផុត១០០៕

តុលាការភ្នំពេញឃុំខ្លួនសកម្មជន៤នាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងការអត្ថាធិប្បាយពីតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ត្រីកោណ (CLV)

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Mon, 29 Jul 2024 07:17:10 +0000

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញសម្រេចឃុំខ្លួនសកម្មជនសង្គមបួននាក់ដោយចោទពីបទញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើអត្ថាធិប្បាយពីតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ត្រីកោណ (CLV)។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ស្ដីពីចំណាត់ការលើសំណុំរឿងញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គមរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ចេញកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បង្ហាញថា តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនមនុស្ស ៤នាក់ គឺ លោក ស៊្រុន ស៊្រន កញ្ញា ភឹង សោភា លោក ចក់ ប៊ាមុន្នី លោក សាន សិទ្ធ។

សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបញ្ជាក់ថា៖ «បន្ទាប់ពីបានសួរចម្លើយជនត្រូវចោទ និងពិនិត្យភស្ដុតាង ចៅក្រមស៊ើបសួរសម្រេចឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្នលើជនត្រូវចោទទាំង ៤នាក់ ដើម្បីបន្តការស៊ើបសួរតាមនីតិវិធីច្បាប់»។

យុវជនទាំងបួនរូបដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួណ គឺជាសកម្មជនកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស។ ពួកគេតែងចែករំលែក និងបង្រៀនប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋានអំពីសិទ្ធិ និងច្បាប់ផ្សេងៗ។

ការចាប់ខ្លួនពួកគេធ្វើឡើង កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ស្រុកវ៉ារិន្ទ ខេត្តសៀមរាប បន្ទាប់ពីពួកគេអត្ថាធិប្បាយអំពីគុណសម្បត្តិ គុណវិបត្តិ និងដំណោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ត្រីកោណ កម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ លោក អំ សំអាត លើកថា មិនគួរមានការចាប់ខ្លួនសកម្មជនទាំងនោះទេ ព្រោះការថ្លែងរបស់ពួកគេគឺជាសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ហើយប្រទេសកម្ពុជាក៏ប្រកាន់យកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំគ្រាន់តែយល់ថាប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស អញ្ចឹងសេរីភាពនៅក្នុងការបញ្ចេញមតិ វាជាមូលដ្ឋានគ្រិះនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ចឹងការចូលរួមសម្តែងមតិប្រជាពលរដ្ឋពីកង្វល់ អាហ្នឹងគឺជាសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមិនគួរចាត់ទុកជាបទល្មើសទេ»។

លោកបន្ថែមទៀតថា រដ្ឋគួរតែមានការពន្យល់ព័ត៌មានឱ្យបានច្បាស់លាស់ទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីជៀសវាងការយល់ច្រឡំ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ទាក់ទងនឹង ព័ត៌មានមួយចំនួនដែលពលរដ្ឋមិនដឹង មិនបានយល់ អាហ្នឹងរដ្ឋគួរតែពន្យល់ ឬក៏ប្រាប់អំពីព័ត៌មានជាក់លាក់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីឱ្យគាត់មានការយល់ដឹង ក្នុងការបញ្ជេញមតិទៅវាមានការត្រឹមត្រូវ»។

ស្រដៀងគ្នានេះលោក សេង វ៉ាន់លី អ្នកតាមភូមិសាស្ដ្រនយោបាយតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក លើកឡើងថា ការបញ្ចេញមតិរបស់លោក ស៊្រុន ស៊្រន គឺគិតពីប្រយោជន៍ជាតិជាធំ មិនចង់ឃើញប្រទេសស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បរទេស ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរពន្យល់បកស្រាយ បំភ្លឺឱ្យពលរដ្ឋយល់មិនគួរប្រើអំណាចក្នុងការទប់ស្កាត់ និងបំបិទមាត់ការរិះគន់របស់ប្រជាពលរដ្ឋទេ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «រដ្ឋាភិបាលមិនគួរប្រើប្រាស់អំណាច ឬក៏ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ជាចំណាត់ការសំដៅទប់ស្កាត់ការរិះគន់ និងបំបិទមាត់ពលរដ្ឋជុំវិញបញ្ហាអភិវឌ្ឍន៍ត្រីកោណនោះទេ»។

លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលគួររឹតបន្តឹងច្បាប់ស្ដីពីអន្តោប្រវេសន៍ ស្ដារទំនុកចិត្ដប្រជាពលរដ្ឋដោយបើកចំហរសេរីភាពនយោបាយ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រកាន់ខ្ជាប់ស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសដែលនាំសន្តិភាពមកកម្ពុជា។

លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំគិតថារដ្ឋាភិបាលគួរតែរឹតបន្តឹងច្បាប់ស្ដីពីអន្តោប្រវេសន៍ ទី២ ធ្វើយ៉ាងណាស្ដារទំនុកចិត្តប្រជាពលរដ្ឋលើការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនតាមរយៈការបើកចំហរសេរីភាពនយោបាយវិញ ទី២ ប្រកាន់ភ្ជាប់នៅកាតព្វកិច្ចដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញស្ដីអំពីការគោរពសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងទី៣ នោះខ្ញុំគិតថារដ្ឋាភិបាលគួរតែប្រកាន់ខ្ជាប់នៅស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសដែលនាំសន្តិភាពមកកម្ពុជា និងនាំការឯកភាពជាតិការបង្រួបបង្រួមជាតិស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសនេះដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាអាចធានាបាននូវអធិបតេយ្យភាព»។

តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ត្រីកោណ ហៅកាត់ថា(CLV) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ដោយមានការចូលរួមសហប្រតិបត្តិការពីភាគីកម្ពុជា វៀតណាម និងឡាវ។ ក្នុងនោះមានចំនួន១៣ខេត្តដែលដាក់បញ្ចូលគ្នារួមមាន កម្ពុជាចំនួន ៤ខេត្តមាន ខេត្តក្រចេះ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ខេត្តមណ្ឌលគិរី និងខេត្តរតនៈគិរី មានប្រជាជនប្រមាណជា៥សែននាក់។ ប្រទេសវៀតណាម ៥ខេត្ត មានប្រជាជនប្រមាណជា ៧លាននាក់។ ប្រទេសឡាវ ៤ខេត្ត មានប្រជាជនប្រមាណជា៥សែននាក់។ នេះបើតាមប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន៕

កម្ពុជាថា សាលាក្តីខ្មែរក្រហម ក្លាយជាតុលាការគំរូអន្តរជាតិក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Tue, 16 Jul 2024 09:25:59 +0000

