លោកបន្តប្រាប់ដោយកំពុងសម្លឹងមើលទៅកាន់ចំការម្រេច​របស់លោកថា​៖ ​«សណ្ឋានដីដាំដុះ​ចាប់​ផ្ដើម​អស់​ម្ដងបន្តិចៗ​ ផលិតផលដែលប្រមូលបានធ្វើខុសទីផ្សារដែលគេចង់​បាន​ ចំណែកឯទំហំ ពណ៌​វិញ​មិនចំគោលដៅ ជាពិសេសគ្មានតុល្យភាពក្នុងការចំណាយ។ ម្រេចប្រមាណ១៧ម៉ឺនគុម្ព ត្រូវបានបំផ្លាញដោយអាកាសធាតុ និង​ចំការ​ជាច្រើន​កន្លែង​ត្រូវ​បោះបង់​ចោល​ មូលហេតុ​ខ្វះ​ការគ្រប់គ្រង»។

ម្រេចកំពត​ត្រូវ​បាន​​​ចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅឆ្នាំ២០០៨ ហើយ​​ចុះបញ្ជីសម្គាល់ម៉ាកម្រេចកំពត​​នៅ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្មនៅថ្ងៃទី២​ មេសា​ ឆ្នាំ២០១០។ ហើយនៅ​ឆ្នាំ​២០១៦ ម្រេចកំពត​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់ដោយសហភាពអ៊ឺរ៉ុប។​

កាលពីឆ្នាំ២០០៨នៃការចាប់ផ្ដើមបង្កើតសមាគមម្រេច ទីផ្សារ និងទិន្នផលកើនឡើងជាលំដាប់​ដោយសារ​សមាគម​ចំណាយតិច ប្រមូល​ផលបានច្រើន មានការ​ចុះកុងត្រា​ជា​ពាណិជ្ជករ​ក្រៅ​ប្រទេស មានបចេ្ចសថែទាំដំណាំ និង​​មានប្រភពទឹកផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែ​ចាប់តាំង​ពីមាន​វិបត្តិ​កូវីដ១៩ ទីផ្សារ​ម្រេច​ជួប​បញ្ហាប្រ​ឈមជាច្រើ​ន ហើយរហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ទីផ្សារ និង​ទិន្នផល​ម្រេច​កាន់តែ​​ថយ​ដោយសារ​បញ្ហា​អាកាសធាតុ រហូតធ្វើ​ឱ្យ​កសិករ​ទាំង​ខ្នាត​តូច​ និង​មធ្យមមួយចំនួន​សម្រេច​ចិត្ត​បោះបង់​ផ្ទៃដីដាំដំណាំជាច្រើនហិកតា។

លោក ងួន ឡាយ បន្ថែម​ថា បច្ចុប្បន្នសមាគមលើកកម្ពស់ម្រេចកំពតមាន៣៨០គ្រួសារ និង​ផ្ទៃដី​២៤០ហិចតា។ លោក​ថា កសិ​ករ​​ដែលដាំម្រេចនៅកំពតប្រមាណ៣០-៤០គ្រួសារ បាន​បោះបង់​អាជីវកម្ម​របស់​ពួកគេ​ដោយសារ​ ​ប្រឈម​​នឹងទីផ្សារ បរិស្ថាន អាកាសធាតុ និង​គ្មាន​ទឹក​ផ្គត់ផ្គង់​ដំណាំ។

លោកបន្ថែម​ថា៖ «កសិករតូចៗក៏ងាប់ កសិករធំៗក៏ងាប់ចឹងហា ហើយ​តែងាប់​ម្រេច​ដឹង​តែ​បោះបង់​ចោល​ហើយ ព្រោះឥ​ឡូវមិនដូចពីមុនទេ កាលឆ្នាំ២០១០-២០១៣​ ​អ្នកវិនិយោគ​គេ​ចូល​មក​វិនិយោគ​ដើម្បី​ពង្រីង​ផ្ទៃ​ដី​បង្កើត​ទិន្នផល​ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ តែមកដល់ពេលឥឡូវនេះ ការពង្រឹង​ក៏គ្មា​ន​លទ្ធភាព​ពង្រឹង កុំថា​ឡើយពង្រឹងតែពង្រីកក៏គ្មានលទ្ធភាពពង្រីកដែរ»។

