សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) – Newsroom Cambodia

ការកែច្នៃប្លាស្ទិកចេញជាម៉ាស៊ូតផ្តល់ផលចំណេញដល់បរិស្ថានច្រើនជាងផលចំណេញសេដ្ឋកិច្ច

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Mon, 05 Oct 2020 08:47:17 +0000

ប្លាស្ទិក ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាមានសារធាតុពុលច្រើនដែលបណ្តាលឲ្យប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងសុខភាពមនុស្សសត្វខ្លាំង។ ការកែច្នៃប្លាស្ទិកធ្វើជាម៉ាស៊ូត កំពុងត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈអង្គការបណ្តុះបណ្តាលថ្នាក់មូលដ្ឋាន ហៅកាត់ថា OBT ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងស្រុកត្បូងឃុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។

លោក ឃុន ស៊ីវ ជំនួយការប្រធានអង្គការ OBT និងជាអ្នកកាន់គម្រោងនេះ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការកែច្នៃប្លាស្ទិច ទៅជាម៉ាស៊ូតគឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយបរិមាណសំរាមប្លាស្ទិក និង អប់រំប្រជាពលរដ្ឋឱ្យយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់ប្លាស្ទិក។

«គោលដៅសំខាន់របស់ខ្ញុំទី១ គឺអប់រំប្រជាពលរដ្ឋឱ្យគាត់យល់ពីផលប៉ះពាល់ប្លាស្ទិក និងប្រាប់គាត់ឱ្យចេះកាត់បន្ថយ និងប្រើប្រាស់របស់ជំនួសបាន ហើយនៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋគាត់អាចយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់ គាត់ចេះប្រើប្រាស់ ចេះរៀបចំ ចេះទុកដាក់ក្នុងគ្រួសារ ក្នុងសហគមន៍របស់គាត់ហើយ អីចឹងវាអាចកាត់បន្ថយតាមហ្នឹងដែរ»។

ក្រៅពីការអប់រំដល់សហគមន៍ក្នុងភូមិជីរោទិ៍ក្រោមទី២ ឃុំជីរោទិ៍ទី១ ស្រុកត្បូងឃុំ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ លោក ឃុន ស៊ីវ បន្ថែមថា ដោយសារសំរាមប្លាស្ទិកមានចំនួនច្រើនខ្លាំង ទើបជំរុញឱ្យលោកសិក្សាស្រាវជ្រាវកែច្នៃសម្បកប្លាស្ទិកទាំងនោះទៅជាប្រេងម៉ាស៊ូត ប៉ុន្តែលោកថា ការកែច្នៃជាប្រេងម៉ាស៊ូតនេះ មិនទទួលបានផលចំណេញអ្វីក្រៅតែពីជួយការពារបរិស្ថានប៉ុណ្ណោះ។

«គោលដៅទី២ ខ្ញុំមើលឃើញថា ប្លាស្ទិកទាំងអស់ហ្នឹងមិនដឹងជាយកទៅណា គឺមានតែកែច្នៃវា ហើយការកែច្នៃរាល់ថ្ងៃនេះ វាអត់មានផលចំណេញបែបសេដ្ឋកិច្ចទេ ប៉ុន្តែមានតែផលចំណេញខាងបរិស្ថាន»។

លោកបន្ថែមថា លោកយកប្លាស្ទិចប្រភេទដែលល្អសម្រាប់ចម្រាញ់ជាម៉ាស៊ូត និងយកប្រភេទមិនល្អកែច្នៃជាឥដ្ឋបរិស្ថាន។

«គោលដៅទី៣ ខ្ញុំនឹងបន្តធ្វើប្រេងដដែល គ្រាន់តែយកប្លាស្ទិកប្រភេទលេខ២ និងលេខ៥ ព្រោះវាងាយស្រួលក្នុងការយកទៅចម្រាញ់ ហើយប្រភេទផ្សេងអាចច្នៃបាន តែពិបាកក្នុងការញែកអាស៊ីតចេញពីគ្នា ប៉ុន្តែប្លាស្ទិកដែលនៅសល់ដូចជាថង់ និងប្រភេទលេខ១ លេខ៣ លេខ៤ លេខ៦ លេខ៧ ខ្ញុំនឹងច្នៃឱ្យទៅជាឥដ្ឋបរិស្ថាន»។

បើតាម លោក ឃុន ស៊ីវ ប្លាស្ទិកសព្វថ្ងៃនេះមានច្រើនប្រភេទ ប៉ុន្តែមានប្លាស្ទិក៧ ប្រភេទដែលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានខ្លាំងជាងគេ ហើយក្នុងចំណោមនោះមានតែ ២ប្រភេទទេ ដែលជាប្រភេទប្លាស្ទិកល្អជាងគេ និងងាយស្រួលក្នុងការកែច្នៃធ្វើជាប្រេងម៉ាស៊ូត ភាគច្រើននៃប្លាស្ទិកទាំងអស់នោះគេសម្គាល់ទៅលើលេខ និងអក្សរកាត់តាមសំបកដប។

លោក ឃុន ស៊ីវ បានរៀបរាប់ថា ស្ថិតក្នុងការស្រាវជ្រាវរយៈពេលជិតមួយឆ្នាំ លោកឆ្លងកាត់វិធីសាស្ត្រ៣ដំណាក់កាលក្នុងការកែច្នៃប្លាស្ទិកបានជាប្រេងម៉ាស៊ូត ទី១ បំបែកធាតុ ទី២ ការចម្រោះ និងទី៣បន្សុទ្ធ ដើម្បីឱ្យប្រេងថ្លា ហើយយកទៅលាយជាមួយប្រេងឆាចាស់ៗ៣០ភាគរយ ជាមួយម៉ាស៊ូត៧០ភាគរយ ទើបកាត់បន្ថយជាតិពុលបានខ្លះ និងអាចប្រើប្រាស់បាន។

លោក ស៊ីវ បន្ថែមថា ជាទូទៅលោកបានចំណាយប្លាស្ទិចអស់៧៥៥ក្រាម ឬសើ្មនឹង៥០% ដើម្បីផលិតបានប្រេង ១លីត្រ បើសិនជាម៉ាស៊ីននោះល្អ មិនលិច ឬជ្រាប។

«បើសិនជាម៉ាស៊ីនល្អ អត់មានលិចជ្រាបទេ គឺប្រេង១លីត្រ ត្រូវការប្លាស្ទិកប្រហែលជា ៧៥៥ក្រាម ទើបផលិតបាន ប៉ុន្តែរាល់ថ្ងៃនេះម៉ាស៊ីនយើងអត់សូវល្អបានតែ៤០ ទៅ៤៥%នៃប្រេង១លីត្រប៉ុណ្ណោះ» ។

បើតាមការបកស្រាយរបស់ លោក ឃុន ស៊ីវ ការរំលាយប្លាស្ទិកដោយប្រើកំដៅក្នុងឡ ដោយគ្មានវត្តមានអុកស៊ីហ្សែន មានផលប៉ះពាល់តិចតួចជាងការដុតសំរាមនៅវាលលំហរ ហើយអាចជួយកាត់បន្ថយបាន៨០% តាមរយៈការកែច្នៃនេះ។

«ប្រេងឥន្ទនៈណាក៏មានជាតិពុលដែរ គ្រាន់តែមានតិចហើយនិងច្រើន បើមិនកែច្នៃទេ សំរាមប្លាស្ទិកទាំងអស់នោះនឹងបង្កជាផលប៉ះពាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ កាលណាបើយើងដុតប្លាស្ទិក១ គីឡូ វាបញ្ចេញ Co2 ៣គីឡូ ហើយកាលណាដែលយកមកកែច្នៃ គឺវាជួយកាត់បន្ថយបាន ៨០% បើធៀបនឹងសំរាម១០០%»។

បើទោះបីជាការផលិតប្រេងម៉ាស៊ូតចម្រាញ់ចេញពីប្លាស្ទិករបស់អង្គការ OBT ជាផលិតផលថ្មីនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែលោក ស៊ីវ លើកឡើងថា ដំណើរការនៃការចម្រាញ់ប្រេងម៉ាស៊ូតនេះស្ថិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូច និងមិនទាន់មានទីផ្សារទូលំទូលាយនៅឡើយ។ លោកថា លោកក៏កំពុងសរសេរគម្រោងនេះដាក់ទៅប្រកួតប្រជែងនៅប្រទេសបារាំង ដើម្បីឲ្យមានការជួយពីអង្គការបារាំង ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ឧបករណ៍ស្តង់ដារមួយចំនួន ដើម្បីចម្រាញ់ប្រេងពីប្លាស្ទិចបានល្អ។

លោក នេត្រ ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន ប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាមថាការយកប្លាស្ទិកមកកែច្នៃជាប្រេងឥន្ធនៈនេះ នៅលើសកលលោកគេធ្វើអស់ហើយ ប៉ុន្តែលោកថា ប្រសិនបើកម្ពុជាអាចចម្រាញ់ចេញប្រេងដែលល្អហើយអាចប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការបាន និងអាចជួយដល់បរិស្ថានបានច្រើន នោះលោកនឹងលើកទឹកចិត្ត និងជំរុញបន្ថែម ។

លោកថា៖ «ការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការដែលយកប្លាស្ទិកមកធ្វើប្រេងឥន្ធនៈនេះ បើសិនជាការចម្រាញ់ទៅបានល្អ ហើយមានការប្រើប្រាស់ទៅបានស្រួល វាជាការល្អ នោះយើងក៏លើកទឹកចិត្តដែរ»។

បើតាមលោក នេត្រ ភក្រ្តា ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនកែច្នៃសំណល់សំរាមនៅកម្ពុជាមានតិចតួចនៅឡើយ ហើយសំរាមកែច្នៃមានតែ១០%ប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនទាន់ឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើនបរិមាណសំរាមបច្ចុប្បន្ន ហើយភាគច្រើននៃសំណល់៨០% ត្រូវចាក់នៅទីលានចាក់សំរាម ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលក៏មិនបានហាមឃាត់ក្រុមហ៊ុនឯកជន មកវិនិយោគលើការកែច្នៃកាកសំណល់នេះនៅកម្ពុជាដែរ ។

លោកថា៖ «បច្ចុប្បន្ននេះការកែច្នៃសំណល់សំរាមនៅកម្ពុជារបស់យើង នៅមិនទាន់មានលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំនៅឡើយទេ ដោយសារតែមិនទាន់មានការចូលរួមច្រើន ក្នុងការវិនិយោគ យើងមានសហគ្រាសធុនតូចមួយចំនួន ដែលបានធ្វើការកែច្នៃសំណល់សំរាម ប៉ុន្តែរាជរដ្ឋាភិបាលយើងបានលើកទឹកចិត្តបន្ថែមឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ឬសហគ្រាស ចូលរួមក្នុងការវិនិយោគលើការកែច្នៃកាកសំណល់សំរាមនេះឱ្យបានច្រើន តាមតែអាចធ្វើទៅបាន» ។

កញ្ញា អាត សុធាវី ជាស្ថាបនិក Think Plastic ប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាមថា ប្លាស្ទិកមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សម្រស់ទីក្រុង និងបរិស្ថានតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែប្លាស្ទិកអាចបំផ្លាញដល់សុខភាពអ្នកនៅជុំវិញខ្លួន ទទួលរងដោយសារការមិនស្វែងយល់ឱ្យច្បាស់របស់អ្នកប្រើប្រាស់។

«ប្លាស្ទិកដែលយើងប្រើតែម្តងបោះចោល ដូចជាការវេចខ្ចប់ចំណីអាហារក្តៅដែលវាអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ហើយការប្រើប្រាស់ដោយមិនមានការទុកដាក់ត្រឹមត្រូវ ដូចជាបោះចោលតាមដងទន្លេ តាមដងផ្លូវ ដែលធ្វើឱ្យខូចសោភ័ណភាពទីក្រុង ព្រោះអីបើគេបោះចោលច្រើន ប្លាស្ទិកវាមិនរលាយទៅណាទេ ហើយបើកប់ក្នុងដីវាប៉ះពាល់ដល់គុណភាពដី បើបោះចោលក្នុងទឹកខូចគុណភាពទឹក ហើយសារធាតុដែលស្អុយរលួយនៅក្នុងសំរាមហ្នឹងវាមានក្លិនមិនល្អ ហើយអ្នកដែលនៅជុំវិញហ្នឹងហើយជាអ្នករងគ្រោះ»។

កញ្ញា សុធាវី សង្កេតឃើញថា ដោយសារតែប្លាស្ទិកមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលវេចខ្ចប់ ទើបប្រជាជននាំគ្នាប្រើតាមគ្នា ប៉ុន្តែអ្វីដែលប្រជាជនយើងត្រូវការ គឺចំណេះដឹងពីផលប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់របស់ប្លាស្ទិក ទាល់តែពួកគាត់យល់ដឹងពីផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានទាំងអស់ហ្នឹងសិនទើបអាចចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថកាត់បន្ថយប្លាស្ទិកបាន ។

«ថាទៅម្នាក់ៗហាក់បីដូចជាដឹងពីផលប្រយោជន៍របស់វាដែលប្រើទៅស្រួល មើលទៅវាស្អាត វាអនាម័យ ប៉ុន្តែគាត់អត់សូវបានស្វែងយល់ច្រើនទាក់ទងទៅនឹងគុណវិបត្តិទេ ពីព្រោះអ្វីដែលយើងសង្កេតឃើញពេលខ្លះអត់ចាំបាច់ក៏គាត់ប្រើដែរ ពីព្រោះប្លាស្ទិកថោកពេក ដូចជាទិញទឹកសុទ្ធ១ដបក៏ត្រូវដាក់ស្បោងឱ្យគេមួយ និងដាក់បំពង់បឺតឱ្យគេមួយដែរ ចឹងហើយអាហ្នឹងវាគឺជាទម្លាប់ ខ្ញុំគិតការប្រើបែបហ្នឹងវាគឺជាការខ្ជះខ្ជាយ»។

បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងបរិស្ថាន ក្នុងមួយថ្ងៃ នៅកម្ពុជាមានសំរាមជាងមួយម៉ឺនតោន ក្នុងនោះសំណល់ប្លាស្ទិកមានប្រមាណជា២០ភាគរយ។ ចំណែកនៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងមួយថ្ងៃមានសំរាមជិត៣ពាន់តោន ដោយជិត២០ភាគរយជាសំណល់ប្លាស្ទិក៕

ពលរដ្ឋរស់នៅជិតរបងវត្តទួលសង្កែ ត្អូញត្អែរពីក្លិនស្អុយដោយសារគំនរសំរាម

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Mon, 21 Sep 2020 02:40:20 +0000

(ភ្នំពេញ)៖ ក្លិនស្អុយចេញពីគំនរសំរាមមានទាំងពោះវៀនជ្រូក រោមមាន់ សំណល់ប្លាស្ទិច និងកាកសំណល់ស្អុយរលួយនៅគំនរសំរាមមួយកន្លែងជាប់របងវត្តទួលសង្កែ ក្នុងភូមិទួលសង្កែ សង្កាត់ទួលសង្កែទី១ រាជធានីភ្នំពេញ បណ្តាលឲ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅទីនោះ ត្អូញត្អែរពីផលប៉ះពាល់សុខភាព និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ។

