Khmer – Newsroom Cambodia

សង្គមស៊ីវិលស្នើរដ្ឋាភិបាលឱ្យបង្កើនថវិកាសម្រាប់ថ្នាក់ក្រោមជាតិចំនួន៣០%នៃថវិកាជាតិសរុប

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 22 Nov 2024 03:54:26 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលអះអាងថា ការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយ បើធៀបជាមួយនឹងស្តង់ដារនៃការប្រើប្រាស់ថវិកាដោយទទូចស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលគួរតែរៀបចំថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិប្រហែលជា៣០% នៃថវិកាសរុបរបស់ជាតិ។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី យល់ថាការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិ នៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយបើធៀបជាមួយនឹងស្តង់ដារនៃការប្រើប្រាស់ថវិកា ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែ រៀបចំថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិប្រហែលជា៣០% នៃថវិកាសរុបរបស់ជាតិ។

លោកបន្តថា៖ «បើយើងមានលទ្ធភាពគួរតែបង្កើននូវទំហំថវិកាទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិហ្នឹងឱ្យច្រើនជាង ហ្នឹងបើអាចចន្លោះពី២០% ទៅ៣០% (នៃថវិកាសរុប) ការធានានូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាពហើយការចាយថវិកាដោយមិនមានការកេងប្រវ័ញ្ច ហើយអំពើពុករលួយ»។

ប្រភពដដែលបានអះអាងថា បើទោះបីជាថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិមានចំនួនមិនច្រើនក៏ដោយ តែក៏អាចយក មកប្រើប្រាស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍភូមិ ឃុំមួយចំនួនបានគ្រប់គ្រាន់ ប្រសិនបើការចំណាយថវិកាប្រកបដោយ តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពត្រឹមត្រូវទៅតាមគោលដៅដែលចង់បាន។

លោក ប៉ិច ពិសី បន្ថែមថា៖ «ទោះបីជាថវិកាតិចក៏ដោយប៉ុន្តែបើយើងចែកជាមធ្យមភាគទៅឃើញថាឃុំ ខ្លះគាត់មានថវិកាច្រើនគួរសមហើយ រហូតដល់ជិត ១០ម៉ឺនដុល្លាឬក៏កន្លែងខ្លះជាង ១០ម៉ឺន ដុល្លាដែរដូចនេះជាទំហំថវិកាមួយដែលទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងចាត់ចែងហ្នឹងប្រកបដោយតម្លាភាពប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវហើយគណនេយ្យភាពខ្ពស់»។

ជុំវិញបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់ថវិកាក្រោមជាតិនេះ លោក ប៉ិច ពិសី បានលើកយកឧទាហរណ៍មួយទាក់ទងនឹងការធ្វើផ្លូវដែលមិនមានគុណភាពត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដារ ដែលបណ្តាលឱ្យផ្លូវឆាប់ខូចខាត និងត្រូវដកថវិកាជារឿយៗដើម្បីជួសជុលឬធ្វើថ្មី។

លោកបន្តថា៖ «នៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ យើងឃើញថាមានការដេញថ្លៃ ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ ឃុំ សង្កាត់ហ្នឹងគឺនៅមានបញ្ហានៅឡើយ ជាពិសេសមានបាតុភាពទាក់ទងទៅហ្នឹងការខ្វះនូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាពនៃការដេញថ្លៃ ហើយជាលទ្ធផលហ្នឹងគឺធ្វើឱ្យផ្លូវឆាប់ខូចអត់មានគុណភាពតាមស្តង់ដារ»។

ប្រភពដដែលបានបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីការចំណាយថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថវិកាមួយចំនួនក៏គួរតែទុកសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ដូចជាបញ្ហាធនធានមនុស្ស និងបរិស្ថានផងដែរ។

លោកប៉ិច ពិសីថា៖ «គួរតែចាប់យកកញ្ចប់ថវិកាមួយដែលផ្តោតទៅលើបញ្ហាសង្គម បញ្ហាស្រ្តី ចាស់ជរា កុមារកំព្រាអីជាដើមហ្នឹងគួរតែផ្តោតទៅលើបញ្ហាសង្គម បរិស្ថាន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ហើយហ្នឹងការដោះនូវឧបសគ្គផ្សេងៗនៅក្នុងឃុំសង្កាត់ នៅក្នុងភូមិឃុំ ហើយអាចថវិកាមួយកញ្ចប់នោះ អាច ជួយអភិវឌ្ឃភូមិឃុំឱ្យមានចរន្តសេដ្ធកិច្ចអីជាដើម»។

បើយោងតាមអត្ថបទ «ការស្វែងយល់ពីថវិកាជាតិនៅកម្ពុជា» ចុះផ្សាយនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៤ បានឱ្យដឹងថាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ការចំណាយថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិមានចំនួន១៣% ដែលចំនួននេះតិចជាងការចំណាយឆ្នាំ២០២៤ ចំនួន ៦% តែយ៉ាងណាមិញអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាអះអាងថា ការកើនឡើងនេះនៅតែមានចំនួនទាបគួរឱ្យកត់សម្គាល់បើធៀបទៅហ្នឹងថវិកាថ្នាក់ជាតិដែលមានចំនួន ៨១%។

នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ លោក ចាន់ សុផល បង្ហាញការគាំទ្រទៅលើការបង្កើន ថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិដើម្បីចំណាយទៅលើការអភិវឌ្ឍផ្សេងៗនៅតាមភូមិ ឃុំ និងកាត់បន្ថយចំណាយថ្នាក់ជាតិណាដែលមិនចាំបាច់។

លោក សុផល ថា៖ «ខ្ញុំក៏យល់ឃើញថាគួរបង្កើនចំណាយថ្នាក់ក្រោមជាតិដែរ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើឆន្ទៈនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បច្ចុប្បន្ន ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅមូលដ្ឋានជាច្រើនត្រូវបានចាត់ចែងដោយថ្នាក់ជាតិ ដែលអាចថាមានប្រសិទ្ធភាពដែរ។ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិវិញ គួរកាត់បន្ថយឱ្យបានច្រើន បើមិនមានភាពចាំបាច់ផ្ទេរទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ខ្ញុំយល់ថា មន្ត្រីនៅថ្នាក់ជាតិមានច្រើនពេក»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន ថា ការបែងចែកថវិកាថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិនេះគឺជាច្បាប់ដែលត្រូវអនុវត្ត។ លោកយល់ឃើញថាការបែងចែកថវិកាថ្នាក់ក្រោម ជាតិអាចមានចំនួនធំជាង ៣០% ទៅទៀតប្រសិនបើបូកការចំណាយទៅលើមន្ទីរជំនាញ និងការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

លោកថា៖ «បើយើងបូកការចំណាយសម្រាប់មន្ទីរជំនាញ និងការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលគ្របដណ្តប់ទាំងថ្នាក់ជាតិនិងក្រោមជាតិទំហំមែនទែនធំ ធំជាង ៣០% ទៅទៀត»។

លោកបន្ថែមថា ដើម្បីការបែងចែកថវិកានៅឆ្នាំខាងមុខមានភាពប្រសើរឡើង លោកយល់ឃើញថា គួរបង្កើនថវិកាថ្នាក់ជាតិនិងថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅតាមទំហំថវិការដ្ឋ។

លោកថា៖ «យើងនឹងខិតខំបង្កើនទំហំថវិកានៅពេលចំណូលរបស់(រដ្ឋ)កាន់តែប្រសើរ ព្រោះថវិកាជាថវិកាតុល្យភាព»។

តាមមាត្រា ១៨ នៃជំពូក ១៣ ថ្មីស្តីពីច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រោងរដ្ឋបាលថវិកា រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិសំដៅដល់ថវិការដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ថវិការដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក និងថវិការដ្ឋបាលឃុំ ព្រមទាំងថវិការដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ស្របតាមបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។ រដ្ឋាភិបាលបានបែងចែកថវិកាសរុបចំនួន ១៩% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ សម្រាប់ការចំណាយថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

ថវិកាថ្នាក់ជាតិ សំដៅដល់ថវិការបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន ដែលរួមមាន ថវិការដ្ឋបាលកណ្តាល ថវិកាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាលនិងថវិកាមន្ទីរជំនាញក្រោមឱវាទ ព្រមទាំងថវិកាអង្គភាពសាធារណៈប្រហាក់ប្រហែល។ ថវិកាចំនួន ៨១% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ត្រូវបានបែងចែងសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅថ្នាក់ជាតិ នេះបើយោងតាមមាត្រា១៧ នៃជំពូក ១៣ ថ្មីស្តីពីច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រោងរដ្ឋបាលថវិការដ្ឋបាល៕

ក្រសួងកសិកម្មអនុម័តថវិកាជាង៧០%នៃថវិកាសរុបទៅលើការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន ខណៈការបង្កើនដំណាំកសិកម្មមានតែ១៤%

ស៊ន់ លីនដា (Sorn Linda) — Thu, 21 Nov 2024 12:09:33 +0000

ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទសម្រេចអនុម័តកញ្ចប់ថវិកាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រមាណជាង៧០% នៃថវិកាសរុបទៅលើកម្មវិធីទី៥ ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ខណៈថវិកា ១៤% បានបែងចែកទៅកម្មវិធីទី១ ការបង្កើនផលិតភាពដំណាំកសិកម្ម ការជំរុញផលិតកម្មដំណាំកសិកម្ម និងកសិធុរកិច្ច។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ មានប្រសាសន៍ថា ការបែងចែកថវិកាក្នុងកម្មវិធីនីមួយៗគឺជាការបែងចែកមួយយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងសមស្របទៅតាមគោលដៅរបស់ក្រសួង ជាពិសេសក្រសួងកសិកម្មបានបែងចែកការចំណាយប្រមាណជាង ៥០% ទៅលើការងារកសិកម្ម និងផ្គត់ផ្គង់ដល់ការដាំដំណាំរបស់ប្រជាកសិករ ខណៈចំនួនដែលនៅសល់ត្រូវរ៉ាប់រងទៅលើការចំណាយរបស់បុគ្គលិក។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «តាមពិតទៅ បើញែកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ មានតែ៥៣%ប៉ុណ្ណោះដែលជាបន្ទុកបុគ្គលិក សម្រាប់ចំណាយជាថវិកាចំណាយលើប្រាក់បៀវត្ស និងប្រាក់បំណាច់មុខងារផ្សេងៗ ចំណែកឯ ៤៧%ទៀត គឺជាចំណាយដែលបាញ់ឆ្ពោះទៅដល់សកម្មភាពគាំទ្រផលិតកម្មរបស់កសិករនោះឯង»។

លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា អត្ថន័យនៃ «ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស» សំដៅទៅលើចំណាយសម្រាប់មន្រ្តីដែលចុះទៅបម្រើការនៅតាមមូលដ្ឋានភូមិ ឃុំ ក្នុងការជួយទ្រទ្រង់ និងគាំទ្រដល់ដំណើរការកសិកម្មរបស់ប្រជាកសិករ មិនមែនសម្រាប់តែការងារការចំណាយរបស់បុគ្គលិកដែលបម្រើការក្នុងក្រសួងនោះទេ។

លោកថា៖ «សូមកុំយល់ច្រលំពីអត្ថន័យនៃ«ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស» ការចំណាយលើការទ្រទ្រង់ដល់សកម្មភាព និងបេសកកម្មរបស់មន្ត្រីយើងនៅតាមមូលដ្ឋានដើម្បីផ្តល់សេវាគាំទ្រដល់កសិករ និងកិច្ចអន្តរាគមន៍នានាដូចដែលធ្លាប់បានឃើញក្នុងពេលកន្លងមក គឺសុទ្ធតែជាកិច្ចការចាំបាច់ដើម្បីបម្រើដល់ប្រជាកសិករ និងជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការធ្វើផលិតកម្មរបស់ពួកគាត់ ហើយសុទ្ធសឹងតែជាខ្ទង់ចំណាយស្ថិតក្រោមកម្មវិធីទី៥នេះផងដែរ»។

បើតាមរបាយការណ៍ថវិកាសង្ខេបក្នុងឆ្នាំ២០២៤របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទបានបែងចែកថវិកាទៅលើកម្មវិធីទី៥ «ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស» ប្រមាណជាង ៧០% លើអនុកម្មវិធីចំនួន១៤ ដែលស្មើនឹងចំនួនថវិកាចំនួន ២២៦.៧៦០ លានរៀល ខណៈថវិកាប្រមាណជាង ១៤% ស្មើនឹងថវិកាចំនួនប្រមាណជាង ៤៥.៨៩៥លានរៀល ត្រូវបានអនុម័តទៅលើកម្មវិធីទី១ «ការបង្កើនផលិតភាពដំណាំកសិកម្ម ការជុំរុញផលិតកម្មដំណាំកសិកម្ម និងកសិ_ធុរកិច្ច»។

អ្នកជំនាញកសិកម្ម និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ លោក យ៉ង សាំងកុមារ បានឱ្យដឹងថា ចំពោះផែនការចំណាយរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នេះក្រសួងបាន អនុម័តថវិកា ៧០% ទៅលើការងារកសិកម្ម ជួយទ្រទង់ដំណើរការដាំដុះរបស់កសិករនៅតាមមូលដ្ឋាន ដោយក្រសួងក៏បានចាត់ និងដឹកនាំមន្រ្តីមួយចំនួនឱ្យចុះទៅពិនិត្យមើលការប្រកបកសិកម្ម របស់កសិករ នៅតាមភូមិសាស្រ្ត។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះជាផែនការចាស់ទេ តែផែនការថ្មីក្រសួងបង្វែរថវិកា ៧០% ដើម្បីប្រើប្រាស់ គាំទ្រដល់កសិករនៅតាមមូលដ្ឋាន។ លើសពីនេះទៀតក្រសួងកំពុងដាក់ពង្រាយមន្រ្តីកសិកម្ម ឃុំ សង្កាត់ចំនួន ១,៦០០នាក់ នៅតាមឃុំ សង្កាត់ សក្តានុពលកសិកម្មទូទាំងប្រទេសឲ្យបានចប់សប់គ្រប់នៅឆ្នាំ២០២៥ បច្ចុប្បន្នដាក់បាន ២៥០នាក់ ហើយចុងឆ្នាំនេះ[២០២៤] ថែម ៨០០ ទៅ១០០០នាក់ទៀត»។

ចំណែកប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា (CCFC)លោក ថេង សាវឿន យល់ថា ការបែងចែកថវិកាចំនួន ៧០% ទៅលើការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សគឺជារឿងមួយល្អប្រសើរ និងជាដំណាក់កាលដំបូងដែលត្រូវគិតគូរ និងរៀបចំពីក្រសួង។ យ៉ាងណាលោកថា ថវិកាចំនួន៧០% នោះគួរតែត្រូវបានកាត់បន្ថយខ្លះ ហើយយកមកបន្ថែមសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការគាំពារ និងទ្រទ្រង់ទៅលើការដាំដុះដំណាំរបស់ប្រជាកសិករវិញ ជាពិសេសកម្ពុជាជាប្រទេសមួយដែលពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មជាធំ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងការចំណាយថវិកាទៅលើទអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស វាជាការចំណាយច្រើន ប៉ុន្តែការពង្រឹងធនធានមនុស្សវាជាដំណាក់ការនៃការពង្រឹងហើយ ប៉ុន្តែយើងចង់ឱ្យមានការបែងចែកយ៉ាង ហោចណាស់ការចំណាយជួយដល់ពលរដ្ឋឱ្យបានច្រើនប្រមាណក៏ ៥០%ដែរ គឺមិនត្រឹមជួយថវិកាតិចតែ ១៤% មិនអាចជួយដល់ផលិតកម្មកសិកម្មដំណាំ ជំរុញកសិកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានល្អទេ។ ពីព្រោះហេតុអីទំហំនៃវិស័យកសិកម្មប្រទេសកម្ពុជាធំ អ៊ីចឹងបើយើងមានថវិកាតែ ១៤% ខ្ញុំគិតតិចមែនទែន»។

ជាមួយគ្នាលោកក៏បានឱ្យដឹងថា ការដាំដុះរបស់ប្រជាកសិករក្នុងរដូវវស្សានៃឆ្នាំ២០២៤នេះ កសិករត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនទៅលើការថែរក្សាដំណាំ ថ្នាំការពារ និងចំណាយលើការទិញគ្រាប់ពូជពីប្រទេសជិតខាងដែលមានតម្លៃថ្លៃ ជាពិសេសក្នុងកំឡុងខែមិថុនានេះ កសិករដែលប្រកបរបបដាំដំណាំស្រូវស្ថិតក្នុង ខេត្តមួយចំនួនក៏កំពុងតែជួបប្រទេះនឹងបញ្ហាថយចុះទិន្នផលស្រូវ និងការលក់ចេញប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ថ្លៃផងដែរ ក្រោយដំណាំស្រូវជាច្រើនហិកតាត្រូវបានបំផ្លាញដោយពពួកសត្វដង្កូវហ្វូងស៊ីបំផ្លាញស្រូវរបស់កសិករ។

កាលពីអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅ ខេត្តមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលពឹងផ្អែកជាធំលើ វិស័យ កសិកម្មដាំដុះបានទទួលរងនូវការបំផ្លិតបំផ្លាញផលដំណាំស្រូវ និងដំឡូងជាច្រើនហិកតា ដោយក្នុងនោះគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ខេត្តព្រះវិហារបានខូចខាតដំណាំស្រូវចំនួន ១,២២១ហិកតា និងដំណាំដំឡូងមី ចំនួន៣,៣៧១ហិកតា ខេត្តកំពង់ធំ ដំណាំស្រូវចំនួន ៣,៦៣៦ហិកតា ខេត្តកំពង់ចាម ដំណាំស្រូវចំនួន ១១៨ហិកតា និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដំណាំស្រូវចំនួន ១១.៣០ហិកតា។ នេះបើតាមរបាយ់ការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានលើកឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យកសិកម្ម ក្នុងការថ្លែងការណ៍ស្តីពី «សមិទ្ធផលរយៈពេល ១ឆ្នាំ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ដឹកនាំដោយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា» ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែគិតគូរ និងជួយគាំទ្របងប្អូនប្រជាកសិករពាក់ព៏ន្ធទៅនឹងការប្រកបរបរកសិកម្ម ដាំដុះ ដោយក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះរាជរដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមថវិកា ១០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ទំនុកបម្រុងទៅលើវិស័យកសិកម្ម និងការគាំទ្រ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «កម្មវិធីជួយដល់កសិករវិញម្តងបាទ លើកស្ទួយផលិតកម្មកសិកម្ម រកទីផ្សារ និងរក្សាលំនឹងនៃតម្លៃកសិផល។ យើងបានដឹងហើយថា កម្មវិធីហ្នឹងប្រកាសឱ្យអនុវត្តន៍ថ្ងៃ ២០ វិច្ឆិកា ២០២៣ ហើយរាជរដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមកញ្ចប់ថវិកា ១០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាចធ្វើវិភាគបន្ថែម វិភាគថវិកាបន្ថែមទៀតប្រសិនជាចាំបាច់»។

លោកក៏បានឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលក៏បានគិតគូរ និងបង្ហាត់បង្រៀនដល់មន្ត្រីកសិកម្មជាង ២៥០នាក់រួច មកហើយដើម្បីចុះទៅអប់រំ និងជួយគាំទ្រប្រជាកសិករនៅតាមមូលដ្ឋានភូមិ ឃុំមន្រ្តីកសិកម្ម ជាពិសេសពេលថ្មីៗនេះពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការវាយប្រហារពីពពួកសត្វដង្កូវហ្វូងដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញដំណាំស្រូវ៕

ថវិកាវិស័យអប់រំកើនឡើង ប៉ុន្ដែបញ្ហាខ្វះខាតមួយចំនួននៅមិនទាន់ដោះស្រាយ

ចិត្ត ស្រីយ៉ា (Chet Sreyya) — Tue, 19 Nov 2024 10:18:44 +0000

ថវិកាវិស័យអប់រំមានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់សម្រាប់ចំណាយទៅការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជាលើកលែងតែក្នុងឆ្នាំ២០២១ និង២០២២ ថវិកាចំណាយមានការថយចុះដោយសារតែបញ្ហាកូវីដ១៩ ដែលថវិកាមួយផ្នែកត្រូវបង្វិលទៅវិស័យសុខាភិបាលនាពេលនោះ។

បើតាមច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង នៅឆ្នាំ២០២៣ ស្ថានភាពកូវីដ១៩ នៅកម្ពុជាមានភាពធូរស្បើយខណៈថវិកាសម្រាប់វិស័យអប់រំមានការកើនឡើងដែលមានទឹកប្រាក់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងមុនពេលកូវីដ១៩។ ពោលគឺកាលពីឆ្នាំ២០២០ ថវិកាវិស័យអប់រំមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៩១៩ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងអប់រំទទួលបាន ថវិកា ប្រមាណ ៩១៧ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រភពដដែលបញ្ជាក់ថា ការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ជាតិរបស់ក្រសួងអប់រំសម្រាប់ចំណាយទៅ លើការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជាតាំងពីបឋមសិក្សា រហូតដល់ឧត្ដមសិក្សា និងការអប់រំជំនាញទន់ដល់យុវជនស្ដែងឡើងតាមរយៈកម្មវិធីអភិវឌ្ឍដែលក្រសួងរៀបចំឡើង និងមុខងារអប់រំ។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី យល់ឃើញថា ក្នុងរយៈ៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជាមិនទាន់ល្អប្រសើរនៅឡើយទេ ដោយសារតែសមត្ថភាពរបស់សិស្សមួយចំនួនមិនទាន់ឆ្លើយតបចំពោះកម្មវិធីអប់រំដែលក្រសួងរៀបចំ។

