តេង នាតី (Teng Neatey) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ បណ្ណាល័យ សួន បញ្ញា ជំរុញការអានបន្ថែមក្នុងសហគមន៍មួយនៅខេត្តបាត់ដំបង

តេង នាតី (Teng Neatey) — Mon, 29 Jan 2024 03:20:35 +0000

កាលពីឆ្នាំ២០១៨ កញ្ញា យ៉ែម បញ្ញា បានបង្កើតបណ្ណាល័យតូចមួយដោយមានឈ្មោះថា បណ្ណាល័យ សួន បញ្ញា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅ ភូមិកំប៉ូវ ឃុំភ្នំសំពៅ ស្រុកបាណន់ ខេត្តបាត់ដំបង។

កំពុងអង្គុយក្នុងបរិវេណបណ្ណាល័យ ស្ថាបនិកបណ្ណាល័យសួនបញ្ញា វ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ និយាយថា៖ «បណ្ណាល័យសហគមន៍ជាផ្នែកមួយក្នុងការជួយដល់យុវជននៅជនបទហ្នឹង គាត់អាចមានកម្លាំងក្នុងការរកមធ្យោបាយក្នុងការអាន [សៀវភៅ] បាន»។

បណ្ណាល័យសួនបញ្ញាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងចង់ឱ្យក្មេងៗក្នុងសហគមន៍អាចរៀនបន្ថែមបន្ទាប់ពីទំនេរពីការសិក្សា ដូចជាថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ ហើយក្មេងៗដែលមកអានសៀវភៅនៅទីនេះអាចខ្ចីសៀវភៅទៅអាននៅផ្ទះបានដោយសេរី។

កញ្ញា យ៉ែម បញ្ញា បន្ថែមថា យុវជនក្នុងសហគមន៍របស់កញ្ញាតែងខ្វះខាតបណ្ណាល័យ និងសៀវភៅសម្រាប់អានដើម្បីបង្កើនចំណេះ។

កញ្ញាលើកឡើងថា៖ «បណ្ណាល័យនៅតាមសាលាមិនសូវជាសម្បូរ ក៏នៅតាមជនបទមានតែសៀវភៅទាក់ទងនឹងកម្មវិធីសិក្សា ចឹងយើងឃើញថាមានការខ្វះខាតទាក់ទងនឹងសៀវភៅចំណេះដឹងទូទៅ[—] ដូច្នេះជាផ្នែកមួយក្នុងការជួយយុវជននៅជនបទអាចរកមធ្យោបាយក្នុងការអានបាន»។

បណ្ណាល័យ សួន បញ្ញា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងទីធ្លាផ្ទះរបស់ឪពុកម្តាយកញ្ញាបញ្ញាផ្ទាល់ ដែលដំបូងឡើយគឺសាងសង់ឡើងដោយប្រើប្រាស់ឈើ។ តែក្រោយមកកញ្ញាបានស្វែងរកធនធានគាំទ្ររហូតដល់បង្កើតបានជាកូនផ្ទះមួយដែលសាងសង់ដោយថ្មដែលមានសភាពប្រសើរជាងមុន និងអាចឱ្យអ្នកអានមានទីធ្លាអង្គុយអានបាន។

កញ្ញា ធឿន សុភា និស្សិតរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យបាត់ដំបង កំពុងអានសៀវភៅរឿងនិទានឱ្យក្មេងៗក្នុងភូមិស្តាប់ ជាមួយកាយវិការយ៉ាងរស់រវើកធ្វើឱ្យក្មេងៗផ្ទុះសំណើចម្តងៗផង។

ជានិស្សិតរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យបាត់ដំបង និងជាអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ណាល័យនេះផ្ទាល់ផងនោះ កញ្ញាលើកឡើងថា ការបង្កើតបណ្ណាល័យនេះអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់យុវជននៅក្នុងសហគមន៍ដោយរួមបញ្ចូលជាមួយចំណេះដឹង និងពេលវេលាជួបជុំគ្នាផងដែរ។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ការបង្កើតបណ្ណាល័យនៅក្នុងសហគមន៍នេះគឺថាល្អ ព្រោះអាចឱ្យក្មេងបានអាន សម្រាប់អ្នកដែលមិនសូវចេះ ក៏អាចចេះបានដែរ ព្រោះថាមានការបង្រៀន មានយុវជននៅនឹងចឹងហើយក្មេងមកមួយអាទិត្យម្ដងចឹងកាន់តែល្អ ព្រោះយើងជួយបង្រៀនគាត់បន្ថែម ហើយខ្ញុំគិតថាជួយឱ្យក្មេង ជ្រាបពីបណ្ណាល័យតាំងពីតូចទៅ អាចជួយឱ្យពួកគាត់ចេះអាន ចេះសរសេរកាន់តែទូលំទូលាយ»។

ការបង្កើតបណ្ណាល័យសហគមន៍នេះឡើង គឺបានផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់សហគមន៍ទាំងមូល ជាពិសេសសិស្សានុសិស្សដែលមិនមានលទ្ធភាពក្នុងការទិញសៀវភៅ ហើយមិនមានទីតាំងណាមួយស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងការអានសៀវភៅ។

ចំណែកកញ្ញា ប៉ិច លីដា អាយុ ២២ឆ្នាំ ជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តនៅបណ្ណាល័យសួន បញ្ញា និងជាអ្នកធ្លាប់ប្រើប្រាស់បណ្ណាល័យនេះផ្ទាល់បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា បណ្ណាល័យសហគមន៍នេះ បានផ្តល់ឱកាសក្នុងការបង្កើនចំណេះដឹង និងអាចអានសៀវភៅដែលខ្លួនមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការទិញមកអានបាន។

ថ្វីត្បិតតែបណ្ណាល័យសហគមន៍នេះបង្កើតឡើងសម្រាប់សាធារណៈជន ជាពិសេសប្រជាជនក្នុងសហគមន៍នេះផ្ទាល់ក្តី តែប្រជាជនក្នុងសហគមន៍នោះមិនសូវបានងាកមកចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការអានសៀវភៅទេ ដូច្នេះការខ្ចីសៀវភៅពីបណ្ណាល័យនេះគឺនៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។

កញ្ញា ប៉ិច លីដា បន្តថា៖ «អ្នកដែលចង់ខ្ចីសៀវភៅអានអាចមកខ្ចីអានបាន តែមិនសូវមានមនុស្សមកខ្ចីនោះឡើយ។ បណ្ណាល័យសហគមន៍ពិតជាសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាជួយដល់យុវជនទទួលបានចំណេះដឹងជាច្រើន ពីការអានសៀវភៅពីបណ្ណាល័យសហគមន៍បន្ទាប់ពីការរៀននៅសាលា» ។

ការបង្កើតបណ្ណាល័យគឺមិនមានភាពងាយស្រួលឡើយ ជាពិសេសបណ្ណាល័យនៅតាមសហគមន៍ ដែលទាមទារជាច្រើនផ្នែកដើម្បីឱ្យបណ្ណាល័យដែលបង្កើតនោះអាចដំណើរការទៅមុខបាន។

កញ្ញា យ៉ែម បញ្ញា ក៏បានរៀបរាប់ទាំងរអាក់រអួលទាក់ទងនឹងឧបសគ្គនៃការបង្កើតបណ្ណាល័យសួន បញ្ញា នេះឡើងថា៖ «ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៨ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមសាងសង់បណ្ណាល័យដោយប្រើប្រាស់ប្រាក់សន្សំ ហើយសម្ភារៈជាឈើពីម៉ាក់ប៉ា រួមទាំងទីធ្លាផ្ទះរបស់គាត់»។

កញ្ញាបន្ថែមថា បញ្ហាថវិកា ធនធានមនុស្ស នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដែលបណ្ណាល័យ សួន បញ្ញា កំពុងជួបប្រទះក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលធ្វើឱ្យការរីកដុះដាលនៃបណ្ណាល័យនេះមានសភាពយឺត ហើយជាពិសេសបណ្ណាល័យនេះស្ថិតក្នុងការបិទដំណើរការតាំងពីការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩មក។

យ៉ាងណាមិញ បណ្ណាល័យ សួន បញ្ញា ក៏បានទទួលការគាំទ្រពីយុទ្ធនាការមួយ ដែលមានជំនួយជាសៀវភៅ ការរកនូវយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងការធ្វើឱ្យបណ្ណាល័យនេះមានការអភិវឌ្ឍ ក៏ដូចជាការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយអំពីបណ្ណាល័យនេះដែរ។

កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ យុទ្ធនាការ «សៀវភៅមួយ សហគមន៍មួយ» បានរៀបចំដំណើរទស្សនៈកិច្ចទៅកាន់បណ្ណាល័យ សួន បញ្ញា ក្នុងគោលបំណងជួយឱ្យបណ្ណាល័យនេះអាចដំណើរការឡើងវិញក្រោយពេលបិទខ្ទប់អំឡុងពេលកូវីដ១៩។