ភ្នំពេញ៖ អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា(អ.វ.ត.ក.) ដែលគេស្គាល់ថាជាសាលាក្តីខ្មែរក្រហម បានក្លាយជាគំរូរបស់អន្តរជាតិមួយ ក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ក្រោយស្ថាប័ននេះត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះពីរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងកម្មវិធីដាក់សម្ពោធសមិទ្ធផលនៅអគារអនុវត្តមុខងារសេសសល់របស់អ.វ.ត.ក. នាព្រឹកថ្ងៃអង្គារ៍ទី១៦ ខែកក្កដា។

លោក វង្សី វិស្សុត ជាប្រធានក្រុមការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកដំណើរការអនុវត្តមុខងារសេសសល់របស់អ.វ.ត.ក. ឱ្យដឹងថាកម្ពុជាបានផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ក្រោយអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន សែន បានផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា ដែលមានអង្គការសហប្រជាជាតិជួយគាំទ្រក្នុងដំណើរការកាត់ក្តី។

លោក វង្សី វិស្សុត មានប្រសាសន៍ថា៖«អ.វ.ត.ក. បានបង្កើតតុលាការ កំពូលអន្តរជាតិគំរូមួយក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ដែលបានប្រើយុត្ថាធិការរបស់ប្រទេសម្ចាស់បញ្ហាហើយប្រើច្បាប់ Civil law Common Law ហើយឆ្លុះបញ្ចាំងពីសក្តានុពលភាពនៃនិតីវិធីតុលាការកម្ពុជា ក្នុងការបង្រួបបង្រួមជាតិ ផ្សះផ្សារជាតិ សម្រេចបានយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ ព្រមទាំងធានាបាននូវ និរន្តភាពនៃសុខសន្តិភាពសម្រាប់ជាតិ»។

លោក មីហ្គែល ឌីសែប៉ា សូអារ៉េស (Miguel de Serpa Soares) ជាទីប្រឹក្សាច្បាប់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ថ្លែងថាទាំងអស់គ្នាត្រូវតែរក្សាកេរតំណែលដ៏ល្អជាប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់កម្ពុជា ពីព្រោះ អ.វ.ត.ក.នេះជាអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញាដ៏ពិសេសមួយរបស់កម្ពុជាធ្វើការលាតត្រដាងនូវឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទៅកាន់អន្តរជាតិ។

លោកមានប្រសាសន៍ជាភាសាអង់គ្លេស ហើយបកប្រែជាខេមរភាសាថា៖«អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញ គឺជាគំរូតុលាការមូយគត់ដែលមានភាពជាម្ចាស់ លើគម្រោងយុត្តិធម៌អន្តរកាលអ.វ.ត.ក. គឺជាតុលាការពិសេសមួយដែលទទួលបានជំនួយអន្តរជាតិ តាមរយៈអង្គការសហប្រជាជាតិ និងស្ថាប័នមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីគេជាច្រើន គំរូតុលាការនេះត្រូវបានសម្តេចបង្កើតឡើងពីព្រោះប្រជាជនកម្ពុជាចង់បាននូវយុត្តិធម៌»។

លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមិនមែនអំពាវនាវ ដល់សហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យមកទទួលភារកិច្ចស្វែងរកយុត្តិធម៌ជំនួសកម្ពុជានោះឡើយ ប៉ុន្តែកម្ពុជាបានអញ្ជើញសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យជួយកម្ពុជាក្នុងដំណើរផ្លូវស្វែងរកយុត្តធម៌ និងការផ្សះផ្សារជាតិ។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានប្រសាសន៍នៅក្នុងកម្មវិធីសម្ពោធនោះថា ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលកម្ពុជាមាន គឺមិនត្រឹមតែទុកនៅកម្ពុជា សម្រាប់កូនខ្មែរនោះទេ យើងក៏ចែករំលែកទៅបណ្ដាតំបន់ផ្សេងៗតាមរយៈការបើកឲ្យស្រាវជ្រាវ និងចែករំលែកបទពិសោធន៍នៅកម្ពុជា ជាពិសេសអំពីតុលាការដែលមានចរិតប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះគឺជាអ្វីដែលជាភាពចាំបាច់ទៅក្នុងការរៀបចំថែរក្សាអគារនេះ ថ្ងៃនេះជាជំហានមួយ ថ្ងៃក្រោយយើងរៀបចំវិទ្យាស្ថានមួយដើម្បីពង្រីកសក្ដានុពល ដើម្បីទុកជាតម្លៃសម្រាប់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយរបស់យើង។ ទាំងវប្បធម៌នៃការជឿជាក់ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលលំបាកវាបង្ហាញឲ្យភាពចាំបាច់នៅក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពជាប់គ្នា វាភ្ជាប់គ្នានូវអ្វីដែលជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់យើងតាំងពីសម័យមហានគរ»។

ក្នុងដំណើរការកាត់ក្តី រយៈពេល១៦ឆ្នាំ របស់ អ.វ.ត.ក. ក្រៅពីបានក្លាយជាគំរូតុលាការអន្តរជាតិហើយនោះ អ.វ.ត.ក.ក៏មានសមិទ្ធផលផ្សេងទៀតជាអាទ៍ ប័ណ្ណសារតុលាការចំនួនជាង២ទំព័រ ចងក្រងជាបីភាសាគឺខ្មែរ អង់គ្លេស និងបារាំង ការស្វែងរកការពិត និងពង្រឹងនីតិរដ្ឋពិសេសការផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះ ព្រមទាំងការពង្រឹងសមត្ថភាពតុលារការនិងមន្រ្តីច្បាប់តាមរយៈការផ្ទេរចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍ពីអ.វ.ត.ក.ជាដើម។

សូមបញ្ជាក់ថា តុលាការគំរូកូនកាត់អ.វ.ត.ក. មាន លក្ខណៈខុសប្លែកពីតុលាការអន្តជាតិ ផ្សេងៗទៀតដូចជា ការកាត់ទោសនិងផ្តន្ទាទោសអស់មួយជីវិតលើអតីតប្រមុខរដ្ឋចំពោះឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ការអនុញ្ញាតឲ្យជនរងគ្រោះចូលរួមជាដើមបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី ការផ្សព្វផ្សាយដោយផ្ទាល់ដល់អ្នកចូលរួមប្រមាណ៦៥០០០០នាក់ និងជនរងគ្រោះចូលរួមតាមដានសវនាការជំនុំជម្រះក្តីដោយផ្ទាល់ ព្រមទាំងការចំណាយថវិកាតិចក្នុងដំណើរការតុលារការជាដើម។ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៦ដល់ ២០២៣ អ.វ.ត.ក. បានចំណាយអស់ថវិកាសរុបចំនួន ៤០៧លានដុល្លារអាមេរិក៕

