យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) – Newsroom Cambodia

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Mon, 02 Jan 2023 06:38:53 +0000

Chenda usually spends her days in her rural village collecting scrap metal and looking after her seven children. But on a recent afternoon, the 42-year-old woman wore a drawn-on moustache and checked men’s shirt as she staggered around a makeshift stage by a busy road, playing a drunk husband shouting at his wife.

This story was written as part of the Newsroom Cambodia mentorship program.

Read on The Guardian website https://www.theguardian.com/global-development/2022/dec/13/how-cambodian-women-are-using-theatre-to-speak-out-against-domestic-abuse

បារាំង និងកម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យរុស្សីបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការវាយប្រហារទៅលើប្រទេសអ៊ុយក្រែន

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Thu, 15 Dec 2022 15:50:28 +0000

ប្រធានាធិបតីបារាំង និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានអំពាវរួមគ្នាឱ្យប្រទេសរុស្សីបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការវាយប្រហារទៅលើប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលជាហេតុនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានទៅដល់ប្រជាជន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល ហើយលោកជំរុញឱ្យប្រទេសជាដៃគូអន្តរជាតិចូលរួមជាមួយការអំពាវនាវនេះ។

យោងតាមការចុះផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ របស់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron ជាអក្សរខ្មែរ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បានលើកឡើងថា សង្គ្រាមធ្វើឡើងដោយរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនបានបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់យ៉ាងច្រើន។ ដូច្នេះ ប្រទេសបារាំង និងកម្ពុជាអំពាវឱ្យរុស្សីបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការវាយប្រហារទៅលើអ៊ុយក្រែន ហើយលោកក៏បានអំពាវឱ្យដៃគូអន្តរជាតិផ្សេងទៀតចូលរួមផងដែរ

លោក Emmanuel Macron បានលើកឡើងថា៖ «សង្គ្រាមធ្វើឡើងដោយរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនបានបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់យ៉ាងច្រើន។ ជាមួយប្រទេសកម្ពុជា យើងសូមអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ីបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់នូវការវាយប្រហារទៅលើប្រជាជន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល។ សូមដៃគូអន្តរជាតិចូលរួមជាមួយយើងខ្ញុំក្នុងការអំពាវនាវនេះ»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជា ក៏បានបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោក កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ថា លោកបានចូលរួមធ្វើសន្និសីទរួមគ្នាជាមួយប្រធានាធិបតីបារាំងនៅទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ។ លោកថា សន្និសីទរួមគ្នានោះ លោក Emmanuel Macron បានរំឮកឡើងវិញ អំពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ស្តីពីសន្តិភាពនៅកម្ពុជា ដើម្បីធានាអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា សម្រាប់ការកសាងកម្ពុជាឡើងវិញ។

ទន្ទឹមនឹងរំលឹកអំពីការជួយជ្រោមជ្រែងដល់កម្ពុជា លើដំណើរស្វែងរកសន្តិភាពកាលពីអតីតកាលហើយនោះ ប្រធានាធិបតីបារាំង ក៏បានបង្ហាញការអរគុណ និងស្ញប់ស្ញែងចំពោះទឹកចិត្តរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ក្នុងសង្គ្រាមនៅប្រទេសអ៊ុយក្រែនផងដែរ។

លោកបន្ថែមថា លោកប្រធានាធិបតីបារាំង បានគូសបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ខណៈដែលសង្គ្រាមកំពុងកើតឡើងនៅអឺរ៉ុប លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានសម្រេចចិត្តអញ្ជើញមកទីក្រុងប៉ារីស ដើម្បីចូលរួមក្នុងសន្និសីទស្តីពីការគាំទ្រប្រជាពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែន នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃការបន្តអនុវត្តសេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលថ្កោលទោសការធ្វើទុកបុកម្នេញរបស់ប្រទេសរុស្ស៉ី និងដើម្បីការពារសន្តិភាពជានិរន្ត។ ខ្ញុំសូមអរគុណលោកជាឱឡារិក»។

នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ កន្លែងទៅ ក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រដល់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរជាតិ(PPIU) លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏ធ្លាប់បានថ្លែងបន្ទោសប្រទេសរុស្ស៊ីដែលបានធ្វើប្រជាមតិយកទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន ៤តំបន់ដាក់ជារបស់ខ្លួនផងដែរលោកថា វាមិនមែនជារឿងត្រឹមត្រូវទេ ដែលប្រទេសមួយទៅយកទឹកដីប្រទេសមួយទៀត ខណៈដែលលោកបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាត្រូវប្រកាន់យកគោលការណ៍ច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន។

លោក ហ៊ុន សែន បានលើកឡើង៖ «យើងក៏ត្រូវតាមដានការពិភាភ្សានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងរុស្សី ទៅយក៤តំបន់ផ្សេងទៀត ដាក់ចូលទឹកដីរបស់ខ្លួន វាមិនមែនជារឿងល្អទេនៅសតវត្សទី២១ហើយនោះ ហើយប្រទេសមួយទៅដើរយកដីពីប្រទេសមួយវាមិនមែនជារឿងត្រឹមត្រូវទេ បើប្រទេសជិតខាងយើង ធ្វើអ៊ីចឹងដាក់យើង តើយើងខឹងទេ? យើងត្រូវប្រកាន់គោលការណ៍ច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន។ ខ្ញុំត្រូវតាមដានអារឿងហ្នឹង»។

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Mykhailo Podolyak បាននិយាយនៅលើប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍អ៊ុយក្រែនថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអ៊ុយក្រែនបានបាត់បង់ទាហានប្រហែល ១០ ០០០ទៅ ១៣ ០០០ នាក់ក្នុងការប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៊ី។

បញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រទេសរុស្ស៊ីបានបើកការឈ្លានពានរបស់ខ្លួនទៅលើប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលរុស្ស៊ីហៅថាជាយុទ្ធនាការយោធាពិសេសនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ហើយសង្រ្គាមនេះបានអូសបន្លាយចូលដល់ខែទី១១ហើយ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ៕

អ្នកជំនាញប្រវត្តិសាស្ត្រគាំទ្រឱ្យមានការឈប់សម្រាកថ្ងៃទី១៤ ធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Wed, 14 Dec 2022 09:17:12 +0000

អ្នកជំនាញប្រវត្តិសាស្ត្រគាំទ្រឱ្យមានការឈប់សម្រាកថ្ងៃទី១៤ ធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីបណ្ដុះបណ្ដាលគំនិតប្រជាជនខ្មែរ តាមសាលារៀន តាមវត្តអារាម និងទីកន្លែងផ្សេងៗទៀត លោកថាប្រជាជនគប្បីយកចិត្តទុកដាក់គិតអំពីសម្បតិ្តបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដោយមិនមែនគ្រាន់តែដកដងទង់ជាតិហូត ហើយមិននាំគ្នាគិត មិននាំគ្នារៀន នាំគ្នាផឹកស្រវឹង នាំគ្នាដើរផ្ដេសផ្ដាស់នោះទេ។

យោងតាមការចុះផ្សាយតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុក របស់លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បានបង្ហាញថា លោកមានការអបអរសាទរចំពោះខួបលើកទី៣០ឆ្នាំ នៃការដាក់បញ្ចូលរមណីយដ្ឋានអង្គរក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ។

លោកថា នេះគឺជាការរំឮកស្មារតីកូនខ្មែរគ្រប់រូបឱ្យចេះស្រឡាញ់ និងចូលរួមថែរក្សាបេតិកភណ្ឌ ជាពិសេសគឺ សម្តែងនូវការដឹងគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅដល់បុព្វបុរសខ្មែរដែលបានពលិកម្ម ដើម្បីបុព្វហេតុអារ្យធម៌ដ៏រុងរឿងរបស់ខ្មែរនាសម័យអតីតកាល និងការតស៊ូជាបន្តបន្ទាប់របស់ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសក្នុងការជម្នះរាល់ឧបសគ្គទាំងឡាយក្នុងការពារនូវសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌដ៏មានតម្លៃរបស់ជាតិ និងពិភពលោកទាំងមូល ហើយររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌមួយដ៏អស្ចារ្យនេះ។

លោកបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នអង្គរវត្តបានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ដោយបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិរាប់លាននាក់មកទស្សនា និងបានស្គាល់ពីសម្បតិ្តវប្បធម៌របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រោយពីការដាក់បញ្ចូលតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកសន្និសីទអន្តរជាតិមួយបានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងតូក្យូចាប់ពីថ្ងៃទី ១២-១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៣ ក្រោមការផ្តួចផ្តើមគំនិតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដោយមានការគាំទ្រពីប្រទេសបារាំង និងអង្គការយូណេស្កូដើម្បីដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រ និងផែនការសកម្មភាពនានាជាប្រយោជន៍ដល់កិច្ចការពារអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានអង្គរ។

ដើម្បីសម្រេចគោលដៅនេះ គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិហៅកាត់ថា អាយស៊ីស៊ីអង្គរ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនាខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩៣។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក សំបូរ ម៉ាន់ណារ៉ា អ្នកជំនាញប្រវត្តិសាស្ត្រ យល់ឃើញថា ការដាក់បញ្ចូលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកគឺ ដើម្បីឱ្យពិភពលោកជួយគាំពារ ជួយការពារ និងការជួយគ្រប់គ្រងផងដែរ។ លោកបន្ថែមថានៅឆ្នាំ១៩៩២ ប្រទេសកម្ពុជាបានជួបវិបត្តិច្រើន ទាំងសង្គ្រាម សេដ្ឋកិច្ច ទំនាស់នយោបាយផ្ទៃក្នុង ដូច្នេះទាំងនេះជាមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានការបារម្ភអំពីបេតិកភណ្ឌជាតិរបស់កម្ពុជា។

លោក សំបូរ ម៉ាន់ណារ៉ា បានលើកឡើង៖ «កាលណាតែយើងនិយាយអំពីការដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មនុស្សមួយចំនួនគេគិតថាយើងឈប់គិតគូរពីរបស់យើង យើងបែរជាផ្ដល់ឱ្យទៅគេ គឺឱ្យអន្តរជាតិ។ ប៉ុន្តែទស្សនៈនេះសម្រាប់ខ្ញុំគិតថាខុសឆ្គង កាលយើងដាក់ជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងបញ្ជីនេះ ដើម្បីពិភពលោកជួយគាំពារ ជួយការពារ ក៏ដូចជាជួយគ្រប់គ្រងដែរ ពីព្រោះហេតុអី? ដោយសារតែប្រទេសយើងកាលណោះឆ្នាំ១៩៩២ យើងកំពុងតែជួបវិបត្តិច្រើន ហើយអ្វីដែលជាវិបត្តិនោះគឺ សង្គ្រាមផង ទុរ្ភិក្សខាងសេដ្ឋកិច្ចផង ទំនាស់នយោបាយផ្ទៃក្នុងក៏មានដែរ។ អ៊ីចឹងចលាចលទាំងអស់ហ្នឹង នាំឱ្យយើងបារម្ភ អំពីបេតិកភណ្ឌជាតិរបស់យើងដ៏អស្ចារ្យ»។

លោក សំបូរ ម៉ាន់ណារ៉ា បានបន្តថាការដាក់បញ្ចូលរមណីយដ្ឋានអង្គរជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក បានផ្ដល់នូវតម្លៃបី ទីមួយបណ្ដុះបណ្ដាលកូនចៅជំនាន់ក្រោយឱ្យរៀនសូត្រអំពីប្រាសាទអង្គរវត្ត ទីពីររដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់បង្កើតទៅជាទីកន្លែងសម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដែលមានតម្លៃអន្តរជាតិអំពីស្នាដៃបុព្វបុរសខ្មែរ និងការទទួលបានចំណូលដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សង្គម ទីបីការរៀបចំឱ្យមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដើម្បីឱ្យមានដំណើរវិវត្តន៍នៅក្នុងតំបន់អង្គរ និងការការពារកុំឱ្យបាត់បង់នូវកន្លែងសក្ការៈបូជាផងដែរ។

លោកបន្តលើកឡើងថា៖ «បើសិនជាយើងឈប់នៅថ្ងៃទី១៤ ធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ខ្ញុំយល់ស្រប និងគាំទ្រទាំងអស់ ប៉ុន្តែយើងត្រូវបណ្ដុះបណ្ដាលគំនិត តាមសាលារៀន តាមវត្តអារាម ឬក៏តាមទីតាំងទាំងឡាយណាទាំងអស់ ហើយយកចិត្តទុកដាក់គិតពីរឿងហ្នឹង មិនមែនគ្រាន់តែដកដងទង់ជាតិហូត ហើយយើងមិននាំគ្នាគិត មិននាំគ្នារៀន នាំគ្នាផឹកស្រវឹង នាំគ្នាដើរផ្ដេសផ្ដាស់ មានប្រយោជន៍អី?»។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់រមណីយដ្ឋានអង្គរកាលទីថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញថា នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលបានទិញបណ្ណចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរមានចំនួន ៥៥ ៨៤២នាក់ ទទួលបានចំណូល ២ ២៥១ ០៤៩ដុល្លារ។

ប្រភពដដែលបន្តថារយៈពេល១១ខែ ឆ្នាំ២០២២នេះ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសដែលបានទិញបណ្ណចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរសរុប ២២៥ ១៩១ នាក់ ទទួលបានចំណូលសរុប ៩ ០១២ ៨៥២ដុល្លារ។

គូសបញ្ជាក់ថា រមណីយដ្ឋានអង្គរត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ កាលពីឆ្នាំ១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩២ នាទីក្រុងសាន់តាហ្វេ សហរដ្ឋអាមេរិក។ តំបន់ឧទ្យានអង្គរមិនមែនសំដៅតែទៅលើប្រាសាទអង្គរវត្តតែមួយនោះទេ តែសំដៅលើរមណីយដ្ឋានអង្គរទាំងមូល ក្នុងនោះរួមបញ្ចូលទាំងប្រាសាទបុរាណដ្ឋានស្ថានីយបុរាណវិទ្យា បរិស្ថាន និងសហគមន៍មនុស្សផងដែរ ដែលមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ៤០១ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា។ នៅក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរទាំងមូលមានប្រាសាទជិត ១០០ ផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក៕

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Tue, 13 Dec 2022 15:23:49 +0000

“I’ve told you again and again. Don’t follow me and ask me to come back home when I’m drinking,” shouted the actor. “I will kill you.”

It was a scene that mirrored Chenda’s own experience of years of physical and emotional abuse from her husband. For the next 30 minutes, around 60 neighbours and friends sat watching under a big tent in the north-western city of Battambang, while Chenda and a small group of domestic violence survivors performed a story familiar to many in Cambodia – complete with a violent partner, gossiping neighbours and unresponsive authorities.

Full story here: https:https://www.theguardian.com/global-development/2022/dec/13/how-cambodian-women-are-using-theatre-to-speak-out-against-domestic-abuse?utm_term=Autofeed&CMP=twt_gu&utm_medium&utm_source=Twitter#Echobox=1670919742

សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់បន្ថែមទៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Tue, 13 Dec 2022 09:40:20 +0000

សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកវិភាគ ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់បន្ថែមទៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស ពួកគេលើកឡើងថាដើម្បីដំណើរការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព លុះត្រាតែរដ្ឋាភិបាលធ្វើការកែទម្រង់អំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ ការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាពិសេសវាយតម្លៃពីការរាយការណ៍អំពីព័ត៌មានពិតរបស់ថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅកាន់ថ្នាក់លើ។

យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងបានរៀបចំកម្មវិធីទិវាជាតិប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្សលើកទី១៦ ថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ក្រោមប្រធានបទ «រួមគ្នាលុបបំបាត់អំពើជួញដូរមនុស្ស ឆ្ពោះទៅសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ជាតិប្រកបដោយចីរភាព» ធ្វើឡើងនៅសាលមហោស្រពកោះពេជ្រ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានអ្នកចូលរួមប្រមាណជាង៣០០០នាក់។

ការចុះផ្សាយដដែលបានបន្តថា លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធានអចិន្ត្រៃយ៍គណៈកម្មធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស (គ.ជ.ប.ជ) បានលើកឡើងថា នៅក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២២ ស្ថានភាពនៃអំពើជួញដូរមនុស្សមានភាពល្អប្រសើរ ដោយអត្រានៃបទល្មើស បានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២១។

លោកស្រី បន្ថែមថា នៅពេលដែលស្ថានភាពទូទៅ បានរៀបរយល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែបែរជាបទល្មើសជួញដូរមនុស្ស ជួញដូរពលកម្ម និងអាជីវកម្មផ្លូវភេទ បានបំលែងខ្លួនទៅជាបទល្មើសថ្មីៗទៀតលើទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបង្កឡើងដោយឧក្រិដ្ឋជនមួយចំនួន ដែលសម្ងំលាក់ខ្លួនប្រព្រឹត្តបទល្មើស ក្នុងអាជីវកម្មបន្លំភ្នែក ដោយប្រើប្រាស់ឱកាសដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាននឹងកំពុងផ្តល់ឱ្យសម្រាប់ការវិនិយោគ ដើម្បីការអភិវឌ្ឍ នៅក្នុងតំបន់ប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចធំៗដូចជា ខេត្តព្រះសីហនុ រាជធានីភ្នំពេញ និងបណ្តាខេត្តមួយចំនួនទៀត ទៅធ្វើសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងសិទ្ធិមនុស្ស។

ជាងនេះទៅទៀត លោកស្រី ជូ ប៊ុនអេង បានលើកឡើងថា ឧក្រិដ្ឋជន ដែលបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពឃោរឃៅទៅលើជនរងគ្រោះ ដោយពលកម្មដោយបង្ខំ ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ការអូសទាញជនងាយរងគ្រោះពីក្រៅប្រទេស ដើម្បីបង្ខំឱ្យបម្រើសកម្មភាពឆបោកខុសច្បាប់ និងឧក្រិដ្ឋកម្មផ្សេងៗទៀត ដែលភាគច្រើនប្រព្រឹត្តដោយជនបរទេសទៅលើជនបរទេសដូចគ្នា និងមានបណ្តាញទាក់ទងគ្នាយ៉ាងសកម្មតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន អនឡាញ ប្រទាក់ក្រឡាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយផងដែរ។

ជាមួយគ្នានោះផងដែរ លោក ស ខេង នាយករដ្ឋមន្ដ្រីស្ដីទី បានកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះគ្រប់សមាសភាពនៃគណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរមនុស្ស ដែលមានក្រសួង ស្ថាប័ន និងបណ្តាទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការដៃគូអន្តរជាតិ អង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុក ព្រមទាំងវិស័យឯកជន ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នា ដើម្បីបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបអំពើជួញដូរមនុស្សគ្រប់ទម្រង់ ព្រមទាំងផ្ដល់កិច្ចការពារជនរងគ្រោះ និងបានចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាជាច្រើន សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋតាមសហគមន៍ និងជនទេសន្តរប្រវេសន៍ ដែលគ្មានសុវត្ថិភាព។

ឱកាសនោះ លោក ស ខេង បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួនដូចជា ប្រតិបត្តិការដើម្បីរុករក បង្រ្កាប និងបោសសំអាតបទល្មើសជួញដូរមនុស្សគ្រប់ទម្រង់ និងបទល្មើសពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត តាមវិធានការច្បាប់រហូតធ្វើឱ្យកម្ពុជាវិលត្រឡប់មករកស្ថានភាពសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខជាប្រក្រតីឡើងវិញផងដែរ។ ជាងនេះទៅទៀត លោកក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់គ្រប់វិស័យពាក់ព័ន្ធជាតិ និងអន្តរជាតិ បន្តរិះរកនូវវិធានការជាគន្លឹះនានា និងរួមសហការគ្នាជាធ្លុងមួយ ធ្វើសកម្មភាពឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លាក្នុងការ «បង្ការ បង្ក្រាប ផ្តន្ទាទោស សង្គ្រោះ ការពារ ដើម្បីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គ្មានអំពើជួញដូរមនុស្ស»។

