យោងតាមលិខិតគម្រោង «បញ្ចប់អំពើហិង្សាលើកុមារនៅក្នុងសាលារៀននៅកម្ពុជា» របស់អង្គការ Save the Children នៅថ្ងៃទី២៩ មករា ឆ្នាំ២០២១ កុមារដែលរងអំពើហិង្សាមានផលអវិជ្ជមានរយៈពេលយូរលើការអភិវឌ្ឍរបស់ពួកគេ។

យោងតាមការស្ទង់មតិអំពីអំពើហិង្សាលើកុមារនៅកម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០១៣ ជាងពាក់កណ្តាលនៃស្ត្ រី(៥២.៧%) និងបុរស (៥៤,២%) ដែលមានអាយុពី១៨-២៤ឆ្នាំ បានឱ្យដឹងថា យ៉ាងហោចណាស់ពួកគេទទួលរងអំពើហិង្សាលើរាងកាយម្តង មុនដែលពួកគេអាយុ១៨ឆ្នាំ។

ការសិក្សាបានគូសបញ្ចាក់បន្ថែមទៀតថា អំពើហិង្សានៅតាមសាលារៀនច្រើនតែកើតឡើងរវាងកុមារដែលមានអាយុដំណាលគ្នា ប៉ុន្តែគ្រូបង្រៀនជាញឹកញាប់គឺជាអ្នកប្រព្រឹត្តិអំពើហិង្សាទៅលើកុមារនៅខាងក្រៅផ្ទះ។​

លោកស្រីអេលីហ្សាបេត ភៀស នាយិកាអង្គការ Save the Children ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងថា អំពើហិង្សាលើកុមារ ជាពិសេសអំពើហិង្សាផ្នែកយេនឌ័រ និងការសម្លុត បានកត្តារួមចំណែកធំក្នុងការបោះបង់ចោលការសិក្សាក្នុងចំណោមកុមារមានពិការភាព។

លោកស្រីភៀស ក៏បានកត់សម្គាល់ផងដែរថា កុមារប្រឈមនឹងភាពងាយរងគ្រោះផ្សេងៗគ្នាផ្អែកលើយេនឌ័ររបស់ពួកគេ។ ក្មេងស្រីភាគច្រើនទទួលរងការរំលោភបំពានផ្លូវចិត្ត ការរំលោភបំពានតាមអ៊ិនធឺណិត អំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងការរំលោភបំពាន ខណៈពេលដែលក្មេងប្រុសទទួលរងនូវអំពើហិង្សា និងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើរាងកាយ ។

លោក Daniel Selvanayagam នាយកប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការWorld Vision បានមានប្រសាសន៍ថានឹងផ្តល់អំណាចដល់កុមារងាយរងគ្រោះរួមមាន កុមារី កុមារា កុមារដែលមិនកំណត់អត្តសញ្ញាណភេទខ្លួនឯង កុមារមានពិការភាព និងអ្នកការពារកុមារនៅតាមសហគមន៍ ដើម្បីលើកឡើងពីបញ្ហា និងចាត់វិធានការវិជ្ជមានប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សានៅតាមសាលារៀន។

ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ អង្គការ Save the Children, អង្គការ World Vision និងអង្គការ Plan International នឹងរៀបចំពិធីសម្ភោធជាផ្លូវការនូវគម្រោង «បញ្ចប់អំពើហិង្សាលើកុមារនៅក្នុងសាលារៀននៅកម្ពុជា» ដែលជួយគាំទ្រដល់កុមារប្រមាណ១៣,០០០នាក់ រួមទាំងកុមារដែលមិនកំណត់អត្តសញ្ញាណភេទខ្លួនឯង និងកុមារមានពិការភាព នៅក្នុងខេត្តសៀមរាប និងព្រះវិហារ៕

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត បានសរសេរថាលើបណ្តាញសង្គម Twitter «ប៉ុន្តែយើងមិនអាចពឹងផ្អែកលើវ៉ាក់សាំងវីរុសកូវីដ ១៩ តែមួយមុខនោះទេ។ ប្រទេសកម្ពុជាគួរបន្តអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្ត និងវិធានការរួមគ្នា»។

https://twitter.com/DrLiAilan/status/1353150027909095427https://twitter.com/DrLiAilan/status/1353150027909095427

លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Li Ailan បានរៀបរាប់ និងណែនាំនូវការអនុវត្តវិធានការពារខ្លួន មនុស្សជុំវិញខ្លួន និងសង្គមដូចជាការលាងដៃញឹកញាប់ ពាក់ម៉ាស រក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពពីគ្នា ជៀសវាងទៅកន្លែងមនុស្សច្រើនកុះករ កុំប៉ះពាល់គ្នានៅពេលជួបគ្នា កុំទៅកន្លែងបិទជិត និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការចាក់វ៉ាក់សាំង។

ករណីអ្នកមានវីរុសកូវីដ១៩ សរុបចំនួន ៤៦០នាក់ ក្នុងនោះអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ៤១២នាក់ និងអ្នកជម្ងឺកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ មានចំនួន ៤៨នាក់ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។​ នេះយោងតាមក្រសួងសុខាភិបាល៕

អ្នកស្រី ទឹម អូន អាជីវករ​នៅភូមិពាមតាអួរ ប្រាប់ថា ​ក្នុង​រយៈពេលជាង​ពីរ​ខែមក​នេះ​ អ្នកស្រី និង​ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​​ផ្សេង​ទៀត​រស់​នៅ​ភូមិ​ពាម​​តាអួរ តែង​ប្រមូល​ប្លាស្ទិក​តាម​បឹង និង​ទន្លេ ព្រាម​ទាំង​​ប្លាស្ទិក​​ដែលមាន​នៅ​ផ្ទះ​រៀងៗ​ខ្លួន ដើម្បី​យក​ទៅ​ប្តូរ​អង្ករ ដែល​ផ្ត​ល់​ដោយ​អង្គការ​មូលនិធិ​ទំពាំង​ស្នង​ឬស្សី។ ស្រ្តី​វ័យ​៦០​ឆ្នាំ​រូប​នេះ​បន្ថែម​ថា ពួកគេ​ពេញចិត្ត​នឹង​គម្រោងនេះ​ខ្លាំង​ ដោយ​សារ​គម្រោង​នេះបា​នជួ​យការពារបរិស្ថាន និងផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ការនេសាទ។

