អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) – Newsroom Cambodia

សង្គមស៊ីវិលស្នើរដ្ឋាភិបាលឱ្យបង្កើនថវិកាសម្រាប់ថ្នាក់ក្រោមជាតិចំនួន៣០%នៃថវិកាជាតិសរុប

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 22 Nov 2024 03:54:26 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលអះអាងថា ការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយ បើធៀបជាមួយនឹងស្តង់ដារនៃការប្រើប្រាស់ថវិកាដោយទទូចស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលគួរតែរៀបចំថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិប្រហែលជា៣០% នៃថវិកាសរុបរបស់ជាតិ។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី យល់ថាការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិ នៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយបើធៀបជាមួយនឹងស្តង់ដារនៃការប្រើប្រាស់ថវិកា ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែ រៀបចំថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិប្រហែលជា៣០% នៃថវិកាសរុបរបស់ជាតិ។

លោកបន្តថា៖ «បើយើងមានលទ្ធភាពគួរតែបង្កើននូវទំហំថវិកាទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិហ្នឹងឱ្យច្រើនជាង ហ្នឹងបើអាចចន្លោះពី២០% ទៅ៣០% (នៃថវិកាសរុប) ការធានានូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាពហើយការចាយថវិកាដោយមិនមានការកេងប្រវ័ញ្ច ហើយអំពើពុករលួយ»។

ប្រភពដដែលបានអះអាងថា បើទោះបីជាថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិមានចំនួនមិនច្រើនក៏ដោយ តែក៏អាចយក មកប្រើប្រាស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍភូមិ ឃុំមួយចំនួនបានគ្រប់គ្រាន់ ប្រសិនបើការចំណាយថវិកាប្រកបដោយ តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពត្រឹមត្រូវទៅតាមគោលដៅដែលចង់បាន។

លោក ប៉ិច ពិសី បន្ថែមថា៖ «ទោះបីជាថវិកាតិចក៏ដោយប៉ុន្តែបើយើងចែកជាមធ្យមភាគទៅឃើញថាឃុំ ខ្លះគាត់មានថវិកាច្រើនគួរសមហើយ រហូតដល់ជិត ១០ម៉ឺនដុល្លាឬក៏កន្លែងខ្លះជាង ១០ម៉ឺន ដុល្លាដែរដូចនេះជាទំហំថវិកាមួយដែលទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងចាត់ចែងហ្នឹងប្រកបដោយតម្លាភាពប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវហើយគណនេយ្យភាពខ្ពស់»។

ជុំវិញបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់ថវិកាក្រោមជាតិនេះ លោក ប៉ិច ពិសី បានលើកយកឧទាហរណ៍មួយទាក់ទងនឹងការធ្វើផ្លូវដែលមិនមានគុណភាពត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដារ ដែលបណ្តាលឱ្យផ្លូវឆាប់ខូចខាត និងត្រូវដកថវិកាជារឿយៗដើម្បីជួសជុលឬធ្វើថ្មី។

លោកបន្តថា៖ «នៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ យើងឃើញថាមានការដេញថ្លៃ ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ ឃុំ សង្កាត់ហ្នឹងគឺនៅមានបញ្ហានៅឡើយ ជាពិសេសមានបាតុភាពទាក់ទងទៅហ្នឹងការខ្វះនូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាពនៃការដេញថ្លៃ ហើយជាលទ្ធផលហ្នឹងគឺធ្វើឱ្យផ្លូវឆាប់ខូចអត់មានគុណភាពតាមស្តង់ដារ»។

ប្រភពដដែលបានបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីការចំណាយថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថវិកាមួយចំនួនក៏គួរតែទុកសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ដូចជាបញ្ហាធនធានមនុស្ស និងបរិស្ថានផងដែរ។

លោកប៉ិច ពិសីថា៖ «គួរតែចាប់យកកញ្ចប់ថវិកាមួយដែលផ្តោតទៅលើបញ្ហាសង្គម បញ្ហាស្រ្តី ចាស់ជរា កុមារកំព្រាអីជាដើមហ្នឹងគួរតែផ្តោតទៅលើបញ្ហាសង្គម បរិស្ថាន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ហើយហ្នឹងការដោះនូវឧបសគ្គផ្សេងៗនៅក្នុងឃុំសង្កាត់ នៅក្នុងភូមិឃុំ ហើយអាចថវិកាមួយកញ្ចប់នោះ អាច ជួយអភិវឌ្ឃភូមិឃុំឱ្យមានចរន្តសេដ្ធកិច្ចអីជាដើម»។

បើយោងតាមអត្ថបទ «ការស្វែងយល់ពីថវិកាជាតិនៅកម្ពុជា» ចុះផ្សាយនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៤ បានឱ្យដឹងថាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ការចំណាយថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិមានចំនួន១៣% ដែលចំនួននេះតិចជាងការចំណាយឆ្នាំ២០២៤ ចំនួន ៦% តែយ៉ាងណាមិញអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាអះអាងថា ការកើនឡើងនេះនៅតែមានចំនួនទាបគួរឱ្យកត់សម្គាល់បើធៀបទៅហ្នឹងថវិកាថ្នាក់ជាតិដែលមានចំនួន ៨១%។

នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ លោក ចាន់ សុផល បង្ហាញការគាំទ្រទៅលើការបង្កើន ថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិដើម្បីចំណាយទៅលើការអភិវឌ្ឍផ្សេងៗនៅតាមភូមិ ឃុំ និងកាត់បន្ថយចំណាយថ្នាក់ជាតិណាដែលមិនចាំបាច់។

លោក សុផល ថា៖ «ខ្ញុំក៏យល់ឃើញថាគួរបង្កើនចំណាយថ្នាក់ក្រោមជាតិដែរ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើឆន្ទៈនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បច្ចុប្បន្ន ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅមូលដ្ឋានជាច្រើនត្រូវបានចាត់ចែងដោយថ្នាក់ជាតិ ដែលអាចថាមានប្រសិទ្ធភាពដែរ។ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិវិញ គួរកាត់បន្ថយឱ្យបានច្រើន បើមិនមានភាពចាំបាច់ផ្ទេរទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ខ្ញុំយល់ថា មន្ត្រីនៅថ្នាក់ជាតិមានច្រើនពេក»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន ថា ការបែងចែកថវិកាថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិនេះគឺជាច្បាប់ដែលត្រូវអនុវត្ត។ លោកយល់ឃើញថាការបែងចែកថវិកាថ្នាក់ក្រោម ជាតិអាចមានចំនួនធំជាង ៣០% ទៅទៀតប្រសិនបើបូកការចំណាយទៅលើមន្ទីរជំនាញ និងការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

លោកថា៖ «បើយើងបូកការចំណាយសម្រាប់មន្ទីរជំនាញ និងការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលគ្របដណ្តប់ទាំងថ្នាក់ជាតិនិងក្រោមជាតិទំហំមែនទែនធំ ធំជាង ៣០% ទៅទៀត»។

លោកបន្ថែមថា ដើម្បីការបែងចែកថវិកានៅឆ្នាំខាងមុខមានភាពប្រសើរឡើង លោកយល់ឃើញថា គួរបង្កើនថវិកាថ្នាក់ជាតិនិងថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅតាមទំហំថវិការដ្ឋ។

លោកថា៖ «យើងនឹងខិតខំបង្កើនទំហំថវិកានៅពេលចំណូលរបស់(រដ្ឋ)កាន់តែប្រសើរ ព្រោះថវិកាជាថវិកាតុល្យភាព»។

តាមមាត្រា ១៨ នៃជំពូក ១៣ ថ្មីស្តីពីច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រោងរដ្ឋបាលថវិកា រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិសំដៅដល់ថវិការដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ថវិការដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក និងថវិការដ្ឋបាលឃុំ ព្រមទាំងថវិការដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ស្របតាមបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។ រដ្ឋាភិបាលបានបែងចែកថវិកាសរុបចំនួន ១៩% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ សម្រាប់ការចំណាយថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

ថវិកាថ្នាក់ជាតិ សំដៅដល់ថវិការបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន ដែលរួមមាន ថវិការដ្ឋបាលកណ្តាល ថវិកាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាលនិងថវិកាមន្ទីរជំនាញក្រោមឱវាទ ព្រមទាំងថវិកាអង្គភាពសាធារណៈប្រហាក់ប្រហែល។ ថវិកាចំនួន ៨១% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ត្រូវបានបែងចែងសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅថ្នាក់ជាតិ នេះបើយោងតាមមាត្រា១៧ នៃជំពូក ១៣ ថ្មីស្តីពីច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រោងរដ្ឋបាលថវិការដ្ឋបាល៕

ពលរដ្ឋចាត់ទុករបាយការណ៍នៃការធ្លាក់ចុះភាពក្រីក្រក្នុងខេត្តព្រះសីហនុមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Tue, 23 Jul 2024 05:47:51 +0000

ពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងខេត្តភាគនីរតី ចាត់ទុករបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវ ចេញដោយរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ដែលរកឃើញភាពក្រីក្រធ្លាក់១,៦៨ភាគរយនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ និងបានជំរុញឱ្យខេត្តមួយនេះនាំមុខដោយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកើនឡើងក្នុងរង្វង់៦,៤ភាគរយថាជារបកគំហើញនេះ ដែលមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត អំពីជីវភាព និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋនៅខេត្តជាក់ស្តែងនោះទេ។

លោក ម៉ន ស៊ីណា រស់នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ឱ្យគេហទំព័រ Newsroom Cambodia ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋមនុស្ស១០នាក់ផ្សេងទៀត ហើយអះអាងថាជាជនរងគ្រោះក្នុងវិវាទដីធ្លីរយៈពេល១៤ឆ្នាំមកហើយ និយាយថា របាយការណ៍ដែលចេញដោយរដ្ឋបាលខេត្តនេះ គឺផ្ទុយពីការពិតដែលពលរដ្ឋគ្មានប្រាក់ចំណូលណាមួយ ដែលជួយឱ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចបែបនេះទេ។លោកបន្តថាជាក់ស្តែងក្រុមគ្រួសាររបស់លោក និងសហគមន៍ដែលលោកកំពុងរស់នៅ ត្រូវប្រឈមមុខសបគ្រប់ ដូចជាមានការគំរាមកំហែងឱ្យចេញពីទីតាំងរស់នៅ ដើម្បីឱ្យគេបានដីនោះយកទៅគ្រប់គ្រង ហើយករណីនេះធ្វើឱ្យរូបលោក មិនហ៊ានរស់នៅក្នុងផ្ទះជាប្រចាំដូចពីមុនព្រោះបារម្ភពីសុវត្តិភាព។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំមករស់នៅកាលពីមុនបានសុខសប្បាយគ្មានបញ្ហាអីទេ ទើបតែឆ្នាំ ២០១០ ហ្នឹងហាសដែលមានអ្នកមានលុយមានអីហ្នឹងគេមកថាដីរបស់គេចឹងហាស ហ្នឹងហើយដល់ពេលទៅគេមានការគំរាមកំហែងឱ្យរុះរើផ្ទះចេញ […] ខ្ញុំនៅទីតាំងដដែលមានផលលំបាកច្រើនចឹងខ្ញុំសុខចិត្តដូចថាផ្ទះខ្ញុំនៅហ្នឹងខ្ញុំនៅខ្ញុំសុខចិត្តឱ្យបងប្អូនខ្ញុំនៅ យូរៗខ្ញុំមកដេកទីនេះម្តង ដេកនោះម្តងចឹងខ្ញុំអត់នៅអចិន្ត្រៃយ៍បានទេព្រោះខ្ញុំគិតពីហានិភ័យដែរ »។

មិនមែនមានតែលោក ម៉ន ស៊ីណា ម្នាក់ទេ ដែលកំពុងប្រឈមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ក្រោយរងគ្រោះដោយបញ្ហាដីធ្លីនេះ និងត្រូវប្រឈមមុខធ្លាក់ចុះចំណូលក្នុងគ្រួសារ។លោក ហ៊ុំ ធឿន ប្រធានសហគមន៍ដីធ្លីក្នុងឃុំទួលទទឹង ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ ប្រាប់គេហទំព័រ Newsroom Cambodia ថាទំនាស់ដីធ្លីរបស់ប្រជាជនចំនួន៤៥ គ្រួសារក្នុងសហគមន៍លោក នៅមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយនៅឡើយដែរ។លើសពីនេះទៅទៀត ពួកគេត្រូវប្រឈមមុខនឹងគំរាមកំហែងក្នុងលក្ខខណៈធ្ងន់ធ្ងរពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងក្រុមហ៊ុន ក្រុមសហគមន៍ត្រូវបង្ខំចិត្តចាកចេញទាំងដោយគ្មានជម្រើស។មួយវិញទៀត ការដែលធ្លាក់ចុះនៃភាពក្រីក្រ នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ នេះលោកថាដោយសារគ្រួសារទាំងនោះ ត្រូវគេបណ្តេញចេញពីផ្ទះសំបែងអស់ជាថ្នូរនឹងការយកដីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពួកគេទៅលក់ឱ្យឈ្មួញ ហេតុនេះបានជាមិនឃើញអ្នកក្រីក្រ ដូចមុនទៀត។

លោកបន្តថា៖ «អត់ទាន់មានដំណោះស្រាយទាំងអស់ ៤៥គ្រួសារ […] ក្នុងសហគមន៍ខ្ញុំមួយទេ បើសហគមន៍គេផ្សេងគេដូចថាគេមកបណ្តេញចេញប៉ុន្តែគ្រាន់ថាប្រជាជនគេ គេរឹងគេអត់បានចេញចឹងទៅណា ដូចខ្ញុំគេរងការទន្រ្ទានខ្លាំងគេដាក់សម្ពាធខ្លាំងចឹងយើងប្រជាជនគ្នាអត់ហ៊ាននៅចឹង ចាកពីលំនៅដ្ឋានហ្នឹងអស់ទៅ»។

ហាក់មិនខុសគ្នាទេ អាជីវករជួលទូកសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរនៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលថ្លែងក្នុងលក្ខខណ្ឌសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ និយាយថាសេដ្ឋកិច្ចប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់មិនមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះទេ ហើយភ្ញៀវទេសចរជួលទូកស្ទូចត្រីក៏មិនសូវសម្បូរដូចមុនទៀតដែរ ដោយភាគច្រើនមានតែជនជាតិចិនជាអ្នកជួលទូកទៅកំសាន្ត។

លោកបន្តថា៖ «វាអត់កើនឡើងទេវាធម្មតាអ៊ីចឹងហាស គ្រាន់ថាភ្ញៀវភាគច្រើនជាជនជាតិចិនគាត់ឧស្សាហ៍ទៅស្ទូចច្រើនជាងខ្មែរយើង[…]និយាយទៅវាអត់មានអីកើនឡើងឬថយចុះទេនិយាយទៅម៉ារស់»។

ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដែរ ស្រ្តីជាម្ចាស់អាជីវកម្មទេសចរណ៍ម្នាក់ទៀត ដែលថ្លែងក្នុងលក្ខខណ្ឌសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ និយាយថាសេដ្ឋកិច្ចប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់មិនមានការកើនឡើងនោះឡើយ។អ្នកស្រីបន្តថា មួយរៈពេលកន្លងទៅនេះ រូបខ្លួនរកចំណូលមិនសូវបានទេ ហើយអ្នកទេសចរក៏ហាក់ផ្អាក់ធ្វើដំណើរកំសាន្តដែរ មិនដឹងមកពីមូលហេតុអ្វីឡើយ។

អ្នកស្រីបន្តថា «វាស្ងាត់ជាងមុន បញ្ហាអាកាសធាតុទីពីរដូចថាភ្ញៀវទេសចរបើក្នុងរយៈពេលប្រហែលជាបីខែអាចចូលថាបីខែពីរខែចុះវាធ្លាក់ចុះខ្លាំង[..] ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃពួកខ្ញុំរកមួយថ្ងៃហូបមួយថ្ងៃ ចឹងបើថាឱ្យរីកចម្រើនក៏អត់ដែរ »។

ការត្អូញត្អែរបស់ពលរដ្ឋនេះ នៅបន្ទាប់ពី រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានចេញរបាយការណ៍បង្ហាញថាសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងខេត្តនីរតីមួយនេះកើនឡើង៦,៤ ភាគរយដែលជំរុញឱ្យភាពក្រីក្ររបស់ខេត្តនេះត្រូវធ្លាក់ចុះ ១,៦៨ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ខណៈសង្គមស៊ីវិល និងពលរដ្ឋក្នុងខេត្តព្រះសីហនុថាបញ្ហាជម្លោះដីធ្លីរបស់ពួកគេ ដែលជាចំណុចស្នូល និងនាំឱ្យជួបវិបត្តិផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ នៅតែជាបន្ទុកដោះមិនចេញដែលបញ្ហានេះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ពួកគេសព្វថ្ងៃ។

បើទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោក ឡុង ឌីម៉ង់ អភិបាលរងនៃគណៈអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ លើកឡើងថាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុកើនឡើងដែលជំរុញឱ្យពលរដ្ឋអាចរកចំណូលបានជាមធ្យមក្នុងម្នាក់៤.៦០២ ដុល្លារអាមេរិក ក្នុងមួយឆ្នាំសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣នេះ។លើសពីនេះទៀត កំណើននេះបានជួយឱ្យពលរដ្ឋក្នុងខេត្តមួយនេះអាចដំណើរការអាជីវកម្ម និងមានឱកាសការងារច្រើន ដែលវាជាកត្តាជំរុញមកពីការកើនឡើងនៃវិស័យទេសចរ វិស័យឧស្សាហកម្ម វិស័យសេវាកម្សាន្ត វិស័យកសិឧស្សាហកម្ម វិស័យដឹកជញ្ជូន និងកត្តាសន្តិភាព ស្ថេរភាព សន្តិសុខ សុវត្តិភាព និងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដែលរដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រងបាន។

លោកបន្តថា៖«ដូចយើងបានដឹងថាក្នុងខេត្តព្រះសីហនុគឺជាខេត្តមួយដែលបច្ចុប្បន្ននេះជាខេត្តដែលមានសក្តានុពលទៅលើវិស័យទេសចរណ៍ និងវិស័យឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឃន៍ផ្នែកកសិឧស្សាហកម្ម ហើយដែលយើងឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋគឺរកចំណូលបានតាមរយៈសេវាកម្មនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ វិស័យដឹកជញ្ជូន »។

លោកបន្តថា៖«ចំណូលអំពីប្រជាពលរដ្ឋនេះហើយដែលមានការកើនឡើងពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ជាពិសេសក្រោយកូវីត១៩ ក្រោយពេលដែលយើងចាប់ផ្តើមស្តារសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឡើងវិញនេះយើងឃើញថាវាបានចូលរួមចំណែកជួយទៅដល់ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ការលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលយើងឃើញថា GDP របស់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើងសព្វថ្ងៃគឺមានប្រមាណជាង ៤៥០០ដុល្លារ ទៅ ៤៦០០ដុល្លារ រួចទៅហើយសម្រាប់ខេត្តព្រះសីហនុ »។

បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ កត្តាដែលជំរុញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្តព្រះសីហនុកើនឡើងនៅដើមឆ្នាំ២០២៤ នេះគឺដោយសារតែមានការកើនឡើងនៃចំនួនភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលធ្វើឱ្យមានប្រជាជនស្នើរសុំអាជ្ញាប័ណ្ណរកស៊ីជាច្រើន និងការស្នើរបើកអាជីវកម្មផ្សេងៗដែលមានសន្ធុះកើនឡើងខ្លាំង។មិនតែប៉ុណ្ណោះ ខេត្តព្រះសីហនុ គឺជាខេត្តមួយដែលមានសក្តានុពល និងការវិនិយោគទៅលើវិស័យឧស្សាហកម្ម និងកសិឧស្សាហកម្មដែលធ្វើឱ្យតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសមួយនេះអាចផ្តល់ឱកាសការងារសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។

លោកបន្តថា៖ «យើងឃើញនៅតាមពេលបុណ្យទានកន្លងមក ថ្ងៃឈប់សំរាក បុណ្យជាតិផ្សេងៗក៏ដូចជាចុងសប្តាហ៍ ឃើញថាភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិមានការកើនឡើងរួមទាំងភ្ញៀវទេសចរណ៍ពីបស្ចឹមប្រទេសក៏ឃើញថាមកច្រើនដែលភាគច្រើនគឺសំដៅទៅរកការកម្សាន្តដើរលំហែ នៅតាមបណ្តាកោះឆ្នេរដែលខេត្តព្រះសីហនុយើងមានសក្តានុពលល្អក្នុងការទាក់ទាញអ្នកទេសចរ ចឹងយើងឃើញថាចរន្តសេដ្ឋកិច្ចមានការងើបឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែរ។រោងចក្ររាប់រយនេះគឺថាផ្តល់នូវការងារធ្វើប្រមាណជាជាងជិត៣ម៉ឺននាក់ ថា៣ម៉ឺននាក់ទៅចុះដែលបានអំពីការធ្វើការនៅក្នុងផ្នែកវិស័យឧស្សាហកម្មនេះហើយក៏ដូចជាខាងកសិឧស្សាហកម្មដែលបច្ចុប្បន្ននេះគឺមួយផ្នែកមានក្រុមហ៊ុននៅក្នុងស្រុកសហការជាមួយក្រៅស្រុកក្នុងការធ្វើដំណាំកសិផលមួយចំនួនហើយនឹងធ្វើខាងវេចខ្ចប់ទាំងអស់នេះគឺសុទ្ធតែប្រភពចំណូលនៃអ្វីដែលប្រជាពលរដ្ឋយើងរកបាននៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ »។

ជុំវិញរឿងនេះ អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោក គី សេរីវឌ្ឍន៍ យល់ឃើញថាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេសកម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៣ កើនឡើងក្នុងរង្វង់ ៥ភាគរយជាង ហើយការកើនឡើងនេះមានការប្រែប្រួលខុសគ្នាទៅតាមបណ្តាខេត្តនានា។ចំណែកសេដ្ឋកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុគឺមានការកើនឡើង ដោយសារតែមានកត្តាជំរុញធំៗចំនួនពីរ គឺឧស្សាហកម្មនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងវិស័យសេវាកម្ម។

លោកបន្តថា៖ «ខេត្តព្រះសីហនុ មានឧស្សាហកម្មធំពីរសំខាន់ៗ ឧស្សាហកម្មទីមួយ គឺឧស្សាហកម្មនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសម្រាប់ផលិតនាំចេញ ឧស្សាហកម្មហ្នឹងធំណាស់មានជាង ១០០រោងចក្រ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ទីពីរ យើងឃើញមានវិស័យមួយទៀតគេហៅថាវិស័យសេវាកម្មទេ សេវាកម្មក្នុងការដឹកជញ្ជូនកំពង់ផែ កំពង់ផែស្វយ័តព្រះសីហនុនេះឆ្នាំ២០២៣ គឺការដឹកជញ្ជូនរបស់គាត់មានការកើនឡើងក្នុងរង្វង់ ៦,៥ ភាគរយ អ៊ីចឹងការកើនឡើង ៦,៥ ភាគរយ មកពីឧស្សាហកម្មនៅក្នុងស្រុកហ្នឹង មានផលិតនាំចេញវាបានកើនផង ហើយវាមានការនាំចូលផងចឹង វាចំណូលពីកំពង់ផែក៏មានកំណើន ហើយចំណូលពីឧស្សាហកម្មនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចមានកំណើន »។

បើតាមអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះ ចំណូលជាមធ្យមក្នុងខេត្តព្រះសីហនុសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ចំនួន ៤ ៦០២ដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំគឺជាទិន្នន័យត្រឹមត្រូវដោយហេតុថាខេត្តព្រះសីហនុការចំណាយក្នុងការរស់នៅខ្ពស់ជាងបើធៀបនឹងបណ្តាខេត្តផ្សេងទៀត។

