Full story here: https://kiripost.com/stories/farmers-battle-against-rising-costs

បុរសដែលមានអាយុ៧៥ ជាកសិករម្នាក់រស់នៅក្នុងភូមិទួលក្រសាំងខ ឃុំអង្គរបុរី ស្រុកអង្គរបុរី​ បាននិយាយថា ក្នុងមួយឆ្នាំលោកអាចធ្វើស្រែបានបីដង ហើយចំណែកការប្រមូលផលស្រូវវិញគឺទទួលបានផលល្អប្រសើរ ព្រោះនៅតំបន់នេះមានទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយការដាំដុះស្រូវធ្វើម្ដងក្នុងមួយហិចតាអាចទទួលបានផលស្រូវចន្លោះពី ៨តោន ទៅ ១០តោន។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោកបាន​បន្ថែម​ថា ការ​កើន​ឡើង​ការ​ចំណាយ​កំពុង​កាត់បន្ថយ​ប្រាក់​ចំណេញ​របស់​គាត់។ ថ្មីៗនេះតម្លៃជីបានឡើងថ្លៃ។ ជីមួយការ៉ុងមានតម្លៃ ១៨ម៉ឺនរៀល (៤៥ ដុល្លារ) ឬ ២០ម៉ឺនរៀល (៥០ដុល្លារ) ប្រសិនបើគាត់បង់រំលោះ។ តម្លៃ​ពីមុនមានចន្លោះ​ពី ១០​ម៉ឺន​រៀល​ទៅ ​១២​ម៉ឺន​រៀល​ប៉ុណ្ណោះ​។ លើស​ពី​នេះ តម្លៃ​សាំងក៏​ឡើង​ថ្លៃ ដែល​នាំ​ឱ្យ​ប្រាក់​ចំណូល​មិន​មាន​តុល្យភាព​ពី​ការ​លក់​ស្រូវរបស់​គាត់។

ឧបសគ្គមួយទៀតរបស់កសិករ គឺពួកគាត់ត្រូវឆ្លងកាត់ឈ្មួញកណ្តាលនៅពេលលក់ផលិតផលរបស់ពួកគាត់ ដែលនាំឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណេញបន្ថែមទៀត។ ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ ក៏​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្លៃ​កសិផល​ឡើង​ថ្លៃ​ដែរ ដែល​មិន​ស្រប​នឹង​តម្លៃ​ស្រូវ។

«តាមដែលខ្ញុំដឹងមក តម្លៃស្រូវដែលខាងវៀតណាមផ្ដល់មកឲ្យខាងខ្មែរមានតម្លៃក្នុងមួយគីឡូ ១៥០០រៀល ប៉ុន្ដែខ្មែរយើងសង្កត់កខ្មែរយើង ដោយឈ្នួញខ្មែរយើងទិញពីយើងក្នុងតម្លៃថោក ដើម្បីលក់បន្ដទៅឲ្យឈ្នួញវៀតណាម។»

ប្រជាជននៅខេត្តតាកែវ ៩០ភាគរយ ប្រកបរបរកសិកម្មចិញ្ចឹមជីវិត ហើយលោកឆាន់ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា នេះសំណាងហើយឆ្នាំនេះមានទឹកគ្រប់គ្រាន់ មិនចាំបាច់បូមទឹកបញ្ចូលស្រែដូចឆ្នាំមុន ទើបការចំណាយទៅលើកប្រេងសាំងមិនសូវមាន។

កាលពីមុនៗមកនោះការចំណាយពិតជាអស់ច្រើន ហើយផលស្រូវយើងក៏ទទួលបានច្រើនណាស់ដែរ ប៉ុន្ដែស្រូវមានតម្លៃថោកខ្លាំងនៅពេលនេះ ដោយក្នុងមួយគីឡូក្រាមតម្លៃ ៧០០ រៀល ទៅ ៨០០រៀល។

