ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) – Newsroom Cambodia

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Mon, 02 Jan 2023 06:38:53 +0000

Chenda usually spends her days in her rural village collecting scrap metal and looking after her seven children. But on a recent afternoon, the 42-year-old woman wore a drawn-on moustache and checked men’s shirt as she staggered around a makeshift stage by a busy road, playing a drunk husband shouting at his wife.

This story was written as part of the Newsroom Cambodia mentorship program.

Read on The Guardian website https://www.theguardian.com/global-development/2022/dec/13/how-cambodian-women-are-using-theatre-to-speak-out-against-domestic-abuse

សង្គមស៊ីវិលថា ផ្នត់គំនិតបុរាណ និងខ្វះបទពិសោធន៍ការងារជាការរារាំងដល់ការចូលរួមរបស់ស្រ្តីក្នុងនយោបាយ

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Mon, 19 Dec 2022 07:51:11 +0000

អង្គការ និងអ្នកសង្គមស៊ីវិលដែលតាមដានពីសកម្មភាពយុវជន បានបង្ហាញរបាយការណ៍នៃការចូលរួមរបស់ស្ត្រីលើបញ្ហានយោបាយក្នុងប្រទេស គឺមានចំនួនតិចជាងបុរស និងបានលើកឡើងថា ដោយសារផ្នត់គំនិតបុរាណដែលប្រកាន់ចំពោះស្រ្តី និងការខ្វះបទពិសោធន៍ការងារ។

យោងតាមរបាយការណ៍នៃការស្ទង់មតិសាធារណ:របស់អង្គការ Konrad Adenauer Stiftung លើឥរិយាបទរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាចំពោះសង្គម និងនយោបាយសម្រាប់ឆ្នាំ២០២២ នេះបានបង្ហាញថា ៥៧% នៃអ្នកដែលចូលរួមក្នុងការស្ទង់មតិនោះ បានចូលរួម និងខ្វល់ខ្វាយអំពីបញ្ហានយោបាយ ដែលក្នុងនោះផងដែរ បុរសមានចំនូនរហូតដល់ ៦១% ច្រើនជាងចំនួនស្រ្តីដែលមានត្រឹម ៥០%។

កញ្ញាស្ដើង ភារ៉ុង នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបន្ទាយស្រី បានលើកឡើងថាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យយុវជនដែលជាស្ត្រីមិនចាប់អារម្មណ៍ចូលរួមក្នុងបញ្ហានយោបាយគឺដោយសារការប្រកាន់នូវផ្នត់គំនិតបុរាណដែលកំណត់ឱ្យស្រ្តីនៅផ្ទះធ្វើជាមេផ្ទះ ដែលធ្វើឱ្យពួកគាត់បាត់បង់ឱកាសចូលប្រលូកកិច្ចការងារសង្គម។

កញ្ញាបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យស្រ្តីគាត់មិនចាប់អារម្មណ៍នឹងរឿងនយោបាយ បងគិតថាកត្តាធំបំផុតហ្នឹងគឺជាបរិបទឬក៏ផ្នត់គំនិតដែលដាក់កំណត់ឱ្យស្រ្តីគឺជាមេផ្ទះ នៅផ្ទះ គាត់អត់សូវបានចេញក្រៅដើម្បីប្រលូកកិច្ចការងារសង្គមឬក៏ជជែកពិភាក្សារឿងនយោបាយនានាទេ»។

កញ្ញាបានបន្តថា ការអប់រំនៅក្នុងសាលាមានភាពត្បិតត្បាតក្នុងការផ្ដល់ឱកាសឱ្យសិស្សដែលជាយុវជនបានចូលរួមទទួលចំណេះដឹងទាក់ទងនឹងនយោបាយក្នុងប្រទេសតាមរយ:ការចែករំលែកពីគ្រួ ក៏ជាកត្តាមួយសំខាន់ដែលរារាំងដល់ការចូលរួម និងការចាប់អារម្មណ៍របស់យុវជនទាំងស្ត្រី និងបុរសក្នុងបញ្ហានយោបាយផងដែរ។

កញ្ញា ស្ដើង ភារ៉ុង បានលើកឡើងថា៖ «យើងឃើញថាមានសាលា សូម្បីតែសាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួនដែលគាត់មានមុខវិជ្ជានិយាយរឿងនយោបាយ ពេលខ្លះក៏មានសម្ពាធហាមមិនឱ្យនិយាយរឿងនយោបាយនៅក្នុងសាលាដែរ អីចឹងកត្តាអប់រំគឺសំខាន់ដូចគ្នាដែលវាជាកត្តាមិនឱ្យស្ត្រីនិងបុរសហ្នឹងចាប់អារម្មណ៍លើផ្នែកនយោបាយ»។

បន្ថែមពីនេះទៀត កញ្ញាបានលើកឡើងថា ការមិនចាប់រម្មណ៍ចូលរួមរបស់ស្ត្រីក្នុងបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយ ក៏អាចជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់បុគ្គលផ្ទាល់ និងបង្អាក់ដល់ការសម្រេចលើការរៀបចំ ឬបញ្ហានានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងស្រ្តី ដោយសារខ្វះសម្លេងស្ត្រីក្នុងការចូលរួម។

កញ្ញាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បើសិនគាត់ជាអ្នករកស៊ី គាត់បាត់បង់ឱកាសក្នុងការតាមដានអតិផរណារបស់ទីផ្សារ តែបើសិនជាគាត់អាចតាមដានឬក៏ពិភាក្សាទៅលើរឿងនយោបាយ គឺគាត់អាចមានព័ត៌មានពេញលេញហើយគាត់អាចធ្វើការសម្រចចិត្តទៅលើមុខរបររកស៊ីរបស់គាត់ ដើម្បីកុំឱ្យមានហានិភ័យសម្រាប់ខ្លួនឯង។ មួយទៀតពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសវិញ បើសិនជាខ្វះការចូលរួមរបស់ស្រ្តីនៅក្នុងការសម្រចចិត្តបញ្ហាមួយចំនួនដែលវាប៉ះពាល់ដល់ស្ត្រីឬក៏រឿងផ្សេងៗទៀតដែលជាកត្តាចាំបាច់របស់ស្រ្តីហ្នឹង គឺអត់ត្រូវបានដាក់បញ្ចូល ឬពិចារណាទេ»។

ទន្ទឹមហ្នឹងនេះ លោក សុខ ឥសាន្ត អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក៏បានបន្ថែមថា ស្ត្រីមានតួនាទីសំខាន់ទាំងផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម វប្បធម៌ និងកីឡា។ ដោយឡែក តាមរយ:ការមើលឃើញអំពីកម្រិតវប្បធម៌ និងបទពិសោធន៍ការងាររបស់ស្ត្រីទាក់ទងនឹងបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ទើបជាឧបសគ្គរារាំងដល់ការតែងតាំង តំឡើងឋាន:តួនាទីដល់ស្រ្តីក្នុងការដឹកនាំតាមក្រសួងស្ថាប័ននានា។

លោក សុខ ឥសាន្ត បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «[…] ប៉ុន្តែនិយាយពីផ្នែកវប្បធម៌ កម្រិតយល់ដឹងនិងបទពិសោធន៍ការងារស្រ្តី នៅមានកម្រិតនៅឡើយ អីចឹងការដែលយើងមានគោលនយោបាយលើកកម្ពស់តួនាទីស្រ្តី កសាង និងតែងតាំង ដំឡើងឋាន:តួនាទីយុវជន និងស្រ្តីនៅតាមក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំតាមក្រសួងស្ថាប័ននានានៅថ្នាក់ជាតិ ហើយនិងតាមខេត្តនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ក៏មិនមែនចេះតែធ្វើដូចជាការទូងស្គរបញ្ចូលទេ គឹយើងត្រូវតែអនុវត្តទៅតាមគោលការណ៍»។

លោកបន្តថា៖ «សមត្ថភាព កាយសម្បទា សុខភាពល្អ ជាលក្ខណសម្បត្តិដើម្បីជ្រើសរើសតែងតាំង តំឡើងតួនាទី របស់ស្ត្រីនិងយុវជន ហើយស្រ្តីនិងយុវជននោះត្រូវតែមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបម្រើជាតិ និងប្រជាពលដ្ឋជាក់ស្ដែង មិនមែនយកតែតួរលេខមកដេកស៊ីប្រាក់ខែទេ។ យើងយកស្រ្តីហ្នឹងដើម្បីឱ្យដើរតួនាទីជាក់ស្ដែងសំខាន់នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការជួយដោះស្រាយបញ្ហាលំបាក ជាសំណូមពររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋាននានានៅទូទាំងប្រទេស មិនមែនយកមកគ្រាន់តែលំអរឱ្យតែមានតួរលេខខ្ពស់តែប៉ុណ្ណឹងទេ។»

លើសពីនេះទៅទៀត លោក សុខ ឥសាន្ដ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះ ក៏បានសំណូមពរដល់យុវជន ជាពិសេសស្ត្រី ត្រូវព្យាយាមខិតខំអភិវឌ្ឍន៏សមត្ថភាពក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់កម្រិតវប្បធម៌របស់ខ្លួនដើម្បីបំពេញឱ្យបានគ្រប់លក្ខណតាមគោលការណ៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការលើកកម្ពស់ ឋាន:តួនាទីស្រ្តីក្នុងសកម្មភាពសង្គម និងនយោបាយ។

លោកបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរឱ្យយុវជននិងស្រ្តីនេះ ត្រូវខិតខំខ្លួនឯងដើម្បីបំពេញលក្ខណសម្បត្តិទាំងឡាយដែលមានលើកនៅក្នុងគោលការណ៍របស់រាជរដ្ឋាភិបាលតាមរយ:ការសិក្សារៀនសូត្រ លើកកម្ពស់កម្រិតវប្បធម៌ឱ្យខ្ពស់ ខិតខំធ្វើការងារដើម្បីយកពិសោធន៍ឱ្យបានជ្រាលជ្រៅនៅក្នុងសង្គមដើម្បីបង្កលក្ខណ:ឱ្យការតែងតាំង តំឡើងតួនាទីវាស្របតាមសំណូមពរ តម្រូវការរបស់ជាតិនិងប្រជាជន គឺយើងយកសមត្ថភាព យើងយកស្នាដៃ យើងយកសកម្មភាពជាក់ស្ដែងក្នុងការបម្រើជាតិ និងប្រជាជន»៕

សង្គមស៊ីវិលធ្វើយុទ្ធនាការឱ្យដោះលែង កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Mon, 19 Dec 2022 07:21:08 +0000

អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន នៅថ្ងៃចន្ទនេះ បានធ្វើយុទ្ធនាការ «៣សប្ដាហ៍ក្នុងពន្ធនាគារ» ដោយអំពាវនាវឱ្យតុលាការកម្ពុជាដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ថ្នាក់ដឹកនាំសហជីពណាហ្គាវើលដ៍ជាបន្ទាន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ។

អង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលរួមមាន មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) សមាគមអាដហុក អង្គការលីកាដូ និងអង្គការសង់ត្រាល់ជាដើម បានធ្វើយុទ្ធនាការ ៣សប្ដាហ៍ក្នុងពន្ធនាគារ ក្នុងគោលបំណងអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ជាបន្ទាន់ ដោយមិនមានលក្ខខណ្ឌ។ យុទ្ធនាការធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី ២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅនេះ ក្រោមមូលហេតុមិនបានគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃការដាក់ឱ្យនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យតាមផ្លូវតុលារការ បន្ទាប់ពីកញ្ញាត្រឡប់ពីចូលរួមកម្មវិធីអន្តរជាតិមួយនៅប្រទេសអូស្រ្តាលី។

លោកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការចាប់ខ្លួនកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ សារជាថ្មីនេះ គឺជាការរំលោភសិទិ្ធមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះកញ្ញាមិនដែលទទួលបានការជូនដំណឹងពីអាជ្ញាធរតុលាការអំពីលក្ខខណ្ឌនៃការដាក់ឱ្យនៅក្រោមការត្រួតពិនិត្យតាមផ្លូវតុលាការនោះទេ។

លោកស្រីបាននិយាយថា៖ «បើកញ្ញាមានបំណងគេចខ្លួនពីនីតិវីធីច្បាប់មែននោះ មិនមែនកញ្ញាទៅហើយត្រឡប់មកប្រទេសខ្មែរវិញទេ តុលាការគាត់គួរតែមានការថ្លឹងថ្លែងចំពោះទិដ្ឋភាពទាំងអស់ហ្នឹង […] សម្រាប់យើងជាអង្គការសង្គមស៊ីវិល យើងឃើញនូវអំពើអយុត្តិធម៌ដែលកន្លងមកនេះមានការយាយីទៅលើសហជីពណាហ្គាវើលដ៍ផង ជាពិសេសចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំដូចកញ្ញា ស៊ីថរ តែម្ដង។ ដូចនេះយើងអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងកញ្ញាឡើងវិញហើយឱ្យមានការបញ្ចប់នូវវិវាទការងារមួយនេះ»។

លោកស្រី ចក់ សុភាព បន្ថែមថា ការចាប់ខ្លួនកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ គឺបានបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះនៃស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងជាការគំរាមកំហែងដល់គោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ទន្ទឹមហ្នឹងនេះ វាក៏នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសកម្ពុជាយើងលើឆាកអន្តរជាតិទៀតផង។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖ «ការបន្តចាប់ខ្លួននេះជាការគំរាមកំហែងទៅដល់គោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលប្រទេសកម្ពុជាយើងទទួលស្គាល់ ហើយវានឹងប៉ះពាល់ទៅដល់មុខមាត់ប្រទេសកម្ពុជាយើងលើឆាកអន្តរជាតិទៀត ដូចយើងឃើញកន្លងមកហើយជាហូរហែរសហគមន៍អន្តរជាតិលើកឡើងជាច្រើន ជាពិសេសចំពោះការចាប់ខ្លួន ស៊ីថរ នេះមានការកើតចេញនូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ជាច្រើនពីបណ្ដាទូត ពីបណ្ដាសហគមន៍អន្តរជាតិ អីចឹងខ្ញុំគិតថាប្រទេសកម្ពុជាយើងគួរតែបង្ហាញនូវឆន្ទ:នូវការគោរពទៅតាមគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិដែលខ្លួនបានទទួលស្គាល់ហ្នឹង ជាជាងការបន្តឱ្យមានការធ្លាក់ចុះនូវស្ថានភាពបែបនេះ»។

បើតាមលោកស្រី ចក់ សុភាព អង្គការសង្គមស៊ីវិលនឹងបន្តធ្វើយុទ្ធនាការនេះជារៀងរាល់សប្ដាហ៍តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងតាមរយ:កម្មវិធីមួយចំនួនដទៃទៀតរហូតទាល់តែមានការដោះលែងកញ្ញា ស៊ីថរ។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានទេ ដោយទូរស័ព្ទចូលជាច្រើនដងប៉ុន្តែមិនមានអ្នកទទួល។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ជាប្រធានសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុន ណាហ្គាវើលដ៍ ធ្លាប់ត្រូវបានតុលាការឃុំខ្លួនម្ដងរួចមកហើយ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២នេះ៕

ការមិនផ្ដល់ឱកាស កត្តាគ្រួសារ និងការបើកលំហ ជាឧបសគ្គរបស់យុវជនក្នុងសង្គម និងនយោបាយ

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Thu, 15 Dec 2022 09:06:47 +0000