សមាគម​លើកកម្ពស់ម្រេចកំពតមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិអង្គរជ័យ ឃុំ​ដំណាក់​កន្ទួត​ខាងត្បូង ស្រុក​កំពង់​ត្រាច ខេត្តកំពត។ សមាគមនេះ គឺជា​គម្រោង​នាំមុខ​ការការពារ​ការសម្គាល់​ភូមិសាស្រ្ត​ទំនិញ​របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សហ​ការជាមួយក្រសួង ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​ភ្នាក់ងារ​បារាំង​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ ក្នុងគោលបំណង​ការពារ និងផ្សព្វផ្សាយម្រេចកំពត។

របាយការណ៍របស់​សមាគមលើកម្ពស់ម្រេចកំពតបង្ហាញ​ថា​ ម្រេច​កំពតត្រូវ​​បាន​នាំចេ​ញ​ចំនួន​១០៣​តោនក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២២ ថយចុះចំនួន១១ភាគរយ។

លោកស្រី លី ឃ្លាំង ជាម្ចាស់ចំការម្រេច​ម្នាក់​ទៀត​​បានប្រាប់ញូវស៍រូមខេមបូឌាថា លោក​ស្រី​បាន​ដាំម្រេច​អស់​រយៈពេល​ជាង​១០ឆ្នាំមក​ហើយ ក្នុង​ទំហំ​៤ហិចតា ដោយ​មួយឆ្នាំ​ប្រមូលផលម្ដង។

លោកស្រី​ប្រាប់ថា៖ «តម្លៃទីផ្សារឡើងចុះអត់ទៀង ជួនណាឈ្មួញមកទិញបាន១ម៉ឺនជាង ឬ២ម៉ឺន បើយើង​នាំចេញខ្លួន​ឯងបាន១០$ និង​ទុក​លក់​ឱ្យ​ជន​បរទេស​ខ្លះដែ​ល​មក​ដល់​ចំការ​ផ្ទាល់​ បាន​១៥$​ដែរ»។

លោកស្រីបន្ថែមទៀតថា ឆ្នាំទៅប្រមូលបានជាង១តោន ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះ​អត់​បាន​​ដោយសារ​អាកាសធាតុ​រាំង​ស្ងួត​ពេក។

អ្នកស្រី ទូច ផែ អាជីវករលក់ម្រេចនៅខេត្តកំពត ​​ប្រាប់​ញូវស៍រូមខេមបូឌា​​ថា ម្រេច​ពេលខ្លះ​លក់​ដាច់​ច្រើន ពេលខ្លះ​លក់​អត់ដាច់។ អ្នកស្រី​ថា ​ម្រេចខ្ចីក្នុង១ថ្ងៃលក់បាន១០គីឡូ ហើយ​សម្រា​ប់​ម្រេច​ទុំ​ពេលណាមា​នជនបរទេសមកលក់ដាច់បានច្រើន។

អ្នកស្រីប្រាប់ថា៖ «ម្រេចឆ្នាំនឹងឡើងថ្លៃតម្លៃនាំចូល ម្រេចស ៣ម៉ឺន ម្រេចក្រហម៣ម៉ឺនជាង តម្លៃ​លក់​ចេញ​វិញ​បាន​៦ម៉ឺន ឬ៦ម៉ឺនជាង បើទិញចូល២ម៉ឺន លក់វិញបាន៣-៤ម៉ឺន។ វាមិនទៀង»។

អ្នកស្រីបន្តថាប្រសិនបើតម្លៃនាំចូលចុះថយជាងមុនបន្តិចដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការលក់ចេញហើយក៏ចង់ឱ្យទីផ្សារម្រេចកំពតមានការរីកចម្រើនជាងមុនផងដែរ។