អ្នកស្រីថ្លែងថា៖ «ការដែលគ្រូបង្រៀនប្រាក់ខែតិចហ្នឹងហើយ ដែលធ្វើឱ្យគ្រូបង្រៀនអត់ខ្វល់ខ្វាយនឹងការបង្រៀនសិស្សប៉ុន្មានទេ គឺគាត់ខ្វល់ខ្វាយបង្រៀននៅសាលាគួរ សាលាឯកជនច្រើនជាង ព្រោះអីសាលាឯកជនគេឱ្យប្រាក់ខែខ្ពស់»។

អ្នកស្រីមើលឃើញថា បើទោះបីជាកញ្ចប់ថវិការបស់ក្រសួងត្រូវបានបន្ថែមជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្ដែបញ្ហាមួយចំនួននៅតែបន្តកើតមាន បញ្ហាប្រមូលថវិកាពីសិស្ស ឬអាណាព្យាបាល សម្ភារៈឧបទេសមិនគ្រប់គ្រាន់ គួបផ្សំនឹងគ្រូរដ្ឋមួយចំនួនឆ្លៀតចេញទៅបង្រៀននៅតាមសាលាឯកជនដែលកត្តានេះអាចធ្វើឱ្យគុណភាពបង្រៀនធ្លាក់ចុះ។

ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍនិងសន្តិភាព លោក យ៉ង គិមអេង លើកឡើងថា បើទោះបីជាកញ្ចប់ថវិកាក្រសួងអប់រំកើនឡើង ប៉ុន្តែការកែលម្អបុគ្គលិកអប់រំ និងឥរិយាបទរបស់បុគ្គលិកអប់រំនៅតែមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព។ លោកបន្តថា ការកែលម្អបុគ្គលិកអប់រំ និងឥរិយាបទរបស់បុគ្គលិកអប់រំ គឺជាកិច្ចការអាទិភាពក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំ ប្រសិនបើកិច្ចការទាំងនេះមិនត្រូវបានដោះស្រាយទេ ការចាត់ចែងថវិកាជាតិដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យអប់រំ នឹងមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព។

លោកថ្លែងថា៖ «ម៉ោងរដ្ឋមានប៉ុនណាបង្រៀនប៉ុនហ្នឹងឱ្យចប់ទៅគឺពួកគាត់ [សិស្ស] ហ្នឹងអាចទៅផ្ទះ ទៅសម្បែង។ ហើយបើសិនជាអ្នកណារៀនមិនទាន់គេទេ ថវិការបស់អប់រំមានហ្នឹងគឺបង្កើនការបំប៉ន រៀនបន្ថែមឱ្យគាត់អ្នកដែលរៀនមិនទាន់គេហ្នឹង»។

នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី លើកឡើងថា ស្ថានភាពអប់រំនៅកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នមានការវិវត្តន៍ជាងពេលកន្លងមក បើទោះបីក្នុងឆ្នាំ២០២០ និង២០២១ ថវិកាមានការថមថយតិចតួចដោយសារបញ្ហាកូវីដ១៩។ យ៉ាងណាមិញលោកថា ទំហំថវិកាដែលក្រសួងអប់រំមានសម្រាប់ចំណាយនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេក្នុងកាលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំដែលអាចធានាថាសិស្សានុសិស្សអាចទទួលបានការអប់រំគ្រប់ៗគ្នា។

លោក ប៉ិច ពិសី យល់ឃើញថា បើសិនជាក្រសួងអប់រំអាចពង្រីកវិសាលភាព និងវិនិយោគបន្ថែមទៅ លើវិស័យអាទិភាពក្នុងកម្មវិធីអប់រំ នោះក្រសួងនឹងអាចកែសម្រួលគុណភាពអប់រំបាន និងផ្តោតសំខាន់ទីមួយទៅលើគុណភាពអប់រំដោយប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់ តាមរយៈបញ្ជូនគ្រូដែលមានសមត្ថភាពទៅតាមសាលាតាមជនបទដើម្បីជួយឱ្យសិស្សទទួលបានគុណភាពអប់រំប្រសើរពីគ្រូដែលមានចំណេះដឹងខ្ពស់។

លោកថ្លែងថា៖ «ទោះយ៉ាងណាក្តីយើងឃើញថាទំហំថវិកានៅក្នុងច្បាប់ហ្នឹងមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេក្នុងការធានាឱ្យវិស័យអប់រំនឹងមានការកែទម្រង់ជាប្រព័ន្ធបានជាពិសេសគឺ ការជម្រុញគុណភាពនៃការអប់រំហើយនិងការធានាថាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅទាំងទីក្រុង ជនបទហ្នឹងអាចទទួលសិទ្ធអប់រំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់បាន»។

អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ឃើញថា ការបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាជាតិដើម្បីពង្រឹងគុណភាពអប់រំជារឿងសំខាន់ ដោយសារតែវិស័យនេះជា វិស័យអាទិភាព ប៉ុន្តែលោកមានការព្រួយបារម្ភពីការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិឱ្យមានតុល្យភាព និងឆ្លើយតបលើគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស។

លោកថ្លែងថា៖ «ដូច្នេះអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតបើសិនក្នុងករណីមើលឃើញអំពីកំណើននៃ ថវិកាជាតិនៅក្នុងវិស័យអប់រំមានការកើនឡើងដូច្នោះ យើងគួរតែជួយផ្តល់ធាតុចូលដើម្បីធ្វើឱ្យក្រសួងអប់រំ ជាពិសេសថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងអប់រំបានយល់ដឹងបន្ថែមអំពីការចង់បានរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋក៏ដូចជា គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ធ្វើយ៉ាងម៉េចក៏ដោយដើម្បីឱ្យ ឆ្លើយតបទៅនឹងចំនួនថវិកាដ៏ច្រើនដែលចំណាយដោយរដ្ឋដែលជាប្រាក់[បង់]ពន្ធរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ»។

ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បណ្ដាញសាកលវិទ្យាល័យសាយប័រកម្ពុជា សមិទ្ធផលបណ្ដុះបណ្ដាល និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល កាលពីថ្ងែទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត លើកឡើងថា គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជាមានការវិវត្តទៅមុខ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា៖ «បើគិតថាសមិទ្ធផលជាង ១០ឆ្នាំដែលក្នុងការកំណែទម្រង់ និង ៤០ឆ្នាំដែលយើងបានធ្វើមកនេះ គុណភាព និងធនធានមនុស្សរបស់យើងកម្ពុជាចាប់យកនូវបច្ចេកវិទ្យា និងឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗ ភាពប្រកួតប្រជែងយើងដើរទាន់ជាមួយគេដែរ។ នេះគឺដោយសារ ការត្រៀមលក្ខណៈបណ្តុះបណ្តាលយូរអង្វែង។ អញ្ចឹងខ្ញុំសូមគាំទ្រចំពោះគំនិតដែលមានភាពលក្ខណៈបុរេសកម្មនៅក្នុងការច្នៃប្រឌិតបន្តទៀតនៅក្នុងវិស័យអប់រំនេះ»។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួននៅតាមគ្រឹះស្ថានថ្នាក់ឧត្ដមសិក្សា មួយចំនួនជួបប្រទះកន្លងមក រួមមានកង្វះមុខវិជ្ជាសិក្សាដោយសារខ្វះគ្រូជំនាញ ចំនួនសិស្សតិច ពិបាកក្នុងការបើកថ្នាក់បង្រៀន គ្រូជំនាញនៅតាមខេត្តមិនទាន់មានគុណវុឌ្ឍិដែលសំដៅដល់គុណភាព និងបទពិសោធន៍ខ្ពស់ខាងបច្ចេកវិទ្យានៅមានកម្រិត និងខ្វះឧបករណ៍ទ្រទ្រង់ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលមុខវិជ្ជា៕

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលប្រើថវិកាឱ្យចំគោលដៅ ខណៈឆ្នាំ២០២៤ក្រសួងបានថវិកាតិចជាងឆ្នាំមុន ៦០លានដុល្លារ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 19 Nov 2024 08:51:20 +0000

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលប្រើប្រាស់ថវិកា និងធនធានដែលមានឱ្យចំគោលដៅ ខណៈក្រសួងទទួលបានថវិកាជាង ៤៣៨លានដុល្លារ សម្រាប់ចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលចំនួននេះថយចុះជាង ៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី មានប្រសាសន៍ថា ថវិកាថ្នាក់ជាតិសម្រាប់ក្រសួងសុខាភិបាលឆ្នាំ២០២៤ ថយចុះព្រោះតែខ្ទង់ចំណូលថវិកាជាតិមានការថមថយ ហើយកម្ពុជាបានរើខ្លួនពីវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ដូច្នេះកម្ពុជាលែងត្រូវការថវិកាបម្រុងទុកច្រើនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកូវីដ១៩។

លោកបន្តថា ទំហំថវិកាប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ សម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលមិនថយចុះច្រើនទេ បើធៀបនឹងមុនពេលកូវីដ១៩។ ហើយក្រសួងសុខាភិបាលនៅតែអាចដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗ ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាល បើសិនជាប្រើប្រាស់ថវិកាឱ្យចំគោលដៅ។

លោកបន្ថែមថា៖ «បើសិនជាយើងមានលុយតិច យើងចាយឱ្យត្រឹមត្រូវទៅ យើងនៅតែអាចជំរុញការកែទម្រង់វិស័យសុខាភិបាលបាន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ទីមួយគឺគុណភាពនៃសេវាសុខាភិបាលដែលពលរដ្ឋនៅតែមានបញ្ហាច្រើននៅឡើយ ជាពិសេសគឺគុណភាពនៃការព្យាបាលហ្នឹង ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចំណាយលើការព្យាបាលច្រើន ហើយអ្នកមានជាមធ្យមគាត់ត្រូវរត់ទៅព្យាបាលនៅប្រទេសផ្សេងដែលធ្វើឱ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយើងធ្ងន់ធ្ងរ»។

លោកលើកឡើងថា មានអាទិភាពពីរដែលក្រសួងសុខាភិបាលគួរផ្តោត ទីមួយគឺការពង្រីកវិសាលភាពនៃការបញ្ជូនក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញទៅតាមតំបន់ដែលពលរដ្ឋត្រូវការ។ លោកមើលឃើញថានៅតាមមណ្ឌលសុខភាពទីដាច់ស្រយាលភាគច្រើនមិនមានគ្រូពេទ្យដែលមានគុណភាពខ្ពស់ទេ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅតែមានបញ្ហាក្នុងការទទួលសេវាសុខាភិបាលនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

លោកបន្ថែមថា៖ «យើងមិនចាំបាច់ចំណាយលុយរើសគ្រូពេទ្យច្រើនពេក មានន័យថា គ្រូពេទ្យច្រើនពេកដែលផ្តុំនៅទីក្រុង ទីប្រជុំជន ហើយនៅទីជនបទខ្វះ»។

លោកពិសី បន្តថា អាទិភាពទីពីរ គឺការពង្រឹងគុណភាពសេវាព្យាបាលដែលទាក់ទងទៅនឹងក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ។

លោកថា៖ «ទីពីររឿងស៊ីសំណូកសូកប៉ាន់សេវាក្រៅប្រព័ន្ធច្រើនពេក ធ្វើឱ្យគ្រូពេទ្យដែលមានកាតព្វកិច្ចផ្តល់សេវាជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃ តាមវិជ្ជាចជីវៈ តាមការកំណត់របស់រដ្ឋ នោះគាត់អត់ធ្វើទេ គាត់ព្យាបាលដោយផ្អែកទៅលើទឹកលុយរបស់អ្នកជំងឺហ្នឹងដែរ ដែលធ្វើឱ្យសេវាហ្នឹងខ្សោយ។»

បើយោងតាមច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤ បានឲ្យដឹងថា ក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង ៤៣៨លានដុល្លារ សម្រាប់ចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ខណៈចំនួននេះថយចុះជាង ៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ដែលក្រសួងទទួលបានប្រមាណជាង៥០១លានដុល្លារ។

ចំណែកឯឆ្នាំ២០១៩មុនពេលវិបត្តិកូវីដក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង ៤៤៨លានដុល្លារ ដែលស្មើនឹងជាង៧ភាគរយនៃថវិកាថ្នាក់ជាតិសរុបប្រមាណ ៦៣៤៧ លានដុល្លារ។

អ្នកជំនាញខាងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ បានលើកឡើងថា វិស័យសុខាភិបាលមានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់សង្គមជាតិទាំងមូល ហើយក៏ជាវិស័យអាទិភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍ។

លោកថា៖ «វិស័យសុខាភិបាលគឺពិតជាមានតួនាទីសំខាន់សម្រាប់សង្គមជាតិនីមួយៗ អ៊ីចឹង កញ្ចប់ថវិកា ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យសមស្រប ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យមានតម្លាភាព»។

លោកមើលឃើញថា វិស័យសុខាភិបាលកម្ពុជារីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់វិស័យមួយនេះយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ កន្លងទៅ។

ទោះជាយ៉ាងណាលោកបន្ថែមថា កម្ពុជាត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់ពង្រឹងវិស័យសុខាភិបាលឱ្យកាន់តែប្រសើរបន្ថែមទៀតដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែមានទំនុកចិត្ត ព្រោះបច្ចុប្បន្នប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននៅតែជ្រើសរើសការព្យាបាលជំងឺនៅបរទេសជាជាងនៅកម្ពុជា។

ប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យគុណធម៌កម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ូច វុទ្ធី មើលឃើញថាក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រើប្រាស់ប្រចាំឆ្នាំច្រើនបើធៀបនឹងក្រសួងផ្សេងៗ ដែលការណ៍នេះបង្ហាញថា រាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនលើវិស័យមួយនេះ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្ថែមថា៖ «ថវិកាដែលក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានលើសក្រសួងផ្សេងៗនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលមិនប្រងើយកន្តើយ ហើយមិនឱ្យថវិកានេះខ្ជះខ្ជាយ នៅក្នុងការពិនិត្យព្យាបាល ទៅដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយើងទេ»។

លោកថា លោកបានចុះទៅខេត្តផ្សេងៗដូចជា ខេត្តកំពត សៀមរាប តាកែវ ឃើញថាគ្រូពេទ្យ ដូចជាមិនខ្វះទេ ហើយគ្រូពេទ្យជំនាញក៏មានតាមខេត្តមួយៗដែរ ដូចនេះតាមខេត្ត និងស្រុកធំៗមិនខ្វះគ្រូពេទ្យជំនាញទេ ដោយឡែកគ្លីនិកសុខភាពឯកកជនក៏មានច្រើនគួរសម ដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចទទួលសេវាសុខាភិបាលបាន។

លោកបន្ថែមថា៖ «ជួនកាលតំបន់ដាច់ស្រយាលខ្លះដែលគ្រូពេទ្យគាត់មិនអាចទៅដល់ ដោយសារកត្តាផ្លូវមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ កន្លែងហ្នឹងអាចនឹងខ្វះមួយៗដែរ»។

លោក វិទ្ធី ស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ឬសង្គមស៊ីវិលធ្វើរបាយការណ៍ដើម្បីដាក់ទៅក្រសួងសុខាភិបាល បើសិនជាមើលឃើញតំបន់ដាច់ស្រយាលណាមួយដែលខ្វះខាតក្នុងការទទួលសេវាសុខាភិបាល ឬមានករណីមិនប្រក្រតីដោយមន្ត្រីសុខាភិបាលធ្វើការខ្ជះខ្ជាយមិនយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលពិនិត្យ និងដោះស្រាយកែលម្អ។

របាយការណ៍របស់ធនាគាពិភពលោកឆ្នាំ២០២៣ បានរកឃើញថា កម្ពុជាចំណាយមូលធនសាធារណៈលើកម្មវិធីសុខភាពសាធារណៈសំខាន់ៗត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយដៃគូខាងក្រៅ។ ដោយការពឹងផ្អែកលើការផ្តល់មូលនិធិពីខាងក្រៅគឺជាការព្រួយបារម្ភចំពោះនិរន្តរភាពនៃកម្មវិធីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ហើយអាចបង្កើនបញ្ហាក្នុងភាពចុះសម្រុងគ្នា និងប្រសិទ្ធភាពរួម។

បើតាមរបាយការណ៍ដដែលផ្តល់ជាអនុសាសន៍ថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលចាំបាច់ត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់វិស័យសុខាភិបាលក្នុងថវិការបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងតាមរយៈការបង្កើនហិរញ្ញប្បទានក្នុងស្រុកដល់វិស័យនេះ និងការលះបង់ធនធានដល់មណ្ឌលសុខភាពដែលផ្តល់ការថែទាំសុខភាពបឋមសម្រាប់ភាគច្រើន»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន មានប្រសាសន៍ថា ការកាត់បន្ថយថវិកាចំណាយរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលមិនធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាល ឬធ្វើឱ្យបង្អាក់ផែនការយុទ្ធសាស្រ្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលឡើយ។

តាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០១៦ បានប៉ាន់ប្រមាណថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចសន្សំថវិកាបានរហូតដល់ ៥០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិកាលើវិស័យសុខាភិបាលដូចជា ទិញឱសថ គ្រឿងបរិក្ខារ និងការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តផ្សេងៗ៕

បទយកការណ៍៖កម្មករថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល៤ដុល្លារបន្ថែមឆ្នាំ២០២៥មិនអាចជួយឱ្យជីវភាពពួកគេប្រសើរ

ប៉ា តុងចិន (Pa Tongchen) — Mon, 30 Sep 2024 16:26:46 +0000

សំឡេងឆ្នោតគាំទ្រតួលេខប្រាក់ឈ្នួល២០៦ដុល្លារអាមេរិកដែលលើកឡើងដោយនិយោជក បាននាំមុខគេដែលបញ្ហានេះ បានជំរុញឱ្យកម្មករនិយោជិតនឹងទទួលបានការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលផ្លូវការចំនួន២ដុល្លារបន្ថែមទៀត ពីភាគីនិយោជកនៅឆ្នាំ២០២៥ ហើយការដំឡើងនេះ បើធៀបនឹងតួលេខកាលពីឆ្នាំ២០២៤ គឺមានធំដូចគ្នា។

តាមរយៈការបោះឆ្នោត ដែលមានតំណាងសរុបចំនួន ៥១រូប ក្នុងនោះតំណាងមកពីសហជីព១៧រូប តំណាងនិយោជក១៧នាក់ និងតំណាងមកពីក្រសួងការងារ១៧រូប។ ការបោះឆ្នោតនេះ ធ្វើឡើងតាមរយៈកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។

លទ្ធផលបោះឆ្នោតបង្ហាញថា តួលេខប្រាក់ឈ្នួល ២០៦ដុល្លារក្នុងមួយខែ ដែលលើកឡើងដោយក្រុមនិយោជក ទទួលបានការគាំទ្រ៤៦សំឡេង។ ដោយឡែក តួលេខប្រាក់ឈ្នួល២១៤ដុល្លារ ទទួលបានការគាំទ្រចំនួន៤សំឡេង និងតួលេខ២០៨ដុល្លារ ទទួលបាន១សំឡេង។

លទ្ធផលនេះបង្ហាញថា កម្មករនិយោជិតនឹងទទួលបានការដំឡើងប្រាក់ឈ្នូល២ដុល្លារពីនិយោជកក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និងបូកបញ្ចូល២ដុល្លារបន្ថែមទៀតពីរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈការប្រកាសរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលធ្វើឱ្យប្រាក់ឈ្នួលកម្មករនិយោជិតនៅឆ្នាំ២០២៥ មានចំនួន២០៨ដុល្លារក្នុងមួយខែ ដែលកើន៤ដុល្លារ បើធៀបនឹងប្រាក់ឈ្នួល២០៤ដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ប៉ុន្តែតួលេខនេះ ត្រូវបានកម្មករនិយោជិត ចាត់ទុកថាជាចំនួនដែលមិនបំពេញសេចក្តីត្រូវការ ចំពោះទំនិញចេះតែបន្តឡើងថ្លៃនៅលើទីផ្សារ ហើយតួលេខនេះ ក៏មិនអាចជួយឱ្យពួកគេងើបចេញពីការលំបាកបានដែរ។

កម្មកររោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ W & D Cambodia ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញដែលធ្វើការរយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ លោក សឿង ប្រុស លើកឡើងថា ការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលជូនកម្មករនិយោជិត៤ដុល្លារ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ខាងមុខនេះ គឺជាចំនួនមួយដែលពិបាកទទួលយក ហើយក៏មិនទាន់សក្តិសមនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់កម្មករដែរ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកឱ្យដឹងថាបច្ចុប្បន្ន ប្រាក់ឈ្នួលមិនទាន់នឹងបានឡើងផង ម្ចាស់ផ្ទះជួលមួយចំនួនចាប់ផ្តើមដំឡើងថ្លៃផ្ទះ និងទាមទារសេវាប្រមូលសំរាមចាប់ពីខែតុលាខាងមុខនេះទៅហើយ។ បន្ថែមលើនេះ តម្លៃទំនិញលើទីផ្សារ និងសាំង ក៏បន្តឡើងថ្លៃ ខណៈប្រាក់ខែកម្មករក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នកម្មររោងចក្រទទួលបាន២៧០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ បូកបញ្ចូលទាំងការថែមម៉ោងធ្វើការផង។