«អ្នកភូមិ៩០%ពេញចិត្តណាស់ ទៅ​នឹង​គម្រោង​ខាង​អង្គការ​ស្នើសុំ​ឱ្យ​មាន​កម្មវិធី​នៃ​ការផ្លាស់​ប្តូរ​សំរាម​ថង់​ប្លាស្ទិក​ទៅ​ជា​អង្ករ គឺ​បាន​ជួយ​លើកទឹកចិត្តប្រជាពលរដ្ឋឲ្យចេះជួយការពារបរិស្ថាន និងផ្តល់​ភាពងាយស្រួលដល់ការនេសាទផងដែរ។ បើសិនជាមិនសម្អាត​ថង់ ត្រី​នៅ​ពេល​វា​ហែល​ទៅ​វា​ចូលទៅក្នុងថង់ វាងាប់នៅក្នុងថង់ហ្នឹងឯង ដល់ពេលស្អាតអីចឹងទៅ ត្រីហែល​ក៏​បាន​ស្រួល»។​

អ្នកស្រី​បានបន្ថែម​ថា ការទុកដាក់សំរាមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីនោះកន្លង​មក​ គឺ​បោះ​ចោល​តាម​បឹង​ទន្លេសាប និង​ដុត​ចោល ដោយសារ​​តែ​ប្រជាពលរដ្ឋមិនទាន់មានការយល់ដឹង និង​ខ្វះ​កន្លែង​ទុកដាក់សំរាម។

«សម្រាប់ប្រជាជនយើងដែលគ្នាមិនទាន់មានការយល់ដឹង ដែលគម្រោងនេះមិនទាន់មាន ចេះតែចោលទៅ បើគ្រួសារខ្ញុំប្រមូលចូលថង់ ហើយយកដាក់លើគោកដុតចោលទៅ។»

ក្រៅពីប្រកបរបរនេសាទត្រី ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីនោះមានមុខរបរមួយទៀត គឺបើកទូក ឬ​កាណូត ជូនភ្ញៀវទេសចរណ៍ទស្សនាក្នុងភូមិ។

អ្នកស្រី ទឹម អូន ​បន្ត​ថា នៅពេលខែទឹកស្រក ថង់ប្លាស្ទិក​ទាំងនោះ​ជាប់​ទៅ​នឹង​មែក​ឈើ​តាម​ជាយ​ច្រាំង ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់​សោភ័ណ​​ភាព និង​សម្រស់​របស់​បឹង​ទន្លេសាប នៅ​ពេល​មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​មក​ទស្សនា។

«ជួនកាលថង់នឹងវា​អណ្តែត​នៅខែវស្សា ដល់​ពេលខែទឹកស្រកមកវិញ ថង់ហ្នឹង  វា​ទៅ​ជាប់​នៅ​លើ​ចុង​ឈើ ដល់​ពេល​វា​មើល​ទៅ​អាក្រក់​មើល ហើយ​ធម្មតា​តំប​ន់​នេះជាតំបន់ទេសចរណ៍  មាន​​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍ជិះទូកទស្សនាច្រើន»។

អ្នកស្រី ហេង ឡា អាយុ ៤៦ឆ្នាំ ជាអ្នកនេសាទនៅភូមិពាមតាអួរ បានឲ្យ​ដឹងថា គម្រោង​នេះ​អាចជួយសំអាតអនាម័យ និង​ជួយ​សម្រួ​លដល់ជីវភាពរបស់អ្នកស្រី ព្រម​ទាំង​ពល​រដ្ឋ​ផ្សេង​ទៀត។

«ពេញចិត្ត ដូចថាជួយសំអាតអនាម័យ ហើយពេលមានសំរាមច្រើនប៉ះពាល់សុខភាព ពីព្រោះ​យើង​ប្រើ​ទឹ​កនឹង យើងប្រើដូច​បោក​ខោអាវ​ ងូត​ទឹក​ងូត​អី»។​

ជំទប់ទី២ នៅឃុំកែវពណ៌ លោក សាម ឈឿន លើកឡើង​ថា ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ បឹង​ទន្លេ​សាប​​​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ពាមតាអួរ មិនសូវមានថង់ប្លាស្ទិកច្រើន​ និង​មាន​សម្រស់​ស្អាត​ជាង​មុន។ លោក​បន្ថែម​ថា ក្នុងរយៈពេល​២៥ថ្ងៃ ការប្រមូលប្លាស្ទិកទាំងនោះ បានរហូត​ដល់​២តោន ក្នុង​៤០​គ្រួសារ នៅភូមិពាមតាអួរ។

លោកក៏បានបន្តថា លោកនឹងយកវិធានការនេះយកទៅអប់រំនៅភូមិដទៃទៀត ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ចេះ​ការពារបរិស្ថាន និងយល់ដឹងពីអនាម័យ។​ លោក​ថា គម្រោង​ប្លាស្ទិក​ដូរយ​ក​អង្ករ​នេះអាច​ជួយ​ឲ្យ​លោក​បាន​ចូលរួមថែរក្សាសុខភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ជួយ​​ការពារ​ជល​ផល​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​បឹង​ទន្លេសាប។

«ខ្ញុំពេញចិត្ត ដែលបានចូលរួមចំណែកថែរក្សាសុខភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ជួយ​សង្គ្រោះ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ទឹក»។

ប្រធានអង្គការមូលនិធិទំពាំងស្នងឬស្សី លោក ស៊ា សុផល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈ​ទូរស័ព្ទថា មុននឹងបង្កើតគម្រោងអង្ករដូរយកប្លាស្ទិចនេះឡើង មាន​យុទ្ធនាការ​អប់រំ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្នុង​សហគមន៍​ទន្លេសាប​ដែល​ឲ្យ​ប្រ​ជាពលរដ្ឋ​ប្រមូល​ប្លាស្ទិក​ក្នុង​រដូវ​ទឹក​ឡើង និង​ទឹក​ស្រក។ លោក​​បន្ថែម​​ថា ការបង្កើត​គម្រោង​នេះ​គឺចាប់​ផ្តើម​នៅ​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២០​ ​ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​​ដល់​ជីវភាព​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់នៅ​តាម​បឹង​ទន្លេសាប​នៅ​អំឡុង​ពេល​​មាន​ការ​រាល​ដាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ និង​ជួយ​អប់រំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​កា​រ​ការពារ​បរិស្ថាន។

លោកថា៖ «ខ្ញុំបានចុះណែនាំ និងអប់រំប្រជាពលរដ្ឋពីការទុកដាក់សំរាមដែល​បែង​ចែក​ជា​២​ការ៉ុង គឺ​ប្លាស្ទិក​ដែលប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃក្នុងគ្រួសារ និង​សំរាម​ប្លាស្ទិក​​ពី​បរិស្ថាន​ដែល​នៅ​តាម​បឹង ដើម្បីកុំឲ្យមានការបោះក្នុងទឹក និងប្រមូលដុតចោល […] ក្នុង១​គ្រួសារ ទទួលបាន១០​គីឡូ​​ក្រាម លុះត្រាគាត់ចេះទុកដាក់សំរាមបានត្រឹមត្រូវ ដែលទី១ សំរាមក្នុងផ្ទះ និង​បរិស្ថាន»​។