ជុំវិញរឿងនេះដែរ លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការលីកាដូ បានលើកឡើងថា លោកក៏មានការយល់ស្របថាការជួញដូរមនុស្សនៅកម្ពុជាមានការថយចុះនៅឆមាសទី២នេះ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាកម្ពុជាក៏ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងប្រទេសដែលមានចំណាត់ថ្នាក់មិនល្អទាក់ទងនឹងការជួញដូរមនុស្ស បូករួមជាមួយបរិបទកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងរីករាល ទើបជាឱកាសល្អសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជនធ្វើការជួញដូរមនុស្សនៅគ្រប់ទម្រង់រូបភាព ហើយការជួញដូរមនុស្សទាំងនោះវិវត្តន៍ខ្លួនតាមបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ទាំងការជួញដូរកម្លាំងពលកម្ម និងការជួញដូរផ្លូវភេទ។

លោក អំ សំអាត បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំយល់ថាអ៊ីចេះទេ វាអាចនឹងមានការថយចុះខ្លះមែនដោយសារតែនៅឆមាសទី២នេះ រាជរដ្ឋាភិបាលបានបើកយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការបង្រ្កាបការជួញដូរមនុស្ស ប៉ុន្តែយើងដឹងហើយថាប្រទេសកម្ពុជាយើងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ទីមួយ បើយើងមើលទៅលើចំណាត់ថ្នាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក៏ជាដៃគូនៃការអភិវឌ្ឍផ្នែកបច្ចេកទេស និងជំនាញការជួញដូរមនុស្សដែរនោះ បានដាក់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជាយើងទៅដល់លេខ៣ ដែលជាចំណាត់ថ្នាក់មួយមិនល្អសម្រាប់ការជួញដូរមនុស្ស»។

លោក អំ សំអាត បន្ថែម៖ «ហើយក្រោយពីបញ្ហាហ្នឹងមក គឺរាជរដ្ឋាភិបាលបានបើកយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការជួញដូរមនុស្ស ប៉ុន្តែដោយសារតែយើងដឹងហើយការជួញដូរមនុស្សហ្នឹងវាមានការវិវត្តន៍ខ្លាំង ឥឡូវហ្នឹងវាទៅតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដូចជា គេហៅថា Cyber Crime វាបង្កើតទៅជាការវិវត្តន៍ខ្លួនតាមបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើបមួយដែលជាការជួញដូរទាំងកម្លាំងពលកម្ម ឬក៏ជួញដូរផ្លូវភេទ ហើយវាទាក់ទងនឹងបរិបទកូវីដ-១៩ កំពុងរីករាលដាលជាដើម ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាយើងជាឱកាសល្អសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជននៃការជួញដូរមនុស្សនៅគ្រប់ទម្រង់រូបភាពហ្នឹង»។

លោកថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព រដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធគួរតែពង្រឹងសមត្ថភាពដល់សមត្ថកិច្ចដែលអនុវត្តច្បាប់ ការធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសជិតខាង ប្រទេសក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ ដើម្បីកំណត់មុខសញ្ញានៃឧក្រិដ្ឋជន ការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ ការសហការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ដែលមានស្រាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរអ្នកស្រាវជ្រាវ និងវិភាគឯករាជ្យ លោកបណ្ឌិត មាស នី សង្កេតឃើញថា កម្ពុជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី លោកថាវិធានការនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយទេ លោកជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើការខិតខំប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀតក្នុងការទប់ស្កាត់ជនខិលខូចទាំងឡាយណា ក្នុងការចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបណ្ឌិត មាស នី លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំឃើញទាំងក្រសួងមហាផ្ទៃ ទាំងរដ្ឋាភិបាលដូចជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងច្រើន ទាក់ទងទៅនឹងការគ្រប់គ្រងការជួញដូរមនុស្ស ហើយក៏មានការបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់ដែរ ប៉ុន្តែប៉ុណ្ណឹង យើងគិតថាវាមិនទាន់គ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៅឡើយទេ បាទ! ព្រោះអីរឿងដែលសំខាន់នោះគឺ ដូចជាការកម្រិតខាងអន្តោប្រវេសន៍ហ្នឹង គឺក៏ដើរតួនាទីសំខាន់ដែរ ដើម្បីគ្រប់គ្រងជនខិលខូចកុំឱ្យចូលមកក្នុងស្រុក។ សំខាន់បំផុតដើម្បីការពារកុំឱ្យជនដែលល្បីឈ្មោះខាងរកស៊ីជួញដូរមនុស្ស អាចមកបង្កើតទីតាំងនៅក្នុងស្រុកយើងបាន»។

លោកបន្តថា អំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធពីថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់លើ ធ្វើឱ្យការអនុវត្តច្បាប់ និងយន្តការមិនមានប្រសិទ្ធភាព។ ដូច្នេះដើម្បីដំណើរការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព លុះត្រាតែធ្វើការកែទម្រង់អំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ ការអនុវត្តគោលនយោបាយទាំងថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាពិសេសវាយតម្លៃពីការរាយការណ៍អំពីព័ត៌មានពិតរបស់ថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅកាន់ថ្នាក់លើ។

លោកបណ្ឌិត មាស នី លើកឡើងថា៖ «នៅស្រុកយើងនេះ បញ្ហាមួយដែលមិនទាន់ដោះស្រាយឱ្យហើយនោះគឺ ជួនកាលយើងមានច្បាប់ច្រើន យន្តការច្រើន ប៉ុន្តែការអនុវត្តយន្តការ វាមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព ដោយសារបញ្ហាទាក់ទងនឹងការពុករលួយជារឿងសំខាន់។ ហើយប្រសិនជាពុករលួយនេះវាទៅជាប្រព័ន្ធ បានន័យថាអំពើពុករលួយនោះត្រូវបានគេយកមកប្រើដើម្បីចិញ្ចឹមគ្នារស់ ពីថ្នាក់ក្រោមរហូតដល់ថ្នាក់លើ ប្រព័ន្ធនេះចាំបាច់ត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់»។

លោក បន្ថែមថា៖ «រឿងដំណើរការនៃការអនុវត្តច្បាប់ក្នុងប្រទេសនីមួយៗ វាដំណើរការបាន លុះត្រាតែប្រព័ន្ធហ្នឹងធ្វើការស្រុះជើងគ្នា ស្រុះដៃគ្នា បានន័យថាបំពេញការងារជាប្រព័ន្ធ ធ្វើម៉េចកុំឱ្យទាល់តែថ្នាក់លើស្រែកមក ទើបបាននាំគ្នាធ្វើមួយប្រាវទៅ ហើយក៏ស្ងាត់ទៅវិញ។ ហើយអ្វីៗប្រឹងតែថ្នាក់លើទៅ តែថ្នាក់ក្រោមជាតិគិតតែធ្វើយ៉ាងម៉េចប្រមូលតែផលប្រយោជន៍ ធ្វើឱ្យតែមួយគ្រប់ៗល្អមើលហើយក៏ឈប់ គេហៅថា ការអនុវត្តគោលនយោបាយតាមបែបភ្លៀងរលឹម ដែលវាអត់ដំណើរការ។ ហើយក៏ត្រូវមានការចុះវាយតម្លៃផងដែរ កុំឱ្យចាំតែការរាយការណ៍ពីថ្នាក់ក្រោមទៅ ជួនកាលរាយការណ៍តែរឿងល្អៗទៅ តែរឿងអាក្រក់ៗរដ្ឋាភិបាលជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ។»

បញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កម្រិតទី៣ ក្នុងរបាយការណ៍ជួញដូរមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ២០២២ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីការទប់ស្កាត់បទល្មើសជួញដូរមនុស្សមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព៕

សង្គមស៊ីវិល និងយុវជនបរិស្ថាន ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរបើកសិទ្ធិទូលាយដល់មហាជនក្នុងការចូលរួមការពារបរិស្ថាន

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Mon, 12 Dec 2022 09:17:07 +0000

សង្គមស៊ីវិល និងយុវជនបរិស្ថាន ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរបើកសិទ្ធិទូលាយដល់មហាជនក្នុងការរួមការពារបរិស្ថាន។ ពួកគេថាការបិទបាំងព័ត៌មាន ការឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់មហាជន មិនឱ្យចូលរួមចំណែកការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិវាគឺជាផ្នែកមួយដែលនាំទៅរកមហន្តរាយ ទាំងព្រៃឈើនៅតំបន់ទូទៅ ទាំងព្រៃកោងកាងនៅក្នុងតំបន់មាត់សមុទ្រផងដែរ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ បានបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពដាំដើមកោងកាងចំនួន៣ពាន់ដើម បានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ស្ថិតនៅឃុំតានៃ ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានការចូលរួមពីគណៈប្រតិភូក្លិបឆ្នេរសមុទ្រស្អាតបំផុតលើសាកលលោកប្រមាណ១៣០នាក់ មកពីជាង២០ប្រទេស ក្នុងគោលបំណងរួមចំណែកជាផលប្រយោជន៍នៅតំបន់សមុទ្រកម្ពុជា។

ក្រសួងទេសចរណ៍បានបន្ថែមថា ការដាំដើមកោងកាងនេះគឺធ្វើឡើងក្នុងឱកាសមហាសន្និបាតក្លឹបឆ្នេរសមុទ្រដែលស្អាតបំផុតលើពិភពលោក ចាប់ពីថ្ងៃទី០៩-១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ដែលទីនោះត្រូវបានឱ្យឈ្មោះថា «សួនកោងកាងសាងស្នេហ៍» ដើម្បីជាការបង្ហាញពីនិមិត្តរូបនៃសេចក្ដីស្រលាញ់ និងចំណងមិត្តភាព ភាតរភាព និងសាមគ្គីភាព។

ក្នុងឱកាសនោះដែរ លោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានបញ្ជាក់ថាព្រៃកោងកាងបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ដល់ប្រព័ន្ធបរិស្ថាន និងជារបៀបតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរវាងតំបន់ដីគោក ឆ្នេរ និងសមុទ្រ ហើយដើមកោងកាងដែលបានដាំនាពេលនេះជារុក្ខជាតិដុះតាមតំបន់ឆ្នេរ ឬតំបន់ទឹកប្រៃលាយសាប ដែលត្រូវបានគេរកឃើញនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រត្រូពិកជាពិសេសនៅតំបន់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាខាងលិច។

លោក គួច ចំរើន បានបន្តថា ព្រៃកោងកាងជារបាំងការពារគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជាខ្យល់ព្យុះ ការបាក់ឆ្នេរសមុទ្រ ការហូរច្រោះឆ្នេះ ការកើនឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ និងការរក្សាទុកកាបូនដែលបានរួមចំណែកក្នុងការឆ្លើយតបនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ជាងនេះទៅទៀតលោកថា ការដាំដើមកោងកាងពិតជាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិព្រមទាំងលើកស្ទួយជីវភាពរស់នៅរបស់សគមន៍មូលដ្ឋានផងដែរ។

ជុំវិញរឿងនេះដែរ លោក សាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីតស៊ូមិតនៃបណ្ដាញសមាគមយុវជនកម្ពុជា (CYN) បានលើកឡើងថា លោកមានការសាទរចំពោះការរៀបចំសកម្មភាពដាំដើមកោងកាងរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ និងរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ដោយលើកយល់ឃើញថានេះជាផ្នែកមួយនៃការជួយផ្សព្វផ្សាយអំពីព្រៃកោងកាង និងជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់គ្នាស្រលាញ់ ចូលរួមការពារ និងថែរក្សាព្រៃទាំងអស់នោះ។

តែទោះជាយ៉ាងណាលោកបន្តថា ការគ្រាន់តែដាំដើមកោងកាងនេះនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ លោកជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់ និងធានាថាតំបន់ព្រៃកោងកាងលែងមានសកម្មភាពចាក់ដីដើម្បីទន្រ្ទានយកដីកោងកាងធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជន និងធានាថាព្រៃកោងកាងនៅតំបន់មាត់សមុទ្រមិនត្រូវបានកាប់ និងដុតបំផ្លាញ់ខុសច្បាប់នោះទេ។

លោក សាន់ ម៉ាឡា បានបន្តថា៖ «បាទ! សម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំយល់ឃើញថាការអនុវត្តច្បាប់អាចប្រព្រឹត្តទៅដោយប្រសិទ្ធិភាព និងគ្មានអំពើពុករលួយលុះណាតែអាជ្ញាធរបើកទូលាយឱ្យសាធារណៈជន អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួមចំណែកនៅក្នុងកិច្ចអភិរក្ស និងថែរក្សាការពារទាំងអស់នោះ។ ហើយជាពិសេសអាជ្ញាធរត្រូវតែបង្កើតឱ្យមានវប្បធម៌តម្លាភាព និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។ ការបិទបាំងព័ត៌មាន ការឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់មហាជន មិនឱ្យចូលរួមចំណែកការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិវាគឺជាផ្នែកមួយដែលនាំទៅរកមហន្តរាយ ទាំងព្រៃឈើនៅតំបន់ទូទៅ ទាំងព្រៃកោងកាងនៅក្នុងតំបន់មាត់សមុទ្រផងដែរ»។

សកម្មជនបរិស្ថាន កញ្ញា ភួន កែវរស្មី បានអះអាងថា កញ្ញាមានការរីករាយនៅពេលដែលក្រសួង បានសហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តក្នុងការដាំដើមកោងកាងនេះ ហើយកញ្ញាបញ្ជាក់ថាព្រៃកោងកាងទឹកព្រៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមាននៅខេត្តចំនួន៤ ដូចជា ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកោះកុង ខេត្តកែប និងខេត្តកំពត។ តែទោះជាយ៉ាងណាកញ្ញាថាបច្ចុប្បន្នព្រៃកោងកាងកំពុងរងការបាត់បង់ជាបន្តបន្ទាប់ដោយមូលហេតុចំបងដូចជា ការចាក់ដីលុប ការកាប់ឆ្ការដើម្បីយកដីទៅធ្វើអចលទ្រព្យ ការព័ទ្ធរបងធ្វើជាកម្មសិទ្ធិឯកជន និងការដាក់លក់ជាដើម។

កញ្ញា ភួន កែវរស្មី បានលើកឡើងថា៖ «យើងមានការសោកស្ដាយដែរ កោងកាង ដូចជាក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងបរិស្ថានបានលើកឡើងអ៊ីចឹង វាមានប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកាត់បន្ថយកម្ដៅ ទប់រលកសមុទ្រ ផ្ដល់ជម្រកត្រីពង ដែលទាំងក្រសួងទេសចរណ៍ និងក្រសួងបរិស្ថានបានបង្ហាញពីការមើលឃើញនូវសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែការបំផ្លិចបំផ្លាញចេះតែកើតមានហើយមិនសូវមានការចុះទប់ស្កាត់ ឬមួយក៏បង្ហាញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការថែរក្សាទេ»។

កញ្ញា ភួន កែវរស្មី បានអះអាងថា កន្លងមកញ្ញាមើលឃើញថាមិនត្រឹមតែព្រៃកោងកាងទេ គឺព្រៃផ្សេងទៀត បានទទួលរងការកាប់បំផ្លាញពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃបន្តកើនឡើង ហើយកញ្ញាបានចោទជាសំណួរថា យូរៗដាំម្ដងតើការដាំដើមឈើឡើងវិញនេះអាចទប់ស្កាត់ជាមួយនឹងការបាត់បង់បានដែរឬទេ?

កញ្ញា ភួន កែវរស្មី បានបន្តថា៖ «កន្លងមកយើងមើលឃើញមិនថាតែកោងកាងទេ ព្រៃឈើដែលរងនូវការកាប់បំផ្លាញពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃមានការកើនឡើង ហើយយូរៗយើងដាំម្ដង ហើយតើការដាំនេះវាអាចទប់ស្កាត់ជាមួយនឹងការបាត់បង់បានឬអត់? ហើយតើត្រូវចំណាយរយៈពេលប៉ុន្មានទើបវាធំ ទើបវាក្លាយព្រៃកោងកាងដែលគេបានកាប់ ឬដែលបានបំផ្លាញហ្នឹង?»

ជាងនេះទៅទៀត កញ្ញា ភួន កែវរស្មី ក៏បានធ្វើការស្នើសុំដល់ក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងបរិស្ថាន និងអ្នកដែលមានទំនួលខុសត្រូវតាមខេត្តនីមួយៗទៅការថែរក្សាព្រៃកោងកាងនេះ ធ្វើយ៉ាងណាពង្រឹង និងយកចិត្តទុកដាក់ និងធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមើលឃើញថានេះជាការប្ដេជ្ញាចិត្ត និងបង្ហាញឱ្យឃើញថាការថែរក្សាព្រៃកោងកាងនេះពិតជាមានតម្លៃ និងមានសារៈសំខាន់។

បញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសកម្ពុជាមានព្រៃកោងកាងសរុបចំនួន៥៨,៨៥២ហិកតា ក្នុងនោះខេត្តព្រះសីហនុមានផ្ទៃដីព្រៃកោងកាងចំនួន៩,៣៥២ហិកតា មានចំនួន៣៩ប្រភេទ។ ព្រៃកោងកាងជាកន្លែងរក្សាជាដែនជម្រក ជាកន្លែងបង្កាត់ពូជ ប្រភពមេពូជនៃធម្មជាតិ និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់មនុស្ស តាមរយៈការផ្តល់ជាប្រភពអាហារ និងឱសថបុរាណផងដែរ៕

អគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក និងសង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគោរពសិទ្ធិមនុស្សបន្ថែម

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Sun, 11 Dec 2022 08:45:37 +0000

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក និងតំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការលើវិស័យសិទ្ធិមនុស្ស ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគោរពសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិបោះឆ្នោត សិទ្ធិដីធ្លី សិទ្ធិកម្មករ សិទ្ធិសហជីព សិទ្ធិនយោបាយ និងសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិបន្ថែមទៀត។

នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ អង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន២៨ស្ថាប័នបានរួមគ្នាប្រារព្វទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិលើកទី៧៤ (ឆ្នាំ១៩៤៨-២០២២) នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានទីតាំងនៅខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ ក្រោមប្រធានបទ «ការធានាសិទ្ធិនយោបាយ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ពលរដ្ឋក្នុងការកំណត់ជោគវាសនាប្រទេសជាតិ តាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស និងនីតិរដ្ឋ»។

លោក Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីទិវាសិទ្ធិមនុស្សថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ បានលើកឡើងថាជាង៧៥ឆ្នាំទៅហើយដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបានធ្វើការអនុម័តសេចក្ដីថ្លែងការជាសកលស្ដីអំពីសិទ្ធិមនុស្សដើម្បីការពារ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេរីភាពដែលមានចែងនៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការជាសកលនោះ។ លោកបន្តថាសេចក្ដីថ្លែងការនោះបានតម្កល់នូវឧត្តមគតិជាសកលដែលមានសារៈសំខាន់ ហើយមនុស្សគ្រប់រូបត្រូវបានកើតមកដោយមានសិទ្ធិសេរីភាព ភាពស្មើគ្នា សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរដែលប្រទេសទាំងអស់ត្រូវតែមាន។