កញ្ញា អៀង លីលី អាជីវករនៅផ្សារសាមគ្គីទីរួមខេត្តកំពត ដែល​​បានបន្តអាជីពនេះពីម្ដាយ អស់​រយៈពេល​ជាងដប់ឆ្នាំហើយនោះ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ម្រេច​បច្ចុប្បន្ន​នាំ​ចូល​កំពុ​ង​ឡើង​ថ្លៃ ហើយ​នៅពេ​លដែលតម្លៃម្រេច​ឡើងថ្លៃហួសពេក ពេលខ្លះមិនអាចយកមកលក់បាន។ កញ្ញា​បន្តថា ម្រេចដែល​កញ្ញាលក់​នាំចូលពីចម្ការម្រេចកំពតដែលអ្នកភូមិយក​មក​ចែកចាយ​ដល់​ក្នុង​ផ្សារ។

កញ្ញានិយាយថា៖ «​គេប្រមូលតាមចម្ការគេយកមកលក់ឱ្យយើង អីចឹងគេយកមកលក់ឱ្យយើង យើង​ក៏​អត់​បានទៅទិញ​ដល់ចម្ការគេដែរ។​ គេមកចូលផ្សារ​មួយ​ថង់​បាន​ដប់​គីឡូ​ប្រាំគី​ឡូ​តាម​ហ្នឹង​អីចឹងទៅ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា កញ្ញាចង់ឱ្យប្រជាជនទូទៅយល់ថា ម្រេចកំពតមានតម្លៃថ្លៃ ព្រោះវាខុស​ពី​ម្រេច​ខេត្ត​ដទៃ ដោយសារវាមានគុណភាពល្អ និងហិរ។

កញ្ញានិយាយថា៖ «​ចង់ឱ្យគេយល់ថាម្រេចកំពតខុសពីម្រេចកំពង់ចាម ម្រេចរតនគីរីអីចឹង ដោយសារ​​តម្លៃវាខុស​គ្នាពេក ដល់ពេលអ្នកទិញគេឆ្ងល់ថាម៉េចក៏ម្រេចកំពតវាថ្លៃជាងខ្លាំងម្ល៉េះ ដូចខ្ញុំអ្នកលក់ខ្ញុំតែងតែប្រាប់គេ ធម្មតាម្រេចកំពតគឺវាថ្លៃ វាហិរជាងអីចឹងគុណភាពវាល្អជាង»។

កញ្ញាប្រាប់ទៀតថា ចង់ឱ្យម្រេចកំពតមានភាពល្បីល្បាញដោយសារម្រេចកំពតមានគុណភាពល្អ មានគេទទួលស្គាល់ច្រើនទាំងភ្ញៀវជាតិនិងអន្តរជាតិ។

លោក តេង វ៉ាន់ធឿន ប្រធានការិយាល័យមន្ទីរកសិកម្មនៅខេត្តកំពតប្រាប់ថា ម្រេចកំពត​ជាម្រេច​ដែល​ដាំដុះ​ដោយប្រើប្រាស់ជីសរីរាង្គ (ជីលាយមកគោ និងអាចម៍​ប្រចៀវ) មាន​ការត្រួត​ពិនិត្យ​សណ្ឋាន​ដី​ប្រកបដោយបច្ចេកទេស ​និងស្តង់ដា ជាពិសេស​បានចុះកិច្ចសន្យាទិញ លក់ រវាង​អ្នក​លក់​ និង​អ្នក​ទិញផងដែរ។

លោកបន្តថា ម្រេចកំពតបាននាំចេញទៅក្រៅប្រទេសចំនួន២០ជាងប្រទេសដែលក្នុង​នោះ​មាន​ម្រេច​ខ្មៅ តម្លៃ ១៥​ដុល្លារ​ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ក្រហម ​២៥​ដុល្លារ​ក្នុងមួយគីឡូក្រាម និងស ២៨​ដុល្លារ​ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។​ ម្រេច​ដែល​ល្បីល្បាញ​ជាង​គេ​មាន​នៅ​ខេត្ត​កំពត​ ​៤ស្រុក និង​ខេត្ត​កែប​មាន​២ស្រុក។

