ព្រះអង្គ ឡឹង រាជា មានព្រះជន្ម២៥វស្សា សព្វថ្ងៃ ព្រះអង្គស្នាក់នៅ វត្តសែនទាវ ភូមិ រលួស ឃុំក្រាំងអំបិល ស្រុក សំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ព្រះអង្គបានបញ្ចប់ការសិក្សា ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ផ្នែកនីតិសាស្ដ្រ នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ដ្រ និងវិទ្យាសាស្ដ្រសេដ្ឋកិច្ច។

បច្ចុប្បន្ន ព្រះអង្គ ជាស្ថាបនិក និងជាអ្នកកបណ្ដុះបណ្ដាលសិស្ស នៅបណ្ណាល័យមួយក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។
កត្តាជំរុញ ឱ្យមានការបង្កើតបណ្ណាល័យនេះឡើង ក្នុងគោលបំណងបីយ៉ាង ទី១) ជាការដឹងគុណ និងតបគុណចំពោះពុទ្ធសាសនា។ ទី២) ចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សក្នុងមូលដ្ឋាន ឱ្យមានទម្លាប់អានសិក្សាស្រាវជ្រាវ។ ទី៣) ផ្ដល់លទ្ធ ភាពដល់បរិស័ទ សិស្សានុសិស្ស មានឪកាសគ្រប់គ្រាន់ទទួលបានការអប់រំ ដោយមិនគិតថ្លៃ។

ព្រះអង្គ ជាកូនពៅនិងកំព្រាឳពុកក្នុងចំណោមបងប្អូន៦នាក់ បានរៀបរាប់ថា ផលលំបាក ទីមួយគឺខ្វះខាតធមធានមនុស្សចូលរួមធ្វើកិច្ចការដោយស្ម័គ្រចិត្ត [ព្រោះតំបន់នៅឆ្ងាយពីទីក្រុង] ពិបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងចំនួនអ្នកចូលអាន និងអ្នកមកសិក្សារៀនសូត្រ ទីពីរគឺខ្វះខាតការសហការណ៍ និងឩបត្ថមថវិការទ្រទ្រង់។

ព្រះអង្គបន្តថា «តម្លៃនៃការបង្កើតបណ្ណាល័យ គឺមិនគ្រាន់តែបើកឱ្យមានសៀវភៅក្នុងទូបុណ្ណោះទេ តែវាជាទីកន្លែងសិក្សាស្រាវវជ្រាវមួយ ក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល់[…]ដើម្បីផ្ដល់ឪកាសដល់យុវសិស្សនៅទីនេះ បានពង្រឹងចំណេះដឹងរបស់ខ្លួន តាមរយ:ការបណ្ដុះបណ្ដាល ពីលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ក្នុងបណ្ណាល័យ និងតាមរយ:ស្វ័យសិក្សាដោយខ្លួនឯងក្នុងបណ្ណាល័យនេះផងដែរ»។

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីការថា៖ «កត្តាអប់រំ ប្រព័ន្ធអប់រំ នៅតាមបណ្ដាគ្រិះស្ថានសិក្សាខ្លះ នូវតែជាបញ្ហាក្នុងការបណ្ដុះបណ្ដាល ជំរុញ លើកទឹកចិត្តការអានដល់សិស្សានុសិស្ស បើទោះបីជាមានបណ្ណាល័យក្នុងសាលាកក៏ដោយ[…]កត្តាបុគ្គលមិនយល់ដឹងពីប្រយោជន៍នៃការស្រាវជ្រាវ តែចំណាយពេលច្រើនលើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដូចជាការកម្សាន្តក្នុង តិកតុក និងហ្វេសប៊ុកជាដើម»។
បណ្ណាល័យនេះ ព្រះអង្គបានបើកដំណើការមានរយ:ពេល២ឆ្នាំហើយ គិតចាប់ពី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១មក បន្តដល់បច្ចុប្បន្ន។

ព្រះអង្គបានបញ្ជាក់ថា៖ «មូលហេតុមួយចំនួនដែលយុវជនខ្មែរ មិនសូវជាស្រឡាញ់ចូលចិត្តអានសៀវភៅ គឺមកពីកត្តាសង្គម ការរស់នៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមិនមានការអប់រំ និងការអាន។ ទន្ទឹមនេះ នៅតំបន់ខ្លះខ្សត់ខ្សោយ ដូច្នេះការយល់ដឹងរបស់ពលរដ្ឋមិនសូវទូលំទូលាយ»។

ព្រះអង្គសំណូមពរថា៖ ខ្ញុំព្រះករុណា អាត្មាភាពនៅតែលើកទឹកចិត្តដល់យុវជនប្រុសស្រី ឱ្យខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ ព្រមទាំងស្រវាស្រទេញអាន ស្រាវជ្រាវឱ្យបានច្រើន ដើម្បីពង្រឹងចំណេះជំនាញសម្ថភាពឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ។ ត្រូវចាំ ប្រទេសមួយដែលអាចរីកចម្រើនទៅបាន គឺត្រូវការប្រជាជនដែលមានសមត្ថភាពជំនាញពិតប្រាកដ ពិសេសគឺបានសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងការអាននេះឯង។

អ្នកគ្រូ បុណ្យ ធារី មកពីភូមិពុកឬស្សី ឃុំពុកឬស្សី ស្រុកខ្សាច់កណ្ដាល ខេត្តកណ្ដាល សព្វថ្ងៃមានតួនាទីជាគ្រូបង្រៀន ហើយក៏ជានិស្សិតកំពុងសិក្សា នៅសាកលវិទ្យាល័យ ខែមរ:ឆ្នាំទី៣ បានយល់ថា ការអានសៀវភៅ ករុណាគិតថា មានសារ:សំខាន់។

អ្នកគ្រូបន្ត «ដោយសារតែ យើងអានសៀវភៅ យើងអាចស្វែងយល់ទាំងចំណេះដឹងទូទៅ ទាំងចំណេះដឹងទាក់ទងនិងការសិក្សា ឬមួយក៏ទាក់ទងជាមួយនិងការងារ ហើយនៅពេលដែលយើងអានសៀវភៅ យើងនិងទទួលបានគំនិតថ្មីៗ នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍ ការគិតរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍនូវសកម្មភាពនៃការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀតដែរ»។