លោកឆាន់បានស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងមន្ដ្រីមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់អំពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាកសិករផង សូមស្វែងរកទីផ្សារលក់ស្រូវចេញឲ្យមានតម្លៃថ្លៃគួរសមល្មមអាចទូទាត់ចំណាយបាន និងសល់ចំណូលខ្លះៗដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតបន្ដទៅមុខទៀត។ លោកបានស្នើសុំតម្លៃស្រូវឲ្យបានត្រឹមតែមួយគីឡូ ១០០០រៀលក៏អស់ចិត្ត គឺវាល្មមអាចសល់លុយបន្ដិចបន្ដួចដែរ។

អ្នកស្រី ដេត មានអាយុ ៤៧ ឆ្នាំ ជាប្រពន្ធមេភូមិដើមគ ស្រុកបុរីជលសារ ខេត្តតាកែវបានកំពុងជជែកលេងជាមួយកសិករស្ដ្រីគ្នាឯងប្រមាណ ៤ -៥ នាក់អំពីបញ្ហាស្រូវមានតម្លៃទាបព្រមទាំងទឹកមុខសម្លឹងទៅរកបាវស្រូវរបស់គាត់ទាំងអស់សង្ឃឹម ហើយបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាកសិករមួយរូបធ្វើស្រែចំនួន១២ហិចតា។»

អំឡុងពេលធ្វើស្រែចម្ការ អ្នកស្រីពិបាកចិត្តខ្លាំងមែនទែន ព្រោះត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនទៅលើកម្លាំងពលកម្មដើម្បីជួលគេឲ្យភ្ជួរ និងជួលម៉ាស៊ីនច្រូតស្រូវ ហើយដីដែលអ្នកស្រីធ្វើទៀតសោតនោះជាដីស្រែដែលអ្នកស្រីជួលគេ បូកផ្សំជាមួយនឹងប្រេង ជីឡើងថ្លៃទៀតនោះ អ្នកស្រីសឹងតែគ្មានកម្លាំងចិត្តបន្ដរបរជាកសិករតទៅទៀតដែរ។

អ្នកស្រីបានពោលដូច្នេះថា ស្រូវដែលអ្នកស្រីលក់ចេញក្នុងមួយតោនតម្លៃ ៨០ម៉ឺនក្នុងមួយតោន។

អ្នកស្រីបានបន្ទោសឈ្នួញកណ្ដាលដោយសារតែពួកគេទម្លាក់តម្លៃស្រូវរបស់អ្នកស្រី។ ស្រូវដែលអ្នកស្រីលក់ចេញដំបូងគឺលក់ទៅកាន់ឈ្មួញខ្មែរ តែឈ្មួញខ្មែរទិញពីអ្នកស្រីយកទៅលក់បន្ដនៅវៀតណាមផ្ទាល់ ឬឈ្មួញខ្មែរខ្លះលក់បន្ដទៅឈ្មួញខ្មែរគ្នាឯង ហើយលក់បន្ដទៅកាន់ឈ្មួញវៀតណាម។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា តម្លៃស្រូវនៅប្រទេសវៀតណាមគេឲ្យមួយតោនតម្លៃ ១លាន ១សែនរៀល តែឈ្មួញខ្មែរគ្នាឯងជាអ្នកទម្លាក់តម្លៃស្រូវដើម្បីបានចំណេញច្រើន បែរមកទិញតម្លៃស្រូវមួយតោន ៨០ម៉ឺនរៀល។

អ្នកស្រីបានសំណូមពរ សូមឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល និងមន្ដ្រីអាជ្ញាធរជួយស្វែងរកទីផ្សារលក់ស្រូវឲ្យមានតម្លៃថ្លៃជាងនេះ ដើម្បីចំណាយ និងចំណូលមានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា និងសមរម្យល្មមអាចចិញ្ចឹមជីវិតរស់បាន ហើយវាក៏ជាការលើកទឹកចិត្តដល់កសិករឲ្យមានសង្ឃឹមក្នុងការប្រកបរបរកសិកម្មបន្ដទៀតផងដែរ។

លោកឡាយ ជាកសិករធ្វើស្រែនៅស្រុកកោះអណ្ដែត កំពុងធ្វើការច្រូតស្រូវ និងពូតម្ដងមួយកណ្ដាប់ក្រោមកម្ដៅថ្ងៃក្ដៅខ្លាំងព្រមទាំងបែកញើសសស្រាកសស្រាំយ៉ាងមមាញឹកតែម្នាក់ឯងកណ្ដាលវាល់ស្រែពណ៌លឿងក្រហម។

