ប៉ុន្តែសម្រាប់គ្រួសារអ្នកស្រីឈួន ពៅ ដែលរស់នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើង មានផ្ទះកម្ពស់ ២ម៉ែត្រពីដី ជាមួយនឹងដំបូល និងជញ្ជាំងប្រក់ពីស័ង្កសី ដែលពោរពេញទៅ ដោយច្រែះ និងមានបន្ទប់ក្រោមដី បែរជាមានភាពសោកសង្រេងរកនឹកអ្វីមិនចេញ​ ក្រៅពីបន់ស្រន់ឱ្យរដូវមួយនេះរលត់ទៅវិញឆាប់ៗ។

អ្នកស្រីឈួន ពៅ បាននិយាយទាំងអួលដើមកថា៖ «ពេលភ្លៀងឮសំឡេងខ្លាំងភ័យចង់ងាប់ហើយ។លិចក្រោមផ្ទះលិចពេលភ្លៀងម្ដងៗ ជូតឱ្យស្ងួតទៅនាំគ្នាគេង ធ្វើមិចយើងនៅហ្នឹងហើយ»។

ធ្វើដំណើរចេញពីរង្វង់មូលវត្តភ្នំ ប្រមាណជាង ២គីឡូម៉ែត្រ​តាមបណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើង ឆ្ពោះទៅកាន់ទិសបស្ចិមអគារពាណិជ្ជកម្មខ្ពស់ៗបាននឹងកំពុងរីកលូតលាស់ឡើងនៅតាមដងវិថី ក្រោមគម្រោងអភិវឌ្ឍតំបន់បឹងកក់ ប៉ុន្តែក្រឡែកភ្នែកមើលទៅកាន់ជុំវិញនោះ យើងនឹងឃើញសំណង់ផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋមានកម្ពស់ជាមធ្យម ២ម៉ែត្រពីដី ភាគច្រើនដំបូលប្រក់ដោយស័ង្កសីចាស់ៗ និងច្រែះកាន់ ហើយពលរដ្ឋរស់នៅទីនោះភាគច្រើន ជាអ្នកប្រកបរបររើសអេតចាយ រត់ម៉ូតូឌុប និងលក់ដូរជាដើម។

អ្នកស្រីឈួន ពៅ ជាអ្នកលក់ឥវ៉ាន់ចាប់ហួយតាមបណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើងក្នុងភូមិ ១៧ សង្កាត់បឹងកក់២ និងមានកូនស្រីចំនួន ពីរនាក់កំពុងសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យ បានមាន ប្រសាសន៍ថា អ្នកស្រីមិនចង់ចាកចេញទៅរស់នៅក្រៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលឆ្ងាយពី សាលាកូនស្រីកំពុងរៀនឡើយ។

ស្វាមីជាអ្នករត់ម៉ូតូឌុប និងមានផ្ទះទទឹង ៤ម៉ែត្រកន្លះ បណ្ដោយ៥ម៉ែត្រ រស់នៅតាម បណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើងតាំងពីដើមឆ្នាំ១៩៨០មក អ្នកស្រីពៅ និយាយថា ដោយសម្លឹងឃើញ ផ្ទះកំពុងរស់នៅ តាមជើងសសរមានកណ្ដៀរកកេរឡើងសុស និងដំបូល រួមទាំងជញ្ជាំង ប្រក់ស័ង្កសីដែលពោរពេញទៅដោយច្រែះ ហើយតែងប៉ើងចេញអំឡុងពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ លាយឡំនឹងខ្យល់ម្ដងៗ ជុំរុញឱ្យអ្នកស្រី មានបំណងក្នុងការខ្ចីប្រាក់ពីធនាគារដើម្បី ជួសជុលផ្ទះឱ្យមាំទាំជាងនេះ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរមិនអនុញ្ញាតឡើយ។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ព្រោះអីយើង១២ម៉ែត្រ[ក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍ]ប្លង់ក៏គេអត់ធ្វើឱ្យ លុយធនាគារក៏គេអត់ឱ្យយកដែរ ធនាគារគេអត់ហ៊ានអោយទេ»។

ដោយរកប្រាក់កម្រៃបានត្រឹមចន្លោះពី៧ ទៅ៨ពាន់រៀលក្នុងមួយថ្ងៃ ស្រ្តីវ័យ ៥៤ឆ្នាំរូបនេះ បានទទូចស្នើសុំឱ្យមានសំណងសមរម្យណាមួយដែលអាចទទួលយក ដោយក្ដីសង្ឃឹមថានឹងមានជីវភាពប្រសើរជាងនេះនាពេលចាកចេញទៅរស់នៅកន្លែងថ្មី។

អ្នកស្រី និយាយថា៖ «ស្នើសុំដីនៅវត្តទួលអស់លោក ឬដីក្នុងខណ្ឌទួលគោក។ អត់បានដីសូមសំណងតាមទីផ្សារ»។

បើតាមប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើង ក្នុងភូមិ១៧ សង្កាត់បឹងកក់២ ខណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ បានឱ្យដឹងថានៅ ចុងឆ្នាំ២០១៨ អាជ្ញាធរបានជូនដំណឹងទៅកាន់ពួកគេឱ្យត្រៀមខ្លួនកាត់ចិត្តក្នុងការចាកចេញពីទីលំនៅបច្ចុប្បន្ន ក្នុងរយៈពេលត្រឹម ១ខែខាងមុខ និងពុំមានការផ្ដល់សំណងណាមួយឡើយ ដោយលើកឡើងថា ដីនេះជាដីសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ហើយសាលាក្រុងមានគម្រោង ពង្រីកផ្លូវបេតុងចំនួន ១២ម៉ែត្រកន្លះអមតាមបណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើង និងអាងស្តុកទឹកខណ្ឌទួលគោក។

លោកកូវ សារ៉ុន ដែលជាតំណាងពលរដ្ឋក្នុងភូមិ១៧ បានមានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងភូមិនេះចំនួន ២៥គ្រួសារ ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងអភិវឌ្ឍ បានស្នើសុំអាជ្ញាធរដោះដូរដីនៅក្រោយវត្តទួលសន្តិវ័ន្ត ហៅវត្តទួលអស់លោក ស្ថិតក្នុងភូមិក្រោលគោ សង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ខណ្ឌឫស្សីកែវ  ឬដីក្នុងខណ្ឌទួលគោក ខណៈអាជ្ញាធរបានផ្ដល់ដីនៅតំបន់ 7NG នាខេត្តកណ្ដាល។

លោក សារ៉ុន បាននិយាយថា៖ «យើងអត់អាចនៅដល់ដី 7NG ៣០គីឡូពីភ្នំពេញ យើងអត់អាចឱ្យកូនមានលទ្ធភាពរៀននៅភ្នំពេញទេ»។

បើតាមលោកសារ៉ុន ប្រជាពលរដ្ឋបានដាក់ញតិ្តទៅសាលាក្រុងចំនួន ៧លើករួចមកហើយ ប៉ុន្តែនៅពុំទាន់មានដំណោះស្រាយណាមួយនៅឡើយ។

លោកបាននិយាយថា៖ «យើងមិនអាចមានលទ្ធភាពឱ្យកូនរៀនទេបើយើងនៅនោះ[តំបន់7NG]យើងមកជួលផ្ទះនៅភ្នំពេញដដែល​ ចឹងវាធ្វើឱ្យជីវភាពលំបាកដដែលទេ។​ យើងមិន អាចចាកចេញពីទីក្រុងបានទេដោយសារតែកូនៗ ត្រូវការសិក្សា»។

បុរសរត់ម៉ូតូឌុបវ័យ ៤២ឆ្នាំ និងមានកូន៥នាក់ក្នុងបន្ទុករូបនេះ ផ្ទះជាប់ផ្លូវរថភ្លើង មានទទឹង៣ម៉ែត្រ និងបណ្ដោយ ៨ម៉ែត្រ លោកសារ៉ុន​ បាននិយាយថា ផ្ទះលោកនឹងត្រូវក្លាយជាចំណីផ្លូវតែម្ដងក្រោយការអភិវឌ្ឍ។

លោក បាននិយាយថា៖ «ផ្ទះខ្លះ៣ម៉ែត្រ ៤ម៉ែត្រ តូចធំ អត់ដូចគ្នាទេ សម្រាប់បងប្អូន មានផ្ទះវែងគេកាត់ហើយ ទទួលបានប្លង់។ តែសម្រាប់បងប្អូនមានផ្ទះខ្លីគេកាត់មិចកើត រង្វង់១២ម៉ែត្រកន្លះវាត្រូវអស់ហើយ កាត់អស់អត់ទទួលបានសំណងយើង កាត់ទទេៗ មិចកើត»។

លោកម៉េត មាសភក្ដី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានបដិសេដសំណួរ ទាក់ទិនទៅនឹង ថាតើមានប្រជាពលរដ្ឋប៉ុន្មានគ្រួសារដែលរងផល ប៉ះពាល់ពីគម្រោង អភិវឌ្ឍបេតុងជាង១២ម៉ែត្រ និងអាងស្តុកទឹកខណ្ឌទួលគោកនេះ ហើយគម្រោងនេះនឹង ត្រូវចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍនៅពេលណា?

លោក មាសភក្ដី បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំអត់ទាន់ជូនដំណឹងបានទេ ខ្ញុំអត់ដឹងដែរ»។

ទោះជាយ៉ាងណា គម្រោងអភិវឌ្ឍពង្រីកផ្លូវបេតុងនិងអាងស្តុកទុកទឹក ត្រូវបានគេដឹងថា មានសហគមន៍ចំនួន​៤ដែលរងផលប៉ះពាល់រួមមាន សហគមន៍អភិវឌ្ឍន៍ថ្មី សហគមន៍ភូមិ​១៧ សហគមន៍ភូមិ២៣​ ស្ថិតក្នុងខណ្ឌទួលគោក និង​សហគមន៍ភូមិ​២ ក្នុងខណ្ឌដូនពេញ។​

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានឱ្យដឹងទៀតថា អាជ្ញាធរពុំមានលទ្ធភាពក្នុងការ ផ្ដល់សំណងលើសពីអ្វីដែលបានជំរាបជូនឡើយ ហើយនេះក៏ដោយសារតែប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងនោះរស់នៅលើដីសាធារណរបស់រដ្ឋផងដែរ។

លោកមាស ភក្ដី បាននិយាយថា៖ «កាលដែលយើងមានគោលនយោបាយជូនគាត់ គឺដោយសារយើងចង់ឱ្យគាត់មានកម្មសិទ្ធិខ្លួនឯងស្របច្បាប់​។ កម្មសិទ្ធិដែលជាទីតាំង ដីយើង[7NG]ដោះស្រាយជូនគាត់។ មានជាដីស្របច្បាប់គាត់អាចមានសិទ្ធិសាងសង់ សំណង់ស្របច្បាប់ ធ្វើអីៗស្របតាមបទដ្ឋានផ្សេងៗដែលគាត់ចង់ធ្វើ»។

ក្នុងឱកាស «ទិវាសិទ្ធិលំនៅឋានពិភពលោក​ឆ្នាំ២​០២១» ក្រុមសហគមន៍ក្រីក្រនៅក្នុងរាជធានី​ភ្នំពេញ ដូចជា បណ្ដាញ​ផ្លូវ​រថភ្លើង បណ្ដាញប្រឡាយ បណ្ដាញបឹង និងបណ្ដាញផ្សេងទៀត កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែតុលានេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ​ ដោយស្នើដល់រដ្ឋាភិបាលនិងរដ្ឋបាល​រាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវពន្លឿន​ការអភិវឌ្ឍ​និងផ្តល់ដំណោះស្រាយជូនពួកគេឱ្យបានឆាប់ ខណៈពួកគេរកអន្តរាគមន៍ឱ្យដោះស្រាយជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែមិនមានលទ្ធផល។

លោកអំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គការលីកាដូ បានថ្លែងថាអាជ្ញាធរគួររកទីតាំងដីដែលដោះដូរនៅជិតជាងតំបន់7NG ក្នុងខេត្តកណ្ដាល ដើម្បីឱ្យ ប្រជាពលរដ្ឋអាចទទួលបាន។ លោកមានក្ដីបារម្ភថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាម បណ្ដោយផ្លូវរថភ្លើងគ្មានប្លង់កម្មសិទ្ធិនេះ អាចនឹងរងនូវការបណ្ដេញចេញដោយបង្ខំ ប្រសិនបើនៅតែពុំអាចស្វែងរកដំណោះស្រាយបាន មុនពេលគម្រោងចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍ។​

លោកអំ សំអាត៖​ «ចុងបញ្ចប់គឺការបណ្ដេញចេញ ទីតាំងផ្សេងដែលរងផលប៉ះពាល់ ពីការអភិវឌ្ឍគឺរងការបណ្ដេញចេញចឹង អ្នកដែលអត់មានបណ្ណកម្មសិទ្ធិ​។ វាបង្ហាញពី សកម្មមួយដែលបង្ហាញពីការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សទៀត»។

កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១នេះ អង្គការលីកាដូ បានចេញផ្សាយ របាយការណ៍មួយថា រយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយ ក្នុងអំឡុងពេលរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សមួយនេះ បានរកឃើញ ប្រជាពលរដ្ឋជាង៥០០០ គ្រួសារ រងនូវការរំលោភបំពានដីធ្លី និងលំនៅដ្ឋាន។

របាយការណ៍ដដែលបន្តថា សមាជិកសហគមន៍ និងសកម្មជនដីធ្លី ចំនួន ២១នាក់ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ក្នុងនោះមាន ១០នាក់កំពុងជាប់ពន្ធនាគារផងដែរ។

សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ពីគម្រោងអភិវឌ្ឍ មានក្ដីកង្វល់ថា ការផ្លាស់ប្ដូរទី លំនៅដែលឆ្ងាយពីរាជធានីភ្នំពេញ ជាកត្តាប្រឈមមួយក្នុងការប្រកបរបរ ចិញ្ចឹមជីវិត របស់ពួកគេ។

អ្នកស្រីឈួន ពៅ ៖ «ពួកខ្ញុំសំណូមពរថាអត់ទៅនុងទេ​បើយើងទៅឱ្យបានជីវភាពធូរធា។ មិនធូរធាវាទៅជាយ៉ាប់យ៉ឺនវិញឱ្យទៅនៅយ៉ាងមិចដោះដូរគ្នាពីយ៉ាប់ទៅធូរធាតិច មិនធូរធាទៅជាយ៉ាប់លើសដើម»៕

“It’s such a bad smell … when walking or even riding a motorbike we need to cover our mouths and we can’t breathe for a while,” said Mao Sarin, an accountant living on the street in Stung Meanchey 2 commune.

The road has two primary schools as well as several factories and rental accommodations. Trash bags pile up on and all around garbage carts left near the entrance of the street.

Sarin said Phnom Penh trash collection company Cintri came to pick up the garbage only two to three times a week, on an irregular schedule. Meanwhile, neighbors — he said he did not know exactly who — left their trash scattered everywhere.