លោកបន្តថា៖ «ក្រសួងផែនការក៏លោកបានធ្វើការវាយតម្លៃអំពី GDP គេហៅថាចំណូល GDP Capital តាមខេត្តនីមួយៗដែលឃើញថាខេត្ត ព្រះសីហនុ មានតម្លៃខ្ពស់ ទីមួយគឺដោយសារថ្លៃអចលនទ្រព្យមានថ្លៃខ្ពស់ ទីពីរការចំណាយផ្សេងៗក៏មានថ្លៃខ្ពស់ដែរដែលធ្វើឱ្យ ចំណូលហ្នឹងខ្ពស់ »។

លោកបន្តថា៖ «ចំណែកកម្មកររោងចក្រវិញ គឺជាកម្លាំងពលកម្មដែលអត់ជំនាញក៏គាត់បានប្រាក់ខែចន្លោះពី ៣២០ ទៅ ៣៥០ដុល្លារ ក្នុងខណៈដែលគាត់ថែមម៉ោងអ៊ីចឹងចំណូលនេះយើងយកមកគុណទៅចែករកមធ្យមភាគទៅវាក្នុងរង្វង់ ៤ ០០០ ដុល្លារជាង ជិត ៥ ០០០ដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ នេះគឹជា average ចំណូលក្នុងខេត្តព្រះសីហនុយើងគ្រាន់តែគុណចំណូលកម្មកររោងចក្រទេនៅមានចំណូលអ្នកធ្វើជំនួញ ចំណូលអ្វីផ្សេងៗជាច្រើនទៀត »។

ស្របពេលដែលរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ចេញរបាយការណ៍ពីការធ្លាក់ចុះនៃភាពក្រីក្រ ហើយរុញឱ្យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងខេត្តភាគនិរតីមួយនេះ ងើបឡើង ពលរដ្ឋមួយចំនួនដែលទទួលបានផលពីការវិនិយោគ នៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ គាំទ្រការរកឃើញពីភាពធ្លាក់ចុះ នៃភាពក្រីក្រីនេះដែរ។

កញ្ញា ចាន់ នី ជានិយោជិកក្នុងរោងចក្រមួយកន្លែងនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ទទួលស្គាល់ថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិតជាបានរួមចំណែកកាត់បន្ថយភាពក្រីក្ររបស់ប្រជាជននៅក្នុងខេត្តនេះ បានច្រើនដូចអ្វីដែលរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ចេញរបាយការណ៍ពិតមែន។ប្រភពបន្តថា ជាក់ស្តែងរូបគេអាចរកចំណូលបានពីវិស័យរោងចក្រកាត់ដេរ ប្រហែលជិតមួយពាន់ដុល្លារដែរ ក្នុងមួយខែៗ។

កញ្ញាបន្តថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំវាអត់មានផលលំបាកអីទេដោយសារតែខ្ញុំមានការងារផ្ទាល់ខ្លួន អ៊ីចឹងវាអត់ជាបញ្ហាពិបាកអីខ្លាំងទេ[…] ពួកខ្ញុំជាកម្មករនិយោជិក អ៊ីចឹងពួកខ្ញុំធ្វើការប្រាក់ខែក៏វាមានឡើងតាមឆ្នាំ តាមអ៊ីចឹងដែរហើយណាមួយពួកខ្ញុំក៏មានលុយអត្ថប្រយោជន៍អីផ្សេងៗទៀតដែរអ៊ីចឹងពាក់ព័ន្ធហ្នឹងប្រាក់ចំណូលដែលខ្ញុំទទួលបានហើយហ្នឹងការចំណាយរបស់ខ្ញុំវាសមាមាត្រគ្នា ក្នុងមួយខែខ្ញុំរកចំណូលបានជាង ៦០០ ទៅ ៧០០ (ដុល្លារ) »។

ដូចគ្នានេះដែរ លោក កែវ រតនា ជាបុគ្គលិកកំពុងបម្រើការនៅក្នុងភោជនីដ្ឋានមួយ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ បានប្រាប់គេហទំព័រ Newsroom Cambodia ថាដោយសារតែកំណើននៃភ្ញៀវទេសចរកើនឡើង ធ្វើឱ្យលោករកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនជាងមុនបើធៀបនឹងសម័យកូវីត ហើយអាចទ្រទ្រង់ជីវភាពបានគ្រប់គ្រាន់។

លោកបន្តថា៖«ប្រចាំខែយើង(ខ្ញុំ)អាចរកបានពី ចាប់ពី ៣០០ ទៅ ៤០០ ដុល្លារ តែពេលខ្លះយើង(ខ្ញុំ)អាចឈានទៅលើសនឹងទៀត »។

យ៉ាងនេះក្តី អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី ទទួលស្គាល់ថាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានការលូតលាស់ពិតមែន។បើទោះជាបែបណា សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍន៍រូបនេះ នៅតែយល់ឃើញថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចនេះ មិនបានជួយឱ្យគម្លាតរវាងអ្នកមានជីវភាពក្រោមមធ្យម អាចទទួលបានផលចំណេញ ពីកំណើននៃសេដ្ឋកិច្ចនេះបានទេ។ផ្ទុយទៅវិញ និន្នាការនេះបានរុញឱ្យមានគម្លាតកាន់តែឆ្ងាយជាងមុនបន្ថែមទៀត។មិនតែប៉ុណ្ណោះ តាមរយៈសន្ទស្សន៍នៃការរកឃើញពីការធ្លាក់ចុះ នៃភាពក្រីក្រនេះ ក៏មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពពិតជាក់ស្តែង នៃសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសាររបស់ពលរដ្ឋម្នាក់ៗ ដែលស្ថិតក្រោមមធ្យមនៅឡើយដែរទេ។

លោកបន្តថា «ពេលដែល ជីឌីភី (GDP) យើងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់គម្លាតរវាងអ្នកមានអ្នកក្រនៅក្នុងស្រុកយើងហ្នឹងគឺវាកាន់តែឆ្ងាយគ្នាដែរ។អ៊ីចឹងសម្រាប់ការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលហើយអាជ្ញាធរក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ បើប្រៀបធៀបហ្នឹងអ្វីដែលជាទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែងដែលយើងឮពីកសិករ ឮពីអាជីវករអីនោះក៏វាមិនខុសគ្នាពីជំនោរជាទូទៅដែលឃើញថាការលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ចនៅស្រុកយើងថ្នាក់ជាតិឡើង […] បានន័យថាអ្នកក្រមិនអាចតោងយកបាននូវភាពមានបានដោយសារតែការលូតលាស់សេដ្ឋកិច្ច ៕

និស្សិតប្លាស្ទិកប្តេជ្ញាបន្តសម្អាតទីក្រុងក្រោយធ្វើសកម្មភាពអស់២ឆ្នាំ និងស្របពេលបញ្ហាសំរាមនៅមិនទាន់ដោះស្រាយបានពេញលេញ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Wed, 19 Jun 2024 06:42:32 +0000

ក្រុមនិស្សិតវ័យក្មេងដែលមានឆន្ទៈក្នុងការថែរក្សាបរិស្ថាន និងបានសម្អាតសំរាមក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ អស់រយៈពេល២ឆ្នាំមកហើយនោះ ប្តេជ្ញាបន្តបេសសកម្មរបស់ខ្លួន ខណៈពួកគេមើលឃើញថា បញ្ហាសំរាមរាយប៉ាយនៅប្រជុំជន នៅតែបញ្ហាប្រឈមដែលត្រូវរួមគ្នាបន្តដោះស្រាយ។

ស្ថាបនិកក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក លោក ហែម សុភេម បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក បានបង្កើតឡើងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយផ្តើមចេញពីការដើរប្រមូលសំរាមដោយរូបលោកម្នាក់ឯងនៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោកបន្តថា ជាបន្តបន្ទាប់ក៏មានការចូលរួមដោយស្ម័គ្រចិត្តពីនិស្សិតផ្សេងៗ រួមទាំងជនបរទេសផងនោះ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ មានប្រមាណជាង១០០នាក់ បានរួមគ្នាបន្តធ្វើសកម្មភាពសំខាន់ៗ ក្នុងនោះមានការប្រមូលសំរាមតាមទីសាធារណៈ និងប្រឡាយនានាក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងចែករំលែកសកម្មភាពទាំងនោះលើបណ្តាញសង្គម។

ក្នុងបេសកកម្មសម្អាតទីក្រុង ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ លោក ហែម សុភេម សង្កេតឃើញមានផលវិជ្ជមានច្រើនជាងមុន ជុំវិញឥរិយាបទរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងចោលសំរាម ដោយប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន មិនបានបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសដូចពីមុន ខណៈអាជ្ញាធរក៏មានការរៀបចំដាក់ធុងសំរាមនៅតាមទីសាធារណៈច្រើនជាងមុនផងដែរ។

លោកថា៖ «[ពលរដ្ឋ]អ្នកខ្លះគាត់ធ្លាប់ចោលពីមុន ធ្លាប់ប្រព្រឹត្តការចោលសំរាម ហើយពេលនេះក៏គាត់ប្តូរ បើសិនជាយើងទៅកន្លែងធំៗ ដូចជា កីឡាដ្ឋានបាល់ទាត់ ពេលទាត់បាល់ម្តងៗពីមុនយើងអាចឃើញហើយថានឹងមានសំរាមច្រើន តែមកដល់ពេលនេះមិនដូចមុនទៀតទេ ប្រសើរជាងមុន»។

តែយ៉ាងណា យុវជនវ័យ២៣ឆ្នាំរូបនេះ បង្ហាញជំហររឹងមាំក្នុងការបន្តធ្វើសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត ដើម្បីបរិស្ថានស្អាតក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងមានគម្រោងសម្អាតសំរាមតាមខេត្តនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាពេលអនាគត ខណៈរូបគាត់នៅសង្កេតឃើញថា បញ្ហាសំរាមរាយប៉ាយនៅក្នុងទីប្រជុំជន និងនៅតាមប្រឡាយ នៅតែជាបញ្ហាប្រឈម ដែលត្រូវបន្តដោះស្រាយ។ លោកបន្តថា ការសម្អាតទីក្រុងនេះ ជារឿងសំខាន់ណាស់ ព្រោះបើកាលណាទីក្រុងមិនមានសណ្តាប់ធ្នាប់ទេ វាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់លើមុខមាត់ប្រទេស។

លោកថ្លែងថា៖ «យើងមិនទាន់បានសម្រេចឱ្យពេញលេញតែម្តងទេនូវអ្វីដែលយើងចង់បាន គឺការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយទៅកាន់អ្នកដែលតែងតែមានទម្លាប់ចោលសំរាម និងការទទួលបានសោភណ្ឌភាព និងទីក្រុងស្អាត[…] បើសិនជាកាលណាទីក្រុងមួយ មិនមានសណ្តាប់ធ្នាប់ មិនមានអនាម័យ មិនមានបរិស្ថានសោភណ្ឌភាពស្អាតទេ គេអាចវាយតម្លៃបានថាប្រជាពលរដ្ឋ អត្តចរិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងក្រុងនោះ គឺមិនល្អទេ ពួកគាត់តែងតែចោលសំរាម […] ហើយទី២នោះគឺមុខមាត់ប្រទេសជាតិយើង គេនឹងមើលងាយថា សាសន៍នេះសុទ្ធតែសំរាម»។ 

យុវជន ខុម សាក់ អាយុ២១ឆ្នាំ ដែលជាចូលជាសមាជិកក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិកចាប់តាំងពីដើមឆាំ្ន២០២៣មកនោះ បានលើកឡើងថា ក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំដែលលោកបានចូលរួមសកម្មភាពសម្អាតសំរាមតាមទីសាធារណៈ និងប្រឡាយនៅក្នុងទីក្រុងនេះ រូបលោក និងនិសិ្សតផ្សេងទៀត ក៏ជួបនូវផលលំបាកមួយចំនួនដែរ ដូចជា ផលប៉ះពាល់ទៅលើផ្លូវដង្ហើម ដោយសារតែក្លិននិងមេរោគក្នុងសំរាម ខណៈសំរាមមួយចំនួនអាចមានគ្រោះថ្នាក់ និងពេលខ្លះជួបប្រទះសត្វពស់ក្នុងគំនរសំរាមជាដើម។

លោកថា៖ «ជាក់ស្តែងខ្ញុំចូលរួមដំបូងនៅប្រឡាយស្ទឹងមានជ័យហ្នឹងតែម្តង […] កាលហ្នឹងវាធ្វើឱ្យស្បែកខ្ញុំរមាស់ ពេលខ្លះយើងជួបសត្វអសិរពិស មានពស់ថ្លាន់ពស់អី ដូចនៅប្រឡាយទួលសង្កែអីពស់ថ្លាន់ធំៗណាស់»។

តែយ៉ាងណា យុវជន ខុម សាក់ បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការបន្តបេសកកម្មសម្អាតទីក្រុង ជាមួយក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក ដើម្បីបរិស្ថានស្អាត ក្នុងនោះលោកបានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមសម្អាត និងថែរក្សាបរិស្ថាន ដោយត្រូវរៀបចំទុកដាក់សំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងឈប់ចោលសំរាមនៅតាមទីសាធារណៈ និងទីប្រជុំជននានា។

លោកបន្តថា៖ «ជាពិសេសហ្នឹងគឺរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដែលជាដែនសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងរាជធានីភ្នំពេញ សូមថា បើសិនជាអាច តាមទីសាធារណៈផ្សេងៗ ជាពិសេសក្រសួងបរិស្ថានហ្នឹង គឺបន្ថែមធុងសំរាមថែមទៀត ព្រោះខ្ញុំមើលជាក់ស្តែងគឺតំបន់ កន្លែងដែលមានទីប្រជុំជន និងដាច់ស្រយាលអីមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ គឺមិនមានធុងសំរាមទេ»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បង្ហាញការគាំទ្រចំពោះសកម្មភាពរបស់ក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក ដែលបានចំណាយពេលវេលា និងកម្លាំងកាយកម្លាំងចិត្ត ក្នុងការចូលរួមសម្អាតទីក្រុងនៅតាមមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ហើយសង្ឃឹមថាពួកគេនឹងបន្តសកម្មភាពនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីកម្ពុជាស្អាត។

លោកថា៖ «[យើងគាំទ្រចំពោះ]សកម្មភាពរបស់ក្រុមយុវជន ដើម្បីជំរុញការអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយ ពីបញ្ហាបរិស្ថានឱ្យបានច្រើនឡើងថែមទៀត ជាពិសេសយុទ្ធនាការ កុំឱ្យមានការបោះសំរាមផ្តេសផ្តាស ជាពិសេសរួមចំណែកលុបបំបាត់សំណល់ប្លាស្ទិកនៅតាមសហគមន៍ ផ្ទះសម្បែង សាលារៀន និងវត្តអារាម ជាដើម»។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បន្តថា នាពេលថ្មីៗនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន ក៏បានដាក់ចេញយុទ្ធនាការមួយចំនួនផងដែរ ក្នុងនោះមានយុទ្ធនាការ «កម្ពុជាស្អាត ខ្មែរធ្វើបាន» និង «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនប្រើថង់ប្លាស្ទិកទេ» ដែលកំពុងតែជំរុញឱ្យមានការគាំទ្រពីសិស្សានុសិស្ស និស្សិត គ្រូបង្រៀន ព្រះសង្ឃ និងប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំស្នើសុំឱ្យសាធារណជន មេត្តាអនុវត្តន៍ការងារ ស្របតាមយុទ្ធសាស្រ្តចក្រា វិស័យបរិស្ថានឆ្នាំ២០២៣-២០២៨ ដែលផ្តោតលើមុំយុទ្ធសាស្រ្ត៣ គឺស្អាត បៃតង និងចីរភាព ដើម្បីឈានឆ្ពោះទៅសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០ បង្កើនគម្របព្រៃឈើ ៦០% នៅទូទាំងប្រទេស និងជាប្រទេសអាព្យាក្រឹតកាបូន»។

លោក ហេង គឹមហុង នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា យល់ថា ការចូលរួមរបស់យុវជន និងប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការសម្អាតបរិស្ថាន គឺជារឿងល្អ ដែលជួយឱ្យសង្គមមានបរិស្ថានស្អាត ហើយក៏គួរតែត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រដោយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ។ 

លោកថា៖ «ការចូលរួមរបស់យុវជន ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋស្ម័គ្រចិត្តនៅក្នុងការសម្អាតបរិស្ថាន សម្អាតសំរាម គឺជារឿងល្អ បង្ហាញពីឆន្ទៈ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនឯងក្នុងការចូលរួម […] អាជ្ញាធរក្រសួងបរិស្ថាន សាធារណជនគាំទ្រគាត់ទៅមិនខុសទេ ជារឿងប្រសើរដែលគ្រប់គ្នាត្រូវតែចូលរួម»។ 

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងបរិស្ថានចុះផ្សាយក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ឱ្យដឹងថា ការកើនឡើងសំណល់ប្លាស្ទិកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបណ្តាលមកពីកំណើនប្រជាពលរដ្ឋ កំណើនជីវភាពនិងសេដ្ឋកិច្ច ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបទក្នុងការប្រើប្រាស់ និងការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកសម្រាប់វេចខ្ចប់ម្ហូបអាហារ ឬសម្ភារៈផ្សេងៗ និងកង្វះខាតនូវចំណេះដឹងក្នុងការញែកសំរាម។ 

របាយការណ៍ដដែល បន្តថា ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាប្លាស្ទិក ក្រសួងបានណែនាំឱ្យអនុវត្តនូវវិធីសាស្ត្រចំនួន៤ ក្នុងនោះមានដូចជា ការបដិសេដមិនប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក កាត់បន្ថយការប្រើប្លាស្ទិក ប្រើប្រាស់ឡើងវិញនូវប្លាស្ទិកចាស់ៗ និងកែច្នៃប្លាស្ទិកចាស់ឱ្យទៅជារបស់ថ្មីដែលអាចប្រើបាន។ លើសពីនេះក្រសួង បានជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក តាមរយៈការយកដបទឹកដែលអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញតាមខ្លួនជានិច្ច  ប្រើប្រាស់បំពង់បឺត ឬកំបិត ស្លាបព្រា សម ធ្វើពីសារធាតុដែលអាចរលាយក្នុងបរិស្ថាន ចៀសវាងទិញអាហារ ឬម្ហូបដែលវេចខ្ចប់ថង់ប្លាស្ទិកច្រើន និងបំពេញម្សៅសាប៊ូឡើងវិញដោយមិនបាច់ទិញដបសាប៊ូថ្មីជាដើម។ 

ចំណែក របាយការណ៍របស់អង្គការសត្វព្រៃ និងរុក្ខជាតិអន្តរជាតិ (Fauna & Flora International) ឆ្នាំ ២០១៩ បង្ហាញថា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ថង់ប្លាស្ទិកប្រមាណ ១០លានថង់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខណៈប្រជាជនពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ៗដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងនានា ប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកជាង ២ ០០០ ថង់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ តែយ៉ាងណា បើតាមរបាយការណ៍របស់នាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសំណល់រឹង នៃអគ្គនាយកដ្ឋានគាំពារបរិស្ថាន នៃក្រសួងបរិស្ថាន បង្ហាញថា ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤នេះ ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកបានថយចុះដល់ទៅ៧៥% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន ពោលគឺនៅឆ្នាំនេះ ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកសម្រាប់សង្វាក់ផលិតកម្ម មានបរិមាណសរុបត្រឹម ៩ ១៥២,៤៤គីឡូក្រាម ខណៈកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងត្រីមាសទី១ដូចគ្នា ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកមានបរិមាណដល់ទៅ ៣៥ ៥៨០,០៩គីឡូក្រាម។ ប្រភពដដែលបន្តថា ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកសម្រាប់បម្រើក្នុងសង្វាក់ផលិតកម្មថយចុះ ដោយសារតម្រូវការធ្លាក់ចុះ និងបន្ទាប់ពីមានការរឹតបន្តឹងរបស់ក្រសួង ដែលបានផ្តល់ការអនុញ្ញាតទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនតែ២ប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិក៕

តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនអ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ដាក់ពន្ធនាគារបណ្តោះអាសន្នពាក់ព័ន្ធនឹង៣បទល្មើស

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 14 Jun 2024 15:02:00 +0000

ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប បានសម្រេចឃុំខ្លួនអ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ២នាក់ទៀត នៅពន្ធនាគារជាបណ្តោះអាសន្ន ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស ចេញមូលប្បទានប័ត្រគ្មានសាច់ប្រាក់ និងសម្អាតប្រាក់។

អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ២នាក់ទៀត ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចខេត្តសៀមរាប ចាប់ខ្លួនកាលពីរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅខេត្តសៀមរាប ទៅតាមដីកាបញ្ជាឱ្យចូលខ្លួនរបស់តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្ត ដោយផ្អែកតាមបណ្តឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីបានសួរចម្លើយជនត្រូវចោទ ពិនិត្យភស្តុតាងក្នុងសំណុំរឿង ព្រមទាំងការពិចារណាលើអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់រួចមក ចៅក្រមស៊ើបសួរបានសម្រេចឃុំខ្លួនជនត្រូវចោទទាំង៣រូប ដាក់ពន្ធនាគារខេត្តសៀមរាបជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីបន្តការស៊ើបសួរតាមនីតិវិធីច្បាប់។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្តថា៖ «សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប នឹងបន្តចាត់ការសំណុំរឿងនេះ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីច្បាប់ជាធរមាន»។

ជនត្រូវចោទទាំង៣នោះ រួមមាន អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា អាយុ ៣៦ឆ្នាំ មានងារជាឧកញ៉ា និងជាអគ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍ ឯ.ក, លោក ចាន់ ឃីន អាយុ ៣០ឆ្នាំ និងលោក ផិន សាមាន អាយុ ៣១ឆ្នាំ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទ «ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស (ជាក្រុមមានការចាត់តាំង)» តាមមាត្រា ៣៧៧ និង៣៨០ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ, បទ «សម្អាតប្រាក់» តាមមាត្រា ៣៨នៃច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម និងបទ «មិនបំពេញកាតព្វកិច្ចចំពោះឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន» តាមមាត្រា ២៣១ នៃច្បាប់ស្តីពីឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន និងប្រតិបត្តិការទូទាត់សងប្រាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សាលាដំបូងខេត្ត។

នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤នេះដែរ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី លោកសាយ ឈុំ ក៏បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យបញ្ចប់គោរមងារឧកញ៉ា ពីឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា នេះផងដែរ។

លោក នួន នឿត អះអាងថាជាជនរងគ្រោះពីការឆបោករបស់ក្រុមអ្នកស្រីឡេង ចាន់ណា បានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះចំណាត់ការរបស់តុលាការទៅលើជនត្រូវចោទទាំង៣រូប។ ប៉ុន្តែលោកថា អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច គួរតែមានចំណាត់ការច្បាប់ទៅលើបក្ខពួកឆបោកទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមរបស់ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ។

លោកថា៖ «បើយើងឃាត់ខ្លួនចឹងក៏ល្អដែរ ព្រោះត្រូវឃាត់ខ្លួនទាំង ២៥នាក់ទៀត[សមាជិកឆបោក]នោះដែរ ព្រោះអា ២៥នាក់នោះ ក៏ទាក់ទងនឹងរឿងហ្នឹងដែរ»។

បើតាម លោក នួន នឿត គឺរូបលោកបានដាក់ប្រាក់វិនិយោគជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍តាំងពីឆ្នាំ២០២២ ហើយការដាក់វិនិយោគនេះធ្វើឡើង៣ដំណាក់កាល ដោយលោកបានខាតបង់ទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ៥ ៥០០០ដុល្លារ។

លោកបានសំណូមពរដល់តុលាការ និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា មកដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋទាំងអស់ដែលរងគ្រោះពីការឆបោកនេះ ទោះជាមិនបានប្រាក់ការដែលក្រុមឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ធានាផ្តល់ជូនក៏ដោយ តែលោកចង់បាននូវសំណងប្រាក់ដើមរបស់លោកមកវិញ។

