ក្រសួង​រៀប​ចំ​ដែន​ដី​ បាន​​ប្រកាស​ កាលពីសប្តាហ៍មុនថា ​ក្រសួង​​ពុំ​ទទួល​ដោះ​ស្រាយ​​សំណើ​រ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​បីករណី​​របស់​​ប្រជា​​ពល​រដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​​ស្រុក​​ស្រែ​​អំបិល​ ​ខេត្ត​​កោះ​កុង​ ដោយក្រសួងអះអាងថា បានដោះស្រាយ​ជួនពួកគេ​រួចរាល់​ហើយ។

ការប្រកាសនេះ​បន្ទាប់ពី​​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងបី​សហគមន៍ បានឡើង​មកតវ៉ា​នៅទី​ស្ដីការ​ក្រសួង​ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ​ខែកុម្ភៈ​ ​ឆ្នាំ២០២០ ​ដើម្បីជម្រុញ​ឲ្យក្រសួង​ដែនដី​ ​ដោះស្រាយ​ទំនាស់​ដីធ្លី​ ១៥​គ្រួសារ​​ដែលបាន​ស្នើសុំ​ឲ្យចេញ​បណ្ណតាម​ភូមិសាស្ត្រ ​តាមការ​ទាមទារ​របស់ពួកគាត់។​

ហើយពីរករណី​ផ្សេងទៀត​ ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ​៧៣០គ្រួសារ​ទាមទារដី​សង្គមកិច្ច​ និងករណី​ក្រុមប្រជា​ពលរដ្ឋ​១៩៧គ្រួសារ ​ប្តឹងទាមទារ​ដីដែលមាន​ជម្លោះ​ជាមួយ ក្រុមហ៊ុន​ស្ករអំពៅ ​ហេង ហ៊ុយ​។​

អ្នក​ស្រី​​ ​ផាវ​ ​ញើង​ ​អាយុ​៤៤​ឆ្នាំ​​ ​ជា​ប្រ​ជា​ពល​រដ្ឋ​​ ​ដែល​មាន​បញ្ហា​ជំម្លោះ​ដី​ធ្លី​​ ១២ឆ្នាំ នៅ​​​ភូមិ​​​ ​ព្រែក​​ជីក​​ ​ឃុំ​​ ​ជី​ខ​​ក្រោម​​ ​ស្រុ​ក​​ស្រែ​​អំបិល​​ ​ខេត្ត​​ ​កោះ​កុង​​ ​​និងប្រជាពល​រដ្ឋសហគមន៍​ផ្សេងទៀត​ បានច្រាន​ចោល​សេចក្តីប្រកាស​​របស់ក្រសួង។​

ពួកគេ​នឹងបន្ត​ធ្វើការ​ទាមទារ ​ដោយជួប​ជុំគ្នា​នៅថ្ងៃទី១ ​ខែមិនា ខាងមុខនេះ ​ដើម្បី​ពិភាក្សា​ក្នុងការ​ប្រារព្ធ​​​ «ទិវា​សិទ្ធនារី​អន្តរជាតិ» ​ដោយជ្រើសរើស​យកថ្ងៃទី៥​ ខែមិនា ​ជំនួសឲ្យ​ថ្ងៃទី៨​ មិនា។ ​ក្នុងពិធីនោះ ​ ពួកគេ​នឹងថ្លែង​អំពីបញ្ហា​របស់​ពួកគេ​ រួមមាន​ បញ្ហា​ជម្លោះ​ដីធ្លី ​​ការរំលោភ​បំពានសិទ្ធិ​ និងជា​ពិសេសស្ត្រី។

​អ្នកស្រី ផាវ​ ​ញើង​ និយាយថា៖ «ពួកយើង​មិនព្រមទទួល​យកទេ​ ពីព្រោះ​សេចក្តី​ប្រកាសនោះ​ មិនត្រូវ​នូវអ្វី​ដែលពួកយើង​ចង់បានទេ​»។

អ្នកស្រី ​បន្ថែម​ថា៖​ «ពួកយើង​នឹងបន្ត​ធ្វើការ​ទាមទារ»។

អ្នក​ស្រី​​ ផាវ​ ​ញើង បាន​បន្ថែមទៀតថា ​​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២​០០៧ ​ពួក​គាត់​ធ្លាប់​មាន​បញ្ហា​ដី​ធ្លី​ជា​មួ​យ​នឹង​លោក​ ​សុខ​ ​ហុង​​ ​និង​បាន​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​រុះ​រើស​ផ្ទះ​អស់​ប្រាំ​មួយ​ខ្នង​​ តែ​បញ្ហា​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​មាន​​ការ​តវ៉ា​​ ​ទប់​ស្កាត់​ពី​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​។