របាយការណ៍នៃការស្ទង់មតិជាសាធារណ:បានបង្ហាញថា យុវជនខ្មែរតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលបានចូលរួម និងបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ទាក់ទងនឹងបញ្ហានយោបាយ ដោយសារមិនមានឱកាស បញ្ហាគ្រួសារ និងលំហនយោបាយក្នុងប្រទេសនៅមានកម្រិត។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការ Konrad Adenauer Stiftung ទាក់ទងនឹងការស្ទង់មតិសាធារណ:ក្នុងការចូលរួម និងការយល់ដឹងរបស់យុវជនកម្ពុជាទាក់ទងបញ្ហានយោបាយក្នុងប្រទេសបានបង្ហាញថា សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២២ នេះ យុវជនចំនួន ១០% ប៉ុណ្ណោះដែលចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនឹងបញ្ហានយោបាយ ក្នុងនោះផងដែរគេរកឃើញថាប្រជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុច្រើន និងបុរស មានចំនួនច្រើនជាងយុវជនក្មេងៗ និងស្រ្តី។

លោកវណ្ណ ប៊ុណ្ណា អ្នកវិភាគភូមិសាស្រ្តនយោបាយ បានលើកឡើងថា មូលហេតុដែលយុវជនមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ចូលរួមបញ្ហានយោបាយក្នុងប្រទេសគឺដោយសារកត្តានយោបាយមិនឱ្យតម្លៃសម្លេងយុវជន តាមរយៈការមិនដោះស្រាយនូវបញ្ហា និងការលើកឡើងរបស់សកម្មជនមួយចំនួន។

លោកបានបន្តទៀតថា ការមិនផ្ដល់ឱកាសពីសំណាក់គណបក្សនយោបាយដោយព្យាយាមបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍តាមរយៈការបង្កើតជាកម្មវិធីផ្សេង មិនឱ្យយុវជនចូលរួមខ្វល់ខ្វាយពីបញ្ហានយោបាយក្នុងប្រទេសក៏ជាមូលហេតុមួយដែលធ្វើឱ្យយុវជនគិតថាខ្លួនមិនមានសិទ្ធិក្នុងការបញ្ចេញមតិជាសាធារណះអំពីបញ្ហានេះ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឥទ្ធិពលក្នុងការសម្រេចចិត្តផ្នែកនយោបាយរបស់យុវជនហ្នឹងនៅមានកម្រិត វាដោយសារកត្តានយោបាយនៅកម្ពុជា អ្នកនយោបាយមិនសូវជាឱ្យតម្លៃ គេហៅថា public opinion ឬក៏សម្លេងយុវជនអីប៉ុន្មានទេ។ ហើយមួយទៀតដោយសារបរិបទនយោបាយ អ្នកនយោបាយ គណបក្សនយោបាយហ្នឹង មានន័យថាគាត់មានកម្មវិធីជាច្រើន កុំឱ្យយុវជនខ្វល់ខ្វាយរឿងនយោបាយ រឿងការងារណាដែលពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសង្គម។ ហើយអ្វីដែលជាការលើកឡើង ជាពិសេសសកម្មជនមួយចំនួន មិនត្រូវបានយកទៅដោះស្រាយ ដូច្នេះជាហេតុធ្វើឱ្យយុវជនគាត់គិតថា គាត់មិនមានសម្លេង ឥទ្ធិពលណាក្នុងឆាក ឬក្នុងការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកនយោបាយ»។

លោក វណ្ណ ប៊ុណ្ណា

លោក វណ្ណ ប៊ុណ្ណា បានបន្ថែមថា គ្រួសារនិងបុគ្គលខ្លួនឯងផ្ទាល់ក៏ជាកត្តាសំខាន់ដែលបង្អាក់ និងរារាំងដល់យុវជនក្នុងការចូលរួមបញ្ហានយោបាយ និងបញ្ហាសង្គមនានាផងដែរ ដោយហេតុថា យុវជនខ្លួនឯងផ្ទាល់មិនសូវទទួលបានចំណេះដឹងដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះក្នុងការត្រិះរិះឱ្យបានទូលំទូលាយមុននឹងសម្រេចចិត្តជឿលើគណបក្សណាមួយ។

លោក វណ្ណ ប៊ុណ្ណា បាននិយាយថា៖ «កត្តាគ្រួសារជាកត្តាសំខាន់ បើទោះបីជាយុវជននោះគាត់មានគំនិតចង់ចូលរួមយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាការបទ្ទុចបង្អាក់គាត់ គឺជាការរាំងស្ទះនៃការចូលរួមបញ្ហានយោបាយ និងបញ្ហាសង្គម ។ ។ហើយកត្តាផ្សេងទៀតនោះគឺកត្តាខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ ដែលគាត់មិនសូវទទួលបានចំណេះដឹងក្នុងការត្រិះរិះពិចារណាឱ្យបានទូលំទូលាយដោយគាត់ជឿទៅលើការឃោសនារបស់បក្សឬអ្នកនយោបាយណាមួយហ្មង»។

ទន្ទឹមហ្នឹងនេះ លោកក៏បានបន្ថែមថា កត្តាសំខាន់ៗបីដែលអាចលើកកម្ពស់ និងជំរុញឱ្យយុវជនចូលរួមក្នុងបញ្ហានយោបាយឱ្យបានកាន់តែសកម្ម។

ទីមួយ គឺយុវជនខ្លួនឯងផ្ទាល់ ដែលគួរព្យាយាមបង្កើនការយល់ដឹងរបស់ខ្លួនបន្ថែមទាក់ទងនឹងសិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សជាដើមដែលអាចមានប្រយោជន៍ដល់ការស្វែងយល់បន្ថែមក្នុងបញ្ហានយោបាយរបស់ប្រទេសផងដែរ។

ទីពីរគឺកត្ដាគ្រួសារ និងចុងក្រោយគឺរដ្ឋាភិបាល។ លោកបានបន្តថា រដ្ឋាភិបាលគួរបង្កើតជាវេទិកាសង្គមឱ្យបានច្រើនដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឱ្យយុវជនបានចូលរួមផ្លាស់ប្ដូរយោបល់ជុំវិញបញ្ហាសង្គមឬបញ្ហានយោបាយផ្សេងៗដែលកើតមាន និងរៀនសូត្រពីគ្នាទៅវិញទៅមកបន្ថែម ព្រមទាំងត្រូវចាត់ទុកថា ការចូលរួមរបស់យុវជនជារឿងសំខាន់ដែលអាចរួមចំណែកធ្វើឱ្យសង្គមរីកចម្រើន មិនមែនជាការប៉ះពាល់ដល់អំណាចតួនាទីរបស់នណារម្នាក់ឡើយ។

លោក វណ្ណ ប៊ុណ្ណា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «រដ្ឋាភិបាល គឺគាត់ត្រូវចាត់ទុកថា ការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងបញ្ហាសង្គម បញ្ហានយោបាយជារឿងដែលធ្វើឱ្យសង្គមរីកចម្រើន មិនមែនដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់អំណាចរបស់គាត់ ហើយនិងបង្កើតឱ្យយុវជនបានចូលរួមវេទិកា មានការផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និងការសិក្សារៀនសូត្រពីគ្នាបន្ថែម»។

លោក មាស នី អ្នកវិភាគសង្គម និងនយោបាយក្នុងប្រទេសបានលើកឡើងថា ទិន្នន័យខាងលើគឺសមស្របទៅនឹងការសង្កេតឃើញរបស់លោកដោយហេតុថា យុវជនដែលកំពុងសិក្សានៅតាមបណ្ដាសាលារៀននានា មិនសូវសកម្មក្នុងការចូលរួមសិក្សាស្វែងយល់ និងចូលរួមធ្វើការងារសង្គមប៉ុន្មាននោះទេ ដោយសារសាលារៀនមិនសូវផ្ដល់ឱកាស។ លោកបានបន្តទៀតថា ដោយសារលំហនយោបាយរបស់ប្រទេសក្នុងការនិយាយឬពិភាក្សាលើបញ្ហាសង្គម និងនយោបាយមានការត្បិតត្បាតទើបធ្វើឱ្យយុវជនពិបាកនៅក្នុងការជួបជុំចែករំលែក។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទីពីរ ដោយសារលំហនយោបាយមានការត្បិតត្បាតដូចជាការប្រជុំអីផ្សេងៗ ឥលូវភាគច្រើនគឺច្រើនតែធ្វើឡើងក្រោមវត្តមាននៃការថតរូប ឬក៏ចុះទៅសួរដេញដោលរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានស្ទើរតែគ្រប់កន្លែងទាំងនៅទីក្រុង ទាំងនៅជនបទ អីចឹងទៅវាធ្វើឱ្យរំខានដល់ការជួបជុំរបស់យុវជនក្នុងការពិភាក្សាទៅលើបញ្ហាផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសង្គមនយោបាយអីហ្នឹង នេះជាការមើលឃើញពីខាងមុខឆាក»។

បន្ថែមពីនេះទៀតលោកបានលើកឡើងថា ការចូលរួមទាំងអសកម្មរបស់សម្ព័ន្ធយុវជនមួយចំនួន ក៏ជាហេតុផលដែលអាចធ្វើឱ្យការរកឃើញយុវជនដែលសកម្មក្នុងសកម្មភាពសង្គមនយោបាយមានចំនួនតិច ដោយលោកបានលើកយកឧទាហរណ៍សម្ព័ន្ធយុវជននៃសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជានៃគណបក្សកាន់អំណាច តាមរយៈយុវជនខ្លះមានតែឈ្មោះក្នុងការចូលរួមការងារសង្គម ប៉ុន្តែមិនសកម្ម។

លោក មាស នី បានប្រាប់មកកាន់ Newsroom Cambodia ថា៖ «នេះគ្រាន់ជាការមើលឃើញរបស់ខ្ញុំទេ ខ្ញុំក៏មិនមានអីរិះគន់ដែរ ព្រោះអីនេះជាសិទ្ធិរបស់គណបក្សនយោបាយក្នុងការប្រមូលកម្លាំង នោះថាបើយើងមើលពីក្រោយឆាកវិញ ខាងសម្ព័នយុវជនរបស់គណបក្សកាន់អំណាច សសយក គាត់មានទំនាក់ទំនងជាមួយយុវជនច្រើនណាស់ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំមើលឃើញគឺការចូលរួមរបស់គាត់ហ្នឹងវាចូលរួមដោយអសកម្ម គ្រាន់តែមានឈ្មោះ និងបញ្ជូនឈ្មោះយុវជនឬស្ថាប័នមួយហ្នឹងទៅឱ្យខាងការិយាល័យកណ្ដាលដោយមិនបានសួរនាំសាមីខ្លួននីមួយៗ។ ដោយសារតែយើងឱ្យយុវជនគ្រាន់តែចួលតាមបែបជាអសកម្មបែបនេះហើយដែលធ្វើឱ្យការរកឃើញយុវជនដែលសកម្មក្នុងសង្គមនយោបាយនេះគឺមានចំនួនតិច»។

លើសពីនេះទៀត លោក មាស នី បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា យុវជនគួរពង្រឹងសមត្ថភាព និងត្រូវបន្ស៊ាំខ្លួនទៅនឹងការងារសង្គមឱ្យបានច្រើនមុននឹងចូលធ្វើការជាមួយគណបក្សនយោបាយណាមួយ ដើម្បីទុកជាបទពិសោធន៍ក្នុងការចូលរួមចែករំលែកជាមួយគេ ល្អជាងគ្រាន់តែអង្គុយស្ដាប់ និងដើម្បីក្លាយទៅជាយុវជនដែលសកម្មទាំងក្នុងការងារសង្គម និងបញ្ហានយោបាយក្នុងប្រទេសជាដើម។

លោក មាស នី បាននិយាយថា៖ «ពួកគាត់ត្រូវតែធ្វើម៉េចឱ្យមានភាពស៊ាំទៅនឹងការងារសង្គមសិន ព្រោះពេលដែលគាត់ចូលទៅធ្វើក្នុងជួរគណបក្សនយោបាយ ជាបណ្ដាញអីហ្នឹង គាត់អាចនឹងមានជាសមត្ថភាពជាបទពិសោធន៍ច្រើនក្នុងការចែកចាយទៅកាន់គណបក្សនយោបាយដែលគាត់ចូលរូម [….] ជាពិសេសនៅពេលដែលយុវជនចូលទៅក្នុងសម្ព័ន្ធភាពនយោបាយ ឬចលនានយោបាយអីហ្នឹងវាត្រូវតែឱ្យគាត់ជាយុវជនសកម្ម កុំឱ្យគាត់គ្រាន់តែចូលរួមជាមួយគេ ចាំតែស្ដាប់គេ»៕

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Tue, 13 Dec 2022 15:23:49 +0000

“I’ve told you again and again. Don’t follow me and ask me to come back home when I’m drinking,” shouted the actor. “I will kill you.”

It was a scene that mirrored Chenda’s own experience of years of physical and emotional abuse from her husband. For the next 30 minutes, around 60 neighbours and friends sat watching under a big tent in the north-western city of Battambang, while Chenda and a small group of domestic violence survivors performed a story familiar to many in Cambodia – complete with a violent partner, gossiping neighbours and unresponsive authorities.

Full story here: https:https://www.theguardian.com/global-development/2022/dec/13/how-cambodian-women-are-using-theatre-to-speak-out-against-domestic-abuse?utm_term=Autofeed&CMP=twt_gu&utm_medium&utm_source=Twitter#Echobox=1670919742

បេឡាជាតិអតីតយុទ្ធជន ប្រកាសបើកប្រាក់សន្តិសុខសង្គមលើកទី១ ប្រចាំខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Tue, 13 Dec 2022 15:14:39 +0000

ប្រាក់របបសន្តិសុខសង្គមលើកទី ១ ប្រចាំខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នឹងត្រូវផ្ដល់ជូនដល់អតីតយុទ្ធជន និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជនដែលរស់នៅតាមបណ្ដារាជធានី/ខេត្ត តាមប្រព័ន្ធធនាគារអេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី និងធានាគារកាណាឌីយ៉ា ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។

យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់បេឡាជាតិអតីតយុទ្ធជននាព្រឹកថ្ងៃទី ១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នេះបានជូនដំណឹងថា ប្រាក់របបសន្តិសុខសង្គមលើកទី ១ ប្រចាំខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នឹងត្រូវបានបើកផ្ដល់ជូនចំពោះអតីតយុទ្ធជនគ្រប់ប្រភេទ និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជននៅថ្ងៃទី ១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ តាមប្រព័ន្ធធនាគារអេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី និងធានាគារកាណាឌីយ៉ាទូទាំងប្រទេស។

ក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងដដែលនេះបានបញ្ជាក់ថា៖ «សម្រាប់អតីតយុទ្ធជន និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជននៅរាជធានីភ្នំពេញ អាចបើកបាននៅធនាគារកាណាឌីយ៉ា ក.អ ចំណែកឯអតីតយុទ្ធជន និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជននៅ ២៤ ខេត្តផ្សេងទៀត អាចបើកបាននៅធនាគារអេស៊ីលីដា ភីអិលស៊ី ទូទាំងប្រទេស»។

បេឡាជាតិអតីតយុទ្ធជន ក៏បានធ្វើការបញ្ចាក់បន្ថែមផងដែរថា ក្នុងការបើកប្រាក់របបសន្តិសុខសង្គមនេះ អតីតយុទ្ធជន និងគ្រួសារអតីតយុទ្ធជនទាំងអស់ត្រូវយកភ្ជាប់មកជាមួយនូវសៀវភៅគណនី និងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរឬកាតអេធីអឹម (ATM) នៅតាមទូរអេធីអឹម (ATM) របស់ដៃគូខាងលើនៅទូទាំងប្រទេស៕

អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាប្រារព្ធទិវាប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ខណៈអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជានៅតែជាបញ្ហាចម្បង

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Sun, 11 Dec 2022 09:05:29 +0000

អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការដៃគូកាលពីថ្ងៃទី ៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បានរៀបចំទិវាប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ៩ ធ្នូ ក្រោមមូលបទ «រួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយដើម្បីសង្គមស្អាតស្អំ»។