លោកបន្ថែមថា៖ «អចលនទ្រព្យដែលគាត់ [ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា] ទិញគាត់ធ្វើអីៗទាំងអស់ប៉ុន្មានហ្នឹង តើមានប៉ុន្មាននៅក្នុងខ្លួនគាត់ ដែលលុយកាក់គាត់អីនៅកន្លែងណាខ្លះហ្នឹង ឃាត់ខ្លួនគាត់ដើម្បីចង់ឱ្យគាត់ហ្នឹងរកដំណោះស្រាយឱ្យយើងហ្នឹងឯង។ តើមានអ្វីខ្លះដែលត្រូវដោះស្រាយជូនប្រជាជនដែលគ្នាកំពុងរង់ចាំយូរហើយ ទាំងគេទាំងខ្ញុំ»។

ចំណែក ជនរងគ្រោះពីការឆបោកម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី លន់ ស៊ីថា មានប្រសាសន៍ស្រដៀងគ្នានេះដែរថា ក្រៅពីការចាប់ខ្លួនឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួកហើយ អ្នកស្រីចង់ឱ្យមានការបើកបង្ហាញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ជាសាធារណៈ និងលក់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនោះ ដើម្បីជាសំណងជូនពលរដ្ឋរងគ្រោះវិញ។

អ្នកស្រីថា៖ «ដំណោះស្រាយជូនពួកខ្ញុំ ក្រោយពីការឃាត់ខ្លួនហើយគឺបើកបង្ហាញពីទ្រព្យសម្បត្តិដែលយកលុយពីពួកយើងទៅទិញទាំងប៉ុន្មានដាក់លើតុ ហើយលក់ទៅ ឡៃឡុងទៅ បានប៉ុន្មានយកមកចែកពួកយើងខ្លះៗមក កុំឱ្យអត់ឈឹងចឹង […] ខ្ញុំចង់បានលុយខ្លះៗយកមកដោះស្រាយជីវភាព ព្រោះយើងជំពាក់លុយធនាគារ ខ្ញុំប្រហែល ២៨០០(ដុល្លារ) បង់ធនាគារ ចឹងបើឱ្យគ្រាន់តែគាត់ជាប់ទោសជាប់ទណ្ឌទៅ ពួកយើងអត់មានបានលុយសោះ ពួកខ្ញុំអត់ចង់បានចឹងទេ ចង់បានដំណោះស្រាយឱ្យបានលុយខ្លះមកវិញ»។

នាយកចាត់ការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ថា ដំណើរការបន្ទាប់ពីការចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្នទៅលើឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួកហើយ តុលាការ និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច គួរតែមានការប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ជនត្រូវចោទ សងត្រឡប់ទៅប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះវិញ។

លោកថា៖ «ទាក់ទងនឹងបញ្ហាលុយកាក់ ឬក៏ការឆបោកទាំងអស់ហ្នឹងតុលាការគេអាចពិនិត្រមើលចុងក្រោយទៅលើការលក់ឡៃឡុង ទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ ទៅលើអចលនទ្រព្យ ដើម្បីសងទៅប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែអាហ្នឹងវាទាល់តែមានការស៊ើបអង្កេតប្រមូលភស្តុតាងអំពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា»៕

ពលរដ្ឋស្រុកសណ្តាន់ដាក់ក្តីបារម្ភពីសុវត្តិភាពពេលជិះទូកចម្លងខណៈការលិចទូកកើតឡើងញឹកញាប់

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 14 Jun 2024 14:29:22 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងស្រុកសណ្តាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ដាក់ក្តីបារម្ភចំពោះសុវត្តិភាពពេលជិះទូកចម្លងក្រោយមានឧបទ្ទវហេតុលិចទូកដែលបណ្តាលឱ្យក្មេងស្រីអាយុ ១៣ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ បើទោះបីជាមានការចេញសារាចរណែនាំពីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ចូនឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្មបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នយ៉ាងណាក្តី។

លោក ចៅ ចាន់ណា ជាប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ដែលប្រើប្រាស់ទូកចម្លងធ្វើដំណើរនារដូវវស្សាក្នុងខេត្តកំពង់ធំ យល់ឃើញថាការធ្វេសប្រហែសក្នុងពេលចម្លងទូកនេះបណ្តាលឱ្យមានហេតុការលិចទូកជារៀងរាល់ឆ្នាំតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបន្តថា៖ «មានស្ទើររាល់ឆ្នាំប៉ុន្តែគ្រាន់តែថានៅកន្លែងផ្សេងៗគ្នាចឹងហាស និយាយទៅបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹងវាកើតឡើងជាយថាហេតុចឹងយើងអត់អាចស្មាន ប៉ុន្តែសំខាន់អាហ្នឹងលុះត្រាតែអ្នកចម្លងទូក និងអ្នកដែលត្រូវជិះហ្នឹងមានទំនួលខុសត្រូវរៀងៗខ្លួន»។

មិនខុសពីពលរដ្ឋនៅតំបន់ផ្សេងទៀតឡើយ លោក ចាន់ណា តែងមានការបារម្ភខ្លាចឧបទ្ទវហេតុកើតឡើងពេលឆ្លងទឹក ជាពិសេសសិស្សានុសិស្សដែលត្រូវឆ្លងទៅសាលារៀន និងសំណូមពរឱ្យមានស្ពានឆ្លងកាត់ដើម្បីធានាបាននូវសុវត្តិភាព។

លោកបន្តថា៖«បារម្ភ ទាក់ទងហ្នឹងយើងវាមានកូនក្មួយដែរដែលគាត់ឆ្លងទៅរៀននៅវិទ្យាល័យ សាលាហ្នឹងគឺគាត់ត្រូវការឆ្លងទូកដរដល់រដូវវស្សាហ្នឹងឯង […] ជាការល្អហ្នឹងចង់ស្នើរឱ្យបានស្ពានឆ្លងស្ទឹងហ្នឹងស្រួល នៅតំបន់កន្លែងខ្ញុំហ្នឹងវាផ្លូវត្រូវវាចំទីប្រជុំជនដែរ [..] បើមានស្ពានថ្មមួយកាន់តែល្អ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរផងនិងកូនសិស្សឆ្លងទៅរៀនវិទ្យាល័យផង» ។

កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនបានចេញសេចក្តីណែនាំ ឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម កំពង់ចម្លងទាំងអស់ និងម្ចាស់នាវា-ទូកដឹកជញ្ជូនគ្រប់ប្រភេទ ពង្រឹងវិធានការសុវត្ថិភាព និងការរក្សាសុវត្ថិភាពនាវា-ទូកចម្លងចំនួន ១១ ចំណុចដូចជា ត្រូវមានសម្ភារៈការពារសុវត្តិភាព ដូចជាពោងសុវត្ថិភាព អាវពោង និងភ្លើងបំភ្លឺជាដើម។ជាងនេះទៀតត្រូវផ្អាកការធ្វើដំណើរសិនក្នុងករណី អាកាសធាតុមិនអំណោយផលដូចជា មានភ្លៀងខ្លាំង ឬខ្យល់កន្ត្រាក់ ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់។

លោក សៅ នី រស់នៅក្នុងស្រុកសណ្តាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ហើយតែងធ្វើដំណើរតាមទូកដរជាប្រចាំ បានលើកឡើងថា លោកមានក្តីបារម្ភពីសុវត្តិភាពពេលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកម្តងៗ ដោយពេលខ្លះមិនបានពាក់អាវពោងការពារស្រួលបួល។

លោកបន្តថា៖« ការឆ្លងទូកនេះ យើងមើលទូទៅទៅ យើងការពារតែពេលមានបញ្ហាទេ ក្រោយបញ្ហាយើងការពារ ក្រោយពីស្ងប់ស្ងាត់ទៅក៏ [ឈប់ការពារ ព្រោះគិតថាមិនអី] »។

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោក ផន រឹម អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បដិសេធក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានល្អិត ដោយលោកអះអាងថា មិនមានអ្វីបន្ថែមលើសពីសារាចរណែនាំដែលក្រសួងបានប្រកាសនោះទេ។

លោកបន្តថា៖« ប្អូនអាចផ្សាយតាមនឹង យើងមិនមានអ្វីអត្ថាធិប្បាយលើសនឹងទេ»។

ដោយឡែក លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកចាត់ការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ យល់ឃើញថាការចេញសារាចរណែនាំរបស់ក្រសួងមិនមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការរក្សាសុវត្តិភាពទេ ប្រសិនបើអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមិនយកចិត្តទុកដាក់ ឬនៅបន្តបណ្តែតបណ្តោយដូចរាល់ថ្ងៃនេះ។ម្យ៉ាងវិញទៀត អាជ្ញាធរត្រូវតាមដានការធ្វើអាជីវកម្មទូកចម្លង បើម្ចាស់អាជីវកម្មណាមិនព្រមអនុវត្តតាមការណែនាំ អាជ្ញាធរត្រូវចាត់វិធានការច្បាប់។

លោកបន្តថា៖ « ការចេញ [សារាចរ] ហ្នឹងវាអត់មានអីមានប្រសិទ្ធិភាពអីទេបើសិនជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមិនព្រមអនុវត្ត បានន័យថាត្រូវត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ។សាលាផ្សេងៗនៅពេលដែលចេញពីសាលាត្រូវមានអាជ្ញាធរចាំធ្វើចរាចរតាមផ្លូវដើម្បីជៀសគ្រោះថ្នាក់ចរាចរ [ដូច្នេះ] នៅពេលដែលសិស្សឆ្លងទូកដរអីយើងគួរតែមានអាជ្ញាធរពិនិត្យមើលនៅម៉ោងដែលសិស្សត្រូវឆ្លងទូកដរដើម្បីកុំឱ្យរឿងហ្នឹងកើតឡើងទៀត»។

កាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ មានហេតុការណ៍លិចទូកចម្លងនៅស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ បណ្តាលឱ្យក្មេងស្រីអាយុ ១៣ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់។ បើតាមអាជ្ញាធរទូកចម្លងឆ្លងស្ទឹងនោះ មានសិស្សប្រុសស្រីចំនួន ១៥នាក់ បានជិះនៅលើទូកនោះ ខណៈពេលដែលពួកគេត្រឡប់ពីសាលារៀនទៅផ្ទះវិញ។

ឧប្បទ្ទវហេតុនេះមិនមែនជាករណីដំបូងទេដោយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ក៏ធ្លាប់មានសោកនាដកម្មលិចទូកនៅភូមិកោះចំរើន ឃុំកំពង់ភ្នំ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល នៅក្នុងឧប្បត្តិហេតុលិចទូកនោះ បានធ្វើឱ្យកុមារជាសិស្សចំនួន ១១នាក់ ក្នុងចំណោម១៥នាក់ បាត់បង់ជីវិត ខណៈពេលដែលពួកគេជិះទូកត្រឡប់ពីសាលារៀនមកផ្ទះគេវិញ៕

គ្រួសារជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបងទាមទាររកដំណោះស្រាយ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Thu, 09 May 2024 16:01:25 +0000

កូនស្រីរបស់ស្រ្តីដែលស្លាប់ក្រោយទទួលបានការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង បានចោទប្រកាន់ថា ដោយសារការធ្វេសប្រហែសរបស់បុគ្គលិកពេទ្យ បណ្តាលឱ្យម្តាយរបស់ខ្លួនត្រូវស្លាប់ ប៉ុន្តែទោះជាបែបណាក្រុមគ្រួសារសពនឹងបន្តទាមទារស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌សម្រាប់ជនរងគ្រោះដែលបាត់បង់ជីវិត។

ស្រ្តីឈ្មោះ ថុង គីមហេង ជាកូនស្រី៣ របស់ជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់ បានអះអាងថាម្តាយរបស់ខ្លួនបានស្លាប់ ដោយសារការខ្ជីខ្ជារបស់បុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបងដែលហៅថាពេទ្យធំ ស្របពេលដែលជនរងគ្រោះមានជំងឺប្រចាំកាយ និងមិនទាន់ទទួលបានការវិនិច្ឆ័យជំងឺច្បាស់លាស់នៅឡើយ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ កំឡុងពេលសម្រាកព្យាបាល បុគ្គលិកពេទ្យមិនយកចិត្តទុកដាក់នឹងម្តាយរបស់ខ្លួនទេ ហើយបានចេញថ្នាំឱ្យជនរងគ្រោះលេបទាំងដែលមិនដឹងថាអ្នកជំងឺកំពុងឈឺពោះរកសម្រាលកូនទៀតផង។

ប្រភពបន្តថា៖ «នៅម៉ោង១១ថ្ងៃត្រង់ខ្ញុំបានទៅប្រាប់ពេទ្យថាលោកគ្រូអ្នកជំងឺបន្ទប់ VIP C4គាត់ឈឺពោះតិចៗគាត់ចេញចូលបន្ទប់ទឹកញាប់ពេទ្យក៍បានអោយថ្នាំមូលៗពណ៌ផ្កាឈូកប៉ុនមេដៃមកខ្ញុំ2គ្រាប់ដល់ម៉ោង12កន្លះខ្ញុំបានដើររទៅប្រាប់ពេទ្យម្តងទៀតថាលោកគ្រូម៉ាក់ខ្ញុំឈឺពោះអត់បាត់ទេគេក៏ស្រែកស្តីឱ្យខ្ញុំ[…] បានប្រហែលតែ5នាទីទេខ្ញុំក៍រត់ទៅប្រាប់គេម្តងទៀតថា លោកគ្រូម៉ាក់ខ្ញុំឈឺពោះកូនគាត់សម្រុកចុះក្រោម ស្រាប់តែលោកគ្រូពេទ្យគាត់ភ្ញាក់ថា ហា៎កអ្នកជំងឺទំងន់ បន្ទប់ណាមិញយកឯងសារមក[…] អ្វីដែលខ្ញុំឆ្ងល់ ហេតុអីអោយថ្នាំអ្នកជំងឺលេបមិនបើកឯកសារពិនិត្យ ពេលអ្នកជំងឺប្រាប់ពីអការៈហេតុអីមិនយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ »។

អ្នកស្រី ចាន់ ស្រីណុច ដែលមានអាយុ ៤៤ឆ្នាំ បានចូលទៅសម្រាកព្យាបាល នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបងកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ដោយមានអាការៈឈឺពោះសម្រាលកូនមុនកំណត់ ដែលមានកូនក្នុងផ្ទៃ៨ខែ។តាមរយៈសំណេររបស់ស្រ្តីឈ្មោះ ថុង គីមហេង ដែលបានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី៨ ឧសភា ចោទប្រកាន់ថា ដោយសារការធ្វេសប្រហែសរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យ នៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្ត បានបណ្តាលឱ្យម្តាយរបស់ខ្លួនស្លាប់ភ្លាមៗ នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ កាលពីថ្ងៃទី៣០ មេសា ឆ្នាំ២០២៤។

ឆ្លើយតបរឿងនេះ លោក កាក់ សីហា ប្រធានមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តបាត់ដំបង ទទួលស្គាល់ថា បញ្ហានេះពិតបានកើតឡើងពិតមែន នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋមួយនេះ។ប៉ុន្តែលោកបដិសេធថាករណីបែបនេះកម្រនឹងកើតឡើងណាស់។ជាងនេះទៀត បញ្ហាដូចនេះក៏ធ្លាប់មានករណីរិះគន់ពីប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការបំពេញការងាររបស់មន្ទីរពេទ្យដែរ តែមិនជាញឹកញាប់ពេកទេ។

លោកបន្តថា៖ «អត់ជាញឹកញាប់ទេ(ការរិះគន់)មួយឆ្នាំអីមានម្តង និយាយទៅ សរុបទៅដប់ឆ្នាំអីដូចជាមានករណីធំៗ ហ្នឹងហាស មានតែពីរដងទេ ដែលមានបញ្ហាធំដូចគេផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអីចឹងហាស តូចតាចអីយើងនិយាយគ្នាយល់ពីការទទួលខុសត្រូវអ្នកផ្តល់សេវា ដូចថាការខ្វះខាតការយកចិត្តទុកដាក់ យឺតយ៉ាវក្នុងការទទួលផ្តល់អីចឹងអាហ្នឹងយើងមាន ប៉ុន្តែយើងមានប្រអប់សំបុត្ររិះគន់មានអីចឹងទៅ »។

បន្ថែមពីលើនេះទៀត ប្រធានមន្ទីរពេទ្យរូបនេះ អះអាងថាលោកបានទៅសួរសុខទុក្ខគ្រួសាររងគ្រោះ និងបានទទួលស្គាល់នូវកំហុសដែរ ជាពិសេសខាងមន្ទីរពេទ្យកំពុងស្វែងរងមូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានករណីនេះកើតឡើង។

លោកបន្តថា៖ «យើងបានទៅជួបគាត់ ហើយយើងក៏បាននិយាយលេងអំពីការទទួលស្គាល់ខ្លះៗនូវកំហុសឆ្គង បើវាមិនមានកំហុសឆ្គងការខ្វះខាតទេក៏វាមិនអាចប្រឈមអីទៅដល់ហ្នឹងដែរ[…] យើងតែងតែស្វែងរកចំណុចឬសគល់នៃបញ្ហាតើវាកើតមកពីអីចឹងទៅ បើការខុសឆ្គងកើតពីការធ្វេសប្រហែសយើងធ្វើការណែនាំគាត់ »។

បើទោះបែបណា កូនស្រីរបស់សពឈ្មោះ ថុង គីមហេង ឱ្យដឹងថានៅចំពោះមុខនេះ ភាគីខាងមន្ទីរពេទ្យបានទៅសួរសុខទុក្ខក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះដែរហើយបានស្នើសុំឱ្យក្រុមគ្រួសារសពលុបសារដែលបានបង្ហោះនៅលើហ្វេសប៊ុកដើម្បីទុកពេលឱ្យខាងមន្ទីរពេទ្យផ្តល់ដំណោះស្រាយ។
ប្រភពបន្តថា៖«ខាងមន្ទីរពេទ្យបានចុះមករកដំណោះស្រាយឱ្យខ្ញុំ ហើយមានជាការសំណូមពរគ្នាទៅវិញទៅមក មានជាការសំណូមពរឱ្យខាងប្អូនលុបផុសហ្នឹងសិនហើយក៏ស្វែងរកដំណោះស្រាយឱ្យខ្ញុំ ខ្ញុំក៏សំណូមពរទៅគាត់ឱ្យគាត់សុំទោសជាសាធារណៈទទួលស្គាល់កំហុសមន្ទីរពេទ្យបង្កឡើង»។

ដោយឡែក លោក កុយ វ៉ាន់នី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល បញ្ជាក់ជំហរថាចំពោះករណីនេះលោកមិនអាចអារកាត់បានទេថាគេមានវិធានការបែបណាទៅលើរឿងនេះដោយសារតែករណីនេះខាងខេត្តជាអ្នកដោះស្រាយ និងកំពុងដំណើរការរកដំណោះស្រាយ ហើយលោកក៏កំពុងរង់ចាំលទ្ធផលនៃការដោះស្រាយនេះដែរ។

លោកបន្តថា ៖«អារឿងជំងឺដែលធ្ងន់ហើយដែលគាត់គ្រោះថ្នាក់ហើយស្លាប់មានច្រើនតើប្អូន[…] តែគ្រាន់តែថាការលើកឡើង ការលើសខ្វះអី អ្នកណាអីអ្នកណា អានេះខ្វះអានេះ អីខ្វះនោះ ក្នុងការចាត់ចែងរបស់បុគ្គលរឺក៏ក្រុមការងារនោះអាហ្នឹងជារឿងកត្តាជាក់ស្តែងមួយចំនួន ប៉ុន្តែជំងឺធ្ងន់ដែលស្លាប់ហ្នឹងយើងមានច្រើនតា មិនមែនមានតែលើកទីមួយឯណា » ។

យ៉ាងនេះក្តី លោក អ៊ិន គង់ជិត មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អង្គការ ការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ ប្រចាំនៅខេត្តបាត់ដំបង បានលើកឡើងថា ជុំវិញករណីនេះមិនមែនកើតឡើងជាលើកទីមួយទេ ដែលបុគ្គលិកនៅមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ធ្វើការធ្វេសប្រហែសទៅលើអ្នកជំងឺដោយមិនមានទំនួលខុសត្រូវបែបនេះដែលបណ្តាលឲ្យអ្នកជំងឺបាត់បង់ជីវិត ហើយភាគច្រើននោះជាស្រ្តីភេទដែលត្រូវរងគ្រោះក្នុងករណីដូចនេះជាបន្តបន្ទាប់មកហើយ។

លោកបន្តថា៖«មន្ត្រីសុខាភិបាលថ្នាក់ជាតិ គួរបើកការស៊ើបអង្កេត ស្រាវជ្រាវទៅលើការបំពេញវិជ្ជាជីវៈគ្រូពេទ្យហ្នឹងឲ្យបានទៅដល់រកឲ្យឃើញអំពីមូលហេតុពិតនៃការដែលមានអ្នកជំងឺគាត់ស្លាប់នៅក្នុងមន្ទីពេទ្យ […] ចំពោះសាច់ញាតិអី គាត់តាមដានមើលទៅហាក់ដូចជាមានសង្ឃឹមល្អប្រសើរឡើងវិញ ស្រាប់តែទីបំផុតវាទៅចឹងវិញដែលធ្វើឲ្យសាច់ញាតិរឺក៏បងប្អូនអ្នកដែលជំងឺ (សាច់ញាតិជនរងគ្រោះ)ហ្នឹងគាត់មានការថ្នាំងថ្នាក់ ហើយនៅតែពុំមានជំនឿទៅលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាលយើង ហើយនឹងធ្វើឲ្យគាត់ងាកទៅរកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនៅក្រៅប្រទេស »។

សម្រាប់ លោក អ៊ិន គង់ជិត សង្កេតឃើញថាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះមន្ទីរពេទ្យបានផ្លាស់ប្តូរច្រើន ដោយមានបំពាក់នូវឧបករណ៍ផ្សេងៗដែលមានលក្ខណៈទំនើបជាងមុន ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់អ្នកដែលទៅពិនិត្យរោគផ្សេងៗដោយទំនុកចិត្ត តែស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ វេជ្ជបណ្ឌិតមួយចំនួនបានបំពេញការងាររបស់ខ្លួនស្របទៅតាមវិជ្ជាជីវៈ និងក្រមសីលធម៌បានល្អ។ផ្ទុយទៅវិញ បាតុភាពចេះតែបន្តកើតមានដែរចំពោះ ក្រុមគ្រូពេទ្យ និងវេជ្ជបណ្ឌិតខ្លះទៀត នៅបន្តខ្ជីខ្ជាការងារ និងខ្វះក្រមលសីលធម៌ជាអ្នកសង្រ្គោះ ជាពិសេសនៅតាមមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ៕

សមត្ថកិច្ចជំនាញបង្ក្រាបករណីបទល្មើសធនធានធម្មជាតិបានជាង ៥០០ករណីក្នុងត្រីមាសទី១ដើមឆ្នាំនេះ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Tue, 07 May 2024 09:32:05 +0000

មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន ឱ្យដឹងថា ក្នុងត្រីមាសទី១ឆ្នាំ២០២៤ មន្ត្រីជំនាញ និងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ បានបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ បានជិត ៦០០ករណី ក្នុងនោះបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅតុលាការជាង ៨០ករណី។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ថា ក្នុងរយៈពេល ៣ខែ ដើមឆ្នាំនេះ បទល្មើសធនធានធម្មជាតិមានចំនួន ២ ៥២៩លើក ក្នុងនោះមន្ត្រីជំនាញ និងសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធ បង្ក្រាបបទល្មើសបានចំនួន ៥៩២ករណី និងបានកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការចំនួន ៨៥ករណី។

តែយ៉ាងណា លោកពុំទាន់អាចបញ្ជាក់លម្អិតបាននៅឡើយទេ ថាតើបទល្មើសទាំងនោះកើតមាននៅតំបន់ការពារ ឬខេត្តណាខ្លះ និងចំនួនដីដែលបានឃ្លុំព័ទ្ធយកមកជាកម្មសិទ្ធិដីរដ្ឋវិញ។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បន្តទៀតថា ដើម្បីធានាដល់ការបន្តកិច្ចការពារ ថែរក្សា និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិទាំងអស់ ដែលមាននៅក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយនិងយុទ្ធសាស្រ្តជារឿងមួយចាំបាច់ ក្រោមក្របខណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧។