លោក ស៊ា សុផល បន្ថែមថា ចាប់​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២០ រហូត​​ដល់​បច្ចុប្បន្ននេះ ការប្រមូល​សំរាម​ប្លាស្ទិច​នៅ​ក្នុង​សហគម​ន៍មេជ្រៃ​បាន​ចំនួន​៤៥៥ការ៉ុង និង​បាន​បង្កើត​ទីតាំង​សម្រាប់​ស្តុក​ទុក​សំរាមប្លាស្ទិចទាំង​នោះនៅវត្ត​មេជ្រៃ។

«ធម្មតាយើងឲ្យ​គាត់​ទុក​ដាក់​ហើយ តើគា​ត់យកទៅណា ផ្ទះគាត់​តូច​ៗផ​ង ២ ៣ការ៉ុង មិន​ពេញ​ផ្ទះគា​ត់? អី​ចឹងយើងក៏មានកន្លែងទុកដាក់ វាដែលបានបង្កើតជង្រុកនៅវត្តមេជ្រៃ»។

លោកបានបញ្ជាក់ថា ប្លាស្ទិក​ទាំងនោះនឹងកែច្នៃជាសម្ភារៈសំណង់ ដែល​ដំណាក់​កាល​ដំបូ​ង​យក​​មកធ្វើឥដ្ឋកាឡា ហើយក៏ទទួលបានជោគជ័យដែរ។ គម្រោងនេះ លោក​បង្កើត​ឡើង​រយៈពេល​២ឆ្នាំ និងចង់រៀបចំគម្រោងនេះជុំវិញបឹងទន្លេសាប។

លោកបានឲ្យដឹងថា៖ «ក្នុងឆ្នាំនឹង ចង់បញ្ចប់ ២-៣ឃុំទៀត នៅពេលអនាគត បើ​ក្រសួង​មាន​ការ​ចូល​រួម យើង​អាចអំពាវនាវជុំវិញបឹងទន្លេសាប […] គម្រោងនឹងធ្វើរយៈពេលខ្លី ២ឆ្នាំ ប្រសិន​បើ​​គម្រោង​នឹ​ង​កាន់តែ​ធំ អាចបន្ត​៣ឆ្នាំអីទៀតពីលើទៀត»។

លោក​បន្ថែមថា បើ​ទោះបីជាគម្រោងប្លាស្ទិចដូរយកអង្ករ​បញ្ចប់ លោក​នឹង​នៅ​តែ​បន្ត​មាន​គម្រោង​ផ្សេងៗ​ទៀត ដើម្បីចុះអប់រំ និងណែនាំដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ការអប់រំ​ទាំង​នោះ​មាន​ដូចជា ការប្រើប្រាស់​បង្គន់ និង​អនាម័យផ្សេ​ងៗ​ទៀត។​

លោក ស៊ុន គង់ ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តសៀមរាប បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទឱ្យដឹងថា កាលពីមុន នៅពេលមិនទាន់មានគម្រោងប្លាស្ទិកដូរយកអង្ករ ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​តាម​ផ្ទះប​ណ្តែត​ទឹក​​បោះ​ចោល​សំរាម​រាយប៉ាយពេញផ្ទៃទឹក។ លោក​ថា​​បច្ចុប្បន្ន ការបង្កើត​ឱ្យ​មាន​គម្រោង​នេះ​ឡើង ដោយ​មា​នការអប់រំ​ណែនាំ និង​​ផ្សព្វផ្សាយ​​ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋស្រុកកែវពណ៌ មាន​ការយក​ចិត្ត​ទុក​​ដាក់ និង​យល់ដឹងច្រើនជាងមុន។

លោកមាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖ «យុទ្ធនាការម្តងជាមួយសហគមន៍ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមព្រែក យើង​បាន​ប្លាស្ទិក​ជាង៥ពាន់​ការ៉ុង តាមអ្វីដែលខ្ញុំបានកត់សម្គាល់ពីប្រជាពលរដ្ឋនៅទីនោះ គឺ​គាត់​ថា​តែ​កាក​សំណល់​ប្លាស្ទិកហូរ​ចូល​បឹង​ទន្លេ​សាប គឺវាបង្កឱ្យមានជាតិពុល ឬ​បង្ក​ឱ្យក​ង្វះនូ​វ​អុក​ស៊ី​សែន​ ប​ង្កឱ្យពុំមានចំណីគ្រប់គ្រាន់សំរាប់​ពពួក​មច្ជាជាតិ​ដែល​រស់នៅ​តាមព្រែក តាមបឹងអញ្ចឹង ដោយសារ​តែគាត់យល់ដឹង ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំការនេសាទមានការថយ អញ្ចឹងគា​ត់យល់​រឿង​ហ្នឹង ពីរបៀបបោះចោល​សំរាម។»

ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តសៀមរាប​រូបនេះ​​បាន​សំណូមពរ​​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ​តាម​មាត់​ទន្លេ​ បន្តយ​កចិត្តទុកដាក់ ហើយសូមចូលរួមធ្វើការផ្សព្វផ្សាយបន្ត ដើម្បី​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​​ក្នុងការ​កាត់បន្ថយ​​ការបោះ​ចោល​​សំណល់ថង់​ប្លាស្ទិក​រាយប៉ាយតាម​ទីសាធារណៈ ឬ​ក៏​នៅតា​មទឹ​កផ្សេងៗ​ទៀត៕​

វីនណា ជាឈ្មោះ​ដែលអ្នកសរសេរព័ត៌មានបានដាក់ឲ្យ​ដើម្បីគោរពសិទ្ធិបុគ្គល និង​ចៀសវាង​ការបង្ហាញ​ឈ្មោះរបស់អ្នកជំងឺជាសាធារណៈ។ កញ្ញា​ វីនណា មានអាយុ​២៨ឆ្នាំ ជា​បុគ្គលិក​នៅ​ហាង​មួយ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ វីនណា តែងតែពាក់ម៉ាស និង​លាង​សម្អាត​​ដៃ​ជាមួយ​​សាប៊ូ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ធ្វើការ ឬ​ក៏​កាន់​វត្ថុ​អ្វី​មួយ។ ប៉ុន្តែកាលពី​ចុង​ខែ​វិច្ឆិកា ​ឆ្នាំ​២០២០ ​កញ្ញា​​​បាន​ឆ្លង​ជំងឺកូវីដ​១៩ដោយអចេតនាពីមិត្តភកិ្តរបស់នាង​។ ក្រោយមក​​ញ្ញា​បាន​សម្រាក​ព្យាបាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩នៅមន្ទីរពេទ្យ អស់រយៈពេល​៣​សប្តាហ៍ ។