មិនត្រឹមតែគំនរសំរាមដែលភាយក្លិនស្អុយនោះទេ ប៉ុន្តែទឹកខ្មៅកខ្វក់ដែលចេញពីសំរាម បានហៀរសើមពេញផ្លូវ និងមានសត្វរុយជាច្រើនមកទំសំរាម ដែលបង្កឱ្យកន្លែងនោះមានបរិយាកាសអាប់អួរគ្រប់ពេល។

កំពុងអង្គុយលាងពងទានៅមុខផ្ទះឈើមួយ ជិតគំនរសំរាមផ្លូវរថភ្លើង ជាប់របងវត្តទួលសង្កែ រាជធានីភ្នំពេញ កញ្ញា កឹម ណារី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មក គំនរសំរាមដែលគេយកមកដាក់នៅទីនោះកើនកាន់តែច្រើនឡើងៗ រហូតមានធុំក្លិនស្អុយ។

«ខ្ញុំរស់នៅទីនេះ២០ឆ្នាំមកហើយ ពីមុនអត់មានគំនរសំរាមនៅទីនេះទេ ទើបតែមានប្រហែលជាឆ្នាំ២០១៧មកម្ល៉េះ ដំបូងឡើយខ្ញុំស្មានតែគេយកសំរាមមកបោះចោលទីនេះមួយរយៈពេល ប៉ុន្តែយូរៗទៅក៏មានច្រើនឡើងៗ រហូតដល់ធុំក្លិនស្អុយ ហើយហៀរទឹកស្អុយតាមផ្លូវពេញហ្នឹង សូម្បីតែអង្គុយហូបបាយក៏ពិបាកដែរ»។

កញ្ញា កឹម ណារី បន្ថែមថា ជារៀងរាល់ល្ងាចកញ្ញាតែងតែអូសរទេះសាច់គោអាំង និងពងទាកូន យកទៅលក់នៅមុខវត្តទួលសង្កែ ប៉ុន្តែកញ្ញាថា ទឹកដក់នៅគំនរសំរាមនោះបានជះក្លិនស្អុយមកដល់មុខវត្ត ធ្វើឱ្យកញ្ញាពិបាកក្នុងការលក់ដូរ។

និយាយទាំងចង្អុលទៅគំនរសំរាម ដែលមានទាំងកាកសំណល់ពោះវៀនសត្វ កាកសំណល់ប្លាស្ទិច និងកាកសំណល់រលួយជាដើមផង កញ្ញាបន្ថែមថា បារម្ភពីសុខភាពក្មេងៗដែលរស់នៅម្តុំនេះ។

«គ្រាន់តែអង្គុយក្នុងផ្ទះក៏ធុំក្លិនដែរ ជាពិសេសនៅពេលភ្លៀងអីចឹងទៀតរឹតតែពិបាកដកដង្ហើម ហើយនៅម្តុំនេះមានក្មេងៗច្រើនណាស់ អីចឹងហើយវាអាចប៉ះពាល់សុខភាពរបស់ពួកគេ»។

កញ្ញា កឹម ណារី បានសំណូមពរឱ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការដកគំនរសំរាមទាំងនេះចេញ ពីព្រោះវាធ្វើឱ្យមានក្លិនអាក្រក់ប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅម្តុំនេះ ជាពិសេសផ្ទះរបស់កញ្ញាដែលនៅជិតគំនរសំរាមជាងគេ។

ស្រដៀងគ្នានេះ ស្ត្រីម្នាក់ទៀតកំពុងអង្គុយពុះធ្យូងច្រកចូលថង់ដាក់លក់នៅជាប់របងវត្តទួលសង្កែដែរ អ្នកស្រី សុខ សុផារី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា អ្នកស្រីមានអារម្មណ៍មិនល្អទេ នៅពេលនិយាយពីសំរាម ដោយសារវាប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់អ្នកស្រីដែលលក់ធ្យូងនៅទីនោះ។

«ស្អុយអាទឹកដក់នោះផង ស្អុយសំរាមផង និយាយទៅខ្ញុំពាក់ម៉ាស់យូរវាអត់កើត ចេះតែថប់ដង្ហើម ហើយធុំក្លិនស្អុយហ្នឹងទៀត ចង់ខ្យល់»។

មានសម្បុរស្រអែម ចងក្រមានៅលើក្បាល អ្នកស្រី សុខ សុផារី បន្ថែមថា អ្នកស្រីរស់នៅទីនេះតាំងពីឆ្នាំ២០០២ ពីមុនមកមិនទាន់មានគំនរសំរាមនេះទេ ហើយគំនរសំរាមនេះទើបតែគេយកមកដាក់ ដោយសារគេប្តូរមកពីផ្សារសាំហាន់។

«ខ្ញុំនៅហ្នឹងជិត២០ឆ្នាំដែរហើយ ហើយផ្ទះខ្ញុំនៅជិតគំនរសំរាមនេះដែរ ដំបូងគេសុំដាក់សិនទេ តែយូរៗទៅ ក៏គ្មានពីណាគេដោះស្រាយឱ្យ»។

អ្នកស្រី ជៀប សុខជា ចៅសង្កាត់រងទី២ នៅសង្កាត់ទួលសង្កែទី១ មានប្រសាសន៍ថា ខាងសង្កាត់ បានប្រជុំជាមួយអភិបាលរងខណ្ឌឬស្សីកែវ និងខាងស៊ីនទ្រី ពីបញ្ហាត្អូញត្អែររបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅម្តុំគំនរសំរាមនោះ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផ្ទុកសំរាម ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា អាជ្ញាធរមិនទាន់រកបានកន្លែងណាផ្សេងនៅឡើយ។

«ខែមុន ខាងខ្ញុំក៏បានប្រជុំ និងចាត់ចែងតាមហ្នឹងដែរជាមួយអភិបាលរងខណ្ឌ និងជាមួយស៊ីនទ្រី ថាប្រុងរើសំរាមចេញពីកន្លែងហ្នឹងដែរ ប៉ុន្តែវាមិនដឹងរកកន្លែងទុកសំរាមណាមួយទៀត ក្រៅពីកន្លែងហ្នឹង ហើយក៏មិនដឹងជារើចេញថ្ងៃណាដែរ»។

លោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាធានីភ្នំពេញទទួលស្គាល់ថា ការប្រមូលសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រីសព្វថ្ងៃនេះ នៅមិនទាន់ឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើនបរិមាណសំរាមនៅរាជធានីភ្នំពេញនៅឡើយ ហើយក៏កំពុងតែស្វែងរកដៃគូក្រុមហ៊ុនឯកជន៣មកបន្ថែមទៀត ដើម្បីរួមគ្នាប្រមូលសំរាម និងដឹកជញ្ជូនសំរាម។

«យើងកំពុងតែរៀបចំឱ្យមានក្រុមហ៊ុនឯកជន ២ ទៅ ៣ក្រុមហ៊ុនទៀត ដើម្បីរួមគ្នាប្រមូលសំរាម កើបសំរាម និងដឹកជញ្ជូនសំរាមហ្នឹង ដើម្បីឱ្យបានប្រសិទ្ធភាពល្អប្រសើរជាងមុន ទន្ទឹមគ្នានឹងដែរ យើងប្រើប្រាស់យន្តការចាស់ក្នុងស្ថានភាពបណ្តោះអាសន្នសិន»។

បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងបរិស្ថាន សំរាមដែលផលិតប្រមាណជាង១០,០០០ តោនក្នុងមួយថ្ងៃនៅទូទាំងប្រទេស ហើយនៅរាជធានីភ្នំពេញប្រមាណជាង៣០០០តោន មានថង់ប្លាស្ទិចជាង១០ លានថង់ ដែលបានប្រើប្រាស់ក្នុងមួយថ្ងៃ បើប្រៀបធៀបជាមួយប្រជាជនកម្ពុជា៣លាននាក់ ម្នាក់អាចប្រើថង់ប្លាស្ទិចជាមធ្យមក្នុងមួយថ្ងៃ៣ថង់ ជាចំនួនដែលច្រើន ហើយសំរាមដែលយកទៅកែច្នៃមានតែ២០%ប៉ុណ្ណោះ។

លោក សាន ដារ៉ាវីដ ប្រធានក្រុមយុជនជនសំរាម បានឱ្យដឹងថា ការប្រមូលសំរាមមានការយឺតយ៉ាវ ហើយការអនុវត្តច្បាប់ផាកពិន័យទៅលើអ្នកបោះចោលសំរាមតាមទីសាធារណៈ មិនទាន់មាននៅឡើយ។ លោកបន្តថា សំរាមនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានៅតែជាបញ្ហាចម្បង ខណៈសំរាមប្លាស្ទិចបង្កផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សុខភាព និងបរិស្ថាន ប៉ុន្តែការយល់ដឹង និងការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការទុកដាក់សំរាមនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។

«បញ្ហាសំរាមមិនមែនជារឿងតូចតាចទេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋត្រូវតែយល់ដឹងឱ្យច្រើន និងការទុកដាក់សំរាម ការបែងចែកសំរាមទៅតាមប្រភេទ សំរាមរឹង សំរាមប្លាស្ទិច និងសំរាមសរីរាង្គជាដើម»៕

ពលរដ្ឋក្នុងភូមិ១ ក្រុងព្រះសីហនុត្អូញត្អែរថា ក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយធ្វើទំនប់ទប់ទឹកស្អុយមិនឲ្យហូរបណ្តាលឱ្យលិចផ្ទះពួកគេ

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Fri, 21 Aug 2020 10:12:19 +0000

(ខេត្តព្រះសីហនុ)៖ បរិស្ថានក្រុងព្រះសីហនុបាននិងកំពុងស្តារ និងអភិវឌ្ឍន៍ឡើងវិញពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ប៉ុន្តែការវិនិយោគលើដីសមុទ្រ ការសង់អគារខ្ពស់ៗ នៅតែគគ្រឹកគគ្រេងដដែល។ ស្របពេលដែលការអភិវឌ្ឍក្នុងខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រមួយនេះកំពុងបន្ត ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ក្នុងភូមិ១ សង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ បានត្អូញត្អែរថា ការធ្វើទំនប់របស់ក្រុមហ៊ុនអានកូ ទប់មិនឲ្យទឹកស្អុយហូរចូលសមុទ្រ បានធ្វើឱ្យលិចផ្ទះរបស់ពួកគេ អស់រយៈពេលបីឆ្នាំមកហើយ។

អ្នកស្រី ឈួន ផល្លី ពលរដ្ឋម្នាក់ដែលអះអាងថាផ្ទះរបស់អ្នកស្រីត្រូវលិចដោយសារការបិទទំនប់របស់ក្រុមហ៊ុនអានកូ ប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ថា ក្រុមហ៊ុនអានកូបានសង់ទំនប់ទឹកនៅក្នុងភូមិ១ សង្កាត់១ ក្រុងព្រះសីហនុ ដើម្បីកុំឱ្យទឹកកខ្វក់ហូរចូលទៅប្រភពទឹកស្អាត កាលពីឆ្នាំ២០១៧។ អ្នកស្រីបន្តថា ក្រុមហ៊ុនអានកូបានសន្យាថា ពេលធ្វើទំនប់ហើយ គឺមិនឱ្យលិចផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋទេ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ទឹកកាន់តែលិច។

«បើកន្លែងខ្ពស់លិចត្រឹមជង្គង់ បើកន្លែងទាបលិចត្រឹមចង្កេះ ទឹកនោះហូរចេញពីរោងចក្រ បង្គន់ បើខែប្រាំងរឹតតែខ្លាំងទៀត ទឹកស្អុយដក់ ហើយឡើងដង្កូវទឹកពេញហ្នឹង។ ពួកខ្ញុំរស់នៅដោយត្រាំទឹកស្អុយរាល់ថ្ងៃហ្នឹង គាត់អត់គិតទេថា ជីវិតពួកខ្ញុំហ្នឹង មិនមែនជាមនុស្សទេឬ?»។

អ្នកស្រី ផល្លី បន្ថែមថា ពលរដ្ឋតែងដាក់ពាក្យប្តឹងទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ តែមិនដែលទទួលបានដំណោះស្រាយនោះទេ ។

«ពួកខ្ញុំធ្លាប់និយាយជាមួយសាលាក្រុងដែរ តែពួកគាត់ថាកំពុងតែសិក្សា ហើយឥឡូវហ្នឹងរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែអត់លុយ ទាល់តែពិភាក្សាជាមួយអានកូ និងមន្ទីរបរិស្ថាន ប៉ុន្តែនៅពេលដែលពួកខ្ញុំសួរខាងខេត្ត ខេត្តថាអានកូ អានកូថាខេត្ត»។

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតដែលអះអាងថារងផលប៉ះពាល់ពីទំនប់ចម្រោះទឹកស្អាតដែរ អ្នកស្រី នី សុខថាច ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ក្រុមហ៊ុនអានកូបានសន្យាមិនឱ្យលិចផ្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា ផ្ទះរបស់អ្នកស្រីនៅតែលិចដដែល ដោយមិនមានដំណោះស្រាយ ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា ពលរដ្ឋតែងដាក់ពាក្យប្តឹងទៅស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ តែមិនដែលទទួលបានដំណោះស្រាយនោះទេ ។

«ពីមុនគេធ្វើទំនប់ដែរ តែគេធ្វើនៅឆ្ងាយពីផ្ទះខ្ញុំ ហើយផ្ទះរបស់ខ្ញុំលិចយូរៗម្តង ប៉ុន្តែឥឡូវគេធ្វើទំនប់នៅជិតផ្ទះខ្ញុំ ហើយផ្ទះខ្ញុំលិចសឹងតែរាល់ថ្ងៃ។ ពេលភ្លៀងម្តងៗពិបាកខ្លាំងត្រង់ថា ឥវ៉ាន់ក្នុងផ្ទះខូចច្រើនណាស់ និយាយទៅគឺខ្លាចឆក់ខ្សែភ្លើង»។

អ្នកស្រី សុខថាច បន្តថា ផ្ទះរបស់អ្នកស្រីដែលកំពុងសាងសង់ ត្រូវផ្អាកដោយសារតែទឹកលិច។

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត លោក យីន គីមហុង ប្រាប់ថា ការបិទទំនប់នោះកើតមានរយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ ហើយលោកថា លោកបានសំណូមពរជាច្រើនដងទៅខាងសាលាខេត្ត សាលាក្រុង រហូតដល់ក្រសួងបរិស្ថាន ប៉ុន្តែនៅតែមិនមានដំណោះស្រាយ។

«ពួកខ្ញុំបានប្តឹងទៅសាលាខេត្ត ហើយប្តឹងទៅដល់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន ពួកគេដឹងឮអស់ហើយ ហើយធ្លាប់ចុះមកមើលដែរ ប៉ុន្តែនៅតែមិនទាន់មានដំណោះស្រាយ»។