អ្នកគ្រូធារីបន្តថា បណ្ណាល័យ គឺជាកន្លែងដ៏ល្អ សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវរបស់យុវជន។ អ្នកគ្រូបានលើកឡើងថា ដោយសារតែ ធម្មតានៅពេលដែលយុវជនគាត់ត្រូវការរៀនសូត្រ ត្រូវការស្រាវជ្រាវ ចង់ស្វែងយល់អ្វីមួយ នៅពេលដែលមានបណ្ណាល័យ ហើយជាប្រភពដែលអាចផ្ដល់ព័ត៌មានទៅកាន់គាត់ អញ្ចឹងក៏ជាផ្នែកមួយងាយស្រួលសម្រាប់គាត់ ហើយគាត់កាន់តែមានអារម្មណ៏ថាស្រឡាញ់ទៅលើការអាន ចង់ស្រាវជ្រាវ ចង់ចេះ ចង់ដឹងបន្ថែមទៀតដែរ។

អ្នកគ្រូបញ្ជាក់ថា៖ មានលក្ខណ្ឌច្រើដែលថា ប្រជាជនខ្មែរមិនសូវចូលចិត្តទៅលើការអានសៀវភៅ អាចនិយាយបានថា តាមពិតទៅដោយសារយើងដឹងហើយ តាមប្រវត្តិសាស្ដ្រ ប្រទេសយើងក៏ទើបតែរួចផុតពីសង្រ្គាមកន្លងប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមកនិងទេ អញ្ចឹងមានន័យថា ការវិវឌ្ឍន៍ ការរីកចម្រើន ប្រទេសយើងគឺស្ថិតនៅក្នុង ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ អញ្ចឹងទៅពាក់ព័ន្ធ ការរៀន ការសិក្សា គឺអត់អាចថា ត្រូវតែល្អបានដូចជាប្រទេសដែលគេអភិវឌ្ឍន៍ហើយទេ វិលត្រឡបមកវិញទៅលើការអានសៀវភៅក៏ដូចគ្នាដែរ។

យើងឃើញថាមាន ប្រជាជនភាគតិចដែរ ដែលគាត់ចូលចិត្តអានសៀវភៅ ហើយភាគច្រើន គឺគាត់អត់ទាន់បានយកពេលវេលារបស់គាត់អានសៀវភៅទេ ដោយសារតែគាត់មិនបានស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅថា សៀវភៅនិងអាចជួយទៅកាន់គាត់បែបណាខ្លះ ពេលខ្លះទៅដោយសារតែទម្លាប់ ពីមួយទៅមួយគិតថា ការអាននិងមិនសូវសំខាន់សម្រាប់គាត់ អញ្ចឹងទៅក៏ធ្វើឱ្យគាត់ចាប់ផ្ដើមគិតាថា គាត់អត់ចាំបាច់អានសៀវភៅក៏បានដែរ។

អ្នកគ្រូធារីបន្ថែមថា៖ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋងាកមកចាប់អារម្មណ៍ទៅលើការអានសៀវភៅ គឺដូចជាសូម្បីតែការងារខាងថ្នាក់លើផ្សេងៗ ដូចជាគេមានការរៀបចំទិវាអំណាន ឬទិវាផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធជាមួយការអាននិង គឺសុទ្ធសឹងតែជម្រុញលើកទឹកចិត្ត ពាក់ព័ន្ធជាមួយការអាន មួយទៀតគឺផ្ដើមចេញពីយើងម្នាក់ៗទាំងអស់គ្នា ដែលនាំគ្នាបង្កើតរូបភាពនៃការអានសៀវភៅ ហើយក៏ចូលរួមនូវការផ្សប់ផ្សាយ ចូលរួមនូវការនិយាយពី អត្ថប្រយោជន៍នៃការអានសៀវភៅនិង ឱ្យបានទូលំទូលាយ បែបនេះទៅមហាជន នៅពេលដែលគាត់យល់ថា គាត់ធ្វើរឿងនិងទៅមានប្រយោជន៍បែបណាសម្រាប់គាត់ គាត់និងចាប់ផ្ដើមសាកល្បងនូវក្នុងកការធ្វើរឿងនិងបន្ថែមទៀតដែរ។

អ្នកគ្រូសំណូមពរថា៖ ចូលយើងម្នាក់ៗ គួរតែប្រើប្រាស់ពេលវេលាដ៏មានតម្លៃរបស់ខ្លួន ទៅធ្វើរឿងដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ខ្លួនឯង ជាក់ស្ដែងដូចជាពាក់ព័ន្ធជាមួយនិងការអានសៀវភៅនិង គឺជារឿងមួយដែលមានប្រយោជន៍ ហើយជារឿងមួយដែលអាចជួយអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនយើងបានដែរ។

ពេលខ្លះយើងសឹងតែថា អត់មើលឃើញនូវចំណុចមួយនិងទេ តាមពិតទៅការអភិវឌ្ឍ គឺមានច្រើនទម្រង់ ច្រើនរូបភាពណាស់ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលយើងសាកល្បងផ្ដល់ឪកាសឱ្យខ្លួនឯងបានអានសៀវភៅ បានស្វ័យសិក្សារៀនសូត្រខ្លួនឯង នោះយើងនិងដឹងថា សកត្តានុពលនៅក្នុងខ្លួនរបស់យើងម្នាក់ៗ យើងអាចធ្វើរឿងផ្សេងៗជាច្រើនបាន អញ្ចឹងជាចុងក្រោយ សំណូមពរថា ធ្វើមិចយើងចំណាយពេលឱ្យមានតម្លៃ ហើយចូលរួមនៃការអានសៀវភៅទាំងអស់គ្នា៕

ព្រះអង្គនន់ រិទ្ធី ព្រះជន្ម២៤វស្សា ជាកូនបងក្នុងចំណោមបងប្អូន៣នាក់ បានរៀបរាប់ថា បានចូលមកសាងផ្នួសសិក្សារៀនសូត្រ ពីផ្លូវលោកផ្លូវធម៌ ក៏មានឪកាសចូលរួម សកម្មភាពសង្គម ធ្វើការស្ម័គ្រចិត្ត អប់រំយុវជនតាមបណ្ដាខេត្ត ផ្សប់ផ្សាយពុទ្ធសាសនា និងការអប់រំសីលធម៌សង្គម។