វីនណា បានរៀបរាប់ប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីសប្ដាហ៍មុន អំពី​ការវិវត្ត​ជំងឺ​ពីមួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​មួយ​ថ្ងៃ និងរោគសញ្ញាដំបូងដែល​នាង​បានកត់​សម្គាល់ គឺការឡើងកម្ដៅ ស្ងួតក ក្អក​តិចៗ រាគ និង​ចុករោយពេញតួខ្លួន។

នៅថ្ងៃដំបូង វីនណា មានអាការៈដូចជា ឈឺក និងរាគតិចតួច។ នៅពេលនោះ​អាកាស​ធាតុ​បាន​ចុះត្រជាក់​បន្តិច ហើយ​កញ្ញា​​​មិនមាន​ការសង្ស័យអ្វី​នោះ​ទេ ដោយគិតថា​ប្រហែល​ជា​​ដោយសារ​បរិភោគ​អាហារ​​ខុស និងគេងមិន​បានគ្រប់គ្រាន់។ មួយវិញទៀត វីនណា ​មាន​សុខភាព​មិន​សូវ​ល្អ​ស្រាប់​ផង ជាហេតុធ្វើឲ្យ​កញ្ញា​មិន​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​នឹង​រោគសញ្ញា​​ទាំងនោះ​។

«ខ្ញុំគិតថាមកពីញុំាអីខុសបានជារាគ ហើយពេលឈឺក និងស្ងួតក គិតថាប្រហែលជាគ្រុន។ ណា​មួយ​​អាកាសធាតុប្រែប្រួលផង សុខភាពទ្រុឌទ្រោមស្រាប់ ហើយ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃនឹង​គេង​អត់​សូវ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​ទៀត ក៏​មិនបានចាប់អារម្មណ៍ តែព្យាយាមញុំាទឹកឲ្យបានច្រើន»។

ថ្ងៃទី​២ វីនណា ចាប់ផ្ដើមឈឺក្បាល និងរោយស្មារហូតដល់ពេញតួខ្លួន។ កញ្ញា​ក៏បាន​គិតថា​ប្រហែល​ជា​ផ្ដាសាយ ហើយ​ព្យាយាម​នៅ​ឆ្ងាយពីគេ និងពាក់ម៉ាស។ បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី​៣ កញ្ញា​នៅតែបន្តអាការៈចុករោយដដែល ហើយបន្ថែមអាការៈមួយទៀត គឺឆាប់ហត់ និង​កម្ដៅខ្លួន​មាន​ការឡើងចុះ រហូតដល់​៣៧.១​អង្សា​។

នៅថ្ងៃដដែលនោះ វីនណា ក៏ទទួលបានដំណឹងពីមិត្តភក្តិអំពីលទ្ធផលតេស្តកូវីដ១៩ ថា​វិជ្ជមាន។ កញ្ញាចាប់ផ្តើមមានការសង្ស័យកាន់តែខ្ពស់ ហើយក៏បន្តនៅដាច់ដោយឡែកពីគេ។ នៅយប់ថ្ងៃទី​៣ ក្រសួងសុខាភិបាលបានឲ្យកញ្ញាធ្វើចត្តាឡីស័កនៅកន្លែងមួយ ហើយ​ក្នុង​យប់​នោះដែរ កញ្ញាមានអាការៈចុករោយពីផ្នែកខាងលើរហូតដល់ក្រោម និងគ្រុនក្តៅ​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​កញ្ញា​មាន​អារម្មណ៍​ថាភ្នែកក៏ចាប់ផ្តើមឡើងក្រហម។

«ខ្ញុំអត់បានលេបថ្នាំទេនៅយប់នោះ ព្រោះចង់ឲ្យស្អែកតេស្តទទួលបានលទ្ធផលច្បាស់ តែ​ខ្ញុំ​ព្យា​យាម​ផឹកទឹកឲ្យបានច្រើន និយាយទៅងើបផឹកទឹកជាប់រហូត»។​

បន្ទាប់ពីយកសំណាកទៅធ្វើតេស្តនៅពេលព្រឹករួចរាល់ហើយ នៅពេល​រសៀលកញ្ញា​ទទួល​បាន​​ដំណឹងពីក្រសួងសុខាភិបាលអំពីលទ្ធផល​ថា​មាន​វិជ្ជមានកូវីដ១៩។ ក្រុមគ្រូពេទ្យបានព្យាយាមប្រាប់ វីនណា កុំឲ្យ​តក់ស្លុត និងទុករយៈពេល​២០នាទី​សម្រាប់​​រៀបចំខ្លួន ដើម្បីក្រុមគ្រូពេទ្យ​ទទួលទៅសម្រាក​ព្យាបាល​មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី៥ វីនណា ទទួលបានថ្នាំមួយចំនួន ដែលត្រូវលេបពីរដងក្នុង​១ថ្ងៃ។ ក្នុងថ្ងៃ​ដដែល​នោះ កញ្ញាបាន​ថតសួត វាស់ចង្វាក់​បេះដូង និងបូមឈាម។ នៅពេលយប់ វីនណា ឡើង​កម្ដៅ​យ៉ាង​ខ្លាំង រហូតដល់អ្នកនៅបន្ទប់ជាមួយ វីនណា ស្រែក​ហៅតែមិនឮ។

«ខ្ញុំញុំាថ្នាំហើយ​គេងលក់ កម្ដៅវាឡើងមកអត់ដឹងខ្លួន អ្នកជាប់គ្រែគាត់ខំហៅដែរតែមិនឮ។ ពេលដឹងខ្លួន គាត់បានព្យាយាមស្វះស្វែងតេទៅពេទ្យ»។

គ្រូពេទ្យបានប្រាប់ឲ្យលេបថ្នាំប៉ារ៉ា និងជ្រលក់កន្សែងជាមួយទឹកសម្រាប់ជូតខ្លួន ដើម្បី​ឲ្យ​កម្ដៅ​ថយ​ចុះ ក្រោយមកបន្តិចកម្ដៅក៏បានថយចុះ។

វីនណា ក៏បានរៀបរាប់បន្តថា ក្នុងរយៈពេល​៤ ទៅ​៥ថ្ងៃក្នុងមន្ទីរពេទ្យ កញ្ញាតែងតែរាគ ក្អួត និង ធុញទ្រាន់នឹងអាហារ។ មូលហេតុដែលបណ្ដាលឲ្យកញ្ញាក្អួត និងបរិភោគអាហារមិនសូវបាន ដោយសារតែ​ការលេបថ្នាំទាំងគ្រាប់។ ក្រោយមកកញ្ញាបានផ្លាស់ប្ដូរ​មក​ជា​ការកិនឲ្យម៉ត់វិញ តែការបរិភោគអាហារនៅតែមិនសូវបានច្រើនដដែល។