លោកបន្ថែម​ថា៖ «ទិន្នផលនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះមានការថយចុះដោយសារបញ្ហអាកាសធាតុ​​​។ កាលសម័យកូវីដឆ្នាំ២០១៩-​២០២០ គ្រប់ដំណាំទាំងអស់តែងតែមានផលប៉ះពាល់ ប៉ុន្ដែចំពោះ​ម្រេច​កំពត​​មិនមានផលប៉ះពាល់ទេ ដោយសារមូលហេតុអី ម្រេច​យើង​ពេល​ដាំ​ត្រូវ​មាន​ផលិតកម្ម​ចុះ​កិច្ច​សន្យា​ទិ​ញ​​លក់រវាងសហភាពអ៊ឺរ៉ុប ​និងប្រទេសដទៃ»។

បើតាម​ លោក តេង វ៉ាន់ធឿន ប្រសិនបើកសិករមានបញ្ហាប្រឈម​ ខាងមន្ទីរ​តែងតែ​ចាត់​មន្រ្តី​ជំនាញ ឬ​ការិយាល័យ​ដែលជា​សេនាធិការ​ទៅ​ជួយ​ដោះស្រាយ ព្រមទាំងមាន វ​គ្គ​បណ្ដុះបណ្ដាល​បច្ចេកទេស​ថែទាំ​ដំណាំ​ម្រេចទៅកាន់សហគមន៍​ផង។

ការនាំចេញម្រេចកម្ពុជាគ្រប់ប្រភេទទៅក្រៅប្រទេសក្នុងរយៈពេល៨ខែ ឆ្នាំ២០២៣ ប្រមាណ​ ៥០០០​តោន ថយចុះ​ជាង៣០ភាគរយ បើធៀប​នឹង​៨ខែក្នុងឆ្នាំ២០២២។ នេះបើតាមរបាយការណ៍​របស់​ក្រសួង​កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។

ម្ចាស់ចំការម្រេច​ដូច​ជា​លោក ងួន ឡាយ រំពឹង​ថា ​ម្រេច​នឹង​មាន​តម្លៃ​​ថ្លៃ​ជាងមុន​ ហើយស្ថានភាព​​នៃការ​ដាំដុះ​នឹង​បាន​ប្រសើរ​ មុននឹងអ្នកដាំម្រេចសម្រេច​ចិត្ត​ថា​បោះបង់​ដំណាំ​នេះ​នា​ពេល​ខាងមុខ៕​

Newsroom​ Cambodi​a​ បាន​សម្ភាស​យុវជន​ចំនួន​​​​​​៥នាក់​អំពីការយល់ឃើង​របស់ពួក​គាត់លើ​ការសិក្សា​ផង និងធ្វើការងារផង​។ 

​កញ្ញា​ កេត ចរិយា ​ជានិស្សិតឆ្នាំទី២​ នៅសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ីអឺរ៉ុប​ ជំនាញគណនេយ្យ​ យល់​ឃើញថា ការធ្វើការងារផង​ និង​ការរៀនផង​ជារឿងល្អ​សម្រាប់ខ្លួនឯង​បើ​ទោះបី​ត្រូវ​ហត់​នឿយ​បន្តិច​។

​កញ្ញានិយាយថា​៖ «បើ​ចំពោះ​ខ្ញុំអា​ហ្នឹ​ង​វា​អត់​អីបង​គិត​ថាល្អ​វាទីមួយអាចជួយ​ខ្លួនឯង​និង​ជួយ​គ្រួសារ​ហើយ​ណា​មួយ​យើង​អាច​បទ​ពិសោធន៍ថ្មីៗ​ដែល​យើង​ចូល​ធ្វើ​ការ​បើ​ចំពោះខ្ញុំ​ធ្វើកា​រ​ផង​និង​រៀន​ផង​វា​អាច​ហត់​បន្តិច​មែន​ប៉ុន្តែ​ក៏​យើង​អាច​ជួយ​ខ្លួនឯង​បានច្រើន​ព្រោះ​អីយើងសិក្សា​ពីអ្នក​ជុំវិញ​ខ្លួនបាន​ច្រើនយើង​អាចដឹងពី​សង្គមបានច្រើន​»។