ព្រះភិក្ខុ រិទ្ធី នៅភូមិស្វាយអង្គ ឃុំស្វាយអង្គ ស្រុកស្វាយជ្រុំ ខេត្តស្វាយរៀង ព្រះអង្គជានិស្សិតកំពុងបញ្ចប់ ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ដ្រ។ បច្ចុប្បន្ន គង់នៅវត្តថាន់ រាជធានីភ្នំពេញ និងជាគ្រូបង្រៀន ថ្នាក់បណ្ដុះគុណធម៌ និងមគ្គទេសក៍ នៅសាលាបញ្ញាសាស្ដ្រអន្តរជាតិ។ ទន្ទឹមនេះ ព្រះអង្គគឺជា អតីតគ្រូបង្វឹកឆ្នើម នៅកម្មវិធី ជជែកដេញដោល យុវជនថ្នាក់ជាតិ នៅក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។

ព្រះអង្គបន្តថា «ក្នុងនាមជានិស្សិតបញ្ចប់មុខជំនាញ ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងជាគ្រូបង្រៀនវិទ្យាល័យម្នាក់ គឺមិនអាចខានបានទេ ចំពោះការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដូចជាការផ្ដោតទៅលើការអាន កាលណាបើយើងអត់មានការអានទេ គឺពិបាកនៅក្នុងការរលាស់ខ្លួន ពីភាពអវិជ្ជា ពិបាកនៅក្នុងការបញ្ចប់មុខជំនាញ ពីព្រោះមុខជំនាញនិងត្រូវការអាន ស្រាវជ្រាវច្រើន ជាគ្រូបង្រៀនក៏ត្រូវការអាន ស្រាវជ្រាវច្រើន បើអត់ចេះ បើអត់អាន អត់ដឹង ក៏អត់អាចទៅបង្រៀនសិស្សបានដែរ»។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំករុណាគិតថា សៀវភៅមានសារ:សំខាន់ណាស់ ជាពិសេសការអាន រិតតែមានសារ:សំខាន់ដល់ថ្នាក់ ជីវិតប្រសិនជាអត់មានការអាន គឺអត់មានអត្ថន័យទាល់តែសោះ ព្រោះមនុស្សម្នាក់ៗ កើតមកពីភាពងងឹត កើតមកជាមនុស្សជាតិនេះ ដើម្បីឱ្យមានភាពភ្លឺស្វាង មើលពិភពលោកនេះក្នុងភាពវិជ្ជមាន ទាមទាឱ្យមានការអាន សិក្សាស្រាវជ្រាវ ហើយការអាននេះ ជាពន្លឺនៃបញ្ញា ជាផ្នែកមួយនៃពុទ្ធិរបស់មនុស្ស តាមរយ:ការអាន និងស្រាវជ្រាវ»

ព្រះអង្គបន្តថា «ប្រាកដណាស់ បណ្ណាល័យជាឃ្លាំង សម្រាប់ផ្ទុកទិន្នន័យ ផ្ទុកនូវការអប់រំ ចំណេះដឹង ក៏ដូជាខួរក្បាលរបស់បញ្ញវន្ត អាចនិយាយបានថា បណ្ណាល័យគឺជាឃ្លាំងនៃចំណេះដឹង ហើយបណ្ណាល័យនេះ គឺជាកន្លែងសម្រាប់ស្រាវជ្រាវដ៏សំខាន់ណាស់សម្រាប់យុវជន យុវជនដែលអាចមានការសិក្សារៀនសូត្រ គឺចេញពីបណ្ណាល័យ»។

ព្រះអង្គលើកឡើងថា៖ បណ្ណាល័យនេះ ខ្ញុំករុណាមិនចង់សំដៅទៅលើ បណ្ណាល័យ ដែលយើងធ្វើតែនៅតាមកន្លែងទើបហៅថាបណ្ណាល័យទេ ប៉ុន្តែកន្លែងដែលមានការអាន មិនថាតៀមការហ្វេ ឬម្លប់ឈើ ឱ្យតែបរិយាកាសល្អដល់ការអាន យើងអាចឱ្យនិយមន័យថា ជាបណ្ណាល័យ កន្លែងដែលមានបរិយាកាសបែបនោះ គឺជាកន្លែងផ្ដល់នូវធនធានដ៏សំខាន់ណាស់សម្រាប់យុវជន បើយុវជនគ្រប់រូបចាប់កាន់សៀវភៅមកអាន ចាត់ទុកសៀវភៅគឺជាទិន្នន័យដ៏សំខាន់ដែលត្រូវបញ្ចូលនូវក្នុងខួរក្បាលរបស់ពួកគេ»។

ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា៖ តាមការសង្កេតមើល ប្រជាជនខ្មែរមិនមែនពួកគាត់មិនចូលចិត្តអានសៀវភៅទេ មួយរយ:ក្រោយនេះ ឃើញពួកគាត់មានការចាប់អារម្មណ៍អានសៀវភៅច្រើន យុវជនមានការស្រឡាញ់សៀវភៅច្រើនជាងមុន យុវជនចាប់ផ្ដើមអានច្រើជាងមុន យុវជនឱ្យតម្លៃគឺច្រើនជាងមុន ប៉ុន្តែបើធៀបទៅនិងកន្លងមក បើយើងធៀបទៅនិងយុវជន ប្រជាជនខ្មែរទៅនិងជនជាតិបរទេស ដូចជាប៉ែកអឺរ៉ុប យើងនៅមានកម្រិត ព្រោះប្រទេសគេចូលចិត្តអានច្រើនជាងយើងបានគេរីកចម្រើ ជឿនលឿនមុនយើង ដូចជាបច្ចុប្បន្ននេះជាដើម។

ព្រះអង្គថា៖ មូលហេតុដែលសំខាន់យើងអាចមើលឃើញថា ហេតុអ្វីបានជាពួកគាត់មិនសូវចូលចិត្តអានសៀវភៅ? បញ្ហាទី១ មកពីគាត់មិនយល់អំពីតម្លៃនៃការអាន រឿងទី២ មកពីកត្តាជះឥទ្ធីពលទៅដល់ពួកគាត់ កត្តាសេពគប់មិត្តភ័ក្រ ក៏ដូចជាបរិយាកាសសង្គម បានជះឥទ្ធិពលឱ្យគាត់ធ្វើជាមនុស្សដែលមិនសូវចូលចិត្តអាន ដោយសារតែគាត់ចូលចិត្តដើជាមួយមនុស្ស ដែលមិនចូលចិត្តអាន បរិយាកាសសង្គមរបស់គាត់ ជាបរិយាកាសដែល មិនផ្ដល់អំណោយទានទៅដល់ការអាន ឱ្យតម្លែទៅលើការអាន ហើយមូលហេតុមួយទៀត ដោយសារតែគាត់ជាមនុស្សដែលពុំទាន់ឈោងចាប់យកឪកាសនូវក្នុងការអាន និងមានភាពស៊ីជម្រៅ មានន័យថាអាចកត្តាមកពី លត្ថភាពពួកគាត់ ជាកូនដែលមកពីជនបទ ខ្វះខាត មិនមែនជាបរិយាកាសនៃការអប់រំ ខ្វះនូវការអប់រំ និងមិនសូវមានឪកាសនៅក្នុងការចូលសាលា និងក៏ជះឥទ្ធិពលមួយធ្វើឱ្យគាត់បាត់បង់ឪកាសនូវក្នុងការអានដែរ។