បើតាមប្រជាពលរដ្ឋអះអាងថា ក្រុមហ៊ុនអានកូ គឺជាក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយដែលវិនិយោគលើប្រព័ន្ធផលិតទឹកស្អាត ដោយលក់ដុំទឹកស្អាតទៅឱ្យខាងរដ្ឋាករទឹកខេត្តព្រះសីហនុ តាំងពីឆ្នាំ២០១៨។

អ្នកស្រី ជៀប សុភារី មន្ដ្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុកប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ មានប្រសាសន៍ថា ក្រុមហ៊ុនអានកូបានបិទទំនប់ធ្វើឱ្យទឹកស្អុយជន់លិចផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិ១ សង្កាត់លេខ១ រយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ និងបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់គ្រួសារប្រមាណជា១៤០។

អ្នកស្រីបន្តថា «បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរគឺទំនប់ទឹកស្អាតអានកូ ដែលជាក្រុមហ៊ុនមួយទទួលខុសត្រូវក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតសម្រាប់ក្រុងព្រះសីហនុហ្នឹង គាត់បានបិទទំនប់ធ្វើឱ្យទឹកស្អុយ ទឹកកខ្វក់នឹងជន់លិចផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិ១ សង្កាត់លេខ១ រយៈពេល៣ឆ្នាំមកហើយ រហូតមកដល់ឥឡូវនៅមិនទាន់មានដំណោះស្រាយនៅឡើយ»។

ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះសីហនុ លោក សាមុត សុធារិទ្ធ បដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើករណីនេះ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា៖ «ខាងក្រសួងរបស់ខ្ញុំបានដឹកនាំប្រជុំម្តងហើយ ប៉ុន្តែប្លង់ដែលយើងកំពុងតែសិក្សាមិនទាន់លម្អិតច្បាស់លាស់ យើងមិនអាចបរិយាយពីបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធលូបានទេ»។

លោក ឃាង ភារម្យ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុមានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្នក្នុងខេត្តព្រះសីហនុមានប្រព័ន្ធលូទឹកភ្លៀង លូទឹកកខ្វក់ និងអាងចម្រោះមួយទៀតនៅចុងឆ្នេរអូរឈើទាល។ លោកបន្តថា កន្លងមកខាងអន្តរក្រសួង និងរដ្ឋបាលខេត្តបាន ក៏បានធ្វើអាងស្តុកទឹកលូ ហើយបូមចេញទឹកស្អាតចូលសមុទ្រ ដើម្បីទប់កុំឱ្យទឹកកខ្វក់ហូរចូលទៅសមុទ្រ ចំនួន៤កន្លែង និងកំពុងធ្វើ២កន្លែងបន្ថែមទៀត ។

លោក ឃាង ភារម្យ ទទួលស្គាល់ថា ក៏នៅមានកន្លែងខ្លះនៅមានទឹកស្អុយហូរចូលទៅក្នុងសមុទ្រ នៅមិនទាន់ល្អមួយរយភាគរយនៅឡើយ។

«អាងប្រព្រឹត្តកម្មធំរបស់យើងនៅសង្កាត់លេខ៤ វាអាចជួយច្រោះ ហើយបង្ហូរចេញទៅសមុទ្រ ប៉ុន្តែអាងប្រព្រឹត្តកម្មរបស់យើងនូវមិនទាន់ឆ្លើយតបនឹងបរិមាណទឹកស្អុយនៅឡើយ»។

លោក ថុន រដ្ឋា សកម្មជនមាតាធម្មជាតិនិយាយថា ប្រសិនបើអាងប្រព្រឹត្តកម្មនៅខេត្តព្រះសីហនុមិនទាន់ធ្វើរួចរាល់ នោះទឹកស្អុយនូវតែបង្ហូរទៅសមុទ្រ។ លោកបន្ថែមថា ទឹកស្អុយដែលហូរចូលទៅសមុទ្រមានបាក់តេរីច្រើនដែលអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងជីវៈចម្រុះផ្សេងៗ។

«បាក់តេរីទាំងអស់ហ្នឹងហើយដែលវាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ត្រី និងជីវចម្រុះនៅក្រោមទឹក ជា ពិសេសបញ្ហាខ្យល់បរិសុទ្ធហ្នឹង វាក្លាយជាខ្យល់មិនល្អ ដែលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដើរលេង និងអ្នកដែលប្រកបរបរនៅក្បែរឆ្នេរសមុទ្រជាដើម»៕

Prisoners’ Families Worry About Conditions in Overcrowded Jails as Officials Acknowledge Rising Pressure From Drug Crackdown

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Tue, 04 Aug 2020 07:07:30 +0000

Prisoners’ families say they can spend up to hundreds of dollars a month trying to keep their relatives in overcrowded jails healthy — driving some families into debt — as officials acknowledge that the nationwide drug crackdown is putting heavy pressure on the country’s prisons and courts.

Last month, authorities announced another rise in drug-related arrests for the first half of the year — claiming that the closure of clubs amid coronavirus was making drug users easier to find — putting more suspects into Cambodia’s notoriously overcrowded prisons.

Kol Sat, whose husband has been imprisoned in Phnom Penh’s Prey Sar for over a year, said her husband was struggling with high blood-pressure, and she worried he wouldn’t survive on standard prison food.

“I go to see him once a week to send food, vegetables and meat,” Sat said.

Between the prison expenses, rent and not having her husband to earn money, she has needed to take out loans to survive, she said.

“[I’m] borrowing more money to pay expenses,” she said.

Sat asked that the name of her husband, who is a politician, not be used for fear of retribution.

During the height of coronavirus-related lockdowns, Prey Sar was closed to visitors, and Sat was unable to visit her husband in person. Nevertheless, she still delivered food every week via prison guards, she said.

Another woman, a shoe seller in O’Russey Market, said she had an uncle in prison for drug-related crimes for more than five years. He was over 60 years old, and was often sick, she said.

“I have to send money to him every month — sometimes $50, sometimes $100-200, or more when he is sick,” she said. “If I don’t give it he will die, with nothing to eat. He will die.”

The food provided by the prison was “pig food,” and “no one is treated well without money,” said the woman, who asked not to be named for fear her uncle would face worse treatment.

A woman with a 18-year-old grandson in prison gave a similar account.

“He gets only two meals a day and his mother always sends money every month to buy food, drinks, and paid for a fan in his cell,” she said, requesting anonymity for similar reasons.

The grandson, also in jail for drug-related crimes, could buy items such as energy drinks inside, but they were twice as expensive as outside prison, she said.

Meas Vyrith, secretary-general of the National Authority for Combating Drugs, said drug arrests had significantly increased in the first of half of this year compared to the year prior.

He said part of the reason for the increase was coronavirus: With clubs and bars closed, drug use was more out in the open, he claimed.

“The increase in drug crackdowns in the first half of this year is due to the fact that, during Covid-19 period, all clubs and bars were closed, so the drug users came out and the authorities could find them,” Vyrith said.

Vyrith acknowledged that the drug crackdown was leading to prison overcrowding.

“More than 50 percent of inmates in the prisons are criminals involved in drug offenses, which is one of the reasons for the overcrowding,” he said. Nevertheless, he said the arrests were necessary to maintain public order.

“The crackdown on drug offenses must be taken seriously, because when they get out of prison they will be more active,” he said.

Justice Ministry spokesman Chin Malin said the ministry’s campaign, starting this year, to accelerate court processing was not about letting prisoners walk free.

“The campaign to resolve the congestion of this case is not a campaign to release 10,000 prisoners, it is a campaign to expedite the court process, and to get the cases done quickly and issue a final verdict as soon as possible,” he said.

Nevertheless, speeding up the process could help with the overcrowding, he said.

“If there is a final verdict, the prison can move him from one place to another that is less overcrowded,” Malin said. Not all verdicts would require a prison sentence, he added.

Malin acknowledged that the nationwide drug campaign was putting pressure on the justice system. “It has not yet responded to the growth of cases from the drug prevention and suppression campaign,” he said.

But the construction of new prisons, legal reforms, and several other initiatives were working to reduce overcrowding both in the short and long term, he said.

Am Sam Ath, monitoring manager at rights group Licadho, said the overcrowding of prisons had become a health issue.

“There are only [meant to be] 10 people in a cell, but due to the overcrowding, it houses up to 30 people, which makes prisoners sleep close to each other, sleeping on their side,” Sam Ath said. “The crowding can cause anxiety, high blood pressure and heart attacks. If there is an infection, it can be contagious.”

Soeng Senkaruna, spokesman for rights group Adhoc, said he also wanted to see a review of the food given to prisoners.

A report by Amnesty International has claimed that the government’s anti-drug campaign is causing human rights violations without reducing drug use and related harms.

ក្រុមគ្រួសារអ្នកទោសបារម្ភពីសុខភាពក្នុងពន្ធនាគារដែលចង្អៀតណែន ខណៈមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ការកើនឡើងសម្ពាធពីការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀន

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Tue, 04 Aug 2020 04:41:49 +0000

(ភ្នំពេញ): ក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកកំពុងជាប់ឃុំនិយាយថាពួកគេអាចចំណាយប្រាក់រាប់រយដុល្លារក្នុងមួយខែ ដើម្បីផាសុកភាពសាច់ញាតិរបស់ពួកគេនៅក្នុងពន្ធនាគារដែលមានភាពចង្អៀតណែន ស្របពេលមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ថា ការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនទូទាំងប្រទេស កំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងទៅលើពន្ធនាគារ និងតុលាការរបស់ប្រទេសនេះ។

កាលពីខែមិថុនា អាជ្ញាធរបានប្រកាសអំពីការកើនឡើងនៃការចាប់ខ្លួនពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនសម្រាប់ឆមាសទី១នៃឆ្នាំនេះដោយអះអាងថា ការបិទក្លឹបកំសាន្ត និងរង្គសាលផ្សេងៗ ចំពេលផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩ ធ្វើឲ្យសមត្ថកិច្ចងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកមុខសញ្ញាអ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀន ជាហេតុធ្វើឱ្យមានភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ។

អ្នកស្រី កុល សាត ភរិយារបស់អ្នកជាប់ពន្ធនាគារនៅព្រៃស រាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ និយាយថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីដែលកំពុងជាប់ឃុំអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំមកហើយនោះ កំពុងមានជំងឺលើសឈាម។ អ្នកថា អ្នកស្រីបារម្ភថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីនឹងមិនអាចរស់បានដោយសាររបបអាហារក្នុងពន្ធនាគារគ្មានស្តង់ដារ។

«ខ្ញុំទៅជួបគាត់ម្តងក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដើម្បីផ្ញើរម្ហូប បន្លែ និងសាច់ឱ្យគាត់ ព្រោះសុខភាពគាត់មិនល្អ»។

អ្នកស្រីថា រវាងការចំណាយក្នុងពន្ធនាគារ ការជួលផ្ទះ អ្នកស្រីចាំបាច់ត្រូវខ្ចីប្រាក់បន្ថែមទៀតដើម្បីរស់។

«ខ្ញុំបានខ្ចីលុយគេបន្ថែមទៀត ព្រោះការចំណាយច្រើន»។

អ្នកស្រី សាត បានស្នើសុំថា ឈ្មោះប្តីរបស់អ្នកស្រី ដែលជាអ្នកនយោបាយមួយរូប មិនត្រូវបានប្រើជាការសងសឹក។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងប្រទេសកាន់តែកើនឡើង ព្រៃសត្រូវបានផ្អាកមិនឱ្យសាច់ញាតិបងប្អូនចូលសួរសុខទុក្ខអ្នកជាប់ឃុំឡើយ ហើយអ្នកស្រី សាត ក៏មិនអាចទៅជួបស្វាមីរបស់អ្នកស្រីផ្ទាល់បានដែរ។ ទោះយ៉ាងណាអ្នកស្រីនៅតែផ្តល់អាហារជារៀងរាល់សប្តាហ៍ តាមរយៈមន្ត្រីពន្ធនាគារ។

ស្ត្រីម្នាក់ទៀតដែលជាអ្នកលក់ស្បែកជើងនៅផ្សារអូរឫស្សី ប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា នាងមានពូម្នាក់កំពុងជាប់ក្នុងពន្ធនាគារអស់រយៈពេលជាង៥ឆ្នាំមកហើយ ពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន។ នាងថា គាត់មានអាយុជាង៦០ឆ្នាំ ហើយជារឿយៗគាត់តែងតែឈឺ។

«ខ្ញុំត្រូវផ្ញើរប្រាក់ទៅគាត់រាល់ខែ ពេលខ្លះ៥០ដុល្លារ ពេលខ្លះ១០០ដុល្លារ ២០០ដុល្លារ ឬ ច្រើនជាងនេះ ពេលគាត់ឈឺ»។

នាងបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំមិនជួយទេ គាត់នឹងស្លាប់ដោយគ្មានអ្វីបរិភោគ»។

នាងបារម្ភថា ពូរបស់នាងថាប្រឈមបញ្ហាសុខភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារតែអាហារក្នុងពន្ធនាគារនោះហាក់បីដូចជាអាហារដាក់ឱ្យជ្រូកស៊ី។

«គ្មាននរណាម្នាក់ត្រូវបានគេព្យាបាលដោយគ្មានប្រាក់នោះទេ»។

ស្រ្តីចំណាស់ម្នាក់ដែលមានចៅប្រុសអាយុ១៨ ឆ្នាំ កំពុងស្ថិតក្នុងពន្ធនាគារ បានប្រាប់ពីរឿងរ៉ាវស្រដៀងគ្នានេះដែរ។

អ្នកស្រីប្រាប់ Newsroom Cambodia ដោយសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា៖ «ចៅរបស់ខ្ញុំទទួលបានអាហារពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយម្តាយរបស់គាត់តែងតែផ្ញើប្រាក់ជារៀងរាល់ខែដើម្បីទិញម្ហូបភេសជ្ជៈ និងបង់លុយថ្លៃទឹក ថ្លៃកង្ហារ ក្នុងបន្ទប់របស់គាត់ឱ្យទៅអ្នកយាមគុក»។

អ្នកស្រីបន្តថា ចៅប្រុសរបស់អ្នកស្រីជាប់ពន្ធនាគារពីបទប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ហើយទំនិញក្នុងពន្ធនាគារមានតម្លៃថ្លៃជាងខាងក្រៅទ្វេរដង។

លោក មាស វីរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការនៃអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន មានប្រសាសន៍ថា ការចាប់ខ្លួនអ្នកជួញដូរ និងអ្នកប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំនេះ បើប្រៀប ធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។ លោកបន្ថែមថា មូលហេតុនៃការកើនឡើងបទល្មើសគ្រឿងញៀននេះគឺការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលតម្រូវឱ្យក្លឹបកំសាន្ត និងរង្គសាលផ្សេងៗបិទទ្វារ ហើយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនកាន់តែមានលក្ខណៈបើកចំហរនៅខាងក្រៅ ទើបកម្លាំងសមត្ថកិច្ចអាចបង្ក្រាបបានច្រើន។