លោក ខៀវ ថាវរី​ ជានិស្សិតប​ញ្ចប់ការសិក្សា​ផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា​ យល់​ឃើញ​ថា ​ការ​ធ្វើបែប​នេះអាច​ជួយដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាព​ ព្រម​ទាំង​ទទួល​បាន​បទពិសោធន៍​នៅលើការងារ​ ប៉ុន្តែ​អាច​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​មិន​ល្អ​លើការសិក្សា​។​

លោក​និយាយថា​៖​ «សម្រាប់​ខ្ញុំផ្ទាល់​ធ្វើការ​តាំងឆ្នាំទី១​រហូត​ដល់ឆ្នាំទី៤​គឺខ្ញុំ​ធ្វើការ​រហូត​។ទីមួយ​ដោយសារ​កត្តាជីវភាព​បើពួកគាត់​អត់ធ្វើការទេ​នោះពួកគាត់​អត់មាន​ថវិការដើម្បីរៀន​ត អាហ្នឹង​ក៏ជាបញ្ហាមួយ​សម្រាប់​និស្សិត​ដែល​ព្យាយាម​រៀនផ​ងនិង​ធ្វើការងារផង​»។

​លោក​បន្ថែម​ថា៖​​ «​សម្រាប់​​ពួកគាត់រៀន​ផង​ធ្វើការ​ផង​ក៏អត់​បាន​ជាលទ្ធផលល្អ​ក្នុង​ការរៀន​ដោយ​សារ​តែគាត់អត់មានពេលរៀន​​ស្វែងយល់ខ្លួនឯង​ស្វែងយល់​អ្វីដែលថ្មី​នៅលើsocial media​ (​បញ្តាញសង្គម)​ ប៉ុន្តែដោ​យសារ​តែគាត់ជាប់​រវល់​ធ្វើការ​ចឹងការរៀន​របស់គាត់​​​​​​​​ក៏​ធ្លាក់ សម្រាប់ខ្ញុំ​ផ្ទាល់ចាប់អត់​សូវ​បាន​»។

កញ្ញា អ៊ាម​ សុភៈវឌ្ឍតី​​ ជាសិស្ស​បញ្ចប់ការសិក្សា​ផ្នែករូបវិទ្យា​ យល់ឃើញថា ​ការធ្វើបែបនេះ​មាន​ទាំងផល​លំបាក ​និងផលល្អ។​

កញ្ញានិយាយថា៖​ «​នៅពេលខ្ញុំ​នៅជានិស្សិតឆ្នាំទី​មួយក៏ខ្ញុំរៀនផងធ្វើការផងចឹង​ផលលំបាករបស់ខ្ញុំគឺអត់មានពេល​ស្វ័យសិក្សា​ខ្លួនឯង​ចឹងនៅពេល​ដែលខ្ញុំមករៀន​​គឺពេលដែលគ្រូ​ដាក់កិច្ចការឱ្យ​​​ធ្វើជុំមិត្តភក្តិ​ គឺភាគច្រើនខ្ញុំ​អត់សូវ​បាននៅទេ​ គឺខ្ញុំ​ទៅផ្ទះ​ទៅ​ធ្វើ​កា​របន្ត​ចឹង​ហា៎បង​។ ចំណែកផលល្អ​គឺយើងទទួល​បានបទពិសោធន៍ថ្មី​យើងបានរកប្រាក់​កម្រៃ​ដើម្បី​​ជួយផ្គត់ផ្គង់​ការរៀនបន្ថែមទៀត​»។

កញ្ញា​ រម៉ាស​​​ ប្យែង​​​ មកពី​ខេត្តរតនៈគីរី​​ រៀន​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍​ យល់​ឃើញ​ថា យុវជនអាចទទួលបានបទពិសោធន៍​​ប៉ុន្តែ​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់សុខភាព​។​