ព្រះអង្គលើកឡើងថា៖ ប្រាកដណាស់ យុវជនមិនមែនត្រឹមតែគួរអានសៀវភៅទេ គឺត្រូវតែអានសៀវភៅតែម្ដង ព្រោះយុវជនគឺជាកម្លាំងចលការសំខាន់ណាស់ នៅក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៏សង្គម យុវជនគឺជាសរសរទ្រូងរបស់ប្រទេសជាតិ បើយុវជនចោលម្សៀត មិនអានសៀវភៅ មិនចាប់កាន់សៀវភៅយកមកអាន តើឱ្យជាតិទៅពឹងអ្វី។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា៖ «មានកត្តាជាច្រើន អាចជម្រុញឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ឬយុវជនចាប់អារម្មន៍ងាកមករកការអាន ទីមួយគឺយើងផ្ដល់តម្លៃទៅលើសៀវភៅ មានន័យថាធ្វើឱ្យគាត់មើលឃើញពីសៀវភៅមួយក្បាលមានតម្លៃស្មើនិងអាយុជីវិត ឬមានតម្លៃស្មើនិងខួរក្បាលរបស់គាត់មួយ ទើបពួគគាត់អាចចាប់កាន់សៀវភៅយកមកអាន យល់ថាការអានមានតម្លៃសម្រាប់គាត់ ទីពីរយើងត្រូវលើកកម្ពស់ការអាននៅកម្ពុជា សព្វថ្ងៃឃើញមានធ្វើច្រើន ដូចជាការតាំងពិព័ណ៌សៀវភៅ និងបុកហ្វែរប្រម៉ូតលើកឡើងពី អត្ថប្រយោជន៍នៃការអាន តាមរយ:អ្នកនិពន្ធ[…]ការអានមានន័យថា ប៉ាជ្រាបកត្តាយល់ដឹងទាក់ទងទៅនិងគុណតម្លៃនៃការអានសៀវភៅ តាំងពីសាលារៀន តាំងពីថ្នាក់តូចៗ ឱ្យគាត់ចាប់អារម្មណ៍នូវក្នុងការអានសៀវភៅ[…]កត្តាមួយទៀតផ្ដើមចេញពីខ្លួនយើង មានតែយើងធ្វើជាគំរូសម្រាប់យុវជន និងសង្គមទាំងមូល ដោយទៅណាមកណាយើងកាន់សៀវភៅតាមខ្លួនជានិច្ច មិនភ្លេចបណ្ណាល័យ ឬទៅដល់ណាក៏មិនភ្លេចការអានសៀវភៅ និងស្រាវជ្រាវទេ»។

ព្រះអង្គសំណូមពរថា៖ ខ្ញុំករុណាសូមឱ្យយុវជន និងពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប សូមងាកមកឱ្យតម្លៃទៅលើការអាន មើលសៀវភៅជាជាងអង្គុយមើលហ្វេសប៊ុក ឬក៏ទូរស័ព្ទ ទើបយើងអាចបណ្ដុះភាពខ្លាំង ក្នុងនាមយើងជាយុវជន បានធ្វើឱ្យសង្គមយើងខ្លាំង សង្គមមួយដែលខ្លាំង គឺជាសង្គមដែលពោរពេញទៅដោយការអាន សង្គមមួយដែលខ្លាំង គឺជាសង្គមដែលពោរពេញទៅដោយសកត្ដានុពលយុវជន យុវជនដែលខ្លាំង គឺជាយុវជនដែលកើតចេញពីយុវជននូវការអាន ការអានដែលខ្លាំង គឺជាការអាននូវសៀវភៅការអានខួរក្បាលរបស់អ្នកប្រាជ្ញ។ ឈើខ្លឹមផ្ទះមាំ យុវជនខ្លឹម គឺជាយុវជនដែលខ្លាំងនូវក្នុងការអាន៕

Newsroom​ Cambodia​ បាន​​សម្ភាសន៍​យុវជន​ចំនួន៦រូប​ ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​រាជ​ធានី​​ភ្នំពេញ​ ជុំ​វិញ​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​ពួក​គាត់​ទៅ​លើ​បញ្ហា​​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ។​

កញ្ញា​ លឹម​ ស្រីណុច​​ ជានិស្សិតឆ្នាំទី២​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​និយាយ​ថា ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​វា​មាន​ភាព​វឹកវរ​​ និង​​មាន​ភាព​មមាញឹក​ខ្លាំង​នៅ​គ្រប់​ផ្លូវ​ទាំងអស់​ ហើយ​ជា​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​មក​រៀន​មុន​ម៉ោង ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​៣០​នាទី​ដើម្បី​កុំឱ្យ​យឺតម៉ោង​​ចូល​រៀន​។

កញ្ញា​បាន​បន្ថែម​ថា​៖ «វា​បង្ក​ការ​លំបាក​ខ្លាំង​ ដោយ​សារ​បច្ចុប្បន្ន​កាល​ខ្ញុំ​ជិះ​ម៉ូតូ​មក​សាលា​រៀន​អញ្ចឹង​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​វា​មាន​ផល​វិបាក​ប៉ះ​ពាល់​ច្រើន ​ដូច​ជា​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​យឺត​យ៉ាវ​ខាត​ពេលវេលា​។​ បើ​សិន​ជា​គ្មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ទេ​ ពីផ្ទះ​ខ្ញុំ​មក​ដល់​សាលា​អាច​ត្រឹម​តែ​​១០​នាទី​អីទេ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​វា​បែរ​ជា​ពន្យា​រ​ពេល​រឹត​តែ​ច្រើន​ ៣០​នាទី​ ទៅ​៤០​នាទី​បាន​មក​ដល់​សាលា ​អញ្ចឹង​ទៅ​វា​ខាត​ពេល​វេលា​ខាត​សំាង​ធ្វើ​ឱ្យ​អារម្មណ៍​យើង​តប់​ប្រមល់​​រៀន​មិន​សូវ​ចូល​»។