បានប្រាប់លើកឡើងថា នៅស្រុកកោះអណ្ដែត លោកអាចធ្វើស្រែបានតែមួយដងគត់ក្នុងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតំបន់នេះជាតំបន់ដីលើមិនសូវមានទឹកដូចតំបន់ដីក្រោមជល់សារ និងអង្គរបុរី ដែលមានប្រព័ន្ធទឹកអនុគ្រោះខ្លាំងដូចគេនោះទេ។ រីឯតំបន់នេះវិញមិនមានទេគ្រោះទឹកជំនន់ ធ្លាប់តែមានគ្រោះរាំងស្ងួតម្ដងម្កាល។

លោកឡាយ បានប្រាប់ឲ្យដឹងទៀតថា ស្រូវនៅតំបន់នេះលក់ក្នុងមួយគីឡូបាន ៨០០ -៩០០រៀល តែប៉ុណ្ណោះ វាមិនសមទៅនឹងថវិកាដែលលោកបានចំណាយទៅលើថ្លៃជីមួយការ៉ុង ២០ម៉ឺននោះទេ។ 

ម្យ៉ាងទៀតឥលូវនេះ ភាគច្រើនកសិករធ្វើស្រែដោយប្រើម៉ាស៊ីនច្រូតស្រូវដែលត្រូវជួលគេទៀត។  

អ្នកចងក្រងសហគមន៏កសិកម្មនៅក្នុងខេត្តសៀមរាម លោកញ៉ោ សុភាព បានឲ្យដឹងថាវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជាហាក់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង ទាំងបច្ចេកទេស ធនធាន ទីផ្សារ ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ គោលនយោបាយកសិកម្ម រួមទាំងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជួនកសិផល។

លោកបានបន្ថែមថា តាមការសង្កេតរបស់លោក វិស័យកសិកម្មនឹងអាចជួយឲ្យពលរដ្ឋមានជីវភាពសមរម្យ ប្រសិនបើមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធពិសេសរដ្ឋាភិបាល និង ក្រសួងកសិកម្ម។

លោកបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា៖ «តាមការសង្កេតមើលរបស់ខ្ញុំ ក្នុងនាមជាអ្នកធ្វើកសិកម្មផ្ទាល់

វិស័យកសិកម្ម អាចជួយឲ្យកសិករមានជីវភាពធូរធារ ប្រសិនបើមានការជួយគាំទ្រពីគ្រប់វិស័យ ទាំងវិស័យរដ្ឋាភិបាល ទាំងវិស័យឯកជន ហើយនឹងទាំងវិស័យសង្គមស៊ីវិល។»

ឈ្មួញកណ្តាលក្នុង​ខេត្ត​តាកែវ​ជា​ច្រើន​នាក់​ត្រូវ​បាន​ទាក់​ទងដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយសម្រាប់អត្ថបទនេះ ក៏​ប៉ុន្តែ​ពួកគេបានបដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​ទេ ដោយអ្នកខ្លះបាននិយាយថាឈឺ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោកវែង សាខុន កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ បានសុំមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមនៅពេលទាក់ទងតាមទូរស័ព្ទ ដោយលោកបានប្រាប់ថា លោកគ្មានពេលពន្យល់ពីបញ្ហានេះម្ដងហើយម្ដងទៀតនោះទេ ព្រោះចំណុចខ្លះ គាត់បានសរសេររៀបរាប់នៅលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោករួចហើយ។

​​ «មិនមើលហ្វេសប៊ុកខ្ញុំ មូលហេតុដែលស្រូវចុះថោក ជីឡើងថ្លៃខ្ញុំសរសេរអស់ ហើយសួរដដែលៗ ខ្ញុំធុញ។»