លោកបន្តថា៖«ខ្ញុំគិតថាវាហាក់បីដូចជាមិនសក្តិសមសម្រាប់កម្មករទេ ដោយសារប្រាក់ខែមិនទាន់បានឡើងផង តែថ្លៃផ្ទះជួលឡើងមុនបាត់ទៅហើយ។ ហើយទំនិញនៅលើទីផ្សារក៏ឡើងដែរ ដូចជា ទឹកត្រី ខ្ទឹម ស្ករ ប៊ីចេងជាដើម»។

លោកបន្ថែមថា៖«ផ្ទះជួលមួយចំនួនគេចាប់ផ្តើមដំឡើងថ្លៃហើយ គេដើរប្រាប់ថា ចាប់ពីខែក្រោយទៅគេចាប់ផ្តើមតំឡើងហើយ តែផ្ទះជួលខ្លះក៏គាត់អត់តំឡើងដែរ នៅថេរដដែល។ ប៉ុន្តែគាត់យកសេវាថ្លៃសំរាម»។

ក្រៅពីនេះទៀត លោក សឿង ប្រុស ឱ្យដឹងថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល៤ដុល្លារនៅឆ្នាំ២០២៥នេះ មិនអាចជួយឱ្យកម្មករនិយោជិតរស់នៅស្រួលទេ៖«វាអត់អាចជួយសម្រួលជីវភាពបានទេ!»។

ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដែរ កម្មការិនីរោងចក្រនៅរាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី សោម រ៉ាវី ក៏យល់ឃើញថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលនៅឆ្នាំ២០២៥នៅមានកម្រិតតិចតួច ដែលថាមិនអាចជួយឱ្យពួកគេងើបផុតពីភាពលំបាកដូចបច្ចុប្បន្នទេ។ កម្មការិនីវ័យ៤១ឆ្នាំរូបនេះថា ដើម្បីអាចឱ្យពួកគាត់ធូរស្រាល រដ្ឋាភិបាលគួរណាស់ដំឡើងឱ្យបាន១០ដុល្លារអាមេរិក បន្ថែមទៀត ទើបអាចជួយឱ្យពួកគេ មានភាពប្រសើរផ្នែកជីវភាព ។

អ្នកស្រីថ្លែងថា៖«[ដំឡើងប្រាក់ឈ្នូល៤ដុល្លារ]ទាបខ្លាំងណាស់ វាមិនអាចជួយ[ជីវភាព]ឱ្យប្រសើរឡើងទេ ព្រោះទំនិញសព្វមុខវាឡើងថ្លៃមួយមុខបន្តិចៗ វាលើសកម្រិតជាងហ្នឹងទ្វេដង។យ៉ាងហោចណាស់ក៏បានត្រឹម១០ដុល្លារឡើងដែរ។ ១០ដុល្លារឡើង ចេះតែអាចទទួលយកបានខ្លះ »។

ការលើកឡើងដូច្នេះ ដោយអ្នកស្រីថា កម្មករនិយោជិតភាគច្រើនជាប់បំណុលធនាគារ។ ជាក់ស្តែងអ្នកស្រីកំពុងជាប់បំណុលជិត១ម៉ឺនដុល្លារ ហើយក៏ត្រូវផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារបស់កូនចំនួន២នាក់ដែរ។ផ្ទុយទៅវិញ គាត់អាចរកចំណូលបានប្រមាណ ៣០០ដុល្លារក្នុងមួយខែ បូកបញ្ចូលទាំងការថែមម៉ោងផង។ករណីនេះ អ្នកស្រីលើកឡើងថាតម្រូវការចំណាយច្រើន តែចំណូលទាប។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកស្រី រ៉ាវី បានរម្លឹកថា រូបគេធ្លាប់រំពឹងថាការចរចាប្រាក់ឈ្នួលឆ្នាំនេះអាចនឹងមានលក្ខណៈប្រសើរជាងការចរចាបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែងប្រាក់ឈ្នួលដែលត្រូវដំឡើង គឺ៤ដុល្លារដូចឆ្នាំមុនដែរ។

អ្នកស្រីបន្តថា៖«[ការចរចាឆ្នាំនេះ ខ្ញុំ]រំពឹងថាបានគ្រាន់បើជាងឆ្នាំទៅ[ការចរចាកាលពីឆ្នាំ២០២៣] តែដល់ពេលឥឡូវវាមិនលើសគ្នាអ៊ីចឹង ឡើងតិចតួច។ ហើយដល់ពេលឥវ៉ាន់ឡើងថ្លៃគ្រប់សារពើ »។

ដោយឡែក ប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា អ្នកស្រី យ៉ាង សោភ័ណ្ឌ ចាត់ទុកថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល៤ដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៥នេះ ទាបជាងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់កម្មករនិយោជិត។អ្នកស្រី សោភ័ណ្ឌ បន្តថា និយោជកគួរតែដំឡើងឱ្យកម្មករនិយោជិតចន្លោះពី៦ ទៅ៧ដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយខែ ទើបអាចមានសមាមាតទៅនឹងអតិផរណាទីផ្សារដែលកំពុងកើតមាន។ បើពុំដូច្នេះទេ កម្មករនិយោជិតនឹងប្រឈមបញ្ហាជីវភាពរស់នៅ។

អ្នកស្រីថ្លែងថា៖«តួរលេខនេះមើលទៅ ហាក់ដូចជាឡើងបានតិចតួចមែនទែន ។ ស្របពេលទៅនឹងអតិផរណាទីផ្សារ វាហក់ឡើងខ្ពស់ ហើយបើសិនប្រាក់់ឈ្នួលរបស់កម្មករនិយោជិតអត់កែសម្រួលទៅតាមទីផ្សារទេ ខ្ញុំគិតថានឹងប្រឈមនូវហានិភ័យនៅក្នុងការចំណាយ នៅក្នុងការរស់នៅរបស់ពួកគាត់»។

បន្ថែមលើនេះ អ្នកស្រីក៏ចង់ឃើញមានការសិក្សារួមគ្នាមួយពីការចំណាយ និងបញ្ហាប្រឈមរបស់កម្មករនិយោជិតមុននឹងដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល។ ការធ្វើដូច្នេះ អ្នកស្រីថានឹងដឹងពីទុក្ខលំបាករបស់ពួកគេ ហើយអាចដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលដល់កម្រិតមួយសមស្រប ដែលអាចធានាការរស់នៅសមរម្យជូនពួកគេ ហើយពុំចាំបាច់ត្រូវជជែកវែកញែកគ្នាច្រើនដូចបច្ចុប្បន្នឡើយ។

យ៉ាងនេះក្តី ប្រធានសហភាពសិទ្ធិកម្មករកម្ពុជា លោក គឹម ចាន់សំណាង អះអាងថា ខ្លួនពេញចិត្តចំពោះតួលេខនេះ ដោយថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលហួសហេតុពេក អាចធ្វើឱ្យបាត់បង់នូវសង្វាក់ផលិតកម្ម ហើយរោងចក្រប្រឈមនឹងបិទទ្វារ ដែលផ្តល់ផលអាក្រក់ដល់កម្មករនិយោជិត។

លោកថ្លែងថា៖«ភាគីសហជីពពួកខ្ញុំទាំងប៉ុន្មាននាក់ ដែលសម្រេចចិត្តឯកភាព និងទទួលយកដោយពេញចិត្តនេះ គឺយើងយល់ថា ការទទួលយកដោយទទួលបាននូវការងារធ្វើច្រើនបន្តបន្ទាប់ទៀត។ យើងមិនអាចទទួលយក ដើម្បីឱ្យបាត់បង់នូវសង្វាក់ផលិតកម្ម ក៏ដូចជាការបិទរោងចក្រជាបន្តបន្ទាប់នោះទេ»។

ដោយឡែក តំណាងនិយោជក លោក ណាង សុធី មើលឃើញពីសញ្ញាណវិជ្ជមាន ដោយថាតំណាងកម្មករនិយោជិតដែលមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាឆ្នាំនេះ មានអាកប្បកិរិយាទន់ភ្លន់ជាងឆ្នាំកន្លងទៅ ក្នុងការទទួលយកតួលេខ២០៨ដុល្លារ ក្នុងមួយខែនេះ។

លោកបន្តថា៖«ភាគីនិយោជកយើងសប្បាយចិត្ត ចំពោះលទ្ធផលនេះ ។យើងពេញចិត្តមែនទែន បងប្អូនកម្មករនិយោជិតទាំង១៧ភាគី គឺលោកបង្ហាញនូវអារម្មណ៍ស្និទស្នាល ខុសពីឆ្នាំមុនៗ ដែលពេលប្រជុំម្តងៗ គឺមួរម៉ៅដាក់គ្នា។ ឆ្នាំនេះលោកទន់ភ្លន់ ហើយអាចទទួលយកនូវការពិភាក្សាដ៏យល់ដឹងទៅវិញទៅមក»។

យ៉ាងណាមិញ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក យង់ គិមអេង ជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងភាគីនិយោជកបង្កើនប្រាក់ឈ្នួលឱ្យកម្មករឱ្យបានចំនួន២៥០ដុល្លារក្នុងមួយខែ ដើម្បីធានាថាពួកគេអាចរស់នៅបានសមរម្យ ព្រោះលោកថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល៤ដុល្លារ មិនអាចឱ្យពួកគេរស់នៅបានដោយប្រសើរនោះនៅឡើយទេ។

លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលក៏គួរបន្ថែមការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើការចំណាយថ្លៃទឹក និងថ្លៃភ្លើងឱ្យកម្មករនិយោជិតដែរ ដើម្បីសម្រួលជីវភាពពួកគេមួយផ្នែក។បើពុំដូច្នេះទេ លោកថាគួរតែបញ្ចុះតម្លៃឱ្យបានក្នុងកម្រិតមួយដែលទាបជាងនេះ។

លោកបន្តថា៖«អាចពិនិត្យមើលថា បើសិនអាចជួយទៅលើថ្លៃទឹក ថ្លៃភ្លើង ឬក៏បញ្ចុះឱ្យដល់កម្រិតមួយទាបបំផុត ដែលការពារកុំឱ្យពួកគាត់ប្រឈមនឹងការចំណាយអស់ហ្នឹងច្រើន»។

របាយការណ៍របស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បង្ហាញថាគិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤កម្មករនិយោជិតកំពុងបម្រើការងារនៅក្នុង វិស័យវាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង ផលិតផលធ្វើដំណើរ និងកាបូប មានជាង៩០ម៉ឺននាក់ នៅតាមរោងចក្រ សហគ្រាសចំនួន ១,៥៣៨កន្លែង។

គេសង្កេតឃើញថា បើទោះជាមានភាគីខ្លះពេញចិត្ត និងខ្លះទៀតមិនចេញចិត្តចំពោះប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមារបស់កម្មករនិយោជិតសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ក្តី ក៏រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង សួរ បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការដំឡើងប្រាក់ឈ្នូលឱ្យកម្មករនិយោជិត ថ្វីបើដំឡើងនេះមិនគ្រប់ទៅតាមការចង់បានរបស់ពួកគេក៏ដោយចុះ។ ការលើកឡើងដូច្នេះ ដោយលោកប្រៀបធៀបថា ប្រទេសខ្លះមិនបានចរចាប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំឆ្នាំដូចកម្ពុជានៅឡើយផង។

លោកថ្លែងថា៖«មែនទែនទៅ មានតែយើង[កម្ពុជា]ទេ ដែលចរចាប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំឆ្នាំ។ ឡើងតិច ឬច្រើន គឺរាល់ឆ្នាំ យើងឡើង តែបើនៅស្រុកគេ៥ឆ្នាំ ឬ១០ឆ្នាំ បានគេជជែកគ្នាម្តង។ អ៊ីចឹងនៅយើង ទោះបីថាឡើងតិច ឬឡើងច្រើន គឺថារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺបូករហូត អត់មានដកដូចនៅប្រទេសគេទេ»។

បន្ថែមលើនេះ លោកគូសបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏នឹងបន្តជួយអន្តរាគមន៍មិនឱ្យតម្លៃផ្ទះជួលឡើងថ្លៃហួសកំណត់ដែរ។ ជាមួយគ្នាកម្មករនិយោជិត ត្រូវតែទទួលបានតម្លៃទឹក និងភ្លើងពីរដ្ឋ ក្នុងតម្លៃដែលបានកំណត់។

លោកបន្តថា៖«ក្រៅពីដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល រាជរដ្ឋាភិបាលក៏នឹងបន្តអន្តរាគមន៍ ដើម្បីធ្វើម៉េចរក្សានូវស្ថិរភាពតម្លៃ ហើយនិងអន្តរាមន៍ផ្សេងៗទៀត ដើម្បីធ្វើម៉េចឱ្យចំណាយការរស់នៅរបស់បងប្អូនកម្មករនិយោជិត ដូចជាការគ្រប់គ្រងតម្លៃផ្ទះជួល គឺយើងនឹងបន្តតាមដាន ដើម្បីធ្វើម៉េចឱ្យតម្លៃនៃការជួលបន្ទប់ ឱ្យវាសមស្រប កុំឱ្យមានការឡើងថ្លៃហួសហេតុពេក»។

ត្រឡប់មក កម្មកររោងចក្រ លោក សឿង ប្រុស ឯណេះវិញ ប្រសិនបើកម្មករនិយោជិតនៅតែទទួលបានការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលតក់ៗបែបនេះ ពួកគាត់ទំនងជាមិនអាចមានជីវភាពប្រសើរ ពោលគឺកាន់តែយ៉ាប់យឺនទៅៗ។

លោកបន្តថា៖«បើសិនជាប្រាក់ខែនៅតែឡើងតិចតួចៗអ៊ីចឹង គឺអត់អាចផ្គត់ផ្អង់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃបានទេ។ ទៅថ្ងៃមុខទៅកម្មកររោងចក្រប្រឈមមុខនឹងជំពាក់ធនាគារ និងប្រឈមមុខនឹងភាពក្រីក្រ»៕

បទយកការណ៍៖ ជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ រំលេចក្បាច់រចនានៃប្រាង្គប្រាសាទខ្មែរនៅលើវត្ថុប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ

ស្អាត បុទុំម៉ា (Sart Botuma) — Thu, 26 Sep 2024 07:42:06 +0000

ខេត្តកណ្ដាល៖ សម្លេងដំខ្សាវៗលឺចេញពីរោងមួយដែលមានបុរសចំណាស់ម្នាក់ មានបង់ក្រមានៅក កំពុងអង្គុយលើកៅអីឈើ ដៃស្ដាំកាន់ញញួរ ដៃឆ្វេងកាន់ដែកដំ កំពុងឆ្លាក់ដងដាវដើម្បីឱ្យក្បាច់រចនាលេចចេញជារូបរាង។

លោក ជា យុទ្ធា ដែលមានសក់ស្កូវ ពាក់វែនតា វ័យ៧០ឆ្នាំរូបនេះ ប្រកបរបរជាជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ ជិតពាក់កណ្ដាលជីវិតមកហើយ ដោយសារចិត្តស្រឡាញ់ការងារជាជាងចម្លាក់នេះ។ លោកបានផ្តើមប្រកបរបរនេះនៅផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយក្រោយមករបរនេះមានការរីកចម្រើន ដោយមានទទួលបណ្ដុះបណ្ដាលកូនជាងប្រហែលជាង១០នាក់មកហើយ។ ទីតាំងរោងជាងឈ្មោះ ‹‹Ramo-ជាងចម្លាក់››នេះស្ថិតនៅភូមិ សាលាកាត់សក់ ឃុំវិហារលួង ស្រុកពញ្ញាឮ ខេត្តកណ្ដាល។

ជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ ស្នាដៃចាស់វស្សា ជា យុទ្ធា បានចាយពេលជិត៤០ឆ្នាំជាមួយចម្លាក់បុរាណ ដោយដកស្រង់ចេញពីក្បូរក្បាច់
រចនាប័ទ្មរបស់ខ្មែរដែលប្រតិដ្ឋលើប្រាង្គប្រាសាទនានា មកឆ្លាក់លើវត្ថុប្រើប្រាស់ដូចជា ផ្តិល កំសៀវ កែវទឹក ដាវ និងចានស្រាក់ជាដើម។ ស្នាដៃទាំងនេះ ជាមរតកដើម្បីឱ្យក្មេងជំនាន់ ក្រោយបានស្គាល់ និងចងចាំថាជាស្នាដៃ និងចម្លាក់របស់ដូនតាខ្មែរ។

លោក យុទ្ធា ឲ្យដឹងថាចម្លាក់នេះទាមទារឲ្យមានការអត់ធ្មត់ខ្ពស់ និងត្រូវការទាំងកម្លាំងកាយកម្លាំងចិត្ត ព្រោះការផ្ចិតផ្ចង់ឆ្លាក់ក្បាច់រចនានីមួយៗមានច្រើនដំណាក់កាល និងប្រើរយៈពេលយូរ។ នេះក៏ដើម្បីឱ្យ វត្ថុមួយៗដែលបានឆ្លាក់ចេញមកមានគុណភាពអាចតម្រូវចិត្តភ្ញៀវបាន។

លោក ជា យុទ្ធា ឆ្លាក់ចម្លាក់លើដងដាវ។ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោកពន្យល់ថា មុននឹងអាចដាប់ឆ្លាក់បាន ជាដំបូងត្រូវស្លជ័រជាមុនសិន។ ការស្លជ័រនេះទៀតសោត ត្រូវការយកជ័រចុង (ជ័រឆៅ) ដាក់ជាមួយដីដំបូកដែលបុកម៉ត់ខៃដូចម្ស៉ៅលាយជាមួយខ្លាញ់ត្រី ដុតដោយអុសដែលប្រើរយៈពេលដុតយ៉ាងហោចណាស់៦ម៉ោង ទើបជ័រនោះទន់អាចយកទៅប្រើបាន ដែលគេហៅថាជាជ័រប្រមូល។ ជំហានបន្ទាប់ ក្រោយជ័រនោះទន់ហើយ ទើបអាចយកទៅដាក់លើពុម្ពផ្សេងៗដូចជាផ្ដិល និងកែវទឹកជាដើម។

ជ័រដែលស្លររួចទុកសម្រាប់ឆ្លាក់ចម្លាក់ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោកថា ស្រលាញ់នឹងខិតខំថែរក្សាទុកឱ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយកុំឱ្យបាត់បង់ និងមិនស្គាល់នូវអ្វីដែល ជារបស់ខ្លួនឯង ប្រយ័ត្នតែគេយកបាត់ពិបាកថែ អ្វីដែលធ្វើបានគឺលោកចេះតែព្យាយាមទៅពិសេស ចម្លាក់ក្បូរក្បាច់នេះតែម្ដង។

លោក ជា យុទ្ធា ថ្លែងថា៖ ‹‹បើយើងមិនបម្រើយើងមិនធ្វើរូបភាពឱ្យចេញជាចម្លាក់ គឺថារបស់ហ្នឹងវាត្រូវបាត់បង់។ ព្រោះយើងជាកូនខ្មែរ បើយើងមិនបម្រើនៅក្នុងក្បាច់ ចម្លាក់នោះលើប្រាក់ ស្ពាន់ គឺថាអន់ពេក ខ្សោយពេក អ៊ីចឹងប្រទេសណាក៏គេចង់បានចម្លាក់ខ្មែរដែរ››។

កាលពីកុមារភាពវ័យ១២ឆ្នាំ លោក ជា យុទ្ធា បានរៀនធ្វើតុ ទូ កៅអីជាមួយឳពុកដែលជាមុខរបរក្នុងគ្រួសារ។ លុះដល់ថ្នាក់ទី៩ លោកចាប់ផ្តើមគិតគូរពីជំនាញ ឬអាជីពអ្វីសម្រាប់ចិញ្ចឹមខ្លួននាពេលអនាគត។ គួបផ្សំនឹងការជំរុញពីឳពុកផង និងចិត្តស្រលាញ់ផង លោកក៏សម្រេចថាទៅរៀនជាជាងចម្លាក់ជាមួយឳពុកមារ នៅរាជធានីភ្នំពេញចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦៦ ដល់១៩៧៧។

អាជីពជាជាងចម្លាក់របស់លោកនេះ ត្រូវបានផ្អាកដោយសារសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬរបបខ្មែរក្រហម។ ប៉ុន្តែលោកសម្រេចចាប់យកអាជីពជាជាងចម្លាក់នេះជាថ្មីក្រោយការផ្តួលរលំនៃរបប ខ្មែរក្រហម។

លោករៀបរាប់ថា ធ្លាប់មានប្រទេសផ្សេងៗដូចជាចិន កូរ៉េ និង អង់គ្លេសជាដើម បានចុះ មកដល់ទីតាំងរបស់លោកដោយផ្ទាល់ និងមកមើលពីរបៀបធ្វើចម្លាក់បែបបុរាណខ្មែរនេះ។ ហើយលោកថា ជនបរទេសទាំងនោះ បានសរសើរនិងស្ញប់ស្ញែងស្នាដៃចម្លាក់ទាំងនេះ។