លោក Patrick Murphy បានបន្ថែមទៀតថា៖ «យើងធ្វើការយ៉ាងណាដើម្បីឆ្ពោះទៅពិភពលោកមួយដែលសិទ្ធិសេរីភាពត្រូវបានការពារ ហើយជនទាំងឡាយណាដែលបានធ្វើការការពារសិទ្ធិសេរីភាព និងសិទ្ធិមនុស្សគួរតែត្រូវបានអបអរសាទរ ហើយជនទាំងឡាយណាដែលបានរំលោភបំពានទៅលើសិទ្ធិទាំងអស់នេះគួរតែត្រូវដាក់ទោសទណ្ឌដោយច្បាប់»។

ជាងនេះទៅទៀតលោក Patrick Murphy ក៏បានលើកឡើងអំពីចំណុចខ្វះខាតដែលប្រទេសកម្ពុជាមិនទាន់អនុវត្តបានមានដូចជា សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិក្នុងការជួបជុំ សិទ្ធិសមាគម។ លោកបន្តថា ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវការសិទ្ធិទាំងនោះដើម្បីយកមកអនុវត្តនៅក្នុងសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

លោក Patrick Murphyបានលើកឡើងថា៖ «សិទ្ធិនយោបាយជាអ្វីដែលប្រជាជនត្រូវការ សំឡេងសារព័ត៌មាន និងសំឡេងឯករាជ្យក្នុងការធ្វើការស៊ើបអង្កេតទៅលើបទឧក្រិដ្ឋ។ ប្រជាជនកម្ពុជាចង់ឃើញនូវកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លី សហជីពដែលអាចការពារកន្លែងធ្វើការរបស់ពួកគេ និងការអនុវត្តច្បាប់ក្នុងវិធី រូបភាពដើម្បីអភិរក្សបរិស្ថាន និងជាលក្ខណៈសាមញ្ញមួយគឺប្រជាជនត្រូវការសិទ្ធិក្នុងការរិះគន់ និងសិទ្ធិបញ្ចេញមតិដែលផ្ទុយទៅរដ្ឋាភិបាល»។

«សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយជាសិទ្ធិមនុស្ស»។ «សិទ្ធិនយោបាយផ្ដល់អំណាចពេញលេញឱ្យពលរដ្ឋសម្រេចលើជោគវាសនារបស់ខ្លួន»។ «លើកកំពស់សិទ្ធិមនុស្សដើម្បីជីវិតថ្លៃថ្នូររបស់យើងគ្រប់គ្នា»។ ទាំងនេះគឺជាពាក្យស្លោកដែលបានបិទព្យួរនៅជុំវិញរោងនៃកន្លែងប្រារព្វទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិលើកទី៧៤ នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ ស្ថិតនៅខណ្ឌឫស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមជាង១០០០នាក់។

ក្នុងនោះផងកម្មវិធីឆ្នាំនេះប្រារព្ធទៅក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗចំនួនបីគឺ ទីមួយ ពង្រឹងការយល់ដឹងសាធារណៈលើសិទ្ធិនយោបាយ និងទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិ និងពលរដ្ឋ នយោបាយ ព្រមទាំងភាពជាម្ចាស់នៃប្រទេសជាតិ។ ទីពីរ បង្កើនការចងចាំ និងការយល់ដឹងរបស់សាធារណៈជនពីទិវាសិទ្ធិមនុស្ស។ និងទីបីបញ្ចេញសំឡេងដើម្បីជំរុញឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងគណបក្សនយោបាយមានគណនេយ្យភាពចំពោះឆន្ទៈ និងកង្វល់របស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បង្ហាញការសោកស្ដាយដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចលុបទិវាសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ចេញពីការឈប់សម្រាក ដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ និងកម្មករជាច្រើនមិនអាចចូលរួមប្រារព្វទិវាសិទ្ធិមនុស្សនេះបាន តែទោះជាយ៉ាងណាអ្នកស្រីរំពឹងថា ស្មារតីនៃទិវាសិទ្ធិមនុស្សនេះនៅតែជាឱកាសសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់គ្នាក្នុងក្រើនរំឮកទៅដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យដើរតាមនូវការប្ដេជ្ញារបស់ខ្លួន។

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព បន្តថា ប្រទេសកម្ពុជាបានទទួលនូវលិខិតតូបករណ៍ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សច្រើនជាងប្រទេសមួយចំនួននៅក្នុងតំបន់ តែទោះជាយ៉ាងលោកស្រីបន្ថែមថាការប្ដេជ្ញាតែនៅលើក្រដាសគឺមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ គឺទាមទារនូវការអនុវត្តជាក់ស្ដែងរបស់រដ្ឋាភិបាលនូវរាល់សិទ្ធិទាំងអស់ដែលខ្លួនបានចុះសច្ចាប័ន។

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព បានលើកឡើង៖ «កម្ពុជាយើងបានទទួលស្គាល់នូវលិខិតតូបករណ៍សិទ្ធិមនុស្សជាច្រើន ចាស! គឺល្អមែនទែន ជាក្រដាសគឺល្អ។ នៅឆាកអន្តរជាតិគឺយើងទទួលបាននូវកំណត់ត្រាមួយដែលល្អដែលយើងទទួលស្គាល់ យើងបានផ្ដល់សច្ចាប័នចំពោះលិខិតតូបករណ៍ជាច្រើនលើសពីបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនថែមទៀត ជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ ប៉ុន្តែការគ្រាន់តែប្ដេជ្ញានៅលើក្រដាសវាអត់គ្រប់គ្រាន់ទេ វាទាមទារនូវការអនុវត្តជាក់ស្ដែង ហើយការអនុវត្តជាក់ស្ដែងនេះគឺត្រូវធ្វើនូវគ្រប់សិទ្ធិទាំងអស់»។

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព ក៏បានលើកឡើងទៀតថា ការប្ដេជ្ញាចិត្តនេះគឺប្រៀបដូចជាស្មារតីនៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៩៣ ហើយនេះជាធាតុសំខាន់ដែលកើតចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស៍ ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ដែលរដ្ឋភាគីហត្ថលេខីក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស៍ ជាពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិនៅតែមានតួនាទីក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែង ជួយឃ្លាំមើលអំពីការអនុវត្ត និងការកសាងសន្តិភាពនៅកម្ពុជា។ ហើយសន្តិភាពដែលពេញលេញគឺ មិនគ្រាន់តែមិនមានសង្គ្រាមនោះទេ គឺត្រូវតែមនុស្សគ្រប់គ្នាមានសេរីភាពពេញលេញ។

នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២នេះ Newsroom Cambodiaពុំអាចស្វែងរកការឆ្លើយតបពីលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានទេ ដោយទូរស័ព្ទចូលមិនមានអ្នកទទួល។

បើយោងតាមរបាយការណ៍ចុះផ្សាយនៅខែមិនា ឆ្នាំ២០២២ របស់ Freedom House បានបង្ហាញថា ប្រទេសកម្ពុជាពុំទាន់មានសិទ្ធិសេរីភាពពេញលេញនៅឡើយទេ។ ក្នុងនោះសិទ្ធិនយោបាយ កម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុ៥លើ៤០ និងសិទ្ធិពលរដ្ឋ កម្ពុជាទទួលបានពិន្ទុត្រឹមតែ១៩ លើ៦០ ប៉ុណ្ណោះ៕

គ្រួសារនារីរងគ្រោះថាក្រុមគ្រូពេទ្យគ្មានបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ និងស្នើរយុត្តិធម៌ជូនគ្រួសាររបស់ខ្លួន

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Fri, 02 Dec 2022 15:51:16 +0000

ក្រុមគ្រួសារនារីរងគ្រោះដោយការរំលូតកូន ហើយបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ស្ដ្រីជាម្ដាយ បាននិយាយថាក្រុមគ្រូពេទ្យរបស់មន្ទីរសម្រាកព្យាបាល និង សម្ភពដើមអង្ក្រងគ្មានបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ និងស្នើឱ្យពួកគេផ្ដល់យុត្តិធម៌ជូនសមាជិកគ្រួសាររបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ។

យោងតាមលោកហេង វឿន អាយុ២៨ឆ្នាំ ដែលជាស្វាមីនារីរងគ្រោះបានឱ្យដឹងកាលពីថ្ងៃ៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ថា ស្ដ្រីរងគ្រោះ មានឈ្មោះថាសឿន ស្រីអូន មានកម្ពស់១.៦៥ម៉ែត្រ អាយុ២២ឆ្នាំ មានមុខរបរជាកម្មការនីរោងចក្រ មានអាស័យដ្ឋាននៅភូមិអន្លង់រមៀត ឃុំរមៀត ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។ លោកបានលើកឡើងបន្ថែមថាមូលហេតុដែលនាំឱ្យរឿងនេះកើតឡើងគឺ ដោយសារតែក្រុមគ្រូពេទ្យមិនមានបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការងាររបស់ខ្លួន។

លោកបានបន្ថែមថាមូលហេតុដែលនាំឱ្យមានករណីនេះកើតឡើងគឺដោយសារតែលោកបាននាំភរិយារបស់លោកទៅយកកូនដែលបានស្លាប់នៅក្នុងផ្ទៃដែលមានអាយុ ១៨សប្ដាហ៍ចេញ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ និងបន្តសម្រាកនៅគ្លីនិកមួយយប់ ហើយបានចេញពីគ្លីនិកដើមអង្ក្រងនៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ ដោយក្រុមគ្រូពេទ្យគិតតម្លៃដំបូង ៧០០ដុល្លារ តែក្រុមគ្រួសារនារីរងគ្រោះបានស្នើសុំនៅសល់៤០០ដុល្លារ ដែលជាការធ្វើឡើងដោយព្រមព្រៀងគ្នា។

លោកវឿន បានលើកឡើង៖ «ដោយសារតែយើងទៅប្រឹក្សាជាមួយថាត្រូវឱ្យគាត់យកកូនដែលស្លាប់អ៊ីចឹង យើងពិភ្សាជាមួយគាត់ យើងក៏ព្រមនូវដែលសមស្របគ្នា ហើយយើងក៏ឱ្យគាត់ធ្វើទៅ គាត់ទាមទាម ៧០០ដុល្លារ យើងសុំឱ្យគាត់៤០០ដុល្លារ ក៏ព្រមព្រៀងគ្នាសំអាតអាអូនដែលខូចនៅក្នុងពោះហ្នឹង។»

«ដល់ពេលសំអាតអ៊ីចឹងទៅ អត់អីទេនៅថ្ងៃហ្នឹង។ ដល់ពេលសំអាត គាត់សន្យាថាពេលថ្ងៃណាអូនឯងឈឺអូនឯងចុកអីមកជួបពេទ្យមក ពេទ្យសំអាតឱ្យម្ដងទៀតដោយគ្មានការគិតលុយគិតអីអ៊ីចឹង គាត់ធានាមួយស្អាតឱ្យយើងហើយ។ ដល់ពេលមកសំអាតលើកទីពីរហ្នឹង គាត់រៀងចុកអួលតិចៗហ្នឹង ក៏យើងមកជួបសំអាតលើកទីពីរហ្នឹងក៏មានបញ្ហាដែលថារឿងនឹកស្មានមិនដល់អ៊ីចឹង»។

លោកបានបន្ថែមថាបច្ចុប្បន្ននេះស្ថានភាពភរិយារបស់លោកគឺមិនទាន់មានភាពល្អប្រសើរនៅឡើយទេ ដោយកំពុងសម្រាកនៅក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ និងមានការឈឺខ្លាំងទៅលើមុខរបួស។ លោកវឿន ក៏បានស្នើឱ្យក្រុមគ្រូពេទ្យដែលបានធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ស្ដ្រីជាភរិយារបស់ខ្លួនផ្ដល់យុត្តិធម៌ចំពោះនាងផងដែរ។

លោករឿន បានលើកឡើងថា៖ «ឥឡូវនេះគាត់នៅក្នុងបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់នៅឡើយ គ្រាន់តែថាគាត់និយាយបាន ដឹងអីមួយចប់អ៊ីចឹង គ្រាន់គាត់នៅឈឺខ្លាំង។ ឥឡូវហ្នឹងអត់ទាន់មានដំណោះស្រាយអីផង ជាសំណូមពររបស់ខ្ញុំសូមឱ្យលោកគ្រូពេទ្យ អ្នកគ្រូពេទ្យនៅសម្ភពដើមអង្ក្រងហ្នឹងផ្ដល់សំណងឱ្យសាកសមដល់គ្រួសារខ្ញុំ»។

Newroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោកអាន ភីន ដែលជាមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សអាដហុកប្រចាំខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានទេនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ ដោយខលចូលមិនមានអ្នកទទួល។

Newroom Cambodia ក៏មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីគ្រូពេទ្យនៅសម្ភពដើមអង្ក្រងបានផងដែរ។

គូសបញ្ជាក់ផងដែរថា យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅនេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងសម្រេចធ្វើការបិទបណ្ដោះអាសន្នមន្ទីរសម្រាកព្យាបាលឯកជនមានឈ្មោះថា «ដើមអង្ក្រង» ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅផ្លូវជាតិលេខ៣ ឃុំអង្គពពេល ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដើម្បីធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវឱ្យបានច្បាស់លាស់ពីហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើង ក្រោយកើតមានករណីពាក់ព័ន្ធនឹងការរំលូតកូនដែលស្លាប់ក្នុងផ្ទៃ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ដ្រីជាម្ដាយតាមច្បាប់ជាធរមាន៕

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនយល់ថាការអប់រំនៅសាលាឯកជនមានគុណភាពល្អជាងសាលារដ្ឋ

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Wed, 30 Nov 2022 01:29:55 +0000

ម៉ោងប្រមាណជាជាង១១ថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា លោក វ៉ាន់ សុភាព ជាអ្នករត់ម៉ូតូកង់បីម្នាក់ កំពុងសម្រាកពិសារបាយលើម៉ូតូកង់បីរបស់ខ្លួន។ បុរសសម្បុរស្រអែមរូបនេះនិយាយថា លោកមានកូនប្រុសពីរនាក់ ម្នាក់អាយុ២៣ឆ្នាំ និងម្នាក់អាយុ១៧ឆ្នាំកំពុងសិក្សានៅថ្នាក់ទី១១ នៅវិទ្យាល័យហ៊ុន សែន កោះចិន ខេត្តកណ្ដាល ជាប់គល់ស្ពានព្រែកក្ដាម។

លោក សុភាព លើកឡើងថា គុណភាពនៃការអប់រំនៅសាលារដ្ឋ និងឯកជនគឺមានគម្លាតឆ្ងាយពីគ្នាខ្លាំង ដោយសារសិស្សដែលរៀននៅសាលារដ្ឋតែងរងការគាបសង្កត់ពីគ្រូបង្រៀនតាមមុខវិជ្ជា ដោយតម្រូវឱ្យពួកគេទៅរៀនគួរបន្ថែម ដើម្បីទទួលបានពិន្ទុពេញ ប៉ុន្តែសាលាឯកជនមិនមានបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែមឡើយ។

លោកនិយាយថា៖ «សិស្សឥលូវភាគច្រើនគាត់ទៅរៀនគួរដែរ តែរៀនខាងផ្នែកៗខុសគ្នាដោយសារមានគំនាបពីគ្រូ បើអ្នកឯងមិនទៅរៀនមុខវិជ្ជាខ្ញុំ ខ្ញុំដាក់ពិន្ទុឱ្យអ្នកឯងតិច តែបើខាងគេឯកជនគេអត់មានបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែមអីរញ៉េរញ៉ៃទេ គេផ្តោតរួមតែម្ដង អីចឹងហើយបានសាលាឯកជនសម្បូរអ្នកចេះជាង ទាំងការនិយាយស្ដី និងចំណេះដឹងអីហ្នឹង»។

លោកសុភាពបានសំណូមពរដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងជាពិសេសក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បន្តតាមដាន និងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានខ្ពស់អំពីគុណភាពនៃការអប់រំរបស់គ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ ហើយក៏សំណូមឱ្យគ្រូបង្រៀនទាំងអស់ត្រូវមានសញ្ញាបត្រត្រឹមត្រូវមុននឹងចេញបង្រៀនសិស្ស។

លោកពូ វ៉ាន់ សុភាព បានមានប្រសាសន៍ដោយសំឡេងមួយៗថា៖ «ពូចង់ឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ ក្រសួងអប់រំឱ្យគាត់យកចិត្តទុកដាក់មើលតាមដាន ផ្ចិតផ្ចង់នៅសាលារដ្ឋហ្នឹងបន្តិច កុំឱ្យគ្រូខ្លះគាត់រៀនត្រឹមល្មមៗគាត់ចេញបង្រៀនដែរ»។

ខណៈដែលក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា តែងប្រកាសថាកំពុងពង្រឹងគុណភាពអប់រំរបស់សាលារដ្ឋ ប៉ុន្តែអ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងពលរដ្ឋនៅតែយល់ឃើញថា គុណភាពសិក្សានៅតាមសាលាឯកជន នៅតែប្រសើរជាងការសិក្សានៅសាលារដ្ឋ។ អាណាព្យាបាលសិស្សមួយចំនួនលើកឡើងថា គុណភាពនៃការអប់រំនៅស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជន មានគម្លាតពីគ្នាឆ្ងាយ ទាំងការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្រៀន បញ្ហាប្រាក់បៀវត្ស អំពើពុករលួយផ្ទៃក្នុង និងកត្តាផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។

ស្រដៀងនឹងលោក វ៉ាន់ សុភាព លោក ព្រុំ តុល អ្នកដាំបន្លែ នៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តតាកែវ ដែលមានកូនកំពុងរៀនថ្នាក់បឋមសិក្សានៅសាលារដ្ឋមួយ លើកឡើងដែរថា គុណភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូនៅសាលារដ្ឋ មិនមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ដូចនៅសាលាឯកជននោះទេ។

បុរសវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះនិយាយថា៖ «សាលារដ្ឋរៀនមិនសូវបានទៀងទាត់ទេ ភាគច្រើនគ្រូបង្រៀនច្រើនតែលេងទូរស័ព្ទ និងលេងល្បែងតុងទីន ឈ្លោះគ្នាទៅវិញទៅមក មិនបានបង្រៀនកូនសិស្សឱ្យបានជាក់លាក់ ទៀងទាត់ តែសាលាឯកជនការបង្រៀនគេល្អ គ្រូចូលបង្រៀនទៀងទាត់ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់មិនប្រងើយកន្តើយ»។