ក៏​ប៉ុ​ន្តែ​កំឡុង​ពេល​ឆ្នាំ​២០០៩​​ លោក​​ ហេង​ ​ហ៊ុយ​​ ​បាន​​យក​អនុ​ក្រឹត្យ​លេខ​៣៦​ ​របស់​រាជ​រដ្ឋ​ភិបាលបាន​ប្រគល់​ដី​​ ៧៧៩​​ហិ​ចតា​ ដើម្បី​អភិ​វឌ្ឍន៍​ភូមិ​​ ឃុំ​​ និ​ង​ចេញ​ប័ណ្ណ​ដី​ធ្លី​ឲ្យ​ប្រ​ជា​ព​ល​រដ្ឋ​ ​និង​អភិវ​ឌ្ឍន៍​សហគមន៍​ ​ប៉ុន្តែ ​លោក​​ ​ហេង​ ​ហ៊ុយ​​ ​បាន​យក​អនុ​ក្រឹត្យ​ទៅ​ក្លែង​បន្លំ​ដាក់​ថា​ ​ភូមិឈូក​ ​ទៅវិញ​។ ​

អ្នកស្រីបាន​ទាមទារឲ្យ​​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ថាពិត​ជាបាន​ដូរទីតាំង​មែន​ ​ឬក៏​អត់។ ​កាល​ថ្ងៃទី៨​ ​ខែតុលា​ឆ្នាំ២០១៧​​ គឺពួកគាត់​មិនបាន​ទទួល​ឯកសារ​អី្វ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ ​ក្រៅពី​ការធ្វើ​កំណត់​ហេតុណ៍​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ ​និងថតចម្លង​ស​ខ្មៅឲ្យ​ពួកគាត់​។

​អ្នកសម្រប​សម្រួល​​អង្គការ​លីកាដូ ​ប្រចាំ​ខេត្តកោះកុង ​លោក ​ហ៊ូ ​អ៊ីន ​បានប្រាប់​ឲ្យដឹង​ពីបញ្ហា​ជំម្លោះ​ដីធ្លី​របស់អ្នកស្រី ផាវ ​ញើង​​ និងប្រជា​ពលរដ្ឋ​ផ្សេងទៀត​ជាមួយ ​លោក ហេង ហ៊ុយ ក្នុងឃុំ​ជីខ​ក្រោម ​ស្រុក ស្រែអំបិល ​ខេត្ត កោះកុង បានកើត​ឡើងជា​ច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​មានដំ​ណោះស្រាយ​។ លោកថា​អ្នកស្រី ​ផាវ ​ញើង ​បានទាមទារ​ឲ្យអាជ្ញា​ធរចុះ​បញ្ជី​ដីធ្លី​តាមភូមិ​សាស្ត្រ​ ហើយអាជ្ញាធរ​គួរបញ្ជាក់​ជូនគាត់​ឲ្យបាន​ច្បាស់លាស់។​

លោក ហ៊ូ​ ​អ៊ីន ​បាននិយាយ​​ថា​៖ «​ក្រសួង ក៏​ដូចជា​អាជ្ញាធរ​គួរតែ​បង្ហាញ​ផែនទី​ជាក់ស្តែងថា ​ដីរបស់​អ្នកស្រី ផាវ ញើង​ ស្ថិតនៅ​ក្នុងភូមិ​ព្រែកជីក​ ឬក៏​ភូមិឈូក​»។

ក្រសួង​ក៏បាន​បញ្ជាឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ខេត្តកោះកុង​ ចុះធ្វើ​ការអប់​រំដល់​ពលរដ្ឋ​ និងស្វែ​រកអ្នក​នៅពីក្រោយ​ពួកគេ​ ដើម្បី​ចាត់វិធាន​ការផ្លូវច្បាប់។​

ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលធ្វើដំណើរ ឆ្លងកាត់ផ្លូវជុំវិញ ផ្សារអូរឫស្សី ក្នុងខណ្ឌ៧មករា ទទូចឲ្យអាជ្ញាធរ និងគណៈកម្មការផ្សារមួយនេះ ជួយអន្តរាគមន៍ ការកកស្ទះចរាចរណ៍ ដែលបង្កដោយយានយន្តចត ជាច្រើនជួរ ព្រមទាំង ការយកចំណីផ្លូវ មកលក់ដូរ។

អ្នកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវក្បែរផ្សារនេះ ជាញឹកញាប់ គឺ កញ្ញា សួន គុណពិដោ បានលើកឡើងថាការចតរថយន្ដ នៅជុំវិញផ្សារ គឺមិនសូវមានសណ្ដាប់ធ្នាប់នោះទេ។ កញ្ញាថា វាបង្កឱ្យមានការស្ទះចរាចរណ៍ និងខាតពេលវេលាច្រើនដល់កញ្ញា និងអ្នកធ្វើដំណើរដទៃទៀត។

កញ្ញា សួន គុណពិដោ បាននិយាយ៖ «បើនៅខាងនោះ(ខាងកើត) គាត់ចតឡានរាងមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ បើខាងនេះ(ខាងលិច) អត់សូវមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ទេ។ អាភាពអត់មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ហ្នឹង បានធ្វើឱ្យស្ទះចរាចរណ៍ ហើយធ្វើឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរតាមផ្លូវហ្នឹង គាត់ខាតពេលយូរ និងការស្ទះចរាចរណ៍ ចា៎»។

ស្ត្រីម្នាក់មកទិញទំនិញ នៅផ្សារអូរឫស្សី គឺ អ្នកនាង ឌុច គន្ធា អាយុ ២៨ឆ្នាំ បានបង្ហាញពីការយល់ឃើញរបស់នាង អំពីសណ្ដាប់ធ្នាប់នៅជុំវិញផ្សារនេះថា ការឈប់សំចតរថយន្ត និងយានយន្ដផ្សេងៗ គឺមានភាពរញ៉េរញ៉ៃ និងគ្មានសណ្ដាប់។ បញ្ហានេះ វាបានបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរផងដែរ។

អ្នកនាង ឌុច គន្ធា បាននិយាយថា៖ «មើលទៅរាងដូច ជារញ៉េរញ៉ៃ បន្ដិច ព្រោះអីមើលទៅ ដូចថាឡានអីហ្នឹង ចតលើ ទ្រូងផ្លូវ ទ្រូងអីចឹងណា។ វាប៉ះពាល់ ដល់ ការធ្វើ ដំណើរ និងកកស្ទះអីហ្នឹងណា»។

អ្នកនាង ឌុច គន្ធា បានសំណូមពរ ទៅកាន់គណៈកម្មការគ្រប់គ្រង និងសន្ដិសុខសណ្ដាប់ធ្នាប់ផ្សារអូរឫស្សី ឱ្យជួយរៀបចំ សម្រួលដល់ការធ្វើចរាចារណ៍ និងចតយានយន្ដទាំងឡាយឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ជាងនេះផងដែរ។

អ្នកនាង ឌុច គន្ធា បានបន្ថែមថា៖​​ «សូមសំណូមពរ ដល់សន្ដិសុខសណ្ដាប់ធ្នាប់ នៅខាងផ្សារហ្នឹងណា ឱ្យរៀបសណ្ដាប់ធ្នាប់ បានត្រឹមត្រូវជាងហ្នឹងតិចទៅ»។

អាជីវករផ្សារអូរឫស្សីម្នាក់ ដែលមានវ័យ ២៤ឆ្នាំ គឺ លោក​ សិត ថេត បានលើកឡើងថា ការកកស្ទះ ដោយសារការចតយានយន្ដផ្សេងៗ គឺជារឿងធម្មតា ទៅហើយនៅផ្សារអូរឫស្សីនេះ។ លោកថា នៅពេលមានពិធីបុណ្យធំៗម្ដងៗ វាបានបង្ករឱ្យមានភាពកកស្ទះ រញ៉េរញ៉ៃខ្លាំង ដល់ការធ្វើដំណើរ និងការធ្វើចរាចរណ៍ផ្សេងៗ។

