សម្រាប់រ៉ឺម៉កជើងនេះ ដែលកូនខ្មែរមានគំនិតច្នៃប្រឌិត បង្កើតវាឡើងនេះ ពុំមែនជារឿងថ្មីទេ វាធ្លាប់មានពីមុនមកហើយ តែដោយសារវិបត្តិសង្គ្រាមរាំរៃ ក៏ខ្មែរយើងបានបោះបង់បំភ្លេចវាចោល ទើបតែពេលថ្មីៗនេះ កូនខ្មែរដែលស្រឡាញ់របស់ចាស់ និងចូលចិត្តរក្សាទុករបស់របរចាស់មានគំនិតច្នៃប្រឌិតបង្កើតវាឡើងវិញ។

មគ្គុទេសចរណ៍ទេសចរណ៍ងពីររូប ដែលជាអ្នកនាំភ្លៀវនៅតំបន់អង្គរនិងថ្នាក់ជាតិផង បានកែច្នៃរ៉ឺម៉កជើងខាងសម័យដើមមកប្រើប្រាស់ជាមធ្យោបាយដឹកភ្ញៀវទេសចរណ៍ ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូល ហើយក៏មានបំណងចង់អភិរក្សររ៉ឺម៉កជើងនេះ និងថែរក្សាបរិស្ថានផងនោះ។

មគ្គុទេសចរណ៍ដែលមានមាឌតូច រហ័សរហួន រួសរាយរាក់ទាក់ សម្បុរសណ្តែកបាយ សម្តីរដឺនគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ លោក បូ សុភា កំពុងត្រួតពិនិត្យ និងសាកអាគុយរ៉ឺម៉កជើង ដែលបម្រុងនឹងទៅដឹកចៅហ្វាយខេត្តសៀមរាប លោក ទៀ សីហា និងក្រុមគ្រួសារ នៅប្រមាណម៉ោង៤-៥ល្ងាច កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ទាំងទឹកមុខស្រស់បស់ ក្នុងអាជីវកម្មថ្មីថ្មោងនេះ។

ស្ថិតនៅក្នុងវ័យ ៣៣ឆ្នាំ បុរសរូបនេះ ដែលរស់ភូមិថ្នល់ ឃុំស្រង៉ែ សុ្រកសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នូវប្រវត្តិរ៉ឺម៉ក ឬរ៉ឺម៉កជើងនេះ ដោយផ្សារភ្ជាប់នឹងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ដែលនៅប្រាសាទបាយ័ន ចម្លាក់ខាងកើត ការដឹកជញ្ជូនស្បៀងមានខ្នាតតូចៗ អូសដោយគោ ក្របី នៅសតវត្សទី១២។

លោកបន្តថា «នៅសម័យអាណានិគមបារាំង ពីឆ្នាំ១៨៦៣ មក បាននាំចូលបច្ចេកវិទ្យាថ្មី មានទោចក្រយាន ហៅថាកង់ ក្រោយមកខ្មែរយើងមានគំនិតកែច្នៃជារបស់អូសទាញបាន ជារទេះ ឬហៅថារ៉ឺម៉ក»។

បុរសមគ្គុទេសចរណ៍នេះមានចំណេះដឹងទាំងភាសាអង់គ្លេស និងបារាំង ព្រមទាំងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ បានបកស្រាយពាក្យថា រ៉ឺម៉ក គឺជាភាសាកម្ចីមកពីបារាំង (La remorque) បើតាមវចនានុក្រមសម្ដេច ជួន ណាត ថា រទេះឬក៏សណ្តោង។

លោក បូ សុភា និយាយថា រូបភាពរ៉ឺម៉កចាស់ៗសម័យបារាំង ឆ្នាំ១៩២០-១៩២៩ មានក្រុមរ៉ឺម៉កមួយក្រុមដឹកទាហ៊ានខ្មែរយើង ដែលអង្គុយលើរ៉ឺម៉កនោះ ហើយសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមឆ្នាំ១៩៥៣ មក គេនៅបន្តច្នៃឥតឈប់ឈរ ទៅជាប្រភេទម៉ូតូ ម៉ូប៊ីឡែត ដោយប្រើម៉ាស៊ីនវិញ។ តែជាអកុសលសម័យ លន់ នល់ និង ប៉ុល ពត ខ្មែរយើ

មានវិបត្តិសង្គ្រាមក៏បាត់បង់ឈប់ប្រើរហូតមកដល់ឆ្នាំ២០០០ជាង មធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនទំនើប ដាក់ភ្ញៀវបានច្រើន មានល្បឿនលឿន ប្រជាប្រិយភាពរ៉ឺម៉កបាត់បង់លែងប្រើ ហើយក្មេងសម័យក្រោយលែងស្គាល់។

ក្រោយពីបញ្ចប់ការសិក្សាមគ្គុទេសចរណ៍ឆ្នាំ២០១២មក លោក បូ សុភា បានដើរនាំភ្ញៀវគ្រប់ខេត្តក្រុងប្រទេសកម្ពុជា បានប្រទះឃើញរ៉ឺម៉កនេះមួយចំនួននៅខេត្តបាត់ដំបង កំពង់ចាម កំពត ក៏មានគំនិតបង្កើតវា ដោយសារក្នុងចិត្តស្រឡាញ់របស់បុរាណ ចង់អភិរក្ស គួបផ្សំនឹងអភិវឌ្ឍន៍ហើយធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពវាដំណើរការទៅព្រមគ្នា។

ក្នុងគោលបំណងបង្កើតរ៉ឺម៉កជើងនេះ គឺពុំទាន់ក្លាយជាអាជីវកម្មធំដុំទេ គ្រាន់តែជាមុខរបរបន្ទាប់បន្សំ និងសាកល្បងឱ្យភ្ញៀវបានស្គាល់ ជិះកំសាន្តធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្ថែមថា «វាស្អាតដូចកូនក្រមុំតុបតែងខ្លួន» បើទោះបីដំបូងឡើយពិបាកក្នុងការបង្គុំវា ព្រោះផ្នែកខ្លះ ច្រេះ បាក់បែក ត្រូវដុសខាត់វា រកគ្រឿងបន្លះ និងលាប បាញ់ថ្នាំវាឡើងវិញ។

ទោះជាយ៉ាងណាលោកសប្បាយចិត្ត ដែលមហាជនសាទរ មានការគាំទ្រ រំភើប ដែលវត្ថុមួយត្រូវបានកប់ក្នុងធរណីអស់ជាច្រើនឆ្នាំបានរកឃើញវិញ វាដូចឆ្លងភពអ៊ីចឹង វាដូចរស់ម្តងទៀត ទាំងភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិសរសើរគ្រប់គ្នា ឯមិត្តរបស់លោកបានជិះក៏លាន់ម៉ាត់ថា «គេមើលមកខ្ញុំគ្រប់គ្នាដូចតារាអ៊ីចឹង»។

ងាកមកចាប់អារម្មណ៍មគ្គុទេសចរណ៍ដែលមានរាងស្គមល្មម សម្បុរ ស ស្រអែម ពាក់វែនតាខ្មៅ ពាក់ទ្រនាប់ជើងផ្ទាត់ លោក ព្រេក ព្រី រស់នៅខេត្តសៀមរាប ជាជាង ខាងបច្ចេកទេស ខាងកែច្នៃប្រឌិតដំឡើងនិងរៀបចំរ៉ឺមកជើង។

ជាហ្គាយជិះកង់នាំភ្លៀងផង និងជាអ្នកធាក់រ៉ឺម៉ក់ជើងផង លោកថា «វាជាមុខរបរទីពីរអាចរកចំណូលបានទ្វេដង» ថ្វីត្បិតការចាប់ផ្តើមបានពីរខែ សន្ទុះការគាំទ្រកាន់តែមានច្រើនឡើងពីភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិលោកមានគំនិតស្រដៀងគ្នា ដើម្បីអភិរក្ស ជួយថែរក្សាបរិស្ថាន ក្នុងការប្រើប្រាស់រ៉ឺម៉កជើងនេះ ដែលបំពាក់ថាមពលអគ្គិសនីជំនួយ ពុំមានផ្សែងពុលឡើយ។

លោកបន្ថែមថា វាទើបចាប់ផ្តើមមិនទាន់រីកផុសផុល ក្នុងសហគមន៍ទេ ដោយសាររ៉ឺម៉ក់មានចំនួនតិចតួច តែទោះជាយ៉ាងណាក្នុងថ្ងៃអនាគត មានបំណងពង្រីកវា ដើម្បីសម្រួលការងាររកប្រាក់ចំណូលដល់សហគមន៍បានកាន់តែច្រើនតាមវិស័យមួយនេះ។