Q&A៖ អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជាស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគួរឱ្យបារម្ភនៅឡើយ

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Sun, 14 Jul 2024 09:03:07 +0000

អង្គការតម្លាភាពអន្ដរជាតិបានចេញផ្សាយពី សន្ទស្សន៍នៃការយល់ឃើញពីអំពើពុករលួយប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ ដោយបង្ហាញថាកម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុ២២ លើពិន្ទុអតិបរមា១០០ ដោយប្រើមាត្រដ្ឋានពីពិន្ទុ ០ (ពុករលួយខ្លាំង) ១០០(ស្អាតស្អំខ្លាំង)ថយចុះ២ពិន្ទុធៀបនឹងឆ្នាំ២០២២។ ខណៈពេលដែលកម្ពុជាស្ថិតនៅបាតតារាងក្នុងតំបន់អាស៊ាន ប្រសើរជាងតែមីយ៉ាន់ម៉ាមួយតែប៉ុណ្ណោះ។ អត្រាដ៏ខ្ពស់នៃអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជានេះនឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងលើការអភិវឌ្ឍសង្គម សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

ខាងក្រោមនេះជាកិច្ចសម្ភាសន៍រវាងលោក អឹប ខេណែត សិក្ខាកាមសារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia និងលោក អ៊ឹម នរិន្ទ នាយកកម្មវិធីអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា៖

Q: ជម្រាបសួរលោក អ៊ឹម នរិន្ទ!

A: បាទជម្រាបសួរ!

Q: ជាដំបូងខ្ញុំចង់សួរលោកនរិន្ទថា តើអ្វីជាអំពើពុករលួយ?

A: តាមពិតការឱ្យនិយមន័យអំពើពុករលួយវាមានការឲ្យនិយមន័យខ្លះទៅរាងចង្អៀត ខ្លះទៀតរាងទូលាយចឹងណាស់ ក៏ប៉ុន្តែសំខាន់និយមន័យដែលគេប្រើជាទូទៅជាពិសេសដែលអង្គការតម្លាភាពគេប្រើជាទូទៅនឹងគឺថាការប្រើប្រាស់តួនាទីអំណាច ដែលផ្ដល់ឱ្យដើម្បីផលប្រយោជន៍ឯកជនមានថាការប្រើប្រាស់តួនាទីអំណាចដែលគេផ្ដល់ចំពោះហើយបំពេញផលប្រយោជន៍ឯកជននឹងជានិយមន័យទូទៅប្អូន។

Q: នៅកម្ពុជា តើអំពើពុករលួយមានទម្រង់ ឬរូបភាពបែបណា?

A: តាមពិតទៅទម្រង់ ឬរូបភាពនៃអំពើពុករលួយវាអត់សូវខុសគ្នាប៉ុន្មានទេ ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ គ្រាន់ថាពីប្រទេសអ្នកមានទៅប្រទេសអ្នកក្រអាចមានរូបភាពខុសគ្នាដែរ។ បើនៅប្រទេសក្រីក្រអំពើពុករលួយអាចមានរូបភាពច្បាស់ៗច្រើន ការកិបកេងថវិការរដ្ឋ កិបកេងថវិការជាតិ ការសូកប៉ាន់ ការស៊ីសំណូក ការបង្វែរធនធានរបស់រដ្ឋមកជាធនធានឯកជនតាមរូបភាពផ្សេងៗ មានការលួចបន្លំអីនឹង អាហ្នឹងវាជារូបភាពដែលការលាងលុយកខ្វក់អីហ្នឹងជារូបភាពដែលច្រើនកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ហើយយើងច្រើនតែមើលឃើញ។

ហើយដល់ប្រទេសអ្នកមានអ៊ីចឹងទៅរូបភាពនៃអំពើពុករលួយហ្នឹងអាចមានក្នុងរូបភាពគេហៅការវិវត្ដមួយកម្រិតទៀតតាមរយៈការប្រើបច្ចេកវិទ្យាដូចជា ការគេហៅថាការគេចវេះ ការលាងលុយតាមរូបភាពដូចជាការស៊ុំគ្រលុំ ការបង្វែរទ្រព្យទៅទុកកន្លែងសុវត្ថិភាពអីផ្សេងៗ។ ហ្នឹងជារូបភាពនៃការប្រព្រឹត្ដអំពើពុករលួយដែរ គ្រាន់តែក្នុងប្រភេទនៃទម្រង់នៃការប្រព្រឹត្ដហ្នឹងអាចថាស្មុគស្មាញអាចមានការផ្សារភ្ជាប់ច្រើនតាមបច្ចេកវិទ្យាច្រើន។

ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ឬប្រទេសក្រីក្រអំពើពុករលួយក៏អាចមានទម្រង់បែបនេះដែរ ប៉ុន្តែភាគច្រើនកើតមានជាក់ស្ដែងដូចជាតាមរយៈកិបកេងលុយ ឬក៏សូកប៉ាន់ ស៊ីសំណូកអីចឹងណាស់ ចឹងឃើញជាក់ស្ដែងតែម្ដង។

Q: តើលោកមើលឃើញពីអំពើពុករលួយនៅប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពបែបណាដែរ?

A: ទាក់ទងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ យើងយោងទៅតាមការវាយតម្លៃអំពើពុករលួយនេះ វានៅស្ថានភាពមួយដែរមិនទាន់ប្រសើនៅឡើយទេ។ បើយើងយកតាមគេហៅស៊ីភីអាយ (CPI) សន្ទស្សន៍នៃការយល់ឃើញពីអំពើពុករលួយ កម្រិតនៃអំពើពុករលួយនៅក្នុងស្ថាប័នសាធារណៈយើងទទួលបានពិន្ទុទាប២២ លើ១០០ បើ១០០ បានន័យថាស្អាតស្អំ ហើយយើងបានតែ២២ទេ បើយើងធ្វើការប្រៀបធៀបប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានទៀតសោតនឹង យើងប្រសើរជាងតែមីយ៉ានម៉ាទេ។