ដាវដែលមានចម្លាក់ដកស្រង់ចេញពីរឿងរាមកេរ្តិ៍ត្រង់ ព្រះរាមជិះហនុមានអមដោយម៉ូតផ្កាខ្មែរស្រោមលើស្រោមដាវ និងដងដាវ។ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

សកម្មភាពលោក ជា យុទ្ធា កំពុងលាបពណ៌ចានស្រាក់ដើម្បីរំលេចម៉ូតចម្លាក់ឲ្យផុស (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោក ជា យុទ្ធា បញ្ជាក់បន្ថែមថាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់សម្រាប់ឆ្លាក់ទាំងអស់ដូចជាដែកដាប់ ជ័រប្រមូលសម្រាប់ចាក់ពុម្ព ដែកសម្រាប់ឈូសឈើ ញញួរ ដែកតូច ដែកធំសម្រាប់ចិតថែមថយរូបពេលឆ្លាក់ទាំងអស់សុទ្ធតែប្រើវត្ថុធាតុដើមរបស់ខ្មែរពីបុរាណ ហើយអ្នកឆ្លាក់ក៏សុទ្ធតែជាខ្មែរដែរ។

លោក គាំ ពិសី វ័យ៣៩ឆ្នាំ ជាកូនជាងធ្វើការនៅរោងជាង Ramo-ជាងចម្លាក់ ដែល រស់នៅជិតខាងម្ចាស់រោងជាង។ លោកបានរៀនឆ្លាក់នេះតាំងពីវ័យជាង១០ឆ្នាំមកម្ល៉េះ កាលនោះលោកនៅជាសិស្សបឋមសិក្សានៅឡើយ។

លោក ពិសី រៀបរាប់ពីការតស៊ូនៅពេលលោកចាប់ផ្តើមរៀនឆ្លាក់ក្បាច់ដែលបន្សល់ទុកពីដូនតាខ្មែរសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយនេះថា៖ «ពិបាកពេលដំបូង យើងវ៉ៃ[ឆ្លាក់]អត់ត្រូវ ឥឡូវលែងអីហើយវ៉ៃ[ឆ្លាក់]អត់មើលក៏បានដែរ វ៉ៃ[ឆ្លាក់]មើលតែដែកទេ ញញួរលែងមើលហើយ។ កាលមុនមើលទាំងពីរវាយឺត ជួនកាលវ៉ៃ[ឆ្លាក់]ខុសចំថ្ងាស»។

លោក ពិសី បន្ថែមទៀតថា ចំពោះការធ្វើចម្លាក់នេះត្រូវការទីកន្លែងមួយដែលស្ងប់ស្ងាត់ ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការប្រើអារម្មណ៍បានល្អ និងផ្ចិតផ្ចង់ទៅលើការងារដែលកំពុងធ្វើ។

លោករៀបរាប់បន្តថា ការងារចម្លាក់ដែលលោកធ្វើរាល់ថ្ងៃនេះជាចម្លាក់ក្បាច់អង្គរ ដែលការឆ្លាក់ក្បាច់នានា គឺធ្វើទៅតាមតម្រូវការរបស់អតិថិជន ហើយត្រូវចំណាយពេលវេលាច្រើនថ្ងៃក្នុងការរចនា ប៉ុន្តែលោកនៅតែចង់បន្តធ្វើការងារដែលលោកស្រលាញ់។

លោកនិយាយថា៖ «និយាយទៅឱ្យតែភ្នែកនៅភ្លឺ ឱ្យតែភ្នែកនៅមើលឃើញ នៅអាចធ្វើបាន យើងចេះតែធ្វើទៅ»។

លោក គាំ ពិសី អាយុ ៣៩ឆ្នាំ កំពុងតែឆ្លាក់ចម្លាក់រូបគ្រុឌ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

ចំណែកកូនជាងចម្លាក់ដែលជាអ្នករស់នៅជិតខាងដូចគ្នាម្នាក់ទៀត គឺលោក ស្រស់ ចំរើន វ័យ៣៩ឆ្នាំ ។ លោក ស្រស់ ចំរើន ធ្លាប់បោះបង់ការងារជាងចម្លាក់នេះម្តងហើយកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ដើម្បីទៅធ្វើការផ្នែកចុងភៅ ប៉ុន្តែក្រោយមកលោកបានត្រឡប់មកធ្វើការងារចម្លាក់នេះវិញដោយសារក្តីស្រលាញ់។ លោកមានបំណងស្នងតំណែងការងារចម្លាក់ទាំងអស់ពីម្ចាស់រោងជាងដែលមានវ័យកាន់តែចាស់ ខណៈតំបន់ដែលលោកកំពុងរស់នៅមិនមានអ្នកចេះធ្វើចម្លាក់នេះច្រើនទេ។

លោក ស្រស់ ចំរើន ថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ការងារជាជាងចម្លាក់នេះ គឺលែងបោះបង់ទៀតហើយ ពីព្រោះខ្ញុំស្រលាញ់ការងារនេះដោយខ្លួនឯង និងចង់បន្តធ្វើជារៀងរហូត។ ឃើញអ៊ំចាស់ៗហើយ យើងចាប់អាហ្នឹងទៅ ដើម្បីស្នងគាត់កុំឱ្យបាត់បង់ព្រោះនៅយើងនេះមិនសូវជាមានជាងធ្វើទេ››។

លោកបន្តថា ចំពោះក្បាច់ចម្លាក់មានច្រើនប្រភេទដែលលោកនៅបន្តសិក្សាស្វែងយល់ និងរៀនឆ្លាក់។ ចំណែកចម្លាក់ខ្លះទៀត ជាការកម៉្មង់ផ្ទាល់ពីអតិថិជន។

លោក ស្រស់ ចំរើន អាយុ ៣៩ឆ្នាំ កំពុងឆ្លាក់ចម្លាក់ម៉ូតផ្កាភ្ញីលើផ្តិល (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

យោងតាមក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ការលក់ដូរចម្លាក់ដែលរំលេចពីស្នាដៃបែបខ្មែរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ហាក់មានកំណើនឡើងជាងមុន។ ក្រសួងបន្ថែមថា ក្រសួងនៅតែបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិស្តីពីវប្បធម៌ ដែលលើកស្ទួយគ្រប់វិស័យ វប្បធម៌ និងសិល្បៈ រួមទាំងផ្នែកចម្លាក់ផងដែរ ដើម្បីអភិរក្សនូវចម្លាក់ដែលជាស្នាដៃបែបខ្មែរ។

ក្រសួងឱ្យដឹងថា៖ «ការកើនឡើងនេះ គឺដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំយន្តការបើកប្រទេសឡើង វិញក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ដែលអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍ចូលមកប្រទេសកម្ពុជាកើនឡើង។ កត្តាសំខាន់មួយទៀត គឺដោយសារតាមបណ្តាតូបសាជីវកម្មនីមួយៗ មានមធ្យោបាយផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងការផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមទូលំទូលាយជាងមុន»។

បន្ថែមពីនេះ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក៏កំពុងបន្តយន្តការបណ្តុះបណ្តាលក្បួនខ្នាតក្បាច់ចម្លាក់ ក្នុងនោះរួមមានការរៀបចំកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធផ្សេង និងការរៀបចំសម្រួចមុខងារថ្មី យកវិស័យសិល្បៈសូនរូប និង សិប្បកម្មធ្វើជាមូលដ្ឋាននៃឧស្សាហកម្មវប្បធម៌ និងច្នៃប្រឌិតផងដែរ។

ថ្វីដៃចម្លាក់ប្រកបដោយភាពផ្ចិតផ្ចង់ និងរំលេចនូវក្បូរក្បាច់រចនាខ្មែរនេះ ធ្វើឲ្យលោក ជា យុទ្ធា ទទួលបានគោរមងារ«ទេពហត្ថកោសល្យ ជា យុទ្ធា» ពីព្រះមហាក្សត្រនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១ និង ទទួលពានកិតិ្តយសចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនៅ២០២២ផងដែរ។

គ្រឿងចម្លាក់ ពានកិត្តិយស និងគោរមងារដែលទទួលបានពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងព្រះមហាក្សត្រតាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌ និង វិចិត្រសិល្ប:។ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

លោក ជា យុទ្ធា ចង់មើលឃើញយុវជនជំនាន់ក្រោយបន្តថែរក្សាកេរ្តិ៍ដំណែលខ្មែរតាមការរៀនសូត្រ ស្វែងយល់ ឬធ្វើចម្លាក់ទាំងនេះ។

លោក ជា យុទ្ធាដែលជាគ្រូ និងជាជាងចម្លាក់ក្បាច់ខ្មែរថ្លែងថា៖‹‹ខ្ញុំចង់ឱ្យកូនចៅកូនក្មួយស្រករក្រោយខិតខំអភិរក្សរៀនសូត្រចម្លាក់ល្អៗដើម្បីដកស្រង់ពីប្រាង្គប្រាសាទនៅប្រាសាទអង្គររបស់យើង ដើម្បីឱ្យបានក្បាច់ចម្លាក់ល្អឡើងៗ ដើម្បីយើងរក្សានូវវប្បធម៌ខ្មែរយើង ទុកបន្ដទៅថ្ងៃក្រោយ››៕

បទយកការណ៍៖ អង្រឹងក្រណាត់ក្រងពីកាកសំណល់រោងចក្រកាត់ដេរជួយដល់បរិស្ថានមួយផ្នែក

ចិត្ត ស្រីយ៉ា (Chet Sreyya) — Wed, 25 Sep 2024 07:02:28 +0000

កំពុងអង្គុយក្រងអង្រឹងក្រណាត់ដែលជាកាកសំណល់ចេញពីរោងចក្រ អ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ អាយុ៤៤ឆ្នាំ ប្រកបរបរក្រងអង្រឹងនៅភូមិព្រៃខ្លា ឃុំជំរះពេន ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ ប្រមាណជា១៥ឆ្នាំមកហើយ។

ក្នុងកន្រ្ដកក្បែរអ្នកស្រីកំពុងអង្គុយក្រង មានគំនរក្រណាត់ចម្រុះពណ៌ច្រើនប្រភេទសម្រាប់ក្រងជាអង្រឹង ដូចជាសាច់ក្រណាត់ធម្មតា សាច់ពោះគោ សាច់ភួយ និងខ្សែស្លាកអាវ ឬខោជាដើម ជាក្រណាត់ដែលអ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ ទិញពីអ្នកធ្វើការរោងចក្រ ហើយយកកំទេចក្រណាត់សល់ពីរោងចក្រមកលក់បន្ត។

អ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ កំពុងធ្វើអង្រឹងក្រង។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

សម្រាប់អ្នកប្រកបរបរក្រងអង្រឹងធ្វើពីកំទេចក្រណាត់រោងចក្រដូចជាអ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ យល់ថា ជាទូទៅកំទេចក្រណាត់ពីរោងចក្រ តែងត្រូវបានយកទៅដុត ឬបោះចោល ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ដូច្នេះការក្រងអង្រឹងដោយប្រើក្រណាត់ពីកាលសំណល់រោងចក្រ អាចជួយដល់បរិស្ថានបានមួយផ្នែក។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «អានេះម៉ត់ៗ [ក្រណាត់] ហើយគ្នាខំរើសយកអាម៉ត់ៗយកមកដេរជាម៉ូតផ្កាក្រឡឹង។ ជួយច្រើនមែន [បរិស្ថាន]។ កាលពីមុនរោងចក្រមិនដឹងយកទៅណាមានតែដុតចោល ដល់ឥឡូវរោងចក្រ ចិនចេះលក់ដែរ ដល់ខ្មែរចេះធ្វើចិនចេះលក់។ កាលមុនចោលទេ ហើយថោកទៀតបើលក់ខ្សែអង្រឹង១គីឡូ១ពាន់ទេ តែឥឡូវឡើង១គីឡូ ២ទៅ៣ពាន់»។

សម្រាប់អង្រឹងដែលច្នៃចេញពីក្រណាត់រោងចក្រអាចធ្វើជាអង្រឹង២ប្រភេទគឺ អង្រឹងក្រង និងអង្រឹងចង។ អ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ ថាអង្រឹងចងមានទម្ងន់ស្រាលជាងអង្រឹងក្រងព្រោះភាគច្រើនគេប្រើក្រណាត់ធម្មតា ឬខ្សែស្លាកអាវខោមកធ្វើ។ ចំណែកអង្រឹងគេនិយមប្រើក្រណាត់ពោះគោដែលមានភាពក្រាស់ និងធ្ងន់។

មិនឆ្ងាយពីតូបអ្នកស្រី សុខ ស្រីណាក់ អ្នកក្រងអង្រឹងម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី អ៊ុំ ទូច អាយុ៦៧ឆ្នាំ កំពុងអង្គុយក្រងអង្រឹងក្រោមតូបដំបូលស័ង្កសីតូចមួយ។ អ្នកស្រី អ៊ុំ ទូច ក៏ទិញក្រណាត់ពីអ្នកលក់បន្តពីរោងចក្រដូចគ្នា។

អ្នកស្រីថា សម្រាប់ក្រណាត់ដែលប្រើសម្រាប់ធ្វើអង្រឹងមានតម្លៃ ១៥០០រៀល ទៅ២៥០០រៀលក្នុង១គីឡូ តាមប្រភេទក្រណាត់។ អ្នកស្រីថា សម្រាប់អង្រឹងក្រងត្រូវការក្រណាត់៥គីឡូ ចំណែកអង្រឹងចងប្រើក្រណាត់១គីឡូ។ អ្នកស្រីមិនច្បាស់ថាគេយកមកលក់នៅពេលណាឱ្យប្រាកដនោះទេ អ្នកដឹងត្រឹមថាយូរៗគេមកម្តង ហើយសម្រាប់អ្នកស្រីតែងទិញប្រមាណជា ១០គីឡូ ទៅ២០គីឡូទុកដើម្បីក្រងអង្រឹង។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្លះគេទិញ១០គីឡូ ២០គីឡូ យើងទិញតាមធនធានយើង យើងមានលុយច្រើនយើងទិញច្រើនទៅ។ គេអ្នកម៉ូយធំគេទិញរាប់រយគីឡូ តែយើងទិញរាយចឹងទិញតែ១០ ២០គីឡូទុកធ្វើ»។

អ្នកស្រី អ៊ុ ទូច កំពុងធ្វើអង្រឹងចង។ (រូបភាព៖ ចិត្ត ស្រីយ៉ា)

បើតាមធ្វើក្រងអង្រឹងផ្សេងទៀតនៅតំបន់នោះបានលើកឡើងថា ពួកគេចំណាយពេល២ថ្ងៃសម្រាប់ក្រងអង្រឹង១ ឬត្រូវប្រើពេលច្រើនថ្ងៃជាងនេះប្រសិនបើក្រងអង្រឹងប្រភេទក្រណាត់ពោះគោ។ អង្រឹងក្រងមានតម្លៃចន្លោះពី២៥,០០០រៀល ទៅ៣០,០០០រៀល រីឯអង្រឹងចងមានតម្លៃចន្លោះពី១៥,០០០រៀល ទៅ២០,០០០រៀល។

ប៉ុន្ដែពួកគេលើកឡើងថាបច្ចុប្បន្នមិនសូវមានអ្នកគាំទ្រដូចមុន ហើយអ្នកទិញមួយចំនួនឱ្យតម្លៃថោក មិនសមនឹងកម្លាំងដែលអង្គុយក្រងអង្រឹង ខណៈដែលរបរនេះជាផ្នែកមួយជួយដល់បរិស្ថាន។

យ៉ាងណាមិញពលរដ្ឋដែលប្រកបរបបក្រងអង្រឹងដឹងត្រឹមថា ការចោលក្រណាត់សេសសល់កប់ចោលក្នុងដី ឬដុតចេញផ្សែង អាចមានជាតិពុលមិនល្អប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។ ប៉ុន្ដែពួកគេមិនដឹងថាសារធាតុពុលទាំងនោះផ្ទុកជាតិអ្វីខ្លះនោះទេ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ GIZ ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ឧស្សាហកម្ម វាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ ផលិតស្បែកជើង នៅកម្ពុជាជាមធ្យមក្នុង១ឆ្នាំ បង្កើតសំណល់វាយនភ័ណ្ឌប្រមាណ ១៣៦,០០០ តោន។

បើតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Faircado កាលពីឆ្នាំ២០២៣ បានឱ្យដឹងថា សំណល់វាយនភ័ណ្ឌដែលនៅសល់ត្រូវបោះចោលនៅកន្លែងចោលសំរាម ឬយកទៅដុត ធ្វើឱ្យកើនឡើងឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ការរិចរិលនៃបរិស្ថាន និងងាយនឹងបណ្តាលឱ្យមានភ្លើងឆេះនៅកន្លែងចោលសំរាមប្រសិនបើមិនមានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ។

គេហទំព័រដដែលបន្ថែមថា៖ «នៅពេលដែលវាយនភ័ណ្ឌរលួយនៅក្នុងកន្លែងចាក់សំរាម វានឹងបញ្ចេញឧស្ម័នមេតាន ដែលជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏ខ្លាំង ដែលរួមចំណែកដល់ការឡើងកំដៅផែនដី និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ»។

សំណល់វាយនភ័ណ្ឌចំណាយពេលរាប់រយឆ្នាំដើម្បីរលួយ ហើយផលប៉ះពាល់នៃការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ពីកាកសំណល់វាយនភ័ណ្ឌធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីពិភពលោក សុខភាពមនុស្ស និងសុខុមាលភាព។ នេះបើតាមគេហទំព័រ Faircado។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា សំរាមដែលសល់ពីរោងចក្រដែលអាចកែច្នៃបាន គួរតែកែច្នៃជៀសជាងយកទៅបោះចោលតែម្ដង។ លោកថា កំទេចក្រណាត់អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព នៅពេលដែលយើងចាត់ចែងយកទៅចោលមិនត្រឹមដូចជាដុត និងចោលក្នុងដីជាដើម។

លោក ខ្វៃ អាទិត្យា ថ្លែងថា៖ «សំរាមដែលសល់ពីរោងចក្រនេះ ក្រៅពីការបោះចោលគឺយើងអាចយកទៅកែច្នៃបាន។ កម្ទេចក្រណាត់នេះវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាព នៅពេលយើងយកវាទៅដុត ប៉ះពាល់ដល់ខ្យល់ធ្វើឲ្យយើងកើតជំងឺមហារីក និងជំងឺផ្សេងៗទៀត។ បើយើងយកវាទៅបោះចោលតាមទីសាធារណៈ វាអត់ងាយរលាយក្នុងធម្មជាតិ វាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់គុណភាពដី បើយើងយកវាទៅដាក់នៅទីលាន [សំរាម] វាបញ្ចេញសំណល់ច្រើននៅទីលាន»។

កាលពីខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ២០២៣ អង្គការលីកាដូបានចេញរបាយការណ៍មួយដែលមានចំណងជើងថា «ចំណងក្នុងឡឥដ្ឋ» ដោយបង្ហាញថា កាកសំណល់សម្លៀកបំពាក់ត្រូវបានយកទៅដុតក្នុងឡឥដ្ឋ ដែលសកម្មភាពនេះបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ។ របាយការណ៍នេះឱ្យដឹងថា៖ «សំណល់ពីឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ត្រូវបានដុតជាទូទៅដើម្បីកំដៅឡឥដ្ឋ ទោះជាវាធ្វើឱ្យមនុស្សប្រឈមនឹងសារធាតុពុល និងបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់សុខភាព និងបរិស្ថានក្ដី។ […] ពីមុនកម្មករធ្លាប់រាយការណ៍អំពីផលប៉ះពាល់រួមមានការក្អក ផ្ដាសាយ គ្រុនក្ដៅ ឈាមចម្រុះ និងរលាកសួតជាដើម។ សហគមន៍កែលនៅក្បែរក៏បានរាយការណ៍ថាការអនុវត្តនេះធ្វើឱ្យខូចខាតដាំណាំ និងដំចំការរបស់ពួកគេ»។

លោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតចេះបែងចែកសំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យកែច្នៃជាវត្ថុឬផលិតផលមកប្រើប្រាស់ ដើម្បីឱ្យជួយដល់បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ច តាមចរន្ដសេដ្ឋកិច្ចចក្រា ដែលសំដៅដល់ការកែច្នៃរបស់ដែលប្រើប្រាស់ហើយ ទៅជារបស់កែច្នៃថ្មី ហើយអាចលក់បន្តសម្រាប់ប្រើប្រាស់ទៀត។

ចំពោះអាជីពក្រងអង្រឹងដែលកែច្នៃចេញពីក្រណាត់សល់ពីរោងចក្រ គឺជាផ្នែកមួយក្នុងការចូលរួមជួយដល់បរិស្ថាន ហើយលោកលើកទឹកចិត្តឱ្យអ្នកក្នុងស្រុកគាំទ្រផលិតផលកែច្នៃនេះ៕

តុលាការដាក់វិធានមួយចំនួនលើលោក រ៉ុង ឈុន ក្រោយលោកចូលបំភ្លឺតាមដីកាកោះ

ហុង សេរីហ្វុង (Hong Sereifong) — Fri, 20 Sep 2024 12:20:41 +0000

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានដាក់វិធានតុលាការចំនួន ៥ចំនុច ទៅលើ លោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ ដូចជាតម្រូវឱ្យមានការអនុញ្ញាតចេញក្រៅប្រទេស ជូនដំណឹងករណីលោកប្ដូរទីលំនៅ និងហាមការជួបជុំជាដើម។