ចំណែកឯលោក ហ៊ឹម អាន ជាអថិតិជន មានចិត្តរីករាយ អារម្មណ៍ស្រស់ថ្លា ក្នុងការជិះរ៉ឺម៉កជើងទស្សនាតំបន់អង្គរ។ លោកថា «ធ្លាប់ជិះកង់បី (Pass App) តែងាកមកជិះរ៉ឺម៉កជើងវាប្លែក» មានភ្ញៀវបរទេសមើលច្រើន ចាប់អារម្មណ៍ និងថតរូបលោកច្រើនផងដែរ។

លោកបន្តថា ទោះបីអ្នកធាក់រ៉ឺម៉កជើងហត់ បែកញើសហូរសស្រាក់ក៏ដោយ វាបានរួមចំណែកចូលរួមថែរក្សាវប្បធម៌ មិនបំពុលបរិយាកាស សម្លេងស្ងាត់មិនរំខានដល់ភ្ញៀវឯទៀត វាល្អមែនទែន។ បើធៀបនិងម៉ូតូឡាន ការជិះរ៉ឺម៉កជើងខុសគ្នាដាច់ វាមានអរម្មណ៍ប្លែកត្រជាក់ចិត្ត ក្នងការមើលទេសភាពស្អាតៗ។

លោកលើកឡើងស្រដៀងគ្នា ចង់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមគាំទ្ររ៉ឺម៉កជើងខ្មែរ ធាក់ដោយកូនខ្មែរ ដែលបានបង្កើតថ្មីថ្មោង ខ្ញុំបានជិះ «ពិតជាមានអារម្មណ៍រំភើបមែនទែនបាទ! »។

គួររំលឹកថាលោក បូរ សុភា ជាមគ្គុទេសចរណ៍ដ៏ឆ្នើមមួយរួបមានគំនិតផ្តួចផ្តើម អភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍនូវរ៉ឺម៉កជើង ដែលគេបោះបង់ចោលជាយូរលង់ណាស់មកហើយ។ ហើយលោកមានឆន្ទៈដើម្បីបន្តដោយក្តីស្រឡាញ់ ចំណង់ចំណូលចិត្ត ក្នុងការបន្តបេសកម្មរបស់ខ្លួន ដើម្បីជម្រុញសហគមន៍លោក រកប្រាក់កម្រៃបន្ថែម ជួយដល់សង្គម និងបរិសា្ថន គ្មានផ្សែង ដោយការប្រើប្រាស់រ៉ឺម៉ក ដើម្បីចង់ឱ្យបងប្អូនសាកនូវរសជាតិថ្មី និងរំលឹកនូវអនុស្សាវរីយ៍ចាស់ៗ ដែលបានកន្លងផុតជាង៤ ទសវត្សមកហើយ។

លោកចង់បង្ហាញទៅកាន់សាធារណៈជនថា «រ៉ឺម៉កជើងរស់ឡើងវិញហើយ» ដើម្បីបម្រើវិស័យទេសចរណ៍សម្រាប់បងប្អូនទស្សនានៅតំបន់អង្គរ៕

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្ទីរសុខាភិបាលនៃរដ្ឋបាលខេត្តព្រះវិហារ ចេញថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ បានធ្វើការអំពាវនាវដល់សាធារណជនទាំងអស់ សូមកុំបរិភោគរុក្ខជាតិ ឬសត្វល្អិត ដែលយើងមិនស្គាល់ ឬមិនដែលធ្លាប់បានបរិភោគពីមុនមក ព្រោះវាអាចបណ្តាលអោយប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់លោកអ្នកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងអាចឲ្យបាត់បង់អាយុជីវិតបាន។

ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ មានប្រជាពលរដ្ឋពីរនាក់ប្តីប្រពន្ធ រស់នៅក្នុងភូមិស្រអែមត្បូង ឃុំកន្ទួត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ បានសង្ស័យពុលចំណីអាហារ ដោយពួកគាត់ទាំងពីរនាក់ បានបរិភោគសត្វកំភេមខ្មោច ដោយបុរសជាប្តីបរិភោគចំនួនបីក្បាល និងស្ត្រីជាប្រពន្ធបានបរិភោគចំនួនប្រាំក្បាល។ បន្ទាប់ពីពួកគាត់ទាំងពីរនាក់បានបរិភោគរួចប្រមាណជា១០នាទី ពួកគាត់មានអាការៈ រមាស់ ក្អួតចង្អោរ និងមានពងបែកក្នុងមាត់។ ទោះបីពួកគាត់ត្រូវបានខិតខំព្យាបាលដោយក្រុមគ្រូពេទ្យយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់ទាំងពីរនាក់បានបាត់បង់អាយុជីវិតផងដែរ។

គួររំលឹកថា កន្លងមកមន្ទីរសុខាភិបាលក៏បានសង្កេតឃើញប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារបរិភោគរុក្ខជាតិដូចជា ផ្សិត ឬក៏សត្វល្អិត ដែលបណ្តាលឲ្យពុលអ្នកខ្លះអាចជួយសង្គ្រោះបាន និងអ្នកខ្លះទៀតមិនអាចជួយសង្គ្រោះបាន។ ដោយស្ត្រីជាប្រពន្ធបានស្លាប់កាលពីថ្ងៃទី៥ និងបុរសជាប្តីបានស្លាប់នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣៕

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសចេញនៅថ្ងៃទី០៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ថា គម្រោងខាងលើទទួលបានការគាំទ្រពីមូលនិធិ Metis ដែលជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមតែមួយគត់បង្កើតឡើងដោយទីភ្នាក់ងារ AFD នៅឆ្នាំ២០២១ ដើម្បីផ្សាភ្ជាប់សិល្បៈនិងការអភិវឌ្ឃក៏ដូចជាដើម្បីលើកកម្ពស់អត្ថប្រយោជន៍នៃគម្រោងនានាដែលដាក់ឲ្យគម្រោងនេះដំណើរការដោយ AFD។

ជាមួយសមិទ្ធផលយ៉ាងត្រចះត្រចង់នេះ គម្រោងខាងលើនឹងជួយលើកស្ទួយស្នាដៃសិល្បៈទាំងនេះថែមមួយកម្រិតទៀត។ ក្នុងន័យនេះ ពិពរណ៍មួយនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងឱកាសមហោស្រពមួយរយៈពេលនៅកណ្តាលក្រុងបាត់ដំបងក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។

ក្នុងអំឡុងមហាស្រពនេះ នឹងមានការដាក់បង្ហាញស្នាដៃសិល្បៈចំនួន៥ និងការសម្តែងទស្សនីយភាពសៀកជូនប្រជាពលរដ្ឋទស្សនា។

សេចក្តីប្រកាសដដែលបន្តថា «គម្រោងនេះមានទិសដៅបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាប័ន្នរបស់ខេត្តបាត់ដំបងតាមរយៈការលើកស្ទួយតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងភាពរស់រវើកនៃសិល្បៈរបស់ខេត្តមួយនេះ»។

គួររំលឹកផងដែរថា គម្រោងខាងលើបានចាប់ផ្តើមដោយការរៀបចំសិក្ខាសាលាមួយឈ្មោះថា Phare Design Lab នៅខេត្តបាត់ដំបងកាលពី ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅ ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់សិស្សសាលាហ្វារពន្លឺសិល្បៈ។

សិក្ខាសាលារយៈពេលមួយសប្ដាហ៍នេះបានជួយបង្កើតឲ្យមានស្នាដៃសិល្បៈចំនួន៧ ដែលត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅក្នុងឧទ្យានស្ថានទូតបារាំង កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងឱកាសខួប៣០ឆ្នាំនៃវត្តមានរបស់ទីភ្នាក់ងារ AFD នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕

យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង​​របស់​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ចេញ​នៅ​ថ្ងៃទី​១ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០២៣ សាលារាជធានី​បានប្រាប់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ម្ចាស់អាជីវកម្ម សេវាកម្ម និងស្ថាប័នឯកជនទាំងអស់ដែលខកខានមិនបានបង់ថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាម និងសំណល់រឹងនៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងមក សូមរួសរាន់បង់ថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាម និងសំណល់រឹង សម្រាប់ខែកក្កដា យ៉ាងយូរត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។