ចំណែកលោក ត្រេង សុខា ជាកសិករដែលមានវ័យ ៤៣ ឆ្នាំ រស់នៅស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ លើកឡើងដែរថា មូលហេតុដែលគ្រូសាលារដ្ឋមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់បង្រៀនសិស្សឱ្យបានទៀងទាត់ គឺដោយសារបញ្ហាប្រាក់បៀវត្សទាប។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «នៅសាលារដ្ឋគ្រូមិនសូវមកបង្រៀនទៀងទាត់ដោយសារប្រាក់ខែមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលវាមិនអាចមានគុណភាពល្អបានទេ បើសិនជាវិស័យឯកជន គ្រូគេមានប្រាក់ខែគេសមរម្យ អ៊ីចឹងគេរៀបចំកិច្ចតែងការក្នុងការបង្រៀនបានល្អ និងមានការគោរពពេលវេលាបានល្អអ៊ីចឹងទៅ»។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ថា គុណភាពបង្រៀននៅសាលារដ្ឋ និងសាលាឯកជនមានភាពខុសគ្នា ដោយសារតែគ្រូបង្រៀននៅសាលារដ្ឋទទួលបានប្រាក់បៀវត្សតិច។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី៖ «សួរថាសាលារដ្ឋនេះថីបានគាត់ល្វើយនឹងការងារមិនទៅបង្រៀន? ខ្ញុំមិនទៅបង្អាប់បន្ទោសគ្រូបង្រៀនទេ ខ្ញុំជាគ្រូម្នាក់ ប៉ុន្តែដោយសារគាត់មើលឃើញថាសាលារដ្ឋប្រាក់បៀវត្សតិចតួច អ៊ីចឹងគាត់បង្រៀនសាលារដ្ឋនេះខ្លះទៅ គាត់យកពេលទៅបង្រៀននៅសាលាឯកជននោះខ្លះទៅ ដើម្បីយកប្រាក់បៀវត្សមកបង្គ្រប់ឆ្នាំងបាយរបស់គាត់»។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ទីពីរ គ្រូសាលារដ្ឋខ្លះមានតែឈ្មោះយកលុយ ប្រាក់ខែហើយវត្តមានគាត់ហ្នឹងទៅបង្រៀននៅសាលាឯកជន សួរថាហេតុអី? គឺដោយសារអំពើរពុករលួយនៅក្នុងសាលារដ្ឋ អ៊ីចឹងឱ្យតែឱ្យលុយទៅថ្នាក់ដឹកនាំទៅ ពួកគាត់នោះទៅបំពេញការងារនៅសាលាឯកជនទៅ»។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យរូបនេះក៏បានលើកយកបញ្ហា ដែលថាទីកន្លែងអប់រំនៅក្នុងប្រទេស និងជាពិសេសសាលារដ្ឋ ទទួលរងគំនាបនយោបាយពីគណបក្សកាន់អំណាច ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវគុណភាពនៃការអប់រំ។ អ្នកស្រីថា គ្រូបង្រៀនបាត់បង់សិទ្ធិក្នុងការនិយាយ និងចែករំលែកជាសាធារណៈដល់សិស្សានុសិស្សអំពីទស្សនៈរបស់ខ្លួនទាក់ទងទៅនឹងរឿងនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយវី បាននិយាយថា៖ «ដល់រដូវជិតបោះឆ្នោតចឹង ពួគគាត់អត់យកចិត្តទុកដាក់គិតពីរឿងរកវិធី គន្លឹះស្អីៗឱ្យសិស្សានុសិស្សរៀនបានអីទេ គឺឱ្យតែថាចុះទៅពង្រឹងបក្ស មន្ត្រីណា ឬគ្រូណាតវ៉ាអីគឺដឹងតែ note (កត់) ទុកហើយថាជាមនុស្សប្រឆាំងអីចឹងទៅ»។

ការបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងបន្ថែម ក៏បានចោទជាបញ្ហាធំមួយដែលបង្ហាញពីភាពពុករលួយក្នុងការអប់រំរបស់សាលារដ្ឋសព្វថ្ងៃផងដែរ ដែលជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យសិស្សមិនមានលទ្ធភាពទទួលបានចំណេះដឹងស្មើៗគ្នា ពោលគឺ សិស្សក្រីក្រត្រូវចាញ់ប្រៀបសិស្សដែលមានជីវភាពធូរធាជាង។ នេះបើតាមការលើកលើងរបស់អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី។

អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយវី បន្ថែមថា ការបើកបង្រៀនគួរក្រៅម៉ោងរបស់គ្រូបង្រៀន គឺដោយសារម៉ោងរដ្ឋដែលកំណត់ឱ្យសិស្សរៀនគឺខ្លី មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពួកគេអនុវត្តឱ្យបានល្អិតល្អន់។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា បញ្ហាប្រាក់បៀវត្សតិច គឺជាបញ្ហាចម្បងដែលធ្វើឱ្យគ្រូបាក់ទឹកចិត្តក្នុងការបង្រៀន និងតម្រូវឱ្យពួកគាត់ត្រូវស្វែងរកចំណូលបន្ថែមដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។

អ្នកស្រីក៏បានស្នើទៅក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា យកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនតាមគោលការណ៍អប់រំទាំងប៉ុន្មានដែលបានចែង ព្រមទាំងតំឡើងប្រាក់បៀវត្សដល់គ្រូបង្រៀន និងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណារក្សាបាននូវគុណភាពនៃការបង្រៀនរបស់គ្រូ ដោយឱ្យពួកគាត់បង្រៀនឱ្យចំមុខវិជ្ជាឯកទេសរបស់ខ្លួន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក រស់ សុវាចា មិនបានឆ្លើយតបសំណួររបស់ Newsroom Cambodia ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការលើកឡើងរបស់សង្គមស៊ីវិល និងអាណាព្យាបាលសិស្សនោះទេ ដោយលោកគ្រាន់តែ ផ្ញើសារជាអក្សរតាមបណ្តាញសង្គម Whatsapp ថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បាននិងបន្តលើកកម្ពស់គុណភាព និងជីវភាពគ្រូបង្រៀនដោយបន្តដំឡើងប្រាក់ខែជូនគ្រូបង្រៀនតាមលទ្ធភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។

លោកបន្ថែមថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏បាននិងបន្តលើកកម្ពស់គុណវុឌ្ឍិគ្រូបង្រៀនដោយមានកិច្ចសហការវិជ្ជមានជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដូចជាក្រសួង-ស្ថាប័ន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ សង្គមស៊ីវិល វិស័យឯកជន សហគមន៍តាមមូលដ្ឋាន មាតាបិតា សិស្ស-និស្សិត និងបុគ្គលិកអប់រំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដើម្បីបន្តអនុវត្តន៍ផែនការសកម្មភាពនៃគោលនយោបាយស្ដីពីគ្រូបង្រៀនរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏ដូចជាការបន្តអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តកំណែទម្រង់វិស័យអប់រំ យុវជន និងកីឡា ២០១៨-២០២៣៕

ក្រសួងសាធារណការ គ្រោងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ និងផ្លូវតភ្ជាប់នៅខេត្តក្រចេះ

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Tue, 29 Nov 2022 04:49:53 +0000

ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន គ្រោងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ និងផ្លូវតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៧ ទៅផ្លូវជាតិលេខ៦០B រវាងក្រុងក្រចេះ និងស្រុកព្រែកប្រសព្វ នៅខេត្តក្រចេះ។

យោងតាមការផ្សាយរបស់ទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងនឹងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ និងសាងសង់ផ្លូវតភ្ជាប់ដែលមានប្រវែងសរុប ៣៣,៤៥ គីឡូម៉ែត ដែលតភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៧ (រង្វង់មូលខ្លាស្ទុះ) ទៅផ្លូវជាតិលេខ៦០B ។

ក្រសួងបន្ថែមថា ស្ពានដែលនឹងត្រូវសាងសង់ដើម្បីឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ មានប្រវែង ១,៧៦១ម៉ែត្រ និងមានមុខកាត់ទទឹងប្រវែង១៣,៥ម៉ែត្រ ដែលត្រើយខាងកើតស្ថិតនៅត្រង់ ភូមិបុស្សលាវលី ឃុំបុសលាវ ស្រុកចិត្របុរី និងត្រើយខាងលិចត្រង់ភូមិព្រែកព្រលូង ឃុំសោប ស្រុកព្រែកប្រសព្វ ខេត្តក្រចេះ។ រីឯផ្លូវតភ្ជាប់មានប្រវែង១៥,៤៩គីឡូម៉ែត្រ និងផ្លូវខ្នែងក្នុងក្រុងក្រចេះមានប្រវែង១៦,២០គីឡូម៉ែត្រ។

ប្រភពដដែលបានបន្ថែមថា ការសាងសង់នេះគ្រោងនឹងចំណាយថវិកាសរុបប្រមាណ១១១,៩៨លានដុល្លាសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាហិរញ្ញប្បទានពីប្រទេសចិន ប្រើពេលសាងសង់៤២ខែ ដោយទទួលការអនុវត្តដោយក្រុមហ៊ុនសំណង់សៀងហៃ (SCG) និងត្រួតពិនិត្យគុណភាពដោយក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសក្វាងចូវវ៉ានអាន៕

សកម្មជន និងសង្គមស៊ីវិលផ្នែកបរិស្ថាន ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ពីការរុករករ៉ែជាសាធារណៈ

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Wed, 23 Nov 2022 09:47:45 +0000

សកម្មជនបរិស្ថាន និងសង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថានជាសាធារណៈពាក់ព័ន្ធនឹងការរុករករ៉ែ ដើម្បីធានាបាននូវតម្លាភាព កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សង្គម និងបរិស្ថាន។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានប្រកាសឱ្យសាធារណៈជន ក្រុមហ៊ុនជាតិ និងអន្តរជាតិ ពីការបើកឱ្យដាក់ពាក្យប្រកួតប្រជែងជាសាធារណៈសម្រាប់ការស្នើសុំអាជ្ញាបណ្ណរុករកតំបន់សម្បទានស្វែងរុករករ៉ែចំនួនមួយកន្លែង លើផ្ទៃដីទំហំ ១៥៥ ហិកតា ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ភ្នំទ្វារប្រាំបី និងភ្នំជ្រោះកណ្ដោល នៅឃុំតាកែន ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។ ហើយការស្នើសុំអាជ្ញាបណ្ណស្វែងរុករករ៉ែនេះ នឹងបញ្ចប់យ៉ាងយូរត្រឹមថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ វេលាម៉ោង១៧:០០នាទី។

សកម្មជនបរិស្ថាន នៃមាតាធម្មជាតិ កញ្ញា ឡុង គន្ធា លើកឡើងថា កញ្ញាព្រួយបារម្ភចំពោះការដាក់ឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងចំពោះតំបន់សម្បទានស្វែងរុករករ៉ែ ដោយសារកត្តាមួយចំនួនដូចជា កង្វះតម្លាភាព ការប្រព្រឹត្តលើសពីអាជ្ញាបណ្ណនៃការរុករករ៉ែ និងការប៉ះពាល់ទៅដល់បរិស្ថាន និងសង្គម។ កញ្ញាក៏បានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងសាម៉ី ធ្វើយ៉ាងណាអនុវត្តប្រកបដោយតម្លាភាព និងស្របទៅតាមច្បាប់។

កញ្ញា ឡុង គន្ធា បានលើកឡើងថា៖ «សុំឱ្យការដាក់ដេញថ្លៃហ្នឹងមានតម្លាភាព កុំឱ្យមានភាពមិនប្រក្រតីកើតឡើង ហើយនៅតែស្នើសុំឱ្យមានការដាក់បង្ហាញរបាយកាណ៍វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន។ ខ្ញុំមិនប្រឆាំងទេចំពោះការអភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែនៅតែស្នើសុំឱ្យបានពិចារណាទៅលើការធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានដំណោះស្រាយមួយសមស្របដើម្បីឱ្យមានការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តភាព»។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ លោក សាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីតស៊ូមតិនៃបណ្ដាញសមាគមយុវជនកម្ពុជា (CYN) លើកឡើងថា លោកមានការសាទរចំពោះរដ្ឋាភិបាល ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ក្នុងការដាក់ឱ្យមានការដេញថ្លៃជាសារធារណៈ ព្រោះការទាញយកធនធានធម្មជាតិជាផ្នែកមួយនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ លោកថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែបើកចំហព័ត៌មាន និងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យមានការចូលរួមជាសាធារណៈពីប្រជាពលរដ្ឋ សង្គមស៊ីវិល និងមហាជនទូទៅ ដើម្បីធានាថា ការទាញយកធនធានធម្មជាតិ ធ្វើឡើងដោយគ្មានអំពើពុករលួយ និងលើកស្ទួយសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

លោក សាន់ ម៉ាឡា បានលើកឡើងថា៖ «បើសិនជាការដកហូតដែលខ្វះនូវតម្លាភាព និងមិនបើចំហឱ្យមានការចូលរួមពីសាធារណៈ ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋ សង្គមស៊ីវិល និងមហាជនទូទៅទេ យើងពិបាកធានាថាសកម្មភាពទាញយកធនធានធម្មជាតិពិតជាអាចជួយលើកស្ទួយដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិរបស់យើង»។

លោក សាន់ ម៉ាឡា បន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងសាម៉ី គួរធ្វើការវាយតម្លៃហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថានដោយសុក្រឹតភាព ដើម្បីធានាយ៉ាងណាឱ្យមានការប៉ះពាល់តិចតួចចំពោះបរិស្ថាន និងសង្គម ជាពិសេសគឺការស្ដារឡើងវិញបន្ទាប់ពីការបញ្ចប់គម្រោងរបស់ខ្លួន។ លោកថា កន្លងមករបាយការណ៍ស្ដីពីការវាយតម្លៃហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថានតែងតែក្លាយជារឿងចម្រូងចម្រាស និងមិនយល់ស្របគ្នាដោយសារក្រសួង និងក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណក្នុងការរុករក តែងតែលាក់របាយកាណ៍ និងមិនផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។

លោក សាន់ ម៉ាឡា បានលើកឡើងថា៖ «នៅក្នុងច្បាប់ យើងមានអនុក្រឹត្យមួយស្ដីពីរបាយការណ៍វាយតម្លៃហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថាន ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែធានាថារបាយការនោះត្រូវធ្វើឡើងដោយសុក្រឹត្យ មិនមែនជាការធ្វើឡើងដើម្បីស៊ុំគ្រលុំគ្នា ដើម្បីមានលទ្ធភាពទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណពីក្រសួងនោះទេ។ នៅក្នុងរបាយការណ៍ EIA (ការវាយតម្លៃហេតុប៉ះពាល់បរិស្ថាន) ហ្នឹងទៀតសោត គេនិយាយអំពីផលប៉ះពាល់សង្គម និងបរិស្ថាន ក្រុមហ៊ុនដែលជាប្រតិបត្តិករត្រូវធ្វើម៉េចបង្កផលប៉ះពាល់តិចមែនទែនចំពោះបរិស្ថាន និងសង្គម ហើយនៅក្នុងនោះគេក៏បានចែងអំពីវិធានការស្ដីពីការស្ដារឡើងវិញបន្ទាប់ពីបញ្ចប់គម្រោង»។

លោក សាន់ ម៉ាឡា បន្ថែមការកន្លងមកការទាញយកធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានការជាប់ទាក់ទងនឹងការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ និងការគប់គិតគ្នាជាប្រព័ន្ធដើម្បីរត់ពន្ធធនធានធម្មជាតិទៅក្រៅប្រទេស។ ករណីនេះ លោកបានស្នើដល់រដ្ឋាភិបាលនិងក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលធ្វើយ៉ាងណាពង្រីកការផ្សព្វផ្សាយរបស់ខ្លួនឱ្យមានភាពទូលំទូលាយ និងមានយន្តការត្រួតពិនិត្យដើម្បីធានាថាការទាញយករ៉ែប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវ គុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។

Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោក អ៊ឹង ឌីប៉ូឡា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានធនធានរ៉ែ បានទេ ដោយទូរស័ព្ទចូលតែត្រូវបានចុចបិទ។

គូសបញ្ជាក់ថា ជុំវិញករណីអំពើពុករលួយនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ព័ត៌មានអំពីសន្ទស្សន៍នៃការយល់ឃើញពីអំពើពុករលួយប្រចាំឆ្នាំ២០២១ ក្នុងចំណោម១៨០ប្រទេស កម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់១៥៧ ដែលទទួលបានពិន្ទុត្រឹមតែ២៣/១០០ប៉ុណ្ណោះ។ របាយការណ៍ដដែលបង្ហាញថា នៅកម្រិតតំបន់ ប្រទេសកម្ពុជាបន្តស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានពិន្ទុទាបជាងគេទី៣ នៅតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក នៅលើតែប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន និងកូរ៉េខាងជើងតែប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏ជាប្រទេសដែលមានពិន្ទុទាបជាងគេបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានផងដែរ៕

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំថា បាក់ឌុបឆ្នាំនេះមានបេក្ខជនលើសឆ្នាំមុនចំនួន ១ម៉ឺន ៣ពាន់នាក់

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Mon, 21 Nov 2022 06:15:15 +0000

លោក ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៅថ្ងៃចន្ទនេះលើកឡើងថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំនេះមានបេក្ខជនប្រឡងកើនឡើងចំនួន ១ម៉ឺន ៣ពាន់នាក់ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។

ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពី «ដំណើរការរៀបចំការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សា ទុតិយភូមិសម័យប្រឡង ថ្ងៃទី០៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២» ដែលមានការផ្សាយផ្ទាល់តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៅថ្ងៃ២១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២នេះ លោកលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន បានបញ្ជាក់ថា បេក្ខជនប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំ២០២២នេះ កើនឡើងលើសឆ្នាំមុនចំនួន១ម៉ឺន ៣ពាន់នាក់។

នៅក្នុងសន្និសីទដដែល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ បានលើកឡើងថា បេក្ខជនប្រឡងឆ្នាំនេះ១២៨,១៣៤នាក់ ក្នុងនោះស្រីចំនួន ៦៨,៧៧១នាក់។ ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រមានចំនួន ៤២,៩៣៣ ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមមានចំនួន ៨៥,២០១នាក់ និងចំណេះទូទៅចំនួន១៩,៦៦៧នាក់។ លោកបន្តថានៅឆ្នាំ២០២២នេះក្រសួងរៀបចំមណ្ឌលប្រឡងសរុប២២១មណ្ឌល ស្មើនឹង៥,១៧៤បន្ទប់ ដែលក្នុងមួយបន្ទប់មានបេក្ខជនចំនួន២៥នាក់។

លោក ហង់ ជួនណារ៉ុន បានបន្តថា ក្រសួងនឹងធ្វើការបែងចែកដំណើរការនៃការប្រឡងជាបីដំណាក់កាល គឺ ដំណាក់កាលប្រឡង ពីថ្ងៃទី៥ ដល់ទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ ដំណាក់កាលកំណែពីថ្ងៃទី៨ ដល់១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ និងដំណាក់កាលបូកស្រង់ពិន្ទុ និងផ្ទៀងផ្ទាត់ពិន្ទុ ពីថ្ងៃទី១៥ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ ហើយក្រសួងបញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្រសួងនឹងអាចប្រកាសលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី២៧សម្រាប់ភ្នំពេញ និងកណ្ដាល និងថ្ងៃទី២៨សម្រាប់ខេត្តផ្សេងៗទៀត។

ជាមួយគ្នានេះដែរលោក ហង់ ជួនណារ៉ុន បានថ្លែងថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាបានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍ចំនួនបួនដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺ ច្បាប់ តម្លាភាព យុត្តិធម៌ និងការទទួលយកបាន។ សម្រាប់មុខវិជ្ជាដែលត្រូវប្រឡងនៅឆ្នាំនេះ ចំពោះផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ក្រសួងបានដាក់ចេញនូវមុខវិជ្ជាដូចជា ជីវៈវិទ្យា រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា គណិតវិទ្យា ភាសាខ្មែរ ភាសាបរទេស និងមុខវិជ្ជាជ្រើសរើសប្រវត្តិវិទ្យា។ ចំណែកឯផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រសង្គមរួមមាន សីលធម៌-ពលរដ្ឋ ភូមិវិទ្យា ប្រវត្តិវិទ្យា គណិតវិទ្យា ភាសាខ្មែរ ភាសាបរទេស និងមុខវិជ្ជាជ្រើសរើសផែនដីនិងបរិស្ថាន។