កញ្ញា​បន្ថែម​​ថា​៖ «ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​ថា​គួរ​តែ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប្រើ​​ប្រាស់​ម៉ូតូ​ ឃើញ​ថា​បច្ចុប្បន្ន​កាល​ហ្នឹង​សាលា​មួយ​ៗ​គឺ​មាន​ម៉ូតូ​ច្រើន​មែន​ទែន​ក្មេងៗ​ខ្លះ​អត់​ត្រូវ​ការ​ចាំ​បាច់​ ក៏​ជិះ​ម៉ូតូ​មក​ អញ្ចឹង​ទៅ​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ពោរ​ពេញទៅ​ដោយ​ឡាន​ហើយ​ម៉ូតូ​ ម៉ូតូ​ច្រើន​មែន​ទែន​ហើយ​មូលហេតុ​ដែល​បង្ក​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​ជួន​កាល​មក​ពី​មូលហេតុ​មនុស្ស​មួយៗ​គឺ​ប្រជៀត​គ្នា​ធ្វើ​ម៉េច​ឱ្យ​តែ​ដល់​គោលដៅ​ប៉ុន្តែ​អត់​គិត​ពី​អ្នក​ដទៃ​ទេ​ ប្រជ្រៀតគ្នា​សម្រុកទៅវិញ​ទៅមក​ហើយ​បត់ឆ្វេង​បត់ស្ដាំ​វា​ដូច​ចលា​ចល​អញ្ចឹង​ទៅ​វា​បង្ក​ឱ្យ​មានការ​កក​ស្ទះ​»។

កញ្ញា​បន្តថា​៖ «សំណូម​ពរ​ទៅ​ដល់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​សូម​មេត្តា​ជួយ​ចាត់​វិធាន​ការ​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ ឬក៏​វិធីសាស្រ្ត​ផ្សេងៗ​នានា​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​ ហើយ​សំណូម​ពរ​ទៅ​ដល់​អ្នកជិះម៉ូតូ​ ជិះកង់បី​ ជិះឡាន​ទាំងអស់​​ថា​ឱ្យ​ជិះ​ហ្នឹង​គឺ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ ហើយ​និង​កុំ​ប្រជ្រៀត​គ្នា​ដូច​ថា​សម្រុក​យក​តែ​ខ្លួនឯង​គេ​ហៅថា​អាត្មា​និយម​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការកកស្ទះ​ដល់​អ្នក​ដទៃផ្សេងៗ​ថែមទៀត»។​

កញ្ញា​ ផា​ ស្រីហ័ង្ស​ ជានិស្សិត​ឆ្នាំទី២​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​បច្ចុប្បន្ន​​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​រាំង​ស្ទះ​ការងារ​ និង​ការ​បើក​អាជីវកម្ម​រក​ស៊ី​ផ្សេងៗ​របស់​​ប្រជាជន ​និង​ចំណាយ​ពេលយូរ​ដើម្បី​មក​ដល់​សាលារៀន​។

កញ្ញា​បានបន្ថែមថា​៖ «ចំពោះខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​ហ្នឹង​វា​ផ្ដល់​ផល​វិបាក​ដូច​ជា​ការ​មក​រៀន​យឺត​ខកខាន​ការសិក្សាផ្សេងៗ​ និង​ចំណាយពេល​យូរ​ក្នុង​ការ​បើកបរ​។​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​ ខ្ញុំ​ចង់​ឱ្យ​បងៗ​ដែល​គាត់​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​យោគ​យល់​អាស្រ័យ​គ្នា​រក្សា​គន្លង​នៃ​ការ​បើកបរ​រាងៗខ្លួន​ និង​យោគយល់​គ្នា​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ភ្លើងស្តុប​ទាំងអស់គ្នា​»។

កញ្ញា​បន្តថា​​៖ «​​ខ្ញុំ​​ចង់​​ស្នើ​​សុំ​​ដល់​រាជ​​រដ្ឋាភិបាល​ និង​ប៉ូលីស​ចរាចរណ៍​ឱ្យ​គាត់​ជួយ​​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ដល់​ការ​បើកបរ​ ចំពោះ​អ្នក​ធ្វើ​ដំណើរ​ដូច​ជាម៉ូតូ​ ឬរថយន្ត​ ហើយ​ស្នើ​សុំ​ឱ្យ​មាន​វិធាន​ការ​តឹង​រឹង​ក្នុង​ការ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​គោរព​ភ្លើងស្តុប​ និង​ការ​ពាក់មួក​សុវត្ថិភាព​ផ្សេងៗ​»។

លោក​ ខៀវ​​ សុបញ្ញា​ ជានិស្សិត​បរិញ្ញបត្រច្បាប់​ឆ្នាំទី៣​ នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​នីតិសាស្រ្ត​ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋកិច្ច​ បាន​យល់​ឃើញ​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​នៅ​ចំណុច​ក្នុង​តំបន់​នៃ​បរិវេណ​​សាលា​រៀន​ផ្ទាល់​ បាន​​បង្ក​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​សិស្សា​នុសិស្ស​​គាត់​យឺត​ពេល​ក្នុង​ការ​មក​រៀន​ ក៏​ដូច​ជា​បង្ក​​ភាព​រញ៉េរញ៉ៃ​មួយ​ចំនួន។

លោក​បន្ត​ទៀត​ថា​៖ «សម្រាប់​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ផ្ទះ​ខ្ញុំ​នៅ​ពី​ខាង​ស្ពាន​ដែក​ដង្កោ​ អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​​អាច​ចំណាយ​​ពេល​ជា​រាងរាល់​​ថ្ងៃ​​ពី២៥​​ទៅ​៣០​នាទី​ ក៏ប៉ុន្តែ​បើ​មាន​ផ្លូវ​ស្ទះ​អាច​ចំណាយ​ពេល​ពី៤០​នាទី​ទៅ​​៤៥​នាទី​ សម្រាប់​ខ្ញុំ​ជា​សិស្ស ​ការ​កក​ស្ទះ​គឺ​ជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​បង្ក​ផល​រំខាន​មួយ ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​មក​រៀន​អត់​ទាន់​ពេល​ក៏ដូច​ជា​មាន​ន័យ​ថា​ខាតពេល​វេលា​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ការ​ទៅ​ធ្វើ​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​»។