យុទ្ធនាការនេះ បានចូលរួមចំណែកជាច្រើនក្នុងការធ្វើឱ្យបណ្ណាល័យសហគមន៍មានដំណើរការយ៉ាងរលូន ហើយបានផ្តល់ជាប្រយោជន៍ជាច្រើនសម្រាប់សិស្សានុសិស្សដែលរស់នៅទីតាំងនោះ។

លោក សុខ ឡាក់ សហស្ថាបនិកយុទ្ធនាការ សៀវភៅមួយ សហគមន៍មួយបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា គោលដៅនៃយុទ្ធនាការនេះគឺដើម្បីជួយបង្កើនទម្លាប់ក្នុងការអាន និងមានបញ្ហាគោលផ្សេងទៀតដែលយុទ្ធនាការនេះព្យាយាមដោះស្រាយដោយបូកបញ្ចូលជាមួយកម្មវិធីជួយគាំទ្រដល់បណ្ណាល័យសហគមន៍តាមបណ្តាខេត្តក្រុង។

លោកលើកឡើងថា៖ «គោលដៅដែលចង់ដោះស្រាយនោះគឺ ទម្លាប់ក្នុងការអាន ដែលយើងព្យាយាមដោះស្រាយហ្នឹងទាក់ទងនឹងយុវជន»។

លោកបានបន្ថែមថា ៖ «បញ្ហាមួយទៀតដែលកើតឡើងគឺ បញ្ញាជម្ងឺអូទីសឹម ដែលឪពុកម្តាយដែលអត់សូវមានទម្លាប់ក្នុងការអានមានភាពធ្វេសប្រហែស ទុកឱ្យកូនគាត់ទៅលេងទូរស័ព្ទ ដូច្នេះយុទ្ធនាការនេះមានគោលដៅចង់បណ្តុះយុវជនដែលមានកូនឱ្យបង្កើនទម្លាប់ក្នុងការអានដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹង»។

លោកក៏បានសង្កេតឃើញពីសកម្មភាព និងសក្តានុពលរបស់បណ្ណាល័យ សួន បញ្ហា ដែលបានអនុវត្តជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ តែបានអាក់ខានសកម្មភាពអំឡុងពេលកូវីដ ១៩ ហេតុដូចនេះទើបយុទ្ធនាការ សៀវភៅមួយ សហគមន៍មួយ បានមកដល់ទីតាំងនៃបណ្ណាល័យនេះផ្ទាល់ក្នុងគោលបំណងឱ្យបើកដំណើរការបណ្ណាល័យនេះឡើងវិញ។

លោក សុខ ឡាក់ ក៏បានលើកឡើងពីមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានយុទ្ធនាការនេះឡើងដែរថា៖ «យុវជនយើងមានបញ្ហាជាច្រើន បញ្ហាទាំងធនធានមនុស្ស បញ្ហាទាំងគុណភាពការងារ បញ្ហាទាំងការគិត បញ្ហាប្រឈមនឹងការរកការងារធ្វើ ការរៀនហ្នឹង ចឹងយើងចង់ចូលរួមចំណែកមួយតូចក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ»។

បណ្ណាល័យលក្ខណៈជាសហគមន៍មានសភាពតូច តែពោរពេញទៅដោយសៀវភៅនៅផ្នែកខាងក្នុង ជាប្រភពនៃចំណេះដឹង ដែលសិស្សានុសិស្សអាចប្រើប្រាស់ជាផលប្រយោជន៍ពីបណ្ណាល័យសហគមន៍នោះ។

លោក សុខ ឡាក់ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «បណ្ណាល័យសហគមន៍បើកជាសាធារណៈ ដូច្នេះអ្នកដែលនៅជុំវិញភូមិអាចទៅប្រើប្រាស់សេវាកម្មបណ្ណាល័យទាំងអស់នឹង ដែលជាលក្ខណៈពិសេសរបស់បណ្ណាល័យសហគមន៍»។

ក្នុងថ្ងៃដដែលនៃយុទ្ធនាការ សៀវភៅមួយ សហគមន៍មួយនេះ លោក ទឹម ម៉ានី អាយុ៧៨ឆ្នាំ ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ ក៏បានអញ្ជើញមកចែករំលែកទាក់ទងនឹងវិធីសាស្រ្តអានសៀវភៅចូលរួមប្រកួតប្រជែងការអាន។

លោក ទីម ម៉ានី បានលើកឡើងថា ការងាកមកអានសៀវភៅគឺជាភារកិច្ចរបស់យុវជនគ្រប់រូប ព្រោះចំណេះដឹងគឺកើនឡើងក្រោយពីការអាន ទោះបីអានតិចក្តីច្រើនក្តី ក៏ទទួលបានផលវិជ្ជមាន ហើយកុំព្យាយាមខ្ជះខ្ជាយពេលវេលាលើទូរស័ព្ទច្រើន។

លោកលើកឡើងថា៖ «សំខាន់ឱ្យសិស្សបានអានបានមើលសៀវភៅ មិនមែនលោកគ្រូហាមផ្ដាច់មិនឱ្យលេងទូរសព្ទ កុំព្យូទ័រទេ យើងចង់ឱ្យគាត់ងាកមកអានសៀវភៅវិញ»។

លោកបន្ថែមដែរថា យុវជនមួយចំនួនចាប់ផ្តើមបាត់បង់ការប្រើប្រាស់អក្សរសាស្រ្តខ្មែរដែលនាំគ្នាងាកទៅរកការប្រើប្រាស់សំនៀងអង់គ្លេស ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់វប្បធម៌ជាតិខ្មែរ។

លោកបាននិយាយថា៖ «ព្រោះអក្សសាស្រ្តខ្មែរយើងកំពុងតែលុតចុះបន្តិចម្ដងៗដោយសារកូនខ្មែរមួយចំនួនគាត់ចូលចិត្ត សរសេរអក្សរខ្មែរជាភាសារបរទេស អង់គ្លេស ហើយជាសំនៀងខ្មែរខុស ព្រោះអនាគតទៅអាចខ្លាចដូចជាប្រទេសមួយចំនួនដែលសម័យបារាំងកាន់កាប់ គាត់បន្ថែមសក់បន្ថែមអីទៅក្លាយជារបស់បារាំង ដូច្នេះយើងចង់ឱ្យខ្មែរសរសេរខ្មែរឱ្យត្រូវនឹងអក្ខរាវិរុទ្ធដែលមានវចនានុក្រម សម្ដេច ជួន ណាត លោកជាប្រធានបាទសុំអរគុណកូន»។

ក្តីស្រមៃរបស់កញ្ញា យ៉ែម បញ្ញា បានក្លាយជាការពិត ក្រោយពីការខិតខំរបស់កញ្ញា ដែលព្យាយាមបង្កើតបណ្ណាល័យនេះឡើងសម្រាប់សហគមន៍របស់កញ្ញាផ្ទាល់ ទោះបីជាបណ្ណាល័យនេះបច្ចុប្បន្នមិនមានអ្នកឧបត្ថម្ភច្រើនក្តី។

កញ្ញាចង់ឃើញយុវជនជំនាន់ក្រោយអាចបង្កើតបណ្ណាល័យសហគមន៍ ដែលជាចំណែកមួយធំជួយដល់សហគមន៍ខ្លួន ដែលជាចំណុចក្នុងការអភិវឌ្ឍចំណេះដឹងរបស់យុវជនគ្រប់រូប។

កញ្ញាបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំចង់ឱ្យមានអ្នកបន្តវេនការងារហ្នឹងបន្ថែមទៀត អត់ចង់មានតែខ្ញុំ ដោយធ្វើយ៉ាងណាបណ្តុះយុវជនផ្សេងទៀតអាចយកគំនិតហ្នឹងមិនថាក្នុងភូមិទេគឺអ្នកផ្សេងៗទៀត»៕

យុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃដើម្បីបញ្ចប់អំពើហិង្សាលើស្រ្តីជំរុញឱ្យសកម្មជនជាស្រ្តីទទួលបានការគាំពារបន្ថែម

តេង នាតី (Teng Neatey) — Fri, 05 Jan 2024 05:13:01 +0000

ក្រុមសកម្មជនប្រារព្ធយុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃដើម្បីបញ្ឈប់អំពើហិង្សាទាក់ទងនឹងយេនឌ័រ ក្នុងគោលបំណងលើកតម្កើងសកម្មជនជាស្រ្តី និងក្រើនរំឮកអំពីបញ្ហាដែលពួកគេជួបប្រទះ។

កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) បានរៀបចំកម្មវិធីប្រារព្ធយុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃ ដើម្បីបញ្ឈប់អំពើហិង្សាទាក់ទងនឹងយេនឌ័រ និងទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ១០ធ្នូ ដែលប្រារព្ធឡើងដើម្បីលើកតម្កើងសកម្មជនស្រ្តី ក៏ដូចជាចង់ក្រើនរំលឹកបញ្ហាដែលស្រ្តីជាសកម្មជនបានជួបប្រទះ។