លោក វីរិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ការកើនឡើងនៃការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននៅក្នុងឆមាសទី១ នៃឆ្នាំនេះ គឺដោយសារតែនៅក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ១៩ គ្រប់ក្លឹបកំសាន្ត និងរង្គសាលត្រូវបានបិទទ្វារ ដូច្នេះអ្នកប្រើគ្រឿងញៀនបានចេញមកខាងក្រៅ ហើយអាជ្ញាធរងាយស្រួលក្នុងការចាប់មុខសញ្ញា»។

លោក វីរិទ្ធ បានទទួលស្គាល់ថា ការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននេះកំពុងនាំឱ្យមានអ្នកទោសលើសចំណុះនៅក្នុងពន្ធនាគារ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកទោសជាង៥០ភាគរយ នៃអ្នកទោសនៅក្នុងពន្ធនាគារ គឺជាឧក្រិដ្ឋជនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសគ្រឿងញៀន ដែលជាហេតុផលធ្វើឱ្យមានភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ»។

ទោះយ៉ាងណាលោកថា ការចាប់ខ្លួនគឺចាំបាច់ដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។

លោកថា៖ «ការបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំង ពី ព្រោះនៅពេលពួកគេចេញពីពន្ធនាគារ ពួកគេនឹងធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងជាងមុន»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន មានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធនាការរបស់ក្រសួងដែលចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំនេះ គឺដើម្បីពន្លឿនដំណើរការតុលាការ មិនមែនដោះលែងអ្នកទោសឱ្យដើរចេញដោយសេរីនោះទេ។

លោកថា៖ «យុទ្ធនាការដោះស្រាយភាពកកស្ទះសំណុំរឿង មិនមែនជាយុទ្ធនាការដោះលែងអ្នកទោស១ម៉ឺននាក់ទេ វាគឺជាយុទ្ធនាការមួយដើម្បីពន្លឿននីតិវិធីតុលាការ និងដើម្បីធ្វើឱ្យរឿងក្តីនេះបានឆាប់រហ័ស និងចេញសាលក្រមស្ថាពរបានឆាប់បំផុត»។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ការបង្កើនល្បឿនដោះស្រាយការកកស្ទះសំណុំរឿងនេះ ក៏អាចកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារបានខ្លះដែរ។

លោក ម៉ាលីន បញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើមានសាលក្រមចុងក្រោយ ខាងពន្ធនាគារអាចផ្លាស់ប្តូរគាត់ពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ដែលមិនសូវមានភាពចង្អៀតណែន»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «មិនមែនសាលក្រមទាំងអស់តម្រូវឱ្យមានការជាប់ពន្ធនាគារនោះទេ គឺអាស្រ័យទៅតាមប្រភេទសំណុំរឿង និងស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃកំហុសនីមួយៗ»។

លោកបានទទួលស្គាល់ថា យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនទូទាំងប្រទេស កំពុងដាក់សម្ពាធលើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «វាមិនទាន់បានឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃយុទ្ធនាការបង្ការ និងបង្ក្រាបគ្រឿងញៀននៅឡើយទេ ប៉ុន្តែការកសាងពន្ធនាគារថ្មីបន្ថែមទៀត និងកំណែទម្រង់ច្បាប់ជាច្រើន កំពុងតែផ្តួចផ្តើមដែលមានរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ»។

លោក អំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ លើកឡើងថា ចំនួនអ្នកទោសច្រើនហួសហេតុនៅក្នុងពន្ធនាគារបានបង្កទៅជាបញ្ហាសុខភាព។

លោកថា៖ «ក្នុងបន្ទប់មួយដាក់បានតែ១០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែដោយសារតែភាពចង្អៀតណែន គេអាចដាក់ដល់ទៅ៣០នាក់ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទោសដេកផ្អៀងខ្លួន ហើយខ្លះទៀតផ្លាស់ប្តូរវេនគ្នាសម្រាក ហើយការប្រមូលផ្តុំគ្នាច្រើនហួស អាចបង្កឱ្យមានបញ្ហាថប់បារម្ភ លើសសម្ពាធឈាម និងគាំងបេះដូង បើសិនមានជំងឺឆ្លង គឺវាអាចងាយនឹងឆ្លងបន្តគ្នា»។

លោក ស៊ឹង សែនករុណា អ្នកនាំពាក្យសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក លើកឡើងថា៖ «យើងចង់ឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យពីខាងក្រសួងសុខាភិបាលដែរ អំពីស្តង់ដារនៃការរស់នៅរបស់អ្នកទោស ដើម្បីឱ្យគាត់មានសុខភាពល្អ និងរបបអាហាររបស់គាត់បានគ្រប់គ្រាន់»។

របាយការណ៍របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ បញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរបស់រដ្ឋាភិបាល កំពុងបណ្តាលឱ្យមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ដោយមិនមែនកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងជួញដូរគ្រឿងញៀននោះឡើយ៕

ការស្រាវជ្រាវ៖ ប្រជាជនកម្ពុជាបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលក្នុងគ្រួសារ៤០% អំឡុងការកើតមានជំងឺកូវីដ១៩

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Fri, 24 Jul 2020 02:29:56 +0000

លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវមួយរកឃើញថា ក្នុងអំឡុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ប្រជាជនកម្ពុជា បានបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលក្នុងគ្រួសារដល់ទៅ៤០%។ នេះបើតាមការស្ទង់មតិ និងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់វេទិកាអនាគត និង Angkor Research Cambodia។

កាលពីថ្ងៃពុធ វេទិការអនាគត Future Forum និង Angkor Research Cambodia បានរៀបចំសិន្និសីទសារព័ត៌មានមួយបង្ហាញពីលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវ និងស្ទង់មតិរបស់ខ្លួន ស្តីអំពី «ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាកំឡុងពេលកូវីដ១៩»។

ការស្ទង់មតិនោះធ្វើឡើងចន្លោះពីខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ដោយផ្តោតលើប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ ក្រុមគ្រួសារដែលមានសហគ្រាសខ្នាតតូច និងកសិករនៅក្នុងរាជធានីខេត្តចំនួន៤ គឺ កំពត សៀមរាប ស្វាយរៀង កំពង់ស្ពឺ និងរាជធានីភ្នំពេញ។

ក្នុងរបាយការណ៍នោះរកឃើញថា ក្រោយពីការសាកសួរមេភូមិ គ្រួសារចំនួន១,០៨៣ ដែលមានសហគ្រាសខ្នាតតូច ត្រូវបានផ្អាកដំណើរការ និងបិទទ្វារប្រហែលជា១០.៥% ក្នុងចំណោម ៥៤ភូមិ ហើយ៤២%បានកាត់បន្ថយការធ្វើពិធីបុណ្យសពតាមប្រពៃណី និង៣២% បានកាត់បន្ថយការអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។

លោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធានវេទិកាអនាគតមានប្រសាសន៍ក្នុងសន្និសីទនោះថា លទ្ធផលសរុបក្នុងរបាយការណ៍បានរកឃើញថា ចំណូលក្នុងគ្រួសារជាមធ្យមបានធ្លាក់ចុះ៤០%កំឡុងពេលមានជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងចំណោមការសិក្សា៤ខេត្ត និងមួយរាជធានីភ្នំពេញ ជាពិសេសខេត្តសៀមរាបទទួលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេលើគ្រប់វិស័យ។

លោក អ៊ូ វីរៈ មានប្រសាសន៍ថា៖ «បើយើងមើលទៅលើគ្រួសារទាំងមូល គឺចំណូលរបស់គាត់បានធ្លាក់ចុះដល់ទៅ៤០% ជាពិសេសនៅខេត្តសៀមរាបប៉ះពាល់ធ្ងន់ជាងគេស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ ហើយអសន្តិសុខស្បៀងក៏ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដែរ»។

ក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានបង្ហាញថា នៅខេត្តសៀមរាប ប្រាក់ចំណូលធ្លាក់ចុះពី៣៥១,៤៤ ដុល្លារ ក្នុងខែមករា ដល់១៨៦,០១ដុល្លារ ក្នុងខែមេសា។ លទ្ធផលអវិជ្ជមាននេះក៏អាចត្រូវបានគេមើលឃើញផងដែរ ក្នុងអត្រាខ្ពស់នៃអសន្ដិសុខស្បៀងក្នុងកម្រិតមធ្យមទៅជាកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរ សរុបប្រហែល២០,១% នៃគ្រួសារដែលបានស្ទង់មតិ ហើយអាចចាត់ចូលក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ អសន្តិសុខស្បៀង (FIES) ។

ក្នុងចំណោមការស្ទង់មតិមនុស្សចំនួន១,០៨៧នាក់ មាន៩៣៣នាក់ បានដំណើរការអាជីវកម្មក្នុងគ្រួសារ។ ក្នុងចំណោមកម្មករមានប្រាក់ឈ្នួល៣១០នាក់ ដែលធ្វើការតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ និង២៧នាក់ដែលធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ៤២,៧% បានវិលត្រឡប់មកវិញដោយសារការផ្អាកការងារ និង៣៤,៧% ត្រលប់មកស្រុកវិញដោយសារការភ័យខ្លាចកូវីដ១៩ ។

លោក Ian Ramage ប្រធានផ្នែកបច្ចេកទេស Angkor Research Cambodia លើកឡើងថា «៦២%នៃការសន្សំក្នុងគ្រួសារគឺបានធ្លាក់ចុះ៥៥% មានន័យថា ការសន្សំជាមធ្យមក្នុងគ្រួសារបានកាត់បន្ថយពី៣៤១$ ស្មើនឹង២០% អំឡុងខែមករា ដល់ខែមេសា»។

ក្នុងរបាយការណ៍នោះក៏បានបង្ហាញពីបំណុលគ្រួសារបានផ្លាស់ប្តូរ៣៤% នៃប្រាក់កម្ចីក្នុងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ ក្នុងនោះចំនួនគ្រួសារដែលពួកគេយឺតក្នុងការសងប្រាក់កម្ចីកើនឡើង ២៣០%។ ក្នុងនោះ ប្រាក់កម្ចីចំនួន១១ភាគរយ ក្នុងចំណោមប្រាក់កម្ចីថ្មីមួយភាគបី ត្រូវបានយកទៅសងប្រាក់កម្ចីផ្សេងទៀត ឬផ្គត់ផ្គង់ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃ។

តាមរបាយការណ៍ ភាគច្រើននៃគ្រួសារនីមួយៗ គឺត្រូវការជំនួយជាថវិការចំនួន៥៥,៧% ជំនួយជាស្បៀងអាហារចំនួន២៤.៥% ការពន្យាពេលនៃសងប្រាក់កម្ចី៤.៥% និងថ្នាំពេទ្យ៤,៥% ។

យោងតាមរបាយការណ៏ដដែលបានបង្ហាញថា ប្រហែលមួយភាគប្រាំនៃគ្រួសារ បានបង្កើត ប្រាក់ចំណូលពីកសិកម្ម និងនេសាទ ដូចជា ធ្វើស្រែ ដាំដំឡូងមី ចិញ្ចឹមសត្វ និងការដាំបន្លែ បានកើនឡើង ៩,៧% ដែលក្នុងចំណោមនោះជាអ្នកដែលបោះបង់ការរកស៊ីមកធ្វើកសិកម្មជំនួសវិញ។

ក្នុងរបាយការណ៍បានលើកឡើងថា មូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យធ្លាក់ចុះប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ គឺរោងចក្របានបិទជាបណ្តោះអាសន្នចំនួន ៣៤,០% កាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការ ២៥.៧% និង គ្មានការថែមម៉ោង១៩.៤%។ បញ្ហាចម្បងមួយទៀតដែលប៉ះពាល់ដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មគឺ កង្វះអតិថិជន៧៣,៩% កង្វះការលក់៥៤,៧% និងអតិថិជនខ្លាចជំងឺកូវីដ១៩ ចំនួន៥៣,៥% ។

លោក មាស សុខសេនសាន អគ្គលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ សុំមិនឆ្លើយតបទៅនឹងលទ្ធរបាយការណ៍ដែលរកឃើញដោយវេទិកាអនាគត និង Angkor Research Cambodia។

លោកប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «មានរបាយការណ៍ច្រើនក្នុងការស្ទង់មតិនេះ ដូចជា World Bank UNDP ដែលមានការវាយតម្លៃរៀងៗខ្លួន។ យើងអត់ត្រូវយករបាយការណ៍ណាមួយជាគោលក្នុងការដោះស្រាយនយោបាយជាតិទាំងមូលនោះទេ គឺយើងយកការស្ទង់មតិដែលជាភ្នាក់ងារទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័នជាតិដើម្បីយើងធ្វើការ ប៉ុន្តែយើងមិនទាត់ចោលទេក្នុងរបាយការណ៍ដទៃទៀត យើងចាំមើលយន្តការរបស់គាត់ធ្វើបែបណា អីបែបណា»។

លោកមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចបានត្រៀមថវិការទៅតាមអ្វីដែលជាការសន្យាក្នុងការជួយពលរដ្ឋក្រីក្រអំឡុងពេលមានជំងឺកូវីដ១៩។ លោកថា៖ «យើងត្រៀមក្នុងមួយខែ២៥លានដុល្លារ លើសហ្នឹងក៏មានដែរ រហូតដល់៣០លានដុល្លារក្នុងមួយខែ គឺអត់បញ្ហាសម្រាប់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច គឺធានាជូនតែម្តង»។

ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តកម្មវិធីឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះដោយសារជំងឺកូវីដ១៩។ ហើយគិតត្រឹមខែកក្កដានេះ រដ្ឋាភិបាលបានបើកប្រាក់ឧបត្ថម្ភជូនពលរដ្ឋក្រីក្រ ជំហានទី២បានចំនួន៥ម៉ឺនគ្រួសារបន្ថែមទៀត ថែមលើទិន្នន័យជំហានទី១ដែលមាន៥៦ម៉ឺនគ្រួសារ។

យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ៨៨អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ប្រាក់ឧបត្ថម្ភនេះក៏នឹងត្រូវផ្តល់ជូនក្នុងមួយខែមានចន្លោះពី១៦,០០០រៀល ដល់១២០,០០០រៀល នឹងត្រូវបានបើកផ្តល់នៅក្នុងសប្តាហ៍ទី៤ នៃខែនីមួយៗតាមរយៈធនាគារឯកទេសវីង ដែលមានបណ្តាញភ្នាក់ងារនៅទូទាំងប្រទេស៕

Licadho Calls for Independent Studies to Back Up Its Microfinance Reports

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Wed, 22 Jul 2020 08:33:23 +0000

Microlenders and NGOs agreed that more research was needed into the plight of borrowers, as the industry blamed illegal loan sharks for the human rights abuses alleged by civil society reports.

In “Worked to Debt,” rights group Licadho, labor NGO Central and the Cambodian Alliance of Trade Unions said there was “a mounting human rights crisis” as heavy microfinance debt and coronavirus-induced unemployment combined to deprive families of their livelihoods and land. They face “a choice between homelessness, hunger, land loss or deepening debt,” they said.