កញ្ញានិយាយថា​៖​​ «​​សម្រាប់ខ្ញុំ​​ផ្ទា​ល់​និស្សិត​​ដែល​​កំពុង​​រៀន​​ផង​​ធ្វើការផង​​ជួយ​​អោយ​​គាត់​​ទទួល​​បាន​ពីការងារ​ជួយ​​ទទួល​បា​នបទ​ពិសោធន៍​ចំណេះ​ដឹង​ហើ​យ​ជួយ​ប​ង្កើន​នៅសមត្ថភាព​កាន់តែច្រើន​។ ផលលំបាក​ទាក់ទង​កន្លែង​ធ្វើការ​ឆ្ងាយ​ពីសាលា​ ពេលខ្លះ​យើងមកសាលា​អត់​ទាន់​ ហើយពេល​ខ្លះ​​ហត់ ​ស្រេ្តស​ច្រើន ​ហើយ​សុខភាព​ខ្សោយ​បែប​ហ្នឹង»។​

លោក យ៉ែម វិបុណ្យ​​ មកពីខេត្តស្វាយ​រៀង ​​​សិក្សាផ្នែ​កអ​ក្សសាស្រ្តខ្មែរ​យល់​ឃើញ​ថា ការសិក្សា​ផង​ធ្វើការផង​មិនសូវលំបាក​ទេបើ​ចេះបែងចែក​ពេលវេលា។​

លោកនិយាយថា​៖ «ទស្សនៈខ្ញុំ​សម្រាប់ធ្វើការ​ផងរៀនផង​ទីមួយវា​អត់សូវ​លំបាក​ប៉ុន្មាន​ទេ​​ យើងអាចរកលុយខ្លួនឯង​បានហើយ​យើងចាយ​លុយ​ខ្លួនឯ​ងផ្ទា​ល់ មិនត្រូ​វការ​ចាយលុយ​អ្នកផ្ទះ​ហើយណា​មួយ​ទៀង​យើង​អាច​ស្វែង​យល់​ពីសមត្ថភាព​របស់​យើង​ថាយើង​​ធ្វើ​បាន​កម្រិត​ណា​ហើយ​ណាមួ​យ​ទៀត​យើង​អាច​មាន​លុយចាយ​ខ្លួលឯង​​ផ្ទាល់​អាច​ចង់​ទិញ​អីក៏​បានតាមចិត្ត​។​ហើយ​សម្រាប់​ការរៀនគឺវា​អត់សូវ​លំបាក​ប៉ុន្មាន​ទេ​បង​ដោយសារ​តែ​យើង​បែងចែង​ពេលវេលា​ច្បាស់លាស់​សម្រាប់​ពេលវាលា​រៀន​និង​ធ្វើការ។​ កិច្ចការសាលា​ដូចខ្ញុំធ្វើ​ការពេលព្រឹក​​រៀន​​ពេលថ្ងៃ​ចឹងខ្ញុំ​អាច​ធ្វើកិ​ច្ចការសាលា​ពេលយប់»៕

Newsroom Cambodia​ បាន​សម្ភាស​និស្សិតមួយ​​ចំនួន​មក​ពី​ភ្នំពេញ និងបណ្ដាខេ​ត្ត​នានា​ក្នុងប្រទេស​​ដែលកំពុង​​​បន្ដ​​ការ​​សិក្សា​​ និង​​​រស់​នៅ​​រាជធានី​ភ្នំពេញ​​ អំពី​ការយល់​ឃើញ​ទៅ​លើទីផ្សា​រការងារ​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោ​យ​​​​​​​បញ្ចប់​ការសិក្សា​។​​