លោក លឹម បុរិន អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោង និន្នាការភេទ អត្តសញ្ញាណយេនឌ័រ ការបង្ហាញអំពីយេនឌ័រ និងលក្ខណៈភេទ (SOGIESC) នៅមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធមនុស្សកម្ពុជា ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា យុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃនេះគឺបង្កើតឡើងដើម្បីជំរុញឱ្យសកម្មជនជាស្រ្តីទទួលបានការគាំពារបន្ថែម ដោយសារសកម្មជនជាស្រ្តីជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមខ្លាំងជាងសកម្មជនទូទៅ។

លោកបន្ថែមថា៖ «សកម្មជនជាស្រ្តី ឬអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមទាំងការរើសអើងពីសង្គម ពីការគំរាមកំហែងផ្សេងៗ ដែលនាំឱ្យយើងមើលឃើញថាអាចមានបញ្ហាទាក់ទងនឹងការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តជាដើម»។

លោកបន្ថែមថា ថ្វីត្បិតតែរាជរដ្ឋាភិបាលបានឆ្លើយតបគោលការណ៍មួយចំនួនទាក់ទងនឹងបញ្ហាសមភាពយេនឌ័រ ប៉ុន្តែបញ្ហាទាក់ទងនឹងសកម្មជនជាស្ត្រីគឺមិនទាន់មានការឆ្លើយតបនៅឡើយ។

លោក បុរិន លើកឡើងថា៖ «យើងឃើញថារដ្ឋឆ្លើយតបនូវចំណុចមួយចំនួនជាមួយនឹងការបំពេញតម្រូវការដូចជាទារកដ្ឋាន គោលនយោបាយនៅកន្លែងការងារ តែជារួមយើងមិនទាន់ឃើញមានការគិតគូរណាមួយទៅលើសកម្មជន ជាពិសេសសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សជាស្រ្តីទេ»។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីយុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោមប្រធានបទ៖ គ្មានអំពើហិង្សាលើស្ត្រី និងក្មេងស្រី ដើម្បីសេដ្ឋកិច្ច និងយុត្តិធម៌សង្គម ដែលមានការចូលរួមពីអង្គការសង្គមស៊ីវិល២១ ស្ថាប័ន និងមានតម្រូវការ១៦ ចំណុច។

លោកស្រី ស ស៊ីណែត អគ្គនាយិការងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍសង្គមរបស់ក្រសួងកិច្ចការនារី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាយុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃ ដែលមានការស្នើសុំ១៦តម្រូវការ ខាងភាគីរាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែត្រៀមអនុវត្តគោលការណ៍ដែលស្នើសុំពីសង្គមស៊ីវិលហើយ។

លោកស្រីបន្តថា៖ «គ្រប់ចំណុចដែលគេ [អង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំង២១ស្ថាប័ន] ដាក់ញត្តិមកក្រសួងស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធកំពុងអនុវត្តហើយគឺនៅចំណុចទី ២ ទី ៣ ហើយយើងកំពុងតែត្រៀមផែនការដើម្បីឱ្យឆ្លើយតបទៅនឹងយុទ្ធសាស្រ្តបញ្ចកោណ«។

លោកស្រីបន្ថែមថា ជនគ្រប់រូបមានសិទ្ធទទួលបានការគាំពារពេញលេញទោះបីជាសកម្មជាជាស្រ្តីនោះទេ ហើយការគាំពារនេះគឺមិនត្រឹមទទួលបានពីរាជរដ្ឋាភិបាលទេ គឺត្រូវការជួយពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់៕

ក្រុមការងារគម្រោងពាក់ព័ន្ធនឹងជលផលនៅកម្ពុជាទទួលបានពានរង្វាន់លើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រឆ្នាំ២០២៣

តេង នាតី (Teng Neatey) — Fri, 05 Jan 2024 05:03:47 +0000

ក្រុមការងារគម្រោងអភិវឌ្ឍជលផលក្រោយប្រមូលផល (CAPFISH-Capture) នៅប្រទេសកម្ពុជា បានទទួលពានរង្វាន់លើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រ (GEM Award) ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោមប្រធានបទនៃពានរង្វាន់គឺ «ការធ្វើឱ្យសមភាពយេនឌ័រក្លាយជាការពិតនៅក្នុងឧស្សាហកម្ម»។

ការប្រគល់ពានរង្វាន់ធ្វើឡើងក្នុងមហាសន្និបាតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម (UNIDO) ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងវីយែន ប្រទេសអូទ្រីស កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ស្តីពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ ជលផលក្រោយប្រមូលផល(CAPFISH-Capture) ចេញនៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ បានបញ្ជាក់ថា ពានរង្វាន់នេះគឺឆ្លុះបញ្ចាំងការខិតខំ និងរួមចំណែករបស់គម្រោងនេះក្នុងការលើកកម្ពស់សមភាពយេនឌ័រក្នុងវិស័យជលផលនៅប្រទេសកម្ពុជា។

ក្នុងវិស័យជលផលនេះ ស្រ្តីដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងខ្សែច្រវ៉ាក់តម្លៃជលផលទាំងមូល ព្រោះស្រ្តីជាអ្នកទទូលបន្ទុកដោយផ្ទាល់ទាំងការកែច្នៃ និងការងារទីផ្សារផលិតផលជលផលទូទាំងប្រទេសតែម្តង។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននោះបានស្រង់សម្តីរបស់លោក សុខ ណារិន តំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្ម (UNIDO) ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាថា៖ «អភិក្រមសមភាពយេនឌ័ររបស់គម្រោង ពិតជាបានបង្កើតនូវបរិយាកាសប្រកបដោយបរិយាប័ន្ន ដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចរីកចម្រើនដោយមិនទុកនរណាម្នាក់ចោលឡើយ»។

ចំណែកលោក ពុំ សុថា ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាប្រធានរដ្ឋបាលជលផល (Fisheries Adnimistration) លើកឡើងក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននោះដែរថា៖ «តាមរយៈការបញ្រ្ជាបយេនឌ័រនៅក្នុងគម្រោង រួមទាំងគោលនយោបាយស្តីពីយេនឌ័រ ការគាំទ្រអាជីវកម្ម ការគ្រប់គ្រងគម្រោង ការស្រាវជ្រាវ និងនវានុវត្តន៍ និងការកសាងសមត្ថភាពភាគីពាក់ព័ន្ធ គម្រោងបានបង្កើតផលជះរយៈពេលវែងលើការជំរុញសមភាពយេនឌ័រ និងពង្រឹងភាពអង់អាចដល់ស្រ្តីក្នុងវិស័យជលផលនៅកម្ពុជា»។

លោក កឿន អេវឺអឺត (Koen EVERAERT) អនុប្រធានផ្នែកកិច្ចសហប្រត្តិបត្តិរបស់គណៈប្រតិភូសហភាពអ៊ឺរ៉ុបប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងថា៖ «គំរូជោគជ័យរបស់គម្រោង CAPFISH-Capture អាចយកទៅអនុវត្តបាន ខណៈដែលឧត្តមានុវត្តន៍ទាំងនេះត្រូវបានចែករំលែកដើម្បីលើកកម្ពស់សហគ្រិនភាពជាស្រ្តី និងភាពអង់អាចផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច»។

គម្រោងការអភិវឌ្ឍជលផលក្រោយប្រមូលផល (CAPFISH-Capture) គឺមានរយៈពេលអនុវត្តប្រមាណជាប្រាំឆ្នាំ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាគម្រោងជួយគាំទ្រដល់អាជីវកម្មដល់វិស័យជលផលនៅកម្ពុជា៕

ព្រឹត្តិការណ៍ «រំឮកគុណអង្គរ» ប្រព្រឹត្តទៅនៅសប្តាហ៍ទី២នៃខែធ្នូ

តេង នាតី (Teng Neatey) — Fri, 05 Jan 2024 05:02:50 +0000

អាជ្ញាធរជាតិអប្សរារៀបចំប្រារព្ធពិធី «រំឮកគុណអង្គរ» ដើម្បីអបអរសាទរខួប ៣១ឆ្នាំ នៃការចុះរមណីយដ្ឋានអង្គរទៅក្នុងបញ្ជីនៃសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះប្រារព្ធឡើងរយៈពេល ១០ថ្ងៃ ដែលគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ០៧ ដល់ ១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់អាជ្ញាធរអប្សរាចុះថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។

ប្រាសាទអង្គរវត្តត្រូវបានចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី១៦ នៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក នៅទីក្រុងសាន់តាហ្វេ សហរដ្ឋអាមេរិក។

អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានរៀបចំកម្មវិធីនេះឡើង គឺដើម្បីរំឮកគុណអង្គព្រះមហាក្សត្រខ្មែរគ្រប់ព្រះអង្គ និងបុព្វការីជនដែលបានកសាង ថែរក្សាប្រាសាទទាំងអស់នៅក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងដដែលបន្ថែមថា អំឡុងពេលប្រារព្ធកម្មវិធី អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបិទការចូលទស្សនាស្ពានហាលខាងលិចប្រាសាទអង្គរវត្ត ហើយភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ អាចចេញ-ចូលទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្តដោយប្រើប្រាស់ស្ពានបណ្តែតទឹកបណ្តោះអាសន្ន។