លោក សិត ថេត បាននិយាយថា៖​ «ពេលខ្លះណាឥវ៉ាន់ចូលអត់រួចទេ ពេលខែបុណ្យខែទានចឹង។ គេចតមុខនឹង ហើយរួចបុកចូលមក។ បើចូលក្នុងទីតាំងខាងក្នុងអីនឹង គឺចូលអត់រួចហ្មង»។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើងខាងលើនេះ លោក ហ៊ត​ វ៉ាន់ធី ដែលជាប្រធានគណៈកម្មការផ្សារអូរឫស្សីបានលើកឡើងថា លោក និងក្រុមការងាររបស់លោក តែងតែចុះជាប់ជាប្រចាំ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើចរាចរណ៍ និងរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់នៅជុំវិញផ្សារ។ ប៉ុន្តែបញ្ហានេះនៅតែមានដដែល ដោយសារខ្វះការចូលរួម និងសហការ ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោក​បានបន្ដទៀតថា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ចតយានយន្តដោយគ្មាការអនុញ្ញាតជាពិសេសអ្នករត់កង់បី និងរថយន្ដដឹកទំនិញ ដែលបានបង្ក​ការលំបាកច្រើនដល់ការធ្វើសណ្ដាប់ធ្នាប់ របស់ក្រុមការងាររបស់លោកផងដែរ។

លោក ហ៊ត វ៉ាន់ធី បាននិយាយថា៖ «យើងមានការពិបាក មែនទែន ព្រោះពួកបងប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋយើង គាត់ចូលចតកង់បីអីនឹង គឺមិនមានការអនុញ្ញាតនោះទេ។ ហើយតែងតែណែនាំដល់គាត់ជាប្រចាំដែរ ប៉ុន្ដែពួកគាត់ នៅបន្ដលួចចតដដែល»។

ទាក់ទងនឹងបញ្ហាខាងលើនេះដែរ លោក ហៀក​ ចាន់លាង អភិបាលរងខណ្ឌ៧មករា បានឆ្លើយបំភ្លឺថា កន្លងមក អាជ្ញាធរខណ្ឌ តែងតែចុះអនុវត្ដជាប់ជាប្រចាំ ដោយឈរនៅលើគោលការណ៍របស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានកំណត់ឱ្យ អាជីវករទាំងអស់ លក់ទំនិញបានតែ មួយភាគបី នៃចឹញ្ចើមផ្លូវប៉ុណ្ណោះ។

លោក ហៀក ចាន់លាង បាននិយាយថា៖ « ក្រុមអាជ្ញាធរខណ្ឌ នឹងចុះត្រួតពិនិត្យម្តងទៀត។ ហើយប្រសិនបើ ជាបងប្អូនអាជីវករណា ដែលធ្លាប់បានណែនាំ និងអប់រំរួចមកហើយ បានបន្តលក់ នៅលើទ្រូងផ្លូវ ជាបន្តទៀត អាជ្ញាធរខណ្ឌ ក៏បានរឹបអូស សម្ភារ យកទៅទុកនៅសាលាខណ្ឌ និងកោះហៅម្ចាស់សម្ភារ ទៅធ្វើកិច្ចសន្យា បឈ្ឈប់ ការលក់ដូរ នៅលើទ្រូងផ្លូវបន្តទៀតនោះទេ»។

ដោយឡែក ទាក់នឹងទៅនឹង ការរៀបចំសណ្ដាប់ យានយន្ដ និងចំណតរថយន្ដវិញ លោកក៏បញ្ជាក់ថា គឺត្រូវបានអនុវត្ដ ដូចគ្នាទៅនឹងគោលការណ៍ ខាងលើរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញដែរ។ ក៏ប៉ុន្ដែ អ្វីដែលជាបញ្ហានោះ គឺនៅមានអាជីវករប្រហែលពី ១០ ទៅ ២០ភាគរយ ប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនព្រមសហការ និងបន្ដការបំពានលើគោលការណ៍ទាំងនេះ។

ចំណែកលោក គង់ រតនៈ ប្រធានវិទ្យាស្ថានសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក បានមានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាសណ្ដាប់ធ្នាប់ គឺពាក់ព័ន្ធ ជាមួយនឹង ឥរិយាបថ ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាអ្នកលក់ដូរ និង កង្វះចំណតសម្រាប់យានយន្ត។