Following three weeks of trading criticisms, Licadho and the Cambodia Microfinance Association this week both called for further studies to clarify the issue.

The association’s head of communications, Kaing Tongngy, said the industry had experts that could verify and further investigate the allegations in the NGO report, and microlenders wanted to participate in the civil society research.

“The Cambodia Microfinance Association contacted them saying that we wanted to join,” Tongngy said. “We did not want to interfere in their integrity and independence in their work, but still they did not want us to join with them in their research.”

If the NGOs — which interviewed 162 union members for the report — wanted to expand their research to be a genuine national survey, the association could assist and take the results to its members, he said.

“We know that studying a sector for the whole country requires spending a lot of resources and [a large] budget,” Tongngy said.

He said that according to follow-up interviews conducted by the association, the report’s allegations conflated microfinance debt with loans from illegal moneylenders.

“When they interviewed the experiences of migrants, their stories were attributed to microfinance debt,” he said. “But the borrowers are not borrowing from microfinance — most of the debt, more than 80 percent, is private debt.”

Informal lending was “completely against the law,” and “the whole MFI sector is against this informal debt because of the high interest rates and lack of protection mechanisms,” he added.

Licadho’s monitoring manager, Am Sam Ath, defended the report’s methodology, including criticisms about how it had protected the identities of interviewees, and said it was best for independent researchers to also contribute to the debate.

“The microfinance associations and NGOs have their own studies that maintain independence and integrity,” he said. “So if there were independent researchers working on all this research, it would be good.”

The NGOs’ aim was to ensure ethical lending and protect the rights of the borrower, Sam Ath added.

“It would not seem to affect microfinance institutions [negatively] but rather help them because if we find [problems] they will be able to look into them extensively,” he said.

On July 15, the microfinance association requested an immediate correction to the “Worked to Debt” report as well two previous reports, claiming inaccuracies in their case studies. The NGOs published an open letter standing by their research the following day.

Youth Expect Their Careers to Require Endless Retraining

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Fri, 17 Jul 2020 09:12:15 +0000

The vast majority of young participants of an online seminar said they expect to live lives of constant retraining, as government officials pushed for more science graduates and for computer lessons to start in Grade 1.

The online discussion on Wednesday, on the topic of “Addressing Skills Gap for a Resilient Youth,” saw more than 170 participants and over 4,000 views as of Friday afternoon.

National Bank of Cambodia deputy governor Chea Serey, in addressing the participants, said it was vital that young people were being trained in subjects that filled economic needs.

“Education and the demands of the economy must go hand-in-hand, because if education goes left and the economy goes right, we cannot move forward,” she said.

She cited a recent survey of Asean youths by the World Economic Forum to say that the majority of young people in the region did not have the competencies needed in the current and future job markets.

According to the survey, the 56,000 young respondents, on average, considered technology, data, science and languages to be their four worst skills among 10 options. They considered “resilience and adaptability” to be their best skill.

Serey noted that the survey had not included Cambodians, and conducted an impromptu poll on Wednesday on the question of how long they thought their current skills and education would be relevant for.

Eighty-eight percent answered, “My current education and skills will need to be constantly updated.”

Serey said the key to thriving in the future economy was technology. Cambodia’s internet service needed to become more reliable, more people needed to have smartphones, and computer training should start from young children, she said.

“If our country wants to be strong in the sector of technology, we should teach children from the first grade so that they know how to turn on the computer and how to repair the computer,” Serey said.

Kan Channmeta, secretary of state at the Telecommunications Ministry, said the government was looking for ways to motivate more young people to take up science.

“In 2012 and 2013, we observed that [only] 7-8 percent of our students took up science. What we expect is an increase in this percentage in future,” he said. “The scientific potential of the world is huge.”

Cambodia risked missing out on the opportunities of the future, he said.

“If we do not have all the skills, there will be no opportunities for the digital economy,” Channmeta said.

Vor Sokhna, managing partner analytics consultancy Mekong Big Data, said more people were finding technology jobs in Cambodia in the past two years.

“Two years ago there weren’t data scientists in Cambodia, and now some companies are starting to have teams, such as for online shopping mobile apps, hailing vehicles by mobile phone, and others,” Sokhna said.

“Young people in Cambodia should take these [increasingly] necessary jobs away from [other countries] because they could help improve the livelihoods in, and the economy of, Cambodia,” he said.

The online seminar was organized by the U.N. Development Program.

ព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈនៅរាជធានីភ្នំពេញត្រូវបានលុបចោលជាបន្តបន្ទាប់

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Wed, 15 Jul 2020 02:48:26 +0000

សាលារាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាឱ្យលុបចោល ព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈជាច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ ដោយសារតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាប្រចាំជុំវិញការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩។

ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដែលសាលាក្រុងហាមឃាត់គឺ ការប្រមូលផ្ដុំចលនារើសអើងពូជសាសន៍ នៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ទិវាយោគៈអន្តរជាតិដែលរៀបចំដោយស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជានៅវត្តភ្នំ និង ការតាំងពិព័រណ៌រូបថតដោយសកម្មជនបរិស្ថានមាតាធម្មជាតិនៅមុខវត្តបុទុម ដែលត្រូវបានគេគ្រោងធ្វើនៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីពាក់កណ្តាលខែមិថុនា។

ក្នុងករណីពីរដំបូង សាលាក្រុងបានបដិសេធមិនឱ្យមានការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នៅតាមទីសាធារណៈ ហើយអ្នករៀបចំកម្មវិធីបាននិយាយថា ពួកគេយល់ស្របក្នុងការអនុវត្តតាមបទបញ្ជា និងបានរៀបចំការជួបជុំនៅទីកន្លែងឯកជនជំនួសវិញ។

ក្នុងករណីទីបីគឺ មាតាធម្មជាតិបានបន្តផែនការរបស់ខ្លួនដោយនិយាយថា ច្បាប់ស្តីពីការជួបជុំដោយសន្តិវិធីបានផ្តល់សិទ្ធិឱ្យក្រុមនេះប្រមូលផ្តុំ។ ទោះយ៉ាងណាក្រុមសន្តិសុខខណ្ឌបានបង្អាក់ និងបំបែកំបែកវាណាបំបែកវាដោយបង្ខំ។។ ក្រុមគឺនដូចេះាព្រឹត្តិការណ៍នោះដោយបង្ខំ។

អ្នកស្រី Heather Smith សកម្មជនសង្គម និងជាអ្នករៀបចំព្រឹត្តិការណ៍មួយនៅភ្នំពេញដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីការរើសអើងជាតិសាសន៍ និងភាពសាហាវឃោរឃៅរបស់ប៉ូលីសនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយថា ផែនការដំបូងគឺប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិក។

សប្តាហ៍នោះគឺមានការតវ៉ា ការរើសអើងពូជសាសន៍នៅអាមេរិក ដែលត្រូវបានសម្លាប់បុរសជនជាតិអាមេរិក ដើមកំណើតជនជាតិស្បែកខ្មៅម្នាក់ គឺលោក George Floyd ដោយប៉ូលីស Minnesota។ រឿងនេះបានធ្វើឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ទៅលើបញ្ហានៃការរើសអើងជាតិសាសន៍ទាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅទូទាំងពិភពលោក។

អ្នកស្រី Smith បានផ្ញើសារមក Newsroom Cambodia តាមបណ្តាញសង្គមតេលេក្រាមថា៖ «ដំបូងរដ្ឋាភិបាលបានអនុញ្ញាតឱ្យយើងធ្វើការតវ៉ា តែនៅថ្ងៃតែមួយនោះមានករណីថ្មីនៃជំងឺកូវីដបានចូលមកដល់» ។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «យើងបានមកទទួលលិខិតដែលពួកគេបានប្រាប់យើងថា ដោយសារតែក្តីបារម្ភអំពីជំងឺកូវីដ១៩ ពួកគេមិនអាចផ្តល់ការអនុញ្ញាតឲ្យយើងប្រមូលផ្តុំបានទេ»។

អ្នកស្រី Smith បន្តថា អ្នកស្រីបានពន្យារពេលព្រឹត្តិការណ៍នេះ ហើយបានជួបជុំគ្នានៅបារមួយ ម្តុំទួលទំពូង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញជំនួសវិញ។

«យើងបានរកឃើញវិធីមួយ ដើម្បីបន្តការចែកចាយសាររបស់យើងទាក់ទងនឹង Juneteenth Social គឺការប្រមូលផ្តុំគ្នាក្នុងខែមិថុនា ដែលយើងបានប្រារព្ធធ្វើនៅបារ Alchemy»។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា៖ «ព្រឹត្តិការណ៍នេះកាន់តែប្រសើរជាងអ្វីដែលយើងបានគ្រោងទុកទៅទៀត»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ព្រឹត្តិការណ៍យោគៈអន្តរជាតិរបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា ត្រូវបានធ្វើឡើងទាំងពីរទីតាំងគឺនៅ មុខប្រាសាទតាព្រហ្ម សៀមរាប និងនៅវត្តភ្នំ រាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែទីតាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញត្រូវបានផ្លាស់ទៅធ្វើនៅបរិវេណខាងក្នុងស្ថានទូតឥណ្ឌាវិញ។

អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្តី និយាយថា ព្រឹត្តិការណ៍ដែលគ្រោងធ្វើនៅភ្នំពេញរបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌាដើម្បីរៀបចំវគ្គយោគៈនៅវត្តភ្នំ គឺស្រដៀងគ្នានឹងការធ្វើលំហាត់ប្រាណកាយសម្ព័ន្ធដែលត្រូវបានបិទនៅពេលដែលករណីឆ្លងវីរុសនេះកើតមាននៅក្នុងប្រទេស។

ស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រារព្ធទិវាយោគៈអន្តរជាតិនៅក្នុងបរិវេណស្ថានទូត នៅភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ (រូបថត៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតឥណ្ឌា)

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ទិវាយោគៈអន្តរជាតិត្រូវបានលុបចោលពីព្រោះក្លឹបហាត់ប្រាណទាំងអស់ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញត្រូវបានបិទ ដូច្នេះព្រឹត្តិការណ៍យូហ្គាត្រូវតែហាមឃាត់»។

លោកបាននិយាយថា ការជួបជុំសាធារណៈផ្សេងទៀតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញក៏ត្រូវបានលុបចោលផងដែរដោយសារបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈ។

លោកថា៖ «ព្រឹត្តិការណ៍មួយចំនួនត្រូវបានលុបចោល ពីព្រោះយើងកំពុងការ ពារការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ១៩ យើងមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យមានការជួបជុំសាធារណៈទេ»។

លេខាទី២នៃស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា លោក Battula Subba Rao ប្រាប់ថា ការប្រារព្ធពិធីនៅឆ្នាំនេះមានទំហំតូចបើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុនៗ។

លោកថា៖ «យើងត្រូវបានរៀបចំតាមការគ្រោងទុក ទោះបីជាមានការផ្លាស់ប្តូរទីកន្លែងក៏ដោយ»។

ចំណែកកញ្ញា ឡុង គន្ធា សកម្មជនមកពីអង្គការមាតាធម្មជាតិ បានហៅការរំខានរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការតាំងពិព័រណ៍រូបថត ដើម្បីការពារកោះកុងក្រៅ ថាជាការរំលោភលើសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជួបជុំគ្នា។

កញ្ញា គន្ធា បានអះអាងទៅលើមាត្រា៣ ចំណុច៣ នៃច្បាប់ស្តីពីការប្រមូលផ្តុំដោយសន្តិវិធីថា

«ប្រសិនបើយើងស្នើសុំការអនុញ្ញាត យើងនឹងបំពានច្បាប់»។

ច្បាប់តម្រូវឱ្យមានការជូនដំណឹងដល់អាជ្ញាធររយៈពេលប្រាំថ្ងៃ មុនធ្វើការជួបជុំជាសាធារណៈ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបានបដិសេធព្រឹត្តិការណ៍នេះ លុះត្រាតែមាន «ព័ត៌មានច្បាស់លាស់» ព្រោះអាចធ្វើឱ្យអន្តរាយដល់សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។

ទោះជាយ៉ាងណា មាត្រា៣ ក្នុងបទបញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះ ក៏លើកលែងសម្រាប់ករណីការប្រមូលផ្តុំគ្នា ការបោះឆ្នោត ការតវ៉ាការងារ ការជួបជុំខាងសាសនា និងវប្បធម៌ និងសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយអប់រំដើម្បីផលប្រយោជន៍សង្គមផងដែរ។

គន្ធា បាននិយាយថា ការតាំងពិព័រណ៍រូបថតរបស់ក្រុមមាតាធម្មជាតិនេះ គឺស្ថិតនៅមាត្រា៣ នេះហើយ មិនគួរតម្រូវឱ្យមានការជូនដំណឹងជាមុនទេ។

កញ្ញាថា៖ «ច្បាប់មិនប្រាប់យើងឲ្យសុំការអនុញ្ញាតទេ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបានរារាំងយើង ដូច្នេះយើងចាត់ទុកសកម្មភាពនេះថា ជាការបំភិតបំភ័យ និងរំលោភសិទ្ធិរបស់យើង»។

កញ្ញាបន្ថែមថា កញ្ញានឹងបន្តតស៊ូមតិដើម្បីការពារកោះកុងក្រៅ ទោះបីមានសម្ពាធពីអាជ្ញាធរក៏ដោយ។

«មិនថាយើងត្រូវបានរារាំងប៉ុន្មានដងទេ យើងនឹងបន្តសកម្មភាពរបស់យើងរហូតទាល់តែកោះកុងក្រៅទាំងមូលត្រូវបានការពារពេញលេញក្នុងទ្រង់ទ្រាយដើមដដែល»។

លោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ មិនបានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរអំពីការអះអាងរបស់មាតាធម្មជាតិដែលថា សិទ្ធិរបស់ពួកគេត្រូវបានរំលោភបំពាន ឬយ៉ាងណានោះទេ៕

របាយការណ៍៖ សាលាឧទ្ធរណ៍នៅតែរំលោភស្តង់ដារទៅលើជនជាប់ចោទដោយគ្មានមេធាវី

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Wed, 15 Jul 2020 02:27:45 +0000

មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជារកឃើញថា ចៅក្រមសាលាឧទ្ធរណ៍បានជូនដំណឹង និងពន្យល់អំពីសិទ្ធិទទួលបានមេធាវីក្នុងការការពារខ្លួនដល់ជនជាប់ចោទ ត្រឹមតែ៦ករណីប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោម៥៦ករណី ក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្តពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ទៅដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០។

របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្ស ដែលចេញជាព្រឹត្តិប័ត្រព័ត៌មាននៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានតាមដានករណីចំនួន២៧៣នៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ហើយបានរកឃើញថា ជនជាប់ចោទដែលមានមេធាវី មានចំនួន៦៦ភាគរយ។ នៅពេលជនជាប់ចោទមិនមានមេធាវី សិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទមិនត្រូវបានគោរពពេញលេញនោះទេ ។