“It’s hard for every factory worker and young child when they walk on this road,” he said. The mess had been going on for three years already, he added.

Rotana Brayut, who was recently driving his motorbike down the street, said he rarely used the road because when he rode with his daughter she would complain about difficulties breathing.

“Especially now that it’s rainy season … it’s really hard,” Brayut said.

Sung Sovan, a vendor living opposite Sarin, put the blame squarely on her neighbors.

“The company collecting the garbage is good, but the issue is some people do not understand about littering,” she said. Residents put their trash all over the road when the carts were full, she said.

Cintri’s chief of Meanchey district garbage collection, Khun Samphors, also said residents were at fault, though he argued that local authorities should do more to help.

Cintri wants people to leave trash outside their houses rather than along the school wall, and at one point it removed the garbage carts there to encourage the behavior, he said.

But residents just left their trash on the ground where the carts used to be, so the company brought them back, Samphors said.

“It’s their habit,” he said. “We can remove the carts from the street again if authorities will be there to cooperate. The authorities must wait and stop people from throwing rubbish there.”

Commune chief Touch Sam Ol, however, said the smell was Cintri’s failure. Residents had no other option than to put their garbage around the provided carts because many lived down small lanes where garbage trucks could not go.

As a result, the trash was left rotting on the street for days, he said.

“I have reported this to the garbage company and I have prepared a letter for Cintri, but I haven’t seen anyone come to take it,” Sam Ol said.

City Hall spokesman Meth Measpheakdey said the city was aware of garbage collection issues around Phnom Penh. City Hall apologized to citizens while it took bids to have three more companies help Cintri with the work, he said.

Irina Chakraborty, a Phnom Penh eco-businesswoman with a background in environmental engineering, said organic solids and liquids could cause bad smells even after the waste was collected, and residents should clean the street if they wanted the smell to go away.

The smell from improperly disposed garbage could cause headaches, she said, and recommended composting either by households or at the municipal level.

According to the Environment Ministry, Phnom Penh produces 3,000 tons of garbage every day, and officials have suggested subsidies for recyclers similar to neighboring countries to try to combat the problem.

SOURCE: https://vodkhmer.news/2020/03/15/farmers-in-a-commune-of-koh-thom-district-complained-about-quality-of-herbicide/

អ្នកនេ​សាទខ្មែរឥស្លាម​តាមដងទន្លេ​បាសាក់ ក្នុង​ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្ត​កណ្តាលបាន​អះអាង​ថា ផលនេសាទ​ប្រចាំថ្ងៃ បាន​ធ្លាក់ចុះជាង​ពាក់កណ្តាល ដែល​ធ្វើឲ្យពួកគេជួប​បញ្ហាជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និងមាន​អ្នកខ្លះ​បង្ខំចិត្ត​បោះបង់​របស់នេសាទ ដែល​ជារបរប្រពៃណី​របស់ពួកគេ។​

លោក ម៉េត សា​ឡេះ អាយុ៦១ឆ្នាំ ជាខ្មែរ​ចូលសាសន៍​ ដែលមានប្រ​ពន្ធខ្មែរ​ឥស្លាម និងមា​នកូន៦នាក់ បាន​និយាយថា គ្រួសារ​របស់លោកពឹង​ផ្អែកលើការ​នេសាទត្រី​ទាំងស្រុង ដោយនេសា ទ​ក្នុងទន្លេ​បាសាក់ ក្នុង​ក្រុងតាខ្មៅ។ លោកថា​ ពីរឆ្នាំចុង​ក្រោយនេះ​ផលនេសាទ មានការធ្លាក់​ចុះជាង​ពាក់កណ្តាល បើ​ប្រៀបធៀប​ឆ្នាំមុនៗ។

លោក​ ម៉េត សា​ឡេះ និយាយថា៖ «ខ្ញុំដាក់​មងរាល់ឆ្នាំ តែងតែ​សង្កេតឃើញ​ថា ឲ្យតែ​ដល់ខែ១១-១២ និងខែ១ ខ្លះរហូត​ដល់ខែ២ទៀត ដឹងថា​ខែត្រីសំបូរហ្មង។ តែឆ្នាំនេះ​ដល់ខែត្រី​ហើយ រកត្រី​អត់បានទៀត។ ត្រីអត់​សូវមាន​ហើយ ទឹក​ទន្លេឆ្នាំនេះ​តូចទៀត»។

លោក​បានបញ្ជាក់​ថាកាល៥-៦ឆ្នាំ​មុន មានត្រីច្រើនក្នុងទន្លេ ដោយ​ដាក់មង១យប់​បាន៧-៨គីឡូក្រាម ប៉ុន្តែឥឡូវ​នេសាទ​បានតែ ២ទៅ៣គីឡូក្រាម ហើយ​លោកត្រូវ​បណ្ដែត៤ទៅ៥ជើង​បន្ថែមទៀត។

លោក ម៉េត សាឡេះ បាន​បន្តថា៖​ «ខ្ញុំបណ្ដែត​មងតាម​ក្រលា ក្រលា​តូចផង ក្រលា​ធំផង។ ខ្ញុំ​ចេញទៅ​តាំងម៉ោង២ ឬម៉ោង​៣យប់ រកបាន​ត្រីអស់​ហើយ ឥឡូវ២គីឡូ ទៅ៣គីឡូទេ។ លក់បាន​លុយ២-៣ ម៉ឺនរៀល អានឹងអត់​ទាន់ផាត់ថ្លៃ​សាំងផង»។

លោក ម៉េត សាឡេះ បាន​បន្ថែមថា នេសាទ​ត្រីបានតិច ​ធ្វើឲ្យគ្រួសារ​លោកជួបបញ្ហា​ជីវភាព។ គ្រួសារ​របស់លោក​បាននាំគ្នា​ទៅរាវ​លៀស និងរាវខ្ចៅ​លក់​បន្ថែម សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។​

ចំណែក​ឯអ្នកនេសាទ​ម្នាក់ទៀត អ្នក​ស្រី សា​ ម៉ាស់ អាយុ​៦៧ឆ្នាំ បានឲ្យដឹងថា រាល់ថ្ងៃអ្នកស្រីទៅ​នេសាទជា​មួយប្ដី នៅទន្លេបាសាក់​ក្រុងតាខ្មៅ។ អ្នកស្រី បាន​លើកឡើង​ថា ការនេសាទ​ត្រី​ប្រភេទ​ត្រីល្អិត ត្រីឆ្កែង ឬត្រីឆ្ពិន មាន​ការធ្លាក់​ចុះ ជាបន្ត​បន្ទាប់។

អ្នក​ស្រី សា ម៉ាស់ បាន​និយាយថា៖ «ឥឡូវដា​ក់មងអត់​បានលុយ​២ម៉ឺនរៀល​ផង ក្នុងមួយ​យប់ហ្នឹង។ ថ្ងៃខ្លះទៅខាត​សាំងទៀត។ មងត្រី​តូចក៏មិនត្រូវ ត្រីធំ​ក៏មិនត្រូវ​ដែរ»។

អ្នកស្រី សា​ ម៉ាស់ ​បានបន្ថែម​ដែរថា ២-៣ឆ្នាំចុង​ក្រោយនេះ អ្នកនេសាទ​ខ្មែរឥស្លាម​រកមិនសូវ​បាន និងអ្នកខ្លះ​មានវ័យចាស់ៗ​ទៀត។ អ្នកស្រីថា នៅក្នុងសហគមន៍អ្នកស្រី​មានអ្នកនេសាទ​ជិត២០០​ទូក តែឥឡូវ​នៅសល់​មិនដល់៥០​ទូកនោះទេ ដែល​កំពុងនេសាទ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុងទន្លេ។ អ្នកខ្លះ​បានប្តូរមុខ​របរទៅរត់​ម៉ូតូឌុប​ រក​ស៊ីនៅផ្សារ ​លក់ដូរនៅ​ផ្ទះ និងស៊ីឈ្នួល​គេចាក់មង​សំណាញ់​នៅផ្ទះ។

អ្នក​ស្រីបានបញ្ជាក់​ថា៖«អ្នកនេសាទ​ខ្មែរឥស្លាមមួយ​ចំនួនធំ ពួកគេមាន​វ័យចាស់ៗ​ផង និងរកមិន​សូវបានផង​ក្នុងទន្លេបានផ្លាស់​ប្ដូររបរនេះ រករបរថ្មី​ជំនួសវិញ ហើយ​មួយចំនួន​ទៀត រងចាំនេសាទ​ត្រី នៅពេល​ខែសំបូរ​ត្រីប៉ុណ្ណោះ»។

លោក ម៉ិច គឹម​ឈៀង អនុប្រធាន​ជលផលខេត្ត​កណ្ដាល​បានលើកឡើងថា ​ផលនេសាទធ្លាក់ចុះ​រយ:ពេល៤-៥ឆ្នាំមកហើយ ចាប់​តាំងពីការសាង់​សង់ទំនប់វារីអគ្គី​សនីប៉ែកខាងលើ នៃទន្លេមេគង្គ និង​បញ្ហាភ្លៀង​ធ្លាក់​មិនគ្រប់​គ្រាន់។ លោកថា ទឹកតូច មិន​អាចហូរចូល​បឹង និងព្រែកបាន​គ្រប់គ្រាន់ទេ ដែល​ជាហេតុនាំឲ្យត្រីខ្វះ​ជម្រក​ដើម្បីបង្ក​កំណើត។

លោក ម៉ិច គឹមឈៀង បាន​បញ្ជាក់ថា៖«មូលហេតុ​សំខាន់ អត់សូវ​មានត្រី វាមកពី​កត្ដាទឹកហ្នឹងហើយ។ បើទឹក​អត់ឡើងហើយ អញ្ចឹង​យើងចង់​បានយ៉ាង​ណា វាអត់មាន​ដែរ»។

លោក ម៉ិច គឹមឈៀង បាន​បន្ថែម​ថា បញ្ហា​ទឹកជំនន់កន្លង​មក គឺជាជំនន់ទឹក​ភ្លៀងឡើង​ខុសរដូវ​ត្រីពង បានបណ្ដាល​ឲ្យទិន្នផលត្រីមាន​ការធ្លាក់ចុះជាងមុន។ ចំពោះអ្នកនេសាទ​នៅតំបន់​ខាងលើ(ព្រែកព្នៅ)​អាចរកបាន គ្រាន់​ជាងអ្នកនៅ​ទន្លេបាសាក់ក្រុង​តាខ្មៅដោយ​សារត្រីវាចេញ​ពីបឹងទន្លេ​មក។

អ្នក​នេសាទម្នាក់ទៀត​ លោក នូ សារ៉ុ​ម អាយុជាង២​០ឆ្នាំ ជាខ្មែរចូល​សាសន៍ ប្រកបរបរសា​ទត្រីជាង​៥ឆ្នាំនៅទន្លេ​បាសាក់ក្រុងតាខ្មៅ បានឲ្យដឹងថា លោក​បានប្តូរពីនេ​សាទ ទៅធ្វើ​សំណង់វិញ ក្រោយ​ការនេសាទ​ត្រីធ្លាក់ចុះ។
លោក​ នូ សារ៉ុ​ម និយាយថា​៖«ឥឡូវ​លំបាកណាស់​ត្រីមិនត្រូវ​ដូចមុនទេ។ ពីមុន​ត្រូវតិចគ្រាន់​បានសន្សំ​ តែឥឡូវដូចវា​លេងបាន​ដូចមុ​នទៀត»។

“It’s really, really hard to stop her from using electronic devices and watching YouTube,” says NGO worker Neang Sovantha of her 5-year-old daughter, Sovath Ousa.

“If we don’t hand her a smartphone, she will not eat rice.”

Sovantha says she is worried that excessive smartphone use will give Ousa poor eyesight, and that it is already leading to fewer interactions between mother and daughter.

“[She] becomes lazy, not wanting to talk or get involved with us,” Sovantha says. “It’s really bad.”

She has tried to persuade her daughter every way she could think of, but the 5-year-old’s thirst for YouTube remained until recently.

About three months ago, Sovantha and her daughter went to see an action comedy film at a movie theater. In one scene, a snake burst out of the protagonist’s eye. Her daughter was terrified.

“I took the chance and told her that if she looks at her smartphone too much, a snake will also come out of her eyes,” Sovantha says. “Since then, she only goes on her smartphone once or twice a week.”

She doesn’t feel good about manipulating her daughter, but it is hard to know what else to do, she says.

The American Association of Pediatrics has said that excessive time spent watching electronic media is linked to obesity, lack of sleep, school problems, aggression and other behavioral issues. It recommends less than one or two hours a day of “entertainment screen time” for children.

Last year, the World Health Organization also issued guidelines for children under 5 advising that “sedentary screen time should be no more than 1 hour; less is better.”

Replacing screen time with physical activity and interacting with caregivers would improve motor and cognitive development, WHO said.

“Some researchers are convinced that we are facing an addiction unlike any other,” a 2016 study in Frontiers in Psychiatry said, noting similarities between smartphone use and other addictions. “If we observe the equivalence of its symptoms with the criteria for substance addiction or pathological gambling, a great parallelism is confirmed … We consider that, in effect, we are facing an addiction.”

Rosdra Kanchaly, director of Caring Heart Daycare in Phnom Penh, says about 80 percent of children arriving at her center seems to have some trouble learning to speak, and suggests excessive smartphone use is to blame.

The center caters for children aged 3 months to 6 years, and Kanchaly says social interaction among children is key to their learning.

“Children who spend most of their time on screen might have problems with verbal communication or social interaction because for children if they use their eyes focusing too much on a phone, they lose their focus on speaking — [acquiring] speaking ability will be slow,” Kanchaly says.

The children also seem to have fewer social interactions in their living situations because in many households both parents need to work, she adds.

Hem Vibol, who has two children aged 7 and 3, says cutting smartphone use completely is too hard and seems counterproductive.

Instead, she tries to steer her children to watch educational videos and limit the time they spend on screens, she says.

“I let my kids watch videos on YouTube to learn English words, and to keep them silent when I’m busy,” Vibol says.

She acknowledges that without setting hard limits, her children’s appetite for YouTube is hard to control. So she puts a password on her phone and scolds her children if they don’t listen when she tells them to stop watching a video. Avoiding smartphone use at night has also helped, she says.

“If I let her watch videos before she sleeps, the first thing she asks for right after waking up is the phone again,” she says of her youngest. “It is no good.”