«ខ្ញុំញុំាបាយមិនសូវបានរហូតដល់ ៤ថ្ងៃ ប៉ុន្តែខ្ញុំក៏ព្យាយាមញុំាផ្លែឈើ និងស៊ុប​ខាង​អ្នក​ផ្ទះបា​ន​ផ្ញើ​មក»។

វីនណា ក៏បានប្រាប់បន្ថែមពីសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ និង​អគារនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ​ដែល​បាន​ស្នាក់​នៅ​អស់​រយៈពេល៣​សប្ដាហ៍ថា​​ ពេលក្រោកពីគេង កញ្ញា​តែងតែញុំាទឹកក្ដៅ១ ទៅ២កែវ និង ហាត់​ប្រាណ​៣០នាទី ទៅ​១ម៉ោងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីហាត់ប្រាណរួច កញ្ញា​បាន​ញុំាទឹក​ម្ដង​ទៀត ហើយ​ដាំទឹកក្ដៅសម្រាប់មុជ និងទុកញុំា។ ពេលខ្លះកញ្ញាបានចេញទៅរានហាល ឈរ​ហាល​​ថ្ងៃ​រយៈពេល១០ ទៅ​១៥​នាទី។

បន្ទាប់ពីបរិភោគអាហារពេលព្រឹកហើយ ត្រូវញុំាំថ្នាំ​៣ ទៅ៥គ្រាប់ ចំនួន​២ដងក្នុង១ថ្ងៃ។ វីនណា បានបន្ថែមថា កញ្ញាបរិភោគអាហារមិនសូវបានច្រើនទេ ប៉ុន្តែ​ព្យាយាម​ខំញ៉ាំ​តិចៗ​តែ​ច្រើន​ដង ដើម្បីរក្សាកម្លាំងជាប្រចាំ។ ពេលដែលមានពន្លឺថ្ងៃ កញ្ញាតែង​តែ​យកខ្នើយ និង​ភួយ​មក​ហាល ហើយនៅចន្លោះ​២ ទៅ​៣ថ្ងៃម្ដង បានរុញគ្រែគេងឲ្យត្រូវថ្ងៃក្ដៅ។

នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត អ្នកជំងឺកូវីដ​១៩ ត្រូវបានដាក់ក្នុងអគារដាច់ដោយឡែក ហើយក្នុងអគារមានរានហាលខាងក្រៅសម្រាប់ឲ្យអ្នកជំងឺស្រូបយកខ្យល់អាកាស និង​ហាត់​ប្រាណ។ បន្ទប់​របស់ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅអគារជាមួយអ្នកជំងឺ។​ គ្រូពេទ្យប្រចាំ​ការ​ក្នុង​បន្ទប់​នោះ​ជានិច្ច និងមានទូរស័ព្ទសម្រាប់ទុកទំនាក់ទំនងនៅពេលដែលមានតម្រូវការណាមួយ។

បន្ទប់អ្នកជំងឺមានគ្រែបី កង្ហារ ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងមានបន្ទប់ទឹកមួយ។ បន្ទប់អ្នកជំងឺមានទ្វារ និងបង្អួច​ ដែលអាចឲ្យពន្លឺ និងខ្យល់អាកាសចេញចូលបានគ្រប់គ្រាន់។ ក្នុងមួយ​បន្ទប់​អាច​ស្នាក់នៅ​២ ទៅ​៣នាក់ ដែលពួកគាត់មកពីកន្លែងតែមួយ។​ ប្រសិនបើ​អ្នកជម្ងឺ​ឆ្លង​លក្ខណៈ​គ្រួសារ ពួកគាត់តម្រូវស្នាក់នៅក្នុងបន្ទប់តែមួយ។

ក្រោយមក វីនណា មានអាការៈធូរស្បើយច្រើន ក្រុមគ្រូពេទ្យ​បានផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​កំចាត់ជំងឺរបេង និងហង់សិន ដែលមានទីតាំងក្រោយវិទ្យាល័យព្រះយុគន្ធ ដែល​ជាទូទៅ​

អ្នកជំងឺដែលមានអាការៈធូរស្បើយ ត្រូវបានផ្លាស់មកអគារ​មួយដាច់ដោយឡែកនៅ​​​ទី​នោះ។ អគាររុំព័ទ្ធរបងជុំវិញ ដែលមានបន្ទប់​៣សម្រាប់អ្នកជំងឺ​ដែលផ្លាស់ប្ដូរពីមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ហើយក្នុងមួយបន្ទប់មាន​៦​គ្រែ។ គ្រែអ្នកជម្ងឺនីមួយៗ មាន​ខណ្ឌកញ្ចក់ដាច់ៗពីគ្នា និង​មាន​កង្ហារ ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ដូចមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀតដែរ។

ក្នុងមួយថ្ងៃ គ្រូពេទ្យចូលមក​ដើម្បីតាមដានសុខភាព ដូចជាវាស់កម្ដៅ វាស់ចង្វាក់បេះដូង វាស់​សម្ពាធ​ឈាម ហើយផ្តល់ថ្នាំ ផ្តល់ម្ហូបអាហារ និងសម្អា​តអនាម័យ។ រំលងពីរថ្ងៃម្ដង ក្រុម​គ្រូ​ពេទ្យ​តែងតែ​មកយកសំណាកអ្នកជំងឺទៅ​ធ្វើតេស្ត។

សាច់ញាតិអ្នកជំងឺមិនអាចចូលមកសួរសុខទុក្ខបានទេ តែអាចផ្ញើ​ជាម្ហូបអាហារ និងផ្លែឈើ​នៅ​ខាង​ក្រោម​អគារ​ដែល​មានតុមួយសម្រាប់ដាក់អីវ៉ាន់ផ្ញើ។ ការផ្ញើអីវ៉ាន់មាន​២​វេន មុន​ម៉ោង​១១​ព្រឹក និង​មុនម៉ោង៤ល្ងាច ហើយនៅថ្ងៃអាទិត្យមានតែ​១វេន​ទេ។ នៅ​ពេល​​ដែលគ្រូពេទ្យ​យក​ម្ហូប​អាហារ​មក​បន្ទប់អ្នកជំងឺ​ ពួកគាត់​នឹង​ជួយ​យក​អីវ៉ាន់​ដែល​សាច់ញាតិ​អ្នក​ជំងឺ​ផ្ញើ​មក​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ផ្ទាល់។

ក្រោយពេលដែលទទួលបានលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមានពីរដងជាប់គ្នា ទើបក្រុមគ្រូពេទ្យ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចាកចេញពីមន្ទីរពេទ្យ ហើយក៏​នៅបន្តតាមដាន​សុខភាព និងធ្វើចត្តាឡីស័ក ២សប្តាហ៍​បន្ត​ទៀត។

វីនណា បានរៀបរាប់ពីការគ្រប់គ្រង​សតិអារម្មណ៍ និងការបញ្ហាប្រឈមមុខ​ថា នៅ​ពេល​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​វិជ្ជមាន កញ្ញាព្យាយាម​​គ្រប់គ្រងអារម្មណ៍​កុំឲ្យ​​ភ័យខ្លាច និងគិតថាជំងឺកូវីដ១៩​អាច​ព្យាបាលជាសះស្បើយ។ តែអ្វីដែលកញ្ញាបារម្ភបំផុតនោះ គឺខ្លាច​ចម្លងវីរុស​កូវីដដោ​យ​អចេតនា​ដល់​នរណាម្នាក់ និងជាពិសេសខ្លាចចម្លងដល់ក្រុមគ្រួសារ។ សំណាងល្អ​ មិនមាន​នរណាម្នាក់​បានឆ្លងពី វីនណា ឡើយ​ ដែលធ្វើឲ្យកញ្ញាមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្តបន្តិច។

កញ្ញាតែងតែព្យា​យាមនិយាយ​លេងជាមួយអ្នកជំងឺ​ដូចគ្នា និងព្យាយាមកុំគិតច្រើន។ ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ធ្វើឲ្យ​កញ្ញាប្រឈមមុខនោះ គឺការរើសអើង។ អ្នកផ្ទះជិតខាងមានការរើសអើងលើគ្រួសាររបស់កញ្ញា មិនឲ្យបើកទ្វារផ្ទះ និង​ដើរ​វាង​ផ្លូវ​ពី​មុខ​ផ្ទះ។ ទោះបីគ្រួសាររបស់កញ្ញាទទួលបានលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមាន និងបានធ្វើចត្តាឡីស័ក ១៤​ថ្ងៃ​រួច​ហើយក្តី​។

មួយវិញទៀត នៅពេលដែលកញ្ញាបានចាកចេញពីមន្ទីរពេទ្យ និង​ធ្វើចត្តាឡីស័ក​១៤ថ្ងៃ​បន្ថែម​នៅផ្ទះ តែអ្នកភូមិបានប្រាប់គ្រួសាររបស់ វីនណា មិនឲ្យកញ្ញាចូលផ្ទះ​នោះ​ទេ។

«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាតូចចិត្តដែរ សូម្បីតែផ្ទះខ្លួនឯងក៏ចូលអត់បាន ទាំងដែល​ខ្ញុំ​ចូល​ទៅ​ត្រូវ​ឃុំ​ខ្លួន​ឯង​ទេ។ ខ្ញុំពិបាកនឹងទទួលយកណាស់ ដោយសារ​អី ខ្ញុំ​មាន​ក្រដាស​ពេទ្យ​បញ្ជាក់​ថា​ជា​ហើយ តែ​នៅ​មានការរើសអើងជាមួយខ្ញុំខ្លាំង»។​

កញ្ញាបានសំណូមពរថា៖ «ខ្ញុំចង់ឲ្យពួកគាត់​បែងចែកឲ្យច្បាស់ពីការការពារ និងការរើសអើង។ ការការពារ​មានលក្ខណៈផ្សេង ហើយការរើសអើងដូចខ្ញុំរៀបរាប់ខាងលើចឹង បាន​ន័យថា​ខ្ញុំ​ជា​ហើយ តែគាត់មិនឲ្យខ្ញុំទៅផ្ទះទេ បើខ្ញុំទៅផ្ទះនឹងប៉ះពាល់អ្នកផ្ទះរបស់ខ្ញុំ»។​

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល លោកស្រី​ ឱ វ៉ាន់ឌីន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពី​សប្ដាហ៍​មុនថា ក្រោយពេលអ្នកជំងឺ​ទទួលបានលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមាន​ពីរដង​ជាប់​គ្នា ក្រុម​គ្រូពេទ្យបានណែនាំអ្នកជំងឺ​ឲ្យនៅបន្តតាមដានសុខភាព និង​ធ្វើ​ច​ត្តា​ឡីស័ក​២សប្តាហ៍​បន្ថែម​ទៀត។ បន្ទាប់ពីធ្វើចត្តាឡីស័ករក្នុងរយៈពេលពីរសប្តាហ៍រួចហើយ អ្នកជំងឺ​ត្រូវ​ធ្វើ​តេស្ត​ម្តង​ទៀត ដើម្បី​ឱ្យប្រាកដថា​លែងមានជំងឺ​កូវីដ១៩។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលបញ្ជាក់​ថា៖​ «បញ្ហារើសអើង ក្រសួង​កំពុង​តែធ្វើការ​អប់​រំ​ទៅ​ដល់​បងប្អូន​យើង។ រឿងគាត់ចូលផ្ទះ ចូលបាន តែត្រូវ​នៅ​ដាច់ដោយ​ឡែករយៈពេល​១៤​ថ្ងៃ​ទៀត ហើយ​ក្រុមគ្រូពេទ្យគាត់នៅបន្តតាមដានសុខភាព»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល​រូបនេះ​ក៏បានបញ្ជាក់ថា ករណីអ្នកជំងឺ​ឆ្លងជំងឺ​កូវីដ​១៩​ឡើង​វិញ (លាប់) ក្រសួងសុខាភិបាលមិនអាចប៉ាន់ប្រមាណដឹងទេ។ ការពន្យល់​របស់​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក (WHO) សម្រាប់ករណីអ្នកជំងឺ​ឆ្លងវីរុសកូវីដឡើងវិញ (លាប់) មាន​ភាគរយ​តិចតួច​ណាស់ ហើយពេលខ្លះស្ទើរតែមិនកើតមានផង។ តែអ្នកជំងឺ​ និង​ប្រជាជន​ខ្មែរ​នៅ​តែ​​ត្រូវ​បន្ត​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន និងការពារខ្លួន ហើយគោរព​តាម​គោលការណ៍​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល៕​

តួនាទីជាមេដឹកនាំ ឬក៏ជាអ្នកគ្រប់គ្រងក្នុងស្ថាប័នណាមួយ ប្រហែលមិនមានការកំណត់អំពីយេនឌ័រទេ ហើយសមត្ថភាពដឹកនាំរបស់មនុស្សម្នាក់ៗគួរតែពឹងផ្អែកលើភាពខ្លាំង និងលក្ខណៈបុគ្គលរបស់ពួកគេ ដូច្នេះការងារធំៗ និងលំបាក មិនមែនមានតែបុរសអាចធ្វើបាននោះទេ។ នេះបើយោងតាមបទសម្ភាសន៍ជាមួយមនុស្សមួយចំនួន។