របាយការណ៍ដដែលបន្ថែមថា មិនមានភាពច្បាស់លាស់នោះទេថា ហេតុអ្វីបានជា នៅក្នុងករណីមួយចំនួនតូច ចៅក្រមមិនបានផ្តល់ការពន្យល់ពេញលេញដល់ជនជាប់ចោទអំពីសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ដូច្នេះសិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទមិនត្រូវបានគោរពពេញលេញទេ ហើយការអនុវត្តបែបនេះមិនត្រូវនឹងស្តង់ដារជាតិ និងអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌នោះទេ។

របាយការណ៍បាននិយាយថា ក្នុងចំណោម៥៦ករណីដែលបានអនុវត្ត ចៅក្រមមិនបានជូនដំណឹង ឬពន្យល់អំពីសិទ្ធិតំណាងស្របច្បាប់ ឬការការពារខ្លួនចំនួន២០ករណី ហើយការដែលបានជូនដំណឹង ឬពន្យល់មានចំនួន៣០ករណីប៉ុណ្ណោះ។

លោក ហ៊ុន ស៊ាងហាក់ អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងសិទ្ធិមនុស្ស និងទទួលបន្ទុកឃ្លាំមើលការជំនុំជម្រះក្តីដោយយុត្តិធម៌របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាលើកឡើងថា សាលាឧទ្ធរណ៍បានកែលម្អរការអនុវត្តរបស់ខ្លួននៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ។ ទោះយ៉ាងណា លោកថា បើនិយាយអំពីសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌ តុលាការមិនបានអនុវត្តពេញលេញទេ ក្នុងបរិបទនៃច្បាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិ។

លោក ស៊ាងហាក់ មានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទក្នុងដំណើរការនីតិវិធីដែលអយុត្តិធម៌ ពីព្រោះគាត់មិនដឹងមូលហេតុ ឬការចោទប្រកាន់មកលើគាត់នោះទេ»។

យោងតាមរបាយការណ៍ ចៅក្រមមិនបានបញ្ជាក់ពីការចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងជនជាប់ចោទទាំងចំនួន២៨ភាគរយនៃករណីនេះ។

កាលពីខែឧសភា ក្រសួងយុត្តិធម៌បានប្រកាសធ្វើយុទ្ធនាការមួយ ដើម្បីពន្លឿនការដោះស្រាយ សំណុំរឿងនៅតុលាការ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកាត់បន្ថយការចង្អៀតណែនក្នុងពន្ធនាគារ។

លោក ស៊ាងហាក់ មានប្រសាសន៍ថា ការពន្លឿនការដោះស្រាយសំណុំរឿងនេះមានភាពប្រសើរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយបានព្រមានតុលាការពីការរំលោភលើសិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងកំពុងតែមើលឃើញថា សាលាឧទ្ធរណ៍មានការងារជាច្រើនដែលត្រូវធ្វើ។ យើងសង្កេតឃើញករណីនីមួយៗមានការដោះស្រាយលឿនណាស់ ដូច្នេះព័ត៌មានលម្អិតនៃការពន្យល់ទៅជនត្រូវចោទមិនទាន់ពេញលេញនៅឡើយ»។

លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បានបដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយដោយរុញសំណួរទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍។

លោក យូ ប៊ុនឡេង ប្រធានសាលាឧទ្ធរណ៍បដិសេធមិនឆ្លើយតបភ្លាមៗ។

លោក អំ សំអាត ប្រធានផ្នែកអង្កេតនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ បានយល់ស្របថា វាជាការសំខាន់ណាស់ដែលតុលាការអនុវត្តនីតិវិធីត្រឹមត្រូវនៅពេលពួកគេពន្លឿនដំណើរការរឿងក្តី។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងឃើញថាក្រសួងយុត្តិធម៌ឥឡូវនេះ មានយុទ្ធនាការបោសសម្អាតសំណុំរឿងនៅក្នុងតុលាការខេត្ត និងក្រុងលឿនជាងមុន ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាវាជាការល្អដែលក្រសួងជំរុញឲ្យមានការអនុវត្តនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែយើងចង់ឲ្យរាប់បញ្ចូលការពន្យល់ដល់ជនជាប់ចោទ ដូច្នេះពួកគេដឹងអំពីសិទ្ធិរបស់ពួកគេក្នុងការតំណាងស្របច្បាប់ ឬការការពារខ្លួន»។

លោក សំ អាត បន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើជនជាប់ចោទមិនដឹងអំពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួននោះទេ នឹងធ្វើឱ្យខកខានមិនបានបំពេញកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន និងធ្វើឲ្យពួកគេបាត់បង់សិទ្ធិរបស់ខ្លួន»៕

Acleda Bank Calls NGO Report on Workers’ Debt Baseless

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Tue, 14 Jul 2020 11:38:10 +0000

Acleda Bank earlier this month called a recent report on the indebtedness of garment workers dangerously misleading, saying the report distorted facts and could incite social unrest.

The bank’s statement follows the release of “Worked to Debt: Over-Indebtedness in Cambodia’s Garment Sector,” a joint report that said tens of thousands of workers were suffering because of microfinance loans.

The joint report was written by the Cambodian Alliance of Trade Unions, labor group Central, and human rights NGO Licadho.

The report went beyond mere inaccuracies, the bank said, with defamatory claims intended to tarnish the image of banks and microfinance institutions. Acleda has asked authorities to investigate, and to take legal action in case of reputational damage.

“Please take legal action against any person or group that causes disruption, impairs national economic stability, and loses the trust and safety of depositors in the sector of banks and finance as a whole,” the statement said.

Attempts to contact In Channy, CEO of Acleda Bank, went unanswered.

Am Sam Ath, deputy director for human rights at Licadho, said the group interviewed 162 workers at three fully or partially suspended factories in Kampong Chhnang province and Phnom Penh.

“As a result, 158 people said they were in debt to a bank and were afraid they would be unable to repay their loans,” he said.

The longer workers go without pay, the more fragile their financial situations become, he said.

“Workers are fearful about their future,” he said. “They are thinking, firstly, can I sell some land to get money and repay my loan; secondly, can I eat less; and thirdly, can I borrow the money from somewhere. This is their concern.”

Among its points of contention, Acleda denounced the report because its authors spoke to only several dozen of the industry’s 800,000 workers.

But Khun Tharo, a program coordinator for Central, said the study never claimed to represent the industry as whole, much less the country’s estimated 2.6 million MFI clients. Still, of the 162 workers they spoke with, 158 said loan payment conditions represented a significant burden.

“We had no intention of harming the reputation of Acleda or any microfinance institution in Cambodia,” he said. “But this study shows the real challenges that workers face when they lose their income and cannot afford to repay the bank.”

NGOs Want Action Against Powerful Land-Grabbers as Hun Sen Promises Land Titling in Protected Areas

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Tue, 14 Jul 2020 10:26:21 +0000

Rights groups applauded Prime Minister Hun Sen’s recent order to issue land titles to people living in protected areas, but said the government must also hold powerful people to account if it wants to protect remote villagers.

At a cabinet meeting last month, Hun Sen ordered the three ministries of environment, land management and agriculture as well as local administrations to issue titles to long-term residents of protected areas in provinces such as Koh Kong, Preah Vihear, Oddar Meanchey, Stung Treng, Ratanakkiri and Mondulkiri.

After the meeting, the prime minister also posted a message on his Facebook page adding that the work “must be resolved within the next few months” and that “this work must be done very thoroughly and accurately.”

Hun Sen said he had already identified and targeted the powerful and wealthy who had encroached on protected areas. He said if they were found to have committed a crime, they would be punished.

Neither Land Management Ministry spokesman Seng Lot nor Agriculture Ministry spokesman Srey Vuthy could be reached for comment. Environment Ministry spokesman Neth Pheaktra said in a short message: “The ministry has been strictly following the orders of the prime minister.”

NGOs hailed the move, but said they did not believe any action would actually be taken against powerful people encroaching on state land.

Am Sam Ath, monitoring manager at rights group Licadho, said he supported any action in the interests of the people who actually resided on the land. But he did not support any action that would benefit only those in power.

“We support the prime minister’s move to allocate land to the people, but we do not believe there will be the punishing of those in power,” he said.

Sam Ath added that there continued to be protracted and unresolved land disputes, some involving authorities or social land concessions, and those should be resolved “completely” first.

“If the meat stinks, cut the meat, throw it away and solve it. It will be good,” he said.

Eang Vuthy, executive director of land rights NGO Equitable Cambodia, said the government’s previous actions related to land rights had failed to target powerful people and corporations, causing land disputes to drag on for years. Nevertheless, he would wait to see if Hun Sen’s latest order was more effective, he said.

“Land issues are still prevalent across the country, and some disputes have been going on for a long time, so it is hoped that especially provincial authorities will follow the recommendations and decisions of the prime minister,” Vuthy said.

According to a press release issued by the Environment Ministry in April, Cambodia has 57 protected areas and three mixed conservation corridors. Together, they cover an area of more than 7.2 million hectares, accounting for 41 percent of the country.

តម្លៃត្រីឡើងថ្លៃចំពេលសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Mon, 13 Jul 2020 04:01:01 +0000

អ្នកលក់ចំណីអាហារ និងអ្នកបរិភោគនិយាយថា ការឡើងថ្លៃតម្លៃត្រី និងអាហារសមុទ្រ ធ្វើឲ្យមនុស្សជាច្រើនមិនមានថវិកាសម្រាប់ទិញ ខណៈការកើនឡើងតម្លៃកើតមានដោយសារការបំផ្លាញទីជម្រកមច្ឆា និងការធ្លាក់ចុះស្តុកត្រីនៅក្នុងបឹងធម្មជាតិ និងទន្លេ។

យោងតាមស្ថិតិរបស់ធានាគារជាតិនៃកម្ពុជា តម្លៃត្រីរស់បានកើនឡើងចំនួន៨,៨ភាគរយនៅ ខែមីនា ក្នុងឆ្នាំនេះ ដែលជាការកើនឡើងខ្ពស់បំផុតលំដាប់ទី២ បន្ទាប់ពីតម្លៃដំណាប់ផ្លែឈើក្នុងចំណោម៤០ប្រភេទដែលបានរាយឈ្មោះ។

អ្នកស្រី លី នីតា អ្នកលក់ម្ហូបតាមចិញ្ចើមផ្លូវនៅផ្សារទួលសង្កែ ក្នុងខណ្ឌឬស្សីកែវ ដោយមានលក់ត្រីអាំង បាយសាច់ជ្រូក និងបាយម្ហូបកុម្ម៉ង់ច្រើនមុខទៀត។ អ្នកស្រីបន្តថា តម្លៃត្រីឡើងថ្លៃជាងសាច់ និងបន្លែផ្សេងៗទៀត ដោយត្រីឌៀបតម្លៃប្រមាណជា៩,០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម និងពេលខ្លះឡើងដល់១៣,០០០រៀល ជាហេតុធ្វើឲ្យអ្នកស្រីត្រូវបង្ខំចិត្តលក់ឡើងថ្លៃដែរ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «តម្លៃលក់របស់ខ្ញុំគឺផ្អែកលើតម្លៃដែលខ្ញុំទិញនៅក្នុងផ្សារ»។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា នៅក្នុងគ្រួសាររបស់គាត់បានរងប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីជំងឺកូរ៉ូណាផងដែរ។

អ្នកស្រីថា៖ «ប្រាក់ខែរបស់ប្តីខ្ញុំត្រូវបានកាត់បន្ថយ៥០ភាគរយក្នុងរយៈពេល៣ខែនេះ»។

អ្នកលក់នំបញ្ចុក និងគុយទាវម្នាក់នៅក្រុងព្រះសីហនុ អ្នកស្រី ស្រី អានី បាននិយាយថាអ្នកស្រីលក់គុយទាវ១ចាន៦,០០០រៀល និងពេលខ្លះបញ្ចុះតម្លៃដល់អ្នកអត់លុយដែរ ដែលកំពុងធ្លាក់ខ្លួនលំបាកក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា អ្នកស្រីចង់ឲ្យតម្លៃគ្រប់មុខទំនិញចុះថោក។

គាត់និយាយថា៖ «ខ្ញុំចង់ឲ្យតម្លៃធ្លាក់ចុះ តម្លៃទាបវាប្រសើរទាំងអស់គ្នា»។

អ្នកទិញម្ហូបអាហារមានការព្រួយបារម្ភដោយនិយាយថា ពិបាកនឹងមានលទ្ធភាពទិញ។

អ្នកស្រី មួយ ឆេង ស្ត្រីមេផ្ទះមានកូនបីនាក់នៅក្នុងខណ្ឌទួលគោកបាននិយាយថា អ្នកស្រីបានឃើញតម្លៃត្រីទន្លេ និងអាហារសមុទ្របានកើនឡើងហួសពីលទ្ធភាពរបស់អ្នកស្រី បើទោះបីប្រាក់ខែរបស់ប្តីអ្នកស្រីកើនឡើងជាប្រចាំរាល់ឆ្នាំក៏ដោយ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចទិញអាហារថ្លៃៗបានទេ»។

ចំណែកអ្នកស្រី ប៊ុន ម៉ិចថារី ស្ត្រីមេផ្ទះមួយរូបទៀតនៅខណ្ឌឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ លើកឡើងថា អ្នកស្រីអាណិតអ្នកក្រីក្រនៅពេលឃើញតម្លៃទំនិញនៅលើទីផ្សារឡើងថ្លៃ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំអាណិតប្រជាជនក្រីក្រ និងកម្មករដែលមិនអាចរកប្រាក់បានច្រើន តែថ្លៃម្ហូបគឺឡើងខ្ពស់»។

លោក ហម ចាន់ អ្នកលក់ត្រីបោះដុំនៅតំបន់គីឡូម៉ែត្រលេខ៩ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញបាននិយាយថា តម្លៃត្រីមានការកើនឡើងជាលំដាប់ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

លោកថ្លែងថា៖ «ត្រីនៅតាមដងទន្លេពិបាករកណាស់ ដែលធ្វើឲ្យតម្លៃត្រីចិញ្ចឹមឡើងថ្លៃដែរ»។

លោក ហម ចាន់ បន្តថា អ្នកលក់នៅតាមផ្សារខ្លះទិញត្រីពីលោក ហើយលោកលក់បានប្រហែលជា៣តោនជាប្រចាំ។ ទោះយ៉ាងណាប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះមានការធ្លាក់ចុះនៃការលក់ប្រហែល៣០ភាគរយ បើតាមការលក់ធម្មតា។

លោក វេង សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្មមានប្រសាសន៍ថា តម្លៃត្រីមានការប្រែប្រួលតាមតម្រូវការសព្វថ្ងៃ ត្រីភាគច្រើនបានមកពីកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមត្រីដែលធ្វើឲ្យតម្លៃអាចឡើងចុះ។

លោកថា រដ្ឋាភិបាលបានបើកទីផ្សារសេរី ដូច្នេះមិនអាចកំណត់តម្លៃបានទេ ហើយថា បើតម្លៃឡើងខ្លាំង ក្រសួងនឹងទៅណែនាំ។

លោក ឯក ចំរើន អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងនៅសម្ព័ន្ធភាពដើម្បីអភិរក្សធនធានជលផល លើកឡើងថា តម្លៃត្រីចិញ្ចឹមនៅកសិដ្ឋានមានស្ថិរភាពប៉ុន្តែត្រីនៅតាមដងទន្លេមានតម្លៃថ្លៃ និងពិបាករក។ លោកបន្តថា ការនេសាទខុសច្បាប់ដូចជាការឆក់ត្រី និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ខុសច្បាប់ផ្សេងៗ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការបំផ្លាញទីជម្រកព្រៃកោងកាងបានធ្វើឱ្យចំនួនត្រីធ្លាក់ចុះ។

លោកបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅពាក់កណ្តាលរដូវបង្កាត់ពូជត្រី និងរដូវត្រីពង រហូតដល់ចុងខែកញ្ញា ដូច្នេះជារឿងចាំបាច់ណាស់ក្នុងការទុកឱ្យត្រីបានបង្កបង្កើតពូជ ដោយមិនត្រូវនេសាទក្នុងរដូវនេះ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងគួរតែសហការជាមួយគ្នាហើយកុំចាប់ត្រីក្នុងអំឡុងត្រីបន្តពូជ ឈប់ប្រើឧបករណ៍ខុសច្បាប់ទាំងអស់ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបន្ថែមទៀត»៕

Appeal Court Still Violating Fair-Trial Standards for Defendants Without Lawyers: Report

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Fri, 10 Jul 2020 02:13:58 +0000

Appeal Court judges fully explained fair-trial rights to defendants without lawyers in just six out of 56 applicable cases from January last year to April this year, according to the Cambodian Center for Human Rights’ trial monitoring report.