បើតាម​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​នោះ ប្រជាពលរដ្ឋ​អាចប្រើប្រាស់លេខសំគាល់អតិថិជន ឬID មានក្នុងវិក្កយបត្រអគ្គិសនីកម្ពុជា តាមមធ្យោបាយប្រព័ន្ធទូទាត់អេឡិចត្រូនិក តាមទូរស័ព្ទដៃ ឬបញ្ជរទូទាត់នៅធនាគារអេស៊ីលីដា ហត្ថា កាណាឌីយ៉ា ក.អ វឌ្ឍនៈ ប្រៃសណីយ៍កម្ពុជា ក.អ ABA WING AMK FTB Woori Birk Prry Bak, Phillip Bank ស្ថាបនា ប្រាសាក់ អម្រឹត ឬតាមភ្នាក់ងារទូទាត់ផ្សេងៗទៀតដូចជា EMONEY TrueMONEY CoolCash/ Tang Kung Pay លីហួរវេរលុយ ឬ PP។

ក្នុងករណីនៅតែមិនព្រមបង់ថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាម និងសំណល់រឹង​តាមការកំណត់​ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញនឹងអនុវត្តវិធានការមួយចំនួនដូចជា បញ្ចេញឈ្មោះជាសាធារណៈតាមបណ្តាញសង្គម ឬតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា កត់ត្រាជាបំណុល ហើយអនុវត្តវិធានការរដ្ឋបាល ដោយបិទអាជីវកម្ម ឬសេវាកម្មជាបណ្ដោះអាសន្ន និងអនុវត្តវិធានការផ្សេងៗទៀតតាមការចាំបាច់។

គួររំឮកផងដែរថា កាលពីខែមុនៗ ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់រដ្ឋាករស្វយ័តគ្រប់គ្រងសំរាម និងសំណល់រឹងរាជធានីភ្នំពេញ តែងតែចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងដូចៗគ្នានេះដែរ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋណា ម្ចាស់អាជីវកម្ម សេវាកម្ម និង ស្ថាប័នឯកជនទាំងអស់ ដែលខកខានមិនបានបង់ថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាម និងសំណល់រឹង នៅរាជធានីភ្នំពេញ សូមឲ្យបង់ទាន់ពេលវេលាដែលបានកំណត់នោះផងដែរ៕

លោក សុវណ្ណរតនា គឺជាបុគ្គលមួយរូបនៅកម្ពុជា ដែលមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ ផ្នែកភាសាអង់គ្លេស ភាសាបារាំង ភាសាសំស្ក្រឹត និងភាសាបាលី។ លោកបានទៅរៀនយកបណ្ឌិតនៅឥណ្ឌា ហើយនិងធ្លាប់ទៅប្រទេសស្រីលង្កាក៏ច្រើនឆ្នាំ អ៊ីចឹងភាសាអង់គ្លេស ភាសាបារាំង ហើយខាងធម៌សំស្ត្រឹត បាលី ក៏លោកបានសិក្សាបានខ្ពស់ ដូច្នេះលោកអាចទំនាក់ទំនងធ្វើការជាមួយសង្គម ឬក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលបាន។

ក្នុងលិខិតក្រាបបង្គំទូលថ្វាយ សម្ដេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី កិត្តិឧទ្ទេសបណ្ឌិត នន្ទ ង៉ែត សម្ដេចព្រះសង្ឃនាយក នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សុំព្រះបរមរាជានុញ្ញាតលាលែងពីព្រះគោរមងារ សម្ដេចព្រះមហាអរិយវង្ស សម្ដេច ឃី សុវណ្ណរតនា បានបញ្ជាក់ថា ព្រះអង្គបានសាងព្រះផ្នួសបួសជាបព្វជិត អស់រយៈពេល ៣៣វស្សា។

លោកបានរួមចំណែកកសាង និងអភិវឌ្ឍវិស្ស័យព្រះពុទ្ធសាសនា តាមរយៈស្ថាប័នសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ គណៈសង្ឃនាយក និងវិស័យពុទ្ធិកសិក្សានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រមទាំងចូលរួមជួយកិច្ចការសង្គម តាំងពីឆ្នាំ២០០២ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន គិតមកដល់ពេលនេះមានរយៈពេល ២១ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត នៅប្រទេសស្រីលង្កា និងប្រទេសឥណ្ឌា។

ក្នុងលិខិតក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា នាពេលបច្ចុប្បន្ន លោក សុវណ្ណរតនា មានភាពនឿយណាយក្នុងព្រះផ្នួស ហើយមានបំណងចូលរួមចំណែកបម្រើសង្គមជាតិក្នុងភាពជាឃរាវាស។

ដោយឡែកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង ក៏ដូចជាប្រទេសជិតខាងយើង ដូចជាថៃជាដើម គេមិនប្រកាន់ទេ អ្នកដែលសឹកទៅ គេនៅតែគោរពរាប់អាន និងនៅតែឱ្យតម្លៃជានិច្ច៕

យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង រដ្ឋបាលខេត្ត បានជូនដំណឹងដល់សាធារណៈជន ម្ចាស់យាន យន្តដឹកទំនិញធន់ធ្ងន់ ធន់ស្រាល និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយយានយន្តគ្រប់ប្រភេទថា បន្ទាប់ពីទទួលរងនូវការធ្លាក់ភ្លៀងយ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី បានធ្វើឱ្យមានជំនន់ទឹកភ្លៀង ដោយទឹកបានហូរ ព្រោះបណ្តាលឱ្យមានការបាក់ស្រុតផ្លូវ និងដាច់ផ្លូវនៅចន្លោះគីឡូម៉ែត្រលេខ៩១ ដល់គីឡូម៉ែត្រលេខ៩៩ ផ្លូវជាតិលេខ៧៦ ចន្លោះពីស្រុកអូររាំង ទៅស្រុកកែវសីមា ចំណុចអូរងើយ ដែលផ្លូវត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ និងខូចទាំងស្រុងមិនអាចធ្វើដំណើរបានសម្រាប់មធ្យោបាយយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ។

រដ្ឋបាលខេត្តធ្វើការបិទផ្អាកការធ្វើចរាចរជាបណ្តោះអាសន្នចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ នេះតទៅ រហូតដល់មានការជូនដំណឹងស្តីពីការបើកឱ្យធ្វើចរាចរឡើងវិញនាពេលខាងមុខ។

ទន្ទឹមនឹងនោះដែរ ប្រសិនបើសាធារណៈជន ម្ចាស់យានយន្តដឹកទំនិញ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាម មធ្យោបាយយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ មានបំណងចង់ធ្វើដំណើរទៅរាជធានីភ្នំពេញ និងធ្វើដំណើរមកកាន់ខេត្តមណ្ឌលគិរី សូមធ្វើដំណើរតាមផ្លូវវាងដោយឆ្លងកាត់តាមខេត្តក្រចេះ ខេត្តស្ទឹងត្រែង និងខេត្តរតនគិរី ជាបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ។

រដ្ឋបាលខេត្ត ក៏បានសូមការអធ្យាស្រ័យពីសាធារណៈជន ម្ចាស់យានយន្តដឹកទំនិញ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ ចំពោះការបិទជាបណ្តោះអាសន្ននូវការធ្វើចរាចរ ដោយសារការដាច់ផ្លូវ ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះធម្មជាតិជាយថាហេតុនេះ។

រដ្ឋបាលខេត្តមណ្ឌលគីរី បានបន្ថែមទៀតថា សង្ឃឹម និងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា សាធារណៈជន ម្ចាស់យានយន្តដឹកទំនិញ និងអ្នកធ្វើដំណើរតាមមធ្យោបាយយានយន្តគ្រប់ប្រភេទ នឹងយោគយល់អធ្យាស្រ័យ និងរងចាំការជូនដំណឹង បើកឱ្យដំណើរការឡើងវិញនូវការធ្វើចរាចរសម្រាប់យានយន្តគ្រប់ប្រភេទឆ្លងកាត់ខេត្តមណ្ឌលគិរី នាពេលឆាប់ៗ ខាងមុខនេះ។

Facebook Page ស្នងការរដ្ឋបាលសាលាខេត្តមណ្ឌលគិរី បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងបន្ថែមទៀត ដល់សាធារណៈជន ជាពិសេស ពុកម៉ែបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ដែលធ្វើដំណើរលើដងផ្លូវជាតិលេខ៧៦.A ពីខេត្តមណ្ឌលគិរី ទៅទីក្រុងភ្នំពេញ ឬ ពីទីក្រុងភ្នំពេញទៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ឲ្យបើកបរផ្លូវវៀង ទៅតាមខេត្តក្រចេះ និងខេត្តរតនៈគិរីវិញ ដោយសារនៅចំណុចអូរងើយ ភូមិអណ្ដូងក្រឡឹង សង្កាត់សែនមនោរម្យ ស្រុកអូររាំង ខេត្តមណ្ឌលគិរី ដោយផ្លូវនៅចំណុចនេះបានបាក់ស្រុតចុះ ប្រវែងបណ្ដោយប្រមាណជាជាង១០ម៉ែត្រ ដូច្នេះសូមពុកម៉ែបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្ដី អ្នកធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្ដី ទោចក្រយានយន្តក្ដី សូមផ្អាកការធ្វើដំណើរជាបណ្ដោះអាសន្ន ដោយក្ដីគោរព៕