ការដាក់វិធាននេះ ធ្វើឡើងខណៈ លោក រ៉ុង ឈុន បានចូលបំភ្លឺនៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ តាមដីកាកោះហៅរបស់ចៅក្រុមស៊ើបសួរ លោក ទិត សុទ្ធីបូរ៉ាឆាត ចុះថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ពាក់ព័ន្ធបទចោទ «ការមិនរាងចាលក្នុងបទមជ្ឈិម បន្ទាប់ពីការផ្តន្ទាទោសបទមជ្ឈិម» និងបទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» តាមបញ្ញតិមាត្រា៨៨ មាត្រា៤៩៤ និងមាត្រា៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។

លោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ បានថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសាព័ត៌មានបន្ទាប់ពីលោកចេញពីសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញថា តុលាការបានសាកសួរលោក និងបានប្រជុំគ្នាប្រហែលជិត១ម៉ោង ហើយក៏បានដាក់ចេញនូវវិធានចំនួន ៥ចំនុច ទៅលើរូបលោក។

លោកបានបន្តថា៖ «ទី១ ករណីចេញទៅក្រៅប្រទេស ត្រូវមានការអនុញ្ញាតពីចៅក្រម ទី២ ការផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅត្រូវជូនដំណឹងទៅដល់អាជ្ញាធរ ទី៣ ត្រូវទៅបង្ហាញខ្លួននៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលសង្កាត់ រៀងរាល់ខែ នៅសប្ដាហ៍ទី៤ ហើយទី៥ ទាក់ទងទៅនឹងការតម្រូវការតុលាការកោះត្រូវសហការ ហើយចុងក្រោយគឺត្រូវហាមសិទ្ធិក្នុងការធ្វើសកម្មភាព ដូចជា ការជួបជុំសព្វបែបយ៉ាង ហើយនិងមិនផ្ដល់ការអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំធ្វើការជួបជុំទេ ហើយបើសិនជាខ្ញុំមិនអនុវត្តទៅតាមវិធានទាំងប៉ុន្មាននេះ ពេលហ្នឹងតុលាការនឹងនាំខ្លួនខ្ញុំហើយ»។

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់លោកថា លោកនឹងមិនគេចវេសឡើយ ដោយនឹងសហការជាមួយតុលាការតាមការកោះហៅនានា។ ជាមួយគ្នានេះ លោកថា ចំពោះបម្រាមទាំង៥ចំណុចដែលតុលាការបានដាក់ចេញនេះ តុលាការមិនបានបញ្ជាក់ថាត្រូវអនុវត្តរយៈពេលប៉ុន្មាននោះទេ។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ បានទេនៅរសៀលថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញានេះ។

ប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ជា មុនី មានប្រសាសន៍ថា ការដែលតុលាការដាក់វិធានថ្មីមួយចំនួនបន្ថែមលើវិធានចាស់ទៅលើលោក រ៉ុង ឈុន នេះហាក់ដូចជាធ្ងន់ធ្ងរ និងរំលោភសិទ្ធិលោក រ៉ុង ឈុន។

លោកថ្លែងថា៖«ការដាក់វិធានទៅលើគាត់ហ្នឹងដូចជារឹតបន្តឹង។ នៅក្នុងចំណុចទី១ដែលមាន ក ខ ហ្នឹង អាហ្នឹងគឺជាវិធានចាស់ទេ វិធានមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅ វិធានមិនឱ្យធ្វើការចាកចេញទៅក្រៅប្រទេសហ្នឹងអាហ្នឹងជាវិធានចាស់។ ប៉ុន្តែវិធានថ្មីមួយហ្នឹង ខ្ញុំមិនយល់ហេតុអីបានជាការប្រាស្រ័យទាក់ទងចឹងមានន័យថា វាធ្ងន់ធ្ងរពេកហើយណា។ ជាទូទៅ គាត់ចង់ជួបអ្នកណាអ្នកណីគាត់ជួបទៅ គាត់មិនអាចទៅ ម្នាក់គាត់ហ្នឹង មិនអាចទៅមានឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យមានការរាំងស្ទះ ធ្វើឱ្យមានចលាចល ចលនាកើតឡើងទេអីទេ អត់មានទេ»។

ជុំវិញករណីនេះ លោក យី សុខសាន្ត មន្រ្តីអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា ហៅកាត់ថា អាដហុក (ADHOC) យល់ថា ការកោះហៅលោក រ៉ុង ឈុន ចូលបំភ្លឺនៅតុលាការជាថ្មីនេះ ជាការរិតត្បិតសេរីភាព។ លោកបានស្នើឱ្យថ្នាកដឹកនាំ បើកលំហសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា ខណៈលោកថាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងនៃសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា អ្វីដែលលោក រ៉ុង ឈុន ចូលថ្ងៃនេះគឺគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចក្នុងនាមជាពលរដ្ឋ ដែលត្រូវឆ្លើយបំភ្លឺ ប៉ុន្តែតាមការកត់សម្គាល់មួយទៀត គឺអ្វីដែលតុលាការលោក កោះហៅបង្គាប់ឱ្យគាត់ចូលខ្លួនទៅឆ្លើយបំភ្លឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកាចោទប្រកាន់ពីបទ មិនរាងចាល់ ក៏ដូចជា ការញុះញ៉ង់នេះ វាជាការរិតត្បិតសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើង[…] បើសិនជារិតត្បិតគាត់ ក្នុងនាមគាត់ជាអ្នកនយោបាយ គាត់រិតត្បិតប៉ុណ្ណឹងហើយ ចុះទម្រាំពលរដ្ឋសាមញ្ញ តើគាត់ហ៊ាននិយាយដែរឬអត់? ទី២ ប្រទេសកម្ពុជាយើង គឺប្រកាន់របបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ដូច្នេះសេរីភាពបញ្ចេញមតិត្រូវតែមាន ចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ អញ្ចឹងស្នើសុំទៅដល់រដ្ឋាភិបាល មេត្តាបើកស្ពេស(លំហរ) ដើម្បីស្តារប្រទេសយើងឡើងវិញ កុំឱ្យបរទេសគេដាក់គំនាបមកលើកម្ពុជាយើងនេះ»។

គួរជម្រាបជូនថា កាលពីថ្ងៃ៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនលោក រ៉ុង ឈុន ដែលពេលនោះ លោកជាប្រធានសហជីព និងជាសកម្មជនការពារសិទ្ធិការងារ ក្រោយពីលោកបានចុះជួបប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ហើយបានអត្ថាធិប្បាយទាក់ទងនឹងបញ្ហាព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា-វៀតណាម។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចផ្ដន្ទាទោស លោក រ៉ុង ឈុន ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២៤ខែ និងពិន័យជាប្រាក់ ២លានរៀល ពីបទ«ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម»។ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ បានតម្កល់សេចក្ដីម្រេចសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ទុកជាបានការ តែលោកត្រូវបានដោះលែងដោយតម្រូវអនុវត្តទោសត្រឹម ១៥ខែ ១១ថ្ងៃ ខណៈទោសដែលនៅសល់ ៨ខែ ១៩ថ្ងៃទៀត ត្រូវបានព្យួរ។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ តុលាការកំពូលបានសម្រេចតម្កល់ការផ្ដន្ទាទោសរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ តែតុលាការកំពូលបានបញ្ជាក់ថាទោសដែលនៅសល់ត្រូវព្យួរសាកល្បងដោយកំណត់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ៕

លីកាដូ៖ មនុស្សប្រមាណ៦០នាក់រងការចោទ និងកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារពាក់ព័ន្ធគម្រោងCLV

ប៉ា តុងចិន (Pa Tongchen) — Tue, 17 Sep 2024 13:01:04 +0000

អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ(Licadho) រកឃើញថា មនុស្សប្រមាណ៦០នាក់ ត្រូវបានរងការចោទប្រកាន់ និងកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារ ដោយសារការបង្ហោះសារលើបណ្តាញស ង្គម និងគម្រោងជួបជុំ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម (CLV-DTA) ក្នុងពេលកន្លងទៅនេះ។

របាយការណ៍របស់អង្គការលីកាដូ ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា បានឱ្យដឹងថា មនុស្សជាង១០០នាក់ត្រូវចាប់ខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ CLV នៅចន្លោះខែកក្កដា និងខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ប៉ុន្តមនុស្សមួយចំនួនក្នុងចំណោមនោះ ត្រូវដោះលែងវិញ ខណៈមនុស្សដែលសេសសល់ប្រមាណ៦០នាក់ ត្រូវរងការចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារនៅទូទាំងប្រទេស ដែលពន្ធនាគារទាំងនោះភាគច្រើនកំពុងតែមានបញ្ហាចង្អៀតណែន និងលំបាកក្នុងការផ្តល់នូវសេវាកម្មជាមូលដ្ឋានដល់អ្នកជាប់ឃុំ។

ប្រភពដដែលបង្ហាញថា អ្នកជាប់ឃុំភាគច្រើនរងការចោទ ពីបទ «រួមគំនិតក្បត់ថាបានបង្កើតគម្រោងឡើងដើម្បីប្រព្រឹត្តឧបឃាត» ដែលអាចត្រូវផ្តន្ទាទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារចាប់ពី៥ ទៅ ១០ឆ្នាំ។ ចំណែកអ្នកផ្សេងទៀត ប្រឈមនឹងបទចោទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍» ដែលអាចប្រឈមនឹងការជាប់ពន្ធនាគារពី ៦ខែ ទៅ២ឆ្នាំ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតប្រឈមនឹងបទចោទប្រកាន់ផ្សេងៗទៀត។

លីកាដូ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថាអ្នកដែលរងបទចោទប្រកាន់ និងកំពុងជាប់ឃុំទាំងនោះ មានអាយុចន្លោះពី ១៦ឆ្នាំទៅ ៧០ឆ្នាំ ហើយក៏មានអនីតិជនដែលមានអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ ចំនួន ៤នាក់ដែរ។

របាយការណ៍នេះលម្អិតថា៖«ជនជាប់ឃុំទាំងនោះ រួមមានយ៉ាងហោចណាស់ ៦រូប ជាសមាជិកអង្គការនិងសមាគម ៤រូប ជាសកម្មជន និង១២រូប ជាសកម្មជនគណបក្សជំទាស់។ ចំណែកអ្នកផ្សេងទៀត គឺជាពលរដ្ឋ ដែលបានបង្ហោះសារលើ បណ្តាញសង្គម ឬការចង់ជួបជុំរបស់ពួកគេជុំវិញព្រឹត្តិការណ៍នៃកិច្ចព្រមព្រៀងតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍ កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម (CLV-DTA)»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ លោក អំ សំអាត បង្ហាញការសោកស្តាយ ដែលអ្នកដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងជាប់ឃុំបណ្តោះអាសន្នមួយចំនួន ត្រូវខាតបង់ការសិក្សា ខណៈពួកគេជាសិស្សកម្រិតវិទ្យាល័យ និងសាកលវិទ្យាល័យ។

លោកថ្លែងថា៖«យុវជនទាំងអស់ហ្នឹងជាទំពាំងស្នងឫស្សី ហើយអ្វីដែលចាំបាច់សម្រាប់ពួកគាត់ គឺការសិក្សា។ សោកស្តាយដែលពួកគាត់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន»៕

គម្រោងតំបន់ត្រីកោណអភិវឌ្ឍន៍(CLV-DTA) ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ដោយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសចំនួន ៣គឺកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណា បានឯកភាពគ្នាក្នុងការដាក់ខេត្តចំនួន១៣ រួមគ្នា ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍។ក្នុងនោះកម្ពុជាមានខេត្តចំនួន៤ គឺខេត្តរតនគិរី មណ្ឌលគិរី ក្រចេះ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង។

គេហទំព័រNewsroom Cambodia មិនទាន់អាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីអ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ លោក ឆាយ គឹមឃឿន បាននៅឡើយទេ ជុំវិញតួលេខពិតប្រាកដនៃមនុស្សដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងអ្នកដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ ហើយឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្ន។

បើទោះជាបែបណា លោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យរង ក្រសួងមហាផ្ទៃ និយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី០៤ ខែកញ្ញា ដោយបានលើកឡើងថា ពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រោងធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងគម្រោងCLVនេះ អាជ្ញាធរបានឃាត់ខ្លួនមនុស្សចំនួន ១៨៨នាក់។ក្នុងនោះមនុស្សចំនួន ៥៧នាក់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ក្រោយពីបានអប់រំ និងធ្វើកិច្ចសន្យារួចរាល់។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការឃាត់ខ្លួននេះ ធ្វើឡើងក្រោយអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនបានបង្ហោះសារអំពីការប្រមូលផ្តុំគ្នា គ្រោងធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ CLV នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។ប្រតិកម្មនេះ គេសង្កេតឃើញថា នៅបន្ទាប់ពីក្រុមយុវជនចេះតែបន្តកើនឡើងឥតឈប់ឈរ តាមរយៈការបង្កើតក្រុម នៅលើបណ្តាញសង្គម តេឡេក្រាមឈ្មោះ«រួបរួមដើម្បីជាតិ»។នៅក្នុងក្រុមនេះ យុវជនបង្ហាញការមិនសប្បាយចិត្ត នៅពេលដឹងថាខេត្តទាំងបួន ត្រូវដាក់ឱ្យស្ថិតនៅក្នុងផែនការអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយវៀតណា និងឡាវ។

យ៉ាងនេះក្តី អង្គការអន្តរជាតិចំនួន២ រួមមាន អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ(Amnesty International) និងអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស(Human Right Watch) កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា បានចាត់ទុកថា ការចាប់ខ្លួនប្រឆាំងអ្នករិះគន់ទាំងនោះថា ជាការអនុវត្តរំលោភបំពាននីតិវិធីច្បាប់៕

បទយកការណ៍៖ សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ជួយការពារនិរន្តរភាពព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះ

ជីម ឆៃលន់ (Chim Chhailun) — Tue, 17 Sep 2024 12:11:13 +0000

កំពត៖ សំឡេងរលកទឹកសមុទ្រ អមជាមួយខ្យល់បកតិចៗ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ ប្រធានសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ដែលកំពុងអង្គុយក្នុងទីស្នាក់ការនៅខេត្តកំពត ឲ្យដឹងថា មុនពេលបង្កើតសហគមន៍នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងរូបលោកផ្ទាល់មិនមានការយល់ដឹងទំនាក់ទំនងរវាងព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះនោះទេ។ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ សំដៅដល់ ផលប៉ះពាល់នៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃកោងកាង និងសារៈសំខាន់នៃការការពារព្រៃកោងកាងសម្រាប់ជីវៈចម្រុះ។

មានសម្បុរខ្មៅស្រអែម អមជាមួយទឹកមុខយ៉ាងមាំ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធថ្លែងថា៖ «ការបង្កើតសហគមន៍ដើម្បីការពារធនធានធម្មជាតិ និងការពារដើម្បីកុំឱ្យមានការនេសាទខុសច្បាប់ អ្នកដែលមានឧបករណ៍ធំៗគាត់មកធ្វើការនេសាទដល់ដែនទឹករាក់ដែលមានជម្រៅ ២ទៅ៣ម៉ែត្រ ហើយសម្បូរទៅដោយស្មៅ»។

លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ ប្រធានសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះ បាននិងកំពុងចូលរួមការពារនិរន្តរភាពព្រៃកោងកាង បន្ទាប់ពីធនធានធម្មជាតិនៅតំបន់នេះឈានទៅរកការផុតពូជ ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនកាប់បំផ្លាញ ក្រោមរូបភាពយកទៅធ្វើអូសដុត និង កាប់ព្រៃដើម្បីនេសាទត្រី។ តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២០ សហគមន៍នេះបានដាំដើមកោងកាងបានប្រហែលពីរម៉ឺនដើម។

ស្ថិតក្នុងទំហំផ្ទៃដី ១,១៦៨ហិកតា សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ជាកន្លែងការពារព្រៃកោងកាងពីការកាប់បំផ្លាញរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាកន្លែងដែលត្រូវបានដាំដុះដើមកោងកាងឡើងវិញ។ បន្ថែមពីនេះ សហគមន៍នេះ ក៏ជាកន្លែងអភរិក្សធនធាន និងជីវៈចម្រុះសមុទ្រយ៉ាងច្រើន ដូចជា ផ្កាថ្ម ស្មៅសមុទ្រ ពិសេសប្រភេទសត្វសមុទ្រកម្រៗ ដូចជាផ្សោតពណ៌ផ្កាឈូក ផ្សោតក្បាលត្រឡោក ជ្រូកទឹក ត្រីសេះ និងអណ្តើកសមុទ្រផងដែរ។

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

ប្រធានសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ បានប្រាប់ថា សហគមន៍មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការនេសាទនៅក្នុងដែនអភិរក្សនោះទេ ទោះបីជាប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ស្របច្បាប់ក៏ដោយ ព្រោះជាកន្លែងសម្រាប់ត្រីពង។

លោកថ្លែងថា៖ «កាលណាបើមិនបង្កើតសហគមន៍ការពារនោះទេ គឺទូកអូសរលើងអស់ ហើយពេលណាអស់ស្មៅហើយ គឺបាត់ជម្រកជីវៈចម្រុះដូចជា ផ្កាថ្ម ស្មៅសមុទ្រ សត្វសមុទ្រដូចជាផ្សោត ល្មិច ឃើញអ៊ីចឹងមិនមែនមានតែឈ្មោះមួយនឹងទេ តែយើងហៅតែអណ្តើកៗ វាមានល្មិចក្បាលធំ ល្មិចព្រុយបី ល្មិចប្រផះ ល្មិច»។

លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ បញ្ជាក់ថាបទល្មើសនេសាទ បំពានលើដែនអភិរក្ស គឺជាបញ្ហាប្រឈមមួយដែលសហគមន៍បានជួបប្រទះ។ សហគមន៍មានសិទ្ធិគ្រប់គ្រង ការពារ និងអាស្រ័យផល។

លោក សុខ ចាន់ណា ជាប្រជាពលរដ្ឋ និងជាគណៈកម្មការសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត លើកឡើងថា កាលពីមុននៅក្នុងសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះមានដើមកោងកាងច្រើន ប៉ុន្តែក្រោយមកមានការថយចុះដោយការកាប់បំផ្លាញ់របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែលោកថា បច្ចុប្បន្នសហគមន៍បានសហការណ៍ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដោយបានដាំដើមកោងកាងឡើងវិញ នៅក្នុងតំបន់ដែលធ្លាប់មានការកាប់បំផ្លាញ។

លោកថ្លែងថា៖ «ព្រៃកោងកាងពីមុនមានច្រើនតែឥឡូវវាសិករិចរិលដោយសារមនុស្សហងអីហងដ៏ចឹងវាថយដែរ ហើយវាមានកំណើនកើនឡើងវិញដោយសារអង្គការ និងសហគមម៍ចូលរួមច្រើនក្នុងការដាំស្ដារឡើងវិញ»។

លោក សុខ ចាន់ណា ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាគណៈកម្មសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិ ព្រែកត្នោត ឃុំព្រែកត្នោត ក្រុងបូកគោ ខេត្តកំពត។ បើតាមប្រកាសស្ដីពីការចុះបញ្ជីសហគមន៍នេសាទ សហគមន៍នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៤ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីក្រសួង កសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទនៅឆ្នាំ២០១១។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ កញ្ញា អ៊ឹម រចនា ថ្លែងថារដ្ឋបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទកំពុងធ្វើការយ៉ាងសកម្មទៅលើការនេសាទខុសច្បាប់ទាំងនៅក្នុងសហគមន៍ព្រៃកត្នោត និងសហគមន៍ផ្សេងៗដើម្បីការពារធនធានជលផលនៅក្នុងធម្មជាតិ។ កញ្ញាថា ជាលទ្ធផលទិន្នផលត្រីនៅឆ្នាំ២០២៣បានកើនឡើង ៥% បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០២២។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «គោលដៅគឺដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាបង្ក្រាបការនេសាទខុសច្បាប់ទាំងនៅក្នុងសហគមន៍ព្រែកត្នោតក៏ដោយ ទាំងនៅក្នុងទីកន្លែងផ្សេងទៀតក៏ដោយធ្វើឡើងដោយម៉ត់ចត់»។

កញ្ញាបន្ថែម ក្រសួងមានដៃគូរសហការដើម្បីទំលាក់ជម្រកត្រីសិប្បនិ្នមិត្ត ដើម្បីស្ដារឡើងវិញនូវប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ទាក់ទាញឱ្យមាននូវសត្វកម្រឡើងវិញ ជួយកាត់បន្ថយទូកនេសាទខុសច្បាប់ដែលប្រើឧបករណ៍អូស ដែលបង្កការខូចខាតធនធានជលផលនៅក្រោមបាតសមុទ្រផងដែរ។

លោក ហេង គឹមហុង ប្រធានប្រតិបត្ដិនៃសមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជាលើកឡើងថា ការជំរុញឱ្យសហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងការការពារ និងការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិនឹងអាចធានាបានប្រសិទ្ធិភាពការងារ និងនិរន្តភាពនៃធនធានទាំងនោះ។