កម្មវិធីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងគៀងគរដៃគូពាក់ព័ន្ធ និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ដើម្បីពិភាក្សាស៊ីជម្រៅអំពីបញ្ហាអំពើពុករលួយ ផលប៉ះពាល់ គោលបំណង និងដំណោះស្រាយ ជាពិសេសដើម្បីអបអរសាទរទិវាប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើរពុករលួយអន្តរជាតិ ដោយមានការចូលរួមពីអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ជាតិ និងអន្តរជាតិ ម្ចាស់ជំនួយ សហជីព យុវជន និងក្រុមងាយរងគ្រោះដែលជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៃសង្គមដែលប្រកបដោយបរិយាបន្ន។

អ្នកតំណាងអង្គការតម្លាភាព និងក្រុមការងារប្រឆាំងអំពើពុករលួយ លោក រ៉ូ វណ្ណ: បានថ្លែងក្នុងការបើកកម្មវិធីថា ប្រទេសកម្ពុជាតែងទទួលរងនូវឥទ្ធិពលជាបន្តបន្ទាប់ពីអំពើពុករលួយ ដោយជាឧទាហរណ៍ នៅក្នុងសន្ទស្សន៍ការយល់ឃើញអំពីអំពើពុករលួយ CPI ក្នុងឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៥៧ ក្នុងចំណោម ១៨០ ប្រទេសដែលបានវាយតម្លៃ។ លោកបានបន្តថា មានមូលហេតុជាច្រើនដែលអាចបង្ហាញបានថា អំពើពុករលួយរារាំងដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

លោក រ៉ូ វណ្ណ: មានប្រសាសន៍ថា៖ «ទីមួយ ការពុករលួយអាចធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ការលើកទឹកចិត្តផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ដោយបង្ហូរឬបញ្ជូនមូលធនទៅក្នុងហោប៉ៅរបស់មន្ត្រីមានអំណាចនយោបាយដើម្បីកេងប្រវ័ញ្ចទាក់ទាញយកសំណូក។ ទីពីរ អំពើពុករលួយបង្កើតឱ្យមានពន្ធអត្ថវឌ្ឍន:ខ្ពស់ (Highly Regressive Tax) ពោលគឺការបង្កើតពន្ធប្រភេទនេះនឹងប៉ះពាល់ដល់ចំណូលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសពលរដ្ឋដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប»។

លោកបន្តថា៖ «ក្រៅពីប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច អំពើពុករលួយក៏អាចបំផ្លាញសណ្ដាប់ធ្នាប់នយោបាយ ដោយវាមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងស្អិតរមួតទៅនឹងការលាងលុយកខ្វក់របស់ពួកឥស្សរជន និងសហការីធ្វើជំនួញរបស់ពួកគេ ហើយវាក៏មានការពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើរពុករលួយនៃប្រព័ន្ធតុលាការ និងការប្រើប្រាស់អំណាចតុលាការជាឧបករណ៍ដើម្បីពង្រឹងអំណាចរបស់ពួកឥស្សរជនកាន់អំណាចផងដែរ»។

លោកស្រី Annlouise Olofsson លេខាទីមួយនៃការិយាល័យស្ថានទូតស៊ុយអ៊ែតប្រចាំរាជធានីភ្នំពេញ បានចូលរួមថ្លែងក្នុងកិច្ចបើកកម្មវិធីដោយលោកស្រីបានលើកឡើងថា ការចូលរួមរបស់សាធារណ:ជនក្នុងការរាយការណ៍អំពីអំពើពុករលួយ គឺជាការមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ លោកស្រីបានបន្តថា សេរីភាពព័ត៌មាន និងច្បាប់ក្នុងការទប់ទល់នឹងបញ្ហាពុករលួយ ជារឿងចាំបាច់ក្នុងការទទួលបាននូវព័ត៌មានជាក់លាក់ និងឯកសារផ្លូវការដើម្បីធ្វើការត្រួតពិនិត្យ និងផ្ទៀងផ្ទាត់លើអំពើពុករលួយក្នុងការធានាឱ្យបាននូវគុណភាព និងយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម។

លោកស្រី Annlouise Olofsson «នៅក្នុងការទទួលបានព័ត៌មាន និងឯកសារផ្លូវការដើម្បីពិនិត្យមើលអំពើពុករលួយ គឺយើងត្រូវការលំហរសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងច្បាប់ដ៏ខ្លាំងដើម្បីទប់ទល់នឹងបញ្ហានេះ។ សិទ្ធិក្នុងការទទួលបានព័ត៌មាន មានលទ្ធភាពដើម្បីទប់ស្កាត់ រកឃើញ និងការពារអំពើពុករលួយទាំងឡាយដែលកើតមានក្នុងសង្គម»។

កញ្ញា ហេង សុជា យុវជនស្នូលជំនាន់ទី ៥ របស់កាហ្វេនយោបាយ និងជាអ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងស្រ្តី និងយុវជនក្នុងភាពជាអ្នកដឹកនាំ បានចូលរួមជាវាគ្មិនក្នុងកិច្ចពិភាក្សាក្រោមប្រធានបទ «ការចូលរួម ការការពារ និងលំហរសិទ្ធិសេរីភាព» ដោយកញ្ញាបានលើកឡើងថា យុវជននៅមានភាពភ័យខ្លាចក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពសង្គម មិនថាជាសកម្មភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយឬសកម្មភាពអ្វីផ្សេងឡើយ ជាពិសេសគឺទាក់ទងនឹងនយោបាយជាតិ។

កញ្ញាបាននិយាយថា៖ ‍«ពួកគាត់នៅភ័យខ្លាចក្នុងការចូលរួម មិនថាការបញ្ចេញមតិក្នុងការងារសង្គម ឬក៏ផ្នែកណាមួយសង្គម ពួកគាត់ភ័យខ្លាចនឹងនយោបាយ និងអត់ទាន់យល់ដឹងពីការប្រើប្រាស់សិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមហ្នឹងបែបណាទេ»។

អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីមជ្ឈមណ្ឌលតស៊ូមតិ និងប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកច្បាប់នៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា កញ្ញា លី ស្រីស្រស់ បានបន្ថែមទៀតថា មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យការចូលរួមរបស់យុវជនទៅនឹងការប្រឆាំងអំពើពុករលួយនៅមានកម្រិតគឺដោយសារតែភាពភ័យខ្លាច និងការមិនបានដឹងថាខ្លួនមានសិទ្ធិក្នុងការតាមដានអនុវត្តផែនការនៅតាមឃុំសង្កាត់របស់ខ្លួន។

កញ្ញាលើកឡើងថា៖ «សួរថាហេតុអ្វីបានគាត់ខ្លាច? វាមានដើមចងមួយចំនួននៅក្នុងប្រព័ន្ទទាក់ទងទៅនឹងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយហ្នឹង ដែលមិនទាន់មានប្រព័ន្ធណាមួយគាំទ្រទៅលើអ្នកដែលហ៊ានរាយការណ៍អំពីអំពើពុករលួយទេ។ […] ហើយអត់ដឹងថាខ្លួនមានសិទ្ធិក្នុងការតាមដានអនុវត្តផែនការនៅតាមឃុំសង្កាត់ អីចឹងកន្លែងហ្នឹងហើយ ខ្វះការចូលរួមរបស់គាត់ វាធ្វើឱ្យមានការឆកល្វែងមួយចំនួនទៅលើការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ ទាំងថ្នាក់ក្រោមជាតិ អាហ្នឹងទី១»។

កញ្ញា លី ស្រីស្រស់បន្តថា ការខ្វះនូវយន្តការណ៍ និងច្បាប់ដើម្បីការពារបុគ្គលរាយការណ៍ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយក៏ជាមូលហេតុមួយសំខាន់ដែលធ្វើឱ្យយុវជនមិនមានក្លាហាននៅក្នុងការចូលរួម។

កញ្ញា លី ស្រីស្រស់៖ «នៅក្នុងការជំរុញឱ្យមានការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ជំរុញឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមហ្នឹង គឺយើងនៅខ្វះយន្តការណ៍ អីចឹងយើងអត់មានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ហើយក៏អត់មានអង្គការសង្គមស៊ីវិលច្រើននៅក្នុងការចួលរួម ក៏ដូចជាការធ្វើកិច្ចការទៅលើការលើកកម្ពស់ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយហ្នឹង។

កញ្ញាក៏បានបន្ថែមទៀតថា៖ «មួយវិញទៀត នៅក្នុងច្បាប់ស្តីពីអំពើពុករលួយហ្នឹងយើងមានការចែងអំពីការធានាការសម្ងាត់ទៅលើការដែលដាក់ពាក្យ ប៉ុន្តែយើងអត់មានច្បាប់ការការពារបុគ្គលរាយការណ៍ទេ ឥឡូវហ្នឹងយើងកំពុងមាន draft law ពីសេចក្តីព្រាងច្បាប់នៃការការពារស្របពេលបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតគឺគេមាន»។

ទន្ទឹមហ្នឹងនេះ យុវតី សាន់ កូនង៉ា អាយុ ២២ ឆ្នាំ ជានិស្សិតផ្នែកច្បាប់ឆ្នាំទី ៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា វាពិតជាសំខាន់ខ្លាំងណាស់ដែលយុវជនត្រូវចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយតាមរយ:ការចូលរួមស្អប់អំពើពុករលួយ និងការជំរុញឱ្យមានច្បាប់ការពារជាដើម។

យុវតី សាន់ កូនង៉ា បន្តថា វាជាឱកាសដ៏ល្អមួយសម្រាប់កញ្ញាផ្ទាល់ព្រមទាំងយុវជនដទៃទៀតក្នុងការចូលរួមទទួលយកចំណេះដឹងពីសំណាក់វាគ្មិនដែលសុទ្ធសឹងតែជាអ្នកជំនាញ និងពោរពេញទៅដោយបទពិសោទន៍ និងជាឱកាសមួយក្នុងការចែករំលែកមតិយោបល់គ្នាទៅវិញទៅមកជុំវិញការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ។

យុវតីរូបនេះបាននិយាយថា៖ ‍«វាពិតជាមានសារ:សំខាន់ណាស់បើនិយាយឱ្យចំទៅ ព្រោះបើកាលណាយុវជនគាត់អត់ខ្វល់ខ្វាយទៅនឹងការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយទេ គាត់បណ្ដោយឬក៏គាត់អត់ចូលរួមសកម្មភាពមិនខ្វល់ខ្វាយទាល់តែសោះនោះ ប្រទេសជាតិយើងក៏ហ្នឹងពោរពេញដោយភាពអាណាធិបតេយ្យ ហើយវានឹងមានវិសមភាពសង្គមរវាងអ្នកមានអ្នកក្រ ការរើសអើងអីជាដើម»។

បន្ថែមពីនេះទៀត លោក ជា ភក្ដី អាយុ ២១ ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី ៣ ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា ដែលជាយុវជនចូលរួមកម្មវិធីដែរនោះបាននិយាយថា វាពិតជាមានប្រយោជន៍សម្រាប់យុវជននៅក្នុងការចូលរួម ព្រោះវាបានពង្រីកចំណេះដឹងរបស់ខ្លួន និងយុវជនផ្សេងទៀតទាក់ទងអំពើពុករលួយបានច្រើនជាងមុន។

លោក ជា ភក្ដី បានប្រាប់មកកាន់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ពេលខ្ញុំមិនទាន់បានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល ខ្ញុំមិនទាន់បានចូលរួមកម្មវិធីទិវាប្រឆាំងហ្នឹងគឺការយល់ដឹងខ្ញុំទាក់ទងនឹងអំពើពុករលួយគឺនៅមានកម្រិត ខ្ញុំអាចយល់ដឹងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ តែនៅពេលយើងចូលទៅបានយើងដឹងថាអំពើពុករលួយវាអាចមានច្រើនទម្រង់ ច្រើនប្រភេទរួមមានទាំងការពុករលួយក្នុងនយោបាយអីជាដើម ហើយវាក៏ផ្ដល់ឱកាសឱ្យខ្ញុំបានបង្កើតទំនាក់ទំនង និងស្គាល់គេកាន់តែច្រើនដែលមកពីស្ថាប័នឬអង្គការសង្គមស៊ីវិលផ្សេងៗគ្នា»។

បន្ថែមពីនេះទៀត លោកក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់យុវជនដទៃទៀតចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពរបស់សង្គមឱ្យបានកុះករតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ព្រោះការចូលរួមក្នុងកម្មវិធីបែបនេះអាចផ្ដល់ចំណេះដឹងជាពីរទៅបីដងពីអ្វីដែលបានរៀននៅក្នុងថ្នាក់របស់ខ្លួន។

លោកបាននិយាយថា៖ «ការចូលរួមក្នុងកម្មវិធីអីមួយ គឺអាចស្មើរនឹងការដែលយើងរៀនឬសិក្សាស្រាវជ្រាវតាមអ៊ីនធឺណិតគុណនឹងពីរបីដង ដោយសារយើងជួបទិដ្ឋភាពជាក់ស្ដែង យើងទទួលបានបទពិសោទន៍ យើងរៀនពីវាគ្មិនជាក់ស្ដែងចឹងអាចឱ្យយើងឆាប់ចាប់បានចំណេះដឹងជាងការដែលយើងសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដូចនេះខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដល់យុវជនចូលរួមសកម្មភាពក៏ដូចជាកម្មវិធីសង្គមឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»៕

សង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថាការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងពុករលួយនៅមានកម្រិត

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Sun, 11 Dec 2022 04:33:36 +0000

កញ្ញាលី ស្រី ស្រស់ ជាអ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធីមជ្ឈមណ្ឌលតស៊ូមតិ និងប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកច្បាប់នៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា បានលើកឡើងថាការចូលរួមរបស់យុវជន នៅមានកម្រិតទាបក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គម។

កញ្ញាបាននិយាយថា ការចូលរួមមានកម្រិតតិចតួចនៅឡើយដោយសារសិទ្ធិសេរីភាពនៃការចូលរួមរបស់យុវជននៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយនៅមានទំហំតូច ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។

កញ្ញានិយាយថា «ទាក់ទងទៅនឹងការចូលរួមរបស់យុវជននៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បើខ្ញុំមើលទៅមិនសូវខុសគ្នាជាមួយការចូលរួមជាទូទៅរបស់យុវជននៅក្នុងសិទ្ធិ មានន័យថាការទទួលបានសិទ្ធិសេរីភាពនោះទេ អីចឹងបើជាលំហរតូច ការចូលរួមរបស់គាត់នៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយហ្នឹងក៏មិនធំដែរ»។

កញ្ញាបានបន្តទៀតថា មានយុវជនចំនួនត្រឹមតែ ៣៣%ដែលគិតថាបញ្ហាអំពើពុករលួយគឺជាបញ្ហាដ៏ធំមួយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងយុវជន ៦៧%ទៀត បានគិតថាស្ថាប័នប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយបានធ្វើកិច្ចការងារល្អហើយនៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ នេះបើយោងទៅតាមឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវក្នុងឆ្នាំ២០២១។

កញ្ញាថា «ប៉ុន្តែបើយើងមើលនៅក្នុងរបាយការណ៍ទាក់ទងទៅហ្នឹង Global Corruption vorometter មានន័យថាឧបករណ៍ស្ទង់អំពើពុករលួយហ្នឹង នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ តាមគេធ្វើការស្រាវជ្រាវ មានយុវជន ៣៣% បាននិយាយថាបញ្ហាពុករលួយជាបញ្ហាធំនៅក្នុងប្រទេសជាតិថា corruption is the big problem អីចឹងមានតែ ៣៣%ទេ ហើយ៦៧% គាត់ថាស្ថាប័នប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយបានធ្វើកិច្ចការងារល្អហើយនៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ»។