លោកស្រី ជា សិរី គឺជាអគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិ ស្ត្រីដំបូងគេនៅកម្ពុជា ដោយជំនួសឪពុករបស់លោកស្រី គឺលោក ជា ចាន់តូ។ លោកស្រី ជា សិរី មានប្រវត្តិសិក្សាខ្ពស់ ទទួលបានការសិក្សាអប់រំនៅក្រៅប្រទេសជាច្រើនរហូតបានបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេសអូស្រ្តាលី។

លោកស្រីបានចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតជាន់ខ្ពស់នៅសាលាគោលនយោបាយសាធារណៈលីក្វាន់យូ ហើយទទួលបានសញ្ញាបត្របណ្ឌិតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច (PhD) ពីសាកលវិទ្យាល័យ Adelaide នៃប្រទេសអូស្រ្តាលី។

លោកស្រីមានបទពិសោធន៍ការងារជាង ២០ឆ្នាំក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ ដោយបានចាប់ផ្តើមការងារនៅឆ្នាំ ១៩៩៩ ជាមន្រ្តីវ័យក្មេងក្នុង ខុទ្ទកាល័យទេសាភិបាល មុននឹងចូលរួមបំពេញការងារនៅនាយកដ្ឋានត្រួតពិនិត្យ។

លោកស្រីក៏ត្រូវបានប្រគល់ភារកិច្ចជាបន្តបន្ទាប់រហូតត្រូវទទួលបានតំណែងជាអគ្គនាយករងអគ្គនាយកដ្ឋាន ត្រួតពិនិត្យ និងត្រូវបានផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តឱ្យកាន់មុខតំណែងជា អគ្គនាយកបច្ចេកទេសផងដែរ។

យោងតាមមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) ដែលមានប្រទេសជាសមាជិកសរុប ១៩០ប្រទេស មានអ្នកដឹកនាំជាស្រ្តីត្រឹមតែ ២៦រូបប៉ុណ្ណោះដែលកាន់តួនាទីជារដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុ និងមានតែ ១៧រូបប៉ុណ្ណោះដែលកាន់តួនាទីជាអគ្គទេសាភិបាលធនាគារកណ្តាល។

តួលេខបង្ហាញថាអ្នកដឹកនាំជាស្រ្តីមានតែ ១១,៣% ប៉ុណ្ណោះដែលកាន់តួនាទីជាអ្នកដឹកនាំនៅស្ថាប័នគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ទាំងពីរ គឺជាអគ្គទេសាភិបាលធនាគារកណ្តាល និងជារដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុ៕

យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង រដ្ឋបាលស្រុកបាននិយាយថាថ្លៃផ្លូវឡើងទៅឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន នរោត្តម ភ្នំគូលែន តម្លៃ៥ពាន់រៀល សម្រាប់រថយន្តធុនធំ ៣ពាន់រៀល រថយន្តធុនតូច ម៉ូតូតម្លៃ ១ពាន់ប្រាំរយរៀល និងភ្ញៀវបរទេស តម្ លៃ២០ដុល្លារ ក្នុងមួយនាក់។

រដ្ឋបាលស្រុកបានបន្តថា ក្រុមហ៊ុន នគរគោកធ្លក ខូអិលធីឌី បានទទួលសិទ្ធិវិនិយោគពីរាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិព្រះជ័យវរ្ម័ន នរោត្តម ភ្នំគូលែន ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៨ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០១៦ រដ្ឋាភិបាលបានកែសម្រួលការវិនិយោគដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យយកថ្លៃចូលទស្សនាពីភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាតិ ដែលបានចូលទស្សនាក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិនោះទេ ដោយរក្សាយកថ្លៃចូលទស្សនាសម្រាប់ភ្ញៀវជាជនបរទេសក្នុងមួយនាក់ តម្លៃ២០ដុល្លារក្នុង១ថ្ងៃ។

ដោយឡែក ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងភូមិសាស្ត្រ ឃុំខ្នងភ្នំ ស្រុកស្វាយលើ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ គឺពុំគិតថ្លៃនោះទេ៕

លោក​ ថេត​ ​ចាន់​រស្មី​ ជា​ប្រ​ធាន​ផ្នែក​លក់​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ U​P​W​A​R​D​ P​R​OP​E​R​T​Y​ Co​.​​L​t​d​ ដែល​បាន​សហ​ការ​ជា​មួយ​គម្រោង​ខុន​ដូរ​បស់​ អឺ​បេន​ វី​លេច​ (U​r​b​a​n​ V​​i​​​​l​​​l​​a​g​e​) បាន​​​​​ផ្តល់​​​​​កិច្ច​​សម្ភាស​​​​​​​ជា​​​​មួយ​​​ ស៊ឹង​ ចិន​សែ​​​​ ​​ដែល​​​ជា​​​​​​សិក្ខា​កាម​​​​របស់​​​​ ​N​e​w​​​​s​​r​o​​o​​m​​​​ C​a​m​b​o​d​i​​​​​​​​​​​​​​a​​​​ អំ​ពី​ការ​សាង​សង់​ខុន​ដូ​នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​។​

Q: ជម្រាប​សួរ​​​​!​

A: បាទ​!​ ជម្រាប​សួរ។

Q: ខ្ញុំ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ សំ​ណង់​ខុន​ដូ​កាន់​តែ​រីក​ពាស​ពេញ​រាជ​ធា​នី​ភ្នំ​ពេញ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នៅ​មិន​ទាន់​យល់​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ថា​អ្វី​ទៅ​ជា​ខុន​ដូ​។ ជា​ដំ​បូង​ខ្ញុំ​ចង់​ឱ្យ​លោក​បញ្ជាក់​ថា​តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​ខុន​ដូ​?​​  

A: ពាក្យ​ថា​ខុន​ដូ​ គឺ​ជា​ពាក្យ​កម្ចី​ពី​បរទេស​ C​o​n​d​o​ ឬ​ ​C​o​n​d​o​m​i​n​i​u​m​ ​គឺ​មាន​ន័យ​ថា​សំ​ណង់​អា​​គា​​រ​​ទាំង​​ឡាយ​​ណា​ដែល​នៅ​រួម​គ្នា​ច្រើន​ហើយ​គ្រប់​គ្រោង​ដោយ​ចំ​ណែក​ឯក​ជន​ ​ឬ​​យើង​អាច​ហៅ​ម្យ៉ាង​ទៀត​បាន​ថា​ជា​អា​គារ​ស​ហ​កម្ម​សិទ្ធ​។​ ​សូម​បញ្ជាក់​បន្ថែម​បន្តិច​​ទៀត​​ថា​ គ្រប់​ម្ចាស់​កម្ម​សិទ្ធិ​នី​មួយ​ៗ​ អាច​មាន​សិទ្ធិ​លក់​ ​ជួល​ ​ឬ​ផ្ទេ​រ​​ ​នូវ​ចំ​ណែក​ឯក​ជន​របស់​ខ្លួនឲ្យ​​​ទៅ​​​ត​តិយ​ជន ​​​(ជន​ទី​៣​) ​បាន​ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​ជូន​ដំ​ណឹង​ដល់​អ្នក​ដែល​នៅ​រួម​ក្នុង​អា​គារ​នោះ​ក៏​បា​ន​។​

Q: ​តើ​ខុន​ដូ​នៅ​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ចាប់​ផ្តើម​​សាង​សង់​ឡើង​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ណា​?​​ ​ហើយ​ឆ្នាំ​ណា​ដែ​ល​មាន​ការ​សាង​សង់​ច្រើន​ជាង​គេ​?​  

A: ​ខុន​ដូ​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​សាង​សង់​ឡើង​ដំ​បូង​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ R​o​s​e​ C​o​n​d​o​ គម្រោង​ខុន​ដូ​មួយ​នេះ​ ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​ក្នុង​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​២​០​០​៨​ ដល់​ឆ្នាំ​២​០​១​២​ ​ដែល​គម្រោង​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​វិ​និ​​យោគ​ ​ដោយ​ក្រុម​ហ៊ុន​អ​និក​ជន​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ ក្រុម​ហ៊ុន​ O​C​I​C​ I​N​V​E​S​T​M​E​N​T​ ​o​r​ ​C​A​N​A​D​I​A​ ​B​A​N​K​។