លោក គង់ រតនៈ មានប្រសាសន៍ថា៖ « ប៉ុន្ដែ អ្វីដែល យើងមើល ឃើញ ជាបញ្ហា ចោទហ្នឹង គឺចំនួន ប្រជាពលរដ្ឋហ្នឹង ដែលគាត់ ចូលទៅ ក្នុងផ្សារ ហ្នឹងឯង ហើយនឹងចំនួន អាដែងយានយន្ដ ដែលត្រូវ ចតហ្នឹង និងចំណត ដែលមាន គឺអត់គ្រប់គ្រាន់»។

យោងតាមសារព័ត៌មានVOD បានចុះផ្សាយថា សាលារាជធានីភ្នំពេញ បានចេញ​សេចក្តីណែនាំ កាលពីដើមខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ ដាក់កំហិត ឲ្យ​អាជីវ​ករ​​បញ្ឈប់​សកម្មភាពលក់ដូរ ឬចតរថយន្ត ឬម៉ូតូ នៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវសាធារណៈ ​​ ដោយថា កុំឲ្យប៉ះពាល់​ដល់​សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងកកស្ទះចរាចរណ៍។

ភិក្ខុ កើត​ សារ៉ាយ គង់នៅវត្តដំរីស មានសង្ឃដីការថា មន្ត្រីមន្ទីរធម្មការ និងសាសនា ខេត្តបាត់ដំបង​ បាន និមន្តព្រះគ្រូសូត្រស្តាំ ព្រះនាម ផុន​ សុខគា សាកសួរ ៣លើក ដោយសង្ស័យថា អនុញ្ញាតឲ្យព្រះអង្គចូលរួមធម្មយាត្រា​ ពីរាធានីភ្នំពេញ ទៅកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីចុងខែតុលា​ និងដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅនេះ។

ភិក្ខុ កើត​ សារ៉ាយ មានសង្ឃដីការថា ការសាកសួរនេះ គឺជាការរឹតត្បិត ព្រះសង្ឃក្នុងការចូលរួម​ ការងារសង្គម។ ក្រៅពីនោះ ក៏មានសមត្ថកិច្ច ប្រដាប់ដោយអាវុធពីរនាក់ទៀត បានចុះមកសួរនាំ ក្រុមគ្រួសាររបស់ព្រះអង្គផងដែរ។

ព្រះភិក្ខុ កើត សារ៉ាយ មានសង្ឃដីការថា «អាត្មា ​ទទួលរង​ ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិសេរីភាព​ ពីមន្រ្តីអាជ្ញាធរ​ តាមមូលដ្ឋាន​នីមួយ​ៗ។​ ការធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ នៅទីវត្ត​អារាម​ ដែល​អាត្មា​គង់នៅ​ ជាពិសេស​គឺ​ការកំរាមកំហែង​ដល់ក្រុមគ្រួសារ​អាត្មា​ នៅ​ឯ​ស្រុក​កំណើត»​។

ប្រធានក្រុមដឹកនាំយុទ្ធនាការ​ដើរ​ធម្មយាត្រា និងជាសកម្មជន នៃអង្គការមាតាធម្មជាតិ លោក ថុន រដ្ឋា បានឲ្យដឹងថា​ ការធ្វើធម្មយាត្រា ពីភ្នំពេញ ទៅខេត្តព្រះសីហនុ មានអ្នកចូលរួម ៥ នាក់ ក្នុងនោះ មានព្រះសង្ឃ២អង្គ។ នៅពេលធ្វើដំណើរ ពួកគេត្រូវបានមន្ដ្រីនៃមន្ទីរធម្មការ និងសាសនា ខេត្តតាមដងផ្លូវនោះ ចុះមកសួរនាំជាញឹកញាប់ ពីព័ត៌មានមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងព្រះសង្ឃផងដែរ។ លោកថា​ ការសួរនាំពីប្រវត្តិ របស់ព្រះសង្ឃ គឺជាការគម្រាមកំហែង និងរំខានដល់ការធ្វើដំណើរ របស់ពួកគេ។

លោក ថុន រដ្ឋា និយាយថា«យើងឃើញថា មានមន្ដ្រីដែលពាក់ព័ន្ធ មន្ទីរធម្មការ​ និងសាសនា តែងតែចុះមកសួររក រូបព្រះឆាយលក្ខរបស់ព្រះភិក្ខុ និងបានសួរនាំពីវត្ដរបស់ព្រះភិក្ខុគង់នៅអីជាដើម»។