លោកថា៖ «តំបន់ព្រៃឈើ តំបន់អភិរក្ស តំបន់ផ្សេងៗដែលមានអត្ដសញ្ញាណច្បាស់លាស់នឹងវាតែងតែជំរុញឱ្យមានការបង្កើតសហគមន៍មូលដ្ឋានដើម្បីចូលរួម ព្រោះថាសហគមន៍មូលដ្ឋាននឹងគឺជាអ្នកចូលរួមការពារយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពជាមួយអាជ្ញាធរជំនាញ ហើយពួកគេក៏ជាអ្នកអាស្រ័យផង និងជាអ្នកធានានូវ គេហៅថាការឱ្យមាននិរន្តភាពធនធានទាំងនេះបានដែរ»។

លោកបន្តថា អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគប្បីគាំទ្រដល់សហគមន៍តាមរយៈការផ្ដល់មូលនិធិ បច្ចេកទេស និងស្មារតីដល់គណកម្មការសហគមន៍ក្នុងការការពារ ដើម្បីរក្សាបានផលប្រយោជន៍រយៈពេលវែង។

សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត មិនត្រឹមតែជាកន្លែងការពារព្រៃកោងកាង និងជីវៈចម្រុះប៉ុណ្ណោះទេ សហគមន៍នេះក៏ជាតំបន់កំសាន្តលំហែអារម្មណ៍បែបធម្មជាតិផងដែរ។

ស្រ្ដីវ័យ ៤៣ឆ្នាំ កំពុងឈរលើស្ពានដែលកំពុងមានខ្យល់បក់ខ្លាំងៗអ្នកស្រី ស្រី តូច និយាយទាំងទឹកមុខរីករាយលាយជាមួយការសើចតិចៗផងនោះថា អ្នកស្រីចូលចិត្ដបរិយាកាសសមុទ្រដែលមានខ្យល់ធម្មជាតិ។

អ្នកស្រីរំលេចពីទិដ្ឋភាពថ្ងៃលិចដែលមើលពីសហគមន៍នេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ចាប់អារម្មណ៍ជាងគេគឺទេសភាព ហើយនិងខ្យល់ត្រជាក់ ថ្ងៃលិចឡើងទំនង»។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ កញ្ញា លីម ភាន អាយុ ១៦ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតនៅក្រុងបូកគោ ដែលមកលេងកំសាន្ដជាមួយមិត្ដភក្ភិនៅសហគមន៍នេះនិយាយថា កញ្ញាចាប់អារម្មណ៍ថ្ងៃលិចជាងគេ មិនតែប៉ុណ្ណោះថែមទាំងមានដើមកោងកាង ទឹកសមុទ្រ ស្ពានសម្រាប់អង្គុយលេងផងដែរ។

កញ្ញាបន្ថែមថា តំបន់ទេសចរណ៍នៅសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះនឹងធ្វើឱ្យខេត្តរបស់កញ្ញាមានភាពល្បីល្បាញ និងមានភ្ញៀវទេសចរណ៍មកលេងច្រើនដែលជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នេះ។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ជួយឱ្យខេត្ដយើងល្បី ហើយមានអ្នកភ្ញៀវទេសចរណ៍មកច្រើនចឹងក៏ផ្ដល់ចំណូលឱ្យយើងច្រើនដែរ»។

កញ្ញា លីម ភាន អ្នកមកលេងកំសាន្ដនៅសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

ចំណែកលោក សោ ភីត អាយុ ២៩ឆ្នាំ ដែលមកនេសាទបែបលំហែនៅក្នុងតំបន់សហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោតនេះនិយាយថា ការនេសាទរបស់លោកមិនមានការហាមឃាត់ទេ ព្រោះលោកនេសាទដើម្បីតែហូប និងជាការកំសាន្ដប៉ុណ្ណោះ។ ហើយលោកយល់ថា ការបង្កើតសហគមន៍នេះជារឿងមួយល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅទីនេះ និងអ្នកទេសចរណ៍មកកំសាន្ដ។

លោកថា៖ «វាល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅទីនេះ ទាំងអ្នកមកពីចំងាយ អ៊ីចឹងវាស្អាត មិនដូចសមុទ្រកន្លែងខ្លះ ហើយណាមួយមានខ្ចុសសម្រាប់ភ្ញៀវអង្គុយលេងមើលទេសភាពអ៊ីចឹងទៅ»។

លោក សោ ភីត អ្នកមកនេសាទក្នុងសហគមន៍នេសាទព្រែកត្នោត ថ្ងៃសៅរិ៍ ទី០៧ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ខេត្តកំពត (រូបភាពដោយ៖ ជីម ឆៃលន់)

ប្រធានសហគមន៍ លោក អ៊ុក សុវណ្ណរិទ្ធ និយាយថាទោះបីជាការស្ម័គ្រចិត្ដ គ្មានប្រាក់ខែ គ្មានពេលធ្វើការងារផ្សេងក៏ដោយក៏លោកនៅតែបន្តការងារនេះ ព្រោះដើម្បីប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងធនធានធម្មជាតិនៅទីនេះ៕

បទយកការណ៍៖ វេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់ ជំរុញការកែច្នៃឡើងវិញនៅកម្ពុជា

ចឹង លីលី (Choeng Lily) — Tue, 17 Sep 2024 09:34:03 +0000

ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងបរិវេណហ្វេកតូរីភ្នំពេញ(Factory Phnom Penh)តាមបណ្ដាយផ្លូវ៦០ ម៉ែត្រ ដែលមានមនុស្សកុះករគ្រប់វ័យ និងចម្រុះជាតិសាសន៍ជាង៥០០នាក់ ចូលរួមក្នុងវេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់ឬ Waste Summit Cambodia 2024 នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

វេទិកាពិភាក្សាបញ្ហាសំណល់លើកទី៧នេះ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ដើម្បីជំរុញការសន្ទនាប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងជាវេទិកាមួយបង្កើនឱ្យមានភាពសហការរវាងអ្នកជំនាញបរិស្ថាន អ្នកវិនិយោគ សហគ្រិន តំណាងរដ្ឋាភិបាលនិងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។

កញ្ញា នួន ម៉ូនីកា ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់ Konrad-Adenauer-Stiftung និងជាអ្នករៀបចំកម្មវិធីវេទិកាពិភាក្សាពីសំណល់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាវេទិកាចង់ជំរុញឲ្យមានការគ្រប់គ្រង និងគិតគូពីការកែច្នៃសំណល់។

អ្នករៀបចំកម្មវិធីសម្បុរស្រអែមរូបនេះ ឱ្យដឹងថាពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ មានការកើនឡើងទាំង ចំនួនអ្នកចូលរួម និងកម្រិតនៃការយល់ដឹងរបស់ពួកគេ ដោយសារវេទិកានេះ បានបណ្តុះគំនិត និងជំរុញការស្វែងយល់ពីបញ្ហាសំណល់ ទាំងក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងសហគមន៍។

កញ្ញា ម៉ូនីកា ពន្យល់ពីសារៈសំខាន់ពីការជជែកអំពីសំណល់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ពួកគេចាប់ផ្តើមឆ្លុះបញ្ចាំងសកម្មភាពនៃការគ្រប់គ្រងសំណល់របស់ពួកគេ […] ការយល់ដឹងពីការគ្រប់គ្រងសំរាមជាវិធីសាស្ត្រដែលមនុស្សអាចគ្រប់គ្រងជីវិតខ្លួនឯងបាន»។

កញ្ញា នួន ម៉ូនីកា ជាអ្នកគ្រប់គ្រងកម្មវិធីរបស់ Konrad-Adenauer-Stiftung និងជាអ្នករៀបចំកម្មវិធីវេទិកាពិភាក្សាពីសំណល់ កំពុងផ្ដល់បទសម្ភាសដល់ Newsroom Cambodia (រូបភាព៖ ភួង សុធីនី)

កញ្ញា ម៉ូនីកា បន្ថែមថាការតាំងបង្ហាញពីស្នាដៃផ្សេងៗដែលកើតពីការកែច្នៃសំណល់ឡើងវិញនេះការចែករំលែកចំណេះដឹងពីការគ្រប់គ្រងសំរាម ដែលមានផលប្រយោជន៍ដល់ទាំងម្ចាស់អាជីវកម្ម និងបុគ្គលិក។

នៅក្នុងកម្មវិធីនេះ ក៏មានកិច្ចពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញ ការសម្តែង និងការដាក់តាំងបង្ហាញនានា ពីដៃគូពាក់ព័ន្ធចំនួន ៥៥ ដែលផ្តោតលើការកែច្នៃសំណល់ផ្សេងៗ ដូចជាកំប៉ុស ប្លាស្ទិក ស្រកីដូងដើម្បីចម្រោះទឹកជាដើម។ អ្នកមានវត្តមានក្នុងវេទិកានេះ បង្ហាញការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាចំពោះអត្ថប្រយោជន៍ និងចំណេះដឹងដែលពួកគេទទួលបានពីវេទិកានេះ។

កញ្ញា អ៊ូ សូមានុះ ជាវិស្វករទឹក និងបរិស្ថានដែលមានតាំងស្តង់របស់ក្រុមហ៊ុន SUDrain ដែលជាក្រុមហ៊ុនកែច្នៃស្រកីដូងដើម្បីច្រោះទឹកកខ្វក់នៅក្នុងទន្លេ។ កញ្ញាបានឱ្យដឹងថា វេទិកាពិភាក្សាពីសំណល់នេះមានភាពសំខាន់ដោយសារជួយឱ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយយល់ដឹងពីការប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងពង្រឹងស្មារតីក្នុងការការពារបរិស្ថាន។

កញ្ញា សូមានុះប្រាប់៖ «ការពារបរិស្ថានជាពិសេសគឺឲ្យគាត់ជួយកែច្នៃ ដើម្បីប្រើប្រាស់ឡើងវិញ គឺចង់ឱ្យមានការកែច្នៃឡើងវិញ និងជួយបង្កើតអ្វីដែលថ្មីជួយដល់បរិស្ថាន។ បង្កើតចំណេះដឹងដល់អ្នកជំនាន់ក្រោយឱ្យគាត់ដឹងពីផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះទៅដល់បរិស្ថាន យើងជាខ្មែរដូចគ្នាហើយឲ្យក្មេងជំនាន់ក្រោយហ្នឹងជួយការពារបរិស្ថាន»។

កញ្ញា ចាប ស៊ីណា ដែលជាបុគ្គលិកផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន Agri Tech Co.LTD ជាក្រុមហ៊ុនច្នៃប្រមូលកាកសំណល់មកផលិតជាកំប៉ុសជាមួយនឹងអាចម៍ជន្លេន បានឱ្យដឹងថាកម្មវិធីនេះបានជួយឱ្យមានការស្វែងយល់ពីច្នៃសំណល់ទៅជាកំប៉ុសសម្រាប់ប្រើប្រាស់។

កញ្ញា ស៊ីណារៀបរាប់ពីដំណើរការកែច្នៃយ៉ាងដូច្នេះ៖ «យើងប្រមូលបន្លែតាមកសិដ្ឋាន ឬតាមផ្សារដើម្បីយកមកកែច្នៃវា នៅពេលយើងកែច្នៃហើយយើងអាចឱ្យកសិករប្រើប្រាស់ជីកំប៉ុសបែបធម្មជាតិ។ ការប្រើប្រាស់ជាកំប៉ុសមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ព្រោះវាគ្មានជាតិគីមីទេ ដំណាំរបស់កសិករក៏ល្អ»។

កញ្ញា ចាប ស៊ីណា ជាបុគ្គលិកផ្នែកលក់របស់ក្រុមហ៊ុន T.W.I.N Agri Tech Co.,Ltd កំពុងផ្ដល់បទសម្ភាសដល់ Newsroom Cambodia (រូបភាព៖ ភួង សុធីនី)

យុវជន គីមឆេង អាយុ១៤ ឆ្នាំ ជាសមាជិកនៃក្រុម 4Rs មកពី Leaguer AUPP ដែលមានគម្រោងចុះណែនាំពីការយល់ដឹងពីសំណល់ប្លាស្ទិកត្រូវបានកែច្នែកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។

សម្រាប់ គីមឆេង ការប្រមូលផ្តុំស្តង់ដែលធ្វើការងារកែច្នៃសំណល់នេះ បង្កើតឱកាសសម្រាប់ការជួបជុំពិភាក្សាគ្នា និងអាចរៀនសូត្រពីគ្នាជុំវិញបញ្ហាបរិស្ថាននៅក្នុងប្រទេសផង។

កញ្ញា មិន សំនាង អ្នកចូលរួមម្នាក់នៅក្នុងវេទិកានេះ បង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍លើកិច្ច ពិភាក្សាពីការដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថាន និងកាកសំណល់អ្នកជំនាញផ្សេងៗ។

កញ្ញា សំនាង បានបន្ថែមថា កញ្ញាបានរៀនសូត្រពីការប្រើប្រាស់សំរាមឡើងវិញ និងការកែច្នៃសំណល់ផ្ទះបាយទៅជារបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗដែលមានប្រយោជន៍ដូចជាចំណីសត្វ។

កញ្ញា មិន សំនៀង ជាអ្នកចូលរួមវេទិកាពិភាក្សាកាកសំណល់នៅកម្ពុជា កំពុងបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍មកកាន់ Newsroom Cambodia (រូបភាព៖ ភួង សុធីនី)

ចំណែកអ្នកចូលរួមម្នាក់ទៀតបាន លោក សឿន រតនា ដែលជានិស្សិតសាលាភូមិន្ទកសិកម្មបានឱ្យដឹងថាការកៃច្នៃសំណល់ឡើងវិញអាចជួយឲ្យកម្ពុជាឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

លោក សឿន រតនា ជាអ្នកចូលរួមក្នុងវេទិកាពិភាក្សាពីបញ្ហាកាកសំណល់នៅកម្ពុជា កំពុងបង្ហាញពីចំណាប់អារម្មណ៍មកកាន់ Newsroom Cambodia

លោក រតនា ប្រាប់៖«មានការផ្ដោតទៅលើការចូលរួមថែរក្សាអ្វីដែលជាចីរភាព ឬក៏ប្រើប្រាស់ផលិតផលមួយដែលអត់មានការប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន មួយទៀតគឺគាត់កែច្នៃ របស់ដែលជាសំរាមឬប្លាស្ទិក គាត់យកមកកែច្នៃទៅជារបស់មួយដែលអាចប្រើប្រាស់បានទៅជារបស់មួយ ដែលមានគុណតម្លៃល្អប្រសើរ»៕

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ រក្សាជំហរបន្តទាមទាររកដំណោះស្រាយពីក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ក្រោយជាប់ពន្ធនាគារអស់២ឆ្នាំ

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Tue, 17 Sep 2024 08:10:17 +0000

ប្រធានសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរនៃក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៏(LRSU) កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ បានបង្ហាញឆន្ទៈក្នុងការជួយដល់សមាជិកសហជីពរបស់ខ្លួន ដើម្បីឱ្យមានដំណោះស្រាយចំពោះវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ក្រោយពីកញ្ញាបានអនុវត្តទោសចប់អស់រយៈពេល ២ឆ្នាំ ក្នុងពន្ធនាគារ ក្រោមបទចោទញុះញង់។

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២២ ហើយបន្ទាប់ពីជាប់ឃុំខ្លួននៅ «មណ្ឌលអប់រំកែប្រែទី២» អស់រយៈពេល២ខែ កញ្ញាត្រូវបានតុលាការដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន អំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។ ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ប្រធានសហជីពរូបនេះត្រូវបានចាប់ខ្លួនបន្ទាប់ពីត្រឡប់មកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ពីបទ រំលោភលើលក្ខខណ្ឌនៃការនៅក្រៅឃុំ។

តែយ៉ាងណា នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ដែលជាម្ចាស់ពានរង្វាន់អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ពីប្រទេសស៊ុយអ៊ែតផងនោះ ត្រូវបានដោះលែងពីពន្ធនាគារហើយ ក្រោយពីអនុវត្តទោសគ្រប់ ២ឆ្នាំ។

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីចេញពីពន្ធនាគារថា ការដែលកញ្ញាមានសេរីភាពវិញ គឺអាចឱ្យកញ្ញាបន្តជួយសមាជិកសហជីព តវ៉ាទាមទាររកដំណោះស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៏ ដែលបានអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ កញ្ញាបន្តថា កញ្ញាមានការសោកស្ដាយចំពោះការអូសបន្លាយនៃបញ្ហានៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ តែកញ្ញាសង្ឃឹមថា បញ្ហានេះនឹងត្រូវបានមើលឃើញ និងដោះស្រាយនាពេលខាងមុខ។

កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ និយាយថា៖ «សប្បាយចិត្តនៅត្រង់ថាអាចមកបន្តការងារជាមួយនឹងក្រុមការងារបាន ពីព្រោះថា និយាយដោយស្មោះត្រង់ ទោះបីនាងខ្ញុំជាប់ពន្ធនាគារមែន ប៉ុន្តែក្រុមការងារខាងក្រៅគាត់មានការនឿយហត់ច្រើន ចឹងនាងខ្ញុំអត់បានចូលរួមចំណែក។ ឥឡូវហ្នឹងបានចូលរួមចំណែកជួយពួកគាត់វិញជាការធូរស្រាលខាងផ្លូវចិត្តដែលថា យើងបានជួយក្រុមការងារ។ ហើយអារម្មណ៍មួយទៀត គឺនៅតែមានការសោកស្ដាយចំពោះវិវាទនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ ដែលអូសបន្លាយពេលជាង ២ឆ្នាំ ហើយតែមិនមានដំណោះស្រាយ។ ហើយយើងសង្ឃឹមថា បន្តទៅមុខទៀតថ្នាក់ដឹកនាំនឹងមើលឃើញថា បញ្ហាដែលនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍នេះ គឺជាបញ្ហាដែលត្រូវតែដោះស្រាយ»។

ប្រធានសហជីពរូបនេះបន្តថា៖ «ខ្ញុំគិតថាទាំងអស់គ្នាបានដឹង អំពីការតស៊ូមតិរបស់ក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ជាង ២ឆ្នាំមកនេះ មិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយសូម្បីតែ១ចំណុច នៅក្នុងចំណោមការទាមទារ ៩ចំណុចរបស់កម្មករ ជាពិសេសគឺចំណុចការទាមទារឱ្យទទួលយកថ្នាក់ដឹកនាំសហជីព និងសមាជិកត្រឡប់ចូលធ្វើការវិញ អញ្ចឹងទាំងនាងខ្ញុំ ក៏ដូចជាសមាជិកសហជីពទាំងអស់ ដែលនៅបន្តការទាមទារហ្នឹងនៅតែប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្តការតស៊ូមតិរហូតទទួលបានដំណោះស្រាយ ដែលគេអាចទទួលបាន[…] មែនទែនទៅ សកម្មភាពដែលយើងធ្វើកន្លងមកហ្នឹង គឺនៅតែបន្តធ្វើ យើងនឹងជជែកគ្នាបន្ថែមទៀតថា ក្នុងស្ថានភាពលំបាកបែបនេះ យើងនឹងត្រូវធ្វើបែបណា ហើយមកដល់ពេលនេះ នាងខ្ញុំអត់ទាន់អាចឆ្លើយបាន ដោយសារយើងអត់ទាន់បានជជែកពិភាក្សាអីទេ ដោយសារជាថ្ងៃដំបូង»។

អ្នកស្រី ម៉ម សុវឌ្ឍិន ជាកូដករណាហ្កាវើលដ៍ ប្រាប់Newsroom Cambodia ថា កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មិនមានកំហុសអ្វីទាំងអស់ តែបែរជាជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល២ឆ្នាំ។ តែយ៉ាងណា អ្នកស្រីសប្បាយរីករាយដែលទទួលដំណឹងថាកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មានសេរីភាពវិញ ហើយសង្ឃឹមថា ថ្នាក់ដឹកនាំ និងស្ថាប័ន្ថពាក់ព័ន្ធ នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហានៅក្រុមហ៊ុនណាហ្គានេះ ឱ្យបានឆាប់ផងដែរ។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «សម្រាប់បងរំភើប និងត្រេកអរជំនួសដែលគាត់មានសេរីភាពឡើងវិញ សេរីភាពនៃការដើរហើរខាងក្រៅ ប៉ុន្តែមួយជ្រុងទៀត មិនទាន់សប្បាយចិត្តដោយសារវាជាភាពអយុត្តិធម៌សម្រាប់គាត់ដែរអត់ធ្វើអីខុសសោះបែរជាជួបរឿងទាំងនេះ ហើយដំណោះស្រាយក៏អត់ទាន់មាន[…] មានតែស្នើសុំហើយស្នើសុំទៀត សុំរាជរដ្ឋាភិបាលសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួយអន្តាគមន៍ដោះស្រាយឱ្យកម្មករទៅ កុំទុកចោលអញ្ចឹង ព្រោះកាលណាទុកចោលទៅធ្វើឱ្យប្រទេសយើង បាក់មុខមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ»។