យោងតាម​ញត្តិដែលមាន​ស្នាមមេដៃ​ពលរដ្ឋ​ចំនួន១៤៤ ​ដាក់ទៅ​ក្រសួង​បានឲ្យ​ដឹងថា ​ចាប់ពី​ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩​ ដល់ខែកុម្ភៈ​ ឆ្នាំ២០២០​ ក្រុមសហគន៍​ និងសកម្មជន​ការពារ​ធនធាន​ធម្មជាតិ​បានចុះ​ល្បាត ចំនួន០៩​លើក ដោយ​ប្រទះ​ឃើញបទ​ល្មើស៩៨​ករណី។

ក្នុងញត្តិ​ដដែល​បានឲ្យ​ដឹងថា ​សហគមន៍​ប្រទះឃើញ​ ប្រភេទ​ក្ដារបន្ទះ ​អារជ្រៀក​រួចមាន ​៤១៨បន្ទះ ដែលក្នុង​នោះរួមមាន​ប្រភេទ ​ឈើទាល ​គគីរ កកោះ​ ផ្ដៀក ពពេល​ និងស្រឡៅ​ជាដើម។

អ្នកស្រី ​ស៊ឹម សេត ​អាយុ៤៩ឆ្នាំ​ជាជនជាតិ​ដើមភាគតិច​កួយ ជា​អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត​ដើរល្បាត​ព្រៃមកពី ​ភូមិប្រមេរ៍ ​ឃុំប្រមេរ៍​ ស្រុកត្បែង​មានជ័យ ​ខេត្តព្រះវិហារ​ បានប្រាប់​ឲ្យដឹងថា​អ្នកស្រី ​និងក្រុមល្បាត​បានអង្កត​ឃើញថា​មានការ​លួចកាប់​ព្រៃឈើ​ និងដាក់​អន្ទាក់​សត្វព្រៃ​ខុសច្បាប់​នៅតែបន្ត​កើតមាន​ឡើង នៅ​ដែនជម្រក​សត្វព្រៃ​ព្រះរការ​។ ដូចនេះ​ ពួកគាត់​បានសម្រេច​ចិត្តរួម​គ្នាមកដាក់​ញត្តិដើម្បី​ឲ្យក្រសួង​ជួយចាត់​វិធានការ ​ទៅលើ​ជនល្មើស​។

អ្នកស្រី​ ស៊ឹម សេត ​បាននិ​យាយថា​៖ «មកពីខ្ញុំ​ស្ដាយព្រៃ​ឈើ ព្រោះ​ថាទៅចុះ​ ល្បាតពេល​ណាក៏​នៅតែមាន​អាណាធិប​តេយ្យកាត់​រហូត​រាល់ថ្ងៃ»​។

អ្នកស្រី​បានបន្ត​ទៀតថា​ ប្រជា​សហគន៍​នៅទីនោះ​រស់នៅ​ដោយពឹង​ផ្អែកលើ​ការប្រមូល​អនុផល​ព្រៃឈើ រួមមាន​ការប្រមូល​ជ័រទឹក​ជាដើម​។ អ្នកស្រីថា​ ការកាប់​ព្រៃឈើ​ខុសច្បាប់​ធ្វើឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃរបស់​ពួកគេ ​ដោយសារ​ដើមច្បោះ​ដែលធ្លាប់​ផ្ដល់ផល​ដល់អ្នកភូមិ​រស់នៅទីនោះ​មិនសូវ​មានដូច​មុននោះទេ​។

អ្នកស្រី​ ស៊ឹម សេត ​បន្ថែមថា៖ «​បញ្ហា​ប្រឈម​ខ្លាំង ទីមួយ​អាកាសធាតុ​ក៏ប្រែប្រួល​ មួយទៀត​បើអស់​ព្រៃឈើ​ភ្លៀងធ្លាក់​មិនគ្រប់គ្រាន់។​ ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ​ក៏វាថយចុះ​ព្រោះដើម​ច្បោះជ័រ​ហ្នឹងវា​ថយចុះ​ ព្រោះរាល់​ដងយកជ័រ​យកទៅ​លក់»។

អ្នកនាំ​ពាក្យក្រសួង​បរិស្ថាន​ លោក ​នេត្រ សុភក្ក្រា​ បានប្រាប់​ឲ្យដឹងថា​ ក្រសួង​បានទទួល​ញត្តិពី​ក្រុមសហគមន៍​។ លោកថា ​ក្រសួង​បានបញ្ចូន​មន្រ្តីចុះ​ទៅដែន​ជម្រកសត្វ​ ព្រៃព្រះរការ​ ដើម្បី​ស៊ើបអង្កេត ​និងធ្វើរបាយ​ការណ៍​ជាក់ស្តែង​បញ្ចូនមក​ក្រសួង។ ​ប៉ុន្តែមក​ដល់ពេល​នេះ ខាង​ក្រសួង​មិនទាន់​ទទួល​របាយ​ការណ៍​ជាក់លាក់​នៅឡើយទេ​។

លោក ​នេត្រ សុភក្ក្រា ​មានប្រសាសន៍ថា៖​ «ខាងក្រសួង​បានទទួលញត្តិ​ហ្នឹងហើយ។​ ហើយក្រសួង​បានបញ្ចូន​មន្រ្តីចុះ​ទៅស៊ើប​អង្កេតហើយ​។ ហើយឥឡូវ​ខ្ញុំអត់ទាន់​ប្រាប់អី​បានទេ ​ទាល់តែ​គេឡើង​មកវិញ​ទើបមាន​របាយការណ៍​ជាក់ស្តែង ​ប្រហែល​ជាក្នុង​អាទិត្យហ្នឹង​បានដឹង»។

គួរបញ្ជាក់​ថា ដីព្រៃ​ព្រះរការ​មានទំហំ​ផ្ទៃដី​ ៩០,៣៦១ ​ហិកតា​។ រាជរដ្ឋា​ភិបាល​បានដាក់​ព្រៃព្រះ​រការជា​ដែនជម្រក​សត្វនៅ​ឆ្នាំ២០១៦​ ដើម្បីធានា​ឲ្យមានការ​ថែទាំ​ទីជម្រក​សត្វព្រៃ ​និងប្រព័ន្ធ​អេកូឡូ​ស៊ី ព្រម​ទាំងលើក​កម្ពស់ការ​ចូលរួម​របស់សហគមន៍​មូលដ្ឋាន ​និងសាធា​រណៈជន​ក្នុងការរួម​ចំណែក​ដល់ការ​គ្រប់គ្រង ​ការពារ ​និងអភិរក្ស​ជីវៈចម្រុះ​និងធនធាន​ជាតិក្នុង​តំបន់។

អតីតបុគ្គលិក​សណ្ឋាគារ លំដាប់ផ្កាយប្រាំ បានឈានដល់​ការព្រមព្រៀង ទទួល​យក​សំណងបី ក្នុងចំណោម ៤ចំណុច បន្ទាប់ពី ពួកគេធ្វើការទាមទារ រយៈពេលបីខែ ក្រោយពេល សណ្ឋាគារនេះ ប្រកាសបិទទ្វារ។​

ប្រធានសហព័ន្ធ​សហជីពកម្មករ និយោជិក​វិស័យ​ទេសចរណ៍​កម្ពុជា ប្រចាំនៅ​សណ្ឋាគារ The Great Duke លោក ទូច កុសល បានឲ្យដឹងថា ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល នៃក្រសួងការងារ កាលពីថ្ងៃ ទី២០ ខែកុម្ភៈ បានសម្រេចផ្តល់សំណង រួមមាន ​ប្រាក់អតីត​ភាព​ការងារ​ ប្រាក់​ជូនដំណឹង​ និង ​ទូទាត់​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​ដែលនៅ​សល់ទៅ​ជាថវិការ​ ប៉ុន្តែ​ បដិសេធ​ផ្តល់ប្រាក់​សំណង​ជំងឺចិត្ត។​ ក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្តាល ទុកពេលឲ្យ អតីតបុគ្គលិក រយៈពេល ៨ថ្ងៃ ដើម្បីធ្វើការសម្រេចចិត្ត។​

លោក កុសល បានបញ្ជាក់ថា សេចក្តី​សម្រេច​របស់ ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល បានចូលជាធរមាន កាលពីថ្ងៃ ទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ កន្លងមក ដោយសារ ពុំមាន ភាគីណាមួយជំទាស់លើ សេចក្តីសម្រចនេះ។

លោក កុសល និយាយថា៖ «នៅពេលដែល ភាគីអាជា្ញកណ្តាល បានទុក ពេលប្រាំបីថ្ងៃ ឲ្យជំទាស់ហ្នឹង អត់មានភាគីណាមួយ ជំទាស់ទេ ចឹងសេចក្តីសម្រេចហ្នឹង ត្រូវចូលជា ធរមានហើយ ។ចឹងយើងត្រូវ ធ្វើសម្រេចតាម​ហ្នឹងទៅ»។

លោក កុសល បានបន្តទៀតថា កាលពីថ្ងៃ០១ ខែមីនា លោកបាន ពិភាក្សា ជាមួយខាងតំណាងមេធាវីសណ្ឋាគារ ដើម្បីរៀបចំ សំណងផ្តល់ អតីតបុគ្គលិក ទាំងអស់។​ លោកថា តំណាងមេធាវីសណ្ឋាគារ កំពុងរៀបចំ និតិវិធី ក្នុងការផ្តល់ ប៉ុន្តែ មិនទាន់ កំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ នៅឡើយនោះទេ។

​អតីតបុគ្គលិកម្នាក់ ដែលបម្រើការ អស់រយៈ ពេល២០​ឆ្នាំនៅសណ្ឋាគារនេះ លោក ចាន់ ម៉ន អាយុ៥០ឆ្នាំ បាននិយាយថា លោកមិនពេញចិត្ត ក្នុងការ​​ទទួលយក​សំណងនោះទេ ប៉ុន្តែ លោកគ្មានជម្រើស​នោះទេ។

លោក ចាន់ ម៉ន និយាយថា៖ «ការទទូលយកសំណងនេះ​ខ្ញុំមិនពេញចិត្ត​ក្នុងការទទួលសំណងទំាងនោះទេ។ ដោយខ្ញុំមិនចង់​វែងឆ្ងាយ​ជាមួយ​សណ្ឋាគារ​ដោយអូសបន្លាយពេលយូរ​និងបុគ្គលិកខ្លះដាច់បាយ​ក្នុងការចាំ​សំណង។ ចឹង​ក៏យក​តែម្តងទៅ​»​។

អតីតបុគ្គលិករូបនេះ​បានបន្តទៀតថា បន្ទាប់ពីសណ្ឋាគារ​​បានបិទទ្វារ​លោកមិនអាចរក​ការងារផ្សេងទៀតឡើយ​ព្រោះ​ពេលនេះ​គាត់មានវ័យចំណាស់។ បញ្ហានេះ​បានធ្វើឲ្យមា​នការប៉ះពាល់ដល់​ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ​និង​ការផ្គត់ផ្គង់​ដល់​គ្រួសារជាខ្លាំង។

លោក ចាន់ ម៉ន បានត្អួញត្អែរថា៖ ​«ខ្ញុំបានដាក់ពាក្យធ្វើការ​នៅកន្លែងផ្សេងៗ​ប៉ុន្តែមិនបានអ្នកក្រុមហ៊ុន​ណាទទួលទេ។ ខ្ញុំគិតថា​បើទទួលសំណងទាំងអស់ នៅថ្ងៃខាងមុខ​ លុយទាំងអស់ខ្ញុំនឹងទិញ​រ៉ឺម៉កកង់បីរត់ឌុប​ដើម្បី​ជីវភាពគ្រួសារ»​។

អតីត​បុគ្គលិក​ចំនួន​១៣៩នាក់​បានធ្វើការ​តវ៉ា​នៅមុខ​សណ្ឋាគារ​ The Great ​Duke​​​ បន្តបន្ទាប់ ក្រោយពីសណ្ឋាគារនេះ​បានប្រកាស​បិទដំណើរ​ការ ចាប់ពី​ថ្ងៃទី៣១​ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០១៩​ ដោយមូល​ហេតុ​សេដ្ឋកិច្ច។ សណ្ឋាគារ The Great Duke បានផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះ​ពីសណ្ឋាគារ InterContinental កាលពី​ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨។

On Thursday, the artists introduced their work for the upcoming showcase, which features creations made from recycled materials.

Leang Seckon, one of Cambodia’s leading artists, presented a 140-meter-long dragon made of household plastic waste.

“I used plastic in connection with nature — as in our everyday lives, when we live with both plastic and nature,” Seckon said.

He wants to promote a sense of responsibility toward nature, he said. “As an artist, I must work on in-depth projects that can foster the beauty of the environment.”

Cambodian-American artist Sopheap Pich, meanwhile, fashioned butterfly wings out of the drooping branches of a large derm chrey tree on the embassy’s compound.

Pich said that in other countries he had seen the branches of old trees propped up by supports; unlike in Cambodia, where, he said, such branches would be trimmed or cut off.

“In China and Japan, they will use a pedestal to support the branch; but this tradition I have never seen in Phnom Penh so far,” he said.

A row of bamboo sticks placed under branches transforms them into wing-like walls.

Members of the public who wish to view the artworks on days other than March 7 are required to make an appointment with the French Embassy.

Embassy press officer Tung Soklim said that if there was high demand, the exhibition would be opened to the public for a second day.

French Ambassador Eva Nguyen Binh said the inventive pieces had brought the trees in the embassy compound to life.

“These trees, through artistic proposals, become at the same time beings to which we pay tribute for their beauty and their fragility, refuges, witnesses of memory. They are like immobile terminals giving meaning to life,” Nguyen Binh said.

Next week’s exhibition — the embassy’s second Art in the Park event — features Ouk Chim Vichet, Gregory Gosselin, Riem Monisilong, Mak Remissa, Leang Seckon, Srey Bandaul, Meas Sokhorn, Sopheap Pich and Veasna Tith.

Correction: A previous version of this article incorrectly stated that an appointment was necessary to view the art on March 7. An appointment is required only to view the art on other days.