លោកក៏បានស្នើឱ្យបេក្ខជនដែលនឹងត្រូវប្រឡងទទួលទានអាហារ និងសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ កាត់បន្ថយអារម្មណ៍តានតឹង គោរពតាមបទបញ្ញត្តិជាធរមាន និងធ្វើដំណើរមកកាន់មណ្ឌលប្រឡងឱ្យបានមុនពេលវេលា។

គួររំលឹកផងដែរថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូម ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី២៧-២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ មានបេក្ខជនសរុប ចំនួន១១៤,១៨៧នាក់ ក្នុងនោះ ១០៤,២៩៩នាក់ ជាបេក្ខជនចំណេះទូទៅ ៤,៤១៧នាក់ ជាបេក្ខជនស្វ័យរិន ៣,៤៣៦នាក់ ជាបេក្ខជនបំពេញវិជ្ជា និង ២,០៣៥នាក់ ជាបេក្ខជនស្វៃរិនបំពេញវិជ្ជា៕

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាលើការគ្រប់គ្រងអគ្គីសនីដោយខ្លួនងជាជាងផ្ដល់សិទ្ធិគ្រប់គ្រងឱ្យបរទេស

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Thu, 17 Nov 2022 07:31:19 +0000

ក្រសួងរ៉ែប្រកាសថា កម្ពុជាមិនខ្វះភ្លើងប្រើប្រាស់នៅគ្រប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ខណៈសង្គមស៊ីវិលថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរពិចារណាឡើងវិញទៅលើការគ្រប់គ្រងអគ្គីសនីក្នុងប្រទេស ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ការប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រជាជន និងគិតគូអំពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ជាជាងផ្ដល់សិទ្ធិគ្រប់គ្រងទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនបរទេស។

ការលើកឡើងរបស់សង្គមស៊ីវិល ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល បានបង្ហោះសារមួយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ដោយបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនខ្វះភ្លើងប្រើប្រាស់នៅគ្រប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ការចុះផ្សាយដដែលនោះបន្ថែមថា លោក ស៊ុយ សែម រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងរ៉ែបានបញ្ជាក់នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនាស្ដីពី «ការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម» ថា បច្ចុប្បន្ននេះ កម្ពុជាមានថាមពលអគ្គិសនីសម្រាប់ប្រើប្រាស់ចំនួន៤,២៤៦មេហ្កាវ៉ាត់ ខណៈការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃប្រើអស់តែជាង ២,១០០មេហ្កាវ៉ាត់តែប៉ុណ្ណោះ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជានៅសល់អគ្គិសនីជាងពាក់កណ្ដាលទៀត។

ក្រសួងបានបន្តថា បើងាកទៅមើលការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យអគ្គិសនីនៅកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងទៅនេះ ដោយឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជាមានអគ្គិសនីចំនួន ២,៦៥០មេហ្កាវ៉ាត់ ប៉ុន្ដែមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះនៅឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាមានអគ្គិសនីចំនួន ៤,២៤៦មេហ្កាវ៉ាត់ បើគិតជាភាគរយមានការកើនឡើង៦០%។

ជុំវិញករណីនេះ លោក ហេង គីមហុង ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវ និងតស៊ូមតិនៃបណ្ដាញសមាគមយុវជនកម្ពុជា មានការសាទរចំពោះការប្រកាសពីភាពរីកចម្រើននៃវិស័យអគ្គីសនីរបស់ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ប៉ុន្តែលោកថា កម្ពុជាមិនទាន់មានការចែកចាយអគ្គីសនីគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ដូចជាតំបន់ដាច់ស្រយាលមួយចំនួន។

លោកហេង គីមហុង បានលើកឡើងថា៖ «បាទ! ជារឿងល្អប្រសើរហើយដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសពីភាពជោគជ័យក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ភ្លើងក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេសនេះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាមិញជាមួយគ្នានេះដែរខ្ញុំក៏មានសង្កេតឃើញថា តំបន់ដាច់ស្រយាលមួយចំនួនគឺមិនទាន់មានភ្លើងប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់ដែរ ហើយដែលរដ្ឋាភិបាលគួរតែពិចារណាក្នុងការពង្រីកវិសាលភាពបន្ថែមទៀតទៅដល់សហគមន៍ដាច់ស្រយាល ដូចនៅក្នុងតំបន់ដែនជម្រក ឬក៏តំបន់ដែលមិនទាន់មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ដូចជានៅក្នុងខេត្តក្រចេះអីជាដើម»។

លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរពិចារណាឡើងវិញទាក់ទងទៅនឹងអធិបតេយ្យភាពនៃការគ្រប់គ្រងអគ្គីសនី ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ការប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្រុក មានតម្លៃថោកសម្រាប់ប្រជាជនក្នុងការប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ជាជាងការផ្ដល់សិទ្ធិគ្រប់គ្រងដល់ក្រុមហ៊ុនបរទេស និងការគិតគូអំពីផលយប៉ះពាល់បរិស្ថានផងដែរ។

លោកហេង គីមហុង បានលើកឡើងថា៖ «ទីមួយអធិបតេយ្យភាពភ្លើងកន្លែងនេះគឺ រដ្ឋាភិបាលបើទោះបីជាមានភ្លើងគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែគួរតែឈានទៅរកដំណាក់ការថ្មីមួយ គឺអធិបតេយ្យភាពភ្លើងគឺសមត្ថភាពនៃការផលិតថាមពលអគ្គីសនីក្នុងស្រុកជំនួសឱ្យការនាំចូល ដែលអាចធ្វើឱ្យអគ្គីសនីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានតម្លៃថោកជាងនេះ ហើយជាអគ្គីសនីដែលប្រើប្រាស់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ យើងឃើញថាថាមពលអគ្គីសនីនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះគឺមានតម្លៃខ្ពស់ដោយសារតែយើងខ្វះអធិបតេយ្យភាពភ្លើង»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ទន្ទឹមជាមួយនឹងដំណើរនៃការឈានទៅរកការពង្រឹងសមត្ថភាព អធិបតេយ្យភាពអគ្គីសនីនេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវគិតគូអំពីការបង្កើតឱ្យមានថាមពលស្អាតបន្ថែមទៀត ដែលមិនមែនជាការកសាង ដែលមិនមែនជាការផលិតអគ្គីសនីកើតពីធ្យូងថ្ម ឬក៏សកម្មភាពដែលបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ទៅដល់បរិយាកាស និងស្រទាបអូហ្សូន ឬក៏យើងហៅថាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់»។

លោកហេង គីមហុង ក៏បានបន្ថែមនូវចំណុចសំខាន់ចំនួនបីបន្ថែមទៀត ដើម្បីអាចធ្វើឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាអាចទទួលបានការប្រើប្រាស់អគ្គីសនីបានគ្រប់គ្រាន់ និងគ្រប់ក្រុមគ្រួសារ។ ទីមួយរដ្ឋាភិបាលត្រូវពិនិត្យទៅលើរបាយប្រជាជនដែលមិនទាន់ទទួលបានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់ ទីពីរការបង្ខិតបង្គោលភ្លើង និងថាមពលអគ្គីសនីទៅជិតប្រជាជន ព្រមទាំងកាត់បន្ថយតម្លៃសេវាអគ្គីសនី ជាពិសេសសម្រាប់ប្រជាជនដែលមានប័ណ្ណក្រីក្រ និងទីបីគឺការកាត់បន្ថយតម្លៃពន្ធផ្ទាំងសូឡាដើម្បីផ្ដល់លទ្ធភាពឱ្យប្រជាជនក្រីក្រអាចចំណាយលុយទិញសម្រាប់ការប្រើប្រាស់៕

Q&A៖ សេរីភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាមិនទាន់អំណោយផលដល់យុវជននៅឡើយ

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Wed, 16 Nov 2022 02:11:36 +0000

អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាបានចេញរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួនដែលមានចំណងជើងថា «ការស្ទង់មតិយុវជនស្ដីពីគោលនយោបាយ» កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ដោយបានសម្ភាសន៍យុវជនដែលមានអាយុចន្លោះ១៥ដល់៣០ឆ្នាំ ចំនួន១,៦០០នាក់ ចំនួន២០០ភូមិ ទូទាំង២៥រាជធានី-ខេត្តនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងនោះអ្នកដែលនៅជនបទមានចំនួន៧៣% និងទីប្រជុំ២៧% ស្រីសរុបចំនួន៥០% ហើយការស្រាវជ្រាវផ្ដោតសំខាន់ទៅលើវិស័យមួយចំនួនដូចជាការអប់រំ សុខភាព ការងារ និងការចូលរួមវិស័យសង្គមនយោបាយ។

ខាងក្រោមនេះជាកិច្ចសម្ភាសន៍រវាង Newsroom Cambodia ជាមួយលោក អ៊ឹម នរិន្ទ ប្រធានកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់ នៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាជុំវិញការចូលរួមរបស់យុវជនកម្ពុជាក្នុងវិស័យនយោបាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ បាទ! សូមជម្រាបសួរលោក អ៊ឹម នរិន្ទ!

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ បាទ! សូមជម្រាបសួរ!

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ ជាដំបូង តើលោកអាចជួយពន្យល់អំពីពាក្យថា យុវជន និងនយោបាយបានទេ?

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ តាមពិតទៅនិយមន័យអាចផ្សេងៗគ្នា ដូចទាក់ទងទៅនឹងនិយមន័យដែលយើងប្រើនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជារបស់យើង យើងយកតាមរដ្ឋាភិបាល។ ទាក់ទងរឿងយុវជននៅក្នុងអត្ថន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលគឺមនុស្សចាប់ពីអាយុ១៥ដល់៣០ឆ្នាំ អ៊ីចឹងក្នុងន័យដែលយុវជនក្នុងន័យនេះគឺមានអាយុក្នុងចន្លោះហ្នឹង។ បើស្ថាប័នផ្សេង ឬក៏ប្រទេសផ្សេងអាចឡើងដល់៣២ មានខ្លះដល់៣៥។

ទាក់ទងទៅនឹងពាក្យនយោបាយតាមពិតមានការពន្យល់ច្រើន ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងន័យនយោបាយគឺទាក់ទងទៅនឹងការចូលរួមដឹងឮ ចូលរួមក្នុងការសម្រេចចិត្តទាក់ទងទៅនឹងផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិ ឬក៏ផលប្រយោជន៍រួម អ៊ីចឹងវាអាចក្នុងន័យថាទាំងចូលរួមកិច្ចការសង្គម ទាំងនយោបាយដែរ ព្រោះវាមានការផ្សារភ្ជាប់គ្នា ព្រោះសំខាន់វាមានន័យដែលខ្ញុំចង់សង្កត់ធ្ងន់សំខាន់ហ្នឹងគឺ ទាក់ទងទៅនឹងការចូលរួមដឹងឮ ការចូលរួមសម្រេចចិត្តទៅលើសកម្មភាព ឬការសម្រេចចិត្តនានាដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍រួម ដល់ប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិ ឬក៏សង្គមជាតិទាំងមូល។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ តើលោកយល់យ៉ាងដូចម្ដេចចំពោះការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងវិស័យនយោបាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន? តិច ឬច្រើន?

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ តាមពិតយើងជា គេហៅថាជាជំរៅមួយដែលយើងអត់ដែលដឹងច្បាស់ទេកន្លងមក អង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលធ្វើការទៅលើវិស័យទាក់ទងទៅនឹង Civic space (លំហស៊ីវិល) Civic education (លំហការអប់រំ) Empowerment (ការពង្រឹងអំណាច) Politicles powerment (អំណាចនយោបាយ) តែងតែគិតថាយុវជនរបស់យើងមានការក្លៀវក្លាច្រើនក្នុងការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសង្គម ហ្នឹងជាការមើលឃើញជាទូទៅ។

ប៉ុន្តែបើតាមរយៈការស្រាវជ្រាវដែលពីរកន្លងមក ទីមួយការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ថ្មីៗហ្នឹង ហើយទីពីរក៏មានការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការមួយដែលគាត់ធ្វើការស្រាវជ្រាវទៅលើការជជែករឿងនយោបាយនៅលើបណ្ដាញសង្គម របស់អង្គការ BBC Media Service ហ្នឹង គាត់រកឃើញក្នុងជ្រុងមួយផ្សេង ប៉ុន្តែក៏ពាក់ព័ន្ធក្នុងការចូលរួមទៅលើការជជែកទៅលើរឿងនយោបាយហ្នឹងដែរ គឺឃើញថាការចូលរួមរបស់យុវជនរបស់យើងអត់ទាន់មានកម្រិតមួយខ្ពស់ទេ នៅក្នុងន័យហ្នឹងគឺមានន័យថាមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។

ខ្ញុំបែងថាជាពីរទៅចុះព្រោះខាងដើមខ្ញុំឱ្យនិយមការចូលរួមសង្គម និងនយោបាយហ្នឹងហាក់ដូចថាជាមួយគ្នាដែរ បើយើងមើលពីការចូលរួមនៅកម្រិតសហគមន៍ ជាពិសេសចូលរួមទៅលើការអនុវត្តផែនការអភិវឌ្ឍឃុំ ឬក៏ទាក់ទងនឹងប្រជុំភូមិ ឃុំអីហ្នឹងគឺការចូលរួមនៅមានកម្រិតទាប ទាបហ្នឹងវាមិនទាបខ្លាំងទេក្នុងកម្រិតមួយ ប៉ុន្តែបើសិនជាការចូលរួមទាក់ទងនយោបាយ ជជែកទាក់ទងនឹងរឿងនយោបាយ ឬក៏សកម្មភាពនយោបាយ ឧទាហរណ៍ ចូលរួមក្នុងការហែ តវ៉ា ដាក់ញ្ញត្តិអីផ្សេងៗគឺកាន់តែទាបទៀតបើតាមការស្រាវជ្រាវរបស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាដែលយើងទើបរកឃើញថ្មីៗនេះ។

បើសិនជាជជែកលើបណ្ដាញសង្គម យើងឃើញថាយុវជនប្រើបណ្ដាញសង្គមច្រើនមានទូរស័ព្ទ មានអ៊ីនធឺណិត ហើយប្រើបណ្ដាញសង្គម ប៉ុន្តែតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ស្ថាប័នទាំងពីរក៏ឃើញថាការជជែកលើបណ្ដាញសង្គមហ្នឹង ការប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមហ្នឹង មិនជជែកលើរឿងនយោបាយ មិនតាមដានសភាពការណ៍នយោបាយប៉ុន្មានទេ។ យុវជនភាគច្រើនគាត់តាមដាន គាត់ជជែកគ្នាទៅសកម្មភាពដែលសប្បាយៗ ព្រឹត្តិការណ៍សប្បាយៗផ្សេងៗ ជាជាងការតាមដានទៅលើព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយ ឬការវិវត្តន៍នៃស្ថានភាពនយោបាយ។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅនេះ អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាបានចេញរបាយការណ៍សង្ខេបមួយស្ដី «ការស្ទង់មតិយុវជនស្ដីពីគោលនយោបាយ» តើលោកអាចជម្រាបជូនបានទេថាតើយុវជនកម្ពុជាដែលមានអាយុចន្លោះចាប់ពី១៥ទៅដល់៣០ឆ្នាំ មានការយល់ដឹងបានគ្រប់គ្រាន់ទេចំពោះវិស័យនយោបាយនេះ?

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ នៅក្នុងហ្នឹងយើងផ្ដោតការ យើងសួរគាត់ខ្លះលើសំណួរមួយចំនួនដែរ ឧទាហរណ៍ថា តើគាត់ចាប់អារម្មណ៍រឿងនយោបាយហ្នឹងកម្រិតណា? ចម្លើយដែលយើងទទួលបានមកគឺភាគច្រើនគឺចាប់អារម្មណ៍តិចតួច ឬក៏មិនចាប់អារម្មណ៍សោះតែម្ដង។ ហ្នឹងគឺជាចម្លើយដែលយើងឃើញ នេះគ្រាន់តែយើងសួរពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់គាត់ទេ ហើយដល់ពេលយើងសួរគាត់ពីមូលហេតុអ្វី? បានគាត់លើកឡើងថាគាត់អត់សូវមានចំណេះដឹងរឿងនយោបាយ គាត់គិតថាគាត់នៅក្មេងពេក អ្នកខ្លះគាត់គិតថានយោបាយហ្នឹងគឺជារឿងគ្រោះថ្នាក់ អ្នកខ្លះយល់ថាស្ថានភាពឥឡូវហ្នឹងធ្វើឱ្យគាត់មិនចាប់អារម្មណ៍លើរឿងនយោបាយ អ៊ីចឹងហ្នឹងជាមូលហេតុដែលគាត់លើកឡើងទាក់ទងទៅនឹងហេតុអ្វីបានជាគាត់មិនសូវចាប់អារម្មណ៍ទៅនឹងរឿងនយោបាយហ្នឹង។

ហើយនៅពេលយើងសួរជាក់ស្ដែងទៅលើសកម្មភាពរបស់គាត់ ឧទាហរណ៍ទៅលើថាគាត់តាមដានព័ត៌មានទាក់ទងទៅនឹងនយោបាយ ទាក់ទងទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលញឹកញាប់កម្រិតណា ភាគច្រើនគឺគាត់អត់សូវតាមដានទេ អ្នកដែលតាមដានរាល់ថ្ងៃហ្នឹងគឺមានតែ៥%ទេ ហើយអ្នកដែលតាមដានរៀងរាល់អាទិត្យហ្នឹង មានន័យថាអ្នកតាមដានច្រើនដងក្នុងមួយអាទិត្យហ្នឹងមានតែ១២.២%ទេ។

ហើយយើងមានសំណួរសួរបញ្ជាក់គាត់ដែរទៅលើសកម្មភាពជាក់ស្ដែងហ្នឹង ដូចជាទាក់ទងនឹងការនិយាយរឿងនយោបាយជាមួយជាមួយនឹងគ្រួសារ ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិក៏អត់សូវដែរ។ អ្នកដែលឧស្សាហ៍និយាយហ្នឹងគឺមានតែ៤.៧%ទេ ហើយអ្នកអត់ដែលនិយាយរឿងហ្នឹងជាមួយគ្រួសារ ជាមួយមិត្តភក្តិហ្នឹងរហូតទៅដល់ជាង៥០% ដែលតួលេខទាំងអស់នេះបញ្ជាក់ថាវានៅមានកម្រិតទាបមែនទែន ហើយសកម្មភាពខ្លះដូចជាការចូលរួមលើការគាំទ្រតវ៉ា ឬក៏ដាក់ញ្ញត្តិអីផ្សេងៗហ្នឹងគឺស្ទើរតែអត់មានតែម្ដងសកម្មភាពរបស់យុវជនហ្នឹង ប្រហែលជាដោយសារតែស្ថានភាព បរិយាកាសនាពេលបច្ចុប្បន្នហ្នឹងអត់អំណោយផលសម្រាប់គាត់។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ តើការចូលរួមរបស់យុវជននៅក្នុងវិស័យនយោបាយនេះមានសារៈសំខាន់បែបណាខ្លះសំរាប់សង្គមជាតិ?