រីឯអនុប្រធានសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារបុគ្គលិកកម្មករខ្មែរ នៃក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ អ្នកស្រី ឈឹម សុខន ក៏បានបង្ហាញក្តីរីករាយ ដែលបានឃើញកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ មានសេរីភាព និងវិលមកជួបជុំគ្រួសារ និងក្រុមការងារវិញ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីថា នេះមិនបង្ហាញថា កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ទទួលបានយុត្តិធម៌ព្រោះតែការដោះលែងនេះទេ ដោយសារកញ្ញាបានអនុវត្តន៍ទោសចប់សព្វគ្រប់ មិនមែនជាការទម្លាក់បទចោទប្រកាន់នោះឡើយ។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ទន្ទឹមនឹងការសប្បាយចិត្តហ្នឹង បងមានអារម្មណ៍ថា គាត់រងអយុត្តិធម៌ ព្រោះការដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពនេះ គឺគាត់អនុវត្តទោសចប់ មិនដោះលែងដោយកាលើកបទចោទទេ អញ្ចឹងបើទោះជាយ៉ាងណា យើងសប្បាយចិត្ត ប៉ុន្តែក៏យើងអត់ទាន់ទទួលយុត្តិធម៌អញ្ចឹង»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទការងារនៅក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍វិញ អ្នកស្រី ឈឹម សុខន បានអំពាវនាវដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងក្រុមហ៊ុនណាហ្គា ជួយដោះស្រាយបញ្ចប់វិវាទការងារនេះឱ្យបានឆាប់។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «បងមានតែសំណូមឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធដែលមានសិទ្ធអំណាច ដោះស្រាយវិវាទហ្នឹង ឬរដ្ឋាភិបាល ឬក៏ក្រុមហ៊ុនណាហ្គាហ្នឹងក៏ដោយ នៅតែស្នើសុំឱ្យពួកគាត់ដោះស្រាយបញ្ចប់វិវាទហ្នឹងទៅ ព្រោះអីក្រុមហ៊ុនគាត់នៅត្រូវការបុគ្គលិក ហើយពួកយើងជាបុគ្គលិកមានចំណេះជំនាញស្រាប់ ហេតុអ្វីមិនដោះស្រាយយកពួកយើងចូលធ្វើការវិញ?»។

លោក នុត សាវនា អ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការដោះលែងកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ធ្វើឡើងនៅម៉ោងជិត ៥ទៀបភ្លឺ ហើយអាជ្ញាធរបានជូនកញ្ញាទៅដល់ផ្ទះផ្ទាល់ ដោយសាអាជ្ញាធរបារម្ភចំពោះអ្នកគាំទ្រ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ បង្ករឱ្យមានការកកស្ទះ និងអាចប៉ះពាល់ដល់សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមជម្រាបថា មូលហេតុសំខាន់ខាងយើងសម្រេចចិត្តយក[កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ]ទៅ[ផ្ទះ]អញ្ចឹង ដោយសារទី១ យើងក្តាប់ព័ត៌មានបានថា មានមនុស្សមួយក្រុមគាត់មានគម្រោងមក ធ្វើបាតុកម្ម ឬធ្វើកម្មវិធីជុំគ្នានៅមុខមណ្ឌលកែប្រែ ម២ ហើយបច្ចុប្បន្នផ្លូវខាងមុខ ថ្ងៃចូលធ្វើការថ្ងៃចន្ទហ្នឹងប្រជាពលរដ្ឋគាត់ធ្វើដំណើឆ្លងកាត់ច្រើន អញ្ចឹងបើសិនជាយើងដោះលែង នៅពេលដែលគាត់មានឱកាសបានជុំគ្នាហ្នឹង អាហ្នឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើររបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមានការកកស្ទះ ពិបាកណាស់ អញ្ចឹងបានយើងសម្រេចចិត្ត អនុវត្តនូវវិធានការបែបហ្នឹង»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត សាទរចំពោះការមានសេរីភាពវិញរបស់ កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ។ តែយ៉ាងណា លោកនៅតែមានការសោកស្តាយ ដែលកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ត្រូវបានផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារយ:ពេល ២ឆ្នាំ ពីបទ ញុះញង់ ទាំងអយុត្តិធម៌ រួមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ និងសមាជិកសហជីពទ្រទ្រង់សិទ្ធិការងារកម្មករខ្មែរណាហ្កាវើលដ៍ផ្សេងទៀត។

លោកបន្តថា៖ «ជាការពិត វិវាទការងាររវាងក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ និងបុគ្គលិក អតីតបុគ្គលិក និងសហជីព គួរត្រូវបានដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី មិនគួរកូដកម្មដោយសន្តិវិធី ដោយបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធី ត្រូវបានចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំសហជីព និងសមាជិកសហជីព ដោយចោទប្រកាន់ និងផ្តន្ទាទោស ហើយកូដកម្មរាប់សិបឆ្នាំមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយបញ្ចប់។ ផ្ទុយទៅវិញ ធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិលើកឡើងថា ការផ្តន្ទាទោសកញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ និងសមាជិកសហជីព ណាហ្កាវើលដ៍ជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញសហជីពណាហ្កាវើលដ៍ និងរំលោភសិទ្ធិការងារទៅវិញ។ ខ្ញុំយល់ថា ល្មមដល់ពេលក្រសួងពាក់ព័ន្ធជំរុញឱ្យមានដំណោះស្រាយដើម្បីបញ្ចប់វិវាទការងាររវាងបុគ្គលិក អតីតបុគ្គលិក សហជីពណាហ្កាវើលដ៍ និងក្រុមហ៊ុនណាហ្កាវើលដ៍ហើយ»៕

ស៊ុយអែតប្រកាសបិទការិយាល័យទូតរបស់ខ្លួននៅកម្ពុជានៅបំណាច់ខែកញ្ញានេះ

ប៉ា តុងចិន (Pa Tongchen) — Tue, 17 Sep 2024 02:15:15 +0000

រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត ប្រកាសបិទការិយាល័យស្ថានទូតរបស់ខ្លួនប្រចាំកម្ពុជា នៅបំណាច់ខែកញ្ញានេះ ហើយទុកឱ្យស្ថានទូតស៊ុយអែតប្រចាំទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃ ឈរពីចំងាយជាតំណាងឱ្យប្រទេសស៊ុយអែតនៅកម្ពុជាវិញ។

យ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុជាក់លាក់នៃការបិទនេះទេ ដោយគ្រាន់តែលើកឡើងថា ការសម្រេចបិទនេះ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត បានបញ្ចប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសកម្ពុជា។នេះបើតាមការប្រកាសនៅលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតស៊ុយអែតដែលមានការិយាល័យប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

ប្រភពបន្តថា៖«ស្ថានទូតស៊ុយអែតការិយាល័យប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញ នឹងត្រូវបិទជាផ្លូវការ និងឈប់ធ្វើការ ពីថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ដោយសារសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតក្នុងការបញ្ចប់ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ទ្វេភាគីជាមួយប្រទេសកម្ពុជា» ។

រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត កាលពីថ្ងៃខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ បានប្រកាសបិទស្ថានទូតរបស់ខ្លួនប្រចាំកម្ពុជា នៅចុងឆ្នាំ២០២១ ដោយបន្សល់តែការិយាល័យបេសកកម្មស្ថានទូត។ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញាខាងមុខ ស៊ុយអែតនឹងបន្តបិទទាំងការិយាល័យស្ថានទូតតែម្តង។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតស៊ុយអែត ក៏នឹងត្រូវបិទដំណើរការដំណាលគ្នាជាមួយនឹងការិយាល័យបេសកកម្មដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ស្ថានទូតស៊ុយអែតប្រចាំនៅប្រទេសថៃ នឹងឈរជាតំណាងពីចំងាយឱ្យប្រទេសស៊ុយអែតសម្រាប់កម្ពុជា៖«ស្ថានទូតស៊ុយអែតប្រចាំទីក្រុងបាងកក នឹងបន្តតំណាងឱ្យប្រទេសស៊ុយអែតនៅកម្ពុជា»។

យ៉ាងណា ស្ថានទូតដដែលបញ្ជាក់ថា ស្ថានកុងស៊ុលស៊ុយអែតប្រចាំទីក្រុងភ្នំពេញនឹងបន្តបើក និងផ្តល់សេវាការទូតមូលដ្ឋានសម្រាប់ពលរដ្ឋស៊ុយអែតនៅកម្ពុជាដដែល។

ដោយឡែក ការគ្រប់គ្រងការគាំទ្រដល់កម្ពុជា ស្របតាមយុទ្ធសាស្រ្តតំបន់សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិកវិញ ត្រូវបានផ្ទេរទៅអង្គការសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិអភិវឌ្ឍន៍ស៊ុយអែត ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងស្តុកហូម (Stokholm)(Sida – Styrelsen för Internationellt Utvecklingssamarbete) កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែសីហាកន្លងទៅ។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ លោក អំ សំអាត សម្តែងការសោកស្តាយ ដោយចាត់ថាការប្រកាសបិទការិយាល័យ និងផ្តាច់ជំនួយនេះ ជាការខាតបង់ធំសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា ខណៈប្រទេសស៊ុយអែត ជាប្រភពជំនួយមួយដ៏ធំសម្រាប់កម្ពុជា។

លោកថ្លែងថា៖«យើងមានការសោកស្តាយ ព្រោះកន្លងមកស្ថានទូតស៊ុយអែតបានជួយច្រើន ទាំងរដ្ឋាភិបាល ទាំងសង្គមស៊ីវិល។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះបានផ្តាច់ជំនួយទាំងរដ្ឋាភិបាល ហើយសង្គមស៊ីវិលក៏ត្រូវបានផ្តាច់ដូចគ្នាដែរ»។

លោក សំអាត យល់ឃើញថាការសម្រេចនេះ អាចដោយសាររដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត មិនបានមើលឃើញពីភាពល្អប្រសើរនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។

លោកបន្តថា៖«គេមើលឃើញថា បញ្ហាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា នៅតែមានបញ្ហា អ៊ីចឹងហើយបានយើងឃើញថាស៊ុយអែត បានសម្រេចដកស្ថានទូត ហើយក៏ផ្តាច់ជំនួយទាំងរដ្ឋាភិបាល ទាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល »។

ចំណែក ប្រធានវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា លោកបណ្ឌិត ប៉ា ចន្ទរឿន យល់ឃើញថា នេះជាការបាត់បង់អ្នកគាំទ្រមួយផ្នែកធំ ដែលបានជួយជ្រោមជ្រែងដល់ការលើកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

លោកបន្តថា ការដកការិយាល័យ និងផ្តាច់ជំនួយនេះ ក៏នឹងជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែរ ស្របពេលដែលរដ្ឋាភិបាល ស៊ុយអែត ធ្លាប់ផ្តល់ជំនួយជាច្រើន ជួយគាំទ្រដល់អង្គការ និងស្ថាប័នរដ្ឋនៅកម្ពុជា។

លោកថ្លែងថា៖«ជាការបាត់បង់អ្នកគាំទ្រកិច្ចការងារអភិវឌ្ឍន៍ និងការងារសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យ ។ វាមានផលវិបាកច្រើន! វាធ្វើឱ្យអង្គការស្ថាប័នដែលធ្វើកិច្ចការងាររឿងសិទ្ធិមនុស្ស កាន់តែលំបាករកធនធានដើម្បីបន្ត និងពង្រីកកិច្ចការរបស់ខ្លួននៅពេលខាងមុខ។ ហើយការបាត់បង់ជំនួយ ក៏ជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមួយផ្នែកដែរ។ បើសិនជាមានជំនួយច្រើន ក៏វាជាចំណូលមួយផ្នែកសម្រាប់ជួយស្តារ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាយើងដែរ»។

យ៉ាងណាក៏ដោយ លោករំពឹងថា រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតនឹងពិចារណាក្នុងការវិលត្រឡប់មកដាក់ស្ថានទូត និងបន្តផ្តល់ជំនួយដល់ការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជាឡើងវិញ នាពេលខាងមុខ។

ជុំវិញករណីនេះ គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនទាន់អាចសុំការអត្ថាធិប្បាយបាននៅឡើយទេ ពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោក ជុំ សន្ទរី និងអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញានេះ។ ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន បានបដិសេធថាមិនអាចឆ្លើយបានទេ ព្រោះមិនមែនមន្ត្រីជំនាញ។

រដ្ឋាភិបាល ស៊ុយអែត បានបិទស្ថានទូតរបស់ខ្លួនប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញនៅចុងឆ្នាំ២០២១។ មុននឹងការសម្រេចបិទស្ថានទូតនេះ ស៊ុយអែតក៏បានបង្វែរជំនួយសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រមាណ២០លានដុល្លារអាមេរិកទៅជាជំនួយលើការគាំទ្រការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងនីតិរដ្ឋកាន់។ប្រភពបន្តដដែលបន្តថា លំហប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាមាន«ការរឹតត្បិតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ» ។

បើតាមព័ត៌មាននៅលើគេហទំព័រ ស៊ីដា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ស៊ុយអែត បានផ្តល់ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍មកកម្ពុជាសរុបប្រមាណ១៧លានដុល្លារអាមេរិក ដែលជំនួយទាំងនោះ ផ្តោតលើអភិបាលកិច្ចមូលដ្ឋាន លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ហើយអង្គការដៃគូរ គឺជាតួអង្គដែលទទួលបានជំនួញទាំងនោះដោយផ្ទាល់ រួមទាំងរដ្ឋាភិបាលផង៕

បទយកការណ៍៖ អ្នកស្រឡាញ់ការអប់រំ បង្កើតថ្នាក់រៀននិងបណ្ណាល័យខ្នាតតូចសម្រាប់កុមារតាមតំបន់ខ្វះខាត

ស្អាត បុទុំម៉ា (Sart Botuma) — Wed, 11 Sep 2024 08:49:39 +0000

ភ្នំពេញ៖ នៅភូមិព្រែករទាំង សង្កាត់ព្រែកកំពឹស ស្ថិតនៅប៉ែកអាគ្នេយ៍នៃខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ នៅក្នុងរបងបរិវេណខាងមុខផ្ទះមានសួនបន្លែ ក្នុងផ្ទះមានតុ កៅអី ក្ដារខៀន ធ្នើរសៀវភៅ ដែលអាចមើលដឹងថាទីនោះជាទីតាំងបង្រៀន។ លោក សាន ដារ៉ាវីត អាយុ៣៥ឆ្នាំ បានរៀបចំផ្ទះដែលខណ្ឌចែកបន្ទប់ជា៤ថ្នាក់សម្រាប់សិស្សរៀននេះកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ក្រោយលោកមើលឃើញពីភាពខ្វះខាតរបស់ក្មេងៗដែលចំណាកស្រុកតាមឳពុកម្ដាយមករកការងារធ្វើនៅទីក្រុងភ្នំពេញក្នុងតំបន់នោះ ជាពិសេសគឺការបាត់បង់ឱកាសរៀនសូត្រ។ បន្ថែមពីការអប់រំ ទីតាំងបង្រៀននេះ ក៏មានផ្តល់ជាអាហារ២ពេលសម្រាប់សិស្សផងដែរ។

សកម្មភាពសិស្សកំពុងបោចស្មៅ នៅទីតាំងបង្រៀនសាខាភ្នំពេញ (រូបភាពផ្តល់ដោយ៖ លោក សាន ដារ៉ាវីត)

លោក សាន ដារ៉ាវីត និយាយថា៖ ‹‹យើងក៏ហៅគាត់មករៀន យើងឱ្យបាយគាត់ញ៉ាំ ឱ្យសៀវភៅ ឱ្យរបស់លេង គាត់ក៏ចូលចិត្តហើយមករៀន។ ហើយមា្ដយឳពុករបស់ពួកគាត់ក៏ចេះតែដេញមក ឃើញបានអីហូប ស្រាប់តែមួយរយៈក្រោយខ្ទង់ពីរខែក្រោយស្រាប់តែមកជាគំហុក ទាំងកម្មករទាំងអ្នកធ្វើការ (កូនរបស់ពួកគាត់) មកច្រើនមែនទែន››។

ការបង្កើតទីតាំងបង្រៀន និងការបង្រៀនស្ម័គ្រចិត្តដល់ក្មេងៗតាមតំបន់ខ្វះខាត និងដាច់ស្រយាល បានរួមចំណែកផ្តល់ការអប់រំដល់កុមារដែលមានជីវភាពខ្វះខាត និងកាត់បន្ថយអាត្រានៃការបោះបង់ចោលការសិក្សា។ អ្នកមានគំនិតផ្តួចផ្តើមបង្កើតទីតាំងបង្រៀនដូចជាលោក សាន ដារ៉ាវីត មានគោលបំណងរួមគ្នាមួយ គឺចង់ឃើញកុមារទទួលបានការអប់រំស្មើគ្នា និងបង្កើនចំណេះដឹង។

លោក សាន ដារ៉ាវីតឲ្យដឹងថា ការបង្រៀន នៅទីនោះមានបញ្ចូល ការសរសេរ ការអាន ភាសាអង់គ្លេស ម៉ោងកំព្យូទ័រ និងម៉ោងធ្វើហត្ថកម្មដូចជាដាំបន្លែ រើសសម្រាមជុំវិញសាលា បោចស្មៅ សម្អាតថ្នាក់រៀនជាដើម។ គិតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មានសិស្ស៥០នាក់ដែលកំពុងរៀននៅទីនោះ។

លោក សាន ដារ៉ាវីត ជាអ្នកបង្កើតទីតាំងបង្រៀនសម្រាប់កុមារនៅតំបន់ខ្វះខាត (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

បើទោះជាមានបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗ ជាពិសេសបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងណាក្តី លោក ដារ៉ាវីត នៅតែរកវិធី និងកៀរគររកថវិកាដើម្បីបន្តសកម្មភាពសម្រាប់ទីតាំងបង្រៀននេះ។

កន្លែងហូបអាហាររបស់ក្មេងៗនៅខណ្ឌដង្កោ (រូបភាព៖ ស្អាត បុទុំម៉ា)

នាពេលថ្មីៗនេះ លោក សាន ដារ៉ាវីត ក៏បានបង្កើតទីតាំងមួយទៀតនៅក្នុងស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ នោះក៏ដោយសារលោកមើលឃើញបញ្ហាដែលកុមារត្រូវបាត់បង់ពេលវេលា និងឱកាសរៀនសូត្រព្រោះកត្តាជីវភាព។ លោកថា កុមារដែលមានវ័យត្រូវសិក្សា បែរជានាំគ្នាចូលព្រៃកាប់ឈើ និងខ្លះទៀតទៅនេសាទត្រី ដើម្បីបានប្រាក់មកចិញ្ចឹមក្រពះទៅវិញ។

លោក សាន ដារ៉ាវីត បន្ថែមថា៖ ‹‹អ្វីដែលពួកយើងចង់បញ្ចូលឱ្យពួកគាត់នោះគឺផ្នត់គំនិត ទោះបីគាត់អត់ចេះអក្សរឬក៏ចេះ ក៏គាត់អាចទទួលបានការអប់រំពាក់ព័ន្ធនឹងសីលធម៌ ការរស់នៅ ការស្វែងរកអាជីព។ អ្វីដែលយើងផ្ដល់ឱ្យគាត់ គឺផ្ដោតទៅលើរបៀបគិត។ យើងអត់បានផ្ដោតទៅលើរបៀបនៅក្នុងការរៀនម៉េចឱ្យពូកែ អ្វីដែលយើងព្យាយាមផ្ដល់ឱ្យគាត់គឺគំនិតនៅក្នុងការគិត និងរបៀបរស់នៅជាការប្រកបអាជីពប្រចាំខ្លួនទៅថ្ងៃអនាគត››។

ចំណែកកញ្ញា អ៊ា សុគន្ធារី អាយុ ២៦ឆ្នាំ ជានិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ បច្ចុប្បន្នជាគ្រូបង្រៀនស្ម័គ្រចិត្តនៅភូមិព្រែករទាំង សង្កាត់ព្រែកកំពឹស ខណ្ឌដង្កោ។ កញ្ញាបានចំណាយពេលមួយថ្ងៃចាប់ពីម៉ោង៨ព្រឹកដល់ម៉ោង៥ល្ងាចដើម្បីបង្រៀនសិស្ស ហើយមុខវិជ្ជាដែលបង្រៀននោះរួមមានភាសាខ្មែរ និងគណិតវិទ្យា និងពេលខ្លះនាំសិស្សឱ្យដាំបន្លែផងដែរ។

កញ្ញា អ៊ា សុគន្ធារី ដែលជាគ្រូបង្រៀនស្ម័គ្រសិស្សក្រីក្រប្រមាណជា១ឆ្នាំមកនេះឲ្យដឹងទៀតថា ការសម្រេចមកធ្វើជាគ្រូបង្រៀនស្ម័គ្រចិត្តនេះ គឺដោយសារកញ្ញាមានចិត្តស្រលាញ់វិស័យអប់រំផង និងមានទឹកចិត្តអាណិតដល់ក្មេងៗដែលមិនទទួលបានការអប់រំផង។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ ‹‹ការងារក្នុងក្ដីស្រម៉ៃរបស់ខ្ញុំគឺខ្ញុំស្រលាញ់ខាងវិស័យអប់រំ។ មួយវិញទៀតខ្ញុំមានចិត្តអាណិតដល់ក្មេងៗដែលគាត់មានការខ្វះខាតពុំទាន់ទទួលបានការសិក្សា ហើយខ្ញុំគិតថាខ្ញុំជាផ្នែកមួយដែលអាចជួយឱ្យពួកគាត់អាចឆ្លងផុតពីភាពល្ងង់ខ្លៅបាន››។