អ្នកស្រី​ កាំង​ ចាន់​ស៊ីវ​ អាយុ​ ៦០​ឆ្នាំ​ ជា​ម្ចាស់ដី​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ម្ចាស់ដី​ផ្សេងទៀត​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ អ្នកស្រី​មាន​ដី​ទំហំ​១​ហិកតា​កន្លះ​ និង​បាន​ជួលដី​នេះ​ទៅ​ឱ្យ​ជនជាតិវៀតណាម​ ចំនួន៤០គ្រួសារ​​ សម្រាប់សង់ផ្ទះស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន ប៉ុន្តែ ពួកគេខកខានក្នុងការបង់ថ្លៃជួលជាងមួយឆ្នាំមកហើយ។

អ្នកស្រី​ ចាន់​ស៊ីវ​​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ ​អ្នកស្រី​​បាន​​ជួល​​ឱ្យ​​នោះ​​ ក្នុង​​១ឆ្នាំតម្លៃ​៤០​ម៉ឺន​រៀល​ក្នុងមួយ​គ្រួសារ​​​។ ប៉ុន្ដែ​ កាល​ពីឆ្នាំ​​អ្នកមុន អ្នក​ស្រី​ទទួល​បាន​ចន្លោះ​​​ពី​​​៥​ម៉ឺនរៀល​​ ទៅ​១០ម៉ឺរៀល​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​មួយ​គ្រួសារ​​។ ដំបូង​ មាន​៤០​គ្រួសារ​បាន​ជួល​ដី​អ្នកស្រី​ ហើយ​ក្រោយ​មក​មាន​តែ​ ៣៨​គ្រួសារ​ប៉ុណ្ណោះ​។

​អ្នកស្រី​​បាន​ខកខាន​ទទួល​ប្រាក់​ថ្លៃជួល​ដី​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ​មកហើយ​។​​ ពេល​ខ្លះ​​ អ្នក​ស្រី​រង​ការ​គំរាម​​ពី​អ្នក​ជួល​​ទៀត​ផង​ នៅ​ពេល​ដែលអ្នកស្រី​ទៅ​ប្រមូល​ថ្លៃ​ជួល​ម្តង​ៗ​។​

អ្នកស្រី​ កាំង​ ចាន់​ស៊ីវ​ និយាយថា៖ «អាដែរ​នែ៎​ ពេល​ខ្ញុំ​ចុះ​ទៅ​យក​លុយ​ហ្នឹង​ គឺ​ថា​ពិបាក​ណាស់​​។ មាន​អាខ្លះ​ហ្នឹង​វា​មិន​ឱ្យយើង​ទេ​ ហើយ​ថែមទាំង​ឈ្លោះ​ចង់វ៉ៃ​ខ្ញុំ​ទៀត​ផង​។ ហើយ​ដំណាំ​ស្អីៗ​របស់​ខ្ញុំ​ហ្នឹង​ក៏​មិន​សល់​ទេ​​ ពួកវា​បេះ​ និង​ឆក់​ខ្ទេចខ្ទី​អស់​ហើយ​»។

លោក​ យ៉​ យ៉ាំង​ដុង​ អាយុ​ ៦៣​ឆ្នាំ​ ជា​ជនជាតិ​វៀតណាម​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​គ្រួសារ​វៀតណាម​៣៨​ផ្សេង​ទៀត​ ដែល​បាន​ជួលដី​អ្នកស្រី​ កាំង​ ចាន់ស៊ីវ​ បាន​លើក​ឡើង​ថា​ លោក​មាន​ការលំបាក​ច្រើន​ បន្ទាប់​ពី​អាជ្ញាធរ​បាន​ធ្វើការ​បំលាស់ទី​ឡើង​មក​លើ​គោក​នេះ​។ ​ការ​ប្រកប​របរ​នេសាទ​ បាន​តិចតួច​ជាង​មុន​ ដែល​ជាហេតុ​​នាំឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​​គ្រួសា​រ​របស់​លោក។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​​ លោក​អះ​អាង​ថា​ ពុំ​ដែល​គេច​វេស​​ក្នុងការ​បង់​ថ្លៃ​ជួលដី​នោះ​ទេ​។ លោក​​រង​ចាំ​ម្ចាស់​ដី​មក​យក​ថ្លៃ​ជួល​ ប៉ុន្តែ​ពុំ​ទាន់​ឃើញ​មកយកនោះ​ទេ​។ ​

​លោក​បន្ដ​ថា​«​ខ្ញុំ​ពិបាក​ណាស់​អាឡូវ​! រក​អី​មិន​បាន​ទេ​ បើ​អាឡូវ​ទន្លេ​ក៏​មិន​វា​សូវ​មាន​ត្រី​ដូច​មុន​ដែរ​។ អា​ចឹង​ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ធ្វើ​អី​កើត​ទេ​»។

​​​​អភិបាល​​រង​​ខេត្ដ​​កំពង់​ឆ្នាំង និងជាអ្នក​​នាំ​ពាក្យ ​​លោក​​ ស៊ុន​​ សុវណ្ណា​រិទ្ធិ​​​ បាន​​លើក​​ឡើង​​ថា​​​ លោក​​មិន​​ទាន់​​បាន​​ទទួល​​ព័ត៌មាន​​ពី​​ករណី​​ខាងលើ​​នេះ​នៅ​ឡើយ​ទេ​​។ លោក​​បន្ដ​ថា​​ ប្រសិន​​បើ​​ករណី​​នេះ​​មាន​​ពិត​​មែន​​ លោក​​ស្នើ​​សុំ​​ឱ្យ​​ម្ចាស់​ដី​​ទាំង​​នោះ​​ទាក់​ទង​​មក​​លោក​​ដោយ​​ផ្ទាល់​​។​​ ​​លោកនឹង​​ដោះស្រាយ​​ជូន​​​ម្ចាស់ដី។

លោក​ ស៊ុន​ សុវណ្ណា​រិទ្ធិ​ បាន​និយាយ​ថា៖ ​«វា​! ដូច​អត់​ទាន់​លឺ​ព័ត៌មាន​ហ្នឹង​។ ប្រសិន​បើ​មាន​ព័ត៌​មាន​ហ្នឹង​ មាន​មែន​ ឱ្យ​គាត់​ដាក់​ពាក្យ​មក ដើម្បី​យើង​សម្រប​សម្រួល​ជាមូយ​សមាគម​អី​ឱ្យ​»។

យោង​តាម​ការ​ជូន​ដំណឹង​របស់​​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋបាល​ខេត្ដ​កំពង់ឆ្នាំង​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ការ​បម្លាល់​ទី​ផ្ទះ​បណ្ដែត​ទឹក​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​, ខ្មែរ​ឥស្លាម​ និង​អន្ដោប្រវេសន៍​វៀតណាម​ពី​ទឹក​ឡើង​មក​នៅ​លើ​គោក​វិញ​ សរុប​ប្រមាណ​​ ៤៥៦៣​គ្រួសារ​នៅ​ទូទាំង​ខេត្ដុ ​ ដោយ​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្វើ​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​០១​ ខែ​តុលា​ ឆ្នាំ​២០១៨​។​​ ការធ្វើបំលាស់ទីនេះ ក្នុង​គោល​បំណង​ការពារ​បរិស្ថាន​ក្រុង​ ទន្លេ​ លើក​ស្ទួយ​ជីវភាព​ និង​រៀប​ចំការ​រស់​នៅ​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ឱ្យ​មាន​និរន្ដរភាព​ជាដើម។

រដ្ឋ​បាលសាលា​​ខេត្ដ​កំពង់ឆ្នាំង​ កំពុង​រៀប​ចំ​​ដី​៤០​​ហិកតា​​​ សម្រាប់​ជួល​ឱ្យ​៤៥៦៣​គ្រួសារ​​ ដែល​បំលាស់​ទី​ពី​ទឹក​។

​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ ​មាន​អាជ្ញា​ធរ​មូល​ដ្ឋាន​ ​នគរ​បាល​ ​និង​​មន្ត្រី​​បរិស្ថាន​ ​នៃ​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​ ​បាន​មក​សួរ​នាំ​ពួក​គេ​ ​ព្រម​ទាំង​ថត​រូប​ផង​ដែរ​។ ​នៅ​ពេល​យប់​ ​មាន​មន្ត្រី​បរិ​ស្ថាន​ខ្លះ​បាន​ចង​អង្រឹង​ក្រោម​ផ្ទះ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​សម្រាប់​សម្រាក​ ​ដើម្បី​ឃ្លាំ​មើល​សកម្ម​ភាព​ផ្សេង​ៗ​របស់​បណ្ដាញ​​សហគមន៍​​ព្រៃ​ឡង់ ​ព្រះ​សង្ឃ​ ​និង​យុវ​ជន​​។​

​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ ​បណ្ដាញ​​សហគមន៍​​ព្រៃ​​ឡង់​​ខេត្ត​​ស្ទឹង​​ត្រែង​ ​និង​សកម្ម​ជន​​ព្រៃ​ឈើ​ ​បាន​ត្រៀម​ខ្លួន​ចេញ​ពីភូមិ​ ​ដើម​ចូល​ព្រៃ​ឡង់​ ​ប៉ុន្តែ​ ​អាជ្ញា​ធរ​ឃុំ​កាំង​ចាម​ ​នគរ​បាល​ ​និង​​មន្ត្រី​​បរិស្ថាន​ ​​ប្រដាប់​​ដោយ​​​អាវុធ​​ប្រមាណ​​ជាង​​១០​នាក់​​ ​​រា​​រាំង​ពួក​គេ​​មិន​​ឲ្យ​​ចូល​​ព្រៃ​​ប្រារព្ធ​​កម្ម​​វិធីបុណ្យ​។ ​អាជ្ញា​ធរ​ ​បាន​គម្រាម​វាយ​ខ្នោះ​ ​ប្រសិន​​បើ​​ប្រ​ជា​​សហគមន៍​​ទទូច​​ចូល​​ព្រៃ​។​ ​ការ​ឃ្លាំ​មើល​​ ​និង​ការ​គំរាម​កំហែង​នេះ​ ធ្វើ​ឲ្យ​ពួក​គេ​មាន​ការ​បារម្ភ​ពី​សុវត្ថិ​ភាព​ ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​។​

អ្នក​សម្រប​សម្រួល​បណ្ដាញ​សហគមន៍​ព្រៃឡង់​ខេត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​ ​កញ្ញា​ ឈាង​ លី​ ​បាន​និយាយ​ថា​ ​អាជ្ញា​ធរ​មូល​ដ្ឋាន​ ​និង​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​បាន​រា​រាំង​សហគមន៍​ ​មិន​ឲ្យ​ចូល​ក្នុង​ព្រៃ​ឡង់​ដើម​ធ្វើ​ពិធី​បំ​បួស​ដើម​ឈើ​ ​ដែល​គ្រោង​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​​២៣​​ ​ខែ​កុម្ភៈ​ ​ឆ្នាំ​២០​២០​។ ​កញ្ញា​ថា​ ​អាជ្ញា​ធរ​គំ​រាម​វាយ​ខ្នោះ​ ​បើ​ពួក​គេ​នៅ​ទទូ​ច​ចង់​ចូល​ព្រៃ​។​ ​ដោយ​បារម្ភ​ពី​សុវត្ថិ​ភាព​ ​សហគន៍​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​លុប​ចោល​ ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចូល​ព្រៃ​ឡង់​។

​កញ្ញា​ ​ឈាង​ ​លី​ ​និយាយ​ថា​៖ «គាត់​ហាម​មិន​ឲ្យ​ចូល​រួម​បុណ្យ​នុង​ទេ​ ​តា​ហ៊ាន​ទៅ​វ៉ៃ​ដាក់​ខ្នោះ»។

​កញ្ញា​ ​ឈាង​ ​លី​ ​បាន​សម្តែង​ការ​សោក​ស្តាយ​ចំពោះ​អាជ្ញាធ​រ​ ​ដែល​បាន​ចុះ​រា​រាំង​ពួក​គេ​ ​ហើយ​ការ​រា​រាំង​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​សហគមន៍​។

​កញ្ញា​ ​ឈាង​ ​លី​ ​បន្ថែម​ថា​៖ «​ធ្វើ​ការ​រាល់​ថ្ងៃ​ជា​មួយ​ចឹង​វា​សាំ​ហើយ​ចំ​ពោះ​ការ​ហាម​ឃាត់​របស់​គាត់​។ ​អ្វី​ដែល​បណ្ដាញ​សហគមន៍​គាត់​គិត​ទាំង​អស់​គ្នាដោ​​យ​យល់​ឃើញ​ហ្នឹង​គឺ​គ្មាន​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​រួម​»។

​ក្រុម​​ស្នូល​​បណ្ដាញ​​សហគមន៍​​ព្រៃឡង់​​ ​លោក​ ​ខេង​ ​ខូ​ ​ក៏​បាន​​ស្ដែង​​ការ​​ខក​​ចិត្ត​​ជា​​ខ្លាំង​​ខណៈ​​ពេល​​ដែល​​អាជ្ញា​​ធរ​​មក​​រា​​រាំង​​មិន​​ឲ្យ​​ពួក​​គាគ់​​ជា​​ប្រ​ជា​​សហគមន៍​​​ ​ព្រះសង្ឃ​​​ ​និង​​យុវ​​ជន​​មក​​ពី​​គ្រប់​​ទិស​​ទី​​ចូល​​ព្រៃ​​ប្រារព្ធ​​កម្ម​​វិ​ធី​​បុណ្យ​​ព្រៃ​ឡង់​​ ​​និង​​បំ​​បួស​​ដើម​​ឈើ​នេះ​។

​លោក​ ​ខេង​ ​ខូ​ ​បាន​ជជែក​ជា​មួយ​អាជ្ញា​ធរ​ឃុំ​ ​និង​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ចុះ​មក​រា​រាំ​ង​ថា​លោក​និង​ក្រុម​ការងារ​ ​បាន​ដាក់​សំណើ​ជូន​ ​អាជ្ញា​ធរ​ពាក់​ព័ន្ធ​មុន​នឹង​ប្រារព្ធ​ពិធី​នេះ​ ​ប៉ុន្តែ​គ្មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​នោះ​ទេ​។

​លោក​ ​ខេង​ ​ខូ​ ​បាន​ថ្លែង​ថា​៖ «​ពួក​ខ្ញុំ​ឲ្យ​គាត់​យូរ​ហើយ​ ​ប៉ុន្តែ​គាត់​អត់​មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​។​ ចឹង​បើ​សិន​ជា​គាត់​មិន​ចង់​ឲ្យ​បណ្ដាញ​សហគមន៍​ព្រៃឡង់​ធ្វើ​ប្រារព្ធ​ពិធី​បុណ្យ​ ​ហេតុ​អ្វី​​លិខិត​ពួក​ខ្ញុំ​ដាក់​ទៅ​មិន​ធ្វើ​ការ​ឆ្លើយ​តប​​ឲ្យ​ផ្ដល់​ដំ​ណឹង​មុន​ ​ចាំ​បាច់​ដល់​ពេល​ពួក​ខ្ញុំ​ទៅ​ហើយ​ ​ពួក​គាត់​ធ្វើ​ការ​រា​រាំង​»។

​មេ​​ឃុំ​កាំង​ចាម​ ​លោក​ ​ឃឹម​ ​សុខា​ ​បាន​ឆ្លើយ​ឆ្លង​ជា​មួយ​សហគមន៍​ថា​ ​លោក​ពិត​ជា​បាន​ទទួល​លិខិត​អញ្ជើញ​ពី​សហគន៍​មែន​ ​ប៉ុន្តែ​អាជ្ញា​ធរ​ស្រុក​ ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​លោក​ហាម​ឃាត់​។​ លោក​ ​អះ​អាង​ថា​ ​សហគមន៍​មិន​បាន​សហកា​រ​ជា​មួយ​អា​ជ្ញា​ធ​រ​ស្រុក​ ​និង​ខេត្ត​ ​ហើយ​​ជា​ពិសេស​ក្រសួង​បរិស្ថាន​។​

​លោក​ ​ឃឹម​ ​សុខា​ ​បាន​និយាយ​ថា​៖​ «​ខាង​បណ្ដាញ​សហគមន៍​បាន​ដាក់​លិខិត​អញ្ជើញ​ខ្ញុំ​ចូល​រួម​មក​ដែរ​ ​ហើយ​ខ្ញុំ​មិន​បាន​បដិ​សេធ​ទេ​ ​និង​ប្រុង​រៀប​ចំ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ទៅ​ជា​មួយ​គ្នា​»។