សូមជម្រាបដែរថា ព្រឹត្តិការណ៍រំលឹកគុណអង្គរ ឆ្នាំ២០២៣ នេះជាលើកទី៣ ដែលប្រារព្ធឡើង ហើយរួមទាំងមានរយៈពេលវែងជាងឆ្នាំមុន៕

អ្នកជំនាញថា យុវជនគួរចូលរួមក្នុងការបង្កើតគោលនយោបាយដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេស

តេង នាតី (Teng Neatey) — Fri, 05 Jan 2024 04:46:44 +0000

អ្នកជំនាញលើកឡើងថា យុវជនគួរតែចាប់យកឱកាសក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាព និងរួមចំណែកអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិតាមរយៈការចូលរួមបង្កើតគោលនយោបាយសង្គម។

កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ការិយាល័យមូលនិធិខុនរាដ អាដិនណៅអ៊ែរ ស្ទីវតាំង (Konrad-Adenauer-Stiftung Cambodia) និងវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិ និងគោលនយោបាយសាធារណៈនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (Institute for International Studies and Public Policy)បានបង្កើតវេទិកាបញ្ចកោណស្តីពីការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពរបស់យុវជន និងការចូលរួមក្នុងដំណើរការបង្កើតគោលនយោបាយ ដែលប្រព្រឹត្តឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន។

លោកបណ្ឌិត នាក់ ចិន្តារិទ្ធិ នាយកវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិ និងគោលនយោបាយសាធារណៈនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ លើកឡើងថា ការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងវិស័យគោលនយោបាយ គឺជាធនធានមួយផ្នែកក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសជាតិ។

លោកបណ្ឌិតបន្តថា៖ «យុវជនកម្ពុជាគឺជាធនធានចម្បងនៅពីក្រោយការរីកចម្រើនរបស់ប្រទេស ហើយការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងវិស័យគោលនយោបាយមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសប្រកបដោយនិរន្តរភាព ហើយចំពោះយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណក៏លើកពីសារៈសំខាន់នៃអំណាច និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពរបស់យុវជន»។

ក្នុងគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍយុវជនកម្ពុជា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលស្គាល់យុវជនថា ជា ធនធានដ៏សំខាន់ និងមានតម្លៃបំផុតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ សង្គម វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន និងការរក្សាសន្តិភាពនាពេលនេះ និងទៅអនាគត។

ទោះបីការបង្កើតគោលនយោបាយទាមទារអ្នកដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ តែយុវជននៅតែជាផ្នែកមួយដែលអាចជួយដោះស្រាយនូវបញ្ហាដែលយុវជនដូចគ្នាបានជួបប្រទះ។

លោកស្រី អ៊ីឯក នឹមនួន ប្រធានផ្នែកគោលនយោបាយ និងនវានុវត្តនៃយូអិនឌីភិកម្ពុជា (UNDP Cambodia)បានលើកឡើងថា ក្នុងសម័យបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបែបនេះ យុវជនអាចចាប់យកឱកាសជាច្រើនសម្រាប់ចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គម ព្រោះរាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាអង្គការជាច្រើនក៏មិនអាចយល់ពីបញ្ហាប្រឈមរបស់យុវជនដែរ។

លោកស្រីបន្តថា ៖ «សម័យកាន់តែជឿនលឿន យើងមិនអាចមើលឃើញពីបញ្ហាជាក់លាក់ ក៏ដូចជាបញ្ហាប្រឈមដែលយុវជនសម័យនេះជួបប្រទះឡើយ។»

លោកស្រីបន្ថែមថា ដូច្នេះយុវជនដើរតួនាទីយ៉ាងចាំបាច់ក្នុងការបង្កើតគោលនយោបាយដែលអាចឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាដែលយុវជនដូចគ្នាជួបប្រទះ។

បើយោងទៅតាម របាយការណ៍ស្ទង់មតិ យុវជនកម្ពុជាទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយកាលពីឆ្នាំ ២០២២ របស់អង្គការ តម្លាភាពកម្ពុជា (Transparency International Cambodia) បានលើកឡើងថា យុវជន ១,៦០០ នាក់ដែលត្រូវបានស្ទង់មតិនៅទូទាំងប្រទេសបានបង្ហាញថា ពួកគេមិនចាប់អារម្មណ៍ ឬចាប់អារម្មណ៍តិចតួចលើនយោបាយ។

គួរបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍នេះក៏ស្នើឱ្យយុវជនគួរតែបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ដើម្បីលើកកម្ពស់ការចូលរួមប្រកបដោយអត្ថន័យរបស់យុវជននៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៃដំណើរការគោលនយោបាយ ដើម្បីបង្កើនតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ៕

ប្រជាជនច្រើនកុះករបានចូលរួមពិធីបុណ្យអុំទូកឡើងវិញក្រោយផ្អាកអស់៣ឆ្នាំ

តេង នាតី (Teng Neatey) — Tue, 28 Nov 2023 15:02:35 +0000

ប្រជាជនមកពីតាមបណ្តាខេត្ត និងរាជធានីភ្នំពេញច្រើនកុះករ បានចូលរួមពិធីបុណ្យអុំទូក សំពះព្រះខែ បណ្តែតប្រទីប និងអកអំបុកនៅមាត់ទន្លេខាងមុខព្រះបរមរាជវាំង បន្ទាប់ពីផ្អាកអស់រយៈពេលបីឆ្នាំដោយសារជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩។

ពិធីបុណ្យអុំទូកនៅឆ្នាំនេះបានប្រារព្ធឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ២៦ ដល់ ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងនៅតាមបណ្តាខេត្តនានា។ នៅរាជធានីភ្នំពេញឃើញមានការតុបតែងតាមដងផ្លូវ និងមានកម្មវិធីនានាជាច្រើនទៀត។

ពិធីបុណ្យអុំទូកនេះកើតមានឡើងតាំងពីសម័យអង្គររហូតមក ហើយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទម្លាប់ប្រារព្ធធ្វើពិធីបុណ្យនេះ ដើម្បីប្រណាំងទូកដែលរចនាតាមបែបបុរាណសម័យ ទាំងបុរស និងស្ត្រីមកពីគ្រប់ខេត្តក្រុងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

កញ្ញា ជូត ស៊ីមួយ ពលរដ្ឋម្នាក់មកពីខេត្តពោធិ៍សាត់ បានចូលរួមពីធីបុណ្យអុំទូកនៅរាជធានីភ្នំពេញលើកឡើងថា ពិធីបុណ្យអុំទូកលើកនេះមានការរៀបចំស្អាត និងមានមនុស្សច្រើនកុះករចូលរួម។

កញ្ញាបន្តថា៖ «នេះជាលើកទីមួយរបស់ខ្ញុំ ដែលឃើញមនុស្សចូលរួមច្រើនខ្លាំងក្រោយកម្ពុជាមិនបានប្រារព្ធពិធីនេះ និងមើលឃើញការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគឺបានស្អាតល្អ ទាំងការតុបតែងតាមផ្លូវ»។

ចំណែកលោកស្រី គីន សារី មកពីខេត្តកណ្តាល បានលើកឡើងពីបញ្ហាស្ទះចរាចរណ៍អំឡុងពេលពិធីបុណ្យអុំទូក។

លោកស្រីបន្តថា៖ «បុណ្យអ៊ុំទូកលើកនេះសប្បាយ ហើយមនុស្សច្រើន ព្រោះខានដោយសារបញ្ហាកូវីដ អញ្ចឹងឆ្នាំនឹងក៏នាំគ្នាមកលេង ប៉ុន្តែក៏ពិបាកធ្វើដំណើរផងដែរ ព្រោះមានការកកស្ទះចរាចរណ៍ខ្លាំង»។

កីឡាករទូកឈ្មោះ ឈឹម សុថុន មកពីខេត្តសៀមរាប បានលើកឡើងថា នេះជាឱកាសល្អដែលលោកបានមកអុំទូកនៅរាជធានីភ្នំពេញក្រោយពេលអាក់ខាន៣ឆ្នាំមកនេះ។

លោកបន្តថា៖ «នៅពេលខានអុំប៉ុន្មានឆ្នាំហើយ ពេលប្រារព្ធវិញគឺសប្បាយ ព្រោះបានអុំទូកឱ្យមហាជនជាច្រើនទស្សនា និងឃើញមានការតុបតែងប្លែក រួមទាំងអនាម័យ និងទីធ្លាស្អាត»។

គិតចាប់តាំង២០២០មក កម្ពុជាបានខកខានប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូកនេះអស់រយៈពេលបីឆ្នាំមកហើយ ដោយរដ្ឋាភិបាលបានលើកឡើងអំពីបញ្ហាប្រឈមនានាដែលកើតចេញពីវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩។ ហើយកាលពីឆ្នាំ ២០២២ ការអាក់ខានប្រារព្ធពិធីនេះ គឺដោយសារកម្ពុជាបានធ្វើជាមា្ចស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន៕