ម្យ៉ាង​វិ​ញ​ទៀត​អា​គារ​ខុន​ដូ​ ​ដែល​មាន​ប្រ​វត្តិ​សាង​សង់​យូរ​ជាង​គេ​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​កម្ពុ​ជា​​ គឺ​អា​គារ​ខុន​ដូ​ ​៤​២​ជាន់​ ឬ​ G​o​l​d​ T​o​w​e​r​ អា​គារ​នេះ​​ក៏​បា​ន​ចា​ប់​ផ្តើ​ម​សាង​សង់​ឡើង​ក្នុង​អំ​ឡុង​ឆ្នាំ​២​០​០​៨​ ដែល​ជា​កា​រ​វិ​និ​យោ​គ​រ​បស់​ក្រុម​ហ៊ុន​កូ​​រ៉េ​​ រហូត​ម​ក​ទល់នឹង​​​ពេល​ប​ច្ចុប្បន្ន​នេះ​ អា​គារ​ដែល​គេ​តែង​តែ​ស្គាល់​ថា​ជា​អា​គារ​៤២ជាន់​​​​នោះ​ ​ក៏​​​នៅ​​មិ​ន​​ទាន់​​បញ្ច​ប់​​ការ​​សាង​​សង់​របស់​ខ្លួន​នៅ​ឡើយ​ទេ​។​ ​

បន្ទាប់​ពី​វិ​បត្តិ​សេដ្ឋ​កិច្ច​សកល​ឆ្នាំ​២​០​០​៧​​​ ២​០​០​៨​ វិ​ស័​យ​សំ​ណង់​នៅ​ក្នុង​ប្រ​ទេស​កម្ពុជា​ ​ស្ង​ប់​​ស្ងាត់​ក្នុ​ង​កា​រ​សាង​ស​ង់​​។ ​យើង​សង្កេត​​ឃើញ​ថា​ចាប់​តាំ​ង​ពី​ឆ្នាំ​២​០​១​៥​​ រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ​អា​គារ​​ខុន​ដូ​ជា​ច្រើ​ន​ដែល​បាន​ដុះ​រីក​ដូច​ផ្សិត​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​ និង​តាម​បណ្តា​ខេត្ត​មួយ​ចំ​នួន​ទៀត​ដែល​ជា​តំ​បន់​សេដ្ឋ​កិច្ច​រីក​ចម្រើន​ ដូច​ជា​​ក្រុង​ព្រះ​សី​ហ​នុ​​ជា​ដើម​ ហើយ​អា​គារ​មួយ​ចំ​នួន​ទៀត​បាន​និង​កំ​ពុង​ដំ​ណើរ​ការ​សាង​សង់​ ជា​ពិ​សេស​គឺ​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំ​ពេញ​។

Q: ការ​សាង​សង់​ខុន​ដូ​នៅ​រាជ​ធា​នី​ភ្នំ​ពេញ​មាន​ស្ថាន​ភាព​បែប​ណា​ហើយ​?​​

A: ចាប់​តាំង​ពី​វិ​បត្តិ​សាកល​នៃ​កូវីដ​១​៩​ រហូត​មក​ដល់​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ស្ថាន​ភាព​នៃ​ការ​សាង​សង់​អា​គារ​ខុន​ដូ​​នៅ​កម្ពុ​ជា​ ហាក់​មិ​ន​សូ​វ​មាន​សន្ទុះ​ខ្លាំង​ដូច​កាល​មុន​វិ​បត្តិ​កូ​វីដ​១៩​នោះ​ទេ​។ ​គម្រោង​មួយ​ចំនួ​ន​ត្រូវ​បាន​ផ្អាក​ការ​សាង​សង់​ គម្រោង​មួយ​ចំ​នួន​ទៀត​បាន​ពន្យា​ពេល​នៃ​ការ​បញ្ចប់​គម្រោង​របស់​ខ្លួន​ ហើយ​ក៏​មាន​គម្រោង​ជា​ច្រើន​ផង​ដែរ​ ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការ​សាង​សង់​របស់​ខ្លួន​ បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​យឺត​បន្តិច​ក៏​ដោយ​។ ដោយ​សារ​តែ​វិ​បត្តិ​ហិ​រញ្ញ​វត្ថុ​របស់​ម្ចាស់​គម្រោង​នី​មួយ​ៗ​ មិន​អាច​បញ្ចប់​ទៅ​តាម​ផែន​ការ​របស់​ខ្លួន​។​ សម្រាប់​គម្រោង​ថ្មី​ នា​ពេល​​បច្ចុប្ប​ន្ន​នេះ​​យើង​មិន​ទាន់​ឃើញ​មាន​គម្រោង​ថ្មី​ណា​ដែល​ប្រ​កាស​បើក​កា​រដ្ឋាន​​សាង​​សង់​​នៅ​​ឡើយ​​​ទេ​​ គឺ​​​មាន​​តែ​​គម្រោង​​ដែល​​ស្ថិត​​នៅ​​ក្នុ​ង​​ផែន​​ការណ៍​​។

Q: តើ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​ខុន​ដូ​ដែល​កំ​ពុង​តែ​សាង​សង់​ឬ​បាន​សាង​សង់​ហើយ​សព្វ​ថៃ្ង​នេះ​ ត្រូវ​បាន​គេ​ទិញ​ ឬ​​ប្រើ​​​ប្រាស់​​កម្រិត​ណា​ដែរ​?

A: អ្នក​វិ​និ​យោគ​ភាគ​ច្រើន​ដែល​បាន​បោះ​ទុន​វិ​និ​យោគ​ទៅ​លើ​វិ​ស័យ​ខុន​ដូ​ គឺ​ជន​បរទេស​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ ទី​ផ្សារ​គោល​ដៅ​របស់​ម្ចាស់​គម្រោង​នី​មួយ​ៗ​គឺ​ទៅ​ផ្សារ​បរទេស​។ វិ​បត្តិ​កូ​វីដ​១៩​ ធ្វើ​ឱ្យ​គម្រោង​ជា​ច្រើន​ដែល​សម្លឹង​យក​ទី​ផ្សារ​បរទេស​ត្រូវ​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​​ មាន​ន័យ​ថា​កម្រិត​នៃ​ការ​លក់​ចេញ​របស់​គម្រោង​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ខ្លាំង​បើ​ធៀប​មួយ​រយៈ​ពេល​មុន​វិ​បត្តិ​កូ​វិដ​។​ ហេតុ​នេះ​​ធ្វើឲ្យ​គម្រោង​ខុន​ដូ​នៅ​កម្ពុជា​មាន​ការ​លើស​ពី​តម្រូវ​ការ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​មិន​ទាន់​មាន​ក្រុម​ហ៊ុន​ ឬ​សមាគម​​​អចលន​ទ្រព្យ​ណា​​​ដែល​មាន​វត្ត​មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ធ្វើ​ការ​ចង​ក្រង​ពី​ទិន្ន​ន័យ​ជាក់​លាក់​ណា​មួយ​ដែល​ស្តី​ពី​កម្រិត​នៃ​អ្នក​រស់​នៅ​ និង​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ខុន​ដូ​នៅ​ឡើយ​ទេ​។  

Q: តើ​នៅ​ពេល​ដែល​ខុន​ដូ​សាង​សង់​ច្រើន​ តែ​​បែរ​ជា​មិន​សូវ​មាន​មនុស្ស​នៅ​ តើ​​អនាគត​ខុន​ដូ​នឹង​ទៅ​ជា​យ៉ាង​ណា​? 