លោក​ ឃឹម​ ​សុខា​ ​បន្ថែម​ថា​៖ «​ខ្ញុំ​ល្ងាច​មិញ​អភិ​បាល​គាត់​ចុច​មក​ឲ្យ​មក​សួរ​មក​នាំ​ទៅ​ ​បើ​មាន​ការ​ស្នើ​សុំ​ត្រឹម​ត្រូវ​គាត់​​ឲ្យ​ចូល​។ ប៉ុន្តែ​បើ​អត់​មាន​ការ​ស្នើ​សុំ​ត្រឹ​ម​ត្រូវ​ទេ​ ​គាត់​អត់​អាច​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចូល​បាន​ទេ​ ​វា​ជា​បញ្ហា​។​ ខ្ញុំ​អត់​មាន​អី​ទេ​ ​ខ្ញុំ​នៅ​ក្រោម​បទ​បញ្ជា​ដែរ​»។

​បណ្ដាញ​​សហគមន៍​​ព្រៃ​​ឡង់​​បួន​​ខេត្ត​​ ​គ្រោង​​នឹង​​ប្រារព្ធ​​ពិធី​​បុណ្យ​​បំបួស​ដើម​ឈើ​ ​​នៅ​​ថ្ងៃ​​​ទី​​២៣​​​ ​ខែ​​កុម្ភៈ​​ ​​ឆ្នាំ​​២០​​២០​​នៅ​​ចំណុច​​​ ​ក្នុង​តំ​បន់​​ព្រៃ​ឡង់​​​ ​ភូមិ​​សាស្ត្រ​​ព្រំ​​ប្រទល់​​ខេត្ត​​កំពង់​​ធំ​​​ ​ព្រះ​​វិហារ​​​ ​ស្ទឹង​ត្រែង​ ​និង​ក្រចេះ​​។ ​ពីធី​នេះ​ ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​​គោល​​បំណង​​ ​​រំលឹក​​គុណ​​ព្រៃ​​ឈើ​​ ​ ​​ ​ថែ​​រក្សា​​នូវ​​អត្ត​​សញ្ញា​ណ​​ជន​​ជាតិ​​ដើម​​​ភាគ​​តិច​​ ​​​ ​​បង្ហាញ​​នូ​វ​​សក្តា​​នុ​​ពល​​របស់​​ព្រៃ​​ឡង់​​​ ​ដល់​​សាធារ​ណ​​ជន​​ទូ​​ទៅ​​ដើម្បី​​រួម​​ចំណែក​​​ជា​​មួយ​​បណ្ដាញ​​សហគមន៍​​ព្រៃ​ឡង់​​ ​​និង​​ពង្រឹង​​កិច្ច​​សហ​ការ​​ជា​​មួយ​​រដ្ឋា​​ភិ​​បាល​​ក្នុង​​បុព្វ​​ហេតុ​​ការ​​ពារ​​ធន​​ធាន​​ធម្ម​​​ជាតិ​​​ ​និង​​ជីវៈ​​ចម្រុះ​​ក្នុង​​តំបន់​​ព្រៃ​​ឡង់​​។​

​ពិធី​បំបួស​ដើម​ឈើ​ ​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល​វិញ​ ​ក្រោយ​ពី​អាជ្ញា​ធរ​ខេត្ត​ទាំង​បួន​ ​បាន​ចុះ​រា​រាំង​ ​ដោយ​ចោទ​ថា​ សហគមន៍​ពុំ​បាន​សុំ​ការ​អនុ​ញ្ញាត​។

​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​បរិស្ថាន​ ​លោក​ ​នេត្រ​ ​ភក្ត្រា​ ​​បាន​ចោទ​ ​បណ្តាញ​សហគមន៍​ព្រៃឡង់​ថា​​បាន​ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​ដែល​មាន​ភាព​មិន​ស្មោះ​ត្រង់​ក្នុង​កិច្ច​សហការ​ ​និង​បង្កើត​ការ​អុក​ឡុក​ ​ស្ថាន​ការណ៍​ ​បង្កើត​របាយ​ការណ៍​បំភ្លៃ​សាធារ​ណ​មតិ​លើ​ការ​ងារ​គ្រប់​គ្រង​និង​អភិ​រក្ស​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ​។ ​លោក​ថា​ ​ការ​បំភ្លៃ​របាយ​ការណ៍​ ​នៃ​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​គឺ​ដើម្បី​ ​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ពីប​​រទេស​។​

​លោក​និយាយ​ថា​៖​ «ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត​ ​ក្រោម​ខ្សែ​ញាក់​របស់​ម្ចាស់​ជំនួយ​របស់​ខ្លួន​ ​ពួក​គេ​នៅ​តែ​បន្ត​ធ្វើ​សកម្ម​ភាព​ខុស​ច្បាប់​ដើរ​ចេញ​ពី​គន្លង​សមូ​ហ​ភា​ព​ដឹក​នាំ​គ្រប់​គ្រង​ ​និង​ព្យា​យាម​ចិញ្ចឹម​ទំនាស់​លើ​បញ្ហា​ព្រៃ​ឡង់​ ​តាម​រយៈ​ការ​លួច​ចូល​ល្បាត​ដោយ​អនា​ធិប​តេយ្យ​ ​លួច​ប្រើ​ប្រាស់​ ​Apps​ ​ដែល​គ្មាន​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​ផ្លូវ​ការ​ពី​អា​ជ្ញា​ធរ​មាន​សមត្ថ​កិច្ច​ ​បំ​ភ្លៃ​លើ​ទិ​ន្ន​ន័យ​នៃ​បទ​ល្មើស​ធន​ធាន​ធម្ម​ជាតិ​ ​រាប់​គល់​ឈើ​មួយ​ដើម​ថា​ជា​បទ​ល្មើស​មួយ​ដែល​គ្មាន​លក្ខណៈ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​»។

​អង្គ​ការ​​សង្គម​​ស៊ី​វិល​ប្រមាណ​​ជាង​១០០​​ស្ថាប័ន​ ​បាន​​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម​ ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៥​ ​ខែ​កុម្ភៈ​ ​ឆ្នាំ​២០​២០​​ ​ដោយ​សម្តែង​ការ​សោក​ស្តាយ​ ​និង​ខក​ចិត្ត​​ចំពោះ​ការ​រឹត​ត្បិត​​សមា​ជិក​សហ​គមន៍​ ​ព្រះ​សង្ឃ​ និង​សកម្ម​ជន​បរិស្ថាន​រាប់​រយ​នាក់​ ​មិន​ឱ្យ​ចូល​ទៅ​តំបន់​ការ​ពារ​ព្រៃ​ឡង់​កាល​ពី​ចុង​សប្តាហ៍​មុន​។​

​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម​ ​លើក​ឡើង​ថា​៖ ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​មន្រ្តី​ឧទ្យា​នុ​រក្ស​​ប្រដាប់​​ដោយ​កាំ​ភ្លើង​​​​ ​ដើម្បី​រា​រាំង​​​សមា​ជិក​​បណ្ដាញ​​សហគមន៍​​ព្រៃ​ឡង់​​ ​ពី​ការ​​ប្រារព្ធ​​ពិធី​បុណ្យ​​បំ​បួស​ដើម​ឈើ​​ប្រ​ចាំ​ឆ្នាំ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ ​​គឺ​​ជា​ការ​រឹត​ត្បិត​​មិន​សម​ហេតុ​ផល​​ទៅ​​លើ​សេ​រី​ភាព​​​ដើរ​ហើរ​​ ​និង​​បង្អាក់​​ការ​ខិត​ខំ​​ប្រឹង​ប្រែង​​អ​ភិ​រ​ក្ស​​ព្រៃ​ឈើ»​។

​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ ​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា​៖ «​ការ​ហាម​ឃាត់​នោះ​ ​មិន​បាន​បង្ហាញ​អំ​ណះ​អំ​ណាង​​ត្រឹម​ត្រូវ​​​តាម​ច្បាប់​នោះ​ឡើយ​ ​បើ​ទោះ​បី​ជា​ការ​រៀប​ចំ​ពិធី​របស់​សហគមន៍​ពួក​គាត់​បាន​ជូន​ដំណឹង​​ទៅ​អាជ្ញា​ធរ​ក៏​ដោយ​»។

​គួរ​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា​ ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​បាន​ចេញ​អនុ​ក្រឹត្យ​លេខ​៧៤​ ​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៩​ ​ខែ​ឧសភា​ ​ឆ្នាំ​២០​១៦​ ​ដែល​មាន​ ​ទំ​ហំ​៤៣​១,​៦​៨​៣​ហិច​តា​ ​ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិ​សាស្ត្រ​ ​ខេ​ត្ត​ស្ទឹង​ត្រែង​ ​ក្រចេះ​ ​កំពង់​ធំ​ ​និង​ព្រះ​វិហារ​ ​ជា​តំ​បន់​ការ​ពារ​ ​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​«​ព្រៃឡង់​»​។​

ក្រសួង​រៀប​ចំ​ដែន​ដី​ បាន​​ប្រកាស​ កាលពីសប្តាហ៍មុនថា ​ក្រសួង​​ពុំ​ទទួល​ដោះ​ស្រាយ​​សំណើ​រ​ជម្លោះ​ដីធ្លី​បីករណី​​របស់​​ប្រជា​​ពល​រដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​​ស្រុក​​ស្រែ​​អំបិល​ ​ខេត្ត​​កោះ​កុង​ ដោយក្រសួងអះអាងថា បានដោះស្រាយ​ជួនពួកគេ​រួចរាល់​ហើយ។

ការប្រកាសនេះ​បន្ទាប់ពី​​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងបី​សហគមន៍ បានឡើង​មកតវ៉ា​នៅទី​ស្ដីការ​ក្រសួង​ កាលពីថ្ងៃទី១៤ ​ខែកុម្ភៈ​ ​ឆ្នាំ២០២០ ​ដើម្បីជម្រុញ​ឲ្យក្រសួង​ដែនដី​ ​ដោះស្រាយ​ទំនាស់​ដីធ្លី​ ១៥​គ្រួសារ​​ដែលបាន​ស្នើសុំ​ឲ្យចេញ​បណ្ណតាម​ភូមិសាស្ត្រ ​តាមការ​ទាមទារ​របស់ពួកគាត់។​

ហើយពីរករណី​ផ្សេងទៀត​ ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ​៧៣០គ្រួសារ​ទាមទារដី​សង្គមកិច្ច​ និងករណី​ក្រុមប្រជា​ពលរដ្ឋ​១៩៧គ្រួសារ ​ប្តឹងទាមទារ​ដីដែលមាន​ជម្លោះ​ជាមួយ ក្រុមហ៊ុន​ស្ករអំពៅ ​ហេង ហ៊ុយ​។​

អ្នក​ស្រី​​ ​ផាវ​ ​ញើង​ ​អាយុ​៤៤​ឆ្នាំ​​ ​ជា​ប្រ​ជា​ពល​រដ្ឋ​​ ​ដែល​មាន​បញ្ហា​ជំម្លោះ​ដី​ធ្លី​​ ១២ឆ្នាំ នៅ​​​ភូមិ​​​ ​ព្រែក​​ជីក​​ ​ឃុំ​​ ​ជី​ខ​​ក្រោម​​ ​ស្រុ​ក​​ស្រែ​​អំបិល​​ ​ខេត្ត​​ ​កោះ​កុង​​ ​​និងប្រជាពល​រដ្ឋសហគមន៍​ផ្សេងទៀត​ បានច្រាន​ចោល​សេចក្តីប្រកាស​​របស់ក្រសួង។​

ពួកគេ​នឹងបន្ត​ធ្វើការ​ទាមទារ ​ដោយជួប​ជុំគ្នា​នៅថ្ងៃទី១ ​ខែមិនា ខាងមុខនេះ ​ដើម្បី​ពិភាក្សា​ក្នុងការ​ប្រារព្ធ​​​ «ទិវា​សិទ្ធនារី​អន្តរជាតិ» ​ដោយជ្រើសរើស​យកថ្ងៃទី៥​ ខែមិនា ​ជំនួសឲ្យ​ថ្ងៃទី៨​ មិនា។ ​ក្នុងពិធីនោះ ​ ពួកគេ​នឹងថ្លែង​អំពីបញ្ហា​របស់​ពួកគេ​ រួមមាន​ បញ្ហា​ជម្លោះ​ដីធ្លី ​​ការរំលោភ​បំពានសិទ្ធិ​ និងជា​ពិសេសស្ត្រី។

​អ្នកស្រី ផាវ​ ​ញើង​ និយាយថា៖ «ពួកយើង​មិនព្រមទទួល​យកទេ​ ពីព្រោះ​សេចក្តី​ប្រកាសនោះ​ មិនត្រូវ​នូវអ្វី​ដែលពួកយើង​ចង់បានទេ​»។

អ្នកស្រី ​បន្ថែម​ថា៖​ «ពួកយើង​នឹងបន្ត​ធ្វើការ​ទាមទារ»។

អ្នក​ស្រី​​ ផាវ​ ​ញើង បាន​បន្ថែមទៀតថា ​​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២​០០៧ ​ពួក​គាត់​ធ្លាប់​មាន​បញ្ហា​ដី​ធ្លី​ជា​មួ​យ​នឹង​លោក​ ​សុខ​ ​ហុង​​ ​និង​បាន​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​រុះ​រើស​ផ្ទះ​អស់​ប្រាំ​មួយ​ខ្នង​​ តែ​បញ្ហា​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​មាន​​ការ​តវ៉ា​​ ​ទប់​ស្កាត់​ពី​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​។

ក៏​ប៉ុ​ន្តែ​កំឡុង​ពេល​ឆ្នាំ​២០០៩​​ លោក​​ ហេង​ ​ហ៊ុយ​​ ​បាន​​យក​អនុ​ក្រឹត្យ​លេខ​៣៦​ ​របស់​រាជ​រដ្ឋ​ភិបាលបាន​ប្រគល់​ដី​​ ៧៧៩​​ហិ​ចតា​ ដើម្បី​អភិ​វឌ្ឍន៍​ភូមិ​​ ឃុំ​​ និ​ង​ចេញ​ប័ណ្ណ​ដី​ធ្លី​ឲ្យ​ប្រ​ជា​ព​ល​រដ្ឋ​ ​និង​អភិវ​ឌ្ឍន៍​សហគមន៍​ ​ប៉ុន្តែ ​លោក​​ ​ហេង​ ​ហ៊ុយ​​ ​បាន​យក​អនុ​ក្រឹត្យ​ទៅ​ក្លែង​បន្លំ​ដាក់​ថា​ ​ភូមិឈូក​ ​ទៅវិញ​។ ​

អ្នកស្រីបាន​ទាមទារឲ្យ​​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​ចេញ​សេចក្តី​ប្រកាស​ថាពិត​ជាបាន​ដូរទីតាំង​មែន​ ​ឬក៏​អត់។ ​កាល​ថ្ងៃទី៨​ ​ខែតុលា​ឆ្នាំ២០១៧​​ គឺពួកគាត់​មិនបាន​ទទួល​ឯកសារ​អី្វ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ ​ក្រៅពី​ការធ្វើ​កំណត់​ហេតុណ៍​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ ​និងថតចម្លង​ស​ខ្មៅឲ្យ​ពួកគាត់​។