លោក សូត្រ សំបូរ​ អាយុ ​២០ឆ្នាំ​​ ជា​និស្សិត​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទភ្នំពេញ​ជំនាញ​គ្រប់គ្រ​ងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ​ លើក​ឡើង​ថា​ទីផ្សារ​ការងារ​គឺ​មាន​សម្រាប់​និស្សិត​ដែល​ខិត​ខំប្រឹងប្រែង​រៀនសូត្រ​ និង​បណ្ដុះ​បណ្តាលសមត្ថភាព​របស់​ខ្លួនទៅ​លើជំនាញ​នីមួយៗ​ដែល​ខ្លួនជ្រើសរើស​​​​។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ប្រសិនបើយើងខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនកាន់តែច្រើនឲ្យបានកាន់តែស៊ីជម្រៅ ជំនាញនឹងរត់មករកយើង ហើយសំខាន់យើងមានសមត្ថភាពធ្វើវាអត់​»។​

លោក​​ សុខុម​ ច័ន្ទរិទ្ធ អាយុ ​២៦ឆ្នាំ ជានិស្សិតនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសជំនាញទំនាក់ទំនងវិជ្ជាជីវៈ(Professional Communication)​ លើកឡើងថា ​និស្សិតដែលបញ្ចប់ការសិក្សា​ត្រូវប្រឹងរកការងារ​តាមប្រព័ន្ធ​អនឡាញ ឬវេបសាយដែលបានបង្ហោះអំពីការងារទៅតាមផ្នែក ឬតួនាទីនីមួយៗ​ដែលនិស្សិតចង់​ធ្វើ​​។​​

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ភាគច្រើនលោក[ស្វែង]រក​[ការងារ]តាមវេបសាយច្រើនជាងព្រោះដោយសារ​តែ​នៅ​តាមហាង​​ ក្រុមហ៊ុន ស្ថាប័នផ្សេងៗ ភាគច្រើនទាល់តែយើងមាន​ប្រវត្តិការងារ​និងបទពិសោធន៍​​ការងារ​ហើយ យើងអាចដាក់ប្រវិត្តរូបអីចឹងទៅ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «លោកមានក្ដីបារម្ភច្រើនចំពោះទីផ្សារការងារនៅកម្ពុជាដោយសារមិនសូវមានភាពទូលំទូលាយហើយដោយសារប្រទេសយើងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដល់ពេលចឹង គឺយើងព្យាយាម រកសង្វាសខ្លួនឯង ចឹងខ្ញុំគិតថាវាពិតហើយ​វាផ្ដល់ផលវិបាកសម្រាប់យើងនិងសម្រាប់​ សិស្ស ផ្សេងៗ»​​។

កញ្ញា សន​ បញ្ញា​ អាយុ២០ នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសកម្ពុជា​ជំនាញគីមីចំណីអាហារ លើកឡើងពីទស្សនៈថាក្រោយពេលបញ្ជប់ការសិក្សាលើជំនាញដែលគាត់រៀនគឺមានទីផ្សារក្នុង [ស្រុក] ដោយសារកម្ពុជា​ត្រូវការ​អ្នកមានបទ​ពិសោធ​ក្នុង​ជំនាញ​កែច្នៃ​អាហារ​និង​នាំអាហារ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។

​កញ្ញាប្រាប់ថា៖«ខ្ញុំគិតថាល្អសម្រាប់មុខវិជ្ជាខ្ញុំកំពុងរៀននិងដោយសារតែយើងត្រូវការកែច្នៃច្រើនខ្ញុំឥឡូវរៀនខាងគីមីចំណីអាហារ ចឹងហើយប្រទេសយើង ត្រូវការអ្នកដែលមានបទពិសោធ ក្នុងការធ្វើកែច្នៃផលិតផលក្នុងស្រុក។ ដើម្បីបម្រើការក្នុងស្រុកផង ដើម្បីនាំចេញផង ដោយសារខ្ញុំឃើញភាគច្រើននៅក្រៅស្រុកអត់មានផលិតផលខ្មែរប៉ុន្មានទេ»។