លោកថា៖ «ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន បានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្រ្តចក្រាវិស័យបរិស្ថាន ឆ្នាំ២០២៣-២០២៨ ក្នុងគោលបំណងតម្រង់ទិស និងចង្អុលបង្ហាញការងារជាអាទិភាព ក្នុងការធានាឱ្យបាននូវចីរភាពបរិស្ថាន និងសុក្រឹតកម្មបរិស្ថានកិច្ច ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចបៃតង ដោយជំរុញសម្រេចគោលដៅនៃយុទ្ធសាស្រ្តបញ្ចកោណ គឺជាប្រទេសអព្យាក្រឹតកាបូន និងមានគម្របព្រៃឈើ៦០% នៅឆ្នាំ២០៥០»។

ស្របពេលគ្នានេះដែរ រដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ ក៏បានដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួន ដើម្បីបន្តពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពលើការគ្រប់គ្រងដីរដ្ឋ និងធនធានព្រៃឈើនៅតាមតំបន់ធនធានធម្មជាតិ ក្រោយពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន និងមកពីបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ បានចូលទៅកាប់ទន្ទ្រានដីព្រៃដោយខុសច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត ចុះថ្ងៃទី០៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនោះ រដ្ឋបាលខេត្ត បានដាក់ចេញនូវវិធានការមោឃភាពចោលនូវរាល់លិខិតលក់-ទិញឬលិខិតបញ្ជាក់កាន់កាប់ដីព្រៃខុសច្បាប់នៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដកហូតយកមកជាសម្បត្តិរដ្ឋវិញនូវរាល់ដីព្រៃដែលបានកាប់គាស់ រុករាន ទន្ទ្រានដាំដំណាំ និងសង់លំនៅដ្ឋាន ដែលជាសកម្មភាពខុសច្បាប់។ រដ្ឋបាលខេត្តក៏បានណែនាំដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ជួយផ្សព្វផ្សាយ និងចូលរួមបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការចូលកាប់ទន្ទ្រានឈូសឆាយដីព្រៃនៅតំបន់ការពារ ព្រមទាំងត្រូវរុះរើនូវសំណង់ខុសច្បាប់នៅតំបន់ការពារ តាមការប្រើវិធានការរដ្ឋបាល ឬដោយការស្ម័គ្រចិត្ត។

រដ្ឋបាលខេត្តបញ្ជាក់ថា៖ «ក្នុងករណីមិនអនុវត្តតាមខ្លឹមសារសេចក្តីជូនដំណឹងនេះ គណៈបញ្ជាក់ការឯកភាពខេត្តនិងស្រុក ពាក់ព័ន្ធនឹងចាត់វិធាការអនុវត្តតាមនីតិវិធីច្បាប់»។

ចំណែក មន្ទីរបរិស្ថានខេត្តពោធិ៍សាត់ ក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលបាននិងកំពុងសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗនៅក្នុងតំបន់ការពារ ត្រូវសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចជំនាញ ដោយរុះរើរោង ឬសំណង់ផ្សេងៗរបស់ខ្លួន និងចាកចេញពីទីតាំងនោះជាបន្ទាន់ផងដែរ។ នេះបើតាមការលើកឡើងក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់មន្ទីរកាលពីថ្ងៃទី០៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។

ប្រភពដដែល បន្តថា បើតាមច្បាប់ស្តីពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ មាត្រា៤១ ចែងថា «តំបន់ការពារធម្មជាតិនីមួយៗ ត្រូវការពារ និងទប់ស្កាត់នូវរាល់សកម្មភាពដែលធ្វើឱ្យខូចខាត ឬប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមានក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដែលបណ្តាលមកពីការកាប់គាស់ រុករាន ទន្ទ្រានដីដោយរំលោភ ការធ្វើអាជីវកម្ម ការបំពុលមជ្ឈដ្ឋានធនធានធម្មជាតិជីវៈចម្រុះ ភ្លើងឆេះព្រៃ និងការធ្វើកសិកម្មពនេចរជាដើម»។

លោក ហេង គឹមហុង នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា យល់ថា រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គួរបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ និងរឹងបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់បន្ថែមទៀត ព្រមទាំងតាមរកអ្នកនៅពីក្រោយនៃបទល្មើសនោះ ទើបអាចទប់ស្កាត់ការទន្ទ្រានដីរដ្ឋ និងបទល្មើសធនធានធម្មជាតិមានប្រសិទ្ធភាព។

លោកថា៖ «ទាក់ទងជាមួយនឹងការកាប់ទន្រ្ទានដីដោយខុសច្បាប់ ដូចជា ដីរដ្ឋក្តី ដីតំបន់ការពារធម្មជាតិក្តី ឬក៏ដីផ្សេងៗក្តី ខ្ញុំគិតថា ជារឿងមួយដែលគួរតែត្រូវបានគិតគូរឱ្យបានច្បាស់លាស់ ការប្រើប្រាស់វិធានការទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានការបន្តការកាប់បំផ្លាញ ហើយអាជ្ញាធរក៏ត្រូវតែសហការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ បង្កើនវិធានការ យកវិធានការច្បាប់ដែលមានស្រាប់ ទៅបង្ក្រាបស្វែងរកបណ្តាញនៃការជួញដូរអីហ្នឹង ជាជាងការចោទប្រកាន់តែម្ខាងដោយអត់មានការស្វែងរកបណ្តាញនៅពីខាងក្រោយ»។

លោក គឹមហុង បន្តថា សម្រាប់តំបន់ដីដែលចាស់រិចរិល រដ្ឋាភិបាលអាចពិចារណាផ្តល់ជាដីសម្បទានទៅប្រជាជន ប៉ុន្តែសម្រាប់ដីដែលមានគុណភាពសម្រាប់ជីវចម្រុះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែទប់ស្កាត់ជាមុន កុំឱ្យមានការកាប់បំផ្លាញ និងទន្ទ្រានយក ហើយត្រូវរួមគ្នាដាំដើមឈើឡើងវិញក្នុងតំបន់ដែលរងការកាប់បំផ្លាញនោះ។ បើតាមមន្ត្រីអ្នកនាំពាក្យ គឺក្រសួងបរិស្ថានបានដាក់ចេញនូវវិធានការបង្ការចំនួន៤ ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិនិងបរិស្ថាន ក្នុងនោះមាន ការអនុវត្តច្បាប់ ១០០ភាគរយ ដោយមិនលើកលែងចំពោះជនល្មើសដែលបំពានធនធានធម្មជាតិ, ពង្រឹងការការពារធនធានធម្មជាតិជាមួយអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ, សហការជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងកងរាជអាវុធហត្ថដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងជំរុញឱ្យមានការដាំដើមឈើឡើងវិញដើម្បីបង្កើនគម្របព្រៃ៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន អំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវសកម្មភាពបំពានដីព្រៃរបស់រដ្ឋ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Tue, 23 Apr 2024 13:28:55 +0000

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន អំពាវនាវជាថ្មីឱ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ នូវសកម្មភាពកាប់រានទន្រ្ទានដីព្រៃ របស់រដ្ឋដោយខុសច្បាប់ ខណៈរាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងអនុវត្តយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនូវវិធានការច្បាប់។

ការអំពាវនាវនេះ បានធ្វើឡើងក្នុងសិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិ ស្ដីពី ការវិនិយោគលើការបន្ស៊ាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ តាមរយៈការស្ដារតំបន់ទេសភាពកសិអេកូឡូស៊ី នៅថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។

ក្នុងសិក្ខាសាលានោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក អ៊ាង សុផល្លែត បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលក្នុងនីតិកាលទី៧នេះ បានអនុវត្តយ៉ាងតឹងរឹងនូវវិធានការច្បាប់ ប្រកបដោយតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ និងការទន្ទ្រានដីព្រៃរបស់រដ្ឋដោយខុសច្បាប់។ លោកបន្តថា ជាក់ស្តែងនាពេលថ្មីៗនេះ ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងក្រសួង មន្ទីរពាក់ព័ន្ធ អ្នកច្បាប់ សមត្ថកិច្ច កងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស និងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បានបង្ក្រាបជាច្រើនករណី និងបានដកហូតយកដីព្រៃត្រឡប់ជូនរដ្ឋវិញជាច្រើនហិកតា។

លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «សូមបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវសកម្មភាពកាប់រានទន្រ្ទានដីព្រៃរបស់រដ្ឋដោយខុសច្បាប់ ពីព្រោះទង្វើបំពាននេះ មិនអាចលាក់កំបាំងបានទេ។ […] យើងរួមគ្នាឆ្ពោះទៅមុខ ដើម្បីពង្រីកគម្របព្រៃឈើឱ្យបានជាង ៦០% នៅឆ្នាំ២០៥០ ហើយយើងទាំងអស់គ្នាអាចធ្វើបាន»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសានេះថា កាគ្រប់គ្រង ការពារ និងទប់ស្កាត់ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការទន្រ្ទានព្រៃរបស់រដ្ឋនេះ ជា គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបានដាក់ចេញ និងបាននិងកំពុងអនុវត្ត។ លោក បន្តថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវយន្តការចម្បងចំនួន៤ រួមមាន ការអនុវត្តច្បាប់ ១០០ភាគរយដោយមិនលើកលែងចំពោះជនល្មើសដែលបំពានធនធានធម្មជាតិ, ពង្រឹងការការពារធនធានធម្មជាតិជាមួយថ្នាក់ខេត្ត, សហការជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងកងរាជអាវុធហត្ថ ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងជំរុញឱ្យមានការដាំដើមឈើ ដើម្បីបង្កើនគម្របព្រៃឡើងវិញ។

លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «កន្លងមក កម្ពុជារបស់យើង មានការគ្រប់គ្រងបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិនេះ បានល្អប្រសើរ ជាពិសេសយើងបានមើលឃើញការកើនឡើងនៃតំបន់ការពារធម្មជាតិរបស់យើង ដែលនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ មកដល់ឆ្នាំ២០២៣ គឺកើនឡើងពី ២៣កន្លែងទៅ ៧៣កន្លែង ហើយនៅក្នុងនោះផ្ទៃដីរបស់យើងគឺមានទៅដល់ ៧លានហិកតាជាង ស្មើនឹង ៤១% នៃផ្ទៃដីប្រទេស»។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គីមហុង សង្កេតឃើញថា តំបន់ការពារព្រៃធម្មជាតិ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅតែបន្តប្រឈមនឹងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការទន្ទ្រានដីរដ្ឋដោយខុសច្បាប់។

លោកថា៖ «យើងឃើញថា ស្ថានភាពតំបន់អភិរក្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅតែរងការគំរាមកំហែងពីការកាប់បំផ្លាញ ជាពិសេសព្រៃឈើនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ រួមមាន ព្រៃឡង់ ព្រៃព្រះរកា និងព្រៃនៅភាគឥសាននៃប្រទេសកម្ពុជា គឺស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលយើងមានការព្រួយបារម្ភ»។

ករណីនេះ លោកបានជំរុញឱ្យក្រសួងជំនាញ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ត្រូវបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទប់ស្កាត់ និងត្រូវអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ជាជាងការអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ការទន្ទ្រានដីរដ្ឋ។

លោកថ្លែងថា៖ «យើងមានច្បាប់ មានទម្លាប់ យើងមានច្បាប់តំបន់ការពារ យើងមានក្រមបរិស្ថាន អនាគតដែលនឹងអនុវត្តនៅពេលដ៏ខ្លី មានវិធានការពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតជាច្រើន អញ្ចឹងបើសិនជាយើងគ្រាន់តែអំពាវនាវ គឺធ្វើឡើងច្រើនឆ្នាំមកហើយ តែដីរដ្ឋ ដីអីហ្នឹងអស់ហើយ។ […] អញ្ចឹងហើយមានតែការអនុវត្តច្បាប់ទេ យកច្បាប់យកទៅអនុវត្តទៅ ទប់ស្កាត់ទៅ បើសិនជាអ្នកណាពាក់ព័ន្ធអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានពាក់ព័ន្ធ ត្រូវតែទទួលខុសត្រូវដូចគ្នាហ្នឹង ទាំងអ្នកទន្រ្ទាន ទាំងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធនៅមូលដ្ឋាន មិនអាចឱ្យអ្នកណាម្នាក់រួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ»។

កាលពីអំឡុងចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ក្នុងទិវាព្រៃឈើពិភពលោកខួបលើកទី១៣ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការក្នុងវិស័យបរិស្ថានចំនួន ៧ស្ថាប័ន ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដោយលើកឡើងថា និន្នាការនៃការទន្ទ្រានដីយកមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជន ដោយខុសច្បាប់ បានបន្តគំរាមកំហែងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបន្ថែមទៀត ដល់តំបន់ព្រៃឈើ តំបន់ការពារធម្មជាតិ តំបន់ព្រៃលិចទឹកនៃបឹងទន្លេសាប និងព្រៃសហគមន៍។

ករណីនេះ ពួកគេបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាល បើកលំហសេរីភាពឡើងវិញ ឱ្យពលរដ្ឋនៅតាមសហគមន៍ ក៏ដូចជាអង្គការសង្គមស៊ីវិល អាចចូលល្បាតព្រៃឡើងវិញដោយ «សេរី និងគ្មានការគំរាមកំហែង និងបំភិតបំភ័យក្នុងគ្រប់រូបភាព» ដើម្បីការពារព្រៃឈើ ដីព្រៃ និងធនធានធម្មជាតិ៕

ក្រសួងសុខាភិបាល ដាស់តឿនពលរដ្ឋឱ្យការពារសុខភាព ខណៈអាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំង

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Mon, 08 Apr 2024 11:41:09 +0000

ក្រសួងសុខាភិបាល បានក្រើនរំលឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេស មនុស្សចាស់ កុមារ ទារក ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ អ្នកធ្វើការនៅលម្ហខាងក្រៅ និងអ្នកមានប្រព័ន្ធរាងកាយខ្សោយ មានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងថែរក្សាសុខភាព អំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង។

សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ចុះថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ បានលើកឡើងថា ស្ថានភាពនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ បណ្តាលឱ្យមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ទាំងនៅកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទៀត ដែលអាចបណ្តាលឱ្យបុគ្គលគ្រប់រូប ធ្លាក់ខ្លួនឈឺដោយសារកម្តៅ ជាពិសេសបុគ្គលដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ គឺមនុស្សចាស់ កុមារ ទារក ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ អ្នកធ្វើការងារនៅលម្ហខាងក្រៅ អត្តពលិក អ្នកដែលមានប្រព័ន្ធការពាររាងកាយខ្សោយ និងអ្នកមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។

ករណីនេះ ក្រសួងបានអំពាវនាវ និងក្រើនរំលឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ប្រុងប្រយ័ត្នថែរក្សាសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ ដោយពិសារទឹកឱ្យបានច្រើននិងញឹកញាប់ លើសពី២លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃ ទោះបីជាមិនស្រេកទឹកក៏ដោយ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋគួរចៀសវាងការពិសារជាតិអាល់កុល កាហ្វេ តែ ភេសជ្ជៈដែលមានជាតិកាហ្វេអ៊ីន ជាតិស្ករច្រើន ជាតិអំបិលច្រើន ពីព្រោះបណ្តាលឱ្យជាតិទឹកនៅក្នុងរាងកាយថយចុះ។

សេចក្តីជូនព័ត៌មានដដែល ក៏បានរំលឹកឱ្យពលរដ្ឋបង្ការជំងឺរាគរូស និងជំងឺផ្សេងៗ ដែលធ្វើឱ្យមានការបាត់បង់ជាតិទឹកក្នុងរាងកាយ ដោយរក្សាអនាម័យខ្លួនប្រាណ អនាម័យម្ហូបអាហារ និងពិសាទឹកឆ្អិន ឬទឹកចម្រោះ ព្រមទាំងត្រូវផ្លាស់ទីទៅកន្លែងត្រជាក់ សម្រាក និងពិសារភេសជ្ជៈយឺតៗ ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញា ដូចជា វិលមុខ ចង្អោរ ឬក្អួត ឈឺក្បាល រមួលក្រពើ ដែលជាសញ្ញាដំបូងនៃផលប៉ះពាល់នៃកម្ដៅ ហើយត្រូវចៀសវាងដាច់ខាតនូវការចោមរោមជុំជិតអ្នកដែលមានបញ្ហាសុខភាពជាដើម។

ក្រសួងក៏បានណែនាំឱ្យស្វែងរកការព្យាបាលភ្លាមៗ នៅមណ្ឌលសុខភាព ឬមន្ទីរពេទ្យដែលនៅជិតផ្ទះ ប្រសិនបើមិនធូរស្រាល។

រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល លោក កុយ វ៉ាន់នី មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី០៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះ កើតមានជាយូរមកហើយទៅលើប្រទេសផ្សេងៗលើពិភពលោក ដោយឡែកប្រទេសកម្ពុជាទើបតែជួបប្រទះបញ្ហាអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង នាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ តែយ៉ាងណា លោកថា រដ្ឋាភិបាល បានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ និងក្រើនរំលឹកទៅប្រជាពលរដ្ឋជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីបានយល់ដឹងពីបញ្ហាអាកាសធាតុ និងការការពារទុកជាមុន។

លោកថា៖ «ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅលើពិភពលោក គេប្រកាសយូរហើយតើ គ្រាន់ថាស្រុកយើងជាសំណាង អត់សូវដែរប៉ះរឿងហ្នឹងទេ […] ក្តៅប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ដោយសារយើងបង្ការមុនតើ បើសិនកុំនិយាយ បងប្អូនខ្លះ គាត់ អត់ចាប់អារម្មណ៍ផងហ្នឹង ប៉ុន្តែយើងត្រូវនាំគ្នាបង្ការក្នុងនាមសុខាភិបាល»។

ជាមួយគ្នានេះ លោកថា ថ្នាក់ដឹកនាំមន្ទីរសុខាភិបាល និងគ្រូពេទ្យធ្វើការតាមសហគមន៍នានា បានដាក់វេនគ្នាប្រចាំការ និងត្រៀមទុកជាមុននូវថ្នាំសង្កូវ និងឧបករណ៍ផ្សេងៗ ដើម្បីជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានបញ្ហាសុខភាព។

លោក វ៉ាន់នី បានថ្លែងថា៖ «ពួកគាត់មានគ្រប់មធ្យោបាយ ឧទាហរណ៍ថ្នាំរាគ សេរ៉ូម ការដាក់សេរ៉ូមក្រែងលោបាត់ជាតិទឹក ជំងឺឆ្លង […] ចឹងហើយបានឥឡូយើងអត់សូវឃើញទម្រង់ដែលឈឺធ្ងន់អីបញ្ជូនមកភ្នំពេញទេ ដោយសារពួកគាត់ធ្វើនៅកម្រិតសហគមន៍ហ្នឹង គឺគាត់ធ្វើបានល្អ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាអាកាសធាតុនេះដែរ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម លោក ចាន់ យុត្ថា បានឱ្យដឹងថា មូលហេតុដែលកម្ពុជាមានសីតុណ្ហភាពក្ដៅខ្លាំង ដោយសាររងនូវឥទ្ធិពលពីបាតុភូតិ អែលនីណូ (El Nino) ហើយនៅបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនទៀត ក៏មានសីតុណ្ហភាពក្ដៅបែបនេះដែរ។

លោកថា៖ «ក្ដៅជាងគេហ្នឹង គឺតំបន់ទំនាបកណ្ដាលភាគពាយ័ព្យ ដូចជា ខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ ផ្នែកខ្លះនៃពោធិ៍សាត់ ហើយនិងតំបន់ខ្ពង់រាបភាគខាងជើង ដូចជា នៅឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារអីហ្នឹងក៏រាងក្ដៅជាងគេ[…]ទាំងនេះ ដោយសារតែយើងនៅតែបន្តទទួលរងឥទ្ធិពលពីបាតុភូតិ អែលនីណូ (El Nino) នៅឡើយ ហើយរហូតដល់ចូលខែ៥ ពាក់កណ្ដាលខែ៥ ទើបមាននិន្នាការថយចុះ ចាប់ផ្ដើមថយចុះហើយរហូតទៅដល់សប្ដាហ៍ទី៣នៃខែ៧ ទើបយើងទទួលរងនូវឥទ្ធិពលឡានីណា (La Nina)វិញ[…] ពេលហ្នឹងគឺភ្លៀងក៏ច្រើន ហើយសីតុណ្ហភាពក៏ចុះទាបដែរ»។

លោក ចាន់ យុត្ថា បន្តថា សីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងនៅតំបន់មួយចំនួន នឹងនៅចន្លោះពី ៣៨អង្សាសេ ដល់ ៤១អង្សារសេ នាពេលថ្ងៃត្រង់។

លោកថា៖ «ជាទូទៅ សីតុណ្ហភាពអតិបរមា យើងគិតថាមធ្យមក្នុងរង្វង់ ៣៨អង្សាសេ ក្ដៅណាស់។ ក្នុងរង្វង់ ៣៨ នេះ គឺសីតុណ្ហភាពអតិបរមាមធ្យម[…] ប៉ុន្តែនៅក្នុងចន្លោះពេលមួយ ជាពិសេសចាប់ពីម៉ោង១១កន្លះព្រឹករហូតទៅដល់ម៉ោង២កន្លះរសៀល គឺសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ណាស់ក្នុងចន្លោះម៉ោងនេះអាចឡើងដល់ ៤១ ឬ ៤១កន្លះ គ្រាន់តែវាមិនឡើងយូរ ក្នុងមួយរយៈខ្លីហ្នឹង វាអាចឈានទៅដល់ហ្នឹង[…] ហើយរហូតថ្ងៃបាក់រសៀលបន្ដិច ចាប់ពីម៉ោង៣ បានសីតុណ្ហភាពចាប់ផ្ដើមថយចុះវិញ»។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងទទួលរងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុខ្លាំងក្នុងរដូវប្រាំងឆ្នាំ២០២៤ នេះ ដែលសីតុណ្ហភាពកើនឡើងខ្ពស់ជាងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំកន្លងមក និងក្តៅជាងឆ្នាំ២០២៣ ដោយសីតុណ្ហភាពមធ្យមអតិបរមា ៣៧°C និង សីតុណ្ហភាពអតិបរមាខ្ពស់បំផុតរង្វង់ ៤១°C នៅក្នុងខែមេសា និងដើមខែឧសភា។ នេះបើយោងតាមក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលប្រទេសកម្ពុជាមានសីតុណ្ហភាពក្ដៅដូច្នេះ។ តែយ៉ាងណា បញ្ហានេះ មិនទាន់បណ្ដាលឱ្យប្រជាពលរដ្ឋណាម្នាក់ មានបញ្ហាសុខភាព ឬស្លាប់ដោយសារការឡើងកម្ដៅនេះឡើយ៕

កម្មកររោងចក្រចំនួន២ ទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ក្រោយរោងចក្ររងការឆេះដោយអគ្គិភ័យ និងត្រូវថៅកែរត់ចោល

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Mon, 25 Mar 2024 09:18:37 +0000

កម្មកររោងចក្រ Y&W និង R.G Footwear បានទទួលប្រាក់ឈ្នួល និងប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗ ក្រោយពីថៅកែរោងចក្រ Y&W រត់ចោលកម្មករ ខណៈរោងចក្រមួយទៀត បានក្ស័យធន់ដោយសារជួបគ្រោះអគ្គិភ័យ។

វិវាទរវាងនិយោជិត និងថៅកែរោងចក្រវ៉ាយ&ដាប់បែលយូហ្កាមិន (Y&W garment) បានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី១ ខែមីនា បន្ទាប់ពីថៅកែរោងចក្ររត់ចោលកម្មករ និងប្រកាសបិទទ្វារដោយសារបញ្ហាបំណុល។ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ យោងតាមដីការបស់សាលាដំបូងដែលបានសម្រេចរឹបអូសជាបណ្តោះអាសន្ននូវទ្រព្យសម្បត្តិ និងសម្ភាររបស់ក្រុមហ៊ុនវ៉ាយ & ដាប់បែលយូ ហ្គាមេន ដែលអាចឱ្យកម្មករនិយោជិតទៅបើកប្រាក់ឈ្នួលចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤។