ស្ដ្រីក៏មានសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង និងដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកបានដែរ ហើយម្យ៉ាងវិញទៀត ស្ដ្រីក៏ជាអ្នករួមចំណែកក្នុងការកសាងប្រទេស និងអភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេសឲ្យមានការរីកចម្រើនផងដែរ។

នៅខាងក្រោមនេះ ជាការយល់ឃើញរបស់សាធារណជនចំពោះស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជនណាមួយ៖

កញ្ញា ឡុង ចរិយា អាយុ ២០ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ មុខជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច នៃសាកលវិទ្យាល័យសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ស្ដ្រីកាន់តំណែងធំៗ ក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ ឬក៏ឯកជនណាមួយគឺគួរឲ្យកោតសរសើរ ចំពោះភាពរឹងមាំ ភាពម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង មានទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់ ដែលអាចដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងមនុស្សជាច្រើននាក់បាន​។ នេះបានសរបញ្ជាក់ថា មិនមែនមានតែមនុស្សប្រុសទេដែលអាចដឹកនាំបាន។

កញ្ញាបានបន្ថែមថា ការផ្ដល់ឱកាស និងឃោសនាស្ដ្រីក្នុងការធ្វើការងាររអ្វីមួយ គឺមិនទាន់មានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ ហើយបុរសតែងតែមានអទិភាពច្រើនជាងស្ដ្រី។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំនៅតែបន្តគាំទ្រ និងចង់ឲ្យមានស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំបន្ថែម ហើយនឹងមានការជំរុញស្ដ្រីឲ្យមានភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងមានភាពជឿជាក់ជាងមុនទៀត»។

កញ្ញា ចេង រដ្ឋា អាយុ២៥ឆ្នាំ យល់ឃើញថា ប្រសិនបើស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំ វាជារឿងល្អមួយ ដោយសារពួកគេក៏មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ និងចំណេះដឹងក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយបុរសផងដែរ។

កញ្ញានិយាយថា នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានផលលំបាកសម្រាប់ស្ដ្រីក្នុងការតែងតាំង ឬតំឡើងឋាន: ដោយសារគេមិនពុំសូវឱ្យតម្លៃ និងគាំទ្រស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំ។​ មួយវិញទៀត ពួកគេគិតថាស្រ្តីមានភាពទន់ខ្សោយ និងឆាប់ភ័យខ្លាច។

លោក ហួន សុវត្ថិ អាយុ ២៨ឆ្នាំ មានតួនាទីជាទាហាន ហើយលោកបានយល់ឃើញថា ស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំជារឿងល្អដែរ។ ប៉ុន្តែស្ដ្រីត្រូវមានភារកិច្ចច្រើន ពួកគាត់ត្រូវមើលថែគ្រួសារ និងការងារ វាគឺជារឿងពិបាកសំរាប់ស្ដ្រី។

ការឡើងតំណែង និងការលើកទឹកចិត្តសម្រាប់ស្ដ្រី និងបុរសមានលក្ខណៈស្មើគ្នា ពីព្រោះវាអាស្រ័យទៅលើការខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើការ និងសមិទ្ធផលការងារ។

លោក សុខ ចាន់ផល អាយុ ៣២ឆ្នាំ មានតួនាទីជាប្រធានផ្នែកគណនេយ្យ និងហិរញ្ញវត្ថុ បាននិយាយថា ប្រសិនបើមានស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំជារឿងល្អ ពីព្រោះស្ដ្រីមានការគ្រប់គ្រងល្អ មិនមានភាពលំអៀង និងមានភាពម៉ត់ចត់ខ្ពស់។

លោកបន្តថា «ការឡើងតំណែង និងការជំរុញទឹកចិត្ត វាអាស្រ័យទៅលើស្ថានភាពរបស់ស្ថាប័នដូចគ្នា ប្រសិនបើស្ថាប័នណាឯករាជ្យ មិនមានភាពបក្សពួក ឬខ្សែ នោះស្រី្តមិនពិបាកអីក្នុងការក្លាយជាអ្នកដឹកនាំឡើយ ឲ្យតែពួកគេមានសមត្ថភាពហើយ នឹងអាចមានឱកាសច្រើនជាងបុរសថែមទៀតផង» ។

លោកបានបន្ថែមថា គាត់នៅបន្តគាំទ្រ និងលើកស្ទួយទៅលើស្រ្តី ប្រសិនណាមានស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំបន្ថែមទៀត ហើយលោកក៏មានការជំរុញចង់ឱ្យស្ដ្រីមានការប្រឹងប្រែងប្រើប្រាស់សមត្ថភាពឲ្យបានច្រើន។

លោក សុន រស្មី អាយុ ២១ឆ្នាំ មុខជំនាញ ភាសាវិទ្យា នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ លើកឡើងថា វាជារឿងល្អប្រសើរ នៅពេលដែលស្ដ្រីជាអ្នកដឹកនាំ ពីព្រោះវាបានជះឥទ្ធិពលឲ្យសង្គមខ្មែរមានការអភិវឌ្ឍ និងរីកចម្រើន។

លោកបាននិយាយថា៖ «ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានផ្ដល់ឱកាស និងលើកតម្កើងស្រ្តីបានច្រើនក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពដឹកនាំសង្គម ហើយខ្ញុំនៅតែមានការគាំទ្រ និងបន្តលើកទឹកចិត្តឱ្យស្រ្តីមានឱកាសក្នុងការដឹកនាំ និងកិច្ចការផ្សេងៗ​ក្នុងសង្គម» ។

លោកសំណូមពរឱ្យសង្គមខ្មែរលុបបំបាត់ការរើសអើងលើស្ដ្រី ហើយងាកមកជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តស្រ្តី​ឱ្យក្លាយជាបុគ្គលសំខាន់ក្នុងការជួយដឹកនាំ និងអភិវឌ្ឍសង្គម ពីព្រោះស្រ្តីក៏មានសិទ្ធិសេរីភាព​​ស្មើគ្នាដូចភេទដទៃទៀតដែរ៕

ក្រុម​សិក្ខាកាម​របស់ Newsroom Cambodia បាន​សម្ភាសន៍​អ្នក​រត់​កង់​បី​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន អំពី​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ចំនួន​កង់​បី​ឥណ្ឌានៅ​កម្ពុជា។​