លោក ​ពឿន ប៉ូលីស​ អាយុ ២២​ឆ្នាំ ជានិស្សិតនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស ជំនាញ​ភាសា​អង់គ្លេស​​លើកឡើងថា ទីផ្សារនៅកម្ពុជាមានភាពទូលំទូលាយ តែទាមទារឲ្យមានការកែសម្រួល​ឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរជាងកាលពីមុន។ លោកបន្ដថា​​​ ទាក់ទង​នឹង​ប្រាក់បៀវត្ស​ ប្រា​ក់​កម្រៃនិងអត្តប្រយោជ​​ន៍ ដែលទទួលបានពីការងារគឺតិចតួចនៅឡើយ។ លោកបន្តថា សម្រាប់ទីផ្សារការងារ​មានការ​ប្រកួត​ប្រជែង​មិនស្មើគ្នា ប្រកាន់បក្សពួកច្រើន​ និង​មិន​ផ្ដោតទៅលើសមត្ថភាពរបស់និស្សិតទេ។

លោកបញ្ជាក់ថា​៖​ «ទៅធ្វើការ គឺបានតែប្រាក់ខែតែប៉ុណ្ណឹងឯង អត់មានទាក់ទង​នឹងការ​ធានា​រ៉ាប់រង​ទៅលើ​សុ​ខភា​ព ​ឬក៏ទៅលើ​គ្រួសារ​របស់គាត់គឺអត់មាន​អីទាំងអស់»។

លោកបន្ថែមថា៖​ «បើយើងចង់ធ្វើការនេះ ទាល់យើងស្គាល់គ្នា។ បើយើងអត់ស្គាល់គ្នាគឺថាកន្លែង នឹង គឺ​យើង​អត់​​អាច​​ចូល​​សោះម៉ង​​»។​

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលស្តីពីករណីជំងឺផ្ដាសាយបក្សីលើក្មេងស្រី​​អាយុ១៧ឆ្នាំ ចេញនៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា ក្មេងស្រី​មាន​ទីលំនៅ​ក្នុង​ភូមិ​ដំណាក់ទ្រព្យ​ខាងត្បូង ឃុំក្រាំងស្នាយ ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន​​ដដែលបន្ថែម​​​ថា ​អ្នកជំងឺ​មាន​អាការៈ​គ្រុនក្តៅ ក្អក ហត់ និង​ពិបាក​ដកដង្ហើម។ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​ទទួល​បាន​ការថែទាំពី​សំណាក់​ក្រុមគ្រូ​ពេទ្យ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន​ដដែល​​បន្ថែមថា៖ «តាមការសាកសួរបង្ហាញថា ប្រហែល៥​ថ្ងៃ មុនចាប់ផ្ដើមឈឺ​នៅផ្ទះ អ្នកជំងឺមាន​មាន់ងាប់ចំនួន៧ក្បាល»។

ក្រសួង​សុខាភិបាល​ក៏​បាន​​ណែនាំឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​យល់ចិត្ត​ទុកដាក់​លើ​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ​ ព្រោះ​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ​បក្សី H5N1 នៅតែបន្តគំរាមកំហែងដល់សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់។

ក្រសួងសុខាភិបាលបន្ថែម​​​ថា៖ «ប្រសិនបើមានអាការៈក្តៅខ្លួន ក្អក ហៀរសំបោរ ឬ​ពិបាក​ដក​ដង្ហើម និងមាន​ប្រវត្តិ​ធ្លាប់​បាន​ប៉ះពាល់​ជាមួយ​មាន់​ទា​ឈឺ ឬ​ស្លាប់​ក្នុង​អំឡុង​១៤ថ្ងៃ​មុនថ្ងៃ​ចាប់​ផ្ដើម​​មាន​​រោគសញ្ញា សូម​កុំ​ទៅ​ជួបជុំ​ ឬ​ទីប្រជុំជន​ដែល​មាន​មនុស្ស​ច្រើន និង​ត្រូវ​ស្វែង​រក​ការពិគ្រោះយោបល់ និង​ការពិនិត្យ​ព្យាបាល​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​សុខាភិបាល​ដែល​នៅ​ជិត​លោក​អ្នក​បំផុត​ ឲ្យបា​នឆាប់​ទាន់​ពេល​វេលា»។

យោង​តាម​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក (WHO) បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០២៣​ នៅ​ប្រទេសកម្ពុជា ករណីកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សី (H5N1) មានចំនួនសរុប៦​ករណី៕​