អ្នកនាំពាក្យមន្ទីរធម្មការ និងសាសនាខេត្ដបាត់ដំបង លោក សេង សុមុន្នី បានលើកឡើងថា អ្វីដែលព្រះសង្ឃចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនោះ មិនត្រូវនឹងវិន័យរបស់ព្រះសង្ឃនោះទេ។ លោកថា សកម្មភាពដែល ភិក្ខុ កើត​ សារ៉ាយ ចូលរួម កន្លងមក ​ មិនមែនជាធម្មយាត្រាធម្មតានោះទេ។ វាគឺជាការធ្វើបាតុកម្មទៅវិញ។ ដូច្នេះ ការដែល និមន្តព្រះគ្រូសូត្រស្ដាំមកសួរនាំ គឺជាការធ្វើទៅតាមច្បាប់វិន័យរបស់សាសនាតែប៉ុណ្ណោះ។

លោក សេង សុមុន្នី មានប្រសាសន៍ថា «នៅក្នុងវិន័យពុទ្ធសាសនា នៅក្នុងវិន័យព្រះត្រៃបីដក លោកកំណត់ថា​ព្រះសង្ឃ លោកមិនអាចទៅធ្វើការប្រឆាំងតវ៉ា ឬក៏បាតុកម្មអីចឹងបានទេ។ នេះជាវិន័យសង្ឃ បើជាធម្មយាត្រា គឺគេដើរពិចារណាធម៌។ កន្លងមក គឺមានធម្មយាត្រាអីចឹងដែរ ប៉ុន្ដែធម្មយាត្រា បែបពិចារណាធម៌ប្រោស ប្រជាពុទ្ធបរិសទ្ធ តាមផ្លូវអីចឹង អាហ្នឹងមាន»។

ព្រះគ្រូសូត្រស្តាំ ផុន​ សុខគា មិនអាចទាក់ទង សុំសង្ឃដីការដើម្បីបំភ្លឺបាននោះទេ។

ចំណែកឯ លោក អំ សំអាត នាយករង​ ទទួលបន្ទុក​ផ្នែក​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិមនុស្ស ​នៃ​អង្គការ​លីកាដូ (LICADHO)បានមានប្រាសាន៍ថា ព្រះសង្ឃមានតួនាទីចូលរួមចំណែក អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និងធនធានដ៏ទៃទៀត។ ប៉ុន្តែ ព្រះសង្ឃមានបញ្ហាប្រឈម មួយចំនួនដែលរាំងស្ទះ ក្នុងការចូលរួម ការងារសង្គម ដោយរងសម្ពាធពីមន្រ្តីអាជ្ញាធរ ​ការគម្រាមកំហែង និងការបំភិតបំភ័យ តាមមធ្យោបាយផ្សេងៗ។

លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា «ព្រះសង្ឃ អត់មានបានធ្វើអំពើណាមួយ ដែលប៉ះពាល់ដល់អាបត្តិរបស់ព្រះសង្ឃ។ មូលហេតុគឺដោយសារមជ្ឈមណ្ឌល​កម្សាន្ត ជីន ទីង (Jing Ding)​ បានសាងសង់រំលោភបំពាន លើសម្បត្តិសាធារណៈ និងបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ ដល់បរិស្ថាន ឆ្នេរសមុទ្រនៃ​កោះ​រ៉ុង​សន្លឹម។ ប្រសិនបើ ព្រះសង្ឃបានព្រឹត្តិអំពើអបាយមុខផ្សេងៗ​ នោះទើបចាត់ទុកថាមានកំហុស។»គួររំលឹកផងដែរថា ដំណើរធម្មយាត្រានេះមានរយៈពេល១៧ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩​ ដល់ថ្ងៃទី០២​ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅ។ ធម្មយាត្រានេះ ធ្វើឡើងដើម្បីទាមទារ ឱ្យអាជ្ញាធរ ខេត្តព្រះសីហនុ បញ្ឈប់ និងចុះរុះរើសំណង់ ខុសច្បាប់មួយ ដែលសាងសង់ដោយ ក្រុមហ៊ុនកាស៊ីណូចិន ឈ្មោះជីន​ ទីង ដែលបានរំលោភលើដីឆ្នេរនៅកោះរ៉ុងសន្លឹម៕