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ តាមពិតទៅដោយសារប្រទេសយើងស្ថានភាពប្រជាសាស្ត្ររបស់យើងគឺនៅមានមនុស្សដែលអាយុក្រោម៣៥ឆ្នាំ មានរហូតទៅដល់ពីរភាគបីនៃប្រជាពលរដ្ឋសរុប អ៊ីចឹងបានន័យថាគាត់ជា បើយើងនិយាយន័យសាមញ្ញមានន័យថាក្រុមគាត់ហ្នឹងគឺជាម្ចាស់នៃទឹកដី ម្ចាស់នៃប្រទេសហ្នឹងធំជាងគេ ព្រោះពីរភាគបីធៀបជាមួយហ្នឹងមួយភាគហ្នឹង អ៊ីចឹងគាត់ជាម្ចាស់ធំហ្នឹងទីមួយ។ ប៉ុន្តែទីពីរហេតុអ្វីបានជាគាត់សំខាន់? ព្រោះកាលណាគាត់ចាប់អារម្មណ៍លើរឿងនយោបាយ លើរឿងសង្គម គឺមានន័យថាគាត់ចាប់អារម្មណ៍ទៅលើអនាគតនៃសង្គម អនាគតនៃប្រទេសជាតិ មានន័យថាគាត់ចូលរួមដឹងលឺ គាត់ចូលរួមការពារផលប្រយោជន៍សង្គម ផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ សំដៅដល់ការជួយការពារផលប្រយោជន៍រួមសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ សម្រាប់ប្រជារាស្ត្រទាំងអស់គ្នា។

កាលណាបើគាត់អត់ចាប់អារម្មណ៍មានន័យថាគាត់បណ្ដោយឱ្យកិច្ចការហ្នឹងធ្លាក់ទៅលើតែក្រុមមួយ ដែលមានតួនាទីក្នុងការអនុវត្ត មានតួនាទីក្នុងការសម្រេចចិត្ត ហើយភ្លេចគិតពីសំឡេងរបស់គាត់ ភ្លេចគិតថាពួកគាត់មានតម្រូវការយ៉ាងម៉េច ពួកគាត់ខ្វះខាតយ៉ាងម៉េច ពួកគាត់ចង់បានអ្វីសម្រាប់ត្រៀមខ្លួនឱ្យក្លាយជាប្រជាពលរដ្ឋមួយដែលមានចំណេះដឹង។

ប្រជាពលរដ្ឋមួយដែលមានសមត្ថភាព ប្រជាពលរដ្ឋមួយដែលមាននូវលក្ខណៈសម្បត្តិពេញលេញក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិរបស់យើង ព្រោះយើងដឹងថាពេលខាងមុខ ឥឡូវហ្នឹងគាត់ជាយុវជនប៉ុន្តែតែ១០ឆ្នាំទៀតគាត់នឹងក្លាយទៅជាកម្លាំងសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច មានន័យថាកម្លាំងទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច ហើយក៏អាចអ្នកខ្លះគាត់ក្លាយទៅជាកម្លាំងដែលអាចទ្រទ្រង់លើការសម្រេចចិត្តពាក់ព័ន្ធនយោបាយ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងគោលនយោបាយក្នុងការគ្រប់គ្រប់រដ្ឋផ្សេងៗ។ អ៊ីចឹងការចូលរួមរបស់គាត់គឺគាត់ចាប់ផ្ដើមដឹងឮ គាត់ចាប់ផ្ដើមការពារផលប្រយោជន៍របស់គាត់ ហើយហ្នឹងផលប្រយោជន៍រួមសំដៅត្រៀមខ្លួនក្នុងការចូលរួមក្លាយជាពលរដ្ឋ ឬក៏អ្នកដែលចាត់ចែងវាសនាប្រទេសជាតិនាពេលខាងមុខទៀត។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ ពីខាងដើមលោកបានបង្ហាញថា យុវជនកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះមានជួបបញ្ហាមួយចំនួនដែលធ្វើឱ្យពួកគាត់ប្រឈម និងមិនអាចចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយបាន តើការជួបប្រទះនូវបញ្ហាប្រឈមទាំងនោះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់យុវជនកម្ពុជានាពេលអនាគតដែរ?

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ មូលហេតុដែលគាត់អត់សូវចាប់អារម្មណ៍ អ្នកខ្លះគាត់នៅយល់ថាបញ្ហានយោបាយគឺជាបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ ព្រោះដោយសារតែបរិយាកាសសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្នហ្នឹងអត់ទាន់មានបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលឱ្យយុវជនចូលរួមទេ យើងឃើញនៅមានការរឹតត្បិត ការគាបសង្កត់សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ការប្រមូលផ្ដុំ ឬការចូលរួមផ្សេងៗទាំងយុវជន ទាំងមនុស្សទូទៅ។ អ៊ីចឹងមានន័យថាបរិយាកាសមិនអំណោយផលសម្រាប់ពួកគាត់ទេ។

កត្តាផ្សេងទៀតដូចយើងដឹងថាពេលខ្លះជជែកលើរឿងនយោបាយនៅតាមសាលា នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យត្រូវបានហាមឃាត់ យើងបានធ្វើការច្រើនជាមួយយុវជន យុវជនខ្លះក៏គាត់បានលើកឡើងសូម្បីតែសមាជិកនៅក្នុងគ្រួសាររបស់គាត់ ឪពុកម្ដាយរបស់គាត់ក៏តែងតែព្យាយាមបង្អាក់ ឬក៏ព្យាយាមឃាត់គាត់កុំឱ្យចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយ ឬក៏សកម្មភាពណាមួយដែលអាចជា គេហៅថាបញ្ហាស្រួចស្រាល់ហ្នឹងក៏គាត់បារម្ភពីសុវត្ថិភាពកូនរបស់គាត់ អ៊ីចឹងគាត់តែងតែហាមឃាត់កូនគាត់ក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពទាំងអស់ហ្នឹង។

អ៊ីចឹងមានន័យថាកត្តាសង្គមទាំងមូលកំពុងតែបន្ទច់បង្អាក់ មិនបានបង្កលក្ខណៈឱ្យយុវជនក្នុងការចូលរួមទេ។ អ៊ីចឹងសម្រាប់ខ្ញុំនៅពេលខាងមុខយើងមានការព្រួយបារម្ភបើសិនជាស្ថានភាពនៅតែបន្តបែបនេះ យើងនឹងឃើញដល់ពេលមួយដែលមនុស្សលែងចាប់អារម្មណ៍លើរឿងនយោបាយ ហើយមនុស្សលែងចាប់អារម្មណ៍លើការការពារផលប្រយោជន៍រួម មនុស្សលែងគិតពីការកសាង ការអភិវឌ្ឍដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមដែលនោះគឺជាបញ្ហាមួយដែលយើងព្រួយបារម្ភមែនទែន។ ពេលនោះគាត់ទុកឱ្យក្រុមមួយ ឬក៏អាចថារដ្ឋាភិបាលគាត់សម្រេចចិត្ត គាត់ធ្វើអីលែងមានអ្នកសួរ លែងមានអ្នកនាំ លែងមានអ្នកបញ្ចេញនូវមតិក្នុងស្ថាបនា ហើយពេលនោះវាជាការបាត់បង់នូវកញ្ចក់ក្នុងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអនុវត្តគោលនយោបាយ ពីការអនុវត្តសកម្មភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល យើងព្រួយបារម្ភសម្រាប់ពេលខាងមុខទៀត។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ ជាអនុសាសន៍របស់លោក តើភាគីពាក់ព័ន្ធ និងរដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើបែបណាដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវជនចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយបានការតែច្រើនប្រកបដោយចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ និងសេរីភាពពេញលេញ?

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលគាត់ត្រូវយល់ថា ដើម្បីអាចអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសបានល្អគឺត្រូវតែមានមតិផ្សេងៗគ្នា ស្ដាប់នូវមតិផ្សេងៗគ្នា ទោះបីពេលខ្លះពាក្យនោះមិនស្របជាមួយនឹងការគិត និងការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនក៏ដោយ ព្រោះនៅក្នុងសង្គមដែលអភិវឌ្ឍន៍ដែលល្អគឺ មាននន័យថាមនុស្សមានសេរីភាពក្នុងការគិត។ ធម្មតាសេរីភាពក្នុងការគិតហ្នឹងខ្លាំងមែនទែន កាលណាតែយើងរឹតត្បិតការគិតហើយ យើងមិនអាចមានភាពច្នៃប្រឌិតមកសម្រាប់ប្រើប្រាស់អភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯង ឬក៏អភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិទេ។ អ៊ីចឹងយើងទាមទារនូវសេរីភាពក្នុងការគិត និងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិដើម្បីចូលរួមក្នុងការស្ថាបនាសង្គមប្រទេសជាតិហ្នឹង ហ្នឹងសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលគឺគាត់ត្រូវតែបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ព្រោះកាលណាប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនមានគំនិត មានការបញ្ចេញមតិចូលរួមចំណែកក្នុងការជួយផ្ដល់យោបល់ក្នុងការកសាង ការអភិវឌ្ឍមានន័យថាគាត់អាចស្ដាប់ឮពីជ្រុងផ្សេងៗគ្នាដើម្បីគាត់យកទៅពិចារណាដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិទាំងមូល។

សម្រាប់សង្គមស៊ីវិលក៏ដូចគ្នាដែរ ខ្ញុំគិតថាមកដល់ពេលនេះរឿងមួយសំខាន់ដែលសង្គមស៊ីវិលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់មែនទែន គឺទៅលើការកសាង ផ្ដល់ឱកាសឱ្យយុវជនក្នុងការចូលរួម ព្រោះមួយរយៈពេលនៅពេលដែលមានការរឹតត្បិតទៅលើសកម្មភាពនៃការចូលរួមហ្នឹង យុវជនខ្លះហាក់ដូចជា មានន័យថានៅមានយុវជនតិចណាស់ដែលគាត់បន្តមានភាពក្លាហាន ដោយសារពេលខ្លះគាត់ខ្វះការគាំទ្រពីភាគីពាក់ព័ន្ធ អ៊ីចឹងអ្វីដែលខ្ញុំផ្ដល់ជាអនុសាសន៍ ខ្ញុំចង់ឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធហ្នឹងបន្តជួយយុវជនដែលគាត់មានភាពក្លាហានក្នុងការលើកឡើងនូវមតិយោបល់ លើកឡើងនូវការយល់ឃើញរបស់គាត់ហ្នឹង មិនមានពួកគាត់ច្រើនទេដែលបន្តហ៊ានក្នុងការលើកឡើងពីបញ្ហានៅក្នុងសង្គមក្នុងន័យការពារផលប្រយោជន៍រួម ផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិ។

លោកយ៉ិត យុតយូ៖ បាទ! សូមអរគុណលោកនរិន្ទដែលផ្ដល់ឱកាសចូលរួមផ្ដល់បទសម្ភាសមកកាន់ Newsroom Cambodia។ ជាចុងក្រោយខ្ញុំសូមជូនពរលោកសុខភាពល្អ និងសំណាងល្អ សូមជំរាបលា។

លោកអ៊ឹម នរិន្ទ៖ បាទៗ អរគុណច្រើន ជម្រាបលា៕

កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពមានសារៈសំខាន់ ខណៈមានការចោទសួរថា ហេតុអ្វីមិនមែនជាថ្ងៃបុណ្យជាតិទៀត?

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Mon, 24 Oct 2022 15:31:03 +0000

ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ជាខួប៣១ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីដំណោះស្រាយនយោបាយរួមមួយនៃជម្លោះកម្ពុជា ឬហៅថាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ក្នុងគោលដៅបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅកម្ពុជា នាំទៅរកប្រជាធិបតេយ្យ ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងនាំកម្ពុជាឈានទៅរកការបោះឆ្នោតលើកដំបូងឆ្នាំ ១៩៩៣ បន្ទាប់ពីមានសង្គ្រាមកាប់សម្លាប់ដ៏រ៉ាំរ៉ៃអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមក។

ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយមួយចំនួនបាននិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជាតិខ្មែរក្នុងការបញ្ចប់សង្រ្គាម ហើយធ្វើឱ្យកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យ និងមានសុខសន្តិភាពដល់បច្ចុប្បន្នខណៈអ្នកខ្លះបានចោទសួរហេតុដូចម្ដេចបានជាលុបកិច្ចព្រមព្រៀងនេះចេញពីទិវាបុណ្យជាតិ ហើយថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនទាន់អនុវត្តបានពេញលេញនៅឡើយទេក្នុងរយៈពេល៣១ឆ្នាំមកនេះ។

ពាក់អាវក្រឡាឆ្នូតព័ណ៌សផ្ទៃមេឃ មុខញញឹម ដៃកាន់សៀវភៅកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីដំណោះស្រាយនយោបាយរួមមួយនៃជម្លោះកម្ពុជា លោកចក់ ប៊ុនយឿន មានអាយុ៤៩ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ម៉ូតូ រស់នៅសង្កាត់ចោមចៅ៣ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ។ លោកបានយល់ឃើញថា ការប្រារព្ធខួបកិច្ចព្រមព្រៀងនេះពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជាតិខ្មែរ ដោយលោកប្រៀបប្រដូចច្បាប់នេះទៅនឹងព្រលឹងរបស់ខ្មែរ ពោលគឺជាដង្ហើមរបស់ខ្មែរ ដើម្បីធានាបូរណភាពអធិបតេយ្យរបស់ខ្មែរ និងបញ្ចៀសសង្គ្រាមភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។

លោកចក់ ប៊ុនយឿន បង្ហាញសៀវភៅកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២។ រូបភាព៖ យ៉ិត យុតយូ

លោកប៊ុនយឿន បានលើកឡើងថា៖ «នៅក្នុងការគម្រប់ខួបលើកទី៣១ហ្នឹង ការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំគិតថា ប្រសិនបើបងប្អូនជនរួមជាតិ ក៏ដូចជាបងប្អូនជនរួមភាសា បានចូលរួមនៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបនេះក៏ជាការល្អប្រសើរ ដោយសារយើងបាននឹកឃើញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍ឡើងវិញហ្នឹងណ៎ា អ៊ីចឹងសូមបញ្ជាក់ថាកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍នេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជាតិខ្មែរយើង បាត់កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍ដូចបាត់ព្រលឹងខ្មែរយើង ដូចបាត់ដង្ហើមខាងក្រៅមួយ»។

លោកប៊ុនយឿន បានបន្ថែមថា៖ «ដូចយើងបានដឹងហើយថា កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍ជាដង្ហើមខាងក្រៅ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាដង្ហើមខាងក្នុង អ៊ីចឹងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការពារនូវអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី។ តែប្រសិនបើយើងមិនយកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះយកមកអនុវត្តន៍ទេប្រទេសកម្ពុជាយើងនឹងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមភូមិសាស្ត្រនយោបាយហើយ»។

លោកវិន វិចិត្រ អាយុ២៩ឆ្នាំ ជាយុវជនដែលទើបតែបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជំនាញទស្សនវិជ្ជា រស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ បានបង្ហាញនូវការយល់ឃើញចំនួនពីរជុំវិញរឿងនេះ ទីមួយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនទាន់ផុតរលត់ ឬអស់សុពលភាពនោះទេ ទីពីរលោកជម្រុញលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរនាំគ្នាសិក្សាឈ្វេងយល់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះផងដែរ។

លោកវិន វិចិត្រ

លោកវិចិត្រ បានលើកឡើងថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំការប្រារព្ធខួបលើកទី៣១ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍នេះជារឿងល្អហើយ ព្រោះជាសារមួយដើម្បីដាស់ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរថាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសអត់ទាន់ផុតរលត់ទេ មិនដូចគេថាកិច្ចព្រមព្រៀងអស់សុពលភាព កិច្ចព្រមព្រៀងចូលរួមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺអត់ទេ ហ្នឹងជាសារមួយសំខាន់»។

«ប៉ុន្តែអ្វីដែលលើសពីនេះទៅទៀតនោះគឺក្រោយពីកិច្ចព្រមព្រៀង ខ្ញុំគិតថាពលរដ្ឋខ្មែរគួរតែនាំគ្នារៀនអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ហើយសិក្សាឈ្វេងយល់ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ ព្រោះបើយើងគិតមើលទៅកម្ពុជាអាចមានមកដល់ថ្ងៃនេះគឺដោយសារតែមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស៍»។

កញ្ញាលី ឃ្លីន អាយុ២៤ឆ្នាំ ជាយុវជនមកពីខេត្តកំពង់ស្ពឺ បច្ចុប្បន្នជានិស្សិតជំនាញគណនេយ្យ រស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ យល់ឃើញថា ការប្រារព្ធខួបលើកទី៣១នេះ គឺរំលឹកនូវច្បាប់ដ៏ល្អមួយសម្រាប់កម្ពុជាដែលអាចបញ្ចប់សង្គ្រាមកាលពីអតីតកាល និងនាំឱ្យកម្ពុជានូវឯករាជ្យភាព និងសុខសន្តិភាព។

កញ្ញាលី ឃ្លីន

កញ្ញាឃ្លីន បានលើកឡើងថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំគឺជាយុវជនជំនាន់ក្រោយនេះ គឺខ្ញុំបានធ្លាប់បានអានសៀវភៅកិច្ចព្រៀមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍ ២៣ តុលា ១៩៩១ ហ្នឹងដែរ វាគឺជាច្បាប់មួយដ៏ពិសិដ្ឋ ជាច្បាប់អន្តរជាតិដែលមានប្រទេសជាច្រើនបានចុះហត្ថលេខា ហើយមានទាំងប្រទេសកម្ពុជាយើងផងដែរ ច្បាប់នេះគឺវាជាច្បាប់ដែលល្អអស្ចារ្យសម្រាប់កម្ពុជាយើងក្នុងការបញ្ចប់សង្គ្រាមពីអតីតកាល ហើយធ្វើឱ្យកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យ និងមានសុខសន្តិភាពដល់បច្ចុប្បន្នហ្នឹង»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ហើយដែលខ្ញុំមានការរំភើបនោះគឺឆ្នាំនេះមានការប្រារព្ធពិធីហ្នឹងគឺមានន័យថាកិច្ចព្រមព្រៀងហ្នឹងគឺមិនទាន់អស់សុពលភាព នៅតែបន្តការពារប្រទេសដែលជាហត្ថលេខី ក៏ដូចជាកម្ពុជាផ្ទាល់ផងដែរក្នុងការគោរពច្បាប់ ឬក៏សន្ធិសញ្ញា ឬក៏សិទ្ធិមនុស្សផ្សេងៗ»។

លោកសោម តាំងអ៊ី អាយុ២៤ឆ្នាំ ជាយុវជនរស់នៅសង្កាត់ខាងលើដដែលបានឱ្យដឹងថា ការប្រារព្ធកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសនេះថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រដែលប្រទេសកម្ពុជាបានបញ្ចប់សង្គ្រាម និងឈានទៅរកការបង្កើតប្រព័ន្ធនយោបាយតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស។

លោកតាំងអ៊ី បានលើកឡើងថា៖ «បាទ នេះជាថ្ងៃមួយដែលហៅថាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃកម្ពុជាបញ្ចប់នូវជម្លោះ ហើយក៏ដូចជាកម្ពុជាបានបង្កើតប្រព័ន្ធនយោបាយតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ គោរពនូវសិទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋ ហើយអ្វីដែលលើសពីនេះ គឺយើងមើលឃើញថា យើងចេះរួបរួមគ្នារវាងអ្នកនយោបាយ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋបានងាកមកយកគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ មានន័យថាទម្លាក់អាវុធចុះ»។

«ពេលមុន៩១ហ្នឹង យើងឃើញថាប្រវត្តិសាស្ត្រគឺយើងមានការធ្វើសង្គ្រាម មានទាំងភាគីបរទេសដែលពាក់ព័ន្ធពីក្រោយផង ហើយក៏មានភាគីកម្ពុជាផង ប៉ុន្តែក្រោយពី៩១យើងមានកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍មក ឃើញថាកម្ពុជាមានការផ្លាស់ប្ដូររបបនយោបាយមកដើរតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយក៏មានការកំណែទម្រង់ជាបន្តបន្ទាប់នូវនយោបាយ ក៏ដូចជាការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស»។