យើងមើលប្រទេសទាំងមូលនឹងឃើញថាប្រសើរជាងតែមីយ៉ានម៉ា កូរ៉េខាងជើង និងអាហ្គានីស្ថានទេ ចឹងមានន័យថាជារួមអំពើពុករលួយនៅក្នុងប្រទេសយើងមិនទាន់មានភាពប្រសើរឡើងច្រើននៅឡើយទេ។ ក្នុងន័យនឹងយើងអាចនិយាយបានថាមានលក្ខណៈខ្លះដែលយើងអាចឃើញច្បាស់ថា ក្នុងន័យនឹងនិយាយជារួមថាស្ថានភាពវាធ្ងន់ធ្ងរអំពើពុករលួយទ្រង់ទ្រាយធំគេហៅថា (Great Corruption) ប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពល ការប្រើប្រាស់អំណាចដើម្បីបង្វែរធនធានរដ្ឋទៅផលប្រយោជន៍ឯកជន។

ទោះបីយ៉ាងណាយើងក៏ឃើញមានសញ្ញាវិជ្ជមានមួយចំនួនទាក់ទងនឹងអំពើពុករលួយ ជាពិសេសអំពើពុករលួយខ្នាតតូចទាក់ទងនឹងការផ្ដល់សេវានៅមូលដ្ឋានដល់ប្រជាជនក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយនេះ។ ការផ្ដល់សេវាហ្នឹងអាចថារំកិលជិតប្រជាពលរដ្ឋឃើញថាការបើកចំហព័ត៌មានអំពីសេវាមានច្រើនជាងមុន។ ប្រជាពលរដ្ឋគាត់ឃើញមានសេវាគេយកលុយ ឬអត់ បើគេយកគេយកប៉ុន្មាន ហើយគេត្រូវការឯកសារអ្វីខ្លះ ហើយត្រូវចំណាយពេលប៉ុន្មានទទួលបានសេវានឹងគឺគេមានបិទបង្ហាញនៅកន្លែង។ ក្នុងន័យហ្នឹងមិនមែនមានន័យថាគ្មានអំពើពុករលួយទេ យើងយល់ថានៅក្នុងបរិបទប្រទេសយើងមានបញ្ហាច្រើនពេលខ្លះគាត់មិនទារទេ តែគិតគួរទឹកតែអញ្ចឹងទៅសម្រាប់ញ៉ាំបាយញ៉ាំអីអញ្ចឹងទៅ។ អញ្ចឹងទើបមានវប្បធម៌បែបហ្នឹងអញ្ចឹងទៅ គ្រាន់តែជារួមទៅការផ្ដល់សេវានៅមូលដ្ឋានហ្នឹងយើងឃើញមានភាពប្រសើរឡើងគួរឱ្យគាត់សម្គាល់។
Q: មូលហេតុអ្វីដែលបណ្តាលឲ្យកើតមានអំពើពុករលួយ ជាពិសេសក្នុងបរិបទកម្ពុជា?

A: តាមពិតទៅដូចជាយើងជាទូទៅមិនខុសអីពីរឿងផ្សេងៗទៀតទេ រឿងដែលសំខាន់ដែលយើងត្រូវគិតគួរយើងត្រឡប់មកមើលរឿងដើមវិញ។ រឿងសំខាន់ជាងគេគឺទាក់ទងនឹងការអនុវត្តច្បាប់យើងដឹងថាប្រទេសកម្ពុជាក្របខណ្ឌច្បាប់ ក្របខណ្ឌស្ថាប័ន ក្របខណ្ឌច្បាប់ក៏មានសម្បូរបែបវាមានច្បាប់ វាមានគោលនយោបាយ យើងមានយុទ្ធសាស្រ្ត មានស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ ប៉ុន្តែមានប៉ុន្តែការអនុវត្តយើងអត់ទាន់អាចអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយទេ។

កន្លងមកនេះ ក្នុងករណីអំពើពុករលួយពិសេសអំពើពុករលួយធំៗដែលអនុវត្តដោយបុគ្គលមានឥទ្ធិពលមាន អំណាចជាដើម។ ហើយទីពីរ ស្ថានភាពប្រទេសយើងក៏មិនសូវផ្ដល់អំណោយផលទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរាយការណ៍ពីអំពើពុករលុយដែរ។ យើងអត់មានច្បាប់ការពារអ្នករាយការណ៍ក្នុងការទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយយើងអត់មានច្បាប់ការពារអ្នករាយការណ៍ហើយធានាថាពេលគាត់រាយការណ៍ហើយមានសុវត្ថិភាព រាយការណ៍ហើយគេយកចិត្តទុកដាក់ រាយការណ៍ ហើយការពារគាត់កុំឱ្យគាត់មានការព្រួយបារម្ភលើកទឹកចិត្តចឹងយើងមានការខ្វះចន្លោះច្រើន។

ការទទួលបានព័ត៌មានផ្សេងៗហ្នឹងក៏ជាមធ្យោបាយអំពើពុករលួយមានភាពមិនប្រក្រតីតាមរយៈការទទួលព័ត៌មានហ្នឹង ហើយសំខាន់ការទទួលបានព័ត៌មានហ្នឹងខ្វះខាតច្រើនចំណុចខ្លះទៀតក៏មានភាពខ្វះឱ្យខាតដែរ។ ទាក់ទងនឹងការអប់រំប្រជាពលរដ្ឋឱ្យយល់អីហ្នឹងក៏ជាបញ្ហាមួយចម្បងដែរ ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះគាត់នៅយល់ដល់។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះគាត់នៅយល់ឃើញថាគេមានបានអញ្ចឹងទៅលែង Question (លែងសួរ)អាទ្រព្យដែលបានមកហ្នឹងទ្រព្យសុចរិត ឬទុច្ចរិតអញ្ចឹងបុគ្គលដែលបានទ្រព្យដោយទុច្ចរិត ដោយការកិបកេងថវិការដ្ឋហ្នឹងគាត់បែរជាសាទរវាដល់ចំណុចមួយដែលថាប្រជាពលរដ្ឋការយល់របស់គាត់ហ្នឹងថាអាចនៅមានកម្រិតដែរ។