អ្នកជំនាញជំរុញឱ្យអាស៊ានកែទម្រង់ដើម្បីធានាឱ្យមានសន្តិភាពប្រកបដោយចីរភាព

តេង នាតី (Teng Neatey) — Thu, 23 Nov 2023 02:40:31 +0000

សាស្ត្រាចារ្យ និងអ្នកជំនាញផ្នែកអាស៊ានបានចងក្រងរបាយការណ៍ទាក់ទងនឹងបញ្ហាអាស៊ានដោយស្នើសមាគមអាស៊ានកែទម្រង់គោលការណ៍ និងបង្កើនសហប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ដើម្បីធានាឱ្យមានសន្តិភាពប្រកបដោយចីរភាព។

ការិយាល័យមូលនិធិ ខុនរ៉ាដ អាដិនណៅអ៊ែរ ខេមបូឌា (Konrad-Adenauer-Stiftung Cambodia) និងវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី (AVI) បានបើកសន្និសីទប្រកាសផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ស្តីពីការវាយតម្លៃ និងកំណែទម្រង់ជាក់ស្តែងរបស់អាស៊ាន (ASEAN’s Critical Assessment and Practical Reform) កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។

ក្នុងសន្និសីទនេះដែរ លោក ជេសុន ឈុំទង់ (Jason Chumtong) ប្រធានមូលនិធិខុនរាដ អាដិនណៅអ៊ែរប្រចាំកម្ពុជាថ្លែងថា រយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ វិបត្តិពិភពលោកបានជះឥទ្ធិពលដល់សមាគមអាស៊ានដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការចងក្រងរបាយការណ៍នេះឡើង។

លោក ជេសុន ឈុំទង់ បានលើកឡើងថា៖ «របាយការណ៍ពិសេសនេះបានដាក់ឱ្យដំណើរការក្នុងគោលបំណងវាស់ខ្សែបន្ទាត់អាស៊ាន និងមានជំពូកជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធ ពីព្រោះក្រៅពីភាពជោគជ័យ អាស៊ានបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាដូចជាយន្តការការងារ ជម្លោះ សុវត្ថិភាព ថាមពល និងបញ្ហាសង្គ្រាម ដែលជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់អាស៊ាន ហើយក្នុងគោលបំណងសង្កេតមើលចន្លោះប្រហោងរបស់អាស៊ាន និងកំណែទម្រង់អាស៊ាន៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ»។

លោក ជេសុន ឈុំទង់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ថ្វីត្បិតតែកម្ពុជាជាប្រទេសក្នុងចំណោមសមាគមអាស៊ាន តែកម្ពុជាមិនអាចឆ្លើយតបទៅនឹងការជួយស្ថានភាពចន្លោះប្រហោងរបស់អាស៊ានបច្ចុប្បន្នបានទេ។

លោក ជេសុន បន្ថែមថា៖ «កម្ពុជាជាប្រទេសដែលប្រើប្រាស់នូវប្រព័ន្ធ ក៏ដូចជាយន្តការការងារជាច្រើនដែលយើងមើលឃើញនៅពេលដែលកម្ពុជាជាប្រធានអាស៊ាន ហើយកម្ពុជាបានប្រើនូវយុទ្ធសាស្រ្តវិជ្ជមានបែបនេះក្នុងការក្លាយខ្លួនចូលអាស៊ានជាអ្វីដែលរាជរដ្ឋាភិបាលគួរតែបន្តអនុវត្ត»។

លោកបណ្ឌិត ដេនីស ស៊ូសាណា (Denis Suarsana) ប្រធានមូលនិធិខុនរាដ អាដិនណៅអ៊ែរប្រចាំប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងការិយាល័យទីម័រខាងកើតលើកឡើងថា គោលការណ៍របស់អាស៊ានបច្ចុប្បន្នគួរតែមានកំណែទម្រង់ ដោយសារបញ្ហាប្រឈមបច្ចុបុ្បន្នមិនអាចប្រើប្រាស់គោលការណ៍អាស៊ានចាស់មកដោះស្រាយបានទេ។

លោកបណ្ឌិត ដេនីស ស៊ូរសាណា បន្ថែមថា‌៖ «គោលការណ៍មូលដ្ឋានរបស់អាស៊ាន គឺចងក្រងសម្រាប់អតីតកាលចំពោះបច្ចុប្បន្នភាព និងបញ្ហាដែលកើតមានឡើង គឺមិនអាចយកមកបន្តអនុវត្តបានទេ ដូច្នេះហើយអាស៊ានគួរតែធ្វើកំណែទម្រង់ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាបច្ចុប្បន្នដែលរួមមានបញ្ហាផ្ទៃក្នុង និងឥទ្ធិពលពីខាងក្រៅ។»

លោកបន្តថា គោលការណ៍អាស៊ានដែលបានចែងក្នុងក្រដាស គឺសុទ្ធតែទទួលបានភាពជោគជ័យ ប៉ុន្តែធាតុពិត គឺខុសពីអ្វីដែលមានក្នុងក្រដាស។

លោកបន្ថែមថា៖ «គោលដៅមួយដែលនាំឱ្យជោគជ័យនៅពេលអនាគត គឺត្រូវមានយុទ្ធសាស្រ្ត និងមានគោលដៅច្បាស់លាល់ឱ្យស្របទៅតាមបច្ចុប្បន្ន បើមិនដូច្នេះទេ ប្រជាជនគឺខកចិត្តចំពោះភាពជោគជ័យដែលអាស៊ានបានលើកឡើង តែមិនបានឃើញនូវគោលការណ៍ណាដែលយកមកដោះស្រាយបញ្ហានោះទេ»។

ចំណែកលោក អ៊ុច រីឆាត (Richard Ouch) អ្នកនិពន្ធមួយរូបក្នុងរបាយការណ៍ពិសេសស្តីពីការវាយតម្លៃ និងកំណែទម្រង់ជាក់ស្តែងរបស់អាស៊ានមួយផ្នែក បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា របាយការណ៍នេះចងក្រងឡើងដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

លោកបន្ថែមថា៖ «ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍សុទ្ធតែធ្លាប់ឆ្លងកាត់បញ្ហាជម្លោះ ក៏ដូចជាកម្ពុជាដែលរួចផុតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ដូច្នេះហើយយើងព្យាយាមក្នុងការរិះរកវិធីដែលអាចជួយ មិនត្រឹមតែសង្គមមួយទេ តែទូទាំងប្រទេសតែម្តង»។

លោកបណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង អនុប្រធានប្រតិបត្តិវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ី (AVI) និយាយថា រដ្ឋដែលជាសមាជិកអាស៊ានគួរតែរួបរួមគ្នា គោរពធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ការពង្រឹងសាមគ្គីភាព សហប្រតិបត្តិការដោយផ្អែកទៅប្រយោជន៍អាស៊ាន និងផ្តោតទៅលើសមាហរណកម្មនៃសមាជិកចាស់ និងសមាជិកថ្មីៗ។

លោកបន្តថា អាស៊ានគួរតែពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀតទៅលើបញ្ហាអសន្តិសុខក្នុងតំបន់ដែលមានប្រពៃណី និងមិនប្រពៃណី ពង្រឹងអភិបាលកិច្ចផ្នែកបរិស្ថាន និងបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ហើយលើកទឹកចិត្តយុវជនស្ត្រីចូលរួមក្នុងយន្តការនៃការកសាងសហគមន៍អាស៊ានទាំងអស់គ្នា។

អនុប្រធានប្រតិបត្តិវិទ្យាស្ថានចក្ខុវិស័យអាស៊ីរូបនេះបន្ថែមថា៖ «រដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ាន ទាំងរដ្ឋចាស់ និងសមាជិកថ្មី គួរជំរុញធ្វើសមាហរណកម្មតភ្ជាប់គ្នាឱ្យបានច្រើនទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយ»។

លោកបណ្ឌិត ឆេង គឹមឡុង បន្ថែមថា បើតាមធម្មនុញ្ញអាស៊ានមិនតម្រូវឲ្យសហគមន៍អាស៊ានដកសមាជិកភាពនៃប្រទេសណាមួយទេ ដូច្នេះអាស៊ានគួរបន្តរក្សាស្មារតីនេះ ហើយបង្កើនការផ្តល់ឱកាសឱ្យសមាជិកទាំងអស់ចូលរួម។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីដកសមាជិកភាពណាមួយ អាស៊ានត្រូវការបោះឆ្នោតសម្រេចរួមហៅថា កុងសង់ស៊ីស (Consensus) ដែលមានន័យថា សមាជិកដទៃទៀតសម្រេចចិត្តរួមដូចគ្នាទើបអាចសម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសមួយដែលសុំសិទ្ធិដកខ្លួនចេញពីសមាជិកភាពរបស់អាស៊ាន។

អាស៊ានមានសសរស្តម្ភ ៣ ដើម្បីទ្រទ្រង់ឱ្យមានការដំណើរការ និងការប្រព្រឹត្តរបស់ខ្លួនឱ្យបានល្អ។ សសរស្តម្ភទាំង ៣ នោះមានដូចជា សហគមន៍នយោបាយ-សន្តិសុខអាស៊ាន (APSC) សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន (AEC) និងសហគមន៍សង្គម-វប្បធម៌អាស៊ាន (ASCC)។

ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ អាស៊ានកំពុងជួបបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា នយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ា សមុទ្រចិនខាងត្បូង យុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វី វត្តមានទីម័រជាសមាជិក និងការគាំទ្រភាគីនៃជម្លោះអន្តរជាតិ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យសសរស្តម្ភផ្នែកសហគមន៍នយោបាយ-សន្តិសុខអាស៊ានកំពុងរងការរង្គោះរង្គើរ៕

Q&A៖ បញ្ហាប្រឈមនៃការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មក្រៅស្រុក

តេង នាតី (Teng Neatey) — Tue, 14 Nov 2023 03:55:10 +0000

ការហូរចូលនៃផលិតផលកសិកម្មក្រៅស្រុក កំពុងជាបញ្ហាចម្បងដែលធ្វើឲ្យប្រជាកសិករក្នុងស្រុកជួបប្រទះនូវវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់អ្នកបរិភោគ។

ខាងក្រោមនេះគឺជាកិច្ចសម្ភាសន៍រវាងលោក ថេង សាវឿន ប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា CCFC Cambodia ជាមួយកញ្ញា តេង នាតី ជាសិក្ខាកាមមកពីញូសន៍រូមខេមបូឌា (Newsroom Cambodia)៖

Q: ជម្រាបសួរ លោក!

A: បាទ! ជម្រាបសួរ!

Q: តើផលិតផលកសិកម្មដែលនាំចូលមកកាន់កម្ពុជាភាគច្រើនមកពីប្រទេសណា ហើយប្រភេទអ្វីខ្លះ?

A: ផលិតផលដែលនាំចូលមកប្រទេសកម្ពុជាគឺភាគច្រើនមានពីប្រទេសថៃ ប្រទេសវៀតណាម ហើយមានជាបន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ រួមជាមួយនឹងសម្ភារៈផ្សេងៗទៀតដែលជាម្ហូបអាហារ និងអាចនាំចូលគ្រាប់ពូជផងដែរពីប្រទេសទាំងពីរហ្នឹង ព្រោះកម្ពុជាយើងមិនទាន់បានផលិតគ្រាប់ពូជគ្រប់បន្លែ ឬក៏ផលិតផលកសិកម្មគ្រប់សព្វទេ អ៊ីចឹងភាគច្រើនយើងនាំចូលពីវៀតណាម អង្ករដូចជាថៃផងដែរ។

Q: តើបច្ចុប្បន្នការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មពីប្រទេសជិតខាងមានចំនួនប៉ុន្មានដែរក្នុងមួយឆ្នាំៗ? ហើយបច្ចុប្បន្នមានការកើនឡើង ឬថយចុះ?

A: សម្រាប់ចំនួន ខ្ញុំមិនទាន់បានដឹងជាក់លាក់ថាមានចំនួនប៉ុន្មានទេណាក្នុងមួយឆ្នាំៗ ប៉ុន្តែយើងមើលឃើញថាមិនមានការថយចុះក្នុងការនាំចូលហ្នឹង គឺកាន់តែកើនឡើងពីព្រោះតម្រូវការម្ហូបអាហារ និងសម្ភារៈស្បៀងសព្វថ្ងៃហ្នឹង គឺកាន់តែជាតម្រូវការចាំបាច់ដែលមនុស្សភាគច្រើនកំពុងតែត្រូវការ។

Q: កម្ពុជាជាប្រទេសកសិកម្ម ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជានាំចូលបន្លែពីក្រៅប្រទេសយ៉ាងច្រើនបែបនេះ?

A: ការដាំដុះរបស់យើង ទោះបីជាយើងជាប្រទេសកសិកម្ម ប៉ុន្តែការកត់សម្គាល់របស់ខ្ញុំ ការដាំដុះ និងការនាំចេញរបស់យើងនៅមានកម្រិតនៅឡើយទេ អ៊ីចឹងហើយ វាទាមទារឱ្យមានការគិតគូរភាគីឱ្យមានការនាំចូលច្រើនដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុក ជាពិសេសដោយសារតែផលិតផលមួយចំនួនគឺយើងមិនអាចដាំដុះបាន ឬក៏មិនអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងស្រុក។

Q: ជាទូទៅយើងតែងឃើញថាបន្លែដែលនាំចូលមានតម្លៃថោកជាងបន្លែក្នុងស្រុក តើមកពីមូលហេតុអ្វីដែរ?

A: បាទ! ជាទូទៅកាលណាគេដាំ ប្រើវត្ថុធាតុដើម ឬក៏ទុនតិច ហើយមានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ទទួលបានផលច្រើន ច្បាស់ណាស់ការលក់បន្លែ ផ្លែឈើ ឬក៏ផលិតផលហ្នឹងមកប្រទេសកម្ពុជាយើងមានតម្លៃទាបជាង អ៊ីចឹងហើយពីដីនៃការដាំ ដោយសារតែបច្ចេកទេស និងវិធីសាស្រ្តនៃការដាំដុះរបស់ប្រទេសជិតខាងហ្នឹងមានភាពជឿនលឿនជាង ឬក៏មានភាពល្អប្រសើរជាង។

Q: បើបន្លែពីក្រៅស្រុកមានជាតិគីមីច្រើន តើវាអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគបែបណាខ្លះ?

A: ជាទូទៅ នៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាយើងបរិភោគបន្លែ ផ្លែឈើ ដែលនាំចូលមានសារធាតុគីមី វានឹងប៉ះពាល់សុខភាពរបស់ពួកគាត់ ដូចជាកើតជម្ងឺជាដើម ហើយនិងមានបញ្ហាផ្សេងៗទៀត។

Q: តើការនាំចូលបន្លែពីក្រៅប្រទេសបែបនេះ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់បែបណាខ្លះដល់កម្ពុជា ពិសេសកសិករ?

A: កាលណាបើយើងនៅតែបន្តឱ្យមានការនាំចូលបន្លែផ្លែឈើពីក្រៅប្រទេសខ្លាំងច្រើនមកលក់ក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជាយើង បើប៉ះពាល់ធំគឺត្រង់ថាបន្លែយើងគឺនឹងលក់មិនចេញទេ អាហ្នឹងរឿងទីមួយ រឿងទីពីរការកែច្នៃរបស់យើងនៅមានកម្រិត អ៊ីចឹងវានឹងធ្វើឱ្យចាល់ ឬលក់មិនដាច់នូវផលិតផលក្នុងស្រុកមួយចំនួន អ៊ីចឹងយើងត្រូវការគិតគូរ និងជំនាញវិធីសាស្រ្តក្នុងការកែច្នៃរួមជាមួយនឹងលើកកម្ពស់នៃការប្រើប្រាស់នូវផលិតផលក្នុងស្រុកឱ្យបានច្រើន។

Q: បើការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មក្រៅស្រុកនៅតែបន្ត តើសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជន និងសង្គមជាតិទៅជាយ៉ាងណាដែរ?

A: ខ្ញុំគិតថាបើសិននៅតែមានការនាំចូល ផលប៉ះពាល់ទាក់ទងនឹងសេដ្ឋកិច្ចគឺមានការធ្លាក់ចុះលើប្រាក់ចំណូល ហើយបំណុលនៃការកើនឡើងខ្លាំង ហើយការបាក់ទឹកចិត្តរួមជាមួយនឹងអត្រានៃការធ្វើកសិកម្មដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកនឹងមានការថយចុះ។

Q: តើអ្នកពាក់ព័ន្ធគួរធ្វើបែបណាដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលបន្លែពីក្រៅប្រទេសបាន?

A: យន្តការគឺក្រសួង រាជរដ្ឋាភិបាល ហើយនិងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ទ្ធត្រូវតែធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីឆ្លើយតបបញ្ហា និងដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខទៅលើផលប៉ះពាល់នៃការនាំចូល ក៏ដូចជាធ្វើម៉េចឱ្យមានកំណែទម្រង់ និងអភិបាលកិច្ចនៃវិស័យកសិកម្មក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន។

Q: អរគុណលោកដែលបានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសន៍!

A: បាទ អរគុណ!