នេះជាថ្ងៃទី២ ហើយដែលបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនណាហ្គាវើលដ៍ (Naga World) ប្រមូលផ្តុំគ្នា នៅមុខក្រុមហ៊ុន បន្ទាប់ពី ការចរចាគ្នាមិនត្រូវ កាលពីរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដោយពួកគេទាមទារឱ្យ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ចូលធ្វើការវិញ និងដោះស្រាយលក្ខខណ្ឌការងារមួយចំនួន។

ក្រុមហ៊ុន ណាហ្គា វើលដ៏ បានព្យួការងារ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនមួយនេះដឹងថា ក្រុមបុគ្គលិកគ្រោង ធ្វើយុទ្ធនាការទាមទារ ឲ្យថៅកែដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ។

កញ្ញា ឈុន សុខា ជាអនុប្រធានសហជីព ប្រចាំក្រុមហ៊ុន ណាហ្គាវើលដ៍ បានលើកឡើងថា កន្លងមកពួកគាត់បានធ្វើតាមនីតិវិធីនានា មួយចំនួនរួចមក ហើយជាមួយក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាល និងក្រសួងការងារ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។ ប៉ុន្ដែ បញ្ហានេះនៅមិនទាន់មាន ដំណោះស្រាយណាមួយ ដែលអាចទទួលយកបាននៅឡើយទេ។ ហើយការណ៍នេះ បាននាំឱ្យមានការមិនពេញចិត្ដ និងឈានមកដល់ការធ្វើកូដកម្មរបស់បុគ្គលិកជាងពីរពាន់នាក់។

កញ្ញា សុខា និយាយថា៖ «បណ្ដឹងរបស់បុគ្គលិក-កម្មករខ្មែរ មានចំនួនស្នាមផ្ដិតមេដៃ ៣០៥៥នាក់ តែក្រសួងការងារ មានបួនបណ្ដឹង ដែលបុគ្គលិកបានប្ដឹង។ តែបែរជាគាត់ហ៊ានអះអាងថា បណ្ដឹងទាំងបួនមានបណ្ដឹងនៅចំណុចទីមួយ ដែលពាក់ព័ន្ធបណ្ដឹងទម្លាក់ការព្យួរការងារចេញ គឺជាបណ្ដឹងវិវាទការងារបុគ្គលទៅវិញ ដល់ពេលបីចំណុចទៀតគាត់ចាត់ចែងជាវិវាទរួម»។

អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ឃួង ស្រេង បានចេញមក សម្របសម្រួល នឹងជម្រុញឲ្យតំណាងក្រុមហ៊ុន និងតំណាងបុគ្គលិកជួបចរចារគ្នា។ លោកបានប្រាប់ឲ្យអភិបាលខណ្ឌចំការមន ជាអ្នករៀបចំជំនួបចរចារនេះឡើងនៅរសៀល ថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។

លោក​ ឃួង ស្រេង​មានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំក៏ បានប្រាប់ អភិបាលខណ្ឌ ចំការមន ដើម្បីឲ្យ ខាងក្រុមហ៊ុន ហៅតំណាង សហជីព ទៅចរចារគ្នា ក្នុងតុចរចារ ដោយផ្អែក ទៅតាមលក្ខណ្ឌច្បាប់ និងលក្ខណ្ឌការងារ»។

កាលពីរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍  តំណាងបុគ្គលិក បានជួបប្រជុំជាមួយ តំណាងក្រុមហ៊ុន ណាហ្គាវើលដ៏អភិបាលខណ្ឌចំការមន និងអន្តរក្រសួង ប៉ុន្តែពុំទាន់មានដំណោះស្រាយនោះទេ។ 

រហូតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែមករា នេះ បុគ្គលិកទាំងនោះ នៅតែបន្ដការធ្វើកូដកម្ម ដដែលដោយសារមិនទាន់មាន ដំណោះស្រាយ ណាមួយជូន ពួកគាត់នៅឡើយទេ។

កញ្ញា​ ឈុន សុខា បន្ថែមថា ពួកគេនឹងបន្តការធ្វើកូដកម្មនេះ រហូតទាល់តែក្រុមហ៊ុនមានដំណោះស្រាយជូនពួកគាត់។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ហេង សួរ មិនអាចទាក់ទងសុំធ្វើការអត្ថាធិប្បាយបាននោះទេ។ 

រាយការណ៍បន្ថែមដោយ លី ចាន់សុផល (Ly Chansophal) និង សំ សុពេជ្រ (Sam Sopich)