យោងតាមហ្វេសប៊ុករបស់លោកសាខុន ដែលបង្ហោះកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ បានឲ្យដឹងថា តម្លៃថ្នាំ និងជីកសិកម្មមានតម្លៃថ្លៃវិញ បណ្ដាលមកពីបណ្ដាប្រទេសដែលជាអ្នកផលិត មានបញ្ហារអាក់រអួលផ្នែកផលិតកម្ម។ វត្ថុធាតុដើមក៏មានការខ្វះខាត ផលិតកម្មជីថយចុះដោយសារតែកង្វះកម្លាំងពលកម្ម ផ្សេងពីនោះក៏មានប្រទេសជាច្រើនដែលបញ្ជាទិញផលលិតផលទាំងនេះមិនមែនមានតែកម្ពុជាមួយទេ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យការផ្គត់ផ្គង់មិនគ្រប់គ្រាន់។

លោកបានសរសេរថា៖ «ការចំណាយលើការវេចខ្ចប់ឡើងវិញក៏ជាបន្ទុកមួយ ដែលត្រូវការ សំបកវេចខ្ចប់បោះពុម្ភជាភាសាខ្មែរ។ ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់មួយចំនួនធំមិនបានទៅទិញដល់រោងចក្រផ្ទាល់ ដោយទិញតាមរយៈឈ្មួញកណ្ដាល ជាហេតុធ្វើឲ្យតម្លៃថ្លៃជាងតម្លៃចេញពីរោងចក្រ និងជាមួយគ្នានេះកំណើនក្នុងការប្រើប្រាស់ក៏មានការកើនឡើងខ្លាំង។»

Q: តើលោកករុណា មើលឃើញថាកម្ពុជាអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សបានកម្រិតណាហើយ?

A: និយាយទៅ ខ្ញុំយល់ថាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាទាក់ទងនឹង សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយ សិទ្ធិដីធ្លី និងបញ្ហាបរិស្ថានគឺជាបញ្ហាប្រឈម។ ជាក់ស្ដែង យើងមើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋបានទទួលរងនូវការគំរាមកំហែងដីធ្លី ការបាត់បង់ដីធ្លី ការចាប់សកម្មជនការពារបរិស្ថានជាដើមកំពុងកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

នៅក្នុងមាត្រា៣១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់ និងគោរពសិទ្ធិមនុស្សដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ សេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងកតិកាសញ្ញា ព្រមទាំងអនុញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងទៅនឹងសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិនារី និងកុមារ និងមាត្រា៣៥ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។

ប៉ុន្ដែការរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយនៅតែកើតមានឡើងដដែល ចំណែកសិទ្ធិសិល្បៈវិញ ដូចជាមិនមានការរឹត្បិតអ្វីនោះទេ។

Q: តើក្នុងបរិបទការរីករាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ប្រទេសកម្ពុជាមានការគៀបសង្កត់សិទ្ធិមនុស្សដែរ ឬទេ?

A: ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងបរិបទជំងឺកូវីដ-១៩នេះ ប្រទេសកម្ពុជាពិតជាមានការគៀបសង្កត់សិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា សិទ្ធិក្នុងការជួបជុំ ការប្រមូលផ្ដុំ ការបង្កើតសមាគម គឺត្រូវបានយកច្បាប់មកអនុវត្ដក្នុងបរិការណ៍នេះ ដែលប្រជាពលរដ្ឋត្រូវនៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដែលជាលេសមួយក្នុងការ គៀបសង្កត់ ឬរារាំងប្រជាពលរដ្ឋកុំឲ្យមានការជួបជុំ ជជែកពិភាក្សាគ្នាបានងាយស្រួល។

Q: តើកម្ពុជាគួរមានវិធានការបែបណា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានៃការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សឲ្យមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ?

A: ខ្ញុំយល់ឃើញថា មានបីចំណុចសំខាន់ៗ ដើម្បីធ្វើឲ្យការអនុវត្ដសិទ្ធិមនុស្សមានលក្ខណៈល្អប្រសើរគឺ ទីមួយ ការបង្កើតច្បាប់ ត្រូវតែការការពារនូវសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាចាំបាច់។ ទីពីរ ការពនិត្យច្បាប់ ត្រូវមានការពិនិត្យនូវខ្លឹមសារច្បាប់ ការកែប្រែ និងវិសោធនកម្មមាត្រាណាដែលរារាំង ឬគំរាមកំហែងដល់ការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្ស និងទីបី ការអនុវត្តច្បាប់ ដាច់ខាតនៅពេលបង្កើតច្បាប់មកហើយ ត្រូវពិនិត្យឲ្យបានល្អិតល្អន់ និងចុងក្រោយគឺ តាមដាន ឃ្លាំមើលការអនុវត្ដច្បាប់ទៅលើមន្ដ្រីមានសមត្ថកិច្ច។