​អ្នកសម្រប​សម្រួល​​អង្គការ​លីកាដូ ​ប្រចាំ​ខេត្តកោះកុង ​លោក ​ហ៊ូ ​អ៊ីន ​បានប្រាប់​ឲ្យដឹង​ពីបញ្ហា​ជំម្លោះ​ដីធ្លី​របស់អ្នកស្រី ផាវ ​ញើង​​ និងប្រជា​ពលរដ្ឋ​ផ្សេងទៀត​ជាមួយ ​លោក ហេង ហ៊ុយ ក្នុងឃុំ​ជីខ​ក្រោម ​ស្រុក ស្រែអំបិល ​ខេត្ត កោះកុង បានកើត​ឡើងជា​ច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​មានដំ​ណោះស្រាយ​។ លោកថា​អ្នកស្រី ​ផាវ ​ញើង ​បានទាមទារ​ឲ្យអាជ្ញា​ធរចុះ​បញ្ជី​ដីធ្លី​តាមភូមិ​សាស្ត្រ​ ហើយអាជ្ញាធរ​គួរបញ្ជាក់​ជូនគាត់​ឲ្យបាន​ច្បាស់លាស់។​

លោក ហ៊ូ​ ​អ៊ីន ​បាននិយាយ​​ថា​៖ «​ក្រសួង ក៏​ដូចជា​អាជ្ញាធរ​គួរតែ​បង្ហាញ​ផែនទី​ជាក់ស្តែងថា ​ដីរបស់​អ្នកស្រី ផាវ ញើង​ ស្ថិតនៅ​ក្នុងភូមិ​ព្រែកជីក​ ឬក៏​ភូមិឈូក​»។

ក្រសួង​ក៏បាន​បញ្ជាឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ខេត្តកោះកុង​ ចុះធ្វើ​ការអប់​រំដល់​ពលរដ្ឋ​ និងស្វែ​រកអ្នក​នៅពីក្រោយ​ពួកគេ​ ដើម្បី​ចាត់វិធាន​ការផ្លូវច្បាប់។​

យុទ្ធ​​នាការ «គ្រួសា​ររឹងមាំ» ចាប់ផ្តើម កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រោយពីអង្គ​​ការយូនី​សេហ្វ​ និងក្រសួ​ងសង្គមកិច្ច រកឃើញថា កុមារក្រោមអាយុ១៨ នៅតែប្រឈមនឹងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ​ ហើយការបំ​បែកកុ​មារចេញពី​គ្រួសា​រ ក៍ជាបញ្ហាប្រឈមដែលត្រូវដោះស្រាយ។

ប្រធានអង្គការ​យូនីសេហ្វ​ប្រចាំកម្ពុជា លោកស្រី គ្រីស្ទៀន ម៉ុនឌ័រតេ (Cristian Munduate)បានមាន​ប្រសាសន៍ថា តាមការ​សិក្សាស្រា​វជ្រាវ របស់​យូនីសេហ្វ បានបង្ហាញថា បញ្ហាហិង្សាលើកុមារ​ក្នុងគ្រួសារ នៅតែជា​បញ្ហា​ប្រឈម ហើយ​ត្រូវរកដំណោះស្រាយ​ដើម្បីបញ្ចប់។​

លោកស្រីក៏បានលើកឡើងផងដែរថា គ្រួសារមួយចំនួន នៅតែបញ្ជូនកូនៗរបស់ពួកគេ ទៅរស់នៅក្នុងមណ្ឌលថែទាំ។ កុមា​រដែលរស់​នៅក្នុងម​ណ្ឌលថែទំា ​ប្រឈមនឹងហានិភ័​យនៃអំពើ​ហិង្សា កា​រកេង​ប្រវ័ញ្ច និ​ងការមិ​នអើពើ ដែ​លអាចបង្ក​ផលប៉ះ​ពាល់ យ៉ាងធ្ង​ន់ធ្ងរដល់ការអភិ​វឌ្ឍ​កុមារ។

លោកស្រី គ្រីស្ទៀន ម៉ុនឌ័រតេ មានប្រសាសន៍ថា៖ «អំពើហិង្សាប៉ះពាល់យើងគ្រប់គ្នា។ យុទ្ធនាការនេះជាឱកាស ដើម្បីកៀរគរប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់ឲ្យនិយាយថាទេ ចំពោះអំពើហិង្សា និងថែរក្សាបរិស្ថានឲ្យមានសុវត្ថិភាព និងសុខភាពល្អសម្រាប់កូនៗ និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ»។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរួមរបស់ អង្គ​​ការយូនី​សេហ្វ និងក្រសួងសង្គមកិច្ច បានឲ្យដឹងថា ​បច្ចុ​​ប្បន្នចំនួនកុ​មារក្នុងមណ្ឌលថែទាំ ត្រូវបានកាត់​បន្ថយគួរឲ្យ​កត់សម្គាល់។ ជា​លទ្ធផលដោយ ក្រ​សួង ​សហការជាមួយ អង្គ​ការយូនី​សេហ្វ បានធ្វើសមា​ហរណកម្មកុ​មារចំនួន ៣០ភា​គរយ ពីមណ្ឌ​​លថែទាំកុមា​រ។ ទោះបី​យ៉ាងណាក៏ដោ​យ នៅមានកុមារប្រមាណជា​ ១៧០០០នា​ក់ កំពុង​រស់នៅតា​មមណ្ឌល​ថែទាំនៅឡើយនៅ​ក្នុងឆ្នាំ២០​១៨។

រដ្ឋម​ន្ត្រីក្រសួងសង្គម​កិច្ច លោក វង សូត្រ បានមានប្រាសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបា​ល បាននឹងកំពុងសហកា​រជាមួយដៃ​គូអភិវឌ្ឍ​ន៍ ដើម្បីទប់ស្កាត់អំពើហិង្សា​ក្នុងគ្រួ​សារ។ លោកថា អំពើហិង្សា​ធ្វើឲ្យប៉ះ​ពាល់ដល់​ការអភិវឌ្ឍរ​បស់កុមារ សីល​ធម៌សង្គម សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងការអភិវឌ្ឍធ​នធានមនុស្សនា​ពេលអនា​គត។​​

លោ​ក វង សូត្រ មានប្រសា​សន៍ថា៖ «រា​ជរដ្ឋាភិបា​លកំពុងសិ​ក្សាបង្កើ​តច្បាប់​ស្តីពីកិច្ចកា​​រពារកុមារ សំដៅធានានូវកិច្ចការ​ពារពិសេ​សសម្រា​ប់កុមារឱ្យបានកាន់​តែល្អប្រ​សើរឡើង ព្រម​ទាំងមានកិច្ចការពា​រច្បាស់​លា​ស់ក្នុងកិ​ច្ចការពារកុមា​រ»​។

យោងតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​រួមដដែល​បានបង្ហាញ​ថា កុមារ​ស្នាក់​នៅមណ្ឌល​ថែទាំ​ចាប់ពី៧៥%ទៅ៨០% ជាកុ​មារមាន​ឪពុកម្ដាយ។

ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល​​​​​នៃក្រសួង​ការងារ​​ កាលពី​ថ្ងៃទី២០​ ខែកុម្ភៈ​ ឆ្នាំ២០២០​ បានសម្រេច​ផ្តល់ដំណោះ​ស្រាយ បី​ចំណុច​​ និងបដិសេធ​មួយចំណុច​ទៅលើសំណង​ជំងឺចិត្ត​ដែលអតីត​បុគ្គលិកបាន​ធ្វើការ​ទាមទារ​បន្ទាប់​ពីសណ្ឋាគារ​មួយនេះ​បានបិទ​ទ្វារកាល​ពីដើម​ឆ្នាំ២០២០​កន្លងមក។​

​​ ប្រធាន​​សហព័ន្ធ​​សហជីព​កម្មករ​​ និយោជិក​​វិស័យ​​​ទេសចរណ៍​​កម្ពុជា ​​ប្រចាំ​នៅ​​សណ្ឋាគារ​​ ​ The Great Duke ​លោក​ ​ទូច​ កុសល​​ បានឲ្យ​ដឹងថា​​ ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល​ បានផ្តល់​ជូនបី​ចំណុច ​រួមមាន ​ប្រាក់អតីត​ភាព​ការងារ​ ប្រាក់​ជូន​ដំណឹង​ និង ​ទូទាត់​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​ដែលនៅ​សល់ទៅ​ជាថវិការ​ ប៉ុន្តែ​ បដិសេធ​ផ្តល់ប្រាក់​សំណង​ជំងឺចិត្ត។​

ក្រោយពី​ការសម្រេច​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អាជ្ញាកណ្តាល​ តំណាង​សហជីព​ កាលពី​​ថ្ងៃទី២៤​ ខែកុម្ភៈ​ បានជួប​ប្រជុំ​ជាមួយ​អតីត​បុគ្គលិក​ ៧៥នាក់​ ក្នុងចំណោម​១៣៩​​ នាក់ ​ដើម្បី​បោះឆ្នោត​សម្រេច​ទទួល​ ឬមិន​ទទួលយក​។​ អតីត​បុគ្គលិក​ ៦០នាក់​ ក្នុងចំណោម​ ៧៥​​ នាក់បាន​យល់ព្រម។​​

លោក​​ ទូច​ កុសល​​ បាននិយាយថា​៖ «​សេចក្ដី​សម្រេច​ហ្នឹងគេ​ឲ្យតែ​បីទេ​ គេអត់​ព្រមឲ្យ​ប្រាក់សង​ជំងឺចិត្ត​​។ ហើយម្សិល​មិញខ្ញុំ​​បានជួប​ប្រជុំជា​មួយបុគ្គលិក​ចំនួន​៧៥នាក់​ និងបាន​ធ្វើការ​បោះឆ្នោត​ស្ទង់មតិ​៦០នាក់​គេយល់ព្រម​ ​តែ១៥​នាក់ទៀត​គេអត់​ទទួល​សេចក្តី​បង្គាប់ទេ​»។​​

លោក​ ទូច​​ កុសល​ បានបន្ថែម​ទៀតថា ​មូលហេតុ​ដែលបុគ្គលិក​​ផ្សេងទៀត​ដែលមិនបាន​ចូលរួម​ក្នុងការ​ស្ទង់មតិនេះ​ ព្រោះពួកគេ​មានការងារ​ថ្មីធ្វើ ​និងមាន​ការពិបាក​ក្នុងការ​សុំច្បាប់។​​ ចំនែក​បុគ្គលិក១៥​នាក់ទៀត​មិនទទួល​យកសេចក្ដី​សម្រេចនេះ​ ដោយសារ​ពួកគាត់​យល់ថា​ តាមផ្លូវ​ច្បាប់​ពួកគាត់​គួរតែ​ទទួលបាន​នូវប្រាក់​សំណង​ជំងឺចិត្ត​ដែលមាន​ក្នុងមាត្រា​ទី៩១។​​ 

យ៉ាងណាមិញ​ លោកយល់​ថា​បុគ្គលិក​ទាំងអស់​គួរតែទទួល​បានប្រាក់​សំណង​តាមមាត្រា​ទី៩១ ​ប៉ុន្តែដោយ​សារការ​តវ៉ាមាន​ភាពអូស​បន្លាយកាន់​តែយូរ​ដែលជា​ហេតុធ្វើ​​អោយបុគ្គលិក​ភាគច្រើន​ចាប់ផ្ដើម​ពិចារណា​ទទួលយក​ការសម្រេច​របស់ក្រុម​ប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល។​ 

លោក ​ទូច​​ កុសល ​បាននិយាយថា​៖ «​បើនិយាយ​មែនទែន​ទៅបើ​យើងទារ​បានបួន​ចំណុច​ហ្នឹងទើប​ពេញចិត្ត​ពេញចិត្តថ្លើម​​ តែដោយ​មើលទៅ​ដូចអត់ចង់​អូសបន្លាយ​ពេលវេលា​ទៅមុខ​ទៀតទេ​​ ចង់ថា​យកតែ​ប៉ុណ្ណឹងទៅ​ កុំអោយ​វែងឆ្ងាយ​ទៀត»។​ 

ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល​ ទុកពេល​ឲ្យអតីត​បុគ្គលិក​ ចំនួន​ប្រាំបី​ថ្ងៃ ​​ដើម្បី​ឲ្យសម្រេច​ចិត្ត។​ នៅក្នុង​សប្តាហ៍នេះ​ តំណាង​សហជីព នឹងជួប​ប្រជុំ​ជាមួយ​អតីត​បុគ្គលិក​ម្តងទៀត​ ដើម្បី​សម្រេច​ចិត្ត។​

លោក​ ទូច​​ កុសល​ បានបន្ថែម​ថា តាម​ការប៉ាន់​ប្រមាណ​របស់លោក​ រង្វង់ទឹក​ប្រាក់ទាំង​អស់​ដែល​ត្រូវសង​ដល់បុគ្គលិក​ប្រហែល​៧០ម៉ឺន​ ទៅ១​លានដុល្លារ។​​

គួររំលឹក​ឡើងវិញថា​ អតីត​បុគ្គលិក​ចំនួន​១៣៩នាក់​បានធ្វើការ​តវ៉ា​នៅមុខ​សណ្ឋាគារ​ The Great Duke​​​ បួនលើក​ធំៗ ​បន្ទាប់​ពីសណ្ធាគារ​បានប្រកាស​បិទដំណើរ​ការ ចាប់ពី​ថ្ងៃទី៣១​ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០១៩​ ដោយមូល​ហេតុ​សេដ្ឋកិច្ច។​​​

សមាគម​រោង​ចក្រ​កាត់​ដេរ​កម្ពុជា​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៧​ ខែ​កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​២០​២០​​ ​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​មួយ​​ដោយ​លើក​ឡើង​ថា​ កា​រ​សម្រេច​​របស់សហភាពអឺរ៉ុប នៅថ្ងៃទី​១២​ ខែ​កុម្ភៈ​ ឆ្នាំ​២០២០ ​ដោយ​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ប្រពន្ធ័​អនុ​គ្រោះ​ពន្ធ​ (EBA)​​​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ជីវ​ភាព​របស់​កម្ម​ក​រ និង​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​ពួក​គេ​។

សមាគម​នេះ​ បាន​សម្តែង​ការ​ខក​ចិត្ត​ចំពោះ​ការ​សម្រេច​ព្យួ​រ​ និង​ស្នើ​ឲ្យ​ពិ​ចា​រណា​ឡើង​វិញ​​ដើម្បី​ចូល​រួម​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រី​ក្រ​​ របស់​ប្រ​ជា​ជន​កម្ពុជា​។

សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍ ​លើក​ឡើង​ថា​៖ «សមាគម​សូម​ជំរុញ​គ​ណៈ​កម្ម​កា​រ និង​សមា​ជិក​សភា​អឺរ៉ុប​ សូម​ពិចារ​ណា​ឡើង​វិញ​ចំពោះ​សេចក្ដី​សម្រេច​​ដោយ​ពិចារ​ណា​ទៅ​លើ​គុណ​តម្លៃ​នៃ​កម្ម​វិធី​នេះ​ ដែល​បាន​អនុ​វត្ត​ជិត​២០​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​ ជំនួយ​អភិ​វឌ្ឍន៍​ ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រី​ក្រ​ និង​សេចក្ដី​ថ្លៃ​ថ្នូ​ការ​ងារ​»។