A: ប្រ​សិន​បើ​តម្លៃ​សម​រម្យ​ ទី​តាំង​ល្អ​ ការ​សាង​សង់​ខុន​ដូ​ នៅ​តែ​មាន​តម្រូវ​ការ​ច្រើន​ថែម​ទៀត​ ​ពី​ព្រោះ​ស្រប​ទៅ​តាម​ស្ថាន​ភាព​នៃ​ប្រ​ជា​សាស្ត្រ​ គឺ​កំណើន​នៃ​ប្រ​ជា​ជន​ដែល​មក​ពី​តាម​ទី​រួម​ខេត្ត​នៃ​ប្រ​ទេស​កម្ពុជា​ ដើម្បី​បន្ត​ការ​សិក្សា​ និង​ប្រ​ក​​ប​ការ​ងារ​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ពួក​គាត់​ត្រូវ​រក​ទី​តាំង​ស្នាក់​នៅ​ ដែល​ជិត​ជា​មួយ​នឹង​កន្លែង​ធ្វើ​ការ​ ឬ​កន្លែង​សិក្សា​របស់​គាត់​។

តាម​ការ​ប៉ាន់​ប្រ​មាណ​ប្រ​ជា​ជន​បច្ចុប្បន្ន​ដែល​មាន​វត្ត​មាន​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធា​នី​ភ្នំ​ពេញ​មាន​ប្រ​ហែល​ជា​ ៣​លាន​​នាក់​។​ ជា​មធ្យម​ប្រ​ជា​ជន​ដែល​ចូល​មក​រស់​នៅ​ក្នុង​រាជ​ធា​នី​​ប្រ​ចាំ​ឆ្នាំ​ប្រ​ហែល​ជា​ ១​លាន​នាក់​។ កំ​ណើន​ប្រ​ជា​ជន​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​​មាន​ការ​កើន​ឡើង​ និង​មាន​ភាព​ចង្អៀត​ក្នុង​​ការ​រស់​នៅ​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ដើម្បី​បំ​ពេញ​តម្រូវ​ការ​ស្នាក់​នៅ​ខុន​ដូ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង ​នៅ​តែ​មាន​តម្រូវ​ការ​ច្រើន​ថែម​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ​ ប្រ​សិន​បើ​សេដ្ឋ​កិច្ច​យើង​ល្អ​ ប្រ​ជា​ជន​មាន​លទ្ធ​ភាព​ទិញ​ខុន​ដូ​សម្រាប់​លំ​នៅ​ដ្ឋាន​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ ​និង​សម្រាប់​គ្រួ​សារ​របស់​ពួក​គេ​។​

Q: តើ​ក្នុង​មួយ​យូ​នីត​របស់​ខុន​ដូនី​​មួយ​​ៗ​​ ជា​ទូ​ទៅ​ក្នុង​រាជ​ធា​នី​ភ្នំ​ពេញ​តម្លៃ​ទាប​បំ​ផុត​ប៉ុន្មាន​ ​ហើយ​ខ្ពស់​បំ​ផុត​តម្លៃ​ប៉ុន្មាន​?​

A: ​ខុ​ន​​​ដូ​​​នៅ​​ក្នុង​​រាជ​​ធា​​នី​​ភ្នំ​​ពេញ​​នា​​ពេល​​បច្ចុប្បន្ន​​នេះ​​ ​មាន​​ការ​​ប្រ​​គួត​​ប្រ​​ជែង​​ច្រើន​​ ដូច​​ជា​​រចនា​​បទ​​របស់​​អា​​គារ​​ ការ​​ជ្រើស​​រើស​​ទី​​តាំង​​ ការ​​កែ​​ច្នៃ​​ប្រ​​ភេទ​​បន្ទប់​​ ការ​​ផ្តល់​​ជូន​​គ្រឿង​​សង្ហា​​រិម​​​ ការ​​​គ្រប់​​គ្រង​​ទៅ​​លើ​​អា​​គារ​​ក្រោយ​​ពេល​​បញ្ចប់​​ការ​​សាង​សង់​ និង​​ធ្វើ​ការ​ប្រ​គល់​ផ្ទះ​ជូន​អតិ​ថិ​ជន​។ ​ហេតុ​ដូច​នេះ​តម្លៃ​គឺ​អា​ស្រ័យ​ទៅ​លើ​កត្តា​ទាំង​នោះ​ផង​ ​តាម​បទ​ពិ​សោធន៍​ជាក់​ស្តែង​កន្លង​មក​ ​គិត​ជា​រួម​ក្នុង​មួយ​ម៉ែត្រ​កា​រ៉េ​ តម្លៃ​ចាប់​ពី​​១​,​៦​០​០​ដុល្លារ​​អា​មេ​រិក​ឡើង​ទៅ​ និង​តម្លៃ​ដែល​ថ្លៃ​បំ​ផុត​រហូត​ដល់​​មួយ​ម៉ែត្រ​កា​រ៉េ​ ៤​,​០​០​០​ដុល្លារ​អា​មេ​រិ​ក​។

Q: តើ​អ្នក​ដែល​ទិញ​ខុន​ដូ​ភាគ​ច្រើន​ជា​ជន​ជាតិ​អ្វី​ខ្លះ​? 

A: ដោយ​សារ​តែ​ប្រ​ទេស​កម្ពុជា​ គឺ​ជា​ប្រ​ទេស​ដែល​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​ ដូច​ច្នេះ​ក៏ជាឱ​កាស​មួយ​ល្អ​សម្រាប់​អ្នក​វិ​និ​យោគ​ ទាំង​ក្នុង​ស្រុក​និង​ក្រៅ​ស្រុក​ ដែល​គាត់​អាច​ទិញ​ទុក​សម្រាប់​វិ​និ​​យោគ​ ឬ​សម្រាប់​ជា​លំ​នៅ​ដ្ឋាន​របស់​ពួក​គាត់​។

មុន​ពេល​កូ​វីដ​១៩​ ចូល​មក​យើង​ឃើញ​មាន​សន្ទុះ​នៃ​ការ​ទិញ​ខុន​ដូ​ ឬ​អា​គារ​សហ​កម្ម​សិទ្ធិ​នៅ​កម្ពុជា​ ឬ​នៅ​ភ្នំ​ពេញ​មាន​ច្រើន​ជាង​អតិ​ថិ​ជន​ក្នុង​ស្រុក​ ជា​ពិសេស​គឺ​ជន​ជាតិ​ចិន​។ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​កូ​វីដ​១៩​ បាន​ចូល​មក​វាយ​លុក​ រហូត​ដល់​មាន​ការ​ប្រ​កាស​អា​សន្ន​ពី​រាជ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ ដើម្បី​ធានា​បាន​​នូវ​សុ​វត្ថិ​ភាព​ សុខ​ភាព​ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​​បិទ​ការ​ចេញ​ចូល​របស់​បរទេស​ ដែល​ជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​​ ជន​បរ​ទេស​មិន​អាច​ចូល​មក​ទិញ​អា​គារ​​ខុន​ដូ​ ឬ​អា​គារ​សហ​កម្ម​សិទ្ធិ​បាន​ ទី​ផ្សារ​នៃ​ការ​លក់​ត្រូវ​ពឹង​ទៅ​លើ​អតិ​ថិ​ជន​ក្នុង​ស្រុក​វិញ​។​ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​អតិ​ថិ​ជន​ដែល​បាន​ទិញ​ខុន​ដូ​ ឬ​អា​គារ​សហ​កម្ម​សិទ្ធិ​ច្រើន​ជាង​គេ​គឺ​ជា​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ បន្ទាប់​មក​ជន​ជាតិ​ចិន​ ស៊ិងហ្គាពួរ​​ ជប៉ុន​​ កូ​រ៉េ​​ និង​​មួយ​​ផ្នែក​​ទៀត​​ជា​​ជន​​ជាតិ​​អឺ​រ៉ុប​។ តែ​ក៏​មិន​ទាន់​មាន​ទិន្ន​ន័យ​ជាក់​លាក់​ណា​មួយ​ដែល​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ អតិ​ថិ​ជន​ក្នុង​ស្រុក​មាន​ប៉ុន្មាន​ភាគ​រយ​ និង​អតិ​ថិ​ជន​ដែល​ជា​ជន​បរទេស​មាន​ប៉ុន្មាន​ភាគ​រយ​នោះ​ដែរ​។​

Q: ប្រ​ជា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​យើង​មាន​ទំ​នោរ​ចូល​ចិត្ត​រស់​នៅ​ឬ​ក៏​ទិញ​ខុន​ដូ​ដែរ​ឬ​ទេ​?  ហេតុ​អ្វី​?​  

A: ខុន​ដូ​ជា​លំ​នៅ​ដ្ឋាន​ដែល​ថ្មី​សម្រាប់​ប្រ​ទេស​កម្ពុជា​ ​ជាក់​ស្តែង​ខុន​ដូ​យើង​ទើប​តែ​ចាប់​ផ្តើម​មាន​វត្ត​មាន​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨​ តែ​មិន​មែន​រីក​ចម្រើន​បន្ត​រហូត​មក​ដែរ​ ទើប​តែ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២​០​១​៥​ ទើប​ខុន​ដូ​ចាប់​ផ្តើម​រីក​ចម្រើន​ឡើង​វិញ​។​ តែ​ទោះ​បី​ជា​វា​ជា​លំ​នៅ​ដ្ឋាន​ថ្មី​ក៏​ដោយ​ តាម​បទ​ពិសោធន៍​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ជួប​ភ្ញៀវ​ភាគ​ច្រើន​គឺ​ជា​ជន​ជាតិ​ខ្មែរ​ ដូច​ច្នេះ​​ប្រ​ជា​ជន​ខ្មែរ​ចាប់​ផ្តើម​មាន​ទំ​នោរ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​ខុន​ដូ​ច្រើន​ឡើ​ង​ៗ​ ដោយ​សារ​ខុន​ដូ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​មាន​តម្លៃ​ទាប​ជាង​ផ្ទះ​ ហើយ​ពួក​គាត់​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​សម្អាត​ មិន​ចំ​ណាយ​ពេល​ច្រើន​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​​កន្លែង​ការ​ងារ​ មាន​សុវត្ថិ​ភាព​ ជា​ពិ​សេស​គឺ​មាន​សេវា​កម្ម​ដែល​នៅ​ក្នុង​អា​គារ​ខុន​ដូ​បាន​ផ្តល់​ជូន​បន្ថែម​។