លោក ចឹងប៉ូវ ជាអ្នកប្រកបរបររត់​ម៉ូតូកង់​បី​ឥណ្ឌា​មកពីខេត្តព្រៃវែង បានរៀបរាប់ប្រាប់ Newsroom Cambodia ពីស្ថានភាព​ដែ​លលោកកំពុងប្រឈមក្នុងការប្រកបរបររត់កង់បីថា៖ «នៅក្នុង​រដូ​វ​កូវីដ របរ​ផ្សេងគេរកបាន តែខ្ញុំរកមិនបាន ហ្គាសថ្លៃទៀតឥលូវ ហ្គាស​ជិត​៣,០០០​ហើយ ហើយ​ថ្ងៃ​ហ្នឹង​រត់បាន២០០០០ចាក់ហ្គាសអស់១០០០០ រត់នេះ​នោះៗ​ចង់​អស់​បាត់ ពេល​​ខ្លះ​បាន ពេល​ខ្លះក៏មិនបាន ចង់ទៅរករបរផ្សេងដែរតែ ខ្លាចវា​មិន​សម​ប្រកប​ ដុនដាប​ជាង​​មុន​រឹត​តែ​នាំ​ទុក្ខ​ដល់គ្រួសារទៀត និយាយរួមគឺពិបាក»។

អ្នកប្រកបរបររត់កង់បីឥណ្ឌាម្នាក់ទៀតគឺលោក  ជុំ ស៊ីនិត បានរៀបអំពី​សកម្មភាព​ប្រកបរបរប្រចាំថ្ងៃរបស់លោកថា កាលពីមុនមានកូវីដ១៩ លោកអាចរកចំនូលបានប្រហែល​៥ ទៅ​៦ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ ចំនួននេះគឺអា​ចធ្វើឲ្យ​លោក​យក​ទៅ​ចំណាយ​ទូទាត់​ក្នុង​គ្រួសារ​បាន​មួយ​ផ្នែកធំ។ លោក​បន្ថែម​ថា  ​នៅពេលដែលជំងឺកូវីដ​រាតត្បាតខ្លាំង លោកបាន​បង្ខំចិត្ត​ខ្ចី​លុយ​គេ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជីវភាព ក្នុងពេលដែលលោកមិនអាចរកចំណូ​ល​បាន​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​គ្រួសារ។

លោកថា៖ «មុនកូវីដ កង់បីមានមនុស្សជិះច្រើន ចំណូលវាទៅតាមហ្នឹងដែរ រត់មួយ​ថ្ងៃ​អាច​ចំណាយ​បាន​ពីរ​ថ្ងៃចឹង។​ ហើយអាពេល​កូវីដ​មកដល់គឺចប់ ខ្ចីលុយគេចាយ បើមិន​ខ្ចី​អត់​មាន​អី​ដោះស្រាយជីវភាព ធ្វើម៉េចឲ្យតែរស់សិនទៅបើសង្គមវាចឹង»។

លោកស៊ី និត បន្ថែមថា៖ «កូនរៀនចំណាយច្រើន ថ្លៃផ្ទះទឹកភ្លើង អាហ្នឹងវាជាបន្ទុក ហើយ​ខ្ញុំ​ពីរ​នាក់​ប្ដី​ប្រពន្ធ​រកបានតិច បើវានៅតែមិនបាត់ឆ្នាំហ្នឹងទេ ទាំងគេ​ទាំង​ខ្ញុំ​មុខ​តែ​លក់​កង់​បី​ហ្នឹង​ហើយ»។