សមាគម​ បាន​បន្ថែម​ថា​ ការ​ផ្ដល់​ការ​ងារ​ក្នុង​វិស័យ​កាត់​ដេរ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​កម្ម​វិធី​អនុ​គ្រោះ​ព​ន្ធ​EBA មាន​​ចំនួន​លើស​៧៥​ម៉ឺន​នាក់​ និង​បាន​រួម​ចំណែ​ក​ទាញ​ប្រជា​ជន​កម្ពុជា​រាប់​លាន​នាក់​ចេញ​ពី​ភាព​ក្រី​ក្រ​។ កម្ម​ករ​ភាគ​ច្រើន​បំផុត​ជា​ស្ត្រី​ដែល​ជា​អ្នក​គ្រប់​គ្រង​គ្រួសារ​ មើល​ថែ​សុខ​ភាព​ និង​សុខ​មាល​ភាព​កូន​ៗ​ ​ដែល​ផ្ដល់​ប្រាក់​ចំណូល​ដោយ​ផ្ទាល់​ដល់​គ្រួសារ​មាន​២០​ភាគ​រយ​ នៃ​គ្រួសារ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨​ ខែ​កុម្ភៈ​​ ឆ្នាំ​២០២០​ ​លោក​ ​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ ហ៊ុន​ សែន​ ​ បាន​ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​ចែក​សញ្ញា​បត្រ​ថា​​ ​កម្ពុជា​ ​នឹង​មិន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​ចំពោះ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​ក្នុង​ការ​ព្យួរ​ផ្នែក​ខ្លះ​ នៃ​EBA​នោះ​ទេ​។​

សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​ ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១២​ ​ខែ​កុម្ភៈ​ ​បាន​សម្រេច​ព្យួរ​ដោយ​ផ្នែក​នៃ​ប្រពន្ធ័​អនុ​គ្រោះ​ពន្ធ​លើ​គ្រប់​មុ​ខ​ទំនិញ​លើក​លែង​តែ​គ្រឿ​ង​សព្វា​វុ​ធ​(EBA) ​ដោយ​សារ​កា​រ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ ​និង​​បំពាន​លិទ្ធិ​ប្រជា​ធិ​ប​តេ​យ្យ​ ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​​រដ្ឋា​ភិ​បាល​កម្ពុជា​។

​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​បាន​សម្រេច​យក​ពន្ធ​លើ​ទំនិញ​កម្ពុជា​​៤០​មុខ​ ​ដែល​មាន​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់​ជាង​១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​។ ​ទំនិញដែ​ល​ជាប់​ពន្ធ​ទាំង​នោះ​​រួម​មាន​ ​​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ផលិត​ផល​សម្លៀក​បំពាក់​ ​ផលិត​ផល​ធ្វើ​​ដំណើរ​ ​និង​ស្ករ​ស​ទាំង​ស្រុង​។ ​ការ​សម្រេច​នេះ ​នឹង​ចូល​ជា​ធរ​មាន​ ​ចាប់​ពី​ខែ​សីហា​ ​ឆ្នាំ​២០២០​។

ក្រសួងកសិកម្ម កាលពីម្សិលមិញ បានដាក់ ចេញនូវ សារាចរ ណែរនាំ​​ដល់ មន្ត្រី នៅតាម ព្រំដែន កម្ពុជា-វៀតណាម ឲ្យរឹតបន្តឹង ក្នុងការនាំចូល បក្សី ពីប្រទេស វៀតណាម ក្រោយពីទទួល ព័ត៌មានថា មាន ករណី ផ្ទុះជំងឺ ផ្តាសាយ បក្សី។

ក្នុងសារាចរណែនាំ នេះបាន លើកឡើង ថា ក្រសួង បានទទួល ព័ត៌មាន ការផ្ទុះ ឡើងវិញម្តងទៀត នៃជំងឺ ផ្តាសាយ បក្សីនេះ ចេញពី ប្រទេសវៀត ណាម ខេត្តត្រាវិញ នៃភាគខាងត្បូងដែល​បង្កឡើង​ដោយ​វិរុស​ប្រភេទ A/H5N1។ នៅតំបន់នោះ អាជ្ញាធរ​បានដុត​កម្ទេច​សត្វ​មាន់ប្រមានជាង ៥៥,០០០ក្បាល ដើម្បីបង្កា​ការឆ្លងនេះ។

ដើម្បីបង្ការ និង ទប់ស្កាត់ ការឆ្លងរាល​ដាល​នៃជំងឺ​ផ្តាសាយ​បក្សី​នេះ ក្រសួង រុក្ខា ប្រមាញ់ និង នេសាទ បាន​ដាក់​ចេញ​នូវវិធានការ ៩ប្រការ ឲ្យមន្ត្រី​របស់​ខ្លួនអនុវត្ត ក្នុងនោះ​រួមមាន រឹតបន្តឹងការនាំ​ចូល​បក្សី​នៅតាម​ច្រក​ព្រំដែន​កម្ពុជា-វៀតណាម ការធ្វើ​ចរាចរណ៍​សត្វ​បក្សី​ និង​ពិនិត្យឲ្យបាន​ហ្មត់ចត់​នូវ​ស្តង់​ដារអនាម័យ​នៅកន្លែង​ចិញ្ចឹម​សត្វ និង ប្រមូល​ផ្តុំសត្វ។

សារាចរណែនាំ បានលើកឡើងថា៖ «ក្នុងករណី មិនអនុវត្ត​ត្រឹមត្រូវឬ​មានការ​ថ្លោះធ្លោយ​ដោយប្រការណា​មួយ មន្ទីរកសិកម្មរុក្ខា​ប្រមាញ់​និងនេសាទ​ក៏ដូច​ជាការិយាល័យ​ផលិតកម្ម​និងបសុព្យាបាល​រាជធានី​ខេត្ត​ត្រូវទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះមុខ​ក្រសួង​កសិកម្មរុក្ខា​ប្រមាញ់​និងនេសាទ​និង​ចំពោះ​មុខច្បាប់»។

ក្នុងនោះ​ក្រសួងបាន​សង្កត់​ធ្ងន់ថា រាល់ការចរាចរណ៍​សត្វបក្សី ត្រូវមាន​លិខិត​អនុញ្ញាត វិញ្ញា​បនបត្រ​អនាម័យ​សត្វស្រប​តាមបទ​ដ្ឋាន​បច្ចេក​ទេស ហើយ​រាល់ពេល​មានបញ្ហា​អ្វីមួយ​ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ ត្រូវធ្វើ​ការសហការគ្នា​ជាមួយ​មន្រ្តី អាជ្ញាធរ និង​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ។យោងតាមព័ត៌មាន VOD បានចុះផ្សាយកាលពី ០៩ កុម្ភៈ ២០១៧ បានអោយដឹងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ ២០១៦ កម្ពុជា​ធ្លាប់កើត​មានជំងឺ​ដែល​បាន​ឆ្លងពីសត្វបក្សីមកមនុស្សចំនួន៥៦ករណីដែលក្នុងនោះ បណ្តាល​ឲ្យមនុស្ស៣៧នាក់ ស្លាប់។

Source: https://vodkhmer.news/2020/02/09/local-authority-and-villagers-agrees-solar-lights-help-to-safe-commune/

ក្រសួងការងារ​ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមករា បានរៀប​ចំកិច្ច​ប្រជុំត្រីភាគី លើកទី១ ដើម្បីពិគ្រោះ និងផ្តល់យោបល់ ក្នុងការ​ធ្វើវិសោធន​កម្មច្បាប់​ស្តីពី​ការងារ ហើយក្រសួង គ្រោងនឹង ប្រជុំលើកទីពីរ ក្នុងពេល​ប៉ុន្មាន​ខែខាង​មុខនេះ។ ប៉ុន្តែតំណាង​សហជី​ការងារ និងកម្មរ ជំទាស់ទៅនឹង​ការធ្វើវិ​សោធន​កម្មច្បាប់នេះ។

ប្រធាន​សហភាព​ការងារ​កម្ពុជា លោក អាត់ ធន់ បានមានប្រសាសន៍ថា នៅសប្តាហ៍នេះតំណាង​សហជីព ​នឹង ដាក់លិខិត ទៅក្រសួងការងារ ស្នើសុំផ្អាក ការធ្វើ​វិសោធន​កម្មច្បាប់ស្តីពីការងារ ដើម្បីកាត់​បន្ថយ​ប្រាក់ឈ្នូល​កម្មករ​វេនយប់។ លោកថា ការធ្វើវិសោធន​កម្មច្បាប់​នេះ​នឹង​ធ្វើឲ្យ​ខាតបង់​ផលប្រយោជន៍​កម្មករវេនយប់។

លោក អាត់ ធន់ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ខាងសហជីព​កំពុងរៀបចំ​ដាក់លិខិត​ស្នើសុំ​រដ្ឋាភិបាលឲ្យផ្អាក​… និងចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​រួមមួយ​មិនគាំទ្រ​នឹងសេចក្តី​ព្រាងច្បាប់នេះទេ»។

លោក លោកអាត់ ធន់ បានបន្ថែមថា ការដាក់លិខិតនេះ គឺជាការបង្ហាញ​ជំហរមិន​គាំទ្រ​ទៅលើវិសោធនច្បាប់ថ្មី​របស់​ក្រសួងការងារ​នេះ។ លោកថា ក្រសួងបាន​ធ្វើការកែប្រែ​ច្បាប់កាត់ប្រាក់ឈ្នួល ចំនួន៣ដង ដោយគិតទាំងលើកនេះ គឺចាប់ពី២០០ភាគមក​ ត្រឹម១០០ភាគរយ ។

ចំណែកឯ លោក សៀង​ រិទ្ធី​ ប្រធាន​សម្ព័ន្ធសហជីព​អំណាច​យុវជនកម្ពុជា បានលើកឡើងថា លោកមានការ សោកស្តាយ ដែលក្រសួង​អសតម្ថភាព​ក្នុងការទាក់ទាញ​អ្នកវិនិយោគ បែរជាមកធ្វើ​វិសោធន​កម្មច្បាប់​ដែលនាំ​ឲ្យប៉ះពាល់ដល់​ផល្រយោជន៍​កម្មករ​ទៅវិញ ។

លោក សៀង​ រិទ្ធី​ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ច្បាប់គេបង្កើតដើម្បីការពារប្រជាពលរដ្ឋ ការពារផលប្រយោជន៍កម្មករ បែរជាក្រសួង ពីមួយពេល ទៅមួយពេល កែពីច្បាប់ល្អ ទៅជាច្បាប់កាន់តែ អាក្រក់ទៅៗ។ បើនិយាយពីច្បាប់ វាបញ្ច្រាស់ជាមួយនឹងស្មារតីនៃច្បាប់បាត់ទៅហើយ»។

យោងតាមសារព័ត៌មាន VOD ដែលបាន​ស្រង់សម្តី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ​ លោក​ អ៊ិ​ត សំ​ហេង​ ក្នុងសិក្ខាសាលា លើកទី១ កាលពីពាក់កណ្តាល ខែមករាថា ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ការងារ ​ដើម្បី​ការ​កែសម្រួល ​បទប្បញ្ញត្តិ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​កម្មករ​ធ្វើការ​វេន​នេះ​ គឺ​ដើម្បី​បង្កើន​ភាព​ទាក់ទាញ​ឧស្សាហកម្ម​ទំនើប​ បង្កើន​ការងារ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ទៅតាម​ជម្រើស​ និង​តម្រូវការ​ជាក់ស្តែង​របស់​ពួកគេ​។

នៅក្នុងអង្គប្រជុំ បានពិភាក្សាអំពី កាត់បន្ថយប្រាក់ឈ្នួល ចំពោះអ្នកធ្វើការវេនយប់ មកស្មើនឹងអ្នកធ្វើការវេនថ្ងៃ កាត់ថ្ងៃឈប់សម្រាក​ចំថ្ងៃអាទិត្យ និងបញ្ចូលវិវាទបុគ្គល ទៅអាជ្ញាកណ្តាលកាត់ក្តី។

អគ្គលេខាធិការរង នៃសមាគម​​រោង​ចក្រកាត់ដេរ​កម្ពុជា លោក កាំង មូនីកា មានប្រសាសន៍ថា តំណាងសហជីព គួរពិចារណា ឲ្យបានច្បាស់លាស់មុននឹងស្នើទៅកាន់ក្រសួងដើម្បីសុំផ្អាកការធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការងារ។ លោកថា ការកែប្រែច្បាប់នេះ នឹងអាចជួយ បង្កើតការងារ ឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាកាន់តែច្រើន និងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រសើរឡើង។

លោក កាំង មូនីកា មានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំគិតថា​វាជាចំណុច​ល្អ​សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ និងសម្រាប់​បងប្អូន​យើងទេ ពីព្រោះវាជា​ឱកាសមួយ​សម្រាប់​បង្កើត​ការងារ​ថែមទៀត។ បើយើងនៅតែប៉ុណ្ណឹង នៅតែ​តឹងរឹងចឹង វិនិយោគ​នៅតែ​ប៉ុណ្ណឹង វាអាចប៉ះពាល់​ដល់សេដ្ឋកិច្ច​ទាំងមូល»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ លោក ហេង សួរ មិនអាច ទាក់ទង ធ្វើការអត្ថាធិប្បាយ​បាននោះទេ។

គួរ​រំលឹក​ផង​ដែរថា ការ​ធ្វើវិសោធនកម្ម​ច្បាប់ ​កែប្រែប្រាក់​ឈ្នូល របស់កម្មករ ​ដែល​ធ្វើការ​២វេន​នេះ ក្រសួង​ការងារធ្លាប់​បាន អនុមត័​កែប្រែម្តង​រួចមក​ហើយ កាល​ពីឆ្នាំ២០១៨ ដោយ​កាត់​បន្ថយពី​១៥០ភា​គរយ មក​ត្រឹ​ម១៣០​ភាគរយ។

អតីត​បុគ្គលិក​ក្រុមហ៊ុន​ប្រមូល​សំរាម ស៊ីនទ្រី ១០៦នាក់ បានទទួលប្រាក់សំណងបញ្ចប់ការងារ៥០ភាគរយ តាម​ការសន្យារបស់​សាលារាជធានីភ្នំពេញ កាលពីរសៀលថ្ងៃចន្ទ និង​៥០ភាគរយ​ទៀតនៅ​ខែក្រោយនេះ ដើម្បី​បញ្ចប់​ការតវ៉ា​របស់ពួកគេ។

លោក ឆន ដានី ជាតំណាងអតីត​បុគ្គលិក ស៊ីនទ្រី បានឲ្យដឹងថា សាលារាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេច ផ្តល់កញ្ចប់​ថវិកា​របស់ខ្លួន ដើម្បីសងជំនួសក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី ដល់អតីបុគ្គលិកទាំង១០៦នាក់ នៅរសៀលថ្ងៃចន្ទ ប៉ុន្តែត្រូវបង់ពីរដំណាក់កាល។ លោកថា ក្រុមអតីតបុគ្គលិក បានយល់ព្រម និងបញ្ឈប់ការតវ៉ា ព្រមទាំង បើក​ទ្វារ​ក្រុមហ៊ុនវិញ។