កញ្ញានិយាយថា «ការជំរុញអោយមានការអនុម័តច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មានជាការលើកកម្ពស់ឱ្យមានតម្លាភាពនិងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។ អីចឹងការចួលរួមមិនត្រឹមតែយុវជនទេ តែមានទាំងអ្នកកាសែត នៅពេលគាត់បានទិន្នន័យមក គាត់មានការវិភាគ គាត់មានការមើលបន្ថែមទៅលើទិន្នន័យទាំងនោះថាតើមានសក្រិតភាព

ប៉ុណ្ណា»។

កញ្ញាក៏បានបន្ថែមទៀតដែរថា អ្វីដែលជាឧបស័គ្គនៅក្នុងការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងការចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយនោះគឺការភ័យខ្លាច ដោយមិនទាន់មានការការពារទៅលើបុគ្គលហ៊ានរាយការណ៍ពីបញ្ហាពុករលួយ ហើយមិនមានច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលបាននូវព័ត៌មាន។

ដូច្នេះមានយុវជនតិចតួចមែនទែន បើយើងក្រឡែកមើលសន្ទស្សន៍អំពើពុករលួយនៅក្នងប្រទេសកម្ពុជារយះពេល ៥ឆ្នាំចុងក្រោយ គឺកម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុ ២៣ក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលគិតពី២០ ទៅ២៣។ ហើយពី២០២០ ទៅ២០២១ ប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសស្ថិតក្នុងឈ្មោះ ដែលមានសន្ទស្សន៍ពុករលួយអាក្រក់ជាងគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន អន់ជាងឡាវទៀត។

កញ្ញានិយាយថា «ប៉ុន្តែបើយើងត្រឡប់ទៅមើលសន្ទស្សន៍អំពើពុករលួយនៅក្នងប្រទេសកម្ពុជារយៈពេល ៥ឆ្នាំចុងក្រោយ ប៉ុន្មាន ប្អូនដឹងទេ ពី២០ ទៅ២៣ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ យើងបានពិន្ទុ២៣ ហើយពី២០២០ ទៅ២០២១ យើងជាប្រទេសដែលមានសន្ទស្សន៍ពុករលួយអាក្រក់ជាងគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន អន់ជាងឡាវទៀត។ អីចឹងបើសិនជាយើងមើលទិន្នន័យប៉ុន្នឹងយើងអាចដឹងអំពីទំនោរ ក៏ដូចជាការចូលរួមនៅក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយហ្នឹងអាចនៅមាន

កម្រិត»។

កញ្ញានិយាយថា «ខ្ញុំគិតថាប្អូនៗអាចមានចម្លើយខ្លួនឯង អ្វីដែលជាចម្លើយនៅក្នុងចិត្តហ្នឹងគឺខ្លាច ត្រូវទេខ្លាច ហើយយើងសួរថា ហេតុអ្វីបានគាត់ខ្លាច អីចឹងវាមានដើមចងមួយចំនួននៅក្នុងប្រព័ន្ទទាក់ទងទៅនឹងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយហ្នឹង ដែលមិនទាន់មានប្រព័ន្ធមួយគាំទ្រទៅលើអ្នកដែលហ៊ានរាយការណ៍អំពីអំពើពុករលួយ»។

ក្នុងនោះផងដែលកញ្ញាក៏បានបន្តទៀតថាពួកគេផងដែលក៏មិនទាន់យល់ដឹងពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនឯងក្នុងការយល់ដឹងទៅលើគោលនយោបាយ មានទៅដល់៥៨% ទៅ៥៩% ក្នុងការតាមដានអនុវត្តផែនការនៅតាមឃុំសង្កាត់ ក៏ដូចជាការចូលរួមនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍតាមមូលដ្ឋាន។

អីចឹងកន្លែងហ្នឹងហើយ ខ្វះការចូលរួមរបស់គាត់ វាធ្វើឱ្យមានការច្រកល្វែងមួយចំនួនទៅលើការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ ទាំងថ្នាក់ក្រោមជាតិបើយោងទៅតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការតម្លាភាពដែលទើបធ្វើ២០២២ហ្នឹងស្តីពីការស្ទង់មតិយុវជនទៅលើគោលការណ៍យល់ដឹងទៅលើគោលនយោបាយ។ ហើយម៉្យាងទៀតខ្វះការគៀងគរយុវជនក្នុងការចូលរួមតាមដានក៏ដូចជាការផ្តល់យោបល់នៃការធ្វើផែនការហិរញ្ញវត្ថុហ្នឹង។

កញ្ញានិយាយថា «របាយការណ៍របស់អង្គការតម្លាភាពដែលទើបធ្វើ២០២២ហ្នឹងស្តីពីការស្ទង់មតិយុវជនទៅលើគោលការណ៍យល់ដឹងទៅលើគោលនយោបាយហ្នឹងពី ៥៨% ទៅ៥៩%ដែលគាត់ឆ្លើយថាគាត់មានសិទ្ធិក្នុងការចូលរួមប្រជុំនៅតាមមូលដ្ឋាន ហើយអត់ដឹងថាខ្លួនមានសិទ្ធិក្នុងការតាមដានអនុវត្តផែនការនៅតាមឃុំសង្កាត់ ក៏ដូចជាការចូលរួមនៅក្នុងការអភិវឌ្ឍតាមមូលដ្ឋាន អីចឹងកន្លែងហ្នឹងហើយ ខ្វះការចូលរួមរបស់គាត់ វាធ្វើឱ្យមានការច្រកល្វែងមួយចំនួនទៅលើការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ ទាំងថ្នាក់ក្រោមជាតិ»។

កញ្ញានិយាយថា «យើងមើលទៅលើ Budget Surveyនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ ខ្ញុំបានមើលដែរទាក់ទងជាមួយការចូលរួមរបស់សាធារណជនទៅលើការរៀបចំ Budget ការរៀបចំថវិការហ្នឹង នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ហ្នឹង មានពិន្ទុ០ មានន័យថាការរៀបចំថវិការកម្រិតពីថ្នាក់រដ្ឋាភិបាលរហូតដល់ថ្នាក់សភា ស្ទើតែគ្មានអ្នកចូលរួមតាមដានក៏ដូចជាការផ្តល់យោបល់នៃការធ្វើផែនការហិរញ្ញវត្ថុហ្នឹង»។

លោកហួ តុលា ជាអនុប្រធានផ្នែកនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៏យុវជនកម្ពុជា បាននិយាយថា យើងជាតួរអង្គសម្របសម្រួលនៅគ្រប់តួរអង្គដែលពាក់ព័ន្ធ មានន័យថាបច្ចប្បន្ននេះ អង្គភាពនេះបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធក្រុមយុវជននៅតាមរាជធានីខេត្ត ២៥រាជធានីខេត្តក៏ដូចជាទាំង២៨ក្រសួងស្ថាប័ន អីចឹងស្ថប័នដែលពាក់ព័ន្ធ។

លោកនិយាយថា «ក្របខ័ណ្ឌក្រុមប្រឹក្សាជាតិ ឬអគ្គលេខាដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីការអភិវឌ្ឍយុវជនកម្ពុជានេះគឺថា យើងជាតួរអង្គសម្របសម្រួលនៅគ្រប់តួរអង្គដែលពាក់ព័ន្ធ មានន័យថាបច្ចប្បន្ននេះ យើងបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធក្រុមយុវជននៅតាមរាជធានីខេត្ត ២៥រាជធានីខេត្តក៏ដូចជាទាំង ២៨ក្រសួងស្ថាប័ន អីចឹងស្ថប័នដែលពាក់ព័ន្ធ។ ឧទាហរណ៍ក្រសួងការងារអីចឹង លោកមានក្របខ័ណ្ឌយុវជនដែលធ្វើការនៅក្នុងវិស័យការងារ»។

លោកបានបន្តថា អង្គភាពនេះបានរៀបចំផ្តល់ឱកាសដល់យុវជនធ្វើការប្រកួតប្រជែងតស៊ូមតិនៅលើវិស័យនាៗគ្រប់ក្របខ័ណ្ឌ។ ហើយក៏បានរៀបចំតាក់តែងបទបញ្ញត្តិនិងក្របខណ្ឌកតិយុទ្ធនយោបាយ ដែលជាចក្ខុវិស័យចង្អុលផ្លូវនៃការអនុវត្តន៍ ហើយដើម្បីជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីដែលពាក់ព័ន្ធ all relevant stakeholders ត្រូវចូលរួមដើម្បីជាប្រតិបត្តិករផង ជាយន្តការនៃការផ្សព្វផ្សាយផង និងជាយន្តការដើម្បីផ្តល់ជាយោបល់បំពេញបន្ថែមនៅក្នុងការងារនីមួយៗផងដែរ។

លោកនិយាយថា «អគ្គលេខាធិដ្ឋានយើងបានរៀបចំមកទល់ពេលនេះរយះពេលជិត ៥ឆ្នាំហើយនៃការផ្តល់ជូនឱកាសដល់យុវជនដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងតស៊ូមតិនៅលើវិស័យនាៗដែលបានដាក់ជូនលើវិស័យក្នុងតំបន់ ទាំងក្របខ័ណ្ឌបច្ចេកកវិទ្យា ក្របខ័ណ្ឌសិទ្ធសេរីភាពសារព័ត៌មាន ក្របខ័ណ្ឌប្រជាធិបតេយ្យនិងក្របខណ្ឌនាៗផងដែរ»។

លោកនិយាយថា «ក្នងក្របខ័ណ្ដការងារពង្រីកក្របខ័ណ្ឌការងារនៅក្នុងក្រុមប្រក្សាជាតិនេះយើងបានសម្របសម្រួលឱ្យមានការសម្រួលបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាយុវជនកុមានៅតាមសាលា នៅតាមវិទ្យាល័យ ទូទាំងប្រទេស ដែលក្នុងក្របខ័ណ្ឌនោះយើងបានជម្រុញឱ្យយុវជនចូលរួមក្នុងការងារស្ម័គ្រចិត្ត»។

លោកនិយាយថា «យើងបានរៀបចំតាក់តែងបទបញ្ញត្តិនិងក្របខណ្ឌកតិយុទ្ធនយោបាយ ពីព្រោះមានតែក្របខណ្ឌនយោបាយទេជាចក្ខុវិស័យចង្អុលផ្លូវនៃការអនុវត្តន៍ ហើយក៏ដូចជាជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីដែលពាក់ព័ន្ធ all relevant stakeholders ត្រូវចូលរួមដើម្បីជាប្រតិបត្តិករផង ជាយន្តការនៃការផ្សព្វផ្សាយផង និងជាយន្តការដើម្បីផ្តល់ជាយោបល់បំពេញបន្ថែមនៅក្នុងការងារនីមួយៗផងដែរ»។

កញ្ញាលាង សុជា យុវជនស្នូលទី៥ របស់កាហ្វេនយោបាយ និងអ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងស្ត្រីនិងយុវជនក្នុងភាពជាអ្នកដឹកនាំបានលើកឡើងផងដែរថា យុវជននៅមានភាពភ័យខ្លាច និងមិនទាន់យល់ដឹងពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនក្នុងការចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចការងារសង្គមរបស់ខ្លួនជាពិសេសទាក់ទងនឹងនយោបាយ ដូច្នេះការចូលរួមរបស់យុវជនពិតជាមានកម្រិតទាបមែនទែន។

កញ្ញានិយាយថា «សម្រាប់ការចូលរួមរបស់យុវជនរយះពេលចុងក្រោយ ដែលដឹកនាំគម្រងដែលនាងខ្ញុំបានធ្វើទាក់ទង Debate ក៏ដូចជាការលើកទឹកចិត្តយុវជនក្នុងការចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចការងារសង្គមហ្នឹង ខ្ញុំយល់ឃើញថា ទាក់ទងនឹងការចូលរួមរបស់យុវជននូវមានការការចូលរួមតិចតួចនៅឡើយ»។

កញ្ញានិយាយថា «ពួកគាត់ភ័យខ្លាចនឹងនយោបាយជាដើម ពួកគាត់អត់ទាន់យល់ដឹងសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍសង្គមហ្នឹងបែបណាទេ ពេលខ្លះគាត់ចូលរួម គាត់ភ័យខ្លាច ទាក់ទងទៅនឹងការនយោបាយ ពួកគាត់ reject ពួកគាត់ថា អាហ្នឹងជាការយល់ឃើញ វាទាក់ទងទៅនឹងនយោបាយអីចឹង អីចឹងពួកគាត់ reject ចោល ពួកគាត់បដិសេធក្នុងការចូលរួម»៕

គុនល្បុក្កតោ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូ

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Wed, 30 Nov 2022 01:57:15 +0000

ក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរគុនល្បុក្កតោ ត្រូវបានអង្គការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រអប់រំ និងវប្បធម៌នៃអង្គការសហប្រជាជាតិដែលហៅកាត់ថាអង្គការយូណេស្កូ យល់ព្រមចុះក្នុងបញ្ជីតំណាងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។

យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្ប:ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ នេះបានដឹងថា គុនល្បុក្កតោ ត្រូវបានអនុម័តយល់ព្រមចុះក្នុងបញ្ជីតំណាងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិរបស់អង្គការយូណេស្កូ ធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១៧ នៃគណ:កម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលដើម្បីការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូដែលប្រារព្ធធ្វើនៅទីក្រុងរ៉ាបាតនៃព្រះរាជាណាចក្រម៉ារ៉ុក។

ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបានបន្ថែមថា៖ «ជោគជ័យដ៏ត្រចះត្រចង់នេះ គឺជាសក្ខីភាពបង្ហាញច្បាស់ពីក្ដីស្រឡាញ់ ការយកចិត្តទុកដាក់ខិតខំប្រឹងប្រែងគាំទ្រ និងសហការគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្ប: ដែលជាសេនាធិការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលរួមជា មួយសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជា ព្រមទាំងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា និងអ្នកជំនាញជាតិ-អន្តរជាតិ សហគមន៍ សាលាគុន គ្រូ និងសិស្សគុនល្បុក្កតោ ក៏ដូចជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាននៅតាមបណ្ដារាជធានី-ខេត្តនានាក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គុនល្បុក្កតោជាក្បាច់គុនបុរាណខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញក្នុងសម័យអង្គរ ដែលបានបង្ហាញពីសកម្មភាពយ៉ាងរស់រវើកនៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទខ្មែរ និងបានចាក់ឬសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងសង្គមខ្មែរជាច្រើនសតវត្សមកហើយ ហើយនៅបន្តរស់រានក្នុងសង្គមខ្មែររហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន៕

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនយល់ថាការអប់រំនៅសាលាឯកជនមានគុណភាពល្អជាងសាលារដ្ឋ

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Wed, 30 Nov 2022 01:29:55 +0000

ម៉ោងប្រមាណជាជាង១១ថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា លោក វ៉ាន់ សុភាព ជាអ្នករត់ម៉ូតូកង់បីម្នាក់ កំពុងសម្រាកពិសារបាយលើម៉ូតូកង់បីរបស់ខ្លួន។ បុរសសម្បុរស្រអែមរូបនេះនិយាយថា លោកមានកូនប្រុសពីរនាក់ ម្នាក់អាយុ២៣ឆ្នាំ និងម្នាក់អាយុ១៧ឆ្នាំកំពុងសិក្សានៅថ្នាក់ទី១១ នៅវិទ្យាល័យហ៊ុន សែន កោះចិន ខេត្តកណ្ដាល ជាប់គល់ស្ពានព្រែកក្ដាម។

លោក សុភាព លើកឡើងថា គុណភាពនៃការអប់រំនៅសាលារដ្ឋ និងឯកជនគឺមានគម្លាតឆ្ងាយពីគ្នាខ្លាំង ដោយសារសិស្សដែលរៀននៅសាលារដ្ឋតែងរងការគាបសង្កត់ពីគ្រូបង្រៀនតាមមុខវិជ្ជា ដោយតម្រូវឱ្យពួកគេទៅរៀនគួរបន្ថែម ដើម្បីទទួលបានពិន្ទុពេញ ប៉ុន្តែសាលាឯកជនមិនមានបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែមឡើយ។