ចំណែក​អ្នកស្រី មុំ អាយុប្រ៤២ឆ្នាំ ​ជាអ្នកលក់ដូរនៅផ្សាររតនាផ្លាហ្សា បានលើកឡើងថា អ្នកស្រី​សាទរចំពោះការបើកប្រទេសឡើងវិញ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​មុខរបរ​ជា​អ្នកលក់ដូរដូច​​អ្នកស្រី គឺមិ​នកាក់កបទេព្រោះមិនសូវមានអតិថិជនដូចមុនមានកូវីដ​១៩។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំសប្បាយចិត្តដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសបើកសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ វាជាឱ​កាស​​ដែល​ខ្ញុំអា​ចប្រកបរបរលក់ដូរវិញបាន ប៉ុន្ដែការលក់ដូរនេះខ្ញុំលក់មិនសូវដាច់ប៉ុន្មានទេ ព្រោះអីខ្សត់អ្នកទិញ ដោយហេតុថា​គេអ្នក​ទិញ​មិនមាន​លុយ​មក​ទិញ​យើង​ច្រើនដូ​ចពីមុនកូវីដ​ដែរ»។

អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ទៀតថា៖ «ទោះបីជាមានការបើកសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញក៏ដោយ ក៏អ្នកទិញ​មិន​មាន​​លុយ​មក​ទិញយើងច្រើនហូរហែដូចពីមុនដែរ ការលក់ដូរខ្ញុំ​សព្វថ្ងៃរក​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ថ្លៃ​បង់ទិ​ញភ្លើង និងផ្ទះជួលផង»។

ចំណែកអ្នកស្រី ផាត់ សុរី អាយុ​៤៦ឆ្នាំ ​ជាអ្នក​លក់ខោអាវ​នៅ​ផ្សារ​សាមគ្គី​ ខេត្តសៀមរាប​បានឲ្យដឹងថា ដោយសារ​ការរីករាល​ដាល​​ជំងឺ​​កូវី១៩ និង​មាន​ការបិទ​ច្រកចេញ​ចូ​ល​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស អ្នកស្រី​ត្រូវ​បង្ខំ​ចិត្ត​ផ្អាកការ​រកស៊ី ព្រោះមិ​នអា​ចបញ្ជា​ទិញ​ទំនិញ និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ទំនិញ​មក​លក់​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​បាន ធ្វើឲ្យការរកស៊ីរបស់អ្នកស្រីមានការធ្លាក់ចុះ។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «ពេលបញ្ហាកូវីដកំពុងផ្ទុះខ្លាំងគេបានបិទផ្សារ និងគ្រប់កន្លែង ជាពិសេស​បិទ​ច្រក​ចេញ​ចូលពីខ្មែរ​ទៅថៃ ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មិន​អាច​ទៅ​កម្មង់​ឥវ៉ាន់​ពី​ច្រក​ព្រំដែន​ថៃ​បាន​ដូច​ពី​មុន​ទេ» ។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ អ្នកប្រកបរបររត់ម៉ូតូឌុបនៅជាប់ច្រកទ្វារចូលបុរីសែនមនោរម្យ​ ​លោក​​​​​ ម៉ឹក សីហា បានឲ្យដឹងថា លោកប្រកប​របរនេះអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំមកហើយ នៅ​មុន​មិន​ទាន់​មាន​កូវីដ​១៩ ចំណូលដែលលោកទទួលបានពីរបរនេះ​គឺ​អាច​ចំណាយ​ប្រចាំថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​បាន។ លោកថា បច្ចុប្បន្ន​លោក​មិនសូវ​មាន​ម៉ូយ​សម្រាប់​ដឹក ឬ​មាន​គេផ្ញើ​ទំនិញ​ទៅ​មក​តាម​ម៉ូតូ​ឌុប​ទៀត​នោះទេ។

លោកថា៖ «​ខ្ញុំប្រកបរបរនេះជិត១០ឆ្នាំហើយ កាលមុនកូវីដ​មានម៉ូយច្រើន ហើយ​ពេល​ខ្លះអ​ត់​ម៉ូយ​តែ​បាន​ឥវ៉ាន់​អនឡាញ ចំណូលគ្រាន់បើ​ តែមួយរយៈនេះ ដូច​ប្អូន​ឯង​ឃើញ​ស្រាប់ ​អង្គុយ​តែ​លើ​ម៉ូតូពេលខ្លះគ្មានបានអីមួយរៀល»៕​