ការបណ្ដុះបណ្ដាលការអប់រំក៏ជាចំណែកដ៏សំខាន់ ហើយការធ្វើការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធអីហ្នឹងក៏ត្រូវការចាំបាច់ដែរ។ មិនមែនចាំតែរដ្ឋាភិបាលទេក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវការប្រជាពលរដ្ឋអង្គការសង្គមស៊ីវិល ស្ថាប័នឯកជន យើងត្រូវការសហការជាមួយប្រទេសជាដៃគូទៀត ឧបមាថាទាក់ទងនឹងការលាងលុយលាងអីទៀតដែលឆ្លងប្រទេស។ ដូច្នេះត្រូវការសហការគ្នាវាជាវិធានការចាំបាច់ក្នុងការទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយ។
Q: តើអំពើពុករលួយធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់សង្គមជាតិ ជាពិសេសការអភិវឌ្ឍ?
A: អាចនិយាយសាមញ្ញ អំពើពុករលួយវាគឺជាជំងឺមហារីកនៅក្នុងសង្គម អញ្ចឹងវាប៉ះពាល់ច្រើន ទីមួយប៉ះពាល់ យើងត្រូវដឹងថាការកិបកេងធនធានរបស់រដ្ឋទៅឯកជនអាហ្នឹងយើងដឹងថាជារបស់យើងទាំងអស់គ្នា។ កិបកេងយើងដឹងថាយើងជាប្រជាពលរដ្ឋនឹងបាត់ចំណែកដែលជារបស់យើងគួរតែយកមកអភិវឌ្ឍប្រទេសយើងទាំងអស់គ្នា មកអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សេវាសាធារណៈផ្សេងៗ។

ការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការផ្ដល់សេវាប្រព័ន្ធផ្លូវសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ គុណភាពនៃការផ្ដល់សេវា គុណភាពនៃអ្នកផ្ដល់សេវា មន្ត្រីផ្ដល់សេវាទាំងគ្រូពេទ្យ គ្រូបង្រៀនអីហ្នឹង។ ចឹងប្រសិនបើមានអំពើពុករលួយទាំងអស់ហ្នឹងវាកើតឡើងលុយដែលគាំទ្រវិស័យអប់រំ សុខាភិបាលហ្នឹងអាច បាត់ទៅកន្លែងណាមួយ លុយមកគាំទ្រសេវានឹង។ ឧទាហរណ៍ប្រសិនបើការរើសបុគ្គលិកមន្ត្រីសុខាភិបាលហ្នឹងដោយគ្មានសមត្ថភាព ហើយយកមកបម្រើការសេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋអញ្ចឹងអាចប៉ះពាល់ដល់ការផ្ដល់សេវាហ្នឹង។

Q: តើលោកគិតថា អ្នកពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើបែបណាដើម្បីទប់ស្កាត់ និងលុបបំបាត់អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា?

A: ទាក់ទងនឹងការអនុវត្តច្បាប់យើងដឹងថាប្រទេសកម្ពុជាក្របខណ្ឌច្បាប់ ក្របខណ្ឌស្ថាប័ន ក្របខណ្ឌច្បាប់ក៏មានសម្បូរបែបវាមានច្បាប់ វាមានគោលនយោបាយ យើងមានយុត្តិសាស្ដ្រ មានស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ។ អប់រំប្រជាពលរដ្ឋឱ្យយល់ពីផលប៉ះពាល់នៃអំពើពុករលួយឱ្យពួកគាត់ចូលរួមរាយការណ៍ពីអំពើពុករលួយ យើងត្រូវបង្កើតមានច្បាប់ការពារអ្នករាយការណ៍ក្នុងការទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយអីហ្នឹងក៏ជាបញ្ហាមួយចម្បងដែរ។ អង្គការស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធជួយផ្សព្វផ្សាយអប់រំពីផលប៉ះពាល់នៃអំពើពុករលួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ វិស័យឯកជនក៏សំខាន់ដែរត្រូវកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយដូចជា ការឱ្យប្រាក់ទៅមន្ត្រីដើម្បីអត្ថប្រយោជន៍ការដោះដូរការបាននៅកិច្ចសន្យាការពារពីរដ្ឋ ទទួលបានគម្រោងផ្សេងៗពីរដ្ឋឱ្យមកស្ថាប័នរបស់ខ្លួន។ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងរដ្ឋាភិបាលត្រូវសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និត ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់។

Q: អរគុណលោកនរិន្ទសម្រាប់ការផ្តល់សម្ភាសន៍!

A: បាទ! អរគុណ៕

ប្រធានរដ្ឋវៀតណាមនឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជារយៈពេលពីរថ្ងៃក្នុងសប្តាហ៍នេះ

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Thu, 11 Jul 2024 04:00:12 +0000

លោក តូ ឡឹម ប្រធានរដ្ឋវៀតណាមនឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១២-១៣ សប្តាហ៍នេះ ដោយនឹងចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រ និងជួបជាមួយមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជាមួយចំនួន។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់នាយកដ្ឋានព័ត៌មាននៃក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ចេញកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា តូ ឡឹម ប្រធានរដ្ឋនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមដែលទើបឡើងកាន់តំណែង នឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ច នៅថ្ងៃទី១២-១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ តបតាមការអញ្ជើញរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី។

យោងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្ថែមថា៖ «ឯកឧត្ដម តូ ឡឹម នឹងចូលក្រាបបង្គំគាល់ និងព្រះរាជសវនាការដាច់ដោយឡែកជាមួយ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនីព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងសម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ នៅព្រះបរមរាជវាំង»។

អំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ លោក តូ ឡឹមក៏គ្រោងនឹងជួបជាមួយលោកហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោកស្រី ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភា និងលោកនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន ម៉ាណែតផងដែរ។ ជំនួបនេះធ្វើឡើងក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី និងពហុភាគី ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម។

លោក សេង វ៉ាន់លី អ្នកតាមដានភូមិសាស្ដ្រនយោបាយនៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចមកកម្ពុជានេះ ជាការបង្ហាញខ្លួនដំបូងរបស់លោក តូ ឡឹម បន្ទាប់ពីឡើងកាន់ដំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ។ លោកថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះនឹងលើកយកបញ្ហាសំខាន់ៗមកពិភាក្សា ដូចជាបញ្ហាព្រែកជីកហ្វូណន បញ្ហាព្រំដែន បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។

លោកថា៖ «ទស្សនកិច្ចនេះតាមពិតជាការបង្ហាញខ្លួនសម្រាប់ប្រទេសដែលមានទំនាក់ទំនងជិតដិត ដូចជាកម្ពុជា និងឡាវព្រមទាំងប្រទេសដទៃទៀត [..] ផ្នែកមួយដែលជំរុញឱ្យប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់វៀតណាមសម្រេចចិត្ដធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចមកកាន់កម្ពុជា [..] បញ្ហាព្រំដែន ការកំណត់ព្រំដែនឱ្យបញ្ចប់រួចរាល់ដើម្បីការពារជម្លោះ ឬក៏ជាចំណុចប្រទាំងប្រទះណាមួយដែលអាចកើតមាននាពេលអនាគត»។

លោកបន្តថា ពេលជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ដ្រី និងប្រធានព្រឹទ្ធសភាអាចនឹងពិភាក្សាលើបញ្ហាសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិត ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ការជួញដូរគ្រឿងញៀន ជាពិសេសបញ្ហាការចាត់ចែងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុឲ្យមានតម្លាភាព។