Q: តើ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​គួរ​ធ្វើ​បែប​ណា​ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​ការ​សាង​សង់​ខុន​ដូ​ ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សាង​សង់​ច្រើន​ តែ​មិន​មាន​មនុស្ស​នៅ​?​​​ 

A: ជា​ចុង​ក្រោយ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​គឺ​គាត់​ត្រូវ​តែ​ចុះ​ប​​ញ្ជី​ច្បាស់​លាស់​ ទាក់​ទង​ជា​មួយ​នឹង​អាជ្ញា​​ធរ​​ ស្ថាប័​ន​​​​ពាក់​ពន្ធ​ដែល​គាត់​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ក្នុង​ការ​សាង​សង់​ខុន​ដូ​។​ យើង​ដឹង​ហើយ​ថា​ ខុន​ដូ​មួយ​ចំ​នួន​គឺ​សាង​សង់​ដោយ​ពុំ​មាន​អាជ្ញា​​ប័ណ្ណ​​ អ៊ី​ចឹង​ហើយ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះ​ពាល់​អាគារ​ដែល​ដុះ​ឡើង​កំ​ពុង​តែ​សាង​សង់​មិន​អាច​បញ្ចប់​ការ​សាង​សង់​បាន​។​ មួយ​វិញ​ទៀត​ការ​សាង​សង់​ច្រើន​ដោយ​គ្មាន​ច្បាប់​ទម្លាប់​ត្រឹម​ត្រូវ​ គឺ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់​បង់​ទំ​នុក​ចិត្ត​ពី​អតិ​ថិ​ជន​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ត្រូវ​តែ​មាន​ច្បាប់​តឹង​​រឹង​សម្រាប់​សំ​ណង់​ខុន​ដូ​នៅ​កម្ពុជា​។

Q: បាទ! អរគុណ​​ច្រើន​​លោកដែល​​បាន​​ផ្តល់​​ជា​​កិច្ចសម្ភាស និងផ្ដល់ចម្លើយយ៉ាងក្បោះក្បាយ។​

A: អរគុណ​​ច្រើន​​!​

Q: សូម​​ជម្រាប​​លា​​លោក។​

A: បាទៗ​​​! ជម្រាបលា៕​​

អង្គសភាក៏បានអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាំងមូលស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើការធានាទូទាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលឱ្យក្រុមហ៊ុនខ្មែរ អេឡិកទ្រីខល ផៅវ័រសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍវារីអគ្គិសនីស្ទឹងឬស្សីជ្រុំកណ្តាល ផ្គួបគ្នាជាមួយគម្រោងអភិវឌ្ឍវារីអគ្គិសនីស្ទឹងវាលថ្មកំបុត ខេត្តកោះកុង ចំនួន ១០៧សំឡេង ដែលសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានបីមាត្រា។

អង្គសភាក៏អនុម័តលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាំងមូលស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើការធានាទូទាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលឱ្យក្រុមហ៊ុនឡាក់ឃី សូឡា ផៅវ័រសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍស្ថានីយផលិតអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខេត្តព្រៃវែង ចំនួន ១០៧សំឡេង ដែលសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានបីមាត្រា។

ទន្ទឹមនឹងនេះអង្គសភាបានអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាំងមូលស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើការធានាទូទាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលឱ្យក្រុមហ៊ុន ស្មេថេក ខូអិលធីឌី សម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍស្ថានីយផលិតអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ចំនួន ១០៦សំឡេង ខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ចំនួន ១០៥សំឡេង ដែលសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានបីមាត្រា។

ដូចគ្នានេះដែរអង្គសភាក៏អនុម័តលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ទាំងមូលស្តីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើការធានាទូទាត់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលឱ្យក្រុមហ៊ុនស្ទឹង មេទឹក ហាយដ្រូផៅវ័រសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍវារីអគ្គិសនីស្ទឹង មេទឹក ខេត្តកោះកុង ចំនួន ១០៥សំឡេង ដែលសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានបីមាត្រា។

គួររំឭកថាគម្រោងអភិវឌ្ឍថាមពលអគ្គិសនីនេះ ផ្តល់ប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ កាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងធានាទាំងអត្រាថ្លៃសមរម្យ គុណភាព សុវត្ថិភាពនៃប្រភពអគ្គិសនី និងនាំមកនូវបច្ចេកទេសថ្មី ផ្តល់ការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងក្នុងពេលសាងសង់ និងដំណើរការ៕

ខាងក្រោមនេះគឺជាបទសម្ភាសន៍ពីប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្ដែងមតិមកកាន់ Newsroom Cambodia។

លោកសុភី រុន ជាប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញបានយល់ឃើញពីព័ត៌មានក្លែងក្លាយនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយលឿន ហើយជាពិសេសនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមទៀតសោតរឹតតែជះឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅដល់មនុស្សទូទៅទាំងក្មេងទាំងចាស់ដែលបានឃើញ។

ជាក់ស្ដែងទៀតប្រសិនបើពួកគេទទួលបានព័ត៌មានក្លែងក្លាយដោយមិនបានដឹងពីប្រភពច្បាស់លាស់ និងមិនបានគិតពិចារណាមុននឹងនាំគ្នាចែកចាយបន្ត វាគឺជារឿងដែលធ្វើឲ្យមានការភាន់ច្រឡំចំពោះអ្នកដែលកាន់ ឬផ្សព្វផ្សាយនូវព័ត៌មានពិត ធ្វើឲ្យមានការប៉ះពាល់ សុខសុវត្ថិភាព ឬផលប្រយោជន៍ជនរងគ្រោះដែលគ្នាមិនបានដឹង។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា៖ «ចំពោះព័ត៌មានក្លែងក្លាយគឺមានជនមួយក្ដាប់តូចរស់នៅដើម្បីតែ បំភ្លៃព័ត៌មានក្នុងសង្គម ហើយចែកចាយលើបណ្ដាញសង្គម វាមិនមែនជារឿងលេងសើច ពេលខ្លះវាជាផ្នត់គំនិតរបស់ពួកគេតែម្ដង ចង់បំប៉ោងព័ត៌មាននោះ ឱ្យសុសសាយទៅក្នុងសង្គម ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍ របស់ពួកគេផ្ទាល់ខ្លួន ដោយមិនបានខ្វល់ពីសង្គមពិតប្រាកដ និងផ្នត់គំនិតសុខសន្តិភាព របស់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅទេ»។

យុវជនឈុង ហួត ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញវិចិត្រសិល្បៈ បានយល់ឃើញថា៖ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយនៅលើបណ្ដាញសង្គម នៅពេលណាដែលចេញផ្សាយហើយគឺ នាំឲ្យសង្គមរញ៉េរញ៉ៃ បង្កភាពវឹកវរ និងគិតខុសលើគ្នានៅពេលណាដែលបានទទួលព័ត៌មានមិនពិត។

ប្រភពបន្ថែមទៀតថា៖ «មុននឹងជឿលើព័ត៌មានអ្វីមួយគឺយើងត្រូវដឹង ឬមើលអំពីប្រភពច្បាប់ដើម្បីឱ្យច្បាស់លាស់ និងមើលពីកាលបរិច្ឆេទផងដែរ»។

កញ្ញាចន្នី អាយុ១៧ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នបម្រើការងារនៅក្រុមហ៊ុនមួយកន្លែង បានចូលរួមមតិផ្ទាល់ខ្លួនត្រង់ៗថា៖ នៅពេលទទួលបាននូវព័ត៌មានដែលមិនពិត គឺធ្វើឱ្យគាត់ច្របូកច្របល់ គាត់ភ័យខ្លាច ខាតពេលវេលា និងការងារ ខាតបង់ប្រាក់ចំណូលទៀតផង។

កញ្ញាក៏មានសំណូមពរ៖ «សូមឱ្យពួកគេបញ្ឈប់នូវទង្វើទាំងអស់នេះ ព្រោះវាមិនមានប្រយោជន៍អ្វីទេ ក្រៅពីទោសទណ្ឌនោះទេ»។