លោកនិយាយថា៖ «សិស្សឥលូវភាគច្រើនគាត់ទៅរៀនគួរដែរ តែរៀនខាងផ្នែកៗខុសគ្នាដោយសារមានគំនាបពីគ្រូ បើអ្នកឯងមិនទៅរៀនមុខវិជ្ជាខ្ញុំ ខ្ញុំដាក់ពិន្ទុឱ្យអ្នកឯងតិច តែបើខាងគេឯកជនគេអត់មានបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែមអីរញ៉េរញ៉ៃទេ គេផ្តោតរួមតែម្ដង អីចឹងហើយបានសាលាឯកជនសម្បូរអ្នកចេះជាង ទាំងការនិយាយស្ដី និងចំណេះដឹងអីហ្នឹង»។

លោកសុភាពបានសំណូមពរដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងជាពិសេសក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បន្តតាមដាន និងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានខ្ពស់អំពីគុណភាពនៃការអប់រំរបស់គ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ ហើយក៏សំណូមឱ្យគ្រូបង្រៀនទាំងអស់ត្រូវមានសញ្ញាបត្រត្រឹមត្រូវមុននឹងចេញបង្រៀនសិស្ស។

លោកពូ វ៉ាន់ សុភាព បានមានប្រសាសន៍ដោយសំឡេងមួយៗថា៖ «ពូចង់ឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ ក្រសួងអប់រំឱ្យគាត់យកចិត្តទុកដាក់មើលតាមដាន ផ្ចិតផ្ចង់នៅសាលារដ្ឋហ្នឹងបន្តិច កុំឱ្យគ្រូខ្លះគាត់រៀនត្រឹមល្មមៗគាត់ចេញបង្រៀនដែរ»។

ខណៈដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តែងប្រកាសថាកំពុងពង្រឹងគុណភាពអប់រំរបស់សាលារដ្ឋ ប៉ុន្តែអ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងពលរដ្ឋនៅតែយល់ឃើញថា គុណភាពសិក្សានៅតាមសាលាឯកជន នៅតែប្រសើរជាងការសិក្សានៅសាលារដ្ឋ។ អាណាព្យាបាលសិស្សមួយចំនួនលើកឡើងថា គុណភាពនៃការអប់រំនៅស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន មានគម្លាតពីគ្នាឆ្ងាយ ទាំងការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្រៀន បញ្ហាប្រាក់បៀវត្ស អំពើពុករលួយផ្ទៃក្នុង និងកត្តាផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។

ស្រដៀងនឹងលោក វ៉ាន់ សុភាព លោក ព្រុំ តុល អ្នកដាំបន្លែ នៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ដែលមានកូនកំពុងរៀនថ្នាក់បឋមសិក្សានៅសាលារដ្ឋមួយ លើកឡើងដែរថា គុណភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូនៅសាលារដ្ឋ មិនមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ដូចនៅសាលាឯកជននោះទេ។

បុរសវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះនិយាយថា៖ «សាលារដ្ឋរៀនមិនសូវបានទៀងទាត់ទេ ភាគច្រើនគ្រូបង្រៀនច្រើនតែលេងទូរស័ព្ទ និងលេងល្បែងតុងទីន ឈ្លោះគ្នាទៅវិញទៅមក មិនបានបង្រៀនកូនសិស្សឱ្យបានជាក់លាក់ ទៀងទាត់ តែសាលាឯកជនការបង្រៀនគេល្អ គ្រូចូលបង្រៀនទៀងទាត់ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់មិនប្រងើយកន្តើយ»។

ចំណែកលោក ត្រេង សុខា ជាកសិករដែលមានវ័យ ៤៣ ឆ្នាំ រស់នៅស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ លើកឡើងដែរថា មូលហេតុដែលគ្រូសាលារដ្ឋមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់បង្រៀនសិស្សឱ្យបានទៀងទាត់ គឺដោយសារបញ្ហាប្រាក់បៀវត្សទាប។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «នៅសាលារដ្ឋគ្រូមិនសូវមកបង្រៀនទៀងទាត់ដោយសារប្រាក់ខែមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលវាមិនអាចមានគុណភាពល្អបានទេ បើសិនជាវិស័យឯកជន គ្រូគេមានប្រាក់ខែគេសមរម្យ អ៊ីចឹងគេរៀបចំកិច្ចតែងការក្នុងការបង្រៀនបានល្អ និងមានការគោរពពេលវេលាបានល្អអ៊ីចឹងទៅ»។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ថា គុណភាពបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ និងសាលាឯកជនមានភាពខុសគ្នា ដោយសារតែគ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋទទួលបានប្រាក់បៀវត្សតិច។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី៖ «សួរថាសាលារដ្ឋនេះថីបានគាត់ល្វើយនឹងការងារមិនទៅបង្រៀន? ខ្ញុំមិនទៅបង្អាប់បន្ទោសគ្រូបង្រៀនទេ ខ្ញុំជាគ្រូម្នាក់ ប៉ុន្តែដោយសារគាត់មើលឃើញថាសាលារដ្ឋប្រាក់បៀវត្សតិចតួច អ៊ីចឹងគាត់បង្រៀនសាលារដ្ឋនេះខ្លះទៅ គាត់យកពេលទៅបង្រៀននៅសាលាឯកជននោះខ្លះទៅ ដើម្បីយកប្រាក់បៀវត្សមកបង្គ្រប់ឆ្នាំងបាយរបស់គាត់»។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ទីពីរ គ្រូសាលារដ្ឋខ្លះមានតែឈ្មោះយកលុយ ប្រាក់ខែហើយវត្តមានគាត់ហ្នឹងទៅបង្រៀននៅសាលាឯកជន សួរថាហេតុអី? គឺដោយសារអំពើរពុករលួយនៅក្នុងសាលារដ្ឋ អ៊ីចឹងឱ្យតែឱ្យលុយទៅថ្នាក់ដឹកនាំទៅ ពួកគាត់នោះទៅបំពេញការងារនៅសាលាឯកជនទៅ»។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យរូបនេះក៏បានលើកយកបញ្ហា ដែលថាទីកន្លែងអប់រំនៅក្នុងប្រទេស និងជាពិសេសសាលារដ្ឋ ទទួលរងគំនាបនយោបាយពីគណបក្សកាន់អំណាច ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវគុណភាពនៃការអប់រំ។ អ្នកស្រីថា គ្រូបង្រៀនបាត់បង់សិទ្ធិក្នុងការនិយាយ និងចែករំលែកជាសាធារណៈដល់សិស្សានុសិស្សអំពីទស្សនៈរបស់ខ្លួនទាក់ទងទៅនឹងរឿងនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយវី បាននិយាយថា៖ «ដល់រដូវជិតបោះឆ្នោតចឹង ពួគគាត់អត់យកចិត្តទុកដាក់គិតពីរឿងរកវិធី គន្លឹះស្អីៗឱ្យសិស្សានុសិស្សរៀនបានអីទេ គឺឱ្យតែថាចុះទៅពង្រឹងបក្ស មន្ត្រីណា ឬគ្រូណាតវ៉ាអីគឺដឹងតែ note (កត់) ទុកហើយថាជាមនុស្សប្រឆាំងអីចឹងទៅ»។

ការបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែម ក៏បានចោទជាបញ្ហាធំមួយដែលបង្ហាញពីភាពពុករលួយក្នុងការអប់រំរបស់សាលារដ្ឋសព្វថ្ងៃផងដែរ ដែលជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យសិស្សមិនមានលទ្ធភាពទទួលបានចំណេះដឹងស្មើៗគ្នា ពោលគឺ សិស្សក្រីក្រត្រូវចាញ់ប្រៀបសិស្សដែលមានជីវភាពធូរធាជាង។ នេះបើតាមការលើកលើងរបស់អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយវី បន្ថែមថា ការបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងរបស់គ្រូបង្រៀន គឺដោយសារម៉ោងរដ្ឋដែលកំណត់ឱ្យសិស្សរៀនគឺខ្លី មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកគេអនុវត្តឱ្យបានល្អិតល្អន់។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា បញ្ហាប្រាក់បៀវត្សតិច គឺជាបញ្ហាចម្បងដែលធ្វើឱ្យគ្រូបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការបង្រៀន និងតម្រូវឱ្យពួកគាត់ត្រូវស្វែងរកចំណូលបន្ថែមដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។

អ្នកស្រីក៏បានស្នើទៅក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា យកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនតាមគោលការណ៍អប់រំទាំងប៉ុន្មានដែលបានចែង ព្រមទាំងតំឡើងប្រាក់បៀវត្សដល់គ្រូបង្រៀន និងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណារក្សាបាននូវគុណភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូ ដោយឱ្យពួកគាត់បង្រៀនឱ្យចំមុខវិជ្ជាឯកទេសរបស់ខ្លួន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក រស់ សុវាចា មិនបានឆ្លើយតបសំណួររបស់ Newsroom Cambodia ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការលើកឡើងរបស់សង្គមស៊ីវិល និងអាណាព្យាបាលសិស្សនោះទេ ដោយលោកគ្រាន់តែ ផ្ញើសារជាអក្សរតាមបណ្តាញសង្គម Whatsapp ថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បាននិងបន្តលើកកម្ពស់គុណភាព និងជីវភាពគ្រូបង្រៀនដោយបន្តដំឡើងប្រាក់ខែជូនគ្រូបង្រៀនតាមលទ្ធភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។

លោកបន្ថែមថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏បាននិងបន្តលើកកម្ពស់គុណវុឌ្ឍិគ្រូបង្រៀនដោយមានកិច្ចសហការវិជ្ជមានជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជាក្រសួង-ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សង្គមស៊ីវិល វិស័យឯកជន សហគមន៍តាមមូលដ្ឋាន មាតាបិតា សិស្ស-និស្សិត និងបុគ្គលិកអប់រំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដើម្បីបន្តអនុវត្តន៍ផែនការសកម្មភាពនៃគោលនយោបាយស្ដីពីគ្រូបង្រៀនរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏ដូចជាការបន្តអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តកំណែទម្រង់វិស័យអប់រំ យុវជន និងកីឡា ២០១៨-២០២៣៕

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ព្រមានចាត់វិធានការលើម្ចាស់បុរី ឬអគារដែលកេងចំណេញពីការភ្ជាប់សេវាអ៊ីនធឺណិត

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Wed, 16 Nov 2022 01:39:52 +0000

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ (ក.ប.ទ) ព្រមានចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់លើម្ចាស់បុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិដែលទារលុយជាថ្នូរនឹងការអនុញ្ញាតឱ្យតភ្ជាប់បណ្ដាញសេវាអ៊ីនធឺណិតចូលក្នុងលំនៅដ្ឋានរបស់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងបុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិ។

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍បានបង្ហោះសេចក្តីអំពាវនាវមួយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ដោយអំពាវនាវឱ្យម្ចាស់បុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិមួយចំនួន ត្រូវបញ្ឈប់ការទារលុយជាថ្នូរនឹងការអនុញ្ញាតឱ្យតភ្ជាប់បណ្តាញសេវាអ៊ីនធឺណិតចូលក្នុងបុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់ស្តីពីទូរគមនាគមន៍ និងបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការផ្ដល់សេវាអ៊ីនធឺណិតដោយខ្លួនឯង និងគ្មានអាជ្ញាបណ្ណពីនិយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជានៅក្នុងបុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិ។

ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ក៏បន្ថែមថា៖ «ក្នុងករណីម្ចាស់បុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិមួយចំនួនតូច នៅតែបន្តធ្វើសកម្មភាពខាងលើ ក.ប.ទ នឹងចាត់វិធានការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ស្របតាមច្បាប់ស្ដីពីទូរគមនាគមន៍ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន»។

គួបញ្ជាក់ផងដែរថា សេចក្ដីអំពាវនាវនេះបានចេញបន្ទាប់ពីក្រុមការងារលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាតាមបុរីក្នុងរាជធានីភ្នំពេញចំនួន៨ក្រុម បានចុះពង្រឹងគុណភាពសេវាទូរគមនាគមន៍តាមបុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិ ដោយទទួលបាននូវព័ត៌មានជាក់លាក់អំពីឧបសគ្គក្នុងការតភ្ជាប់ បណ្ដាញសេវាអ៊ីនធឺណិត ចូលក្នុងបុរី និងអគារសហកម្មសិទ្ធិមួយចំនួនក្នុងរយ:ពេលកន្លងមក។ នេះបើតាមសេចក្តីអំពាវនាវរបស់ក្រសួងប្រៃសនីយ៍៕

Q&A៖ គម្រោងអាជីវកម្ម «សត្វ២១» របស់យុវជនមួយក្រុមនឹងផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់អតិថិជនដែលមានសត្វចិញ្ចឹម

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Tue, 15 Nov 2022 02:47:04 +0000

កម្មវិធីប្រកួតប្រជែង «យុវជន២១» ក្រោមប្រធានបទ៖ «សហគ្រិនឌីជីថល៖ គំនិតផ្ដួចផ្ដើម អាជីវកម្មក្នុងគន្លងថ្មី» ត្រូវបានរៀបចំឡើង និងស្ថិតក្រោមគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់លោក ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ដោយបានរកឃើញ ម្ចាស់ជ័យលាភីលេខមួយក្នុងការប្រកួតប្រជែងនេះ ដែលបានទៅលើក្រុមយុវជនមួយក្រុម មកពីសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជាក្រោមគម្រោងអាជីវកម្ម «សត្វ២១» របស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការជម្រុះជាច្រើនវគ្គកន្លងមក។

ប្រធានក្រុមយុវជនគម្រោង «សត្វ២១» លោក ស៊ិន សុខសិនិទ្ធ បានផ្ដល់កិច្ចសម្ភាសដល់សិក្ខាកាម Newsroom Cambodia កញ្ញា ប៉ូញ សោភ័ណ អំពីដំណើរការ និងអត្ថប្រយោជន៍នៃគម្រោងរបស់ពួកគេ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ៖

Q៖ ជម្រាបសួរ សិនិទ្ធ!

A៖ បាទ ជម្រាបសួរ សោភ័ណ! អរគុណណាស់ដែលចាប់អាម្មណ៍អំពីគម្រោងរបស់ពួកយើង។

Q៖ ជាដំបូងសូមសិនិទ្ធជួយណែនាំខ្លួន និងសមាជិកក្រុមបន្តិចមកបានទេ?

A៖ បាទ! ខ្ញុំបាទ ស៊ិន សុខសិនិទ្ធ ជាប្រធានក្រុមនៅក្នុងគម្រោងអាជីវកម្មសត្វ២១ ដែលមកពី ខាងសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា។ នៅក្នុងក្រុមរបស់ខ្ញុំមានសមាជិក ៦នាក់ និងគ្រូបង្វឹកម្នាក់ ដែលគាត់មានឈ្មោះថា លោកគ្រូ ឡូ បរិញ្ញា និងសមាជិកទាំង ៦ នាក់ទៀតនៅក្នុងក្រុមរួម មានខ្ញុំ ស៊ិន សុខសិនិទ្ធ កញ្ញា វ៉ុន ពិដោ កញ្ញា ថុង សំណាង កញ្ញា ថាច់់ ចន្ធី កញ្ញា លូ គីមឡាង និងចុងក្រោយ កញ្ញា គីម សោភ័ណអេលីស។

Q៖ តើអ្វីទៅជាគម្រោង «សត្វ២១»? តើវាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងអ្វី?