អ្នកស្រី ស្វាយ សុគន្ធា អាយុ៣៥ឆ្នាំ ជាអតីតកម្មការិនីនៅរោងចក្រវ៉ាយ&ដាប់បែលយូ(Y&W) ហ្គាមេន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៥ មីនានេះថា គាត់បានបើកប្រាក់ឈ្នួល និងប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗរួចរាល់ហើយ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២២ ខែមីនា។

អ្នកស្រីបានបន្តថា៖ «ចំពោះខ្ញុំ គេបើកឱ្យ៤ចំណុច អត់មានលុយជំងឺចិត្តដោយសារខ្ញុំកម្មករចាស់[…] សម្រាប់ខ្ញុំអត់មានពាក្យអីទេ មានតែពាក្យថាអរគុណដល់ក្រុមការងារក្រសួងដែលគាត់មបានជួយលឿន ពេលបើកប្រាក់ខែឱ្យកម្មករលឿនផងដែរ»។

អ្នកស្រី សុគន្ធា បន្ថែមថា រូបគាត់រកការងារថ្មីបានហើយ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដោយធ្វើការនៅរោងចក្រឯកជនមួយកន្លែង។

ដោយឡែក កម្មករនិយោជិតរោងចក្រ អ.ជី ហ៊្វូតវែរ ក៏បានទទួលដំណោះស្រាយពីរោងចក្រដូចគ្នា ក្រោយមានគ្រោះអគ្គិភ័យឆេះរោងចក្រទាំងស្រុង ធ្វើឱ្យរោងចក្រមិនអាចស្តារអាជីវកម្មឡើងវិញ និងបានប្រកាសបិទដំណើរការរបស់ខ្លួនទាំងស្រុង ដែលនាំឱ្យកិច្ចសន្យាការងាររបស់កម្មករនិយោជិតទាំងអស់ ត្រូវបានរំលាយ។

តាមរយៈសេចក្តីជូនដំណឹង ស្តីពី ការបើកប្រាក់ឈ្នួល និងប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗដល់កម្មករនិយោជិតនៃរោងចក្រស្បែកជើង អ.ជី ហ៊្វូតវែរ ចុះថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានលើកឡើងថា ដោយរោងចក្រទើបដំណើរការបានក្នុងរយៈពេលខ្លី ហើយកម្មករនិយោជិតប្រើប្រាស់កិច្ចសន្យាការងារមានថេរវេលាកំណត់ (FDC) ដូច្នេះកម្មករនិយោជិតនឹងទទួលបានចំនួន ៣ចំណុច ដូចជា ប្រាក់ឈ្នួលដែលមិនទាន់បានបើកក្នុងខែចុងក្រោយ(មាត្រា១១៦) ប្រាក់ជួសការឈប់សម្រាកប្រចាំឆ្នាំដែលនៅសល់(មាត្រា១៦៦ និងមាត្រា១៦៧) និងប្រាក់បំណាច់បញ្ចប់កិច្ចសន្យាការងារ ៥% (មាត្រា៧៣)។

ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់ជូននេះ កម្មកររោងចក្រ អ.ជី ហ៊្វូតវែរ លោក ជឹម សុភា បង្ហាញការមិនពេញចិត្ត និងទាមទារឱ្យមានការដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ដោយផ្តល់នូវអ្វីដែលជាអត្ថប្រយោជន៍ពិតប្រាកដដល់ក្រុមកម្មករ ក្នុងនោះក៏មានប័ណ្ណ ប.ស.ស សម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀត។

លោកបន្តថា៖ «វាអត់ទាន់មានលិខិតបញ្ជាក់ពីតុលាការ ឬក៏ស្ថាប័នដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីបញ្ជាក់លើចំណុចហ្នឹងឱ្យផង រោងចក្រគាត់សម្រេចចិត្តប្រកាសបើកលុយឱ្យកម្មករទាំងគាត់នៅហ្នឹង បើគាត់រត់បាត់ទៅយើងមិនថាទេ ហើយគាត់មានរោងចក្រពីរនៅក្បែរហ្នឹងទៀតដែលកំពុងធ្វើការ»។

លោក សុភា បន្ថែមថា ក្រុមកម្មករដែលមិនពេញចិត្តនឹងដំណោះស្រាយដែលក្រសួងការងារ និងរោងចក្រសម្រេចឱ្យបានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ានៅមុខរោងចក្រដែលមានចំនួនប្រមាណជាង ១០០នាក់ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីទាមទារការដោះស្រាយបញ្ហាបន្តពីភាគីរោងចក្រ។

លោកថា៖ «ជាសំណូមពររួម[សំណូមពរកម្មករផ្សេងទៀតរួមគ្នា] គាត់សំណូមពរឱ្យរោងចក្រ ប្រសិនជាមានសាខា គាត់អាចចូលទៅធ្វើការបាន គាត់នឹងស្ម័គ្រចិត្តចូលទៅធ្វើការ ហើយបើសិនជាអត់ទេសុំឱ្យគាត់ទូទាត់អត្ថប្រយោជន៏តាមផ្លូវច្បាប់»។

លោក សយ ចន្ធូ ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពសេរីឯករាជ្យ បានលើកឡើងថា ការដោះស្រាយប្រាក់ឈ្នួល និងប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗ ពីសំណាក់ក្រសួងការងារ គឺធ្វើឡើងសម្រាប់កម្មករដែលមានកិច្ចសន្យាកំណត់ប៉ុណ្ណោះ រីឯកម្មករដែលមានកិច្ចសន្យារយៈពេលវែង នៅមិនទាន់បានទទួលបានសំណងសមរម្យនៅឡើយទេ។

លោកថា៖ «យើងមើលជាក់ស្ដែង ប្រហែលជាក្រសួងលោកអត់បានដឹងពីកិច្ចសន្យាការងាររបស់កម្មករ នៅរោងចក្រហ្នឹង។ នៅរោងចក្រហ្នឹង គឺបងប្អូនកម្មករខ្លះគាត់មានកិច្ចសន្យាការងារគាត់រយៈពេល ១០ឆ្នាំក៏មាន ៥-៦ឆ្នាំក៏មាន ហើយខិលិតជូនដំណឹងនេះ គឺគេជូនដំណឹងពីកម្មករដែលមានកិច្ចសន្យាកំណត់(FDC) អ៊ីចឹងគាត់ត្រូវទទួលបានប៉ុណ្ណឹង គេទូទាត់អត្ថប្រយោជន៍ គេទូទាត់តែសម្រាប់កិច្ចសន្យាកំណត់ប៉ុន្មានហ្នឹងទេ»។

លោក សយ ចន្ធូ បានសំណូមពរដល់អ្នកបញ្ជារទិញ ជួយជំរុញទៅថៅកែរោងចក្រ ឱ្យដោះស្រាយសំណងដល់កម្មករនិយោជិតដែលមានកិច្ចសន្យាការងាររយៈវែង តាំងពីរោងចក្រមិនទាន់ដូរឈ្មោះ[រោងចក្រនេះមានឈ្មោះដើម រីជេនហ៊្វូតវែរ]។ លោកក៏បានសំណូមពរដល់ក្រសួងការងារ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ តាមដានពីការប្រកាសក្ស័យធនរបស់រោងចក្រអ.ជីហ៊ូតវែរថាតើជាការក្ស័យធន់ពិតប្រាកដឬយ៉ាងណា។

លោក ចន្ធូ ឱ្យដឹងបន្ថែមថា រោចក្រអ.ជី ហ្វ៊ូតវែរ នៅកំពុងដំណើរការរោងចក្រផ្សេងទៀតដែលជាសាខារបស់ខ្លួន ហើយរោងចក្រសាខានោះកំពុងរើសកម្មករពីរោចក្រ អ.ជី ចូលធ្វើការ ខណៈការរើសកម្មករចូលធ្វើការនេះ ក៏មានការរើសអើងមិនឱ្យសហជីពឯករាជ្យចូលធ្វើការឡើយ។

ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា លោក អាត់ ធន់ មានប្រសាសន៍ជុំវិញករណីរោងចក្រ អ.ជី ហ៊្វូតវែរ ថា៖ «អត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបានតែ៤ចំណុចទេក្នុងចំណោម៥ ហើយក្នុងហ្នឹងប្រាក់បណ្ដេញចេញតាមមាត្រា៩១ អត់បានទេ។ មាត្រា៩១ហ្នឹងលុយវាច្រើន ហើយក្រៅពីហ្នឹងមាត្រាផ្សេងៗទៀតលុយតិចៗហ្នឹង។ ខ្ញុំគិតថា ការសម្រេចវាបានតែមួយផ្នែក ហើយវាមិនអស់ចិត្តកម្មករដោយសារតាមច្បាប់ កាលណាបើក្រុមហ៊ុនបិទដោយកំហុសរបស់ខ្លួនឯង ហើយនៅក្នុងកំហុសខ្លួនឯងទោះបីក្រុមហ៊ុនក្ស័យធន ទោះបីក្រុមហ៊ុនបិទដោយឆេះភ្លើង ឬក៏ដោយមូលហេតុអីក៏ដោយឱ្យតែមិនមានហេតុផលសមរម្យបានន័យថា វាមិនអាចទទួលយកបាន[…]ក្ស័យធន់អីលឿនយ៉ាងហ្នឹង អត់ទាន់ដំណើរការតាមនីតិវិធី អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថា វានៅតែជាកំហុស»។

លោក កត្តា អ៊ន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ មានប្រសាសន៍ថា ការសម្រេចនេះ គឺផ្អែកទៅលើច្បាប់ និងមិនមានដំណោះស្រាយអ្វីហួសពីសេចក្តីជូនដំណឹងដែលច្បាប់ការងារបានកំណត់នោះទេ និងសំណូមពរឱ្យកម្មករនិយោជិតទទួលយកដំណោះស្រាយនេះ។

លោកថា៖ «ការដោះស្រាយអ្វីក៏ដោយ គឺឈរនៅលើច្បាប់ការងារ ចឹងក្នុងករណីបងប្អូនធ្វើការងារតាមកិច្ចសន្យានិងការកំណត់យើងទទួលបានតែ ៣ចំណុចទេ […] កន្លងមកនេះ ក៏យើងរោងចក្រវ៉ាយ&ដាប់បែលយូ ក៏បានឯកភាពដោះស្រាយតាមច្បាប់ការងារ ដែលនេះជាគំរូមួយដ៏ល្អ»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះពីតំណាងរោងចក្រ Y&W និង R.G Footwear បានទេនៅថ្ងៃនេះ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា អគ្គិភ័យបានឆាបឆេះរោងចក្រផលិតស្បែកជើង អ.ជី ហ៊្វូតវែរ ស្ថិតក្នុងភូមិស្វាយជ្រុំ ឃុំបែកចាន ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល អស់ទាំងស្រុង កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៤ និងបង្កជាបញ្ហាប្រឈមដល់កម្មករនិយោជិតចំនួន ២ ២០៥នាក់ ដែលកំពុងបំពេញការងារ៕

តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួនមនុស្ស២នាក់ទៀត ពីបទ ឆបោក និងសម្អាតប្រាក់ ពាក់ព័ន្ធក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Thu, 21 Mar 2024 10:11:04 +0000

ចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប បានសម្រេចឃុំខ្លួនជាបណ្តោះអាសន្ននូវជនត្រូវចោទចំនួន ២នាក់បន្ថែមទៀត ដែលជាសមាជិករបស់ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី វើលដ៍ ពីបទ ឆបោក និងសម្អាតប្រាក់។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប ចុះថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ចៅក្រមស៊ើបសួរ បានចេញដីកាបង្គាប់ឱ្យនាំខ្លួនជនត្រូវចោទចំនួន ២នាក់ រួមមាន ឈ្មោះ អ៊ឹម ស្រីវុទ្ធ ភេទស្រី អាយុ ៣២ឆ្នាំ និងឈ្មោះ សយ កុសល ភេទប្រុស អាយុ ៣៤ឆ្នាំ ដើម្បីសួរចម្លើយពីបទ «ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស (ជាក្រុមមានការចាត់តាំង)» តាមបញ្ញត្តិមាត្រា ៣៧៧ និងមាត្រា ៣៨០ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ និងបទ «សម្អាតប្រាក់» តាមមាត្រា៣៨ នៃច្បាប់ស្ដីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់និងហិរញ្ញវត្ថុភេរវកម្ម។

ប្រភពដដែលបន្តថា បន្ទាប់ពីបានសួរចម្លើយជនត្រូវចោទ និងពិនិត្យភស្តុតាងក្នុងសំណុំរឿង ព្រមទាំងពិចារណាអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់រួច ចៅក្រមស៊ើបសួរបានសម្រេចឃុំខ្លួនជនត្រូវចោទទាំង ២រូប ជាបណ្តោះអាសន្ននៅពន្ធនាគារខេត្តសៀមរាប ដើម្បីបន្តការស៊ើបសួរតាមនីតិវិធីច្បាប់។

ព្រះរាជអាជ្ញារងអមសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប លោកស្រី សាត ធីតា មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងសំណុំរឿងនេះ ក្រៅពីអតីតឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងសមាជិកដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនកន្លងមក តុលាការក៏បានទទួលបណ្តឹងពីពលរដ្ឋរងគ្រោះ ដែលប្តឹងសមាជិកដទៃទៀតនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី វើលដ៍ នោះដែរ ហើយតុលាការកំពុងមានចំណាត់ការបន្តបន្ទាប់ទៀត។

លោកស្រីថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងបណ្តឹង [ទៅលើសមាជិកដទៃ] យើងបានទទួលហើយ តែចំណាត់ការបន្តលើអ្នកណាទៀត ខ្ញុំអត់ទាន់អាចឆ្លើយជូនបានទេ»។

លោកស្រីបន្តថា ចំពោះដំណោះស្រាយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងណានោះ ចៅក្រមស៊ើបសួរកំពុងធ្វើការ និងស៊ើបអង្កេត។

លោក នួន នឿត ដែលអះអាងថាជាជនរងគ្រោះ ដោយសារការចាញ់បោកការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន ប៊្រីលាន ស៊ីធី បង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា សំណុំរឿងនេះ នឹងឆាប់ទទួលបានដំណោះស្រាយ ខណៈតុលាការ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បាននិងកំពុងចាត់វិធានការជាបន្តបន្ទាប់ទៅលើអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោកនេះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកនៅតែទទូចដល់តុលាការបន្តចំណាត់ការឃាត់ខ្លួនអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ដែលលោកអះអាងថាមានចំនួនសរុប ២៥នាក់ មកសួរចម្លើយរកប្រភពទ្រព្យសម្បត្តិដែលបោកប្រាស់ពីប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីយកមកលក់សងឱ្យពួកគាត់វិញ។

លោក នួន នឿត និយាយថា៖ «ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់ឱ្យចាប់ទាំងមេ ២៥[នាក់] ទាំងអស់ហ្នឹងឃុំ ឃាត់ខ្លួនទុកសិនដើម្បីសួរនាំតើទ្រព្យសម្បត្តិ ឡេង ចាន់ណា [អគ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុន]ហ្នឹងនៅកន្លែងណាខ្លះៗ […] តើគេមានទ្រព្យសម្បត្តិអីខ្លះដែលយើងអាចរំលោះខ្លះអ៊ីចឹង បើឱ្យទុកនៅក្រៅឃុំ វាអត់បានប្រយោជន៍[ព្រោះគ្មានដំណោះស្រាយ]»។ គួរបញ្ជាក់ថា ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងនេះដែរ នាយិកាក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលាន ស៊ីធី វើលដ៏ ឯ.ក អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា ដែលជាអតីតឧកញ៉ាដែរនោះ រួមនិងអគ្គនាយករង ២នាក់ទៀត គឺលោក ចាន់ ឃីន និងលោក ផុន សាមាន ក៏ត្រូវបានសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប សម្រេចចោទប្រកាន់ពីបទ ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស បទចេញមូលប្បទានប័ត្រគ្មានសាច់ប្រាក់ និងបទសម្អាតប្រាក់ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ផងដែរ ដោយបច្ចុប្បន្ន ជនត្រូវចោទទាំង ៣រូប កំពុងជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារខេត្តជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីឱ្យចៅក្រមបន្តការស៊ើបសួរតាមនីតិវិធីច្បាប់៕

សង្គមស៊ីវិលបន្តបារម្ភពីសុវត្ថិភាពកម្មករ ក្រោយមានគ្រោះអគ្គិភ័យឆេះរោងចក្រជាថ្មីទៀត

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Wed, 20 Mar 2024 10:02:02 +0000

អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសហជីព បន្តបារម្ភពីសុវត្ថិភាព និងការប្រឈមរបស់កម្មករនិយោជិត ក្រោយមានករណីគ្រោះអគ្គិភ័យបានឆាបឆេះរោងចក្រផលិតស្បែកជើង អ.ជី ហ៊្វូតវែរ។

កាលរសៀលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ មានករណីគ្រោះអគ្គិភ័យបានឆាបឆេះរោងចក្រផលិតស្បែកជើង អ.ជី ហ៊្វូតវែរ ស្ថិតក្នុងភូមិស្វាយជ្រុំ ឃុំបែកចាន ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល ដែលមានកម្មករនិយោជិតចំនួន ២ ២០៥នាក់ កំពុងបំពេញការងារ។ សមត្ថកិច្ចកំពុងបន្តស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុដែលបង្កឱ្យមានអគ្គិភ័យនេះ ខណៈហេតុការណ៍នេះមិនបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់កម្មករនិយោជិតឡើយ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការងារ។

ជុំវិញករណីនេះ លោក ឃុន ថារ៉ូ អ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីការងារនៃអង្គការសង់ត្រាល់ បានលើកឡើងនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនានេះថា ករណីឆេះរោងចក្រ អ.ជី ហ៊្វូតវែរ នេះមិនមែនជាករណីទី១ទេ ដោយសារកន្លងមក ក៏មានករណីឆេះរោងចក្របណ្តាលឱ្យមានកម្មកររងគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតផងដែរ។ លោកបន្តថា នេះជាក្តីបារម្ភមួយរបស់សង្គមស៊ីវិល ដែលទាមទារឱ្យក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បង្កើនការពង្រឹងបញ្ហាសុវត្ថិភាព ដូចជា ការចុះធ្វីអធិការកិច្ចដោយមន្ត្រីជំនាញបច្ចេកទេសជាប្រចាំ ហើយត្រូវចូលរួមដោយភាគីពាក់ព័ន្ធព្រោះការសាងសង់អគារនិយាមសុវត្ថិភាពជាកត្តាអទិភាព សម្រាប់កម្មករនិយោជិត។

លោកថា៖ «សុវត្ថិភាពនៅកន្លែងការងារនេះសំខាន់ណាស់ ព្រោះយើងដឹងហើយថារោងចក្រមួយចំនួន គឺមិនបានគោរពទៅតាមនិយាមស្តង់ដាសុវត្ថិភាពឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ ករណីនេះវាត្រូវតែមាននូវក្របខណ្ឌគោលនយោបាយ ដើម្បីធានាឱ្យមាននូវការតាមដានពិនិត្យជាប្រចាំក្នុងករណីដែលមានបញ្ហាហានិភ័យដែលអាចកើតមានឡើងឈានទៅដល់នៃការឆាបឆេះ ឬក៏មាននូវអស្ថេរភាពការងារ ឬក៏សុវត្ថិភាពការងារអីហ្នឹង»។

ប្រធានសហភាពការងារកម្ពុជា លោក អាត ធន់ ក៏បានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភទៅលើប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពនៅក្នុងរោងចក្រនេះដែរ ដោយសារតែមានករណីគ្រោះអគ្គិភ័យឆេះរោងចក្រ បានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ករណីនេះ លោកអំពាវនាវដល់រោងចក្រនីមួយៗ គួរតែមានការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធស្តង់ដារសុវត្ថិភាពឱ្យបានច្បាស់លាស់ និងត្រូវមានការធ្វើតេស្តសាកល្បង ដើម្បីធានាថាប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពអាចប្រើប្រាស់បានពេលមានបញ្ហា។

លោកថា៖ «កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនខ្លះមាន [ប្រព័ន្ធការពារសុវត្តិភាព] តែដល់ពេលឆេះ អត់អាចប្រើបាន វាខូចឬក៏ប្រព័ន្ធវាអត់ល្អអញ្ចឹងទៅ វាធ្វើឱ្យមានបញ្ហាច្រើនណាស់ ទៅដល់កម្មករនិងក្រុមហ៊ុន»។

បើតាមលោក អាត់ ធន់ នៅពេលមានគ្រោះអគ្គិភ័យឆេះរោងចក្រម្តងៗ គឺមិនត្រឹមតែផ្តល់ផលលំបាកដល់ក្រុមកម្មករទេ ខាងនិយោជកក៏ជួបបញ្ហាដែរ។

លោកថា៖«កម្មករគាត់ កាលណាឆេះអ៊ីចឹងគាត់អត់មានការងារធ្វើ គាត់ប្រឈមហើយអាចមានគ្រោះថ្នាក់អីចឹងទៅ ហើយបើទោះបីជាច្បាប់តម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនត្រូវបង់លុយឱ្យគាត់ ប៉ុន្តែកន្លែងខ្លះក៏ក្រុមហ៊ុនមានភាពស្មុគស្មាញ អីមិនចង់បើកលុយឱ្យគាត់អីចឹងទៅ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន ពេលដែលឆេះអ៊ីចឹង ទី១ គាត់បាត់បង់អត្ថប្រយោជន៍ និងប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុន ហើយទី២ ក្រុមហ៊ុនត្រូវទទួលខុសត្រូវបង់លុយឱ្យកម្មករកំឡុងពេលដែលកម្មករអត់ការងារធ្វើហ្នឹង»។

ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពសេរីឯករាជ្យ លោក សយ ចាន់ធូ មានប្រសាសន៍ថា ក្រោយហេតុការណ៍គ្រោះអគ្គិភ័យនេះ ខាងភាគីសហជីព តំណាងកម្មករ បានប្រជុំជាមួយតំណាងរោងចក្រដោយមានការចូលរួមពីមន្ត្រីក្រសួងការងារ កាលពីថ្ងៃអង្គារម្សិលមិញ ជុំវិញគោលជំហរបស់ខាងរោងចក្រ និងការរកដំណោះស្រាយជូនកម្មករ។ លោកបន្តថា ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ភាគីរោងចក្រ មិនទាន់មានដំណោះស្រាយសម្រាប់កម្មករនៅឡើយទេ ដោយខាងរោងចក្រកំពុងពិភាក្សាផ្ទៃក្នុង និងផ្តល់ដំណឹងដល់ក្រុមកម្មករក្នុងសប្តាហ៍នេះ។

លោកថា៖ «ក្នុងនាមថ្នាក់ដឹកនាំ ក៏ដូចជាកម្មករ ទី១ គាត់ចង់ឱ្យរោងចក្រដំណើរការបន្ត គាត់អត់ចង់ឱ្យរោងចក្របិទទេ ប៉ុន្តែបន្តឬមិនបន្តនៅលើថៅកែ ហើយទី២ ក្នុងករណីគាត់បិទគាត់អី កម្មករក៏ស្នើសុំឱ្យទូទាត់ប្រាក់អត្ថប្រយោជន៍តាមផ្លូវច្បាប់»។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ចុះថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ បានលើកឡើងថា ក្រសួងកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុខទុក្ខរបស់កម្មករនិយោជិតនៃរោងចក្រ អ.ជី ហ៊្វូតវែរ ដែលអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយចំនួន។ ដើម្បីជួយសម្រាលទុក្ខលំបាក ក្រសួងថា កម្មករនិយោជិតនៃរោងចក្រនេះ នៅតែទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ និងការប្រើប្រាស់ប័ណ្ណ ប.ស.ស (បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម)ជាធម្មតាដដែល ហើយក្រសួងនឹងបន្តចុះផ្សព្វផ្សាយពីឱកាសការងារ និងមានមន្ត្រីរងចាំចុះឈ្មោះស្វែងរកការងារធ្វើភ្លាមៗជូនកម្មករនៅម្តុំរោងចក្រស្បែកជើងនេះ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ ក៏ធ្លាប់មានករណីគ្រោះអគ្គិភ័យមួយ ឆាបឆេះឃ្លាំងស្តុកទុក និងចែកចាយសារធាតុគីមីសម្រាប់បោកគក់ នៅរោងចក្រកាត់ដេរយីដា ស្ថិតនៅស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល ផងដែរ ដោយបណ្តាលឱ្យកម្មការិនីម្នាក់ឈ្មោះ សុខ ឆវី អាយុ ៣៣ឆ្នាំ បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងមនុស្ស ២០នាក់ទៀតបានរងរបួស។