លោក​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា​៖ «ប៉ុន្តែ​ការ​កក​ស្ទះ​នេះ​គឺ​មិន​ប្រាដក​ថា​វា​ស្រេច​តែ​ទៅ​លើ​ការ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​របស់​បងៗ​សមត្ថកិច្ច​មួយ​ចំនួន​ទេ​ ក៏វា​ពាក់​ព័ន្ធ​ទៅ​និង​សុជីវ​ធម៌​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​ផង​ដែរ​ ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង​ផ្ទាល់​ព្យាយាម​គោរពច្បាប់​ទាំងអស់គ្នា​ កុំបំពានច្បាប់​ បើ​សិន​ជា​មាន​ផ្លូវ​ស្ទះ​យើង​ចេះ​យោគ​យល់​អធ្យាស្រ័យ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​កុំជែង​គ្នារាង​ៗខ្លួន ​បើ​ធ្វើ​បែប​ហ្នឹង​គឺ​មាន​តែ​ផ្លូវ​ស្ទះ​លើស​ដើម​»។

លោក​បន្ត​ថា​៖ «សម្រាប់​បងៗ​សមត្ថកិច្ច​គឺ​សំណូមពរ​ឱ្យ​គាត់​ចូល​រួម​យ៉ាង​សកម្ម​ក្នុង​ការ​ជួយ​សម្រួល​ចរាចរណ៍​បើ​មាន​ផ្លូវ​ស្ទះ​មានន័យថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​និង​សមត្ថកិច្ច​គឺសហការ​គ្នា​ទើប​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​បាន ជាចុង​ក្រោយ​ខ្ញុំ​មិន​មាន​សំណូមពរ​អ្វី​ច្រើន​ទេ​គ្រាន់​តែ​ថា​សូម​ព្យាយាម​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ទាំងអស់​គ្នា​កុំ​បំពាន​ច្បាប់​»។

លោក​ ចេង​ ម៉ានីន​ ជានិស្សិត​ឆ្នាំទី៤​ ផ្នែកនិតិសាស្រ្ត​ បាន​យល់​ឃើញ​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​មាន​ផល​វិបាក​ជា​​ច្រើន ​ប្រសិន​បើ​យើង​​មក​​រៀន​ការ​កក​ស្ទះ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របស់​យើង​ពិបាក​មក​ដល់​​សាលា​រៀន​ឱ្យ​ទាន់​ម៉ោង​ណាស់​ បើ​យើង​ទៅ​ធ្វើ​ការ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ខាត​​ពេល​វេលា​ធ្វើ​ការ​របស់​យើង​។

លោក​បញ្ជាក់​ថា៖ ​«ឮ​យើង​ចូល​រួម​ទាំង​អស់​គ្នា​ក្នុង​ការ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ ជៀស​វាង​នៅ​ការ​បំពាន​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ជាដើម។​​ ជា​ចុង​ក្រោយ​ខ្ញុំ​សូម​សំណូម​ពរ​ ជា​ពិសេស​គឺ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​គឺ​មាន​ការ​យោគ​យល់​ចំពោះ​​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​មាន​ការ​អធ្យាស្រ័យ​ ហើយ​ចំពោះ​អាជ្ញាធរ​វិញ​គឺ​ជួយ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋផង​ ហើយកុំ​ប៉ិន​ចាប់​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពេក​»។

កញ្ញា​ ពេជ្រ​ ពិសី​ ជា​និស្សិត​ឆ្នាំទី២​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ បាន​និយាយ​ថា​ ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​លំបាក​ដល់​ប្រជាជន​​ទូទៅ។​

កញ្ញា​បញ្ជាក់​ថា​៖ «ក្នុងនាម​ខ្ញុំ​ជា​សិស្ស ​រាល់​ថ្ងៃ​ត្រូ​វ​ចំណាយ​ពេល​ប្រហែល​២៥នាទី​ដើម្បី​មក​រៀ​ឱ្យ​ទាន់​ម៉ោង​ ការ​ស្ទះ​ហ្នឹង​គឺ​ពិបាក​ខ្លាំង​ណាស់​យើង​ត្រូវ​ងើប​ពី​ព្រលឹម​ដើម្បី​មក​ឱ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​ ម៉ោង​ចូល​​រៀន​របស់​សាលា​ ហើយ​បើ​សិនការ​ដែលយើង​ខក​ម៉ោង​ដោយ​សារ​ស្ទះ​​ចរាចរណ៍​ហ្នឹង​ យើង​មកខក​ម៉ោង​ចូល​សិក្សា ​យើង​អាច​និង​តាម​ចំណុច​មេរៀន​អត់ទាន់​គេ ​ហើយ​វា​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​ហ្នឹង​ត្រូវ​ពិន័យ​សាលា​»។

កញ្ញា​​បន្ថែម​ថា​៖ «ដើម្បី​ការ​កាត់​បន្ថយ​ការ​កក​ស្ទះ​ហ្នឹង​ ខ្ញុំ​សុំ​ថា​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​គាត់​ត្រូវ​ថា​​មាន​​កិច្ច​ការ​ត្រូវ​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ងារ​នៅ​ចន្លោះ​ម៉ោង​៧ហ្នឹង​ ឱ្យ​គាត់​​ទៅ​ឱ្យ​​បាន​មុន​ម៉ោង​ពេល​ហ្នឹង​ ព្រោះ​កំឡុង​ពេល​ហ្នឹង​ជា​ធម្មតា​គឺ​ស្ទះ​កំឡុង​ពេល​ហ្នឹង​ហ្មង​ ហើយ​ការ​​ជិះ​នៅ​លើ​ដង​ផ្លូវ​សូម​ឱ្យ​គាត់​គោរព​ទៅ​លើ​គំនូស​ដង​ផ្លូវ​ថា​ យាន្ត​យន្ត​ត្រូវ​ជិះ​ខាង​ណា​ ម៉ូតូ​ត្រូវ​ជិះ​ខាង​ណា​ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​កុំ​ជិះ​ប្រជែង​គ្នា​ដើម្បី​បាន​ទៅ​មុន​ឱ្យ​គាត់​ចេះ​យោគយល់​អធ្យាស្រ័យគ្នា​»។