កញ្ញាម៉ានីន អាយុ២២ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នជានិស្សិតនៃមហាវិទ្យាល័យមួយ កញ្ញាបានសម្ដែងការព្រួយបារម្មពីឥទ្ធិពលព័ត៌មានក្លែងក្លាយនៅលើប្រព័ន្ធបណ្ដាញសង្គមបច្ចុប្បន្ន ដែលមនុស្សមួយចំនួនគាត់នៅផ្ទះ ហើយគាត់តាមដានដំណឹង និងព័ត៌មានតែតាមទូរសព្ទដៃ ដូចនេះវាអាចធ្វើមានការយល់ច្រលំ ជាមួយព័ត៌មានពិត វាធ្វើឱ្យមានចលាចល ព្រួយបារម្ភ តក់ស្លុត ភ័យខ្លាច ហេតុនេះនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍សង្គមជាច្រើន។

កញ្ញាបានបន្តថា «សូមអាជ្ញាធរដែលពាក់ព័ន្ធ និងក្រសួងនានាមេត្តាយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះរឿងនេះ ឱ្យបានលឿន រហ័សផង»។

ព្រះតេជព្រះគុណ ចម្រើន សុផា ព្រះជន្ម ២៥វស្សា ដែលទើបតែបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច នៅទីក្រុងភ្នំពេញ បានយល់ឃើញចំពោះការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយលើបណ្ដាញសង្គម ជាព័ត៌មានមិនពិត មិនមានមូលដ្ឋាន ឬប្រភពច្បាស់លាស់។ បើទោះបីវាជាសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិក៏ពិតមែន តែពួកគេមិនគួរផ្សាព្វផ្សាយនោះទេ ព្រោះវាបានជះឥទ្ធិពលដល់សង្គមជាតិទាំងមូល ជាពិសេសយុវជន និងក្មេងៗ វាជារូបភាពបំពុល បំប៉ោងស្ថានការណ៍ ឱ្យវឹកវរក្នុងសង្គម។

ព្រះអង្គមានដីការបន្ថែមទៀតថា «ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានតែងតែមានផលវិជ្ជមានខ្លះ និងអវិជ្ជមានខ្លះ ដូចនេះគួរកុំបណ្ដោយឱ្យមានបញ្ហានេះកើតឡើងកាន់តែច្រើន គួរតែរឹតបន្តឹងច្បាប់នៃការផ្សព្វផ្សាយចំពោះព័ត៌មានដែលមានផលប៉ះពាល់ និង ជួយជម្រុញនូវការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពីបណ្ដាស្ថាប័នសារព័ត័មានផ្សេងៗ ដែលជួយជាប្រយោជន៍ដល់សង្គម ជាពិសេសត្រូវផ្ដើមចេញពីយើងខ្លូនឯងផ្ទាល់ដើម្បីបញ្ឈប់នូវការផ្សព្វផ្សាយ និងចែកចាយព័ត៌មានមិនពិត»។

កញ្ញា ឆោម វឌ្ឍនា អាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញបានសំដែងមតិស្រដៀងៗគ្នាដែរថា៖ យើងគួរកុំឆាប់ជឿស្លុង និងការផ្សព្វផ្សាយពីម្ចាស់គណនីណាមួយដែលគ្មានប្រវត្តិ ការបរិច្ឆេទ ទីកន្លែង អត្តសញ្ញាណត្រឹមត្រូវ នោះវាបណ្ដាលឱ្យយើងងាយនឹងរងគ្រោះ។

កញ្ញាបន្ថែមថា «ចំពោះព័ត៌មានពិតយើងគួរជួយផ្សព្វផ្សាយបន្ត ប្រសិនបើជាករណីដែលក្លែងក្លាយ យើងគួរបន្ថែមមតិខាងលើថាជាព័ត៌មានមិនពិត»។

យោងតាមស្ថិតិដែលបានបង្ហាញដោយក្រុមស្រាវជ្រាវ Nepoleon Cate បានឱ្យដឹងថា គិត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ចំនួនអ្នកប្រើFacebook នៅកម្ពុជាបានកើនឡើងដល់ ១០,៨៧២,០០០នាក់ ដែលស្មើនឹង ៦៤.៥ភាគរយនៃប្រជាជនទាំងអស់។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គិតត្រឹមពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០២០ នេះ ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ Facebook សរុបនៅជុំវិញពិភពលោកបានកើនឡើងដល់ជាង ២.៦ពាន់លាននាក់ ដោយក្នុងនោះ ឥណ្ឌាជាប្រទេសទី១ ដែលមានចំនួនអ្នកប្រើ Facebook ច្រើនជាងគេរហូតដល់ជាង ២៨០លាននាក់ ខណៈ សហរដ្ឋអាមេរិកឈរនៅលេខរៀងទី២ មានត្រឹមតែ ១៩០លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ៕

ក្រសួងបានអះអាងថា WHO បានប្រកាសបែបនេះកាលពីថ្ងៃទី ០៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោយពីកិច្ចប្រជុំលើកទី១៥ នៃគណៈកម្មការនិយ័តកម្ម អន្តរជាតិ ២០០៥ (IHR 2005) គ្រាអាសន្នសម្រាប់ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ របស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី០៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។

បន្ថែមលើសពីនេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោក ក៏បានផ្ដល់នូវអនុសាសន៍ណែនាំមួយចំនួនជាបណ្តោះអាសន្ន ជូនដល់បណ្តាប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងរយៈពេលវែងនៃវិបត្តិរាតត្បាតនៃវីរុសកូវីដ-១៩ នេះផងដែរ ដោយត្រូវគិតគូរពីផែនការយុទ្ធសាស្ត្រត្រៀមលក្ខណៈ និងឆ្លើយតបវិបត្តិកូវីដ-១៩ ឆ្នាំ២០២៣-២០២៥ ដោយនៅក្នុងដំណាក់កាលអន្តរកាល នេះផងដែរ។

គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា ក្រសួងសុខាភិបាលក៏បានធ្វើការណែនាំដល់សាធារណជនទាំងអស់ចំនួន ៦ចំណុចដូចតទៅ៖ បន្តវិធានការ «៣ការពារ និង៣កុំ»។

ថ្វីត្បិតតែមានការប្រកាសបែបខាងលើនេះពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក តែយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវដឹងថា វីរុសកូវីដ-១៩ នៅមិនទៅណាឆ្ងាយពីយើងនៅឡើយទេ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ការបំប្លែងខ្លួនថ្មីៗរបស់វានៅមានជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេស ពពួកបំប្លែងថ្មីៗដូចជា BA.2, XBB, XBB.1.5, XBB.1.9.1, XBB.1.17.1 ជាដើម ដែលបានបង្ហាញច្បាស់ថា វីរុសកូវីដ-១៩ នៅតែបន្តមានវត្តមាននៅឡើយនៅលើសកលលោក នៅក្នុងតំបន់ និងនៅតាមបណ្តាប្រទេសនានាក្នុងនោះប្រទេសកម្ពុជា ក៏ជាប្រទេសមួយដែលទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ពីការចម្លងនៃវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មីៗនេះដែរ។

ដូច្នេះ សូមបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ កុំភ្លេចខ្លួនឱ្យសោះ ពីលទ្ធភាពដែលអាចមានការបន្តចរាចរនូវពពួកវីរុសកូវីដ-១៩បំប្លែងថ្មីៗ ពីប្រទេសមួយ ទៅប្រទេសមួយ ដែលអាចបង្កលទ្ធភាពឱ្យមានការផ្ទុះឡើងសារជាថ្មីវិញនូវការរាតត្បាតក្នុងសហគមន៍ ប្រសិនបើ បុគ្គល ក្រុមគ្រួសារ និងសហគមន៍ មានការធ្វេសប្រហែស ហើយសូមបន្តអនុវត្តវិធានការការពារខ្លួន «៣ការពារ និង៣កុំ» ដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន មានការវាយតម្លៃស្ថានភាពត្រឹមត្រូវសម្រាប់ការអនុវត្តន៍វិធានការការពារខ្លួន។

បន្តចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដូសជំរុញ ភាពស៊ាំបុគ្គល និងភាពស៊ាំសហគមន៍ អាចនឹងមានការថមថយចុះជាបណ្តើរៗបន្ទាប់ពីបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដូសជំរុញនីមួយៗ រួចក្នុងគម្លាតពី ៦ខែឡើង ដែលតម្រូវឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ត្រូវបន្តការយកចិត្តទុកដាក់ការពារខ្លួន ឱ្យបានហ្មត់ចត់ជាប់ជានិច្ច និងសូមអញ្ជើញទៅទទួលយកការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដូសជំរុញ៕