CCHR’s report, issued as a newsletter earlier this week, tracked 273 cases at the Appeal Court, and found that a lawyer had represented the accused in 66 percent of cases. However, when defendants did not have lawyers, “the accused’s rights have not been fully respected,” it says.

“[I]t is clear that in only a small number of cases the judges provided full explanations to the accused of their rights,” the report says. “Therefore, the accused’s rights have not been fully respected, and such practice did not conform with national and international standards on fair trial rights.”

Out of 56 applicable cases, judges neither informed nor explained the right to legal representation or self-defense in 20 cases, and only informed without explaining those rights in 30, the report says. It also notes, however, an improvement since CCHR discussed the issue with the Appeal Court in August.

Hun Seanghak, CCHR’s fair trial rights project coordinator, said the Appeal Court had exhibited better practices in recent months. Nevertheless, in terms of fair-trial rights, “the court has not fully implemented [them] in the context of national and international law.”

“This undermines the rights of the accused in proceedings, which is unfair because he does not know the reason or the accusation against him,” Seanghak said. According to the report, judges did not state all relevant charges against all defendants in 28 percent of cases.

In May, the Justice Ministry announced a campaign to speed up the processing of court cases in an effort to reduce a backlog around the country.

Seanghak said the acceleration had been noticeable, and cautioned the courts against overlooking the rights of defendants.

“We’re seeing that the Appeal Court has a lot of work to do,” he said. “We see that each case is very fast to resolve, so the details of explanations to the accused are not complete.”

Justice Ministry spokesman Chin Malin declined to comment, directing questions to the Appeal Court. Appeal Court president You Bunleng declined to provide an immediate response.

Am Sam Ath, monitoring manager at rights group Licadho, agreed that it was crucial that the courts followed correct procedure as they sped up their processing of cases.

“We see that the Ministry of Justice now has a campaign to clear cases in provincial and municipal courts faster than before,” he said. “Therefore, I think it is important that [the ministry] urges the [proper] implementation of procedures. We want this to include explaining to the accused so they are aware of their right to legal [representation] or self-defense.”

Failing to do so would be a loss of rights, Sam Ath said. “If the accused are not aware of their rights, [the court] has failed to fulfill its obligations … it makes them lose their rights.”

Rising Fish Prices Amid Habitat Destruction Bite in a Sluggish Economy

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Wed, 08 Jul 2020 14:02:27 +0000

Street-food sellers and residents say rising fish prices are steadily pushing some seafood out of financial reach for many, as advocates point to habitat destruction and plummeting fish stocks in natural lakes and rivers as driving up prices.

According to National Bank of Cambodia statistics, the price of fresh fish rose 8.8 percent in the year to March — the second-highest increase, behind dried fruit, out of 40 tracked categories.

Ly Nita, a street-food seller at a market in Russei Keo district, grills fish, pork and cooks rice and several dishes every day. The price of fish had been increasing faster than her other ingredients, she said, recently from about 9,000 riel per kg of trey deab, a type of catfish, to about 13,000 riel now, forcing her to raise her own prices. “My sale price is based on the price I pay in the market,” Nita said.

In her own family, the economic impact of coronavirus was putting a squeeze on her finances, she added. “My husband’s salary has been reduced to 50 percent for three months.”

A noodle-seller in Sihanoukville, Srey Anyy, said she had recently started giving discounts on her 6,000 riel ($1.50) bowls of num banh chok Khmer noodles, which contain fish, to people who have been struggling in the sluggish economy.

“I wish the price could come down,” Anyy said. “A lower price would be better for everyone.”

Shoppers echoed the concerns, saying some items were becoming difficult to afford.

Muy Chheng, a housewife with three children in Tuol Kork district, said she had seen the price of fresh fish from rivers and oceans increase beyond her reach despite her husband’s annual salary rises.

“I can’t buy the expensive foods,” Chheng said.

Bun Mech Thary, a housewife shopping in Russei Keo district, said she feels sorry for poorer families when she sees the prices in the market.

“I pity the poor people, and workers who cannot earn much — the price of food is quite high,” she said.

Homm Chan, a wholesale fish seller in Phnom Penh’s Kilometer 9 area, said he had seen a steady rise in fish prices over the past two years.

“River fish have become hard to find, and it makes some farmed fish prices increase as well,” Chan said.

Sellers from around the city buy their fish from him, and he moves about 3 tons on a normal day, he said. However, recent months had seen a decrease in sales of about 30 percent, he said.

Agriculture Minister Veng Sokhon told Newsroom Cambodia that fish prices naturally fluctuated, and nowadays most fish came from fish farms, which helped to lower prices.

The government supported a free market and it would not intervene in prices set by suppliers unless they became “too high,” he said.

Ek Chamroeun, project coordinator at the Fisheries Action Coalition Team, said fish farm prices were relatively stable but river fish were becoming increasingly endangered and expensive.

Illegal fishing — such as electrocution and using nets with a finer mesh than allowed — as well as climate change and the destruction of mangrove habitats were causing the number of fish to plummet, Chamroeun said.

He said Cambodia was currently in the middle of fish breeding season, until around the end of September, and it was vital to let fish stocks recover.

”We should collaborate together and not catch the fish during this breeding period — stop using all illegal tools and promote more awareness,” he said.

សង្គមស៊ីវិលគ្មានជំនឿលើការដាក់ទោសអ្នកមានអំណាចជុំវិញចំណាត់ការបែងចែកដីឱ្យពលរដ្ឋ

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Tue, 07 Jul 2020 02:45:17 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិដីធ្លីសាទរចំណាត់របស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ជុំវិញការបញ្ជាឲ្យកាត់ឆ្វៀលដី និងផ្តល់បណ្ណកម្មសិទ្ធិជូនពលរដ្ឋដែលបានកាន់កាប់ និងអាស្រ័យផលជាក់ស្តែងលើដីតំបន់ការពារធម្មជាតិ ប៉ុន្តែពួកគេមិនមានជំនឿថានឹងអាចមានការដាក់ទោសលើអ្នកមានអំណាចជុំវិញករណីនេះ។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាទៅក្រសួងចំនួនបី គឺក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងដែនដី ក្រសួងកសិកម្ម ព្រមទាំងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ឲ្យកាត់ឆ្វៀលដី និងផ្តល់បណ្ណកម្មសិទ្ធិជូនពលរដ្ឋដែលបានកាន់កាប់ និងអាស្រ័យផលជាក់ស្តែងយូរឆ្នាំលើទីតាំងដីស្ថិតក្នុងផែនទីតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងគម្របព្រៃឈើ នៅតាមខេត្តនានា ដូចជា ខេត្តកោះកុង ព្រះវិហារ ឧត្តរមានជ័យ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី និងមណ្ឌលគិរីជាដើម។

ក្រោយកិច្ចប្រជុំនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីក៏បានបង្ហោះសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកបន្ថែមថា៖ «ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងដែនដី ត្រូវដោះស្រាយឲ្យដាច់ស្រេចក្នុងតែប៉ុន្មានខែខាងមុខ ដើម្បីចេញប្លង់កម្មសិទ្ធិជូនពលរដ្ឋ ហើយកិច្ចការនេះត្រូវធ្វើឲ្យបានហ្មត់ចត់ និងត្រឹមត្រូវបំផុត»។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបន្តថា លោកបានកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងមុខសញ្ញាអ្នកមានអំណាច និងមានទ្រព្យច្រើន ដែលបានប្រើពលរដ្ឋឲ្យទៅកាប់រុករានទន្ទ្រានយកដីឲ្យពួកគេ រួចហើយ ហើយលោកថា ប្រសិនបើរកឃើញអ្នកទាំងនោះបានប្រព្រឹត្តមែន គឺត្រូវទទួលទោសជាកំហិត។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ លោក សេង ឡូត ពុំអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះបានទេ។

Newsroom Cambodia ក៏បានព្យាយាមទាក់ទងទៅអគ្គលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម លោក ស្រី វុឌ្ឍី តែលោកមិនទទួលទូរស័ព្ទ។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានឆ្លើយតបតាមបណ្តាញសង្គម WhatsApp ដោយខ្លីថា៖ «ក្រសួងជំនាញបាននិងកំពុងអនុវត្តតាមបទបញ្ជារបស់សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដោយម៉ឺងម៉ាត់បំផុត»។

ក្រុមសង្គមស៊ីវិលបង្ហាញការសាទរចំពោះចំណាត់ការនេះ ប៉ុន្តែពួកគេបញ្ជាក់ថា ពួកគេមិនមានជំនឿលើការដាក់ទោសណាមួយលើអ្នកមានអំណាចដែលទន្រ្ទានយកដីរបស់រដ្ឋនោះទេ។

លោក អំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ មានប្រសាសន៍ថា លោកគាំទ្ររាល់ចំណាត់ការដែលជាផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានកាន់កាប់ និងអាស្រ័យផលពិតប្រាកដ។ ប៉ុន្តែលោកថា លោកមិនគាំទ្ររាល់ចំណាត់ការដែលបានប្រយោជន៍តែសម្រាប់បុគ្គល និងអ្នកមានអំណាចនោះទេ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងគាំទ្រនូវចំណាត់ការរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលបែងចែងដីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែយើងមិនជឿទៅលើចំណាត់ការដាក់ទោសទណ្ឌទៅលើអ្នកមានអំណាចនោះទេ»។

លោក អំ សំអាត បន្ថែមថា បញ្ហាដីធ្លីមួយចំនួនកន្លងមកទាក់ទងនឹងការផ្តល់ដីសង្គមកិច្ច ឬពាក់ព័ន្ធជាមួយអ្នកមានអំណាចជាដើម គឺតែងមានការអូសបន្លាយពេលវេលាមិនមានដំណោះស្រាយ។

លោកបន្ថែមថា៖ «អាទាំងអស់ហ្នឹងហើយដែលត្រូវដោះស្រាយឱ្យបានចប់ជាស្ថាពរ»។ លោកថា៖ «បើសិនជាសាច់ស្អុយជៀរសាច់ហ្នឹងក្រវាត់ចោលទៅ ដោះស្រាយបញ្ចប់អាហ្នឹងទៅជាការល្អ» ។

លោក អៀង វុទ្ធី នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសមធម៌បានលើកឡើងថា កន្លងមករាល់ចំណាត់ការ និងអនុសាសន៍របស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី មិនសំដៅចំទៅលើអ្នកមានអំណាច ឬក្រុមហ៊ុនធំៗនៅឡើយ ទើបបណ្តាលឲ្យជម្លោះដីធ្លីមួយចំនួនអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំ។ ទោះយ៉ាងណាលោកថា លោកនឹងរងចាំមើលពីប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្តជាក់ស្តែង។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «បញ្ហាដីធ្លីនៅមានកើតច្រើនទូទាំងប្រទេស ហើយជម្លោះខ្លះបានអូសបន្លាយពេលយូរមកហើយ អីចឹងសង្ឃឹមថា ជាពិសេសអាជ្ញាធរថ្នាក់ខេត្តនឹងធ្វើការអនុវត្តតាមអនុសាសន៍ និងការសម្រេចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ កុំឱ្យមានការលើកឡើង និងចោទប្រកាន់ទៅលើការដែលសម្រេចពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីហើយ ហើយការអនុវត្តវាគ្មានប្រសិទ្ធភាពនោះ»។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងបរិស្ថានកាលពីថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២០ កម្ពុជា មានតំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៥៧កន្លែង និងរបៀងអភិរក្សចម្រុះចំនួន ០៣ តំបន់ លាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីសរុបប្រមាណជាង៧,២លានហិកតា ស្មើនឹង៤១%នៅទូទាំងផ្ទៃប្រទេស៕

Some Phnom Penh Public Events Continue to Be Canceled

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Sat, 04 Jul 2020 14:04:50 +0000

Last-minute, city-ordered cancellations of several public events in recent weeks were due to continued caution around coronavirus, City Hall said, though one environmental group questioned whether authorities were going too far and silencing activists.

A Black Lives Matter rally in front of U.S Embassy, an International Yoga Day exercise session at Wat Phnom, and a photo exhibition by environmental activists Mother Nature in front of Wat Botum were all scheduled to be held in the capital in the second half of June.

In the first two cases, City Hall denied permission to event organizers, but organizers said they were happy to comply and held the gatherings in private spaces instead.

In the third case, Mother Nature went ahead with its plans, saying the Law on Peaceful Assembly gave the group the right to gather. District security guards disrupted the event, however, forcibly breaking it up.

Heather Smith, a social activist and lead organizer of the Phnom Penh event to promote awareness of racism and police brutality in the U.S., said the original plan was to rally in front of the U.S. Embassy.

Weeks of Black Lives Matter protests in the U.S., ignited by the killing of a Black American man George Floyd by Minnesota police, have drawn attention to issues of racism both in the U.S. and worldwide.

“[T]he governor at first was going to allow us to protest,” Smith said in a message. “[H]owever, the same day a new case of Covid-19 came in.”

“[W]hen we came to pick up the letter they told us that due to concerns about Covid-19 they could not give us permission to assemble,” she said.

Smith said she postponed the event and held a gathering at a bar in Tuol Tom Poung instead.

The Indian Embassy celebrates International Yoga Day at the embassy in Phnom Penh, rather than Wat Phnom, on June 20, 2020, in a photo posted to the embassy’s Facebook page.