លោក សេង វ៉ាន់លី បន្ថែមថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមានសារសំខាន់ខ្លាំងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងការពង្រីកវិស័យនិយោគ និងកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពង្រីកសក្ដានុពលវិស័យទេសចរណ៍។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក តូ ឡឹម ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីទី១៣ របស់វៀតណាម នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ បន្តពីលោក វ៉ូ វ៉ាន់ធឿង ដែលបានលាលែងពីតំណែងក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយសារយុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ៕

ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់បណ្ឌិត កែម ឡី ត្រូវបានរំសាយដោយសារម្ចាស់ទីតាំងបារម្ភអាជ្ញាធរសួរនាំ

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Mon, 08 Jul 2024 13:03:25 +0000

គណៈកម្មការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់បណ្ឌិត កែម ឡី បានសម្រេចរំសាយព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាល់ដែលគ្រោងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា បន្ទាប់ពីម្ចាស់ទីតាំងដែលបានជួលសុំបញ្ឈប់ដោយជូនដំណឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះមិនមានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរ។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងស្ដីពីការរំសាយព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតបាល់ទាត់បណ្ឌិតកែម ឡី លើកទី៣ ចេញកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា គណៈកម្មការរៀបចំសម្រេចរំសាយព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតបាល់ទាត់លើកទី៣ ក្រោមប្រធានបទ «កីឡាបង្ហាញពីការរួបរួម និងស្មារតី កែម ឡី» ដោយសារម្ចាស់ទីតាំងឈប់ជួលឱ្យ។

សេចក្តីជូនដំណឹងដដែលបញ្ជាក់ថា៖ «ទីតាំងដែលគណៈកម្មការរៀបចំបានកក់រួចនោះក៏បានជូនដំណឹងពីការបញ្ចប់នៃការជួលទីតាំងមកគណៈកម្មការរៀបចំវិញ ក្រោមហេតុផល គណៈកម្មការមិនមានលិខិតអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរ»។

លោក ម៉ើ ចាន់ដារ៉ា តំណាងគណៈកម្មការរៀបចំប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃចន្ទនេះថា ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតបាល់ទាត់នេះត្រូវបានរំសាយ ដោយសារម្ចាស់តារាងមិនព្រមជួលឲ្យ ព្រោះខ្លាចមានបញ្ហាជាមួយអាជ្ញាធរនៅពេលពួកលោកថ្លែងសារទាក់ទងនឹងការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនបណ្ឌិត កែម ឡី។

លោកថ្លែងថា៖ «យើងមានការបញ្ជាក់ពីម្ចាស់តារាងមកវិញថា មិនអាចជួលតារាងឱ្យពួកយើងបានទេ ដោយសារតែគាត់ខ្លាច នៅពេលគាត់ជួលតារាងជួលអី ឱ្យយើងប្រកួត នៅពេលដែលយើងថ្លែងសារផ្សេងៗ ថ្លែងសុន្ទរកថានូវការទាមទារ សារផ្សេងៗទាក់ទងនឹងការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនបណ្ឌិត កែម ឡី នឹងមានអាជ្ញាធរផ្សេងៗមកធ្វើការសួរនាំ»។

លោកបន្ថែមថា តាមច្បាប់ស្ដីពីការធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធី ការជួបជុំនៅកន្លែងឯកជនបិទជិត មិនតម្រូវឱ្យមានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរទេ។

លោកនិយាយថា៖ «ទូទៅយើងសង្កេតឃើញថាការធ្វើសកម្មភាពនៅកន្លែងឯកជនដែលមានការបិទជិត យើងមានជួលសេវាផ្សេងៗ យើងមិនតម្រូវឲ្យមានច្បាប់ ការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធណាមួយទេ។ ណាមួយសកម្មភាពរបស់យើងបើយើងគិតពីច្បាប់ស្ដីពីការធ្វើបាតុកម្មដោយសន្តិវិធី យើងមិនដល់ចំនួនមនុស្សដែលយើងត្រូវធ្វើការសុំច្បាប់នោះឡើយ ដោយសារតែយើងគ្រោងជួបជុំគ្នាតែ១២០នាក់»។

លោកបន្ថែមថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីរំឭកខួប៨ឆ្នាំនៃឃាតកម្មលើលោកបណ្ឌិត កែម ឡី និងបន្តវីរភាពបណ្ឌិត កែម ឡី ពង្រឹងសាមគ្គីភាពរវាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល សារព័ត៌មាន សហគមន៍ សាធារណជន និងយុវជន និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពី អំពើនិទណ្ឌភាពទៅកាន់សាធារណជន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «គោលបំណងនៃការប្រព្រឹត្តបាល់ទាត់នេះ ទីមួយយើងចង់រំឭកពីវីរភាពរបស់លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការទាត់បាល់ ដោយសារឆ្នាំមុនយើងក៏បានធ្វើការទាត់បាល់រំឭកខួបលោកបណ្ឌិតផងដែរ។ ហើយទីពីរយើងចង់ផ្ញើសារទៅភាគីពាក់ព័ន្ធដើម្បីឱ្យពួកគាត់អាចបន្តការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនបណ្ឌិត កែម ឡី […] ឱ្យយើងអស់ចិត្តបានថា ឃាតករត្រូវទទួលទោសពីការបាញ់សម្លាប់លោកបណ្ឌិតកែម ឡី អស់មួយជីវិតហ្នឹង ពិតជាឃាតករពិតដែលបានបាញ់សម្លាប់លោកមែន»។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកបណ្ឌិតកែម ឡី ជាអ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គម និងជាអ្នកវិភាគនយោបាយឯករាជ្យនៅកម្ពុជា។ លោកត្រូវបានឃាតករបាញ់ចំនួនបីគ្រាប់បណ្តាលឱ្យស្លាប់នៅក្នុងស្តារម៉ាតរបស់ស្ថានីយចាក់សាំងកាល់តិច (Caltex) ស្តុបបូកគោ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦៕

Vox Pop៖ ទស្សនៈរបស់យុវជនចំពោះបញ្ហាក្មេងទំនើង

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) — Fri, 05 Jul 2024 02:36:31 +0000