Voxpop: ទស្សនៈនិស្សិតចំពោះការសិក្សាពីរសាកលវិទ្យាល័យក្នុងពេលតែមួយ

តេង នាតី (Teng Neatey) — Tue, 31 Oct 2023 03:42:33 +0000

សាកលវិទ្យាល័យជាទីកន្លែងដែលនិស្សិតអាចជ្រើសរើសបន្តការសិក្សាទៅលើមុខវិជ្ជាផ្សេងៗបន្ទាប់ពីបញ្ចប់វិទ្យាល័យ។ និស្សិតខ្លះជ្រើសរើសយកមុខជំនាញតែមួយគត់សម្រាប់មុខជំនាញសិក្សា ចំណែកនិស្សិតខ្លះទៀតជ្រើសយកការសិក្សាពីរមុខជំនាញក្នុងពេលតែមួយ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍អតីតនិស្សិត និងនិស្សិតចំនួន៩ នាក់តាមសាកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗគ្នា អំពីការយល់ឃើញរបស់ពួកគេទាក់ទងនឹងការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យពីរក្នុងពេលតែមួយ ៖

រូបភាព៖ លោក ហ៊ី សុខថានិត

លោក ហ៊ី សុខថានិត អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី១នៃសាកលវិទ្យាល័យអាមេរិកាំងភ្នំពេញបានលើកឡើងថា ការសិក្សាពីរសាកលវិទ្យាល័យក្នុងពេលតែមួយគឺប្រឈមទាំងផលវិជ្ជមាន និងផលអវិជ្ជមានស្របគ្នា។

លោកបាននិយាយថា៖ «អ្នកដែលរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យ ហើយបន្តរៀនដល់តែចប់បានសញ្ញាប័ត្រប្រាកដណាស់ពួកគេនឹងទទួលបាននូវឱកាសការងារក៏ដូចជាបើកឱកាសឲ្យខ្លួនឯងបានច្រើនដោយសារតែចេះជំនាញច្រើនជាជាងអ្នកដែលរៀនមួយសាកលវិទ្យាល័យ»។

លោកបន្តថា៖ «ទោះបីជាលទ្ធផលអ្នករៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យគឺរកការងារបានលឿនមែនពិត តែពួកគេប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាពេលវេលា និងសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន ដែលអ្នកខ្លះមិនអាចផ្តោតទៅលើទាំងពីរជំនាញក្នុងពេលតែមួយនោះទេ គឺផ្តោតមួយជំនាញ ប្រលែងមួយជំនាញ»។

រូបភាព៖ កញ្ញា នៅ នាថខេមា

កញ្ញា នៅ នាថខេមា អាយុ ២១ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យក្នុងពេលតែមួយគឺអាចប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសុខភាពក្នុងពេលកំពុងសិក្សា។

កញ្ញាបាននិយាយថា៖ «ការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យក្នុងពេលតែមួយគឺអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយគឺមិនអាចគ្រប់គ្រងពេលវេលាថែទាំសុខភាពបានល្អ ព្រោះសុខភាពជាកត្តាចម្បង បើយើងមិនមានសុខភាពល្អ នោះការសិក្សារៀនសូត្រយើងក៏មានការរអាក់រអួលផងដែរ»។

កញ្ញាបានបន្តទៀតថា៖ «ការរៀនតែមួយសាកលវិទ្យាល័យនោះគឺអាចធ្វើឲ្យយើងអាចផ្តោតទៅលើជំនាញដែលយើងរៀនច្បាស់ ហើយក៏មិនមានបញ្ហាអ្វីដែរចំពោះការរកកាងារប្រសិនបើយើងខិតខំរៀនសូត្រ»។

កញ្ញាក៏បានបញ្ជាក់ពីចំណុចអ្នកដែលរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យដែរថា ប្រសិនបើពួកគេអាចគ្រប់គ្រងពេលវេលាបានល្អ នោះពួកគេនឹងអាចបង្កើនចំណេះដឹងច្រើនជាងអ្នករៀនមួយសាកលវិទ្យាល័យ។

រូបភាព៖ កញ្ញា ញិល ហេងថារ័ត្ន

កញ្ញា ញិល ហេងថារ័ត្ន ជានិស្សិតកំពុងរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យ គឺសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង និងវិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ កញ្ញាបាននិយាយថា ការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យក្នុងពេលតែមួយ អាស្រ័យលើសមត្ថភាពរបស់និស្សិតខ្លួនឯង។

កញ្ញាបាននិយាយថា៖ «បើយើងនិយាយថាវាពិបាក វាពិបាកហើយ ប៉ុន្តែសំខាន់យើងធ្វើបានអត់ For me [សម្រាប់ខ្ញុំ] ខ្ញុំអាចធ្វើបាន វាពិបាកនៅពេល assignment [កិច្ចការសាលា] បុកមកទាំងពីរ»។

រូបភាព៖ កញ្ញា ជូ គឹមអេង

ចំណែកកញ្ញា ជូ គឹមអេង និស្សិតរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ជំនាញសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេស IFL ជំនាញភាសាអង់គ្លេសនិយាយថា ការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យមិនមានការលំបាកនោះទេ ប្រសិនបើមានការគ្រប់គ្រងពេលវេលាបានល្អ។

កញ្ញាលើកឡើងថា៖ «អាចមកពីជំនាញរបស់ខ្ញុំដែរ ខ្ញុំរៀនជំនាញសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលដែលភាគច្រើនផ្ដោតលើការសិក្សាស៊ីជម្រៅ តែបែររៀននៅ IFL ជាភាសាអង់គ្លេសមិនសូវស៊ីជម្រៅណាស់ណាទេ។ ហើយមួយវិញទៀត ការរៀនពីរមុខវិជ្ជានេះមិនមានការជាន់ឆ្នាំគ្នានោះទេ មួយរៀននៅឆ្នាំទី៣ មួយទៀតនៅឆ្នាំទី១»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ដូចខ្ញុំអ៊ីចឹង ខ្ញុំរៀនមួយជាជំនាញ មួយទៀតជាភាសា ដើម្បីពង្រឹងភាសាខ្ញុំ ក៏ដូចជាជំនាញដែលខ្ញុំរៀនបច្ចុប្បន្ន តែបើដឹងថាជំនាញហ្នឹងពិបាក យើងត្រូវផ្ដោតទៅជំនាញហ្នឹងតែមួយទៅ ព្រោះវាអាចនាំឱ្យយើងបែក យើងអត់អាចចាប់បានទាំងពីរទេ ក៏ប៉ុន្ដែ បើមួយស្រាលមួយធ្ងន់ វាអត់សូវអីទេ ព្រោះយើងមានស្មារតីបែងចែកវាបាន»។

រូបភាព៖ គិត ចន្ទធីតា

កញ្ញា គិត ចន្ទធីតា ជានិស្សិតរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រងបានលើកឡើងពីទស្សនៈរបស់កញ្ញាលើការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យក្នុងពេលតែមួយថា៖ «វាអាចត្រូវការពេលច្រើន ដោយសារតែយើងត្រូវបែងចែកពីរសាកល ចឹងខ្ញុំគិតថារៀនច្បាប់ រៀនតែមួយសាកលទេ ព្រោះបើខ្ញុំរៀនពីរសាកល ខ្ញុំអាចនឹងអត់មានពេលមកខាងច្បាប់ច្រើន ខ្ញុំអាចនឹងបែងចែកអត់កើតសម្រាប់ខ្ញុំ»។

រូបភាព ៖ លោក គង់ វិរៈរតនៈសម្បត្តិ

លោក គង់ វិរៈរតនៈសម្បត្តិ អាយុ ២១ ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ជំនាញនីតិសាស្ត្រ លើកឡើងថា ការរៀន២ សាកលក្នុងពេលតែមួយ គឺមានការលំបាក ដោយសារត្រូវផ្ដោតទៅលើមុខវិជ្ជានីមួយៗ ហើយមិនស្រូវមានពេលយកចិត្តទុកដាក់លើមុខវិជ្ជាណាមួយ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ចំពោះបងប្អូនដែលចង់រៀន ២សាកលក្នុងពេលតែមួយ ខ្ញុំចង់ឱ្យពួកគាត់ ត្រូវបែងចែកពេលវេលាឱ្យបានច្បាស់លាស់ ហើយស្ទង់ពីស្ថានភាព និងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនថាទ្រទ្រង់នឹងការលំបាក ដូចជាការងារមួយគុណពីរ ត្រូវផ្តោតលើមុខវិជ្ជាផ្សេងៗគ្នា តើអាចទ្រទ្រង់ស្ថានភាពលំបាកបែបហ្នឹងបាន ឬអត់? ប្រសិនមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពក្នុងការរៀនពីរសាកល គឺគាំទ្រឱ្យធ្វើ ទី១ ចំណេញពេលវេលា និងមិនខាតពេលប្រកបវិជ្ជាជីវៈ»។