A៖ «សត្វ២១» គឺជាគម្រោងមួយដែលផ្តោតទៅលើសត្វចិញ្ចឹមគ្រប់ប្រភេទ វាដើរតួជាឈ្មួញ កណ្ដាលបែបឌីជីថលដែលប្រមូលផ្ដុំទៅដោយហាងអាជីវកម្មសត្វ ហើយពួកយើងនឹងផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងអ្នកលក់ និងអ្នកទិញទៅតាមគេហទំព័រ និងអេប [app] របស់ពួកយើងផងដែរ។

គម្រោង «សត្វ២១» ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងបម្រើផលប្រយោជន៍ដល់ម្ចាស់សត្វ ចិញ្ចឹមទាំងអស់ទូទាំងប្រទេសក្នុងករណីពួកគាត់ត្រូវការសេវាកម្មអ្វីមួយដែលទាក់ទងនឹងសត្វចិញ្ចឹម និងដើម្បីធានាបាននូវការលើកកម្ពស់ការចិញ្ចឹមសត្វនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងន័យ កាត់បន្ថយសត្វអាណាថាដែលគ្មានអ្នកចិញ្ចឹម។

Q៖ តើគម្រោង «សត្វ២១» នឹងត្រូវបង្កើតឡើងក្នុងទម្រង់អ្វីដែរ?

A៖ សម្រាប់គម្រោងរបស់ពួកយើង គឺយើងនឹងបង្កើតចេញជាអេប ហើយក៏មានវេបសាយផង ដែរ។ ក្រុមពួកយើងសង្ឃឹមថា ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាពិសេសចំពោះអ្នកដែលស្រឡាញ់សត្វ ចិញ្ចឹមដែលជាអតិថិជនរបស់យើង នឹងអាចទាញយកផលប្រយោជន៍បានច្រើនពីការប្រើប្រាស់គម្រោងរបស់ពួកយើង ហើយយើងក៏សង្ឃឹមថា ពួកគាត់នឹងលែងខ្វាយខ្វល់ ពិបាកចិត្តក្នុងការស្វែងរកសេវាកម្មផ្សេងៗសម្រាប់មើលថែសត្វចិញ្ចឹមរបស់ពួកគាត់ទៀតហើយ។

Q៖ សូមជួយប្រាប់ត្រួសៗអំពីដំណើរការមួយចំនួនក្នុងការប្រើប្រាស់អេប «សត្វ២១» បានទេ?

A៖ អតិថិជនដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់អាចធ្វើការតំឡើងអេប «សត្វ២១» បានដោយឥតគិតថ្លៃ។ នៅក្នុងនោះផងដែរ វាអនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនធ្វើការកុម៉្មង់ និងកក់ទុកនូវសេវាកម្មជាច្រើនដែល ទាក់ទងនឹងសត្វ ដូចជាការកក់ណាត់ជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីធ្វើការពិគ្រោះយោបល់ និងព្យាបាល ដល់សត្វចិញ្ចឹមគ្រប់ប្រភេទ។ ក្រៅពីនេះក៏នៅមានសេវាកម្មមើលថែទាំសត្វផ្សេងៗជាច្រើន ទៀតដោយរួមមានទាំងការងូតទឹក បោសសម្អាត ទទួលបញ្ញើសត្វនៅពេលដែលពួកគាត់មាន ធុរកិច្ចចាំបាច់ត្រូវទៅឆ្ងាយអីជាដើម។ លើសពីនេះទៅទៀតអតិថិជនអាចធ្វើការកម្មង់នូវរបស់ ប្រើប្រាស់ និងចំណីរបស់សត្វចិញ្ចឹមពួកគាត់ ដោយយើងក៏មាននូវសេវាដឹកជញ្ជូនផ្ដល់ជូនទូទាំងខេត្ត-ក្រុងផងដែរ។

Q៖ ទន្ទឹមនឹងការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់អ្នកប្រើប្រាស់ តើក្រុមត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហា និងផលវិបាកអ្វីខ្លះក្នុងការបង្កើតគម្រោង «សត្វ២១» នេះឱ្យចេញជារូបរាង?

A៖ ចំពោះបញ្ហានិងផលវិបាកក៏ពួកយើងមានច្រើនគួរសមដែរ ដែលបញ្ហាចម្បងទីមួយនោះគឺ ដើមទុនសម្រាប់ដំណើរការគម្រោងនេះឡើង ដោយហេតុថាឥលូវនេះពួកយើងនៅមិនទាន់ មានដើមទុនគ្រប់គ្រាន់ និងមិនទាន់មានអ្នកចូលមកសហការបង្កើតវាឡើងជាមួយយើងនៅ ឡើយទេ។ បញ្ហាធំទីពីរគឺ ពួកយើងមិនមានទិន្នន័យបង្ហាញច្បាស់លាស់ ដែលធ្វើឱ្យយើងមាន ការពិបាកខ្លាំងក្នុងការស្វែងរកទីកន្លែង និងកំណត់ចំនួនពេទ្យសត្វនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង ដោយសារតែការចិញ្ចឹមសត្វនៅក្នុងប្រទេសយើងសព្វថ្ងៃនៅមិនទាន់ទូលំទូលាយនៅឡើយ។ បញ្ហាបន្ទាប់របស់ពួកយើងគឺ ការទូទាត់និងកំណត់ចំនួនទឹកប្រាក់ពីដៃគូសហការរបស់យើង វាមានភាពស្មុគស្មាញខ្លាំង ដែលទាមទារឱ្យយើងត្រូវចំណាយពេលវេលា និងកម្លាំងញើស ឈាមច្រើនដើម្បីសម្រេចវាបាន មួយវិញទៀតវាចាំបាច់ត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត ជាមួយដៃគូសហការដើម្បីធានាបានថា ពួកយើងទាំងសងខាងស្មោះត្រង់មិនកេងចំណេញពី គ្នាអីជាដើម។

Q៖ តើក្រុមសង្ឃឹមថានឹងជោគជ័យដល់កម្រិតណាសម្រាប់គម្រោងអាជីវកម្មមួយនេះ? ហើយអ្វី ដែលជំរុញឲ្យក្រុមមានសង្ឃឹមដល់កម្រិតនោះ?

A៖ ក្រុមយុវជន «សត្វ២១» របស់យើងមានសង្ឃឹមខ្ពស់ក្នុងការទទួលបានជោគជ័យ ព្រោះ «សត្វ២១» ជាគម្រោងអាជីវកម្មដំបូងបង្អស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលមិនធ្លាប់មានអ្នកណា ធ្វើវាពីមុនមកទេ និងជាពិសេសដោយសារភាពសាមគ្គីនៅក្នុងក្រុមបូកផ្សំជាមួយនឹងការទទួល បានការហ្វឹកហាត់ល្អពីគ្រូបង្វឹកផ្ទាល់ និងការគាំទ្រ ជួយជ្រោមជ្រែងពីអ្នកនៅជុំវិញខ្លួនដែលជា កម្លាំងចិត្តរបស់ពួកយើងក្នុងការដាក់ចិត្តធ្វើវាឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព។

Q៖ តើសិនិទ្ធអាចជួយបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍ផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងនាមជាប្រធានក្រុមគម្រោង «សត្វ២១» និង ចំណាប់អារម្មណ៍របស់ក្រុមដែលទទួលបានជ័យលេភីលេខ ១ ក្នុងកម្មវិធី ប្រកួតប្រជែងរបស់ក្រសួងអប់រំនេះបានទេ?

A៖ ពួកយើងរំភើបខ្លាំងរកអ្វីប្រៀបមិនបានទេពេលនោះ អ្វីដែលយើងខំតស៊ូពុះពារកន្លងមកគឺ បានសម្រេច តាមអ្វីដែលយើងចង់បាននិងសមទៅនឹងការលះបង់របស់ពួកយើងពេលកន្លង មក និងអ្វីពិសេសដែលជំរុញឱ្យពួកយើងទទួលបានជោគជ័យលើកនេះគឺភាពសាមគ្គី អត់ឱន និងការចែករំលែក ចេះស្ដាប់យោបល់គ្នាទៅវិញទៅមកនៅក្នុងក្រុម។

ក្នុងនាមខ្ញុំជាប្រ ធានក្រុមម្នាក់ ខ្ញុំពិតជារីករាយខ្លាំងណាស់ដែលមានឱកាសបានស្គាល់ និងធ្វើការជាមួយអ្នកទាំងអស់គ្នានៅក្នុងក្រុមនេះ។ ខ្ញុំអាចនិយាយបានថា នេះជាពេលវេលាដ៏វិសេសវិសាលមួយសម្រាប់ខ្ញុំ។ ពួកយើងចាប់ផ្ដើមពីអ្នកដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់គ្នាក្លាយទៅអ្នកដែលជិតដិត រាប់អានគ្នាដូចបងប្អូន និងទទួលបានជោគជ័យ សាទរជាមួយគ្នា។

Q៖ ជាចុងបញ្ចប់ តើសិនិទ្ធមានជាសារផ្ដាំផ្ញើរទៅដល់អតិថិជន ដែរឬទេ ដោយប្រាប់ពួកគាត់ ថា មូលហេតុអ្វីបានជាពួកគាត់គួរជ្រើសរើសប្រើប្រាស់អេប «សត្វ២១» របស់ក្រុម?

A៖ ជាចុងក្រោយ បើសិនជាក្រុមពួកខ្ញុំអាចបង្កើតអេបមួយនេះឡើង ខ្ញុំសុំឱ្យអ្នកដែលចិញ្ចឹម សត្វគ្រប់គ្នាឈប់គិត និងឈប់ព្រួយបារម្ភពីកង្វះសេវាកម្មមើលថែទាំសត្វរបស់ពួកគាត់តទៅ ទៀតទៅ។ បើសិនពួកគាត់មានការព្រួយបារម្ភពីសត្វចិញ្ចឹមរបស់គាត់ សុំឱ្យពួកគាត់យកអេប របស់ខ្ញុំមកដាក់ពីខាងមុខ ដោយពួកខ្ញុំធានាបាននូវសុខសុវត្ថិភាពជូន ទោះបីសត្វរបស់ពួក គាត់មានបញ្ហាអ្វី និងធ្ងន់ធ្ងរដល់កម្រិតណាក៏ដោយ ពួកខ្ញុំនឹងព្យាយាមឱ្យអស់ពីលទ្ធភាពដើម្បី ព្យាបាលជូន៕

ក្រសួងធនធានទឹកប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នពីអាកាសធាតុចុះត្រជាក់ក្នុងរយៈពេលមូួយសប្តាហ៍

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Wed, 02 Nov 2022 03:30:32 +0000

ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅដើមខែវិច្ឆិកានេះ ជូនដំណឹងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះអាកាសធាតុដែលនឹងចុះត្រជាក់ចាប់ពីសប្តាហ៍នេះតទៅ។

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមដែលបានបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ បញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលមួយសប្ដាហ៍ខាងមុខ ពោលគឺចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានឹងទទួលឥទ្ធិពលពីទ្រនុងសម្ពាធខ្ពស់ពីប្រទេសចិន និងខ្យល់បក់ពីទិសឦសាន។ ការទទួលរងឥទ្ធិពលនេះអាចធ្វើឱ្យអាកាសធាតុនៅតំបន់បីធំៗរួមមាន តំបន់ទំនាបកណ្ដាល តំបន់ខ្ពង់រាប និងតំបន់មាត់សមុទ្រមានការប្រែប្រួល។

ក្រសួងធនធានទឹកបានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនោះតាមន័យដើមថា៖ «សូមបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋនិងសាធារណេជនគ្រប់រូបមេត្តាជ្រាបជាព័ត៌មាន និងមានការប្រុងប្រយត្ន័ ត្រៀមខ្លួនចំពោះធាតុអាកាសដែលនឹងត្រជាក់នៅសប្ដាហ៍ខាងមុខនេះ»។

បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងខាងលើបានបន្ថែមទៀតថា ចំពោះតំបន់ទំនាបកណ្ដាល នឹងមិនមានភ្លៀងធ្លាក់ឡើយ បើមានក៏តិចតួចប៉ុណ្ណោះ សីតុណ្ហភាពជាអប្បបរមាគឺនឹងមានចាប់ពី ២១ ទៅ ២៣ អង្សាសេ និងសីតុណ្ហភាពអតិបរមា មានចាប់ពី ៣១ ដល់ ៣៣ អង្សាសេ។ ចំពោះតំបន់ខ្ពង់រាប សីតុណ្ហភាពជាអប្បបរមា នឹងមានពី ២០ ដល់ ២២ អង្សាសេ និងអតិបរមា មានពី ៣០ ដល់ ៣២ អង្សាសេ និងមិនមានភ្លៀងធ្លាក់នោះទេ។

ចាប់ពីថ្ងៃទី២ ដល់ ៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ នៅបណ្ដាខេត្តមួយចំនួនរួមមាន ខេត្តមណ្ឌលគិរី រតនគិរី ព្រះវិហារ និងខេត្តឧត្តរមានជ័យ ធាតុអាកាសនឹងអាចចុះត្រជាក់នៅពេលព្រឹក ដោយមានសីតុណ្ហភាពជាអប្បបរពី ១៧ ដល់ ១៨ អង្សាសេ។ ចំណែកឯខាងតំបន់មាត់សមុទ្រវិញ សីតុណ្ហភាពអប្បបរមាអាចនឹងមានចាប់ពី ២១ ដល់ ២៣ អង្សាសេ អតិបរមានពី ៣១ ដល់ ៣៣ អង្សាសេ និងមិនមានភ្លៀងធ្លាក់ បើមានក៏តិចតួចប៉ុណ្ណោះ៕

មន្ត្រីនិយាយថា ការចាប់ខ្លួនទាំងអស់មិនពាក់ព័ន្ធនឹងការងារសារព័ត៌មានទេ

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Sun, 30 Oct 2022 13:49:02 +0000

រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងព័ត៌មាន លោកស្រី ឆៃ ច័ន្ទរិទ្ធីសូលីដា បានលើកឡើងថា អ្នកសារព័ត៌មានមិនអាចប្រើងាររបស់ខ្លួននៅពេលដែលត្រូវបានខាងសមត្ថកិច្ចឃាត់ខ្លួននោះទេ ដោយលោកស្រីបានលើកឡើងថា «វាជារឿងបុគ្គល»។

អង្គការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រអប់រំ និងវប្បធម៌នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNESCO) សហការជាមួយក្រសួងព័ត៌មានបានរៀបចំសន្និសីទថ្នាក់ជាតិលើកទីមួយស្ដីពីការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ការកសាងភាពជាដៃគូសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានលោកខៀវ កាញារីទ្ធ ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងអ្នកសារព័ត៌មានដែលមកពីស្ថាប័ននានានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។

អំឡុងពេលសន្និសីទថ្នាក់ជាតិខាងលើមានការចូលរួមពីសំណាក់រដ្ឋលេខាធិកាក្រសួងព័ត៌មានលោកស្រីច័ន្ទរិទ្ធីសូលីដា ក្នុងនាមជាវាគ្មិនក្នុងកិច្ចពិភាក្សាក្រោមប្រធានបទ «សារព័ត៌មានជាប្រយោជន៍សាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា» លោកស្រីបានឆ្លើយនឹងសំណួរមួយចំនួនផងដែរ ទាក់ទងសិទ្ធិសេរីភាព បញ្ហាមួយចំនួនរបស់អ្នកសារព័ត៌មានបច្ចុប្បន្ន។

លោកស្រីបានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរដែលបានចោទសួរ ដោយលោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវគោរពដាច់ខាតតាមការណែនាំរបស់មន្ត្រីតាមតំបន់នៅពេលដែលចុះយកព័ត៌មាន។

លោកស្រីបាននិយាយថា៖ «កាលណាយើងទៅយកព័ត៌មាននៅកន្លែងដែលមន្ត្រីសាធារណៈឬក៏មន្ត្រីជំនាញដែលគេបំពេញបេសកម្មការងារ យើងត្រូវគោរពដាច់ខាតនូវបទបញ្ជា របៀបរបប ការអនុញ្ញាត មិនអនុញ្ញាត វាគឺជាសិទ្ធិរបស់មន្ត្រីជំនាញកំពុងប្រតិបត្តិការ»។