ក្រោយហេតុការណ៍នេះ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងរដ្ឋាភិបាល ជាបន្តបន្ទាប់ បានដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួន ដើម្បីបង្ការអគ្គិភ័យ និងវិធានការសុវត្ថិភាព និងសុខភាពការងាររបស់កម្មករនិយោជិតនៅតាមសហគ្រាស និងគ្រឹះស្ថាន។ ក្នុងសេចក្ដីណែនាំរបស់ក្រសួងការងារ ចុះថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ក្រសួងបានណែនាំឱ្យបង្កើនការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវបណ្ដាញផ្ដល់អគ្គីសនី បណ្ដុះបណ្ដាលកម្មករពីសញ្ញាសុវត្ថិភាព និងការជម្លៀសខ្លួន ព្រមទាំងការត្រួតពិនិត្យមធ្យោបាយសង្គ្រោះបឋម និងពិនិត្យច្រកចេញអាសន្នជាដើម។

ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីគ្រោះអគ្គិភ័យឆេះរោងចក្រផលិតស្បែកជើងនេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស សុខា កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមីនាម្សិលមិញ បានអំពាវនាវឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដោយសារគ្រោះអគ្គិភ័យអាចកើតមានគ្រប់ទីកន្លែង ទាំងនៅក្នុងផ្ទះ ផ្សារ រោងចក្រ សហគ្រាសអាជីវកម្ម ទីតាំងសាធារណៈផ្សេងៗ ស្រែចំការ និងព្រៃជាដើម ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលរដូវក្តៅនេះ៕

សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប កំពុងសាកសួរឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោក

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Wed, 13 Mar 2024 10:11:12 +0000

តុលាការសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប នៅថ្ងៃពុធនេះ កំពុងសាកសួរឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍ ឯ.ក និងបក្សពួក ២នាក់ទៀត ក្រោយសមត្ថកិច្ចខេត្ត បានចាប់ឃាត់ខ្លួនអ្នកស្រី និងបក្ខពួក ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឆបោក រំលោភលើទំនុកចិត្ត និងចេញមូលប្បទានបត្រគ្មានសាច់ប្រាក់។

អ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ ឱ្យដឹងថា សមត្ថកិច្ចខេត្តសៀមរាប បានឃាត់ខ្លួនអ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ តាមដីកាបញ្ជាឱ្យចូលខ្លួនរបស់តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្ត ដោយផ្អែកតាមបណ្តឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលបានដាក់ពាក្យបណ្តឹង។

ព្រះរាជអាជ្ញារងសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប លោកស្រី សាត ធីតា មានប្រសាសន៍ថា ខាងអយ្យការកំពុងតែធ្វើការសាកសួរ លោកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ដោយមិនទាន់សម្រេចបែបណានៅឡើយ។

លោកស្រីថា៖ «ប្រជាពលរដ្ឋបានប្តឹងមកអយ្យការយើងហើយ អ៊ីចឹងហើយឥឡូវយើងកំពុងតែចាត់ការ»។

ស្នងការនគរបាលខេត្តសៀមរាប លោក តេង ច័ន្ទណាត បានឱ្យដឹងដែរថា សមត្ថកិច្ចបានចាប់ឃាត់ខ្លួន អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ២នាក់ទៀត ទៅតាមដីកាបញ្ជាឱ្យចូលខ្លួនរបស់តំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្ត ហើយការសម្រេចរបស់តុលាការបែបណានោះ លោកក៏មិនទាន់ដឹងដែរ។

ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋចោទថាបានបោកលុយរាប់លានដុល្លារ ក្នុងរូបភាពទិញដី ផ្ទះ និងការវិនិយោគបានការប្រាក់ខ្ពស់ ហើយករណីនេះត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនពាន់នាក់ បានតវ៉ាជាច្រើនខែមកហើយ។

ពលរដ្ឋរងគ្រោះម្នាក់ឈ្មោះ Sothyta Ret បានផុសនៅលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ថា ពលរដ្ឋដែលបានរងគ្រោះចាញ់បោកអ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក មានជាង ២៨០០នាក់ ដោយខាតបង់ទឹកប្រាក់សរុបជាង ២០០លានដុល្លារ។

ពលរដ្ឋរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ឯកសារបងប្អូនរងគ្រោះនៅលើដៃខ្ញុំសរុប ២៨៥៨នាក់ ហើយទឹកលុយសរុបគឺ ២០០លានជាង អញ្ចឹងបងប្អូនដែលមិនទាន់បានផ្ញើឯកសារមកកាន់នាងខ្ញុំ សូមផ្ញើឯកសារមកកាន់នាងខ្ញុំស្រួលនាងខ្ញុំបូកទិន្នន័យ»។

នាយកចាត់ការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត បង្ហាញការគាំទ្រចំពោះចំណាត់ការរបស់សមត្ថកិច្ច និងតុលាការ ប៉ុន្តែលោកថា ករណីស្រដៀងគ្នានេះ បានកើតឡើងជាច្រើនករណីមកហើយ ហើយក្រោយពីការចាប់ខ្លួនជនល្មើសកន្លងមក ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះ មិនទទួលបានដំណោះស្រាយសមស្របឡើយ។

លោកថា៖ «បើយើងនិយាយពីការឃាត់ខ្លួនទៅលើឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា មើលទៅក៏មិនខុសអំពីការឃាត់ និងការចាប់ខ្លួន ឧកញ៉ា ជា សារ៉ន ឬក៏ប្រធានក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន ដែលប្រជាពលរដ្ឋបានប្តឹងអំពីការឆបោក និងរំលោភទំនុកចិត្តកន្លងមក។ ក្រុមហ៊ុនលើកឡើងអំពីរឿងក្ស័យធន វាខុសពីសច្ចៈ ចឹងគាត់ជាប់ពន្ធនាគារហើយ វាអត់មានអ្វីត្រូវដោះស្រាយ»។

លោក អំ សំអាត ក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្ន និងត្រូវពិនិត្យមើលឱ្យបានច្បាស់លាស់ មុននឹងជឿទុកចិត្ត និងដាក់ប្រាក់វិនិយោគជាមួយក្រុមហ៊ុនណាមួយ។

លោកថ្លែងថា៖ «ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនចង់បានទំនុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ គាត់ធ្វើជាការរៀបចំជាកម្មវិធីអីដែលមានការអញ្ជើញថ្នាក់ដឹកនាំ ឬក៏អ្នកដែលមានឋានន្តរស័ក្តិធំៗ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា នេះដែរ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមអ្នកនាំពាក្យរបស់ខុទ្ទកាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺមួយ ដោយប្រកាសថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត មិនមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ ឬនៅពីក្រោយខ្នងក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីនលាន ស៊ីធី របស់ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា នោះទេ។ ក្រុមអ្នកនាំពាក្យ បានបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈច្រើនលើកច្រើនសាររួចមកហើយថា លោកមិនគាំទ្រ ឬនៅពីក្រោយអំពើខុសច្បាប់របស់បុគ្គលណាម្នាក់ឡើយ ព្រមទាំងជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច អនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់បំផុតលើបុគ្គលទាំងឡាយណា ដែលយកឈ្មោះលោកទៅពាក់ព័ន្ធនឹងអំពីខុសច្បាប់របស់ខ្លួន។ ការចេញសេចក្តីបំភ្លឺនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាវីដេអូខ្លីៗមួយចំនួននូវសម្ដីរបស់ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា តាមបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយសង្គមនានា ដោយបានលើកឡើងនូវឈ្មោះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលធ្វើឱ្យសាធារណជន មានការភាន់ច្រឡំថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីមានជាប់ពាក់ព័ន្ធ ឬនៅពីក្រោយខ្នងក្រុមហ៊ុនរបស់ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា នេះ៕

បទយកការណ៍៖ អាជីវករមុខអង្គរត្អូញត្អែរពីការធ្លាក់ចុះការលក់ដូរក្រោយអាជ្ញាធរអប្សរារៀបចំកែលម្អបរិវេណអង្គរជាថ្មី

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 16 Feb 2024 07:43:50 +0000

នារសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ក្នុងតូបលក់បាយម្ហូបមួយដែលមានភ្ញៀវ ៣ទៅ ៤ នាក់កំពុងបរិភោគអាហារថ្ងៃត្រង់ អ្នកស្រី សម្បត្តិ ឡាយ ជាអាជីវករលក់បាយម្ហូបនៅបរិវេណមុខប្រាសាទអង្គរវត្តតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ លើកឡើងថា ការលក់ដូររបស់អ្នកស្រីមានការអន់ថយជាខ្លាំងចាប់តាំងពីពេលដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាចាប់ផ្តើមជីកប្រលាយ និងដាំកូនឈើមុខបរិវេណអង្គរមក។

និយាយទាំងទឹកមុខក្រៀមក្រំ ស្រ្តីវ័យ ៤៥ឆ្នាំរូបនេះបន្ថែមថា ការលក់ដូរមានការថយចុះពី៣០ម៉ឺន ទៅ៤០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ មកនៅត្រឹម៤ម៉ឺន ទៅ១០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្សោយណាស់ ពីមុនធ្លាប់លក់បានលុយ ឥឡូវលក់អត់បានលុយទេ វាអត់រហូត វាអត់ទាល់តែថ្ងៃណាបាន៤ទៅ១០ម៉ឺនទិញអត់គ្រប់វិញទេ ពិសេសត្រីអីសល់ចោល»។

អ្នកស្រី សម្បត្តិ ឡាយ ជាអាជីវករមួយរូបក្នុងចំណោមអាជីវករលក់ដូរម្ហូបអាហារមុខតំបន់អង្គរចំនួន២៩គ្រួសារ កំពុងជួបបញ្ហាភ្ញៀវធ្លាក់ចុះ ចាប់តាំងពីខែ មេសា ឆ្នាំ២០២៣មក បន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរជាតិអប្សរារៀបចំតំបន់បរិវេណអង្គរ ដោយជីកប្រលាយ ចាក់ដី និងដាំកូនឈើ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យរថយន្តរបស់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ចតលើផ្លូវ តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣កន្លងមក។

អាជីវករទាំង២៩គ្រួសារនេះ ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណជិត ១ម៉ឺនគ្រួសារ ដែលរស់នៅជុំវិញតំបន់ឧទ្យានជាតិអង្គរ និងដែលត្រូវបានជូនដំណឹងឱ្យរុះរើចេញដោយស្ម័គ្រចិត្ត ហើយផ្លាស់ទៅកាន់ទីតាំងថ្មី បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា ការសាងសង់សំណង់ខុសច្បាប់នៅតំបន់អង្គរ នៅតែបន្តកើតមានឥតឈប់ឈរ ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ ទៅដល់រមណីយដ្ឋានអង្គរទាំងមូល។

អ្នកស្រី សម្បត្តិ ឡាយ បន្តថា៖ «បើសិនជាយើងលក់បាយក្រៅពីតំបន់អង្គរ យើងលក់អត់កើតទេ បើយើងលក់ឆ្ងាយពីតំបន់អង្គរ ភ្ញៀវទេសចរណ៍មិនមែនបានភ្ញៀវជនជាតិទេ បានភ្ញៀវជាតិខ្មែរយើងមកពីខេត្តគេទេ ដល់ហើយបងចេះតែលក់បាយ លក់ម្ហូប ដូចជាប្រហុកត្រីហ្នឹង ប៉ុន្តែបើឱ្យបងបានភ្ញៀវជនជាតិគឺអត់មានទេ»។

អ្នកស្រីអះអាងថា៖ «គេចង់ឱ្យយើងទៅនៅឱ្យឆ្ងាយ ឯរុនតាឯកហ្នឹង […] ឱ្យយើងទៅលក់បាយលក់អីនៅហ្នឹង តែយើងទៅលក់អត់កើត ហើយតូបខ្ញុំមាននៅហ្នឹងយូរហើយតាំងពី ៩០ [ឆ្នាំ១៩៩០] ជាង […] តូបខ្ញុំមានពីយូរហើយ ហើយរយៈពេលកាលដែលថាយើងនៅមកយើងចង់សុំមិនលក់នៅរុនតាឯកទេ សុំនៅលក់ទីតាំងតំបន់អង្គរ»។

ទីតាំងថ្មីដែលអាជ្ញាធរដាក់ឱ្យអាជីវករទៅទីតាំងថ្មីនោះគឺស្ថិតចំណុចនៅភូមិ រុនតាឯក ស្រុកបន្ទាយស្រី ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ ៥គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តសៀមរាប។

អាជីវករលក់ដូរនៅតំបន់មុខអង្គវត្តម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី សួង វណ្ណៈ បានឱ្យដឹងថា មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ការលក់ដូរមានការធ្លាក់ចុះបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរបានចុះរុះរើផ្លូវនៅកន្លែងដែលអ្នកស្រីកំពុងលក់ដូរ។

អ្នកស្រីរៀបរាប់ថា៖ «មួយថ្ងៃៗគេអត់ទាន់មកធ្វើអ៊ីចឹងអ៊ីលក់ដាច់ អ៊ីមានកន្លែងចតឡាន […] អាតាមចិញ្ចើមផ្លូវហ្នឹងហា៎ទាំងសងខាង យើងចតបានយើងលក់បានកើនលុយ […] ដំបូងគាត់ [អាជ្ញាធរ] ដាក់ឡានចូលមកក្នុងពីរថ្ងៃគត់ៗ ឡានអត់ឱ្យដាក់ក្នុងទេ ចិញ្ចើមផ្លូវក៏មិនឱ្យដាក់ដែរ គាត់ដាំដើមឈើទាំងអស់»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា អ្នកស្រីចង់បានទីតាំងជិតលក់ដូរមុខអង្គរដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរណ៍មកសម្រាកពិសារអាហារថ្ងៃត្រង់ និងដើម្បីអាចរកចំណូលចិញ្ចឹមកូនៗនិងសងធនាគារផង។

ស្រដៀងនឹងអ្នកលក់ម្ហូបខាងលើដែរ អ្នកស្រី ថេង គឹមបូ អាយុ៤៦ឆ្នាំ បានចាប់ផ្តើមលក់ដូរតាំងពីឆ្នាំ២០០០មក លើកឡើងដែរថា ការត្អូញត្អែរចំពោះការលក់ដូរធ្លាក់ចុះដោយសារតែការឈូសឆាយផ្លូវ និងដាំកូនឈើពីខាងអាជ្ញាធរដែលជាដើមហេតុធ្វើឱ្យការលក់ដូររបស់អ្នកស្រីមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង។

អ្នកស្រី គឹមបូ ត្អូញត្អែរថា៖ «លក់ដូរ លក់បាយអីហ្នឹង ទៅគ្រាន់បានចិញ្ចឹមកូនបានរៀនអីទៅមុខទៀត […] ប៉ុន្តែអត់ដាច់ក៏ដោយ ចេះតែសុំថាបាននៅលក់ នៅទីតាំងបរិវេណប្រាសាទអង្គរ បានឲ្យកូនចៅរស់ចិញ្ចឹមជីវិតផង ហើយនិងចិញ្ចឹមកូនរៀនបន្តទៅទៀត»។

ជុំវិញការត្អូញត្អែររបស់អាជីវករ លោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាមានប្រសាសន៍ថា អាជីវករលក់ដូរបានស្ម័គ្រចិត្តចាកចេញពីតំបន់អង្គររួចហើយ ប៉ុន្តែនៅតែមានការបន្តលក់ដូរ ម៉្យាងតំបន់មុខអង្គរជាទីកន្លែងសាធារណៈដែលរដ្ឋមានតួនាទីថែរក្សាឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ កុំឱ្យមានភាពរញ៉េរញ៉ៃ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ទីកន្លែងហ្នឹងជាទីកន្លែងសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ជាដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋដែលរដ្ឋមានតួនាទី ភារកិច្ចក្នុងការគ្រប់គ្រងថែរក្សាធ្វើឱ្យវាកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ។ នៅពេលដែលទីកន្លែងនេះរៀបចំបានប្រសើរសឹងតែទាំងអស់រួចរាល់ហើយ វានៅសល់តែប៉ុណ្ណឹងនាក់ តើគួររក្សាបន្តទីកន្លែងហ្នឹងឱ្យវាមានរញ៉េរញ៉ៃអ៊ីចឹងបន្តទៅទៀត ឬក៏យ៉ាងម៉េច»។

លោក ឡុង កុសល បានឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់ងាជីវករដែលស្នើសុំនៅលក់បន្តក្នុងតំបន់មុខអង្គរថា មិនមានកាអនុញ្ញាតឱ្យអាជីវករនៅលក់បន្តនោះទេ ដោយសារមានការសម្រេចឱ្យប្រជាជនរុះរើចេញពីតំបន់អង្គររួចហើយ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «គាត់បានឯកភាពចំពោះមុខស្ថាប័នរដ្ឋថាគាត់នឹងចាកចេញទៅ ឱ្យរើតូបស្អីៗរបស់គាត់ ប៉ុន្តែគាត់បានរំលោភសេចក្តីទុកចិត្តរបស់គេ ទីមួយ។ ទីពីរគាត់បានបង្កនូវរូបភាពមិនជាគំរូរបស់គេដែរ […] តើមានភាពស្មើរភាពគ្នាដែរ ឬទេ?»។

ត្រលប់មក អ្នកស្រី សម្បត្តិ ឡាយ ដែលជាអាជីវករលក់បាយម្ហូបនៅខាងមុខតំបន់អង្គរវិញអះអាងថា គ្រួសារអ្នកស្រីយល់ព្រមរើផ្ទះចេញពីតំបន់អង្គរ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីចង់មានកន្លែងលក់ដូរក្នុងតំបន់អង្គរដដែល។

អ្នកស្រីថា៖ «មិនមែនបងឃើញគេឱ្យទៅហើយយើងរឹងទទឹងថាមិនព្រមចេញពីកន្លែងនេះទេ យើងព្រមចេញផ្ទះហើយ តែតូបខ្ញុំសុំនៅក្នុងតំបន់នេះ ចែកខ្ញុំទៅណាក៏ខ្ញុំព្រម ខ្ញុំមិនមែនថារឹងនៅនេះ អត់មានរឹងទេ បើសិនកន្លែងណាក៏ដោយឱ្យតែរៀបស្អាតឱ្យ បើមិនរៀបក៏ដោយឱ្យតែចែក (ទីតាំង)ពួកខ្ញុំ វាស់តែទីតាំង ពួកខ្ញុំធ្វើតូបលក់បាយធម្មតា»៕

បទយកការណ៍៖ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកមួយចំនួនក្នុងខេត្តសៀមរាបប្រឈមនឹងការដួលរលំដោយសារតម្លៃជ្រូកធ្លាក់ចុះខ្លាំង

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Mon, 22 Jan 2024 07:35:26 +0000

អ្នកស្រី សាន សាវ៉ូន ជាកសិករចិញ្ចឹមជ្រូកម្នាក់នៅក្នុងភូមិឃុនមោយ ឃុំកណ្តែក ស្រុកប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប។ ក្នុងរយៈពេល១៣ឆ្នាំដែលអ្នកស្រីបើកកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូក អ្នកស្រីមិនដែលប្រឈមននឹងបញ្ហាតម្លៃជ្រូកធ្លាក់ចុះខ្លាំងដូចឆ្នាំនេះនោះទេ។ អ្នកស្រីនិយាយថា ក្នុងរយៈពេលប្រហែល៣ខែកន្លងមកនេះ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមជ្រូកស្ទើរតែទាំងអស់ ជួបការលំបាកក្នុងការចិញ្ចឹមជ្រូក ខណៈតម្លៃធ្លាក់ចុះខ្លាំង ហើយស្ទើរតែមិនមានឈ្មួញចុះមកទិញ ព្រោះតែវត្តមានសាច់ជ្រូកបង្កកនាំចូលរាប់តោន។

ស្រ្តីវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះនិយាយថា៖ «ខាតតែមួយពេញទំហឹងហ្នឹងឯង ឧទាហរណ៍ របស់យើងធ្លាប់ចិញ្ចឹមត្រូវបានចំណេញ១០០០រៀល(ក្នុងមួយគីឡូ) ក៏ចូលដើម១០០០រៀល ទៅ១៥០០រៀលទៀត (ក្នុងមួយគីឡូ) […] ធ្លាក់ខ្លាំងណាស់ ធ្លាក់សឹងដល់ចំណុចសូន្យ បើសិនណាមិនមានជ្រូកនាំចូលមកពីគេហើយមិនមានសាច់បង្កក បើផ្គត់ផ្គង់តែនៅខ្មែរយើងក៏ជ្រូកខ្មែរយើងមិនដុនដាបដល់ថ្នាក់នេះដែរ»។

ប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារក្នុងខេត្តសៀមរាបដែលពឹងផ្អែកជីវភាពលើការចិញ្ចឹមជ្រូកដូចជាអ្នកស្រី សាវ៉ូន កំពុងប្រឈមនឹងការក្ស័យធនព្រោះតែតម្លៃជ្រូកធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង ដោយសារការនាំចូលសាច់ និងសាច់បង្កកពីក្រៅប្រទេសច្រើនពេក។

និយាយដោយមានសើចតិចៗផង អ្នកស្រី សាន សាវ៉ូន បន្ថែមថា ឈ្មួញដែលធ្លាប់មកចាប់ជ្រូកនៅកសិដ្ឋានរបស់អ្នកស្រីកាលពីមុន លែងទិញកន្លែងអ្នកស្រី ដោយពួកគេចាំយកជ្រូកនាំចូលមានតម្លៃថោកជាង និងដឹកមកដល់ទីតាំងរបស់ពួកគេស្រាប់។

កំពុងបាញ់ទឹកលាងទ្រុងជ្រូក អ្នកស្រី សាវ៉ូន ថ្លែងថា៖ «បើជ្រូកឡើងថ្លៃ ឈ្មួញចុះឡើងៗ ពិបាកតែយើងរកលក់មិនទាន់ទេ មួយខែ ឬកន្លះខែដឹងតែចូលមកមើលទ្រុងយើង ហើយល្មមៗបង្ខំឲ្យយើងលក់ហើយ ដល់ពេលជ្រូកចុះថោកអញ្ចេះតែទូរស័ព្ទឯងក៏មិនចង់លើកទៀត គេថាចាំទិញតែកុងស៊ីស្រួលជាង អត់ពិបាកមកចាប់តាមទ្រុងអស់ថ្លៃឈ្នួលឡានឈ្នួលអីទៀត បើកុងស៊ីគេដឹកឲ្យស្រាប់ៗ»។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការនាំចូលសាច់ពីក្រៅប្រទេស ជាពិសេសសាច់បង្កក មានចំនួនច្រើនៗ ដែលខ្លះមានទាំងសាច់ខូចគុណភាព និងមិនមានឯកសារនាំចូលជាដើម។ តួយ៉ាង កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមការងារអន្តរាគមន៍បង្រ្កាបបទល្មើសសត្វបានសហការជាមួយការិយាល័យផលិតកម្ម ចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងស្តុកសាច់បង្កកមួយកន្លែងស្ថិតក្នុងខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ បានរកឃើញសាច់បង្កកពុំទាន់មានឯកសារច្បាស់លាស់ចំនួនជិត៤០០ តោន ដែលរួមមានចុងស្លាបមាន់ គូទមាន់ សាច់មាន់កិន កោះមាន់ ជើងមាន់ សាច់ជ្រូក ជាដើម។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វដែលចេញកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។