 លោក ឆន ដានី បញ្ជាក់ថា៖ « ពួកខ្ញុំ​ទទួលបាន​ប្រាក់សំណង​បញ្ចប់ការងារ៥០% ជាមុនសិន និង៥០%ទៀត សាលា​រាជធានី​នឹងប្រកាស​ប្រាប់មុន១ខែ»។

អតីតបុគ្គលិក ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី បានធ្វើការ​តវ៉ា​បិទផ្លូវ​លើកទី២ រយៈពេល៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃ២៩-៣១​​ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ ពួកគេ បានទាមទារ ពីរចំណុច គឺប្រាក់​សំណង​១០០ភាគរយ និងផ្ទេរទៅ​ធ្វើការ​ដូចដើមនៅ​រដ្ឋករស្វ័យត រាជធានីភ្នំពេញ។ ប៉ុន្តែ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ផ្តល់តែប្រាក់សំណង តែប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគេ បានយល់ព្រម ដោយសារ​តែគ្មាន​ជម្រើស និងមិនចង់​អូសបន្លាយ​ពេលវេលា​បន្តទៅទៀត។

លោក មន ចាន់វាសនា ជាអតីត​បុគ្គលិក​ស៊ីនទ្រី​មួយរូប បានរៀបរាប់ថា ពួកគាត់ បានបើកប្រាក់​សំណង​៥០ភាគរយ រួចរាល់​ហើយ ក្រោយពីតំណាងបុ​គ្គលិកបាន​ទទួលយក​ការសម្របសម្រួលនេះ ជាមួយ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

លោក មន ចាន់វាសនា និយាយថា៖ «ប្រាក់ដែល​ទទួលបានអាច​ជួយដោះ​បញ្ហាគ្រួ​សារបានមួយរយៈ ព្រោះឥឡូវ​កំពុងជួប​បញ្ហា កូនរៀន និងមិនទាន់​មានការ​ងារ​ធ្វើ»។

អ្នកនាំពាក្យ​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ លោក​ ម៉េត​ មាស​ភក្តី បានមានប្រសា​សន៍ថា​ ដើម្បីបញ្ចប់ការតវ៉ា និងការបិទផ្លូវ របស់អតីតបុគ្គលិក ស៊ីនទ្រី សាលារាជធានីភ្នំពេញ បានផ្ដល់ជូនប្រា​ក់សំណ​​ងបញ្ចប់ការងារ ដល់ពួកគេ ជំនួស​ក្រុ​មហ៊ុ​ន ស៊ីន ទ្រី ជា​បណ្តោះអា​សន្ន​។​ លោកថា ភាគីទាំងពីរ បានយល់ព្រម ក្នុងការផ្តល់ និងទទួលប្រាក់៥០ភាគរយជាមុនសិន​ និងផ្តល់ជូន៥០ភាគរយទៀត នៅខែក្រោយ។ ប៉ុន្តែ លោក មិនអាច​បញ្ជាក់​ចំនួនទឹកប្រាក់​សរុប ដែលផ្តល់ជូន​នោះទេ។

លោក ម៉េត​ មាស​ភក្តី ​មានប្រសាសន៍ថា៖​ «​បញ្ហានេះត្រូ​វបានដោះ​ស្រាយរួចហើយ ។​បុគ្គលិក​ទាំងអស់ មានការពេ​ញចិត្ដ សប្បា​យចិត្ដ ទទួ​លយកកា​រដោះស្រា​យយើ​ង បា​ន​ធ្វើរួចមកហើ​យ»។

គួរបញ្ជាក់ថា ការតវ៉ារបស់​អតីត​បុគ្គលិក​ស៊ីនទ្រីជាង១០០​នាក់ធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនប្រកាសបញ្ឈ​ប់ពួកគាត់ កាល​ពីថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសដកសិទ្ធ ប្រមូលសំរាមពីក្រុមហ៊ុននេះ យកមកគ្រប់គ្រង ជាបណ្ដោះអាសន្ន ដោយអះអាងថា ដើម្បីជំរុញការធ្វើ កំណែទម្រង់ ពីការសម្អាតទីក្រុង។

And every night, when the moon is beaming, the coldness of the night will run through his soul. And the whole tired body will get stiff, bent over in the cyclo frame that is not built for sleeping, especially not for an old man.

This is the typical life of a cyclo driver, working painstakingly from dawn till dusk to earn every penny for a living.

At the age of 88, Ngeoun Sok is a should-be-retired cyclo driver. He has been doing this job since the collapse of the Pol Pot regime in 1979. He is still barely surviving in poverty, without proper shelter, food or clothing, in the modern city of Phnom Penh.

He can’t afford to stop, he says. His 71-year-old wife, Ma Lai, has a chronic leg disease and hasn’t been able to walk for some years. She lives in Svay Rieng province while he toils in Phnom Penh, visiting each other just a few times a year. Sok spends every night in the capital on his cyclo in front of the Angkor Hotel near Phsar Kandal market with other drivers.

“I cannot sleep well at night since there are many mosquitoes flying around. Sometimes, there is a gangster or drug user who wants to steal something from me while I sleep. so I need to be careful and stick close to other cyclo drivers,” he says.

The income from the work is meager. The rise of more modern means of transportation has left little demand for the cyclo. Motodops, tuk-tuks and taxis have long overtaken cyclos in popularity. But Sok says they are too expensive for drivers to get started with, and it’s too late for him now.

He works so his wife can go to hospital, he says. But he can’t afford good doctors and her condition hasn’t improved.

He can earn 20,000 riel ($5) on a good day; after expenses, he might have 6,000 riel ($1.5) left. He wants to send at least 100,000 riel ($25) home a month, maybe as much as 200,000 riel ($50), but it isn’t easy.

Sok Kheng, another of the city’s aging cyclo drivers, is 86. Every day begins by circling Central Market, looking for customers. When he speaks, he shows a toothless mouth.

Before becoming a cyclo driver about a decade ago, Kheng worked as a manual laborer. Originally from Kampong Speu province, he spent his days as a farmhand, or carried people’s shopping around markets for a small fee. But as he got older, he couldn’t find those jobs anymore.

As an elderly, uneducated man, he moved to Phnom Penh to become a full-time cyclo driver, work he had done from time to time in the past, he says.

He makes at most 15,000 riel a day ($3.75), he says, but even that is dwindling as fewer people see the need for the old, slow cyclo.

As he waits for customers near Central Market, around 10 a.m., he wonders if he will be able to break even that day.

“So far today, I haven’t even made 5,000 riel ($1.25),” he says. “I need to spend at least 10,000 riel ($2.5) daily.”

The loss of the cyclo’s popularity has been a long time coming. Motorized tuk-tuks, originally known as remorques, began to controversially flood the city in the early 2000s. In recent years, smaller, metal-frames tuk-tuks, tied to smartphone taxi apps like PassApp and Grab, have overtaken the older vehicles.

Nevertheless, Long Sokhouy, 41, founder of the Cambodia Cyclo Association, says cyclos continue to have a unique role as a job of last resort for elderly men without money, skills or education.

Most cyclo drivers are older, typically in their 50s to 80s, and their living conditions are poor. Age and limited resources leave no other choice for many, she says.

Cyclos provide “a small window of employment opportunities for old people in need.” It is one way of addressing poverty in society, she says.

“The general income of cyclo drivers is 10,000 to 20,000 riel ($2.5 to $5 a day), which is really low compared to other jobs. Most of the uncles are sleeping on their cyclos, using public toilets and eating what they can find near the market,” Sokhouy says.

She says using cyclos can still be a convenient option for people who need goods transported for only a small distance from markets. But most remaining demand for cyclos is from tourists.

A slump in tourists from Europe and the Americas last year — arrivals from those two regions fell 5.9 and 6.1 percent, respectively, for the first nine months of 2019 — led to an even-worse-than-usual year for cyclo drivers last year, she says, estimating the drop in demand to be as much as 50 percent.

Both the cyclo — and drivers’ livelihoods — are in danger of disappearing, she says.

Her association, established in 2013, has about 150 members, and they receive help securing bookings with travel companies, renting and repairing cyclos, and getting extra support from the government.

About two years ago, the government began providing 7,000 riel a day to cyclo drivers in an effort to alleviate their hardship.

Sokhouy says the government also talked about providing shelters for cyclo drivers, but there has yet to be any action.

“In the last few years, government officers have said they want cyclo drivers to stay in pagodas, but there has been no update,” she says.

City Hall spokesman Meth Measpheakdey did not respond to questions about the proposal.

The cyclo is everything to a cyclo driver: job, house and hope. So through their roofless lives, the drivers persevere.

“My life here is really hard,” says Sok, the 88-year-old. But the cyclo is all he has to depend on.

“It’s my rice pot,” he says. “Without the cyclo my life would be a disaster, because I don’t know what else I could do at this age. I will continue doing this until the day I cannot hit the pedals.”

សហគមន៍ ខ្មែរឥស្លាម និងគ្រូបង្រៀន បានបង្ហាញក្តីបារម្ភ ពីបញ្ហាសិស្ស​ខ្មែរឥស្លាម ជាង១០០នាក់​ ក្នុងចំណោម៣០០ នៃសាលាបឋមសិក្សា ក្បាលជ្រោយសាគូរ៉ា បានឈប់រៀន កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រោយពីគ្រួសារ​របស់ពួកគេ​ប្តូរទីលំនៅ ដើម្បីឲ្យអាជ្ញាធរ រៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់​សម្រាប់ប្រជុំ កំពូលអាស៊ីអឺរ៉ុប។

នាយិកា​ សាលាបឋមសិក្សា​ក្បាល ​ជ្រោយសាគូរ៉ា លោកស្រី យឺន​ សុភ័ក្រ​ ​បានមានប្រសា​សន៍ ប្រាប់​សិក្ខាកា​ម Newsroom Cambodia កាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០ថា​ សិស្សពាក់កណ្តាល នៅក្នុងសាលានេះ គឺជាសិស្សខ្មែរឥស្លាម។​ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩​-២០២០​ ចំនួនសិស្សមាន​ការកើនឡើ​ងជាងឆ្នាំមុន និងមា​នសិ​ស្សខ្មែរឥ​ស្លាមជាង៣០០​នាក់​។

លោកស្រី ​យឺន​ សុភ័ក្រ​ បានបន្ដទៀតថា នៅកំឡុងចុ​ងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ចាប់ពីថ្ងៃ​ទី២៨-៣០ រ​ហូតមកទល់​ពេល​នេះ ​សិស្សដែ​លមករៀ​នមា​នចំនួនថយចុះ ចំពោះសិស្សខ្មែរឥស្លា​នៅ​សល់ត្រឹមតែ​ជាង ១០០នាក់ ប៉ុណ្ណោះ។

លោកស្រី យឺន​ សុភ័ក្រ​ មានប្រសាសន៍ថា៖ «សិស្ស​ឈប់​មករៀន មានគ្រ​ប់បន្ទប់​ ចាប់ពីថ្នាក់មតេ​យ្យដល់​ថ្នាក់ទី៦ តែចំពោះសិស្សខ្មែរឥស្លាមប៉ុណ្ណោះ»។

លោកស្រី យឺន សុភ័ក្រ បានបន្ថែមថា ចំនួនសិស្ស​បោះបង់​ការសិក្សា​ច្បាស់លាស់ ក្រោយពី​កប្រឡងឆមា​សទី១ នៃឆ្នាំនេះ។

លោក អ៊ី យូ ជា​ហាកឹម (ប្រធាន​សហគមន៍​ខ្មែរឥស្លាម) ក្នុងតបន់ចុងកោះ ភូមិ១ សង្កាត់ជ្រោ​យចង្វារ​ បានមាន​ប្រសាស​ន៍ថា គ្រួរសារខ្មែរឥស្លាម ៧៨គ្រួសារ រស់នៅច្រាំងទន្លេមេគង្គ ត្រូវបានអាជ្ញាធរ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ បញ្ជាឲ្យរុះរើផ្ទះខ្ទមរបស់ពួកគេ កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីរៀបចំ​សណ្តាប់ធ្នាប់។

លោក អ៊ី យូ បានលើកឡើងថា​ នៅពេលគ្រួសារ​របស់ខ្មែរ​ឥស្លាម​ទាំងនោះ រុះរើផ្ទះខ្ទម កូនៗរបស់ពួកគេ ដែលរៀននៅ សាលាក្បាលជ្រោយសាគូរ៉ា បានបោះបង់ការសិក្សា ដោយត្រូវទៅតាម​ឪពុកម្តាយ​ពួកគេ។

លោក អ៊ី យូ និយាយថា៖ «ក្រោយពីរុះរើផ្ទះ គ្រួសារទាំង៧៨ បានទៅកន្លែងផ្សេង និងកូនៗកំពុងរៀង ជាង១០០នាក់ បានទៅ​ជាមួយ​ឪពុកម្ដាយ​ពួកគេ។​ ហើយនឹង​មានសិស្ស​កំពុងរៀននៅជាមួយ​ឪពុកម្ដាយ​ពួកគេ​នៅលើទូក មានមិនដល់១០០នាក់ នោះទេ»។

អភិបាលខណ្ឌជ្រោយចង្វារ លោក ឃ្លាំង ហួត បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០១៩ ដោយដាក់ ឱសានវាទ ឲ្យគ្រួសារ​ខ្មែរឥស្លាម រុះរើផ្ទះខ្ទម ក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹង​ដដែល បានឲ្យដឹងថា អាជ្ញាធរខណ្ឌ​ ត្រៀមរៀបចំសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់​ និងសោភណ្ឌភាព សម្រាប់កិច្ចប្រជុំ កំពូលអាស៊ីអឺរ៉ុប (ASEM) ដោយមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល មកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេង នៅសណ្ឋាគារ រ៉េស៊ីដង់ សុខាភ្នំពេញ។

សេចក្តីជូនដំណឹង លើកឡើថា៖ «ក្នុងករណី បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ មិនព្រមរុះរើចេញនោះទេ រដ្ឋបាលខណ្ឌ នឹងចាត់វិធានការ​រដ្ឋបាល ចុះរុះរើ​ ដោយមិន​ទទួលខុសត្រូវ នូវរាល់ការ​ខូចខាត ឬបាត់បង់ប្រយោជន៍អ្វីឡើយ»។

លោក ឃ្លាំង ហួត មិនអាចទាក់ទង ដើម្បីធ្វើអត្ថាធិប្បាយ បន្ថែមបាននោះទេ។

លោក អ៊ី យូ បានបន្ថែមថា មកដល់ពេលនេះ លោកពុំដឹងថា​គ្រួសារ​ខ្មែរឥស្លាម​ទាំងនោះ ប្តូរទៅរស់នៅ​ទីណានោះទេ ហើយលោក​ក៏ពុំដឹងថា កូនៗរបស់​ពួកគេ​បានបញ្ជូនទៅសិក្សានៅសាលាផ្សេង​ឬយ៉ាងណា​នោះទេ។