លោកស្រីបានបន្តទៀតថា៖ «បើសិនជាមានរឿងកើតឡើងនៅតាមបណ្ដាសាធារណៈ ខ្ញុំឧទាហរណ៍នៅពេលដែលយើងប្រឆាំង ឬមិនគោរពទៅតាមរបៀបរបបដែលចុះទៅយកព័ត៌មានដែលមន្ត្រីសាធារណៈ ឬក៏មន្ត្រីជំនាញដែលគេបំពេញបេសកម្មនោះហើយយើងធ្វើខុសមានការឃាត់ខ្លួនអីជាដើម អ៊ីចឹងសូមកុំឱ្យផ្សាយថាអ្នកសារព័ត៌មានត្រូវបានឃាត់ខ្លួន មិនមែនទេ គឺបុគ្គលនោះត្រូវបានឃាត់ខ្លួនដោយសារមូលហេតុអីហើយគាត់មានមុខរបរអាជីពអី ឧទាហរណ៍ជាអ្នកសារព័ត៌មានជាដើម»។

លោកស្រីបានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្អូនដែលមើលសារព័ត៌មានអាគាំង (អាមេរិក) ឬក៏ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអន្តរជាតិទេ ខ្ញុំលើកពីគេទៅចុះ ខ្ញុំឧទាហរណ៍ករណីឃាតកម្មមួយ អ្នកសារព័ត៌មានចង់ដឹងណាស់ ចូលទៅយកព័ត៌មានអ្នកស្លាប់ថាយ៉ាងម៉េច ពេលខ្លះយើងផ្សាយមិនទាំងដឹងពីក្រមសីលធម៌ វីជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួនក្នុងការយកព័ត៌មាន មិនដឹងថារូបភាពយកមុំណាផងមកទាំងកាកទាំងគោកក៏មានដែរ អញ្ជឹងចំណុចនេះឯងកាលណាមានឃាតកម្មគឺគេត្រូវព័ទ្ធខ្សែក្រហមហើយមានន័យថាម៉េច ការពារមិនឱ្យអ្នកសារព័ត៌មាន ឬសាធារណៈជន ឬក៏បងប្អូនសាច់ញាតិណាចូលមកទីកន្លែងណាដែលគេហាមឃាត់»។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា៖ «នៅភ្នំតាម៉ៅក៏ដូចគ្នា អ្វីដែលខ្ញុំឃើញក៏ដូចគ្នាអញ្ចឹងកន្លែងណាដែលគេហាមឃាត់ យើងជំនួសទៅដោយសន្តិសុខឬកងអន្តរាគមន៍ដែលការពារព្រោះគេកំពុងធ្វើការដូចខ្ញុំលើកមិញចឹងគ្នាធ្វើការឈរហាលក្ដៅ ហាលភ្លៀង ហើយប៉ុន្មានម៉ោងយើងយល់អារម្មណ៍នៅពេលដែលគេកំពុងបំពេញការងារ ចឹងនៅពេលដែលបំពេញការងារវាតែងមានអារម្មណ៍ខ្លះហើយ ហើយគឺជាបុគ្គលម្នាក់ទេ ចឹងយើងកុំយកទិដ្ឋភាពទាំងមូលមកវៃអួ ចឹងទេឱ្យច្បាស់អ្នកសារព័ត៌មាននៅពេលដែលមានការរំលោភបំពានថាអ្នកណា បុគ្គលមួយណាត្រូវលើកឱ្យច្បាស់មិនមែនអង្គភាពមួយទាំងមូលជាអ្នករំលោភបំពាន»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីខែសីហាកន្លងទៅមានការឃាត់ខ្លួនអ្នកសារព័ត៌មានវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ (VOD) ចំនួន៥រូប ទាក់ទងនឹងការចុះយកព័ត៌មាននៅតំបន់ឈូសឆាយភ្នំតាម៉ៅ។ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាដដែលនោះលោកស្រីបានឆ្លើយបង្វែរសំណួរទាក់ទងទៅនឹងករណីឃាតកម្មទៅវិញ៕

តុល ឈួរគឹមហេង និយាយពីជីវិតជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងការរើសអើងជាបន្តបន្ទាប់

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Tue, 25 Oct 2022 15:29:28 +0000

ប្រសិនបើខ្ញុំជាមនុស្សម្នាក់ដែលចាប់អារម្មណ៍ទៅលើមនុស្សម្នាក់ទៀតដែលមានភេទដូចខ្ញុំ តើនេះបានន័យថាខ្ញុំកំពុងប្រឆាំងទៅនឹងច្បាប់ធម្មជាតិដែលបានកំណត់ឲ្យមនុស្សស្រឡាញ់ភេទផ្ទុយគ្នាឬ?

ចាប់តាំងពីកុមារភាពរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នដែលមានវ័យ ២៩ឆ្នាំហើយនោះ តុល ឈួគឹមហេងមិនដែលគិតថាខ្លួនគាត់ជាមនុស្សស្រីសូម្បីម្ដងទោះបីរូបរាងខាងក្រៅរបស់គាត់ជាមនុស្សស្រី សំឡេងស្រី សម្បុរស សក់វែង និងអវ:យវ:ផ្សេងទៀតដូចមនុស្សស្រីក៏ដោយ ប៉ុន្តែអត្តចរឹត និងការស្លៀកពាក់របស់គាត់អាចបង្ហាញប្រាប់ដល់សង្គមបានថា គាត់គឺជាមនុស្សប្រុស និងអ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះទៀតសោតគឺគាត់មិនដែលគិតថាវាជារឿងដែលខុសពីច្បាប់ធម្មជាតិនោះដែរ។

តុល ឈួរគឹមហេង បាននិយាយថា «ទោះបីរូបរាងខាងក្រៅរបស់ខ្ញុំបង្ហាញមកថាខ្ញុំជាមនុស្សស្រី ប៉ុន្តែបើសួរខ្ញុំថា តើខ្ញុំថាមានអារម្មណ៍យ៉ាងម៉េចខ្លះក្នុងនាមជាស្រ្តីភេទ ខ្ញុំឆ្លើយមិនចេញទេព្រោះតាំងពីតូចមកមិនមានពេលណាដែលខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនឯងជាមនុស្សស្រីឡើយ‍‍»។

សំណួរសួរថា តើអ្វីទៅជាការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា? ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាកើតមានឡើងនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់ដែលមានជីវិតរស់នៅក្នុងសង្គមមាននិន្នាការភេទឬការស្រឡាញ់ និងមនោសញ្ចេតនាចំពោះបុគ្គលម្នាក់ទៀតដែលមានភេទដូចគ្នា។ អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាគឺមានច្រើនប្រភេទនិងច្រើនសណ្ឋាន ប៉ុន្តែបើយោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកជំនាញជាច្រើនរូបទៅលើរឿងនេះនិងការយល់ដឹងរបស់សង្គមសព្វថ្ងៃបានកំណត់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាថាជាក្រុមមនុស្ស LGBT ឬ LGBTIQ ដែល «L» គឺមកពីពាក្យអង់គ្លេស Lesbian សំដៅទៅលើស្រ្តីដែលប្រតិព័ទ្ធចាប់ចិត្តស្រឡាញ់ទៅលើស្រ្តីដូចគ្នា។

តុល ឈួគឹមហេង

ចំណែកឯ «G» មកពីពាក្យអង់គ្លេសថា Gay សំដៅទៅលើបុរសទាំងឡាយណាដែលស្រឡាញ់បុរសភេទដូចគ្នា រីឯ «B» មកពីពាក្យ «Bisexual» គឺសំដៅទៅលើបុគ្គលដែលមានអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ទាំងពីរភេទ ស្រីក៏ស្រឡាញ់ប្រុសក៏ស្រឡាញ់បាន។

«T» សំដៅទៅលើ Transgender ជាបុគ្គលិកលក្ខណ:របស់បុគ្គលម្នាក់ដែលអារម្មណ៍ខាងក្នុងរបស់គាត់ខុសពីភេទកំណើតខ្លួន ឧទាហរណ៍ ក្មេងប្រុសម្នាក់ដែលកើតមកមានរូបរាងជាប្រុស ប្រដាប់ភេទនិងអវ:យវ:ផ្សេងទៀតជាមនុស្សប្រុសប៉ុន្តែអារម្មណ៍ពីខាងក្នុងបូកផ្សំជាមួយមនោសញ្ចេតនាដែលក្មេងប្រុសនោះមានបានសបញ្ជាក់ថាគេមិនមែនជាមនុស្សប្រុសឡើយ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត ការស្រឡាញ់គ្នាបែបជា Transgender ក៏មិនបាច់ទាល់តែមានការកែភេទកំណើតទើបអាចស្រឡាញ់គ្នាបានទេវាអាស្រ័យទៅលើការសាកសួរពីដៃគូដែលនៅជាមួយគ្នា បើគាត់ជាមនុស្សស្រី គាត់នឹងមានអារម្មណ៍ថាគ្រប់ពេលដែលនៅជាមួយគ្នាគាត់មិនដែលគិតឬមានអារម្មណ៍ថាដៃគូរបស់គាត់ម្នាក់ទៀតគឺជាស្រីឡើយ។

ចំណែកឯ «I» មកពីពាក្យថា «Intersex» កើតមានឡើងទៅលើបុគ្គលតែម្នាក់ដែលកើតមកមានប្រដាប់ភេទពីរ ស្រីផងនិងប្រុសផង វាជាករណីដ៏កម្រជួបប្រទះក្នុងសង្គមខ្មែរក៏ដូចជានៅលើពិភពលោកទាំងមូល និង «Q» គឺ «Questioning» ជាក្រុមមនុស្សមួយក្រុមដែលមិនទាន់ច្បាស់នឹងខ្លួនឯងហើយក៏កំពុងតែស្វែងយល់ថាតើខ្លួនជាភេទអ្វីឲ្យប្រាកដ ស្រឡាញ់ស្រីឬប្រុស។

បើតាមសម្ដីរបស់គឹមហេងដែលជាអ្នកប្តូយេនឌ័រពីស្រីមកប្រុសមួយរូបនិងជាសកម្មជនការពារសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាផងនោះបានបញ្ជាក់ថា យើងមិនអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណភេទរបស់បុគ្គលណាម្នាក់តាមរយ:កាយវិការនិងការតុបតែងខ្លួនពីខាងក្រៅបានឡើយ លុះត្រាតែបុគ្គលម្នាក់នោះស្ម័គ្រចិត្តបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណរបស់គេ ព្រោះការស្លៀកពាក់ក៏ដូចជាការរៀបចំខ្លួនពីខាងក្រៅវាគ្រាន់តែជាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់បុគ្គលតែប៉ុណ្ណោះ។

ចំពោះទិន្នន័យរបស់អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា គឹមហេង បានបញ្ជាក់ថា នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនៅមិនទាន់មានទិន្នន័យបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីចំនួនអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដូចនៅតាមបណ្ដាប្រទេសធំៗមួយចំនួននៅឡើយទេ។

«នៅកម្ពុជាបើតាមខ្ញុំធ្វើការស្រាវជ្រាវកន្លងមកគឺមិនទាន់មានទិន្នន័យបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេព្រោះសង្គមយើងនៅមិនទាន់បើកចំហរ ប៉ុន្តែគេមានជាសហគមន៍ដែលធ្វើការជាមួយក្រុម LGBT វិញ»។ នេះជាអ្វីដែល គឹមហេង បានប្រាប់មកកាន់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។

ប្រាកដណាស់ដោយសារសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្ននៅមិនទាន់មានការយល់ដឹងនិងទទួលស្គាល់ទូលំទូលាយចំពោះអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាបែបនេះហើយទើបធ្វើឲ្យមានការពិបាកក្នុងការកំណត់ចំនួនជាក់លាក់ណាមួយសម្រាប់អ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។

មូលហេតុចម្បងមួយទៀតគឺដោយសារពួកគាត់មួយចំនួននៅមិនទាន់មានភាពក្លាហានក្នុងការបង្ហាញឲ្យសង្គមខាងក្រៅបានដឹង ជាក់ស្ដែងដូចគឹមហេងផ្ទាល់ គាត់ក៏ទើបតែហ៊ានបង្ហាញជាសាធារណ:អំពីខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ក្នុងរយ:ពេល២ ឆ្នាំចុងក្រោយនេះតែប៉ុណ្ណោះដោយពីមុនមកមិនមាននណារម្នា្កក់ដឹងថាគាត់ជា LGBT ឡើយ។

បើតាមអ្វីដែលគឹមហេងបានប្រាប់ ថ្វីត្បិតតែយើងមិនមានទិន្នន័យបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ប៉ុន្តែមានអង្គការ និងសហគមន៍មួយចំនួនដូចជា RoCK Community (Rainbow Community Kampuchea), Loveisdiversity និងផ្សេងៗទៀតដែលធ្វើការទៅលើ LGBT ដែលអាចឱ្យអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាចូលជាសមាជិកធ្វើការជាមួយគ្នា។ ទោះយ៉ាងណា គឹមហេង បញ្ជាក់ថា ទិន្នន័យនោះនៅតែមិនទាន់ច្បាស់ដដែល ព្រោះនៅមានអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាចំនួនធំទៀតដែលពួកគាត់មិនទាន់បង្ហាញខ្លួន ជាពិសេសគឺអ្នកដែលនៅក្នុងក្រុម Bisexual ដែលពួកគាត់កំពុងតែមិនច្បាស់ និងកំពុងព្យាយាមយល់ពីខ្លួនឯងថាតើគាត់ស្រឡាញ់ប្រុស ឬស្រី។

បើក្រឡេកមកមើលជីវិតពិតរបស់ គឹមហេង វិញ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ ដែលពេលនោះគាត់រៀននៅថ្នាក់ទី៤ គាត់ចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនឯងប្លែកខុសពីក្មេងៗដទៃទៀតដែលរៀនថ្នាក់ជាមួយគ្នា គាត់ចូលចិត្តលេងតែជាមួយមិត្តភក្ដិស្រីៗតែប៉ុណ្ណោះចំពោះក្មេងប្រុសចូលចិត្ដដែរប៉ុន្តែជាលក្ខណ:បែបមិត្តភក្ដិមិនមានមនោសញ្ចេតនាអ្វីដូចពេលនៅជាមួយមិត្តស្រីៗនោះទេ។

បែបនេះហើយទើបធ្វើឲ្យ គឹមហេង ចាប់ផ្ដើមសម្គាល់ខ្លួនឯងថាខ្លួនខុសពីអ្នកដទៃដែលពួកគេចូលចិត្តលេងក៏ដូចជាមានមនោសញ្ចេតនាចំពោះអ្នកដែលមានភេទផ្ទុយគ្នា ប៉ុន្តែចំពោះគឹមហេងផ្ទាល់ មនោសញ្ចនា និងអារម្មណ៍របស់គាត់មានតែចំពោះក្មេងស្រីៗដូចគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ។

រហូតមកដល់វិទ្យាល័យថ្វីត្បិតតែមានមិត្តភក្តិពីរបីនាក់ដែលដើរជាមួយគេបានបង្ហាញប្រាប់ថាគេជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាក៏ដោយក៏គឹមហេងនៅមិនទាន់ប្រាកដជាមួយខ្លួនឯងហើយក៏មិនមានអ្នកណាដឹងថាគាត់ក៏ជាមនុស្សម្នាក់ដែលចូលចិត្តភេទដូចគ្នានោះដែរ។ ដោយសារខ្លួននៅក្មេងមិនទាន់យល់ដឹងជ្រៅជ្រះបូកផ្សំនឹងការឃើញនូវរូបភាពដ៏គួរឲ្យអាណិតសោកសៅរបស់ក្មេងៗមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងភូមិដែលពួកគេព្យាយាមបង្ហាញប្រាប់ដល់គ្រួសាររបស់គេថាគេជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដោយរំពឹងថានឹងទទួលបានការគាំទ្រពីពួកគាត់ ផ្ទុយទៅវិញពួកគេត្រូវទទួលរងនៅការរិះគុន វាយដំច្រំធាក់ ជេរប្រមាថគ្រប់បែបយ៉ាងពីសំណាក់ឪពុកម្ដាយ និងអ្នកភូមិផងរបងជាមួយទៅវិញ។ រូបភាពទាំងនេះហើយដែលធ្វើឲ្យគឹមហេងពិបាកក្នុងការស្វែងរកខ្លួនឯងព្រោះគាត់ខ្លាច ខ្លាចថាគាត់និងមានថ្ងៃដូចជាក្មេងៗទាំងនោះ។