ក្មេងទំនើង ជាកង្វល់ និងបញ្ហាក្នុងសង្គម ដែលបច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរកំពុងអនុវត្តនូវវិធានការជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងការបង្រ្កាបក្មេងទំនើងតាមបណ្ដារាជធានីខេត្ត។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងមកនេះ Newsroom Cambodia បានសម្ភាសយុវជនចំនួន ៥រូបជុំវិញការយល់ឃើញរបស់ពួកគាត់ចំពោះបញ្ហាដែលបង្កឡើងដោយក្មេងទំនើង។

លោក រុន វិសាល អាយុ២៤ឆ្នាំ ជានិស្សិតបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជំនាញអាជីវកម្មកំព្យូទ័រ (Business computer) មកពីសាកលវិទ្យាល័យប្រទេសថៃ Mahasarakham។ បច្ចុប្បន្នវិសាលកំពុងស្នាក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ វិសាលមើលឃើញថាបញ្ហាក្មេងទំនើងជាបញ្ហានៅក្នុងសង្គមដែលកំពុងកើតឡើងដែលបង្កផលប៉ះពាល់ជាច្រើនដល់បុគ្គលផ្ទាល់ គ្រួសារ និងសង្គមជាតិ។

លោកបានថ្លែងថា៖ «វា[ក្មេងទំនើង]ប៉ះពាល់ច្រើនសម្រាប់ខ្លួនឯង គាត់អាចបាត់បង់អនាគតដោយសារតែភាពឈាមក្ដៅមួយឆាវរបស់គាត់ គាត់អាចបាត់បង់កិត្តិយស បាត់បង់ដល់អាយុជីវិតទៀត បើសិនជាគាត់ដើរលេងជាសេពគប់ជាមួយមិត្តភក្តិនៅក្នុងសង្គមអ៊ីចឹង ទោះចង់ឬមិនចង់គាត់ត្រូវធ្វើចឹង។ ម្យ៉ាងទៀតជាមួយគ្រួសារ ធ្វើឱ្យបាត់បង់ជំហរក្នុងគ្រួសារម្នាក់បាត់បង់អ្នកដែលជួយទ្រទ្រង់ជីវភាពសេដ្ឋកិច្ច ធ្វើឱ្យសមាជិកក្នុងគ្រួសារបាត់បង់សាមគ្គីភាព បាត់បង់ភាពកក់ក្ដៅ ហើយអាចកើតមានករណីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ»។

វិសាលបន្ថែមថា បញ្ហាក្មេងទំនើងនេះក៏ប៉ះពាល់ដល់សន្ដិសុខសង្គមដែលពិបាកនឹងគ្រប់គ្រងផងដែរ។

លោក រុន វិសាល អាយុ២៤ឆ្នាំ ជានិស្សិតបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជំនាញអាជីវកម្មកំព្យូទ័រ (Business computer) មកពីសាកលវិទ្យាល័យប្រទេសថៃ Mahasarakham។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

កញ្ញា ឡៃ លាក់ អាយុ២៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ បច្ចុប្បន្នរៀនជំនាញនីតិសាធារណៈ នៃវិទ្យាស្ថានក្រុងអង្គរខេត្តកំពង់ធំយល់ឃើញថា បញ្ហាក្មេងទំនើងបានបង្កអសន្តិសុខដល់សង្គម និងធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមិនមានសុវត្ថិភាពផ្លូវចិត្ត។

កញ្ញានិយាយថា៖ «បើពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានភាពជាក់ស្ដែងនៅកន្លែងដែលខ្ញុំរស់នៅ គឺនៅខេត្តកំពង់ធំ ស្រុកស្ទោង បើទាក់ទងទៅនឹងបញ្ហាក្មេងទំនើងឃើញថាពេលខ្លះពួកគាត់ធ្វើឡើងវា[ប្រព្រឹត្តិសកម្មភាព]បង្កជាការអសន្តិសុខដល់សង្គមភាគច្រើនបង្កឡើងដោយក្មេងៗមានវ័យជំទង់»។

កញ្ញាបានបន្ថែមទៀតថា៖«ប្រសិនបើបញ្ហាក្មេងទំនើងចេះតែរីករាលដាលឡើងទីមួយគឺយើងនិយាយពីខ្លួនគាត់ផ្ទាល់គឺខ្លួនគាត់ផ្ទាល់អត់មានអនាគតទេអនាគតគាត់គឺត្រូវបាត់តែម្ដង[…]។ ទីពីរពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រួសារឪពុកម្ដាយមិនថាគេមិនថាខ្ញុំ បើសិនជាមានកូនកូនប្រព្រឹត្តឬក៏បង្កពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើជាក្មេងទំនើងបញ្ហាផ្លូវចិត្តក៏វាពិបាក ពិបាកចិត្តធ្វើឲ្យឈឺពាក់ព័ន្ធនឹងកិត្តិយសសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ក្រុមគ្រួសារ តែបើពាក់ព័ន្ធជាមួយសង្គមបើមានក្មេងទំនើងចេះតែកើនឡើងគឺមិនមានការរីកចម្រើនទេព្រោះសង្គមជាតិរីកចម្រើនក៏ដោយសារធនធានមនុស្សដែរ»។

កញ្ញា ឡៃ លាក់ អាយុ២៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤រៀនជំនាញនីតិសាធារណៈ នៃវិទ្យាស្ថានក្រុងអង្គរខេត្តកំពង់ធំ។ (រូបភាព៖ ជីម ឆៃលន់)

ព្រះតេជគុណ សំ ដារ៉ូ ព្រះជន្ម២៧វស្សា ជាអតីតនិស្សិតនៃពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យព្រះសីហនុរាជ លើកឡើងថាបញ្ហាក្មេងទំនើងមានការកើនឡើង ដោយសារការមិនយកចិត្ដទុកដាក់ពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ខណៈបច្ចុប្បន្នយុវជនចូលចិត្តសប្បាយមិនគិតពីអនាគតខ្លួន និងប្រទេសជាតិ។

ព្រះតេជគុណថា៖ «ថ្មីៗនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជារបស់យើងឃើញថាកាន់តែកើនឡើងច្រើនទៅៗដោយសារតែនៅក្នុងសង្គមនេះ។ ទស្សនៈមួយគេថាសង្គមបែបណាមនុស្សបែបហ្នឹងដូចយើងបានឃើញហើយសង្គមយើងបច្ចុប្បន្នវាកាន់តែទៅៗហើយ តើយើងត្រូវទប់ស្កាត់ដោយរបៀបណាឃើញថារដ្ឋាភិបាលរបស់យើងមិនសូវបានខ្វាយខ្វល់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្មេងទំនើង[….] បច្ចុប្បន្ននេះដូចយើងឃើញថាយុវជនរបស់យើងងប់នឹងស្រី ងប់នឹងស្រា ងប់នឹងល្បែង»។