“[W]e found a way to still get our message across with our Juneteenth Social that we held at Alchemy,” she said, adding that the event turned out “even better than what we original planned.”

Meanwhile, the Indian Embassy’s main International Yoga Day events were to be held at both Ta-Prohm Temple in Siem Reap and Wat Phnom in Phnom Penh, but the venue for the Phnom Penh session was moved to the Indian Embassy compound, according to City Hall.

City Hall spokesman Meth Measpheakdey said the Indian Embassy’s planned Phnom Penh event at Wat Phnom was too similar to exercising in gyms, which had been closed as coronavirus cases rose in the country.

“International Yoga Day was canceled because all gyms in Phnom Penh were closed. So the event of yoga must be banned,” he said.

He added other public gatherings in the city had also been canceled out of public health concerns.

“Some events were canceled because we are preventing the pandemic of Covid-19,” he said. “We are not allowed to have public gatherings.”

Battula Subba Rao, second secretary at theIndian Embassy, said this year’s celebrations had been “comparatively small scale as compared to previous years,” and they were held “as planned” — despite the change in venue.

For Long Kunthea, an activist from Mother Nature, however, authorities’ disruption of its photo exhibition — advocating for the protection of Koh Kong island — was an alleged violation of the right to free assembly.

“If we asked for permission, we would have broken the law,” Kunthea argued, pointing to Article 3 of the Law on Peaceful Assembly.

The law requires notification of authorities five working days before a public gathering, with authorities permitted to deny the event only if there is “clear information” that it could seriously jeopardize security, safety and public order.

However, Article 3 also exempts election rallies, labor protests, religious and cultural gatherings, and “educational dissemination activities for social interests” from the law’s stipulations.

Kunthea said the group’s photo exhibition fell under the last category, and should not have required prior notice.

“The law does not tell us to ask for permission, but the authorities blocked us. So we consider [the] actions as intimidation, a violation of our rights,” Kunthea said.

The group would continue to advocate for the protection of Koh Kong island despite the pressure, she said. “No matter how much we are restrained, we will keep going with our activities until the whole of Koh Kong is fully protected.”

City Hall’s Measpheakdey did not reply to questions about Mother Nature’s claim that its rights were violated.

ធនាគារអេស៊ីលីដា ហៅរបាយការណ៍របស់សង្គមស៊ីវិលអំពីបំណុលកម្មករ ថាជាការបង្កឲ្យមានចលាចល

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Sat, 04 Jul 2020 05:50:37 +0000

ធនាគារអេស៊ីលីដា នៅថ្ងៃសុក្រនេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយបានហៅការចុះផ្សាយរបាយការណ៍របស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយក្រុមពាក់ព័ន្ធនឹង «ការជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌករបស់កម្មករក្នុងវិស័យកាត់ដេរ» ថាជា «ការបំភ្លៃ និងបង្កឲ្យមានចលាចលក្នុងសង្គម»។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ធនាគារអេស៊ីលីដា ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមសង្គមស៊ីវិល និងសហជីពមួយក្រុមនៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍សិក្សាមួយឈ្មោះថា «ធ្វើការងាររហូតជំពាក់បំណុលវ័ណ្ឌក៖ ភាពជំពាក់បំណុលច្រើនលើសលុបក្នុងវិស័យកាត់ដេរនៅប្រទេសកម្ពុជា» ដោយបានរកឃើញថា កម្មករ-កម្មការិនីរាប់ម៉ឺននាក់កំពុងជួបការលំបាកខ្លាំងដោយសារតែបំណុល។

បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ធនាគារអេស៊ីលីដាលើកឡើងថា ស្ថាប័នសង្គមស៊ីវិល សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿន និងការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ ថាកំពុងតែបំភ្លៃ និងបំភ័ន្តប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុឲ្យមានការយល់ច្រឡំ និងបង្កឲ្យមានចលាចលក្នុងសង្គម។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អេស៊ីលីដានោះបន្ថែមថា របាយការណ៍របស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះធ្វើឡើងដោយគ្មានមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវ ក្នុងចេតនាបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះធនាគារ និងស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ ធនាគារអេស៊ីលីដាក៏បានស្នើឲ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការច្បាប់ ក្នុងករណីធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ធនាគារអេស៊ីលីដាបញ្ជាក់ថា៖ «សូមមេត្តាចាត់វិធានការច្បាប់ចំពោះជន ឬក្រុមទាំងឡាយណាដែលធ្វើឲ្យមានការរង្គោះរង្គើរ ជំរុញឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ធ្វើឲ្យបាត់បង់នូវជំនឿទុកចិត្ត សុវត្ថិភាពដល់អ្នកដាក់ប្រាក់បញ្ញើក្នុងវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូល»។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងទៅលោក អ៊ិន ចាន់នី នាយកប្រតិបត្ដិធនាគារ អេស៊ីលីដា ជាច្រើនដ តែលោកមិនទទួលទូរស័ព្ទ។

លោក អំ សំអាត នាយករងផ្នែកឃ្លាំមើលការរំលោភសិទិ្ធមនុស្សរបស់អង្គការលីកាដូមានប្រសាសន៍ថា របាយការណ៍ដែលចេញដោយក្រុមសង្គមស៊ីវិល និងសហជីព គឺបានសម្ភាសន៍ និងស្រាវជ្រាវលើកម្មករចំនួន១៦២នាក់ក្នុងរោងចក្រដែលត្រូវបានភ្ជួរការងារចំនួន៣ គឺនៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងនៅភ្នំពេញ ហើយការស្រាវជ្រាវនោះគឺផ្តោតលើការរស់នៅរបស់កម្មករក្រោយពីបានភ្ជួរការងារ។ លោកបន្តថា ជាលទ្ធផល មនុស្ស១៥៨នាក់បានឆ្លើយថា ពួកគេបានជំពាក់បំណុលធនាគារខាងហិរញ្ញវត្ថុ និងបំណុលផ្សេងៗ ដោយមានការបារម្ភថា ក្នុងកាលៈទេសៈត្រូវបានព្យួរការងារនេះពួកគេមិនមានលទ្ធភាពក្នុងការសងត្រលប់ទៅវិញ»។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អីចឹងអ្វីដែលគាត់ (កម្មករ) គិតទៅថ្ងៃក្រោយ ពួកគាត់គិតថា ទីមួយគឺគាត់អាចប្រឈមមុខក្នុងការលក់ដីយកទៅសងគេ ទីពីរអាចកាត់បន្ថយរបបអាហារហូបចុក ហើយទីបីអាចខ្ចីពីកន្លែងផ្សេងទៅសង។ នេះជាកង្វល់របស់គាត់»។

លោក អំ សំអាត បន្ថែមថា ការស្ទង់មតិនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីឲ្យស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធរកវិធានការ ឬការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងណាដើម្បីជួយសម្របសម្រួលដល់ក្រុមកម្មករទាំងនោះ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ព្រោះកន្លងមកគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលបានចេញ ថាធ្វើយ៉ាងណាសុំឲ្យស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុហ្នឹងជួយសម្របសម្រួល និងបន្ធូរបន្ថយទៅលើការព្យួរនៃការសង៣ខែ ត្រូវសងទាំងការ ឬដើម និងនីតិវិធីផ្សេងៗទៀត»។

ចំណែកលោក ឃុន ថារ៉ូ មន្ត្រីសម្របសម្រួលការងារនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស សង់ត្រាល់ លើកឡើងថា របាយការណ៍នៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ មិនតំណាងឲ្យតួលេខរបស់អតិថិជនគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមានប្រមាណជាជាង២លាន៦សែននាក់ និងមិនតំណាងឲ្យកម្មករនិយោជិត ដែលធ្វើការងារក្នុងវិស័យរោងចក្រកាត់ដេរជាង៨០ម៉ឺននាក់នោះទេ។ លោកបន្តថា ក្រុមសង្គមស៊ីវិល និងសហជីពបានសម្ភាសន៍កម្មករ កម្មការិនីរោងចក្រកាត់ដេរជាង១៦០នាក់ ដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច ទាក់ទងនឹងសិទ្ធិរបស់ពួកគេ នៅពេលដែលរោងចក្រព្យួរការងារ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងមិនមានចេតនាណាមួយដើម្បីទៅធ្វើការញុះញង់ បង្កឲ្យមានការប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ កិត្តិយសរបស់អេស៊ីលីដា ឬក៏បណ្តាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ។ ការសិក្សានេះបង្ហាញអំពីទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែង បញ្ហាប្រឈមដែលកម្មករនិយោជិតគាត់បាត់បង់នូវប្រាក់ចំណូល គាត់មិនមានលទ្ធភាពក្នុងការបង់ទៅធនាគារ»។

គិតត្រឹមដំណាច់ខែឧសភានេះ រោងចក្រសហគ្រាសក្នុងវិស័យវាយនភណ្ឌចំនួន២៦៣ កំពុងបិទផ្អាកដំណើរការ និងមានកម្មករប្រមាណជា១៣៥.០០០នាក់ កំពុងរងផលប៉ះពាល់ដោយត្រូវព្យួរការងារ ដោយសារមិនមានការបញ្ជាទិញ ពាក់ព័ន្ធនឹងការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ លើពិផពលោក។ នេះបើតាមតាមតួលេខរបស់ក្រសួងការងារ៕

Tbong Khmum ‘Safety Hill’ Hopes to Spare Thousands of Families From Flash Flooding

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Fri, 03 Jul 2020 09:29:22 +0000

Up to 3,000 families will be able take shelter from floods once Tbong Khmum — the country’s youngest province — completes its 10-hectare “safety hill,” which was announced by governor Chan Sophorn last week.

The hill’s construction, which is already underway, would be readied for flash floods expected this rainy season as the Mekong River’s waters rise, Sophorn said.

Sophorn, speaking at a press conference last week outlining the progress made by the province last year, said two districts in the province — Kroch Chhmar and Suong — spanned the Mekong and were particularly disaster-prone.

Last year, authorities carried out 76 disaster interventions responding to flash floods, fires, cyclones and other natural disasters in the province, affecting a total of 4,265 families, he said.

“This is humanitarian work,” Sophorn said of the safety hill, explaining that it would have electricity, running water, latrines, enough shelters for 3,000 families and would be built on state land. The facilities would be made available even for people outside the province, he said.

Some families might move to the safety-hill shelters during emergencies and not want to leave, Sophorn said. He considered it unlikely that families from the province wouldn’t want to return to their villages, but it was possible for families from outside the province who were seeking refuge.

Such families would be accommodated, eventually settling them into social land concessions, he said.

“If displaced people want to stay longer, they can stay. But if they do, they will need to be certified by their local authorities,” Sophorn said. “If they are absolutely poor and homeless, we can allocate social concession land for them as it is government policy.”

The safety hill will be located in Tbong Khmum district’s Tonle Bet commune, about 6 km from the Kizuna Bridge along National Road 7, according to Land Management Ministry spokesman Seng Lot.

“We have completed the excavation and landfill, and now the remaining work is to have the land compacted,” Lot said.

Tbong Khmum, which was split from Kampong Cham at the end of 2013, has a population of nearly 900,000, according to the province’s website. It has 873 villages in 64 communes.

Tan Theara, a real estate agent and a resident of Kroch Chhmar district’s Tuol Snuol commune, said security in the province seemed to have improved since the split from Kampong Cham, with fewer thefts of villagers’ cattle recently.

However, some areas, including her village, needed urgent infrastructure upgrades, she said.

“My village is supplied with only electricity and not a [piped] water system, which is still a concern — we don’t have clean water for use in the village,” Theara said.

About 30 Percent of Schoolchildren No Longer Studying Since Coronavirus School Closures: Education Minister

សាន់ សូលីដា (Sann Solyda) — Wed, 24 Jun 2020 02:06:17 +0000

Since the closure of schools due to coronavirus, about 30 percent of more than 3 million students nationwide have missed out on their education because they don’t have the technology to access online learning, Education Minister Hang Chuon Naron said on Monday.

Speaking at a groundbreaking ceremony for a digital education center at Preah Sisowath High School in Phnom Penh, Chuon Naron said about 30 percent of students were currently studying online, 30 percent were studying from TV, and about 10 percent were studying with friends or by themselves.

“The number of students with a smartphone that can access the internet is about 30 percent, and the other 70 percent of students have no smartphone,” he said. Some of the students without smartphones, however, could still study with classmates who did, he said. “Outstanding students can teach students who are not good.”

Chuon Naron said Cambodia was lagging developed countries by about a decade when it came to the availability of digital technologies, creating a challenge in implementing distance learning. The ministry will collect more information from students to try to improve the situation, he said.

He added that the schedule for annual high school exams had not yet been set, but should be about four to five months after schools reopen.

“Private schools with sufficient standards [may be] able to complete the high school examinations this August, [but] other private and public school have not determined the date for the exams,” he said.

Srey Nimet, who teaches 12th-grade geography at Hun Sen Bun Rany Wat Phnom High School in Phnom Penh, said she relied mostly on messaging on the Telegram app — rather than video conferencing software such as Zoom — when giving remote lessons.

“I’ve never taught on Zoom and mostly I teach on Telegram, by sending voice messages and telling the students what page [to look at], because all the questions come out of the textbook,” Nimet said.

But attendance was a major problem when teaching online, with only about half the students active in class, she said.

“In the classroom there are about 40 to 50 students, but with online classes there are only 20 to 30 students,” she said. “Some of those students have returned to their hometowns, some students have difficulty accessing the internet, and some students have been lazy to attend online.”

Teachers and principals have been trying to contact the students who are not in school, but many have been difficult to reach, she added.

Chan Borommy, an 11th-grade student at Preah Sisowath High School, said she attended video conferences every morning for four hours, and turned in her assignments through a messaging app. But it was difficult to engage with teachers, she said.

“I want to go [back] to school because it was easy to understand,” Borommy said. “Online learning has been difficult because of slow internet connections and the difficulty of asking questions to teachers.”

Chin Boramey, a sophomore accounting student at the Vanda Institute, said she also found it difficult to ask questions to her teacher, and watching video lessons took a long time. She said she was eager for her classes to return to campus.

“Continuing online learning is unacceptable because it is difficult to understand,” she said.

Ouk Chhayvy, president of the Independent Cambodian Teachers’ Association, said distance learning was less effective for students, and teachers were also having a hard time.

“Some rural teachers find it difficult to use modern technology, especially older teachers. Some are struggling with slow internet and others lack the money to buy equipment and [connect to] the internet,” Chhayvy said.

She said there had not been enough training for teachers, and called for the government to reopen schools with physical-distancing and clean-hygiene practices.

“Even without Covid-19, especially in the countryside, if [students] have problems in the family or an issue with family income, they frequently drop out of school,” she said. “During this Covid-19 period, livelihoods have deteriorated, pushing many rural students out of school to help their parents earn a living.”

In March, the Health Ministry ordered the temporary closure of all educational institutions to prevent the spread of coronavirus in Cambodia. More than 15,000 public and private schools have closed, affecting more than 3 million students. The Education Ministry also launched a distance learning and e-learning program by creating video tutorials and posting lessons on social media.