គាត់បាននិយាយថា៖ «ពេលនោះមានប្រតិកម្មខ្លាំងណាស់ចំពោះក្មេងៗទាំងនោះរហូតដល់ថ្នាក់ប៉ាម៉ាក់ប្រើអំពើហិង្សាវាយដំនៅមុខគេមុខឯងហើយបងក៏ចេះតែមានអារម្មណ៍ថាខ្លាចខ្លួនបងបែបហ្នឹងដែរចឹងហើយបានបងព្យាយាមលាក់រហូតមកចឹងទៅ»។

មកដល់មហាវិទ្យាល័យក៏មានអ្នកផ្សេងទៀតដែលគេព្យាយាមបង្ហាញអប្បកិរិយាថាគេជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាដូចគឹមហេងអីចឹងដែរ ពេលនោះគាត់ក៏ចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍ថាគាត់មិនមែនជាមនុស្សដែលខុសគេ មួយពិភពលោកមានតែឯងដូចដែលគាត់ធ្លាប់គិតកាលនៅពីក្មេងទៀតហើយ ប៉ុន្តែពេលនោះគឹមហេងក៏នៅមិនទាន់ក្លាហានបង្ហាញជាសាធារណៈនៅឡើយទេ បានត្រឹមប្រាប់ដល់មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធិបំផុតពីរបីនាក់តែប៉ុណ្ណោះថាគាត់ជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាព្រោះគាត់មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការទទួលយកនូវការរើសអើងពីសង្គម។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរើសអើសក៏នៅតែកើតមាននៅពេលបងស្រីចេញធ្វីការបានមួយឆ្នាំពីរឆ្នាំដំបូង។

គឹមហេងបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកធ្លាប់ធ្វើការជាមួយគ្នាមួយចំនួនតូចគេរើសអើងបងព្រោះគេឃើញបងស្លៀកពាក់ដូចមនុស្សប្រុសដោយបោះពាក្យសម្ដីសួរបងថាថ្ងៃមុខទៅការជាមួយស្រី ឬប្រុសអីចឹងទៅប៉ុន្តែពេលនោះបងក៏នៅមិនទាន់បង្ហាញឲ្យគេដឹងដែររហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២០ ទើបបងហ៊ានបង្ហាញប្រាប់ជាសាធារណៈថាបងជាអ្នកដែលស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា»។

អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ទៀតនោះ គឹមហេង បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមិនមែនជារឿងដែលខុសពីច្បាប់ធម្មជាតិនោះទេហើយលើលោកនេះក៏គ្មានច្បាប់ធម្មជាតិអ្វីនោះដែរវាជារឿងមួយដែលមនុស្សធ្វើការកំណត់ដោយខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ បើអ្នកគិតថាមានច្បាប់ធម្មជាតិមែននោះដូចនេះមានន័យថាធម្មជាតិរបស់អ្នកកំណត់មកឲ្យអ្នកស្រឡាញ់ និងមានមនោសញ្ចេតនាចំពោះអ្នកដែលមានភេទផ្ទុយគ្នាប៉ុន្តែចំពោះអ្នកដែលមានចិត្តស្រឡាញ់ទៅលើភេទដូចគ្នានេះក៏ជាធម្មជាតិរបស់ពួកគាត់ដែលបានកំណត់មក។

ឈួគឹមហេងបាននិយាយថា៖ «ច្បាប់ធម្មជាតិជាអី? អ្នកណាជាអ្នកបង្កើតនិងបង្កើតឡើងតាំងពីពេលណា? វាគ្រាន់តែជាការយល់ឃើញរបស់មនុស្សហើយកំណត់មកតគ្នាតែប៉ុណ្ណឹងឯង។ តាមពិតទៅបើតាមការស្រាវជ្រាវ ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមិនមែនទើបតែមានទេ វាមានយូរណាស់មកហើយតាំងពីបុរាណកាលមកគ្រាន់តែមនុស្សមិនហ៊ានបង្ហាញតែប៉ុណ្ណោះ»៕

Voxpop: ទស្សនៈប្រជាពលរដ្ឋលើការផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំ២០២២

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) — Mon, 03 Oct 2022 09:44:51 +0000

នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសផ្អាកការប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដោយលើកមូលហេតុថា ដោយសារការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩មិនទាន់បិទបញ្ចប់ទាំងស្រុង ហើយកម្ពុជាត្រូវធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងដំណាលគ្នានឹងថ្ងៃបុណ្យអុំទូក។

ការប្រកាសផ្អាកការប្រារព្ធព្រះរាជពិធីបុណ្យអំទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ និងបណ្តែតប្រទីបនេះ ធ្វើឡើងតែនៅរាជធានីភំ្នពេញប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់នៅតាមបណ្តាខេត្តនានាទូទាំងប្រទេស គឺអាចប្រព្រឹត្តទៅបានតាមការរៀបចំរបស់ថ្នាក់ខេត្ត ដើម្បីបង្កភាពសប្បាយរីករាយជូនប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាបង្កើនបរិយាកាសទេសចរណ៍ និងផ្តល់ឱកាសក្នុងការរកប្រាក់ចំណូលជូនប្រជាពលរដ្ឋ ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន៦រូប ដែលរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ អំពីការយល់ឃើញរបស់ពួកគាត់ចំពោះការផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអំទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ និងបណ្តែតប្រទីបនៅរាជធានីភំ្នពេញក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ។

អ្នកស្រី សីង អាយុ ៣៥ឆ្នាំ ជាស្រ្តីមេផ្ទះ ដែលកំពុងដើរកម្សាន្តតាមមាត់ទន្លេ បានលើកឡើងថា អ្នកស្រីចង់ឱ្យមានការប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូក ប្រសិនបើគ្មានបញ្ហាអ្វីមួយ ដើម្បីកុំឱ្យបាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ។

អ្នកស្រី សីង

អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «បើតាមចិត្តផ្ទាល់ ឥលូវនេះទឹកក៏ឡើងរាងខ្លាំង រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសផ្អាកការអុំទូក អ៊ីចឹងអត់ទាន់ថាអីដែរ ព្រោះមិនសូវដឹងច្បាស់ តែប្រហែលជារដ្ឋាភិបាលអាចទុកលុយដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋ ដែលខ្វះខាត ឬ ថាទឹកជន់នៅតាមខេត្តផ្សេងៗ បានលុយហ្នឹងជួយអ្នកដែលអត់»។

អ្នកស្រីបន្ថែមទៀតថា៖ «តែបើគ្មានបញ្ហាទឹកជំនន់នៅស្រុកខ្មែរទេ បើអាចបន្តការប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ ដើម្បីកុំឱ្យបាត់អត្តសញ្ញាណជាតិរាល់ឆ្នាំ»។

យុវជន មីង ហេង

យុវជន មីង ហេង អាយុ ១៨ឆ្នាំ ជានិស្សិត និងធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនមួយ យល់ថា ខ្លួនព្រួយបារម្ភខ្លាចបាត់បង់វប្បធម៌ជាតិ ប៉ុន្តែក៏ពេញចិត្តនឹងការសម្រេចចិត្តឱ្យមានការប្រារព្ធពិធីបុណ្យនៅតាមខេត្តដដែល។

យុវជនរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ហ្នឹងជាកម្មវិធីរបស់ជាតិប្រារព្ធតាំងពីដើមមក នៅសុខៗផ្អាកអីចឹង អាចថាបំបាត់វប្បធម៌របស់យើង ហើយនៅតាមខេត្តប្រារព្ធធម្មតា ប្រហែលជាគាត់រក្សាសុវត្ថិភាពឱ្យយើង»។

អ្នកស្រី ឃុល ស្រី

អ្នកស្រី ឃុល ស្រី អាយុ៦០ឆ្នាំ រស់នៅ ភ្នំពេញ ជាអាជីវករលក់ម្ជូរនៅសួនមាត់ទន្លេបានយល់ស្របទៅនឹងការផ្អាកពិធីបុណ្យអុំទូក ដោយអ្នកស្រីគិតថាជាការសម្រេចចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលការពារពីភាពរញ៉េរះញ៉ៃមុនពេលប្រជុំអាស៊ាន។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «សម្តេចផ្អាកបុណ្យអុំទូក យើងមានតែស្របទៅតាមគំនិតរបស់លោក ព្រោះក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ៣ថ្ងៃ ណាមួយកុំឱ្យលក់ដូររញ៉េរញ៉ៃប៉ះពាល់ការប្រជុំអាស៊ាននាពេលខាងមុខ និងសមត្ថកិច្ចពិបាកធ្វើការ។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា៖ «អត់អុំទូកចឹងលក់ស្រួលជាងអុំទូក ថ្ងៃអុំទូកមនុស្សច្រើនពិបាកលក់ ភ្ញៀវមើលមិនឃើញ គេរវល់មើលអ្នកអុំទូក ហើយក៏សប្បាយចិត្តម្យ៉ាង បាននៅផ្ទះធ្វើកិច្ចការផ្ទះ»។

យុវតី យឿន សុវណ្ណសីងហារីហ្សា អាយុ១៦ឆ្នាំ ជាសិស្សនៅវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ និយាយថា ខ្លួនមានទម្លាប់ជួយគ្រួសារលក់ភេសជ្ជៈនៅពេលទំនេរពីការសិក្សា។ យុវតីរូបនេះបារម្ភ ពីអាជីវកម្មរបស់គ្រួសារ ប៉ុន្តែក៏បង្ហាញការសប្បាយចិត្ត ព្រោះអាចមានពេលជាមួយគ្រួសារច្រើននៅពេលផ្អាកការប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ។

យុវតីរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ម៉ាក់ប្រហែលអត់បើកតូប ព្រោះអត់សូវមានអ្នកទិញ លក់តែបន្តិចក៏បិទតូបវិញ តែក៏ល្អដែលម៉ាក់មានពេលជុំគ្រួសារ ហើយឥលូវកូវីដក៏នៅតែមានអាចប៉ះពាល់ខ្លះដែរ ព្រោះប្រជាជនមកពីខេត្តផ្សេងៗមិនសូវលាងដៃជាមួយអាកុល និងពាក់ម៉ាស់»។

យុវជន និន ម៉ាណែត

យុវជន និន ម៉ាណែត អាយុ ២១ឆ្នាំ ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមបឹងកេងកង បានសម្តែងការពេញចិត្ត និងលើកឡើងថា នេះគឺជារឿងល្អ។

យុវជនរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «វាជារឿងល្អ ព្រោះនៅក្នុងបរិបទកូវីដយើងត្រូវការពារទុកមុន ខ្លាចមានការឆ្លង ហើយយើងក៏អត់ដឹងដែរថានឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើងនោះទេ ហើយណាមួយកូវីដនៅតែមានយើងត្រូវតែការពារខ្លួន»។

យុវតី ពេជ្រ ស្រីលក្ខណ៍

យុវតី ពេជ្រ ស្រីលក្ខណ៍ អាយុ១៧ឆ្នាំ ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២ នៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមបឹងកេងកង ក៏បានយល់ស្របទៅនឹងការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ។

យុវតីរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «វាជារឿងមួយដ៏ល្អសម្រាប់ប្រទេសយើងដែរ មួយទៀតឥឡូវនេះមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងដូចជាទឹកជំនន់ វាអាចបង្កបញ្ហាដល់ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ព្រះរាជពិធីបុណ្យអំទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ និងបណ្តែតប្រទីប ជាព្រះរាជពិធីប្រពៃណីមួយរបស់ខ្មែរដែលតែងតែប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅក្នុងអំឡុងខែវិច្ឆិកា។ តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ព្រះរាជពិធីនេះត្រូវបានផ្អាកជាអន្លើដោយយោងទៅតាមស្ថានភាពលំបាកដែលបណ្តាលមកពីការឆ្លងរីករាលដាលខ្លាំងនៃជំងឺកូវីដ១៩ និងទឹកជំនន់៕

ប៉ូញ សោភ័ណ (Pogn Sophorn) – Newsroom Cambodia

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

សង្គម​ស៊ីវិល​​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​​​ឱ្យ​ដោះ​លែង​ កញ្ញា​ ឈឹម​ ស៊ីថរ​ ​ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ

ការ​មិន​ផ្ដល់​ឱកាស​ កត្តា​គ្រួសារ​ និង​ការ​បើក​លំហ​​ ជា​ឧបសគ្គ​របស់​យុវជន​ក្នុង​សង្គម​ និង​នយោបាយ​​

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

បេឡា​ជាតិ​អតីត​យុទ្ធ​ជន​​ ប្រកាស​បើក​ប្រាក់​សន្តិ​សុខ​សង្គម​លើក​ទី​១​​ ប្រ​ចាំ​ខែ​ធ្នូ​​ ឆ្នាំ​២០២២​

សង្គម​​​ស៊ីវិល​លើកឡើង​ថា​ការចូលរួម​របស់​យុវជន​ក្នុង​ការប្រយុទ្ធប្រឆាំង​ពុករលួយ​នៅ​​មាន​កម្រិត​

គុនល្បុក្កតោ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូ

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាល​មួយចំនួន​​យល់ថា​ការអប់រំ​​នៅ​​សាលាឯកជន​មានគុណ​ភាព​ល្អ​ជាង​​សាលារដ្ឋ

Q&A៖ គម្រោងអាជីវកម្ម ​«សត្វ២១» របស់យុវជនមួយក្រុមនឹងផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់អតិថិជន​ដែល​មាន​សត្វចិញ្ចឹម

មន្ត្រី​និយាយ​ថា ការ​ចាប់​ខ្លួន​ទាំង​អស់​មិន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការងារ​សារព័ត៌មាន​ទេ

តុល ឈួរគឹមហេង និយាយពីជីវិតជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និងការរើសអើងជាបន្តបន្ទាប់

Voxpop: ទស្សនៈប្រជាពលរដ្ឋលើការផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំ​​២០២២

សង្គមស៊ីវិលធ្វើយុទ្ធនាការឱ្យដោះលែង កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ដោយឥតលក្ខខណ្ឌ

ការមិនផ្ដល់ឱកាស កត្តាគ្រួសារ និងការបើកលំហ ជាឧបសគ្គរបស់យុវជនក្នុងសង្គម និងនយោបាយ

បេឡាជាតិអតីតយុទ្ធជន ប្រកាសបើកប្រាក់សន្តិសុខសង្គមលើកទី១ ប្រចាំខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២

សង្គមស៊ីវិលលើកឡើងថាការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងពុករលួយនៅមានកម្រិត

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនយល់ថាការអប់រំនៅសាលាឯកជនមានគុណភាពល្អជាងសាលារដ្ឋ

Q&A៖ គម្រោងអាជីវកម្ម «សត្វ២១» របស់យុវជនមួយក្រុមនឹងផ្ដល់ប្រយោជន៍ដល់អតិថិជនដែលមានសត្វចិញ្ចឹម

មន្ត្រីនិយាយថា ការចាប់ខ្លួនទាំងអស់មិនពាក់ព័ន្ធនឹងការងារសារព័ត៌មានទេ

Voxpop: ទស្សនៈប្រជាពលរដ្ឋលើការផ្អាកព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកឆ្នាំ២០២២