កញ្ញា​បន្ថែមថា​៖ «ជា​ចុង​​ក្រោយ​សំណូមពរ​របស់​​ខ្ញុំ​ទៅ​កាន់​ប៉ូលីស​ចរាចរណ៍ ​សូម​ឱ្យ​​​គាត់​ជួយ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ចរាចរណ៍​ពេល​ដែល​មាន​ការ​កក​ស្ទះ​ល្មមៗ​ ពេល​ដែល​​វា​ទើប​តែ​កក​ស្ទះ​តិច​តួច​សុំ​ឱ្យ​គាត់​ជួយ​សម្រួល​ចរាចរណ៍​ភ្លាមៗ​កុំ​ឱ្យ​គាត់​ទុក​ដល់​ស្ទះ​ខ្លាំង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការជិះ​ជ្រេចុះ​ឡើង​រឹតតែ​ស្ទះ​លើស​ដើម​»។

លោក​ ហេង​ ជានិស្សិត​ នៅសាកល​វិទ្យាអន្តជាតិ​ យល់​ឃើញ​ថា​ សិស្សនិស្សិត​ ឬអ្នក​ធ្វើ​ការ​អាច​ទៅ​កន្លែង​​សិក្សា​ ឬទៅ​កន្លែង​គាត់​ធ្វើ​ការ​អាច​នឹង​យឺត​ពេល​មិន​អាច​ទាន់​​​ពេល​វេលា​បាន ​ជា​មធ្យម​ខ្ញុំ​ទៅ​រៀន​យ៉ាង​ច្រើន​អាច​៤៥​នាទី​​​តែ​បើ​សិន​ជា​មាន​បញ្ហា​កក​ស្ទះ​វា​អាច​បន្លាយ​ពេល​ឱ្យ​យើង​ទៅ​ដល់​១ម៉ោង​ ឬ១ម៉ោង៣០នាទី​។

លោក​បន្តថា​៖ «បើ​ការ​កក​ស្ទះ​ផល​វិបាក​វា​ច្រើន ​យើង​ទៅ​រៀន​អត់​ទាន់​ពេល​ អាច​នឹង​គ្រូ​អត់​ឱ្យ​ចូល​ដោយសារ​លើស​ម៉ោង​កំណត់​ ដែល​សាលា​គេ​បាន​ដាក់​ចេញ​ ខ្ញុំ​ចង់​ប្រាប់​ទៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថា​ឱ្យ​ចេះ​យោគ​យល់គ្នា​ ចេះ​យោគ​យល់​អធ្យាស្រ័យគ្នា​ នឹង​គោរ​ព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ទាំង​អស់គ្នា​។

លោក​បន្ថែម​ថា​៖ «ខ្ញុំ​សំណូម​ពរ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ ​ឱ្យ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ និង​កុំ​បំពាន​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​ និង​ល្មើស​ច្បាប់​»៕

បច្ចុប្បន្ន មានព្រះសង្ឃជាច្រើនអង្គ បានសម្រេចចិត្តចាកចេញពីស្រុកកំណើត បន្ទាប់ពីប្រឡងជាប់សញ្ញាប័ត្របាក់ឌុក មូលហេតុដែលព្រះអង្គមករស់នៅភ្នំពេញ ដើម្បីបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ។

ព្រះអង្គទ្រី សុកជា ព្រះជន្ម២៥វស្សា ជាកូនទី៨ និងកំព្រាម្ដាយ ក្នុងចំណោមបងប្អូន៩នាក់ បានរៀបរាប់ថា ផលលំបាកដែលព្រះអង្គជួបគឺ ខ្វះខាតបច្ច័យបង់ថ្លៃសាលា ការធ្វើដំណើរប្រចាំថ្ងៃ និងថ្លៃម្ហូបអាហារមិនមានគ្រប់គ្រាន់។

ព្រះអង្គ សុកជា នៅភូមិត្រពាំងមាស ឃុំដំណាក់សុក្រំ ស្រុកដងទង់ ខេត្តកំពត បច្ចុប្បន្នជានិស្សិតមកពី សាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទកសិកម្ម គង់នៅវត្តស្ទឹងមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទន្ទឹមនេះ ព្រះអង្គត្រូវនិមន្តបិណ្ឌបាត្រដើម្បីផ្គត់ផ្គង់លើការទិញសម្ភារ:សិក្សា ថ្លៃសាលា និងចុះពិសោធន៏ដំណាំតាមខេត្ត។

ព្រះបន្តថា «សព្វថ្ងៃខ្ញុំករុណាជួបផលលំបាកច្រើន ដូចជាខ្វះបច្ច័យបង់សាលា ការធ្វើដំណើរទៅវិញទៅមក និងចង្ហាន់ពីរពេល»។

ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា «បើខ្ញុំព្រះករុណា មិនខំតស៊ូ ព្យាយាម និងអត់ធ្មត់ទេ ប្រហែលមិនបានចូលរៀននៅសកលវិទ្យាល័យ និងយល់ដឹងពីសង្គមទេ»។

ភិក្ខុមួយអង្គ សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះបានឱ្យដឹងថា ក្រោយចាកចេញពីស្រុក មករស់នៅក្រុងតាខ្មៅ ពេលនោះជួបផលលំបាក ដោយសារនៅក្មេង មករស់នៅឆ្ងាយ មិនទាន់សម្របខ្លួន ណាមួយអាពាធច្រើន និងខ្វះខាតបច្ច័យខ្លះដែរ បន្ទាប់មកប្ដូរមករស់នៅភ្នំពេញ ក៏រាងប្រសើរជាងមុន គ្រាន់តែត្រូវការចំណាយច្រើនប្រចាំថ្ងៃ។

ព្រះអង្គ ព្រះជន្ម២២វស្សា នៅភូមិសំព័រ ឃុំស្វាយអង្គ ស្រុកស្វាយជ្រំ ខេត្តស្វាយរៀង សព្វថ្ងៃជាសាមណ:និស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យប៊ែលធី។

ព្រះអង្គ គឺជាកូនទី២ និងកំព្រាឳពុកក្នុងចំណោមបងប្អូនចំនួន៣នាក់ ដោយអ្នកម្ដាយប្រកបមុខរបរជាកសិករ ហើយបែកពីផ្ទះមករស់នៅភ្នំពេញតាំងពីឆ្នាំ២០១៦មក។

ព្រះអង្គបន្តថា «ចំពោះផលលំបាកក្នុងការសិក្សា គឺមធ្យោបាយធ្វើដំណើរប្រចាំថ្ងៃ និងបង់ថ្លៃសាលា ដោយសារញោមស្រី នៅឯស្រុកម្នាក់ឯង រឿងផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញមិនចង់ឱ្យលំបាកដល់គាត់ ដូច្នេះខ្ញុំករុណាត្រូវពឹងលើការបិណ្ឌបាត្រ»។