កំពុងដាក់បាយជ្រូកនៅរោងចិញ្ចឹមជ្រូកស្ថិតនៅស្រុកបន្ទាយស្រី ខេត្តសៀមរាប លោក ដួង សាម៉ុន កសិករចិញ្ចឹមជ្រូកម្នាក់ទៀតអះអាងថា កសិករចិញ្ចឹមជ្រូកនាំគ្នាថ្ងូរ និងចាប់ផ្តើមដួលបណ្តើរៗ បន្ទាប់ពីតម្លៃជ្រូកមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង ដោយសារសាច់បង្កកនាំចូលច្រើន។ កសិករដែលបានចិញ្ចឹមជ្រូកតាំងពីឆ្នាំ២០០៩រូបនេះបន្ថែមថា ចំនួនជ្រូករបស់លោកកាលពីមិនទាន់មានការធ្លាក់ថ្លៃមានរហូតដល់ជាងមួយរយក្បាល ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នថយចុះសល់ត្រឹមមេ២០ក្បាល ដោយសារលក់ជ្រូកខាតរកលុយមិនបានគ្រប់គ្រាន់ផ្គត់ផ្គង់ចំណី។

លោកបន្ថែមថា សម្រាប់តម្លៃក៏ធ្លាក់ចុះពី១,០០០រៀលក្រោយជំងឺរាតត្បាតកូវីត១៩ មកនៅសល់ត្រឹម ៦,០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូ។

លោក សាម៉ុន បន្តថា៖ «អានេះទ្រាំឡើងចូលអស់ទ្រាំហើយ ព្រោះខាតពេក ខាតឡើងៗចូលពីរឆ្នាំ បីឆ្នាំហើយ ហើយដល់វគ្គនេះតម្លៃខ្លាំងណាស់ ដាក់ចង់ដាច់សរសៃឈាមកសិករទៅហើយព្រោះជ្រូកវគ្គនេះនៅតែគីឡូ៦០ [៦០០០ រៀល] ៦២ [៦២០០ រៀល] ៦៣ [៦៣០០ រៀល] »។

លោក សាម៉ុន បន្ថែមថា ជាធម្មតាខែមករាជាខែដែលជ្រូកមានតម្លៃខ្ពស់ ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះបែរជាមានការធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងទៅវិញ។

លោកនិយាយថា៖ «យើងយកដើមធនាគារមកធ្វើទាំងអស់ បើយើងបោះបង់គឺវាមិនកើត ទីមួយយើងខំធ្វើទ្រុងធ្វើអីដែរ ប៉ុន្តែបើនៅតែទីផ្សារនៅតែយ៉ាងនេះក៏នៅមិនបានដែរ […] កាលពីមុនតម្លៃអាចទប់ទល់បានវាមាន៨០ជាង ៧០ជាង ដល់ពេលវគ្គនេះ៦០ ៦៥»។

លោកចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយអន្តរាគមន៍ទប់ស្កាត់ការនាំចូលសាច់ និងសាច់បង្កកពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីទប់តម្លៃសាច់ក្នុងស្រុកកុំឱ្យបន្តធ្លាក់ថ្លៃ។

លោកនិយាយថា៖ «ឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយកសិករ បើផុតពីនោះនឹងដួលអស់ហើយនៅមិនបានទេ ឱ្យជួយរកតម្លៃទីផ្សារជ្រូកឱ្យ សូមឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលជួយបិទសាច់បង្កក ខាងក្រសួងខាងអីជួយមើលកសិករផងបើមិនអញ្ជឹងមិនរស់ទេ ចំណាកស្រុកអស់ហើយ»។

ចំណែកអ្នកស្រី ខុប អ៊ន់ អាយុ២៩ឆ្នាំ ជាកសិករចិញ្ចឹមជ្រូកម្នាក់ទៀតនៅស្រុកបន្ទាយស្រីដែរនោះរៀបរាប់ថា អ្នកស្រីចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមជ្រូកតាំងពីឆ្នាំ២០២១មកដោយសារសាច់ជ្រូកនៅពេលនោះមានតម្លៃខ្ពស់។ អ្នកស្រីថា បន្ទាប់ពីការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ រួមទាំងការនាំចូលសាច់បង្កកផងនោះ បានធ្វើឱ្យគ្រួសារអ្នកស្រីធ្លាក់ខ្លួនខាតបង់ខ្លាំង ព្រមទាំងជាប់បំណុលធនាគារស្ទើររើខ្លួនមិនរួច។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ពីមុនមកដល់ឥឡូវយ៉ាប់ខ្លាំង។ កាលពីមុនដំបូងទើបចិញ្ចឹម យើងចិញ្ចឹមតិច វាបានចំណេញ ដល់ពេលយើងចេះតែពង្រីកទ្រុង កាន់តែច្រើនទៅកាន់តែខាត […] ខាតរាល់ពេល ឲ្យតែពេលលក់ដឹងតែខាត»។

បន្ទាប់ពីកសិករចិញ្ចឹមជ្រូកត្អូញត្អែរពីការធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ បានចេញសេចក្តីប្រកាសអំពីវិធានការហាមឃាត់ការនាំចូលនូវគ្រឿងក្នុង និងបំណែកសាច់បង្កកជាបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់រយៈពេលប្រាំមួយខែ។

លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លើកឡើងថា ការផ្អាកការនាំចូលសាច់បង្កកបានតែបណ្តោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះដោយសារ ច្បាប់មិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្អាកជាអចិន្ត្រៃយ៍ និងថា អាចបង្កឱ្យសាច់ឡើងថ្លៃ ធ្វើឱ្យមានអតិផរណា។

លោកបន្តថា ការផ្អាកនេះគឺទុកពេលដើម្បីឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមក្នុងស្រុករៀបចំខ្លួនឡើងវិញ ប៉ុន្តែក្រសួងក៏បាន សម្របសម្រួលដើម្បីឱ្យអ្នកដែលទិញបំណែកសាច់បង្កកនាំចូលឱ្យជួយអ្នកផលិតក្នុងស្រុក ហើយក្រសួងបានព្យាយាមឱ្យអ្នកក្នុងស្រុកបង្កើនសមត្ថភាពផលិតសាច់បង្កកដើម្បីលក់ឱ្យទីផ្សារសាច់បង្កកផងដែរ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ជាធម្មតាច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មរបស់យើងគឺយើងមិនអាចបិទទាំងស្រុងទេ បើសិនជាយើងធ្វើការបិទការនាំចូលរបស់ប្រទេសដទៃមកប្រទេសយើង គេក៏អាចបិទការនាំចេញប្រទេសយើងទៅប្រទេសដទៃដែរ ហើយនៅលើពិភពលោកគឺមិនមានគោលនយោបាយណាបិទការនាំចេញកសិផលពីប្រទេសណាមួយទេ»។

ត្រលប់មកអ្នកស្រី សាវ៉ូន ដែលជាកសិករចិញ្ចឹមជ្រូកដែលកំពុងប្រឈមនឹងការខាតបង់ និងជំពាក់បំណុលដោយសារតែតម្លៃជ្រូកធ្លាក់ចុះវិញ អ្នកស្រីបាននិយាយទាំងក្រៀមក្រំថា អ្នកស្រីតែបន្តចិញ្ចឹមរងចាំទីផ្សារជ្រូកឡើងថ្លៃមកវិញ ដោយសារគ្រួសារអ្នកស្រីពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើរបរនេះរាប់ឆ្នាំមកហើយ។

អ្នកស្រី សាវ៉ូន និយាយថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរឲ្យតែជ្រូកឡើងថ្លៃមកវិញមក គ្នាប្រជាជនមានកម្លាំងទឹកចិត្តឲ្យចិញ្ចឹមតទៅទៀត ដូចប្រជាជនមានអីក្រៅពីចិញ្ចឹមជ្រូកចិញ្ចឹមគោ បើអត់ឲ្យប្រជាជនចិញ្ចឹមជ្រូកចិញ្ចឹមគោ គ្នាទៅមានអី»៕

សហគមន៍នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកាសុំអន្តរាគមន៍ពីអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធនឹងការកាប់បំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 12 Jan 2024 02:51:16 +0000

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយស្នើអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធអន្តរាគមន៍ចំពោះការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ខេត្តព្រះវិហារ ដោយពួកគេបានរកឃើញឈើជាង៣០០ដើមត្រូវបានអារក្នុងឆ្នាំ២០២៣។

ក្នុងសារដែលបង្ហោះជាសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីការបូកសរុបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិក្នុងឆ្នាំ២០២៣លើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយ ចេញនៅថ្ងៃទី១០ ខែមករានេះបានឱ្យដឹងថា នៅតំបន់អូរស្ពង់ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកាមានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទ្រង់ទ្រាយធំ។

សារដដែលបន្ថែមថា៖ «បច្ចុប្បន្នតំបន់ដែលកំពុងបន្តកាប់បំផ្លាញយ៉ាងសកម្មមានលេខនិយាមការ X៖ 515731 Y៖1546629 ដែលមានម៉ាស៊ីនអារឈើយ៉ាងសកម្មប្រហែល១០គ្រឿង នៅតំបន់ អូរស្ពង់ ដែលជាតំបន់សក្ដានុពលចម្ការច្បោះរបស់បងប្អូនជនជាតិដើមភាគតិចយើងអាស្រ័យផល»។

សារជាសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្ដថា ក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ២០២៣ តាមរយៈការចុះល្បាត ៥ដងបានរកឃើញមានគល់ឈើដែលត្រូវបានកាប់ផ្តួល អារជ្រៀកមានចំនួន ៣៦៦គល់ ក្ដារបន្ទះចំនួន ៣៤២បន្ទះ ឈើតាប់ចំនួន៣.២ម៉ែត្រគូប និងឈើប្រភេទសសរចំនួន២៧ដើម។

លោក ស៊ុត សាវន សមាជិកសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា នៅថ្ងៃទី១០ និងទី១១ ខែមករានេះក៏មានករណីកាប់ឈើដែរ គឺក្រុមជនល្មើសមានគ្នាជាង២០នាក់បានអារឈើអស់៥ដើម ប្រដាប់ដោយរណារយន្ត៥គ្រឿង និងមានគោយន្ដ៤គ្រឿងនៅអូរតាមាក់។

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចកួយភូមិប្រមេរុនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា បានស្នើសុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ពីមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ជុំវិញការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនេះ។

«យើងជាសហគមន៍សូមស្នើរសុំបន្ថែមដល់អង្គភាពប្រឆាំងបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ និងលោកអភិបាលខេត្តដែលស្រលាញ់ចូលចិត្ដកំសាន្ដព្រៃឈើធម្មជាតិ សូមជួយចុះធ្វើអន្តរាគមន៍ តំបន់កាប់បំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកានេះផង»។

Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងលោក សុង ច័ន្ទសុជាតិ ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តព្រះវិហារ ប៉ុន្តែលោកបដិសេធមិនឆ្លើយតបតាមទូរស័ព្ទដោយថាបញ្ហានេះជារឿងដដែលៗ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អូ! អាហ្នឹងសួរដដែលៗពីរបីអង្គភាព [សារព័ត៌មាន] ហើយ។ អញ្ជើញមកមន្ទីរ[បរិស្ថាន] មកខ្ញុំជូនព័ត៌មានបង»។

លោក ហេង គឹមហុង នាយកប្រតិបត្តិសហគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) បានប្រាប់ថា រដ្ឋាភិបាល ឬមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធគួរយកចិត្តទុកដាក់ និងដោះស្រាយករណីបទល្មើសព្រៃឈើនេះជាបន្ទាន់ ដើម្បីឲ្យដឹងថា បញ្ហានេះបន្តកើតឡើងដោយសារតែការអនុវត្តមិនបានត្រឹមត្រូវរបស់មន្ត្រី ឬក៏មកពីគោលនយោបាយនៅមានកម្រិត។

លោក ហេង គឹមហុង ថា៖ «រដ្ឋាភិបាលគួរតែគិតពិចារណាក្នុងការទប់ស្កាត់បទល្មើសធម្មជាតិ តទៅមុខទៀត គួរតែធ្វើការស៊ើបអង្កេតពីមន្ត្រីរបស់ខ្លួននៅមូលដ្ឋានថាហេតុអ្វីបានជារដ្ឋាភិបាល រដ្ឋមន្រ្តី ឬក៏នាយករដ្ឋមន្រ្តី បានដាក់ទិសដៅនៃការប្តេជ្ញាចិត្តម្តងហើយម្តងទៀតកាលពីអាណត្តិចាស់រហូតទៅដល់អាណត្តិថ្មី ប៉ុន្តែបទល្មើសនៅតែកើតមានឡើងអ៊ីចឹង»។

លោកបន្តថា៖ «បើសិនជារកឃើញថាគោលនយោបាយមានចំណុចខ្សោយត្រូវកែសម្រួលឡើងវិញជាបន្ទាន់តែបើគោលនយោបាយមានលក្ខណៈពេញលេញ ហើយការប្តេជ្ញារបស់រដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញមន្រ្តីមូលដ្ឋាននៅក្នុងដែននីមួយៗនឹងអត់មានការប្តេជ្ញាចិត្ត ចឹងប្រហែលជាត្រូវពិនិត្យ មើលក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់ទៅលើវិជ្ជាជីវៈហើយនឹងមន្រ្តីនឹងតែម្តងដើម្បីកុំឲ្យការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋចេះតែមាន តែផ្ទុយទៅវិញភាពនៃការអនុវត្តជាក់ស្តែងរបស់មន្រ្តីនឹងនៅតែបណ្តែតបណ្តោយធ្វេសប្រហែសបង្កឲ្យមានបទល្មើសជាច្រើនកើតមានឡើងបន្តទៅទៀត»។

រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកាតាមរយៈអនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ មានផ្ទៃដីទំហំ ៩០,៣៦១ហិកតា ស្ថិតស្រុកចំនួន៣ រួមមាន ស្រុកជាំក្សាន្ត ស្រុកត្បែងមានជ័យ និងស្រុកឆែប ខេត្តព្រះវិហារ។ ការបង្កើតដែនជម្រកសត្វព្រៃនេះគឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងថែទាំទីជម្រកសត្វព្រៃ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ព្រមទាំងដើម្បីលើកកម្ពស់ការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិក្នុងតំបន់៕

បទយកការណ៍៖ អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជានៅតែបន្តរងការរើសអើង

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Thu, 11 Jan 2024 03:42:58 +0000

នៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិ មនុស្សម្នាក់ៗមានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការជ្រើសរើសដៃគូជីវិត ជ្រើសរើសមនុស្សដែលខ្លួនស្រឡាញ់ មិនថាភេទដូចគ្នា ឬផ្ទុយគ្នា ហើយការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាក៏មិនមែនជាកំហុស។

កំពុងផ្តល់សម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មានយុវជន សុទ្ធ ពៅ សំណាង សកម្មជនការពារសិទ្ធិអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាលើកឡើងថា អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជា នៅតែបន្តរងការរើសអើងទាំងនៅសាលារៀន កន្លែងធ្វើការ ក្នុងសង្គម និងតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត។

សំឡេងរបស់សំណាងហាក់ប្តូរបន្តិច នៅពេលរៀបរាប់អំពីការរើសអើងដែលកើតមានលើអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា។ សកម្មជនរូបនេះបន្តថា៖ «ការរើសអើងនៅក្នុងសាលា ឧទាហរណ៍មួយចំនួន គ្រូមួយចំនួនរើសអើងយើង មិនសូវសប្បាយរីករាយជាមួយយើង ហើយពេលខ្លះគ្រូមួយចំនួនមានវិន័យ ប្រុសមានភេទកំណើតប្រុសត្រូវស្លៀកខោ ស្រីត្រូវស្លៀកសំពត់ មួយទៀតប្រុសមិនអាចទុកសក់វែងបានទេត្រូវកាត់សក់អ៊ីចឹងទៅ អ៊ីចឹងអាហ្នឹងនៅមើលឃើញរូបភាពនិងនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ»។

បើទោះបីជាសហគមន៍អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាត្រូវបានលើកស្ទួយដោយអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែច្បាប់សម្រាប់ការពារនៅមិនទាន់មានគ្រប់គ្រាន់ ហើយការរើសអើង និងការមើលងាយនៅតែកើតមានសម្រាប់អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ដូចជាសំណាង។

សំណាង ដែលមានអាយុ២៦ឆ្នាំ បន្ថែមថា ការទទួលស្គាល់ផ្នែកសង្គមមានភាពប្រសើរ ដោយសារពួកគេអាចបង្ហាញភាពជាខ្លួនឯងបាន។

ខែន គឹមហុង អ្នកស្រលាញ់ភេទម្នាក់ទៀតលើកឡើងដែរថា ការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាគឺការស្រឡាញ់ភេទតែមួយ ដូចជាប្រុសស្រឡាញ់ប្រុស ស្រីស្រឡាញ់ស្រី ប៉ុន្តែការស្រឡាញ់ភេទដូចមិនតម្រូវឱ្យយើងកែរភេទទៅជាមនុស្សស្រីឬក៏ជាប្រុសនោះទេ។

គឹមហុងថា៖ «បញ្ហាប្រឈមរបស់ពួកយើងមានរឿងច្រើន ដូចជាឳពុកម្ដាយ បងប្អូន និងមនុស្សជុំវិញខ្លួន ប៉ុន្តែពួកយើងនឹងប្រឹងជំនះនៅបញ្ហានេះ»។

អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាម្នាក់ទៀត គុយ ធីតា ស្ថាបនិក Lovelsdiversity ថា ស្ថានភាពអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជាមានភាពប្រសើរឡើងបើធៀបនឹងកាលពីមុន តែនៅតែមានចន្លោះខ្វះខាត។

ធីតានិយាយថា៖ « បើយើងប្រៀបធៀបកាលពីដប់ឆ្នាំមុនឬក៏ប្រាំឆ្នាំមុនយើងឃើញថាស្ថានភាពសេរីភាព ការទទួលស្គាល់មានការកើនឡើងប៉ុន្តែនៅតែអត់ទាន់គ្រប់គ្រាន់ អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅតែទទួលរងនូវការរើសអើងជាប្រចាំថ្ងៃ»។

ធីតា បានឲ្យដឹងថា បញ្ហាដែលអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាតែងតែជួបប្រទះមាន ៣ធំៗគឺទាក់ទងនឹងបញ្ហាគ្រួសារ ដែលគ្រួសារមួយចំនួនមិនទទួលស្គាល់ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា និងបង្ខុំឲ្យមានការកែប្រែខ្លួន បង្ខំឲ្យផ្តាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយភេទដូចគ្នានិងឲ្យទៅរៀបការជាមួយភេទខុសគ្នាវិញ។ បញ្ហាទីពីរ គឺក្នុងវិស័យអប់រំ និងកន្លែងការងារ ដោយពួកគាត់មិនត្រូវបានទទួលស្គាល់និងផ្តល់សិទ្ធិមនុស្សធម្មតា ក្នុងនោះ មានដូចជាការរើសអើងនៅសាលារៀន ឬរើសអើងពេលសម្ភាសន៍ការងារ។ ចំណែកបញ្ហាទីបី គឺមិនមានការការពារដោយច្បាប់ពេញលេញ ដូចជាមិនមានច្បាប់អនុញាតិឲ្យអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាបានចុះអ៊ីតាវិលជាដើម។

រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថា ចំនួនអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នាមានជាង៣៣,០០០ នាក់ និងប្រហែល ៥,000 គូ។យ៉ាងណាមិញច្បាប់នៅមិនទាន់ទទួលការរៀបការរបស់ពួកគាត់ ជារឿងស្របច្បាប់នៅឡើយទេ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ខ្មែរថាមស៍ ឆ្នាំ២០១៩។

ឡុង ម៉ាឡែន ជាអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាម្នាក់ទៀតលើកឡើងដែរថា ស្ថានភាពអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅកម្ពុជាមានភាពប្រសើរឡើងបើធៀបនឹងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែនៅតែមិនទាន់មានភាពទូលំទូលាយនៅឡើយ។

ម៉ាឡែន បានឲ្យដឹងថាមនុស្សមួយចំនួននៅមិនទាន់ដឹងថាអ្វីជា LGBTQ នៅឡើយ ជាពិសេសអ្នកនៅសហគមន៍ជនបទ។

ម៉ាឡែននិយាយថា៖ «សហគមន៍គាត់ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ដែរក្នុងការជួយជំរុញទៅលើការស្វែងយល់ និងទទួលស្គាល់ LGBT ព្រោះថាគ្រួសាររបស់អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាគឺគាត់ទទួលសម្ពាធពីសហគមន៍ ហើយដល់ពេលចឹងគ្រួសារគាត់ផ្តល់សម្ពាធដល់សមាជិក LGBT បន្តទៀត»។

ម៉ាឡែន បន្ថែមដោយសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងជួយជំរុញឲ្យមានការស្វែងយល់ពីអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាក្នុងសង្គម ដើម្បីឲ្យការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានេះក្លាយទៅជារឿងធម្មតា។ ម៉ាឡែនថា រដ្ឋាភិបាលមិនគួរទុកតួនាទីផ្សព្វផ្សាយពីការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាទាំងស្រុងទៅឲ្យ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ឬក្រុមអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាធ្វើទាំងស្រុងឡើយ ព្រោះពួកគាត់ក៏ជាប្រជាជនទូទៅម្នាក់ ដែលគួរតែទទួលបានការការពារដូចគ្នា។

ត្រលប់មកយុវជន សុទ្ធ ពៅសំណាង វិញ សំណាងចង់ឱ្យសង្គមទទួលយកភាពចម្រុះនៃក្តីស្រលាញ់ ដូចការទទួលយកភាពចម្រុះនៃជាតិសាសន៍ដែរ។

សំណាងនិយាយថា៖ «សង្គមទទួលយកភាពចម្រុះនៃអាយុ ភាពចម្រុះនៃសញ្ជាតិមានសញ្ជាតិខ្មែរ ចិន ចាម វៀតណាម និងភាពចម្រុះនៃពណ៌សម្បុរ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីសង្គមមិនអាចបើកចិត្តទទួលនូវភាពចម្រុះនៃក្តីស្រឡាញ់បាន»៕

Q&A: និស្សិតប្លាស្ទិកកំពុងប្រមូលសំរាមដែលត្រូវបានបោះចោលគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់នៅភ្នំពេញ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Thu, 28 Dec 2023 08:29:37 +0000

ប្រជាជនមួយចំនួននៅរាជធានីភ្នំពេញនៅតែមិនទាន់មានចំណេះដឹងទូលំទូលាយក្នុងការទុកដាក់សំរាមប្លាស្ទិកឲ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់នៅឡើយ។ ការបោះចោលសំរាមប្លាស្ទិកពាសវាលពាសកាល ធ្វើឲ្យទីក្រុងក្លាយជាកខ្វក់ និងប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន សុខភាព និងសោភ័ណ្ឌភាព។ ការលុបបំបាត់សំរាមប្លាស្ទិកជាគោលដៅសំខាន់របស់ក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក តែពួកគេត្រូវការជាចាំបាច់នូវការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។

ហែម សុភេម ស្ថាបនិកនិស្សិតប្លាស្ទិកបានផ្តល់កិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសិក្ខាកាម Newsroom Cambodia គឺកញ្ញា អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ អំពីបញ្ហាសំរាមប្លាស្ទិកដែលនៅតែត្រូវបានបោះចោលគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។

Q. ជម្រាបសួរលោកសុភេម!

A. បាទជម្រាបសួរ!

Q. ហេតុអ្វីបានជាសុភេមបង្កើតក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិកនេះឡើង?

A. និយាយទៅ ហេតុផលទីមួយពេលដែលចាប់ផ្តើមនិស្សិតប្លាស្ទិកគឺដោយសារឃើញមានប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនមានទម្លាប់នៃការចោលសំរាមនេះកាន់តែច្រើន អញ្ចឹងហើយក៏យើងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការដើម្បីបញ្ឈប់ការចោលសំរាមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន។ យើងធ្វើវាផ្ទាល់ផង ហើយយើងធ្វើ social media [បណ្តាញសង្គម] ផង ហើយផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានច្រើនដើម្បីជាដំណោះស្រាយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាឥរិយាបថរបស់គាត់មួយចំនួនដូចជាការចោលសំរាមហ្នឹង ហើយយើងមានទាំងវីដេអូ content [មាតិកា] យើងបានអំពាវនាវរកvolunteer [អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត] ជាច្រើន ជាពិសេសសិស្ស និស្សិតជាច្រើនឲ្យគាត់ចូលរួម និងផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋដែលគាត់មានទម្លាប់មិនល្អក្នុងការចោលសំរាម។

A: តេីក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិកត្រូវបានបង្កេីតឡេីងនៅពេលណា ហេីយធ្វេីសកម្មភាពអ្វី និងនៅឯណាខ្លះ?