រូបភាព៖ លោក ឈុន ហុង

លោក ឈុន ហុង អាយុ ២៨ឆ្នាំ ជានិស្សិតសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន ជំនាញស្ថាបត្យកម្ម ឆ្នាំទី៣ និងសាកលវិទ្យាល័យភូមិនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ជំនាញនីតិសាស្ត្រ ឆ្នាំទី៤ បានលើកឡើងថា ការសិក្សាជំនាញខុសគ្នា គឺមានភាពលំបាក តែអាស្រ័យលើខ្លួនឯងក្នុងការបែងចែកជំនាញរៀន ដោយសារការងារសាលាច្រើន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ការរៀនពីរមុខជំនាញ មានផលវិជ្ជមាន និងផលអវិជ្ជមាន។ ផលអវិជ្ជមាន គឺពេលវេលាមមាញឹក បូកផ្សំជាមួយកិច្ចការសាលា ហើយភាពនឿយហត់ក្នុងការសិក្សា។ បើយើងបែងចែកឱ្យដាច់ និងច្បាស់លាស់ នោះនឹងមានភាពល្អប្រសើរ។ ហើយភាពវិជ្ជមាន គឺទទួលបានចំណេះទូលំទូលានៅក្នុងសង្គម ហើយស្តែងឱ្យឃើញជំនាញស្ថាបត្យកម្ម និងច្បាប់មានភាពប្រទាក់ក្រឡាគ្នា។ ហើយការរៀន ២ មុខវិជ្ជា គឺជាមុខវិជ្ជាដែលស្រលាញ់»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ចំពោះប្អូនៗ ដែលមានបំណងរៀនពីរមុខជំនាញ សូមប្អូនជ្រើសរើសមុខវិជ្ជាដែលខ្លួនស្រលាញ់ និង សូមពិនិត្យទៅលើបរិបទសង្គម។ សង្គមតម្រូវការអ្វីខ្លះ ដោយសារជាឱកាសការងារ។ ប្រសិនយើងរៀនមានសមត្ថភាពពិតប្រាកដ យើងនឹងទទួលបានការងារ គ្រាន់តែថាឱកាសការងារបូកជាមួយក្តីស្រលាញ់របស់យើង គឺកាន់តែជម្រុញយើងឱ្យមានភាពល្អប្ររសើរ។ ហើយសុំឱពុកម្តាយ និស្សិតខ្លួន គួរកុំជ្រើសរើសមុខវិជ្ជារៀនតាមមិត្ត ឬឱពុកម្តាយ ព្រោះបើជ្រើសរើសរៀនតាមឱពុកម្តាយ ឬមិត្ត យើងគ្មានភាពជាខ្លួនឯង ហើយមានភាគរយច្រើនដែលធ្វើឱ្យយើងមិនអាចបន្តសិក្សាបាន ប៉ុន្តែបើរៀនក៏អាចរៀនទៅមុខដែរ»។

កញ្ញា នាក់ សុជាខេមា

កញ្ញា នាក់ សុជាខេមា ជានិស្សិតមកពីខេត្តតាកែវ សព្វថ្ងៃសិក្សាអក្សរសាស្រ្តខ្មែរនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញលើកទ្បើងថា ការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យអាចនឹងពិបាក ប៉ុន្តែអាចបង្កើនចំណេះដឹងដល់និស្សិតបានច្រើន។

កញ្ញាបានបន្ថែមថា៖ «ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យមួយអាចនឹងចំណាយពេលច្រើនលើការរៀនសូត្រផង និងការធ្វើការផង។ ចំណែកអ្នករៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យអាចនឹងផ្ដោតលើការសិក្សាច្រើនជាងការចំណាយពេលវេលាច្រើនជាង និងគិតច្រើន ព្រោះមេរៀនក៏ច្រើនដែរ»។

កញ្ញា ខាន់ ឧស្សា

កញ្ញា ខាន់ ឧស្សា អាយុ ២០ឆ្នាំ និស្សិតឆ្នាំទី ៣ នៃដេប៉ាតឺម៉ង់សិក្សាអន្តរជាតិនៃវិទ្យាស្ថានសិក្សាបរទេសបាននិយាយថា ការរៀនអាចនឹងធ្លាក់ចុះ បើគ្មានការគ្រប់គ្រងពេលវេលាឲ្យបានល្អ ប៉ុន្តែការរៀនពីរសាកលវិទ្យាល័យអាចជួយនិស្សិតឲ្យមានបទពិសោធន៍គ្រប់គ្រាន់ពីការសិក្សា និងអនុវត្ត។

កញ្ញាបានបន្តទៀតថា៖ «បើគាត់រៀនពីរជំនាញក្នុងពេលតែមួយ ផលល្អគឺគាត់ទទួលបានបរិញ្ញាបត្រពីរ អ៊ីចឹងគាត់អាចទៅធ្វើការអ្វីក៏បានតាមជំនាញដែលគាត់រៀន»៕

ឱកាសការងារជាង ២ម៉ឺនកន្លែងនឹងផ្តល់ជូនក្នុងពិព័រណ៍ការងារនៅខែវិច្ឆិកា

តេង នាតី (Teng Neatey) — Thu, 26 Oct 2023 03:13:59 +0000

ពិព័រណ៍ការងារ និងផលិតភាពជាតិឆ្នាំ២០២៣ នឹងរៀបចំឡើងនៅអគារពាណិជ្ជកម្ម និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ដោយប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល ២ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។

ពិព័រណ៌ការងារ និងផលិតភាពជាតិនឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី ១០-១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ចាប់ពីម៉ោង ៨ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៨យប់ ដោយរៀបចំឡើងដោយទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ (NEA) នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ សហការជាមួយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជារាជធានីភ្នំពេញ។

យោងតាមហ្វេសប៊ុកផេករបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ កាលព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឯកឧត្តម កត្តា អ៊ន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានលើកឡើងពីឱកាសការងារគ្រប់ប្រភេទដែលនឹងមកដាក់តាំងបង្ហាញនៅក្នុងកម្មវិធីពិព័រណ៌ខាងមុខ។

ឯកឧត្តម កត្តា អ៊ន បានថ្លែងថា៖ «ពិព័រណ៍ការងារ និងផលិតភាពជាតិឆ្នាំ២០២៣នេះ មានការចូលរួមពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស ក្រសួង ស្ថាប័ន និងគ្រឹះស្ថានអប់រំបណ្តុះបណ្តាលចំនួនប្រមាណ ១៥០ ហើយមានស្តង់សរុបជាង ១៨០ ដែលនឹងផ្តល់ឱកាសការងាររហូតដល់ជាង ២០ ០០០កន្លែង ហើយក្រសួងរំពឹងថា នឹងមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជាង ៣០ ០០០នាក់។»

ឯកឧត្តមក៏បានបញ្ជាក់ពីគោលបំណងនៃការរៀបចំពិព័រណ៍ការងារ និងផលិតភាពជាតិឆ្នាំ២០២៣ នាពេលនេះ គឺដើម្បីបន្តរក្សាតុល្យភាពក្នុងទីផ្សារការងារតាមរយៈការជួយជ្រោមជ្រែងនិយោជក ដែលមានតម្រូវការជ្រើសរើសកម្លាំងពលកម្ម និងអ្នកស្វែងរកការងារធ្វើ បង្កើតឱ្យមានកន្លែងជួបជុំគ្នាដ៏ធំ និងងាយស្រួលរវាងអ្នកស្វែងរកការងារនិយោជក អ្នកផ្តល់ការអប់រំបណ្ដុះបណ្ដាល និងដៃគូពាក់ព័ន្ធនានា។

លោក សន ប៊ុនមាន ប្រធានលេខាធិការដ្ឋាន ស.ស.យ.ក បានចាត់ទុកពិព័រណ៍ការងារនេះ គឺជាឱកាសដ៏ល្អសម្រាប់យុវជនទៅស្វែងរកការងារ និងស្វែងយល់ពីតម្រូវការជំនាញក្នុងទីផ្សារការងារ ក៏ដូចជាអំពាវនាដល់យុវជនទាំងអស់ ឲ្យត្រៀមរៀបចំCV និងសម្ភាសការងារភ្លាមៗនៅក្នុងពិព័រណ៍រយៈពេល ២ថ្ងៃនេះផងដែរ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ និងការងារ (NEA) នៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានរៀបចំពិព័រណ៍ការងារថ្នាក់ជាតិដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួនចំនួន ១២លើករួចមកហើយចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១១មក៕

តេង នាតី (Teng Neatey) – Newsroom Cambodia

បទយកការណ៍៖ បណ្ណាល័យ​​ សួន បញ្ញា ជំរុញការអាន​បន្ថែម​ក្នុង​សហគមន៍​មួយនៅ​ខេត្តបាត់​ដំបង​

ព្រឹត្តិការណ៍ «​រំឮក​គុណ​អង្គរ» ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​សប្តាហ៍​ទី២​នៃខែធ្នូ

អ្នកជំនាញ​ថា យុវជន​គួរ​ចូលរួម​ក្នុងការ​បង្កើតគោលនយោបាយ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស

ប្រជាជន​​​ច្រើនកុះករបាន​ចូលរួម​ពិធីបុណ្យ​អុំទូក​​ឡើង​វិញ​ក្រោយ​ផ្អាក​អស់​៣​ឆ្នាំ

អ្នកជំនាញ​ជំរុញ​ឱ្យ​អាស៊ាន​កែ​ទម្រង់​ដើម្បី​​​ធានា​ឱ្យ​​មានសន្តិភាព​ប្រកប​ដោយ​ចីរភាព

Q&A៖ បញ្ហា​ប្រឈម​នៃ​ការ​នាំ​ចូល​ផលិតផល​កសិកម្ម​ក្រៅ​ស្រុក

Voxpop: ទស្សនៈនិស្សិតចំពោះការសិក្សាពីរសាកលវិទ្យាល័យ​ក្នុងពេលតែមួយ​