ព្រះអង្គបន្ថែមថា៖ «ចំពោះការធ្វើដំណើរត្រូវចំណាយច្រើនប្រចាំថ្ងៃ ដូច្នេះជាផលលំបាកមួយដែរ ពេលខ្លះធ្វើដំណើរថ្មើរជើង ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយ និងដើម្បីសុខភាពផង។ [… ]សម្រាប់ចង្ហាន់ពីរពេល មិនមានផលលំបាកឡើង នៅវត្តមានការផ្គត់ផ្គងរាល់ថ្ងៃ ញាតិញោមដាក់វេនញឹកញាប់។»

ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា៖ «កត្តាដែលជម្រុញឱ្យខ្ញុំករុណា បន្តរៀនសូត្រនៅភ្នំពេញ ដោយសារទីនេះសំបូរកន្លែងសិក្សា មានតែមកទីនេះទេទើបមានលទ្ធភាពអាចបន្តមហាវិទ្យាល័យបាន»។

ព្រះអង្គសំណូមពរថា៖ ខ្ញុំករុណា អាត្មាភាព សំណូមពរដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ មានស្មារតីសាមគ្គី គោរព ស្រឡាញ់គ្នា ក្នុងនាមជាមនុស្សជាតិតែមួយ ជាពិសេសសូមជួយលើកកម្ពស់ការអប់រំ យកចិត្តទុកដាក់ចំពោះយុវជនខ្មែរ ជៀសវាងការសប្បាយភ្លើតភ្លើនវីវក់នឹងរឿងសប្បាយភ្លេចគិតសុខភាព និងសាសនាប្រទេសជាតិ។

លោកសេង សុមុនី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធម្មការ និងសសានា នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia បានទាក់ទងទៅតាមរយ: Telegramដើម្បីសុំការអត្ថាធិបាយបន្ថែម ប៉ុន្តែលោក មិនបានឆ្លើយតបទេ៕

ព្រះអង្គ មានព្រះជន្ម ២៨វស្សា មកពីខេត្តកំពង់ស្ពឺ សព្វថ្ងៃ ព្រះអង្គស្នាក់នៅវត្តថាន់ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយបន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាប័ត្រ។ ព្រះអង្គជានិស្សិតមកពីសាកលវិទ្យាល័យ ជាតិគ្រប់គ្រង និងពុទ្ធិកសាកលវិទ្យាល័យ ព្រះសីហនុរាជ។

កត្តាជំរុញឱ្យមានការបង្កើតកម្មវិធីសប្បុរសធម៌នេះឡើង ក្នុងគោលបំណង បណ្ដុះផ្នត់គំនិតយុវជន ផ្សព្វផ្សាយសីលធម៌បែបពុទ្ធសាសនា ជួយជនចាស់ជរា គ្មានទីពឹង និងយល់ពីជីវិតពិតការរស់នៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាល ទោះបីជាគ្មានអ្នកជ្រោមជ្រែងការសិក្សារបស់ព្រះអង្គក៏ដោយ។

ព្រះអង្គ ជាកូនពៅនិងកំព្រាម្ដាយក្នុងចំណោមបងប្អូនចំនួន៦នាក់ បានរៀបរាប់ថា ព្រះអង្គត្រូវនិមន្តបិណ្ឌបាត្រដើម្បីបានបច្ច័យផ្គត់ផ្គង់ថ្លៃសាលា និងមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ។

ព្រះអង្គបន្តថា «ជីវិតរៀនបណ្ដើរ ជួយការងារសង្គមបណ្ដើរមិនងាយស្រួលនោះទេ នៅពេលបង្កើតកម្មវិធីម្ដងៗ ខ្ញុំព្រះករុណាត្រូវចំណាយបច្ច័យផ្ទាល់ខ្លួន ណាមួយត្រូវចំណាយពេលវេលារៀបចំកម្មវិធី»។

ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីព្រះអង្គបានធ្វើកម្មវិធី នេះពីរបីដងរួចមក ក៏មានការគាំទ្រ ពីសំណាក់ ព្រះសង្ឃ និងញាតិញោម ជាហូរហែ។

ព្រះអង្គ មានសង្ឃដីការថា៖ «មុនពេលបង្កើតកម្មវិធី អ្វីដែលលំបាកនោះគឺ ការស្នើសុំរៀបចំតាមបែបប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល ផលលំបាក ក្នុងការចំណាយម្ដងៗ […]ការលំបាកក្នុងការ ដឹកនាំ យុវជន និងយុវចាស់។»

ព្រះអង្គបានលើកឡើងថា ជីវិតមនុស្សម្នាក់ៗបើយើងរស់នៅដោយអត់មានបានធ្វើសេចក្ដីល្អទេ យើងរស់នៅគ្មានន័យទេ។

ព្រះអង្គបានបញ្ជាក់ថា ៖ «ការចែករំលែក មានតិចធ្វើតិច មានច្រើនធ្វើច្រើនតាមអ្វីដែលយើងអាចធ្វើទៅបាន តាម សទ្ធាជ្រះថ្លា យើងកុំទៅប្រកាន់អ្នកនេះអ្នកនោះចូលតិចឬច្រើនអី អាត្មាធ្លាប់បានរងសំដីគេនិយាយឌឺដងផ្លែផ្កាដល់ព្រះអង្គ ប៉ុន្តែក៏ នៅតែតស៊ូជម្នះគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីសង្គមជាតិមាតុភូមិរបស់យើងដែរ»។

កម្មវិធីសប្បុរសធម៌នេះ ព្រះអង្គបានធ្វើតាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៧ បន្តមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ព្រះអង្គរំពឹងថា បន្ទាប់ពីកម្មវិធី ប្អូនៗ ញាតិញោម នឹងទទួលបានច្រើនអំពីការអប់រំ យល់ដឹងអំពីព្រះធម៌និងជីវិត។

ព្រះអង្គសំណូមពរថា៖ ខ្ញុំព្រះករុណាអាត្មាភាព សូមសំណូមពរទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើង ត្រូវចេះជួយប្រាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងគ្រាលំបាក និងកាន់យកសីល៥ ជាមាគ៌ាដ៏ប្រពៃសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូបា មិនប្រកាន់ពណ៌សម្បុរ ពូជសាសន៍ ហើយចេះជួយរក្សាកេរ្តិ៍មរតក វប្បធម៌ដូនតារៀងទៅ៕