Q: និស្សិតប្លាស្ទិកបង្កើតឡើងនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២២ សកម្មភាពដែលយើងធ្វើមានពីរ សកម្មភាពប្រមូលសំរាមតាមទីសាធារណៈនិងប្រឡាយនានា ហើយនិងផ្សព្វផ្សាយសកម្មភាពដែលយើងធ្វើនៅលើប្រព័ន្ធ social media ហើយប្រសិននៅណាខ្លះគឺនៅតាមមាត់ទន្លេ តាមលូទឹកស្អុយហើយតាមទីសាធារណៈមួយចំនួន។

A: តេីចាប់តាំងពីក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិកប្រមូលសំរាមនៅតាមតំបន់នោះ រហូតមកដល់ពេលនេះសុភេមឃេីញមានភាពប្រសេីរបែបណាខ្លះដែរ?

Q: យើងមើលឃើញថាវាមានភាពប្រសើរខ្លះដែរមិនទាំងអស់ទេ កន្លែងមួយចំនួនដែលយើងបានប្រមូលដែលយើងបានធ្វើសកម្មភាពហ្នឹងឧទាហរណ៍ដូចជានៅតាមប្រឡាយលូទឹកស្អុយមួយចំនួនគឺស្អាតដដែល។ មកដល់ពេលនេះ ជាក់ស្តែងនៅតែមានកន្លែងមួយចំនួនទៀតឧទាហរណ៍ដូចជាកន្លែងមាត់ទន្លេ នៅតែមានសំរាមចោលដដែលតែវាគ្រាន់បើជាងពីមុន ពីមុនវាច្រើនជាងហ្នឹង តែឥឡូវវារាងគ្រាន់ ប្រសើរជាងមុនហើយ មានន័យថាប្រជាពលរដ្ឋចាប់ផ្តើមទទួលបានការផ្សព្វផ្សាយរបស់យើងច្រើនគាត់ឃើញសកម្មភាពយើងហើយចូលរួមសហការមិនចោលសំរាមតទៅទៀត។

Q. ហេតុអ្វីបានជាសំរាមប្លាស្ទិកនៅតែត្រូវបានបោះចោលពាសវាលពាសកាល?

A. ចម្លើយដ៏សាមញ្ញគឺដោយសារអ្នកដែលបោះចោលហ្នឹងគាត់មិនទាន់យល់ពីផលប៉ះពាល់នៃសំរាមហ្នឹង គាត់មានទម្លាប់នៃការចោលហ្នឹងតាមគ្នា គាត់មានផ្នត់គំនិតបែបហ្នឹងបើសិនជាគាត់ដឹងថាការចោលសំរាមហ្នឹងវាប៉ះពាល់បែបណាទៅកាន់សង្គមយើង ទៅកាន់បរិស្ថាន ប្រហែលជាគាត់មិនចោលទេ។ អញ្ចឹងអាហ្នឹងជាហេតុផលចម្បងដែលគាត់នៅតែចោលហើយអាចនិយាយបានថាគាត់អាត្មានិយម យកស្រួលតែខ្លួនឯង សំរាមទៅណាទៅៗ ឲ្យតែអស់ពីខ្លួនគាត់ អាហ្នឹងជាកត្តាដែលមានសំរាម។

Q. ការបោះចោលសំរាមប្លាស្ទិកគ្មានសណ្តាប់នេះប៉ះពាល់អ្វីខ្លះ?

A. បើនិយាយពីការប៉ះពាល់វាប៉ះពាល់ច្រើនណាស់។ ខ្ញុំសុំលើកមួយចំនួន ទីមួយវាប៉ះពាល់ដល់សោភ័ណ្ឌភាពទីក្រុងយើង។ យើងដឹងហើយថាពេលយើងចោលសំរាមតាមប្រឡាយលូ តាមទីសាធារណៈ វាមិនមើលទៅល្អមើលទេ វាគគ្រិចមែនទែន វាធ្វើឲ្យបាត់សោភ័ណ្ឌភាពធម្មជាតិក៏ដូចជាទីក្រុង។ ហើយទីពីរសំខាន់នោះគឺវាប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់ប្រទេសជាតិយើងដែរនៅពេលដែលសាសន៍គេមកឃើញកន្លែងមួយចំនួនសុទ្ធតែសំរាម ហើយទីបីប្រសិនបើសំរាមត្រូវបានបោះចោលតាមប្រឡាយ ឬក៏នៅក្នុងទន្លេ វាប៉ះពាល់ដល់ត្រី ឬក៏ដល់ជីវចម្រុះនៅក្នុងទឹក ព្រោះសំរាមប្លាស្ទិកវាអត់រលាយលឿនទេ ទោះបីជាវារលាយក៏វាមិនទៅណាដែរ វាក្លាយជាប្លាស្ទិកតូចៗ។ ហើយខ្ញុំឧទាហរណ៍មួយចុះ ត្រីវាអាចច្រលំថាចំណីវាហើយវាអាចស៊ីប្លាស្ទិកហ្នឹង ហើយកាលណាយើងបរិភោគត្រីហ្នឹងគឺវាប៉ះពាល់។ បើនិយាយរឿងសុខភាពវាប៉ះពាល់ដល់អ្នកនៅតំបន់មានសំរាមហ្នឹងដែរ ឧទាហរណ៍ដូចជានៅតាមតំបន់ អញ្ចឹងសំរាមហ្នឹងវាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ទឹកមានក្លិនមិនល្អ វាមានមេរោគមានអីច្រើន ហើយសួរថាអ្នកណារស់នៅទីហ្នឹងគឺប្រជាពលរដ្ឋ អ៊ីចឹងប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅទីហ្នឹងគឺនឹងទទួលផលប៉ះពាល់ពីសំរាមហ្នឹង វាត្រូវប៉ះពាល់ដល់សុខភាពគាត់ហើយត្រូវចំណាយលុយចំណាយអីទៅពេទ្យហើយដោយសារផលប៉ះពាល់ចេញពីសំរាមហើយក៏មានការប៉ះពាល់ច្រើនទៀតតែខ្ញុំសុំលើកតែមួយចំណុចហ្នឹង។

Q. តើសុភេមគិតថាភាគីពាក់ព័ន្ធគួរចូលរួមដូចម្តេចខ្លះក្នុងការកាត់បន្ថយការបោះសំរាមគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់?

A. សម្រាប់ការចូលរួមធ្វើម៉េចកុំឲ្យមានការចោលសំរាមអត់មានសណ្តាប់ធ្នាប់ហ្នឹង ខ្ញុំគិតថាត្រូវតែចូលរួមពីគ្រប់ភាគីទាំងអស់ មិនថាភាគីណាទេ ពួកយើងផ្ទាល់ខ្លួន ខ្លួនឯងហ្នឹងដោយសារពួកយើងត្រូវដឹងថា ដើម្បីបានប្រទេសស្អាតមិនមែនត្រូវការអ្នកសម្អាតមកសម្អាតទេ មិនមែនត្រូវការម្នាក់នេះ ម្នាក់នោះមកសម្អាតដើម្បីស្អាតទេ គឺត្រូវការស្អាតចេញពីខ្លួនឯង ខ្លួនឯងស្អាតមិនបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្ដាសគឺប្រទេសហ្នឹងស្អាតហើយចឹងគ្រប់ភាគីទាំងអស់ត្រូវចាប់ផ្តើមទាំងអស់គ្នាដើម្បីបញ្ហាហ្នឹងឈប់មាន។

Q. តើក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិកប្តេជ្ញាបែបណាក្នុងការប្រមូលសំរាមពីទីក្រុងភ្នំពេញ?

A. និយាយពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើង គឺយើងចង់ឃើញទីក្រុងភ្នំពេញគ្មានសំរាម ជាពិសេសតាមប្រឡាយលូគឺឈប់មានសំរាមដូចមុន ប៉ុន្តែយើងមិនប្រាកដថាការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើងហ្នឹងបានសម្រេចទេ តែយើងនឹងធ្វើឲ្យអស់ពីលទ្ធភាពពីព្រោះយើងជាក្រុមនិស្សិតស្ម័គ្រចិត្តហើយយើងគ្មានអីក្រៅពីគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្អាតសំរាមប្លាស្ទិកហ្នឹងទេ។ អ្វីទាំងអស់ហ្នឹងជាអីដែលយើងអាចធ្វើបាន ហើយយើងសង្ឃឹមថា សកម្មភាពទាំងអស់ហ្នឹងវាជះឥទ្ធិពលល្អទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នកដែលតែងតែបោះប្លាស្ទិកចោលហ្នឹង គាត់អាចគិតឡើងវិញ ហ្នឹងហើយការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើងគឺចង់ឃើញទីក្រុងភ្នំពេញស្អាត មានសណ្តាប់ធ្នាប់។

Q. អរគុណច្រើនសម្រាប់ការផ្តល់បទសម្ភាស។

A.បាទ!៕

បទយកការណ៍៖ ពិព័រណ៍សៀវភៅជួយលើកស្ទួយទម្លាប់អានរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Wed, 20 Dec 2023 07:17:38 +0000

នារសៀលម៉ោង៤ មនុស្សម្នាបានមកប្រជុំគ្នាមើល និងទិញសៀវភៅតាមស្តង់ជាច្រើននៅក្នុងពិព័រណ៍សៀវភៅប្រចាំឆ្នាំដែលរៀបចំឡើងនៅកោះពេជ្រ រាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ។

កំពុងអានសៀវភៅក្នុងស្តង់មួយនៃពិព័រណ៍នោះ ព្រះតេជគុណព្រះនាម ទ្រី ប៉ូ ដែល មានសង្ឃដីកាថា ព្រះអង្គបានចូលរួមពិព័រណ៍សៀវភៅមិនដែលខាននោះទេដើម្បីទិញសៀវភៅអានបង្កើនចំណេះដឹង។

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា៖ «ចំពោះអាត្មា អាត្មាបានចូលរួមកម្មវិធីនេះតាំងពីបួនឆ្នាំមុនជាប់មកដល់ឥឡូវ តាំងពីអាត្មាឡើងមកនៅភ្នំពេញ គឺអាត្មាចាប់ផ្តើមសិក្សាស្វែងយល់ពីការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅ […] ក្នុងគោលបំណងអីគឺក្នុងគោលបំណងទិញសៀវភៅដើម្បីសិក្សារៀនសូត្រស្វែងយល់ពីចំណេះដឹងដើម្បីបើកចិត្តបើគំនិតឲ្យទូលំទូលាយដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ប្រចាំថ្ងៃ និងដើម្បីបន្តជីវិតរបស់គាត់ឲ្យប្រសើរទៅថ្ងៃមុខ»។

ប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេសយុវជនយុវតីនាពេលបច្ចុប្បន្ននិយមប្រើគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចច្រើន ដូចជាទូរស័ព្ទ ឬអាយផេត (iPad) ជាដើម ជាហេតុធ្វើឱ្យនៅតាមទីកន្លែងនានា ទាំងតាមហាងកាហ្វេ និងសួនសាធារណៈ គេកម្រឃើញមានអ្នកអានសៀវភៅ។ ប៉ុន្តែពិព័រណ៍សៀវភៅបាននាំមនុស្សជាច្រើនឱ្យចូលទិញ និងចាប់អារម្មណ៍ការអានបានមួយកម្រិត។

កំពុងអង្គុយអានសៀវភៅដែលទើបបានទិញជាមួយមិត្តភក្តិ កញ្ញា ហ៊ី ស៊ីវហ័ង និស្សិតផ្នែកឱសថសាស្ត្រថ្លែងថា ការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅអាចជួយជំរុញការអាន ដោយសារអ្នកចូលរួមមានជម្រើសសៀវភៅច្រើន។

កញ្ញាថា៖ «ពេលខ្លះគាត់ [អ្នកទិញសៀវភៅ] អត់ដឹងថាទៅទិញនៅណាទេ គាត់អត់ដឹងថាកន្លែងណាដែលមានលក់សៀវភៅដែលគាត់ចង់បាន ដាក់តាំងពិព័រណ៍អញ្ចឹងល្អដែរ ដោយសារគាត់អាចមើលសៀវភៅជម្រើសច្រើនខុសគ្នា»។

កញ្ញា ស៊ីវហ័ង បន្តទៀតថា ប្រសិនបើមានកម្មវិធីពិព័រណ៍សៀវភៅនេះនៅឆ្នាំក្រោយ នាងនឹងចូលរួមទៀត ហើយក៏ចង់ឲ្យមានកម្មវិធីនេះជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។

នេះជាការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅលើកទី១០ ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមប្រធានបទ «សរសេរចំណាន អានចំណាប់ ចាប់យកចំណេះ» ដែលមានស្តង់ជិត៣០០ចូលរួមដាក់តាំងលក់។

ស្តង់សៀវភៅរបស់មជ្ឈមណ្ឌលខេមរសិក្សា (Center of Khmer Study) ជាស្តង់មួយក្នុងចំណោមស្តង់សៀវភៅជិត៣០០ផ្សេងទៀត បាននាំយកនូវសៀវភៅសម្រាប់ការសិក្សា ស្រាវជ្រាវ ប្រវត្តិសាស្រ្ត វប្បធម៌ និងអរិយធម៌សម្រាប់ដាក់តាំងលក់។

អ្នកនាង ឈ ស៊ីវឡេង ប្រធានបណ្ណាល័យមជ្ឈមណ្ឌលខេមរសិក្សាខេត្តសៀមរាប បានធ្វើ ដំណើរមកភ្នំពេញដើម្បីយកសៀវភៅមកដាក់ពិព័រណ៍និយាយថា ក្នុងរយៈពេល៤ថ្ងៃកន្លងមក មានការចូលរួមច្រើនពីសិស្សនិស្សិត កុមារតូចៗ និងប្រជាជនទូទៅជាច្រើន ហើយនៅគ្រប់ស្តង់គឺសុទ្ធតែមានការចាប់អារម្មណ៍តាមចំណូលចិត្ត និងជំនាញរបស់អ្នកចូលរួម។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «យើងចង់ចូលរួមចំណែកក្នុងការជំរុញឲ្យមានការអានក្នុងប្រទេសខ្មែរ ក៏ដូចជាជួយ support [គាំទ្រ] ក្នុងការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗទាក់ទងនឹងអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅក្នុងស្រុកខ្មែរយើងដូចគ្នា […] បងក៏ចង់សំណូមពរឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ឲ្យកាន់តែជួយផ្សព្វផ្សាយកាន់តែទូលំទូលាយទៅលើវិស័យអាន»។

ខុសពីឆ្នាំមុនៗ ពិព័រណ៍សៀវភៅកម្ពុជានាឆ្នាំនេះធ្វើឡើងនៅទីទាំងថ្មី ទីតាំងដែលប្រជាពលរដ្ឋនិយមទៅដើរលេងកំសាន្ត នៅមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រវិញ ដែលរាល់ឆ្នាំពិព័រណ៍នេះតែងតែធ្វើឡើងនៅបរិវេនបណ្ណាល័យជាតិ។

ត្រឡប់មកព្រះតេជគុណ ទ្រី ប៉ូ វិញ ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា ព្រះអង្គចង់ឱ្យពលរដ្ឋបង្កើនការអានសៀវភៅ និងកាត់បន្ថយការមើលទូរស័ព្ទ។

«មិនថាកន្លែងណាក៏ដោយ ក្រោមដើមឈើក៏ដោយ នៅកុដិក៏ដោយ នៅកន្លែងធ្វើការក៏ដោយយើងឆ្លៀតបានយើងឆ្លៀតទៅតែបើអស់កម្លាំងហត់នឿយយើងសម្រាកទៅតែបើរួចពីការសម្រាកងើបឡើងមុនដំបូងកុំទាន់អាលចុច [ទូរស័ព្ទ] យើងអានសៀវភៅមុនល្អជាងទូរស័ព្ទ»៕

យុវជនបង្ហាញគំនូរ និងរូបថតដើម្បីផ្លាស់ប្តូរគំនិតអំពីអំពើពុករលួយ

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Mon, 18 Dec 2023 03:21:59 +0000

យុវជនដែលស្រលាញ់សិល្បៈគំនូរ និងការថតរូបបានដាក់បង្ហាញស្នាដៃរបស់ខ្លួន ក្រោមប្រធានបទ «អំពើពុករលួយ និងផលប៉ះពាល់» ក្នុងគោលបំណងចង់ឱ្យមានការកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយ ។

ការដាក់តាំងរូបភាពនេះធ្វើឡើងក្នុងទិវាប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ដែលបានរៀបចំឡើងដោយ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីប្រារព្ធខួបនៃ ទិវាប្រឆាំងអំពើពុករលួយអន្តរជាតិ និងផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាជនបានដឹងពីអំពើពុករលួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការស្តាប់កិច្ចពិភាក្សានិងពិព័រណ៍រូបភាព។

លោក ភួង ខេមរា និស្សិតផ្នែកសារព័ត៌មានមកពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ និងជាយុវជនមួយរូបដែលបានដាក់តាំងរូបថតដែលមានរូបដៃកាន់លុយ និងកាន់ខ្សែ លើកឡើងថា រូបថតរបស់លោកគឺចង់បង្ហាញពីជំងឺសង្គមមួយ ដែលតែងប្រើប្រាស់លុយសូកប៉ាន់ដើម្បីទទួលបានតំណែង ឬផលប្រយោជន៍ណាមួយ។

លោកបន្ថែមថា៖ «មនុស្សមួយចំនួនក្នុងសង្គមតែងតែគិតថា មានលុយគឺមានអំណាចដែលជាខ្សែសណ្តោងពួកគេដើម្បីបានតួនាទី និងប្រយោជន៍។ ប៉ុន្តែអំពើមួយនេះបានបំបាក់ទឹកចិត្តអ្នកដែលមានសមត្ថភាពពិតប្រាកដ និងធ្វើឲ្យមានភាពអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម»។

លោក ភួង ខេមរា

លោក ខេមរា សង្ឃឹមថា ក្រោយពីរូបភាពរបស់លោកត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាជនបានឃើញនូវអត្ថន័យ និងគោលបំណងនៃរូបភាពមួយនេះ ប្រជាជនមួយចំនួនអាចនឹងឈប់ប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ ប្រសិនបើគាត់ចង់ឲ្យមានការកែប្រែក្នុងសង្គម។

កញ្ញា វ៉េង ជីវៃ និស្សិតមកពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈដែលបានដាក់បង្ហាញស្នាដៃគំនូររបស់ខ្លួនក្នុងទិវាប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែរនោះនិយាយថា រូបគំនូររបស់នាងបង្ហាញពីដើមឈើដែលត្រូវបានដួលរលំព្រោះតែត្រូវដង្កូវស៊ីខាងក្នុង ដែលប្រៀបដូចជាសង្គមដែលអាចដួលរលំព្រោះអំពើពុករលួយ។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «នៅក្នុងតំបន់មួយប្រជាជន ឬនរណាម្នាក់ដែលគាត់គិតតែពីប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ថ្ងៃណាមួយសង្គមនឹងវាគង់តែដួលរលំ […] ប្រៀបដូចជាដង្កូវហ្នឹងចឹង ដង្កូវវាតូចៗតែអាចបំផ្លាញដើមឈើធំបាន»។

ចំណែកលោក ចន សុវណ្ណឌី អតីតនិស្សិតមកពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈដែលបានដាក់តាំងរូបគំនូរបង្ហាញពីរូបភាពមនុស្សដែលត្រូវបានទឹកប្រាក់បិទមាត់ និយាយថា រូបគំនូររបស់លោកចង់បង្ហាញថា មនុស្សម្នាក់អាចក្លាយជាធនធានមិនល្អបានព្រោះតែភាពលោភលន់។

លោក ចន សុវណ្ណឌី

លោក សុវណ្ណឌី បានថ្លែងថា៖ «គាត់មានចំណេះដឹងតែគាត់ប្រើចំណេះដឹងរបស់គាត់ទៅលើរឿងមិនល្អគឺជាការជះផលមិនល្អ បានន័យថាគាត់មានចំណេះដឹងហើយប៉ុន្តែគាត់ប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងគាត់ដោយការលោភលន់បន្តិចបន្តួច អញ្ចឹងហើយធ្វើឲ្យធនធានគាត់ដែលខំកសាងត្រូវបានបាត់បង់ដោយសារតែរឿងប៉ុណ្ណឹង»។

កញ្ញា ឆាយ ពេជជេស៊ីកា សិស្សមកពីសាលាវ៉េស្ទឡាញន៍ ដែលបានដាក់បង្ហាញរូបគំនូរជញ្ជីងថ្លឹងបេះដូង និងទឹកប្រាក់និយាយថា រូបគំនូររបស់កញ្ញាបង្ហាញពីបេះដូងតំណាងឲ្យភាពស្មោះត្រង់ ឬបុគ្គលដែលប្រើប្រាស់ជំនាញ និងទេពកោសល្យដើម្បីប្រកបរបរផ្សេងៗ ហើយទឹកប្រាក់ដែលតំណាងឲ្យជនខិលខូចដែលធ្វើអំពើពុករលួយ។ កញ្ញាថា ក្នុងរូបភាពបង្ហាញថា ទឹកប្រាក់មានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងបេះដូង។

កញ្ញា ឆាយ ពេជជេស៊ីកា

កញ្ញា ជេស៊ីកា បាននិយាយថា៖ «បើយើងដើរទៅសួរនរណាម្នាក់រវាងទឹកលុយនិងសេចក្តីស្មោះត្រង់ តើអ្នកនឹងយកមួយណា គឺគាត់ប្រាកដជាយកទឹកលុយហើយ […] ដោយសារទឹកលុយវាមានតម្លៃច្រើនជាង ធ្វើឲ្យគ្មានយុត្តិធម៍ទាល់តែសោះចំពោះអ្នកដែលគ្មានទឹកលុយ»។

ស្នាដៃគំនូរ និងរូបថតដែលត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងទិវាប្រឆាំងអំពើពុករលួយនោះមានចំនួន១៦ផ្ទាំង។ ក្នុងចំណោមរូបគំនូរ និងរូបថតទាំង១៦នោះ មានរូបភាពចំនួន៦ ដែលត្រូវបានគណៈកម្មការវាយតម្លៃ និងជ្រើសរើសជារូបល្អជាងគេ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ មហាសន្និបាតនៃអង្គការសហប្រជាជាតិអនុម័តជា «ទិវាប្រឆាំងអំពើពុករលួយអន្តរជាតិ» ដោយសេចក្តីសម្រេចនេះត្រូវបានកំណត់នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៣ ក្នុងគោលបំណងប្រឆាំងនិងទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយ៕

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) – Newsroom Cambodia

ពលរដ្ឋចាត់ទុករបាយការណ៍នៃការធ្លាក់ចុះភាពក្រីក្រក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ​មិន​ឆ្លុះ​ប​ញ្ចាំ​​ង​ពី​​ការពិត

ពលរដ្ឋស្រុកសណ្តាន់ដាក់ក្តីបារម្ភពីសុវត្តិភាពពេលជិះទូកចម្លងខណៈការលិចទូកកើតឡើងញឹកញាប់​

គ្រួសារជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបងទាមទាររកដំណោះស្រាយ

សមត្ថកិច្ច​ជំនាញបង្ក្រាបករណីបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ​បានជាង ៥០០ករណីក្នុងត្រីមាសទី១ដើមឆ្នាំនេះ

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន អំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់​នូវសកម្មភាព​បំពាន​ដី​ព្រៃរបស់​រដ្ឋ