កញ្ញាអាន វណ្ណៈ អាយុ២០ឆ្នាំ ជានិស្សិតផ្នែកច្បាប់រស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញ បានលើកឡើងថា៖ «ពាក់ព័ន្ធជាមួយខួបទី៣១មួយនេះ សម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំមើលឃើញថា វាមានភាពល្អប្រសើរច្រើនដោយសារតែមាននូវការចូលរួមចំណែករបស់ជាតិទាំងបីផ្នែកពេញលេញគ្រាន់បើដែរសម្រាប់ឆ្នាំនេះ។ ទីមួយពាក់ព័ន្ធជាមួយរដ្ឋាភិបាលដែលគាត់ធ្វើការបកស្រាយ ក៏ដូចជាមានជាវេទិកាតុមូល ការជជែក ហើយក៏បញ្ជាក់ដែរថាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសមានសារៈសំខាន់បំផុតសម្រាប់ជាតិខ្មែរ»។

កញ្ញាអាន វណ្ណៈ។ រូបភាព៖ ហ្វេសប៊ុក An Vannak

«ទីពីរគឺពាក់ព័ន្ធជាមួយហ្នឹងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ក៏ដូចជាស្ថាប័នព័ត៌មានឯករាជ្យ ក៏ដូចជាសហគមន៍ សហព័ន្ធផ្សេងទៀតមានការផុសផុលក្នុងការប្រារព្ធពិធីនេះដែរ។ ហើយទីបីគឺពលរដ្ឋតែម្ដង មិនថាពលរដ្ឋនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ពលរដ្ឋដែលនៅទីក្រុង ជនបទ ឬក៏ពលរដ្ឋដែលជាជនភៀសខ្លួនទេ គឺមានការផុសផុលក្នុងការជជែកវែកញែក ដូចជាការផុសនៅលើបណ្ដាញសង្គម ឬក៏ដូចជាការបង្កើតនូវវេទិកាតុមូល ការបង្កើតជាកម្មវិធីផ្សេងៗដើម្បីជជែកពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស»។

កញ្ញាវណ្ណៈ បានបន្ថែមថា៖ «រដ្ឋាភិបាល សង្គមស៊ីវិល អ្នកដែលប្រារព្ធនូវកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស បើសិនជាអាចគឺសូមឱ្យមានជាការបើកជាវេទិកាសាធារណៈក្រៅពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ព្រោះថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនមែនមានសារៈសំខាន់នៅថ្ងៃទី២៣ទេ ហើយបើសិនជាអាចក៏សូមជាមានជាការបង្រៀននូវកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍ ក៏ដូចជាការចែកនូវសៀវភៅដែលជាច្បាប់ដើមនៃ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ»។

ថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីគម្រប់ខួប៣១ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស នៅទីលានប្រជាធិបតេយ្យ រាជធានីភ្នំពេញ លោកថាច់ សេដ្ឋា ដែលជាតំណាងរបស់គណបក្សភ្លើងទៀនបានចោទជាសំណួរថា ហេតុដូចម្ដេចបានជាលុបកិច្ចព្រមព្រៀងនេះចេញពីទិវាបុណ្យជាតិ ហើយលោកថាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនទាន់អនុវត្តបានពេញលេញនៅឡើយទេក្នុងរយៈពេល៣១ឆ្នាំមកនេះ ព្រមទាំងស្នើឱ្យអ្នកនយោបាយខ្មែរឈប់ឌឺដងដាក់គ្នា និងវិលរកតុចចារដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់គ្នា។

លោកសេដ្ឋា បានលើកឡើងថា៖ «ហេតុយ៉ាងម៉េចបានជាលុបថ្ងៃ២៣ តុលាមិនឋិតនៅក្នុងទិវាបុណ្យជាតិ? តើនេះមិនមែនសន្តិភាព ឬមួយក៏ចង់បង្កើតសន្តិភាពយ៉ាងម៉េចវិញ? អាហ្នឹងយើងចង់ដឹងដែរ មិនមែនតែប្រជាពលរដ្ឋទេ ក្នុងនាមអ្នកនយោបាយក៏ចង់ដឹងដែរ វាចម្លែកដែរយើងទាំងអស់គ្នានិយាយពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពពេញមាត់ក្នុងលក្ខណៈជាអន្តរជាតិ ប៉ុន្តែខ្លួនឯងអ្នកអនុវត្តនេះបែរជាមិនយកទិវាមករំលឹកក្នុងស្មារតីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះទៅវិញ»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «គ្រាន់តែចង់រំលឹកអ៊ីចេះទេថា ៣១ឆ្នាំកន្លងមកនេះយើងមើលក្នុងស្មារតីកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស ខ្ញុំកត់សំគាល់ខ្លីៗទេថា តើអនុវត្តបានពេញលេញទេ? ខ្ញុំជំរាបថាមិនបានពេញលេញទាល់តែសោះ អ្វីដែលតម្រូវដោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស គេបាននិយាយយ៉ាងម៉េច?»

លោកថាច់ សេដ្ឋា ថ្លែងក្នុងខួប៣១ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ តុលា ២០២២។ រូបភាព៖ ហ្វេសប៊ុកថាច់ សេដ្ឋា

«ឥឡូវនេះគឺដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះ បញ្ចប់សង្គ្រាមគោលដៅធំបំផុតគឺផ្សះផ្សារជាតិ។ តើមានការផ្សះផ្សារជាតិហើយឬនៅបច្ចុប្បន្ននេះ? អ៊ីចឹងយើងទាំងអស់គ្នាចង់បានឱ្យមានការផ្សះផ្សារជាតិ រួបរួមជាតិដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិដែរឬទេ? បើចង់សុំឱ្យអ្នកនយោបាយបញ្ចប់វោហាសាស្ត្រក្នុងការវាយប្រហារឌឺដងដាក់គ្នា វិលតុចចារដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពពិតប្រាកដជូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ»។

ជុំវិញករណីនេះលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានថ្លែងនៅក្នុងកម្មវិធីអញ្ជើញផ្ដល់ស្រូវពូជជាង ៥០០តោនជូនប្រជាកសិករជាង ៥ពាន់គ្រួសារ ដែលរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ថា អ្នកដែលមិនចុះហត្ថលេខា អ្នកដែលស្គាល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះគឺបែរជាមានការបកស្រាយពីរោះ និងគុណសម្បត្តិ រីឯអ្នកដែលចូលរួមចុះហត្ថលេខា និងចូលរួមក្នុងដំណើរការនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបែរក្លាយទៅជាអ្នកដែលមិនបានការណ៍ទៅវិញ។

លោកហ៊ុន សែន៖ «អ្នកដែលមិនចុះហត្ថលេខា អ្នកដែលមិនស្គាល់កិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស៍គេបកស្រាយកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស៍ពីរោះជាងខ្ញុំទៀត ពីរោះត្រង់ថាគេពូកែជាងខ្ញុំទៅទៀត ឱ្យគេពូកែទៅ អាហ្នឹងគឺរឿងទុកឱ្យគេពូកែខាងបកអំពីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលចូលរួមចុះហត្ថលេខាកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍ រៀបចំអាកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស៍ ដំណើរការកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីស៍គឺវាទៅជាអ្នកដែលមិនបានការណ៍ទៅវិញ អាហ្នឹងគឺម៉្យាងដែរ ក៏អ្នកធ្វើវាអត់មានគុណសម្បត្តិអី អ្នកមិនធ្វើទៅជាចេះបកស្រាយលើសអាហ្នឹងទៅ ព្រោះចចារមួយទឹកមួយផឹងៗ ទៅបានបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស៍មួយហ្នឹង»។

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន ថ្ងៃទី២៣ តុលា ២០២២។ រូបភាព៖ ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការលោកហ៊ុន សែន

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបន្ថែមថា៖ «គេថាកិច្ចព្រមទីក្រុងប៉ារីស៍មិនត្រូវបានគោរព ដោយសារកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីស៍ហ្នឹងវាបានចូលទៅក្នុង លម្អិតទៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលយើងកំពុងអនុវត្ត សព្វថ្ងៃកំពុងអនុវត្តរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រដ្ឋធម្មនុញ្ញចេញមកពីណា? ចេញមកពីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស»៕

ពីក្មេងក្រីក្រ ធ្លាប់បោះបង់ការសិក្សា ក្លាយជាបុគ្គលគំរូនៅក្នុងសង្គម

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Fri, 21 Oct 2022 08:31:04 +0000

ជាក្មេងដែលមានប្រវត្តិបោះបង់ការសិក្សាដោយសារតែគ្រួសារមានជីវភាពក្រីក្រ និងធ្លាប់បួសជាព្រះសង្ឃ ត្រឡប់មកតស៊ូរៀនវិញរហូតដល់ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងក្លាយជាប្រធានសមាគមន៍បណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា (CYN)។

កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៨ លោកអ៊ុល វ៉ាន់ ជាកូនកសិករមកពីខេត្តស្វាយរៀង ដែលមានបងប្អូនប្រុសចំនួន ៤នាក់ ហើយលោកជាកូនច្បងក្នុងគ្រួសារ។ ឪពុកជាអ្នកឡើងត្នោត ចិញ្ចឹមសត្វ និងលេងភ្លេងខ្មែរ រីឯម្ដាយជាអ្នកលក់ដូរស្ករត្នោតដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ។

លោកវ៉ាន់ បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំគឺជាអ្នកស្វាយរៀង មែនទែនទៅខ្ញុំកើតនៅឆ្នាំ១៩៨៨ បើគិតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្នខ្ញុំមានអាយុ៣៤ឆ្នាំ។ ខ្ញុំមានបងប្អូនបង្កើតបួននាក់ ខ្ញុំជាកូនទីមួយ អត់មានស្រីទេ»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «ឪពុកម្ដាយខ្ញុំមែនទែនទៅជាកសិករ បច្ចុប្បន្នគាត់នៅរស់រានមានជីវិតនៅឡើយទេ។ ក្រៅពីធ្វើស្រែចម្ការ ម្ដាយរបស់ខ្ញុំគាត់គឺជាអ្នកលក់ដូរនៅក្នុងស្រុក គាត់លក់ស្ករត្នោត។ ឪពុករបស់ខ្ញុំពីមុនគាត់គឺជាអ្នកឡើងត្នោត ឥឡូវគាត់រាងចាស់មកចិញ្ចឹមសត្វ លេងភ្លេងបុរាណ»។

លោកវ៉ាន់ ធ្លាប់បានសិក្សានៅក្នុងសាលារហូតមកដល់ថ្នាក់ទី៩ ក៏ប៉ុន្តែត្រូវបោះបង់ការសិក្សាមួយខែមុនការប្រលងថ្នាក់ទី៩ ដោយសារគ្រួសារមានជីវភាពខ្វះខាត ហើយលោកក៏សម្រេចចិត្តបួសជាព្រះសង្ឃរយៈពេល ៣ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៨។ ដោយលោកយល់ឃើញថាមានតែការបួសរៀនទេទើបអាចបន្តការសិក្សាបាន។

លោកអ៊ុល វ៉ាន់ក្នុងបទសម្ភាសន៍របស់ជាមួយ Newsroom Cambodia។ រូបភាព៖ សាន ម៉ាលីនណា

លោកវ៉ាន់ បានលើកឡើងទាំងអួលដើមកថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកដែលចង់រៀន មែនទែនទៅបើទោះបីជាគ្រួសារខ្ញុំខ្វះខាតកាលនោះ ហើយខ្ញុំមើលឃើញថាមានតែការបួសរៀនទេ ទើបខ្ញុំអាចបន្តការរៀនសូត្របាន»។

«ពេលខ្លះខ្ញុំអត់បាយហូបទេ ពេលដែលខ្ញុំទៅរៀនអ៊ីចឹងមកវិញគេហូបបាយអស់ ពេលខ្លះបាយផ្អូម ហើយពេលខ្លះហូបទឹកហើយដេកទៅ»។

នៅអំឡុងពេលដែលលោកជាព្រះសង្ឃ ដោយសារតែចង់សិក្សារៀនសូត្រ ទើបធ្វើឱ្យលោកសម្រេចចិត្តផ្លាស់ប្ដូរទីកន្លែងពីខេត្តមួយទៅខេត្តមួយដើម្បីបន្តការរៀនសូត្ររបស់ខ្លួន។ ក្រៅតែជាសិស្សពូកែមុខវិជ្ជាភាសាខ្មែរយុវជនរូបនេះ ក៏ឆ្លៀតរៀនទាំងផ្នែកភាសាបាលី រួមទាំងភាសាអង់គ្លេសផងដែរ។ នៅពេលទំនេរពីការរៀនសូត្រលោកក៏បានជួយកិច្ចការក្នុងវត្ត ព្រមទាំងជួយបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសទៅកាន់ព្រះសង្ឃ និងមិត្តភក្តិផ្សេងទៀត ដែលទទួលបានជាថវិកាតិចតួចដើម្បីចំណាយទៅលើការសិក្សារបស់ខ្លួន។

លោកវ៉ាន់ បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំសិក្ខមកវិញរួចបន្តការសិក្សាបំពេញវិជ្ជាថ្នាក់ទី៩ ទី១០ អ៊ីចឹងខ្ញុំរៀនថ្នាក់ទី១០ តែត្រូវមកប្រលងថ្នាក់ទី៩វិញ ដើម្បីយកសញ្ញាបត្រឌីប្លូម (មធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ)។ ខ្ញុំសំណាងល្អខ្ញុំអាចមានឱកាសទៅរៀនភាសាអង់គ្លេសក្រៅម៉ោង កាលនោះដើរទៅរៀន អ៊ីចឹងបានបានទុនជាភាសាអង់គ្លេសដែលខ្ញុំអាចប្រើដើម្បីបង្រៀនអ្នកដទៃទៀត ខ្ញុំបានលុយ មែនទែនទៅខ្ញុំបង្រៀនព្រះសង្ឃ ហើយបង្រៀនអ្នកនៅវត្តដែលជាមិត្តដូចគ្នានោះ គាត់ឧបត្ថមម្នាក់មួយម៉ឺនរៀល ព្រះអង្គគាត់ក៏បានជួយដែរមួយម៉ឺន អ៊ីចឹងខ្ញុំបានលុយហ្នឹងដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការរៀនសូត្រខ្ញុំនៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ»។

នៅឆ្នាំ២០១០ លោកវ៉ាន់ បានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់វិទ្យាល័យ និងបានជាប់អាហារូបករណ៍ចំនួនពីរ គឺភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់ការអប់រំ និងអាហារូបករណ៍ផ្នែកគ្រប់គ្រង តែដោយសារតែកត្តាពេលវេលាមិនអំណោយផលទើបធ្វើឱ្យលោក វ៉ាន់ សម្រេចចិត្តបោះបង់អាហារូបករណ៍ផ្នែកគ្រប់គ្រង។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «ដល់ឆ្នាំ២០១០ខ្ញុំប្រលងជាប់បាក់ឌុប ហើយនៅ២០១០ ខែ១០ ខ្ញុំក៏ឡើងមករៀននៅភ្នំពេញ ខ្ញុំទទួលបានអាហារូបករណ៍ពីរសាលា ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រខ្ញុំរៀនភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់ការអប់រំមួយ ហើយខ្ញុំរៀនគ្រប់គ្រង ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំរៀនគ្រប់គ្រងបានត្រឹមឆ្នាំទីពីរទេ ខ្ញុំក៏បោះបង់ការរៀនបរិញ្ញាបត្រគ្រប់គ្រងវិញដោយសារតែខ្ញុំរៀនភាសាអង់គ្លេសសម្រាប់ការអប់រំ គឺតម្រូវឱ្យខ្ញុំរៀនពេញម៉ោង រៀនពីចន្ទដល់សៅរ៍ អ៊ីចឹងខ្ញុំអត់មានពេលសម្រាប់រៀនថ្នាក់មួយទៀត ខ្ញុំក៏បញ្ឈប់ត្រឹមឆ្នាំទីពីរ»។

ជីវិតថ្មីនៅលើទឹកដីសកលវិទ្យាល័យអ្វីៗហាក់មានការប្រែប្រួលស្ទើតែមួយរយប៉ែតសិបឌឺក្រេ លោកវ៉ាន់ ដែលធ្លាប់ជាគ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស បានប្រែក្លាយទៅជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុបដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់ការចំណាយរបស់ខ្លួននៅទីក្រុងភ្នំពេញ។

លោកវ៉ាន់ បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំមកភ្នំពេញ ខ្ញុំមកនៅជាមួយពូមីងគាត់ជាអ្នកធ្វើការរោងចក្រនៅតាខ្មៅ ហើយអ៊ីចឹងខ្ញុំចាប់ផ្ដើមជីវិតថ្មីពីគ្រូបង្រៀនមកជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុប។ ខ្ញុំឆ្លៀតពេលចេញពីរៀននៅមហាវិទ្យាល័យម៉ោង ៤ល្ងាច ៥ល្ងាចអ៊ីចឹង ខ្ញុំរត់ម៉ូតូឌុបពីម៉ោង៤ ដល់ម៉ោង៧យប់ ពេលខ្លះដល់ម៉ោង៨ ម៉ោង៩យប់»។

លោកបានបន្តថា៖ «ខ្ញុំមានម៉ូតូមួយគ្រឿង ម្ដាយខ្ញុំគាត់លក់ស្ករត្នោត១២ពាង ហើយថែមមាសមួយជីទៀត ហើយមាសមួយជីហ្នឹងខ្ចីគេទៀត»។

ក្រៅតែពីការងារជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុប លោកវ៉ាន់ ក៏ធ្លាប់ធ្វើជាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តនៅតាមអង្គការនានា និងធ្វើជាគ្រូបង្រៀនផ្នែកភាសាអង់គ្លេសនៅសាលាឯកជនទាំងក្រៅម៉ោង និងពេញម៉ោង។ ដោយការតស៊ូព្យាយាមមិនរុញរា លោកវ៉ាន់ ទទួលបានភាពជោគជ័យជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងជីវិតការងាររបស់ខ្លួន រហូតក្លាយជាប្រធានសមាគមន៍បណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា (CYN)នៅឆ្នាំ២០១៩សម្រាប់អណត្តិ៤ឆ្នាំ គឺពីឆ្នាំ២០២០ដល់ឆ្នាំ២០២៣។

ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកវ៉ាន់ បណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា ក៏បានសម្រេចបាននូវចំណុចសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា ការចូលរួមចំណែកកសាងសមត្ថភាពយុវជន និងពលរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិមនុស្ស ជំនាញជាពលរដ្ឋសកម្ម កម្មវិធីផ្លាស់ប្ដូរបទពិសោធន៍ទស្សនៈកិច្ច កម្មវិធីទាក់ទងនឹងការការពារធនធានធម្មជាតិ យុត្តិធម៌សង្គម និងសិទ្ធិការងារជាដើម

លើសពីនេះលោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា បណ្ដាញយុវជនកម្ពុជាក៏បានចូលរួមចំណែកបង្កើតសាមគ្គីភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងចំណោមដៃគូជាយុវជន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលផ្សេងទៀតជាច្រើនផងដែរ។

«រដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសខាងអាជ្ញាធរ តែងតែតាមដានឃ្លាំមើល ការអនុវត្តន៍ការងាររបស់បណ្ដាញយុវជនកម្ពុជាដែរដោយសារគាត់យល់ថាសកម្មភាពរបស់យើង (បណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា) ជាសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធទៅហ្នឹងគណបក្សនយោបាយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកវ៉ាន់អំពីបញ្ហាប្រឈមដែលបានជួបប្រទះកន្លងមក។