លោក សុខ លាភ អាយុ ៣២ឆ្នាំ មកពីខេត្ត ត្បូងឃ្មុំ ដែលជាអ្នកប្រកបមុខរបរបើកបរកង់បីខ្មែរ រយៈពេល​៣ឆ្នាំ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ​ថា សព្វថ្ងៃនេះ ប្រាក់​ចំណូលដែ​លរ​កបា​ន​ពី​ការបើកបរ​​កង់បី​មាន​ការធ្លាក់ចុះជាខ្លាំង ដោយសារតែការវាយលុករបស់​កង់បី​ឥណ្ឌា​ក្នុង​ទីផ្សារ និងការរាលដាលវីរុសកូវីដ​១៩ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបន្ថែម​ថា  ពេលខ្លះ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​មិនមានអ្នកដំណើរធម្មតា​មកជិះកង់បីរបស់លោកទេ ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​គិតថា​តម្លៃ​កង់បី​ខ្មែរថ្លៃជាង​កង់បីឥណ្ឌា។

លោក​ថា៖​ «កាលពីមុន​ក្នុងមួយថ្ងៃ ខ្ញុំរកបាន​២០ ទៅ​៣០​ដុល្លារ តែតាំងពីមានជម្ងឺកូវីដ​មក ខ្ញុំរកបានត្រឹមតែ​៥ ទៅ​១០ដុល្លារ ហើយបច្ចុប្បន្នប្រជាជនខ្មែរច្រើនតែជិះ​កង់បីឥណ្ឌាទៀត កាន់តែពិបាករកជាងមុន»។

លោក ប្រាក់ វុទ្ធី អាយុ​៦០ ឆ្នាំ មកពី​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ជាអ្នកប្រកបមុខរបរបើកបរកង់បីខ្មែរ រយៈពេល​៥ឆ្នាំ និយាយថា កាលពីមុន​លោកអាចរកប្រាក់ចំណូលបានពី ៨០,០០០ ដល់ ៩០,០០០​រៀល ក្នុងមួយថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ននេះ លោករកបានត្រឹមតែ​១០,០០០រៀល ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយពេលខ្លះសឹងតែរកមិនបានប្រាក់ចំណូលទៀតផង។

លោកនិយាយ​ថា៖ «រាល់ថ្ងៃនេះ រកស៊ីចិញ្ចឹមខ្លួនឯងមិនចង់រស់ផង គ្រួសារ​នៅ​ស្រុក​មិន​ដែល​បាន​ផ្ញើអី​ឲ្យទេ ដោយសាររកពុំសូវបាន»។

លោក​ សុខ ធី មានអាយុ​៤៧ឆ្នាំ បានប្រកបមុខរបររត់កង់បីខ្មែរ​អស់រយៈពេលជាង ២០ឆ្នាំ​មកហើយ​ ​ប្រាប់ថា បច្ចុប្បន្ននេះអ្ន​កធ្វើដំណើរ​តែងតែ​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​លើ​ទូរស័ព្ទដៃ​សម្រាប់​ស្វែងរកមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ហើយភាគច្រើន កង់បីឥណ្ឌា មាន​ការ​តភ្ជាប់​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកទេស​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ។

លោក​ថា៖ «ភ្ញៀវភាគច្រើនជា​ជនបរទេសដែលជិះកង់បីខ្មែរ តែដោយសារ​ឥឡូវ​នេះមាន​បញ្ហា​ជំងឺកូវីដ​១៩ ទើបធ្វើឲ្យ​កំណើន​ភ្ញៀវបរទេសធ្លាក់ចុះ ចឹង​ហើយ​វា​កាន់​តែពិបា​ក​រក​លុយ​ទៀត»​។

លោក វ៉ាន់ នី អាយុ​៥៥ឆ្នាំ ដែលប្រកបរបរកង់បីរយៈពេល​១៥ឆ្នាំ បាននិយាយថា ប្រាក់​ចំណូល​​ដែល​លោក​រកបានសព្វថ្ងៃនេះ ត្រូវយកមកផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ ដូចជា​ថ្លៃជួលផ្ទះ​ ការសិក្សា​របស់កូន និងចំណាយផ្សេងៗទៀត។

លោកបន្តថា៖​ «ខ្ញុំមិនមានអ្វីសំណូមពរទេ​ គ្រាន់តែចង់អោយអ្នកធ្វើដំណើរជួយជិះកង់ខ្មែរ និងបន្តគាំទ្រកង់ខ្មែរទៀត ហើយតម្លៃកង់បីខ្មែរ និងកង់បីឥណ្ឌាក៏មិនមានភាពខុសគ្នាដែរ»៕

លោក ហ៊ឹម ប៊ុនថន កសិករ​នៅ​ស្រុក​មុខកំពូល ខេត្ត​កណ្តាល បាន​ប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃ​អាទិត្យ​ថា លោក​បាន​ដាំ​ត្រសក់​អស់​រយៈពេល​៣ ទៅ ៤ឆ្នាំ ហើយ ។ លោក​ថា កាលពី​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន ត្រសក់​មាន​តម្លៃ​ប្រហែល ១៣០០រៀល​ក្នុង​មួយ​គីឡូ ប៉ុន្តែ​លោកថា ចាប់ពី​ដើម​ខែ​ធ្នូ​នេះ តម្លៃ​ត្រសក់​បាន​ត្រឹមតែ ៥០០​រៀល ក្នុង​មួយ​គីឡូ។

https://cambonomist.com/news/cucumber-growers-hit-by-lower-prices/

បើតាម​សេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល​ចេញ​នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២០ នេះបញ្ជាក់​ថា​ អ្នកជាសះស្បើយ​ពី​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ចំនួន​១៧នាក់នោះ ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​​​ចេញពីមន្ទីរពេទ្យ​បន្ទាប់ពីបានលទ្ធផលតេស្ត​អវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ-១៩ចំនួន ០២ដង។

ក្រសួង​សុខាភិបាល​បន្ថែម​ថា ក្នុងចំណោម​ករណីជាសះស្បើយចំនួន​១៧នាក់ មាន​អ្នក​ជា​សះ​ស្បើយ​ថ្មី​ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២៨វិច្ឆិកា ចំនួន​១៥នាក់ ហើយអ្នកជាសះ​ស្បើយ​២​នាក់​ទៀត​ជា​​អ្នក​​ដំណើរ​​ចូល​មក​កម្ពុជា និងឆ្លងបន្តនៅក្នុងប្រទេស។

អ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ដែលបានរកឃើញពាក់ព័ន្ធ «ព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២៨វិច្ឆិកា» ពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ មានចំនួន៤១នាក់ ក្នុងនោះ​មាន​អ្នក​ជា​សះ​ស្បើយ​​សរុប​ចំនួន​២៨នាក់៕​

https://cambonomist.com/news/as-covid-spreads-into-community-students-bemoan-online-learning/