អនុគណៈកម្មការតាមដាន និងវាយតម្លៃនៃគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចចាក់វ៉ាក់សាំង ឬហៅថា គ.វ.ក-១៩ ក៏បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១នេះផងដែរថាកុមារ-យុវវ័យអាយុចាប់ពី ១២ឆ្នាំ ដល់ក្រោម ១៨ ឆ្នាំមានចំនួនសរុប ៩០,៧២% ធៀបជាមួយចំនួនប្រជាជនគោលដៅ ១,៩៦៦,៩៣១នាក់។

កុមារអាយុពី ០៦ឆ្នាំ ដល់ក្រោម ១២ឆ្នាំ មានចំនួនសរុប ១០០,៥៤% ធៀបជាមួយនឹងប្រជាជនគោលដៅ ១,៨៩៧,៣៨២នាក់ ខណៈដែលប្រជាជនចំនួន ៨៥,៤៦% នៃប្រជាជនសរុប ១៦លាននាក់ ត្រូវបានចាក់វ៉ាក់សាំងរួចហើយ៕

យោងតាមសេចក្តីណែនាំបន្ថែមរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ​ឲ្យដឹងថា​ តាមរយៈ​ការតាមដាន<ត្រួត​ពិនិត្យ និង​វាយតម្លៃជាប់​ជាប្រចាំ កុមារ និងយុវវ័យ​ដែល​មានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ មិនមែន ជា​ក្រុ​មហា​និ​ភ័យ​ដែល​មាន​ការចម្លង​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​សកម្ម​នោះ​ទេ​​ ផ្ទុយ​មក​វិញ​ពួកគេ​គឺជា​ក្រុម​មនុស្ស​ដែល​ងាយរងគ្រោះ​ពីកា​រចម្លង​ជំងឺផ្លូវ​ដង្ហើម​មួយ​នេះ។​

សេចក្តីណែនាំដដែលបន្ថែម​ថា ចំពោះកុមារ និងយុវវ័យមានអាយុចាប់ពី៦​ ដល់​ក្រោម​១៨ឆ្នាំ និង​កុមារ​អាយុក្រោម​៦ឆ្នាំ មិន​ចាំបាច់​បង្ហាញ​បណ្ណ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​នៅ​ពេល​ចេញ​ចូល​គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ និង​ឯកជ​ន​នោះទេ​។​ រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ក៏​បាន​ជំរុ​ញ​ឱ្យ​គណៈ​គ្រប់គ្រងគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈនិង​ឯកជន​ត្រូវ​រៀបចំ​យន្តការ​ដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​បណ្ណ​ចាក់វ៉ាក់​សាំង​របស់​បុគ្គលិក អាណាព្យាបាល និង​ភ្ញៀវ​ដែល​បាន​និង​កំពុង​មាន​ទំនាក់ទំន​ង​ក្នុង​ទីតាំង​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ។

រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញបញ្ជាក់បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ចំពោះកុមារ និង​យុវវ័យ​ដែល​មាន​អាយុ​ក្រោម​១៨​ឆ្នាំ ត្រូវបានលើកលែងកាតព្វកិច្ចបង្ហាញប័ណ្ណចាក់វ៉ាក់សាំងផងដែរ រាល់​ពេល​ចេញ​ចូល​ទៅ​ទំនាក់​ទំនង​សាកសួរ​ព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ នៅ​តាម​គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ និង​ឯកជ​ន​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ»។

រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែតុលា​ បានចេញសេចក្ដីណែនាំ ស្ដីពីកា​រ​បង្ហាញ​បណ្ណ​ចាក់វ៉ាក់​សាំង និង​ឯកសារ​បញ្ជាក់​ការ​ចាក់វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​ជំងឺកូវីដ​១៩ រា​ល់ពេលចេញចូល គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា និងទីប្រជុំជនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុង​គោល​បំណង​គ្រប់គ្រង​នូវ​ការរីក​រាល​ដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ១៩ និងឈានទៅដល់ការរស់នៅតាមគន្លងប្រក្រតីភាពថ្មី នៃ​ការបើក​ដំណើរការ​ឡើងវិញ​លើ​គ្រប់​វិស័យ៕​