លោកក៏បានបន្ថែមទៀតថា៖ «ប៉ុន្តែធាតុពិតយើងធ្វើការដោយឈរលើគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ឈរលើគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ ដោយយើងតម្កល់នូវប្រយោជន៍ជាតិ ប្រយោជន៍សង្គមជាធំ។ អ៊ីចឹងហើយបើទោះបីជាយើងមានគោលការច្បាស់ក៏ដោយ បានចុះបញ្ជីការរួចក៏ដោយ ដោយសារតែបញ្ហានយោបាយ អាជ្ញាធរគាត់នៅតែតាមដានឃ្លាំមើលទៅលើសកម្មភាពការងាររបស់យើង។

«សឹងថាឱ្យតែចេញទៅសហគមន៍ដល់កន្លែងការងារ គឺមានអាជ្ញាធរទៅដល់ហើយ គាត់ស្វាគមន៍ គាត់ថតរូប គាត់ទាមទារការជូនដំណឹង បញ្ជីវត្តមានអ្នកចូលរួម ដែលយើងយល់ថាបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹងគឺជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល របស់ប្រជាពលរដ្ឋ»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកវ៉ាន់ក៏បានលើកទឹកឱ្យយុវជន សិស្ស និស្សិត មានការតស៊ូព្យាយាមរៀនសូត្រ ជំនះការលំបាក មានភាពស្មោះត្រង់ មានទំនួលខុសត្រូវចំពោះតួនាទីរបស់ខ្លួន ហើយនិងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយសង្គម និងមនុស្សជុំវិញខ្លួន។

លោកបានលើកឡើងថា៖ «ក្នុងនាមជាយុវជនមួយរូប និងក្នុងនាមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តឱ្យប្អូនៗ យុវជន ក្មេងៗ សិស្ស និស្សិតទាំងអស់ ដែលគាត់មានការលំបាក ឬក៏មានការប្រឈមអ្វីមួយ នៅក្នុងការរៀនក្ដី ក្នុងជីវិតក្ដី ក្នុងជីវភាពក្ដី ក្នុងជីវិតការងារអីក្ដី គឺសូមកុំបោះបង់ការតស៊ូ ការខិតខំប្រឹងប្រែង ភាពស្មោះត្រង់ ការមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកជុំវិញ ជាមួយនឹងសង្គម ជាពិសេសគឺការទទួលខុសត្រូវរបស់យើងនៅក្នុងតួនាទីរបស់យើង»។

លោកបានបន្តថា៖ «ខ្ញុំលើកទឹកចិត្តឱ្យប្អូនៗយុវជន ត្រូវតែចូលរួមក្នុងការងារសង្គម ទោះបីជាការងារស្ម័គ្រចិត្តក្ដី ជាកម្មវិធីរៀនសូត្រក្ដីដើម្បីយើងទទួលបានឱកាសរៀនសូត្រ និងមានឱកាសឈ្វេងយល់ពីសង្គមខាងក្រៅថាតើនៅក្នុងសង្គមហ្នឹង មានរឿងអ្វីកើតឡើង បញ្ហាអ្វីខ្លះ ដែលយើងត្រូវតែយល់ដឹងក្នុងនាមជាពលរដ្ឋម្នាក់នៅក្នុងប្រទេស»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា ហៅកាត់ថា (ប.យ.ក) ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ពីបណ្តាញយុវជន និស្សិត និងយុវជនជនបទដែលមានគោលបំណងបង្កើនការចូលរួមរបស់យុវជន និងការចូលរួមរបស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប.យ.ក បានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីផ្តល់នូវការចែករំលែកជំនាញ និងឱកាស បង្កើតចំណេះដឹង ដល់ក្រុមយុវជនជាសមាជិក និងសកម្មជន ក៏ដូចជាបង្កើតបណ្តាញ ដើម្បីដាក់បញ្ហាយុវជនទៅតាមបរិបទនយោបាយ។ (នេះបើយោងតាមគេហទំព័ររបស់សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (CYN) )៕

លោក ស ខេង ថា សត្រូវរបស់កម្ពុជាគឺភាពល្ងង់ខ្លៅ និងភាពអត់ឃ្លាន

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Tue, 04 Oct 2022 03:57:17 +0000

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេង នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា លើកឡើងថា ខ្មាំងរបស់កម្ពុជាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នមានចំនួនពីរ គឺខ្មាំងល្ងង់ខ្លៅ និងខ្មាំងអត់ឃ្លាន និងភាពក្រីក្រ។

បើតាមការផ្សាយលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅថ្ងៃទី០៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២នេះ វីដេអូប្រវែង ២:៣៤នាទី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេងបានថ្លែងក្នុងពិធីចុះពិនិត្យ និងព្យាបាលជំងឺដោយឥតគិតថ្លៃរបស់គ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត ស សុខា ក្នុងឃុំចំនួនបី នៅស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែងថា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានខ្មាំងចំនួនពីរ ទីមួយគឺខ្មាំងល្ងង់ខ្លៅ ទីពីរខ្មាំងអត់ឃ្លាន ភាពក្រីក្រ។

លោក ស ខេងបញ្ជាក់ថា៖ «យើងសន្តិភាពហើយ វាអត់មានខ្មាំងណាមកវ៉ៃ [វាយ] ជាចំហរជាមួយយើងទៀតទេ ប៉ុន្តែខ្មាំងយើងគឺខ្មាំងទីមួយខ្មាំងល្ងង់ខ្លៅ អាហ្នឹងខ្មាំងហើយ ទីពីរខ្មាំងអត់ឃ្លាន ខ្មាំងក្រីក្រ ភាពក្រីក្រគឺជាខ្មាំងសត្រូវរបស់យើង ភាពល្ងង់ខ្លៅគឺជាសត្រូវរបស់យើង»។

លោក ស ខេង បន្ថែមថា ក្នុងការជួយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការប្រឆាំងខ្មាំងទាំងពីរខាងលើ គឺត្រូវធ្វើឱ្យកូនអ្នកក្រីក្រមានភាពលទ្ធភាពភាពក្នុងការរៀនសូត្រដូចកូនអ្នកធំ អ្នកមានដែរ។

លោក ស ខេង បន្ថែម៖ «ដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋបន្ទាប់ពីប្រឆាំងរបបនានាឈ្នះ ជាពិសេសរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត យើងត្រូវវ៉ៃ [វាយ] ខ្មាំងទៀត ខ្មាំងស្អី? ខ្មាំងក្រីក្រ ខ្មាំងល្ងង់ខ្លៅ។ កុំឱ្យគេថាយើងអ្នកចុងកាត់មាត់ញកវាអត់ដឹងអី បានតែកូនគេអ្នកធំ កូនគេអ្នកនៅភ្នំពេញអីគេរៀនសូត្រ គេអីអ៊ីចឹង កូនអ្នកក្រីក្រអត់លទ្ធភាព»។

លោកបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ពូកែអត់លទ្ធភាពឥឡូវយកសាលាមកដាក់ជិតផ្ទះ វាជិតណាស់ទៅហើយ ចូលពីនេះយើងដើរទៅក៏ដល់ដែរ យើងជិះកង់ក៏ដល់ដែរ បើយើងមានម៉ូតូជិះរឹតតែលឿនទៀត។ កូនប្រជាពលរដ្ឋខ្លះលោកអាចទិញឡានជិះថោកៗ នេះជាមោទនភាពរបស់យើងបានធ្វើយ៉ាងដូច្នេះ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយនិយាយបែបនេះមិនបានសេចក្ដីថា អ្វីៗវាមានទាំងអស់នៅក្នុងស្រុកយើងទេ គឺថាវាត្រូវការពេលវេលា»។

បើតាមការផ្សាយរបស់អង្គការយូនីសេហ្វ កុមារនៅកម្ពុជា នៅពុំទាន់មានស្តង់ដានៃការរៀនសូត្រដែលអាចទទួលយកបាន ស្របទៅតាមអាយុរបស់ពួកគេទ្បើយ។ នៅកម្រិតបឋមសិក្សា មានកុមាររៀនថ្នាក់ទី៣ ជិត២៥ ភាគរយពុំចេះសរសេរសូម្បីតែពាក្យមួយម៉ាត់នៅក្នុងតេស្តសរសេរតាមអាន។ កុមារអាយុពី៣ ទៅ ៥ឆ្នាំ ត្រឹមតែ២៧ ភាគរយតែប៉ុណ្ណោះ ដែលមានការអភិវឌ្ឍចំណេះដឹងអក្សរ និងលេខនព្វន្តស្របទៅតាមអាយុរបស់ពួកគេ ហើយមានក្មេងជំទង់ ៥៥ ភាគរយបោះបង់ចោលការសិក្សា មុនពេលពួកគេមានអាយុ១៧ឆ្នាំ៕

Voxpop: ទស្សនៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) — Mon, 03 Oct 2022 09:41:55 +0000

កម្ពុជាបានរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ នីតិកាលទី៦ ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ ដែលមានគណបក្សចូលរួមចំនួន២០ ដោយគ្មានវត្តមានគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំ គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ជាលទ្ធផលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដណ្ដើមបានអាសនៈទាំង១២៥នៅក្នុងរដ្ឋសភា។ នៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ កម្ពុជានឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ នីតិកាលទី៧របស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។

ខាងក្រោមនេះគឺជាការផ្ដល់បទសម្ភាសន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជន ដល់ Newsroom Cambodia អំពីការយល់ឃើញលើការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ។

កញ្ញា អាន វណ្ណៈ

កញ្ញា អាន វណ្ណៈ អាយុ២០ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ថា កញ្ញាចង់ឃើញការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ មានការបង្ហាញប្រវត្តិរូប ចំណេះដឹង ជំនាញ វិជ្ជាជីវៈរបស់តំណាងរាស្ត្រ និងបើកឱ្យមានការជជែកគ្នារវាងប្រជាពលរដ្ឋ ជាមួយតំណាងរាស្ត្រ។

ប្រជាពលរដ្ឋរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំគឺមានពីរចំណុចដែលខ្ញុំចង់បាន គឺទីមួយពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការដែល ពេលបោះឆ្នោតហ្នឹងគឺត្រូវតែបង្ហាញនូវប្រវត្តិរូប ហើយនិងចំណេះដឹង ក៏ដូចជាជំនាញ វិជ្ជាជីវៈនៃតំណាងរាស្ត្រនីមួយៗ សម្រាប់ខ្ញុំជាពលរដ្ឋ ខ្ញុំអត់ចង់ឱ្យមេបក្ស ឬក៏គណបក្សយកបក្សមកប្រជែងគ្នាទេ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យចំណេះដឹង ឬក៏សមត្ថភាព លទ្ធភាពរបស់តំណាងរាស្ត្រធ្វើការប្រជែងគ្នាដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋអាចជ្រើសរើសដោយតម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងជាការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគាត់ដោយមិនខ្លាចអំណាចបក្សនយោបាយណាមួយ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «រឿងទីពីរដែលខ្ញុំចង់បាននោះ គឺការដែលណាត់ជួបអ្នកដែលត្រូវគេបោះឆ្នោត ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋជួបគ្នាដើម្បីឱ្យគាត់សាកសួរ មានជាសំណួរ មតិយោបល់ បញ្ហាប្រឈម តម្រូវការ ចំណេះដឹង វិជ្ជាជីវៈក៏ដូចជាបទដ្ឋានមូលដ្ឋានផ្នែកច្បាប់ផ្សេងៗជាមួយនឹងតំណាងរាស្ត្រ»។

លោក ម៉ី ពន្លក

លោក ម៉ី ពន្លក អាយុ២៥ឆ្នាំ ជាយុវជនរស់នៅសង្កាត់ទឹកថ្លាដែរនោះលើកឡើងដែរថា លោកចង់ឃើញការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ មានតម្លាភាព សុក្រឹតភាព និងពេលប្រកាសលទ្ធផលសូមកុំឱ្យមានការដាច់ភ្លើង។

លោក ម៉ី ពន្លក៖ «ចំពោះខ្ញុំសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ គឺខ្ញុំចង់ឱ្យការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាមានតម្លាភាព ហើយមួយទៀតបើនិយាយពីការបោះឆ្នោតគឺចង់ឱ្យមានតម្លាភាព និងសុក្រឹតភាព មួយទៀតនៅពេលដែលការប្រកាសលទ្ធផលសូមកុំឱ្យដាច់ភ្លើងច្រើនពេក»។

កញ្ញា ឡា ស្រីម៉ាច អាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទីមួយជំនាញសង្គមវិទ្យានៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ យល់ឃើញថា ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខនេះ គួរតែមានការរៀបចំឱ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ដល់ម្ចាស់ឆ្នោតក្នុងការសម្រេចចិត្ត និងកុំឱ្យទិញទឹកចិត្តម្ចាស់ឆ្នោត។

និស្សិតរូបនេះលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថាក្នុងការបោះឆ្នោតគួរតែរៀបចំ មានការកែទម្រង់ខ្លះៗនៅក្នុងប្រទេសលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ខ្ញុំចង់ឱ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ បើកសិទ្ធិសេរីភាពដល់អ្នកដែលជាម្ចាស់សន្លឹកឆ្នោតឱ្យគាត់មានសេរីភាពពេញលេញក្នុងការសម្រេចចិត្តដោយមិនមានបញ្ហាអ្វីផ្សេងៗ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «អ្វីគួរកែទម្រង់នោះគឺថា កុំទិញទឹកចិត្តមុនពេលដែលជិតបោះឆ្នោតហើយ បង្ហាញអ្វីដែលល្អ អ្វីដែលនេះហ្នឹង ពេលជិតបោះឆ្នោតដែលគេចាប់ផ្ដើមធ្វើអ៊ីចឹងទៅ ឧទាហរណ៍ថាដូចជាការទិញអំណោយ ទិញអីចែកជូន ហើយមិនមែនយកមុខតែពេលបោះឆ្នោតនោះទេ»។

កញ្ញា ទុយ សុខសែទៀ

កញ្ញា ទុយ សុខសែទៀន អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតជំនាញនីតិសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ក្នុងនាមជានិស្សិតម្នាក់ ហើយក៏ជាពលរដ្ឋម្នាក់ដែរគឺ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខហ្នឹង ខ្ញុំចង់ឱ្យការបោះឆ្នោតហ្នឹង អព្យាក្រឹត មិនលម្អៀង បោះឆ្នោតជាសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ មិនមាននរណាមួយបង្ខំ ឬក៏គេហៅថាត្រចៀកសតាមគេ ធ្វើអ្វីដែលខ្លួនឯងពេញចិត្ត ស្រលាញ់អ្វីដែលខ្លួនឯងចង់ធ្វើ ឧទាហរណ៍ថាយើងស្រលាញ់ខាងនេះ ឬក៏យើងស្រលាញ់ខាងនោះគឺស្រេចលើយើងអ្នកបោះឆ្នោតឱ្យទេ»។

ចំណែកលោក ណេត រី អាយុ៧០ឆ្នាំ ជាជាងកាត់សក់ រស់នៅសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ ខណ្ឌចំការមន ប្រាប់ឱ្យដឹងថា ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ លោកចង់ឃើញប្រជាជន និងគណបក្សនយោបាយចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោតឱ្យបានច្រើនដើម្បីជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំល្អ និងដើម្បីសង្គមជាតិល្អ។

លោក ណេត រីបញ្ជាក់ថា៖ «ការបោះឆ្នោតនេះខ្ញុំចង់ឱ្យតែប្រជាជនចូលរួមបោះឆ្នោតឱ្យបានច្រើននៅក្នុងសង្គមយើង ដើម្បីជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំល្អ។ ហើយឱ្យមានគណបក្ស មិនថាគណបក្សប្រឆាំង មិនប្រឆាំងអីទេឱ្យបានចូលរួមច្រើនទាំងអស់គ្នាដើម្បីសង្គមជាតិយើងល្អ»។

អ្នកស្រី ឃុត សុគន្ធ អាយុ៤៥ឆ្នាំ ជាអាជីវកររស់នៅសង្កាត់ផ្សារដើមថ្កូវ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការបោះឆ្នោតនេះជាតម្រូវការរបស់ប្រជាជនទូទៅ គឺដើម្បីសុខមាលភាពកូនចៅជំនាន់ក្រោយ ការរកស៊ី និងក្ដីសុខទាំងអស់គ្នា។

អ្នកស្រី ឃុត សុគន្ធ លើកឡើង៖ «ការបោះឆ្នោតហ្នឹង ប្រជាជនយើងទូទៅត្រូវការបោះហ្នឹងហើយ ប៉ុន្តែដើម្បីកូនចៅយើងសារក្រោយអ៊ីចឹងទៅ ឱ្យបានសុខសប្បាយ ការរៀនសូត្រអ៊ីចឹងទៅ កូនយើងនៅក្រោយៗ ក្មេងៗស្រករក្រោយអ៊ីចឹងទៅណា៎ មានចង់បានអី ការរកស៊ីតិចតួចហ្នឹង យើងចង់ឱ្យតែសុខ សុំឱ្យតែសុខទាំងអស់គ្នាទេ»៕

យ៉ិត យុតយូ (Yet Yut You) – Newsroom Cambodia

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

អ្នក​ជំនាញ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​គាំ​ទ្រ​ឱ្យ​មាន​ការ​ឈប់​សម្រាកថ្ងៃ​ទី១៤​ ធ្នូ​ ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​​​​

How Cambodian women are using theatre to speak out against domestic abuse

អគ្គរដ្ឋ​ទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​សង្គម​ស៊ីវិលជំរុញឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជាគោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បន្ថែម￼

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាល​មួយចំនួន​​យល់ថា​ការអប់រំ​​នៅ​​សាលាឯកជន​មានគុណ​ភាព​ល្អ​ជាង​​សាលារដ្ឋ

ក្រសួង​សាធារណការ​ គ្រោង​​សាង​សង់​ស្ពាន​ឆ្លង​កាត់​ទន្លេ​មេគង្គ និង​ផ្លូវ​តភ្ជាប់​នៅ​ខេត្ត​ក្រចេះ​

Q&A៖ ​សេរី​ភាពនយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​មិន​ទាន់​អំណោយ​ផល​​ដល់​យុវជន​នៅ​ឡើយ

ពីក្មេងក្រីក្រ ធ្លាប់បោះបង់ការសិក្សា ក្លាយជាបុគ្គលគំរូនៅក្នុងសង្គម

លោក​​ ស​ ខេង​ ថា ​​​សត្រូវ​របស់​កម្ពុជាគឺ​ភាព​ល្ងង់​ខ្លៅ​ និង​ភាព​អត់​ឃ្លាន

Voxpop: ទស្សនៈរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំពោះ​ការបោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣​

អ្នកជំនាញប្រវត្តិសាស្ត្រគាំទ្រឱ្យមានការឈប់សម្រាកថ្ងៃទី១៤ ធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ

អគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក និងសង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគោរពសិទ្ធិមនុស្សបន្ថែម

បទយកការណ៍៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួនយល់ថាការអប់រំនៅសាលាឯកជនមានគុណភាពល្អជាងសាលារដ្ឋ

ក្រសួងសាធារណការ គ្រោងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ និងផ្លូវតភ្ជាប់នៅខេត្តក្រចេះ

Q&A៖ សេរីភាពនយោបាយនៅកម្ពុជាមិនទាន់អំណោយផលដល់យុវជននៅឡើយ

លោក ស ខេង ថា សត្រូវរបស់កម្ពុជាគឺភាពល្ងង់ខ្លៅ និងភាពអត់ឃ្លាន

Voxpop: ទស្សនៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិឆ្នាំ២០២៣