ព្រះអង្គបានបន្តថា ការបណ្ដុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ឬទំពាំងស្នងឬស្សី ត្រូវការចំណាយពេលវេលាយូរ។

ព្រះអង្គបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ចង់បង្កើតចង់បណ្ដុះបណ្ឌិតត្រូវប្រើពេល៥០ឆ្នាំ ប៉ុន្តែបើចង់បណ្ដុះពាលប្រើពេលតែមួយថ្ងៃទេឬប្រើប្រើពេលតែ៤ទៅ៥ថ្ងៃទេ អញ្ចឹងសភាវៈល្អមិនងាយទាញមកបានទេ តែសភាវៈអាក្រក់ទាញទៅបានដោយងាយ»។

(ព្រះតេជគុណ សំ ដារ៉ូ ព្រះជន្ម២៧វស្សា ជាអតីតនិស្សិតនៃពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យព្រះសីហនុរាជ។ រូបភាព៖ ជីម ឆៃលន់)

កញ្ញា វ៉ន លីហួ អាយុ១៨ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃវិទ្យាស្ថានវ៉ាន់ដាលើកឡើងថា បញ្ហាក្មេងទំនើងនៅក្នុងសង្គមតែងតែកើតមាន គ្រាន់តែច្រើន ឬតិចប៉ុណ្ណោះ។ កញ្ញាយល់ថាបញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារកង្វះការអប់រំពីឪពុកម្ដាយ សាលារៀន និងការរាប់អានមិត្ដភក្ដិមិនល្អ។ កញ្ញាបន្តថា បញ្ហានេះគួរតែមានដំណោះស្រាយតាមរយៈការចូលរួមអប់រំណែនាំពីអាណាព្យាបាលរបស់ពួកគេ។

កញ្ញាថា៖ « ខ្ញុំគិតថាដំណោះស្រាយតែមួយគឺផ្ដល់ដំបូន្មានដល់គាត់ ហើយរៀបរាប់ពីបញ្ហាថាគាត់ដើរផ្លូវអញ្ចឹងអត់ត្រូវ។ យើងអាចកែតម្រូវមកបានដោយសារតែយើងនៅមានពេលវេលាច្រើនទៀតដែលត្រូវកែខ្លួន។ អញ្ចឹងយើងត្រូវប្រាប់ពីចំណុចល្អៗ និងចំណុចវិជ្ជមានដល់គាត់ ហើយឲ្យគាត់ឈប់ធ្វើនៅអំពើណាដែលមិនល្អ និងប៉ះពាល់ដល់សង្គម»។

កញ្ញា វ៉ន លីហួ អាយុ១៨ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃវិទ្យាស្ថានវ៉ាន់ដា។ (រូបភាព៖ ជីម ឆៃលន់)

កញ្ញា រ៉ុម ជីវ័ន្ត អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ជំនាញរដ្ឋបាលអប់រំនៃពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យសីហនុរាជយល់ឃើញមិនខុសពីកញ្ញា វ៉ន លីហួនោះទេ។ កញ្ញា លើកឡើងថាបញ្ហាក្មេងទំនើងមានការកើនឡើងជាងឆ្នាំមុនៗដែលបណ្ដាលមកពីកង្វះការអប់រំពីអាណាព្យាបាល និងការអប់រំនៅសាលារៀន។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «ចំពោះបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹងមូលហេតុសម្រាប់ខ្ញុំគិតអាចមកពីកត្តាគម្លាតគ្នាកត្តាឪពុកម្ដាយនិងសាលារៀន[…]បច្ចុប្បន្នបើគ្រូបង្រៀនរាងរឹតបន្តឹងសិស្សតិចតួចអាណាព្យាបាលចាប់ផ្ដើមមានបញ្ហាមកចម្រូងចម្រាស់ជាមួយសាលាអ៊ីចឹងវាមានគម្លាតរវាងឪពុកម្ដាយជាមួយនឹងសាលារៀនជាមូលហេតុធ្វើឲ្យខាងគ្រូគាត់អស់កម្លាំងចិត្តក្នុងការអប់រំសិស្សលត់ដំសិស្សធ្វើឲ្យសិស្សឆ្លៀតយកម៉ោងរៀនទៅដើរលេងហើយឪពុកម្ដាយខ្លះទៀតអត់បានអប់រំកូន»។

កញ្ញា រ៉ុម ជីវ័ន្ត អាយុ១៩ឆ្នាំជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ ជំនាញរដ្ឋបាលអប់រំ នៃពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យសីហនុរាជ។ (រូបភព៖ ជីម ឆៃលន់)

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ បានដាក់បញ្ជា និងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធទូទាំងប្រទេស រឹតបន្តឹងវិធានការចំពោះក្រុមក្មេងទំនើងដែលប្រព្រឹត្ត បង្កចលាចលសង្គមនានា។ ក្រោយការប្រកាសរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីមក ក្រសួងមហាផ្ទៃអះអាងថា កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបន្តពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ និងចុះបង្ក្រាបក្រុមក្មេងទំនើងកាន់តែសកម្ម និងតឹងតែងជាងមុន៕

អឹប ខេណែត (Oeb Khenet) – Newsroom Cambodia

បទ​យកការណ៍៖ សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ជួយការពារនិរន្តរភាពព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះ

បទយកការណ៍៖ ពលរដ្ឋ​ប៉ះពាល់ពីគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណន​បារម្ភថា​​​មិន​​អាច​ទទួល​​​សំណង​​សមរម្យ​

កម្រងរូបភាព៖ ការសាងសង់ផ្ទះត្រចៀកកាំ ត្រូវការទាំងដើមទុន និងបច្ចេកទេស

ក្រ​សួង​សុខាភិបាល​​​រំឭក​ជាថ្មី​​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​​​វីរុស​ផ្ដាសាយបក្សី​ H5N1​

តុលាការភ្នំពេញ​ឃុំ​ខ្លួន​សកម្មជន​៤នាក់​ពាក់ព័ន្ធនឹង​ការ​​អត្ថាធិប្បាយ​ពី​តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​ត្រីកោ​ណ (CLV)

Q&A៖ អំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាពគួរឱ្យបារម្ភនៅឡើយ

ប្រធានរដ្ឋវៀតណាមនឹងមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជារយៈពេលពីរថ្ងៃ​ក្នុង​សប្តាហ៍​នេះ

​ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់បណ្ឌិត កែម ឡី ​ត្រូវបានរំសាយ​ដោយសារម្ចាស់​​ទីតាំង​​បារម្ភ​អាជ្ញាធរសួរនាំ