កញ្ញា អ៊ា សុគន្ធារី គ្រូបង្រៀនស្ម័គ្រចិត្តក្មេងៗនៅខណ្ឌដង្កោ (រូបភាពផ្តល់ដោយ៖ អ៊ា សុគន្ធារី)

បើតាមការរៀបរាប់របស់កញ្ញា អ៊ា សុគន្ធារី ការបង្រៀននៅទីនោះមិនមែនគ្រាន់តែឱ្យក្មេងៗចេះអានអក្សរប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏បានផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការងារសិល្បៈ និងគំនិតច្នៃប្រឌិតផងដែរ ដើម្បីបំប៉នបន្ថែមឲ្យក្មេងៗអាចទៅរៀនបន្ដនៅសាលារដ្ឋផងដែរ។

កញ្ញាថា ការងារស្ម័គ្រចិត្ត បានរួមចំណែកជួយសម្រាលបន្ទុកសង្គម ជាក់ស្ដែងដូចជាការបង្រៀនសិស្សក្រីក្រ ហើយថាការងារសង្គមប្រភេទនេះគឺត្រូវការកម្លាំងយុវជន។

កញ្ញាបានលើកឡើងថា៖ ‹‹ខ្ញុំគិតថាការងារសង្គមគឺជាការងារស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គមតាមលទ្ធភាព និងតាមសមត្ថភាពរបស់យុវជនដែលមានសមត្ថភាពរៀងៗខ្លួន តាមសណ្ឋាននីមួយៗនៃការងាររបស់សង្គម។ នៅថ្ងៃអនាគតខ្ញុំនៅតែបន្ដក្នុងវិស័យអាជីពជាគ្រូបង្រៀននេះរហូត››។

ក្រៅពីតំបន់ខ្វះខាតក្នុងរាជធានីភ្នំពេញហើយនោះ នៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗក៏មានការចូលរួមការងារសង្គមស្រដៀងគ្នាដែរ។

នៅក្នុងភូមិប្រីយ៍ពីរ ឃុំស្រែជាខាងជើង ស្រុកដងទង់ ដែលជាតំបន់ដាច់ស្រយោលនៅខេត្តកំពតវិញ មានលោក អ៊ុង សេរីវុទ្ធ អាយុ៣៨ឆ្នាំដែលបានបង្កើតកន្លែងបង្រៀនដល់កុមារផងដែរ។ លោក សេរីវុទ្ធ ថ្លែងថាការខ្វះខាតកាលពីកុមារភាពរបស់លោកបានជំរុញឲ្យលោកសម្រេចចិត្តយកចំណេះដែលមាននិងធនធានមួយចំនួន មករៀបជាបណ្ណាល័យ តូបសៀវភៅ និងបង្រៀនក្មេង ដោយយកផ្ទះរបស់ខ្លួនជាបន្ទប់រៀន និងទីតាំងដាក់សៀវភៅ។

លោក អ៊ុង សេរីវុទ្ធ និយាយថា៖ «នឹកឃើញថាមិនចង់រស់នៅភ្នំពេញទេព្រោះថា បើសិនជាយើងអាចត្រលប់ទៅជនបទតំបន់ណាមួយដែលដាច់ស្រយាលអ៊ីចឹងទៅ ពលរដ្ឋដែលគាត់ត្រូវការដែលគាត់ចង់បានការរៀនសូត្រដូចជំនាន់កាលពីខ្ញុំចង់រៀន ចឹងយើងអាចចែករំលែកការចេះដឹងរបស់យើងតិចតួចហ្នឹងទៅដល់សហគមន៍ដែលគាត់ត្រូវការការរៀនសូត្រ»។

លោក អ៊ុង សេរីវុទ្ធ និងក្មេងៗក្នុងភូមិកំពុងរៀន។ (រូបភាពផ្តល់ឲ្យ៖ អ៊ុង សេរីវុទ្ធ)

លោក សេរីវុទ្ធបានចាប់ផ្ដើមការងារបង្រៀនស្ម័គ្រចិត្ត និងរៀបបណ្ណាល័យដើម្បីកុមារបានអានសៀវភៅកាលពីដើមឆ្នាំ២០២៤នេះ។ ការបង្រៀនរបស់លោកផ្ដល់លើកម្រិតបឋម ដែលមានភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស និងមុខវិជ្ជាបំនិនបន្ថែម។ លោកតែងបង្រៀនក្មេងនៅចន្លោះម៉ោង៤ទៅម៉ោង៥ល្ងាច រាល់ថ្ងៃតាមកាលវិភាគដែលលោករៀបចំ។ លោកបន្តថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃសិស្សតែងមករៀនមុនម៉ោង ដោយសារពួកគេចង់អានសៀវភៅនិទានមុនម៉ោងចូលរៀន ដែលលោកយល់ថានេះជាលទ្ធផលវិជ្ជមាន។ ជាមធ្យម ចំនួនសិស្សមករៀនមានចន្លោះពី១០ ទៅ១៦នាក់។

លោកថា៖ «ចឹងវិជ្ជាមានទីមួយ កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដែលធ្វើឱ្យក្មេងបានងាកមកមើលសៀវភៅ និងមកលេងល្បែងកីឡា។ ទីពីរយើងដាក់លក្ខខណ្ឌឱ្យគាត់អានហើយគាត់ត្រូវសង្ខេបរឿងហ្នឹង ចឹងគាត់ប្រយ័ត្នណាស់ពេលដែលគាត់អានហើយ គាត់ត្រូវចាំរឿងហ្នឹងដើម្បីអាចយកមកនិយាយក្នុងថ្នាក់»។

បច្ចុប្បន្នបណ្ណាល័យក្នុងផ្ទះ និងតូបសៀវភៅតូចមួយនៅមុខផ្ទះមានសៀវភៅសរុបប្រមាណ ១៦០០ ក្បាល។ ក្នុងនោះសៀវភៅខ្លះជារបស់លោកផ្ទាល់ និងខ្លះទៀតជាជំនួយពីសប្បុរសជន។

ដើម្បីឱ្យកុមារមានលទ្ធភាព និងឱកាសរៀនតាមរយៈការអានសៀវភៅ លោកតែងយកសៀវភៅដាក់តាមសាលារៀន ចល័តតាមភូមិជិតៗនោះជារៀងរាល់ចុងសប្ដាហ៍។ សម្រាប់ពេលអនាគត លោកមានបំណងចង់បង្កើតទីតាំងរៀនដែលបញ្ចូលជំនាញស្ទែមដែលផ្តោតលើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា ដើម្បីឱ្យក្មេងៗនៅតំបន់នេះអាចមានចំណេះជំនាញថ្មី។

ចំណែកកញ្ញា ហួ ស៊ីនិត មានអាយុ ២៣ ឆ្នាំ សព្វថ្ងៃជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់បឋមសិក្សានៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ មិនខុសគ្នាពីអ្នកផ្សេងនោះទេ និស្សិតដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សារូបនេះឆ្លៀតពេលឈប់សម្រាកពីការងារ ដើម្បីបើកដំណើរការបណ្ណាល័យតូចមួយ។ ផ្ដើមចេញពីការយកសៀវភៅទៅដាក់នៅសាលាឆទានដើម្បីបណ្តុះទម្លាប់អានដល់ក្មេងៗក្នុងសហគមន៍ កញ្ញាសម្រេចចិត្តសាងសង់បណ្ណាល័យតូចមួយនៅលើដីផ្ទះរបស់ខ្លួន ដើម្បីអាចឱ្យក្មេងៗក្នុងភូមិមកអានសៀវភៅដោយឥតគិតថ្លៃក្នុងពេលទំនេរពីការសិក្សា។

កញ្ញា ហួ ស៊ីនិត ជាអ្នកបង្កើតបណ្ណាល័យនៅខេត្ត បន្ទាយមានជ័យ។ (រូបភាពផ្ដល់ដោយ៖ ហួ ស៊ីនិត)

បណ្ណាល័យដែលបានបើកដំណើរការជិត១ឆ្នាំកន្លះនេះ កើតចេញពីថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់កញ្ញាហួ ស៊ីនិត និងជំនួយពីសំណាក់សប្បុរសជនទាំងសម្ភារៈ និងថវិកាខ្លះ ព្រមទាំងទទួលបានការអនុញ្ញាតពីភូមិឃុំ។

កញ្ញាបន្តថា បន្ថែមពីលើនោះកញ្ញាបានបង្កើតសកម្មភាពមួយចំនួនដែលអាចជួយឱ្យក្មេងបង្កើតសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតរួមមាន ការផាត់រូបគំនូរ ការអាន និងការនិទានរឿងជូនទៅដល់ក្មេងតូចៗហើយក៏ មានជាសំនួរសួរទៅកាន់ពួកគាត់បន្ទាប់ពីការនិទានបានបញ្ចប់។

កញ្ញាបានបន្ថែមថា៖ «តាំងពីបង្កើតបណ្ណាល័យនៅក្នុងភូមិមកសង្កេតឃើញថាក្មេងៗភាគច្រើនពួកគាត់បានផ្លាស់ប្ដូរពីទម្លាប់ចូលចិត្តលេងហ្គេមតាមទូរស័ព្ទឥតប្រយោជន៍ បែរមកបង្កើតទម្លាប់ចូលចិត្តអានសៀវភៅទៅវិញ»។

អ្នកវិភាគនយោបាយនិងសង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី យល់ថាទំនោររបស់យុវជនដែលធ្វើការស្ម័គ្របង្រៀនក្មេងគឺជារឿងល្អប្រសើរ ដោយឆ្លុះបញ្ជាំងពីការគិតគូរ និងចេះចែករំលែកអ្វីដែលខ្លួនមានទៅកាន់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។

លោកបណ្ឌិត មាស នី ថ្លែងថា៖ «គឺអ្វីដែលយុវជនមើលឃើញថាជាបញ្ហាសង្គម ជាតម្រូវការរបស់សង្គមដែលគាត់ចង់បានជារឿងល្អមែនទែន។ ហើយការដែលទៅជួយជាការងារស្ម័គ្រចិត្តក៏មិនមែនជារឿងអត់ប្រយោជន៍សម្រាប់យុវជនទាំងអស់ហ្នឹងដែរ ព្រោះនេះក៏ជាការពង្រឹងនិងពង្រីកបទពិសោធន៍របស់គាត់»។

លោកបន្ថែមថា សកម្មភាពរបស់យុវជនដែលស្ម័គ្រចិត្តលើការងារផ្សេងៗដើម្បីវិស័យអប់រំគួរត្រូវបានលើកទឹកចិត្តពីរដ្ឋ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ។

អ្នកស័្មគ្រចិត្តទាំងនេះលើកឡើងថា ពួកគេនៅតែបន្តធ្វើការងារអប់រំនេះទៀត និងបន្ថែមការអប់រំថ្មីៗជាបន្តបន្ទាប់តាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបាន ដើម្បីរួមចំណែកបណ្ដុះគំនិតស្រឡាញ់ការសិក្សា និងផ្តល់ឱកាសរៀនសូត្រដល់ក្មេងៗនៅតាមតំបន់ខ្វះខាត៕

កម្ពុជា ដាក់ចេញអនុក្រឹត្យស្ដីពីនីតិវិធីផ្ដល់គោរមងារ«ឧកញ៉ា»

ចិត្ត ស្រីយ៉ា (Chet Sreyya) — Tue, 10 Sep 2024 03:34:25 +0000

ភ្នំពេញ៖ សមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជា កំពុងធ្វើបញ្ជីបច្ចុប្បន្នកម្មបញ្ជីឈ្មោះឧកញ៉ានៅកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់សមាគមនេះ កាលពីថ្ងៃសុក្រទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។

នៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងដដែលសមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជា បានអំពាវនាវដល់គោរមវន្ដ ឬបុគ្គលជាឧកញ៉ាគ្រប់រូបឲ្យចូលរួមចុះឈ្មោះចូលជាសមាជិកសមាគម ដើម្បីសមាគមអាចធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មបញ្ជីឈ្មោះឧកញ៉ាឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នកម្មបញ្ជីឧកញ៉ានេះ ធ្វើឡើងតាមការណែនាំនៃអនុក្រឹត្យស្តីពីបែបបទ និងនីតិវិធីនៃការស្នើសុំ និងវាយតម្លៃក្នុងការផ្តល់គោរមងារឧកញ៉ា និងការបញ្ចប់គោរមងារឧកញ៉ា ចុះកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤កន្លងទៅ។

អនុក្រឹត្យថ្មីនេះ មានកំណត់ពីបែបបទ និងនីតិវិធីជុំវិញការស្នើសុំ និងវាយតម្លៃក្នុងការផ្ដល់គោរមងារឧកញ៉ា និងបញ្ចប់គោរមងារឧកញ៉ា ដើម្បីធានាសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីល្អ។

បើតាមអនុក្រឹត្យថ្មីនេះ លំដាប់ថ្នាក់គោរមងារឧកញ៉ាមាន៣លំដាក់ ថ្នាក់ទី១ «លោកអ្នកឧកញ៉ា» ថ្នាក់ទី២ «អ្នកឧកញ៉ា» និងថ្នាក់ទី៣គឺ «ឧកញ៉ា»។ ខ្លឹមសារនៃអនុក្រឹត្យនោះបន្តថា គោរមវន្ដ ឬបុគ្គលជាឧកញ៉ាត្រូវបង់ប្រាក់វិភាគទានប្រចាំឆ្នាំដល់រដ្ឋាភិបាល។ សម្រាប់គោរមងារលោកអ្នកឧកញ៉ា ត្រូវបង់ ៤០០ លានរៀលក្នុងមួយឆ្នាំ។ ចំពោះអ្នកឧកញ៉ា ត្រូវបង់៦០លានរៀល ក្នុងមួយឆ្នាំ និងចំពោះឧកញ៉ាត្រូវបង់ ៣២លានរៀលក្នុងមួយឆ្នាំ។

ចំពោះទឹកប្រាក់ដែលបានមកពីការបង់វិភាគទានប្រចាំឆ្នាំរបស់ឧកញ៉ា នឹងត្រូវយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់អភិវឌ្ឍសង្គម។

អ្នកវិភាគនយោបាយនិងសង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី យល់ថាការដាក់ចេញនូវអនុក្រឹត្យនេះគឺជារឿងល្អ ព្រោះបានកំណត់ឱ្យច្បាស់ពីការទទួលបានងារ និងការជួយតាមរយៈថវិកាដល់សង្គម។

លោកបណ្ឌិត មាស នី ថ្លែងថា៖ «ចឹងប្រសិនបើការរៃអង្គាសនេះ ធ្វើទៅបានល្អហើយរដ្ឋាភិបាលចាប់ផ្ដើមបង្ហញនូវការវិនិយោគមួយច្បាស់លាស់ដែលមានជាទឹកប្រាក់មានជាគ្រោង ហ្នឹងវាកាន់តែល្អទៀតល្អទាំងអ្នកជួយ ល្អទាំងអ្នកធ្វើ ហើយក៏មិនបង្កឱ្យមានការរិះគន់រឿងលុយកាក់ និងស្អីៗនៅពេលខាងមុខដែរ»។

លោក ប៉ា ចន្ទរឿន ប្រធានវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា មើលឃើញថាការកំណត់ជុំវិញការផ្ដល់គោរមងារឧកញ៉ាគឺជាយន្ដការល្អ ដើម្បីធានាថាគោរមងារឧកញ៉ានេះបានផ្ដល់ទៅឱ្យបុគ្គលដែលគួរតែទទួលបាន និងធានាពីគុណតម្លៃគោមរងារឧកញ៉ា។ លោកបន្តថារដ្ឋាភិបាលគួរតែមានយន្ដការត្រួតពិនិត្យ និងតាមបន្ថែម ដើម្បីធានាឱ្យអនុក្រឹត្យនោះរឹតតែមានប្រសិទ្ធភាព។

លោក ប៉ា ចន្ទរឿន ថ្លែងថា៖ «បន្ថែមពីលើអ្វីដែលមានចែងនៅក្នុងអនុក្រឹត្យរដ្ឋាភិបាលគួរតែមានយន្ដការនៅក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងតាមដាន វាយតម្លៃការអនុវត្តអនុក្រឹត្យនេះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ ដើម្បីទទួលបានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការអនុវត្តអនុក្រឹត្យនេះ»៕

តុលាការកំពូលសម្រេចតម្កល់សាលដីកាផ្តន្ទាទោសលើលោក វន់ ពៅ

អ៊ួក ចាន់ធីដា (Ourk Chanthida) — Mon, 09 Sep 2024 11:58:31 +0000

តុលាការកំពូល បានសម្រេចតម្កល់សាលដីកាតុលាការជាន់ទាប ដែលបានកាត់ទោសលោក វន់ ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ(IDEA) ទុកជាបានការ ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើកូដកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលនៅផ្លូវវេងស្រេងកាលពីឆ្នាំ២០១៤។

លោក វន់ ពៅ ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើបាតុកម្មរបស់កម្មករ ដែលទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលដល់១៦០ដុល្លារ កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ដែលកាលនោះ លោក វន់ ពៅ ត្រូវបានគេវាយប្រហារបែកក្បាល និងទ្រោមខ្លួន។ ក្នុងហេតុការណ៍នោះ លោក វន់ ពៅ និងអ្នកផ្សេងទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារមួយរយៈ មុននឹងត្រូវបានដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំ។ ប៉ុន្តែសំណុំរឿងរបស់លោកនៅតែបន្ត ហើយលោកបានប្តឹងទាស់ជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់តុលាការកំពូលបានបើកសវនការលើសំណុំរឿងនេះ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។

លោកស្រី ម៉ៅ ធីតា អ្នកនាំពាក្យតុលាការកំពូល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា នៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះនៃតុលាការកំពូល បានតម្កល់សាលដីការបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ ទុកជាបានការ។

លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ «តម្កល់សាលដីការរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍លេខ១៤៤[…] ការតម្កល់របស់សភាព្រហ្មទណ្ឌសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ»។

ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ(IDEA) លោក វន់ ពៅ បង្ហាញការខកចិត្តចំពោះសេចក្តីសម្រេចនេះ ដោយថា លោកពុំបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទប្រកាន់។ តែយ៉ាងណា លោកនៅតែទទូចសុំឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ លើកលែងទោសចំពោះរូបលោក។

លោកថា៖ «យើងមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសអីទាល់តែសោះហើយ យើងទន្ទឹងរងចាំយុត្តិធម៌រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ[…] យើងរស់នៅទាំងការឈឺចិត្ត ទាំងការឈឺកាយ ហើយយើងគិតថា ១០ឆ្នាំហើយល្មមផ្ដល់យុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែពេលនេះយើងបែរជាខកចិត្តមិនទទួលបានយុត្តធម៌ដូចអ្វីដែលជាការរំពឹងទុក។ អ្វីដែលយើងធ្វើទៀតនោះ គឺយើងគិតថាយើងអស់នីតិវិធីហើយ ព្រោះដល់តុលាការកំពូលហើយ[…] ខ្ញុំសំណូមពរទៅរដ្ឋាភិបាល ផ្តល់យុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាការលើកលែងទោស មកលើរូបខ្ញុំកុំឱ្យមានការចោទប្រកាន់តែប៉ុណ្ណឹង ហើយសូមឱ្យរស់នៅក្នុងប្រទេសដែលមានសន្តិភាពសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា»។

លោក សឺន ជុំជួន សហមេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក វន់ ពៅ យល់ថា ការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលដោយបានតម្កល់សាលដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ ដែលបានផ្តន្ទាទោសកូនក្ដីលោកនេះ ជារឿងអយុត្តិធម៌។

លោកថា៖ «យើងក្នុងនាមជាសហមេធាវីយើងកត់សម្គាល់ឃើញថា ផ្អែកទៅតាមការសិក្សាលើសំណុំរឿងហ្នឹង គឺការលើកឡើងអំពីអង្គហេតុហ្នឹងគឺមិនសមរម្យ វាហាក់ដូចជាការបំភ្លើសអង្គហេតុដើម្បីចោទប្រកាន់ ផ្អែកទៅតាមឯកសារភស្តុតាងដាក់គុក ឬកាត់ទោសអីជាដើម គឺមិនមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់[…]ក្នុងនាមជាអ្នកច្បាប់ និងជាអ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវី យើងឃើញថា មានអង្គហេតុបែបនេះ ដូចច្នេះហើយអ្វីដែលជាសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការគ្រប់ជាន់ដ្នាក់ទាំងអស់ ជាពិសេសតុលាការកំពូលនាពេលនេះ គឺមានភាពអយុត្តិធម៌ណាស់សម្រាប់កូនក្តីខ្ញុំ»។

ករណីនេះ លោកមេធាវី សឺន ជុំជួន បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយកូនក្តី [លោក វន់ ពៅ ]បន្តទៀតថា បើសិនមាននិតិវិធីផ្សេងៗទៀតដែលយើងនៅមានឱកាស ខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយកូនក្តីបន្ថែម[…]បើសិនណាយើងចង់បន្តអ្វីបន្ថែម»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ(LICADHO) លោក អំ សំអាត សម្ដែងការសោកស្ដាយការដែលតុលាការកំពូលតម្កល់សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការជាន់ទាប ដោយលោកយល់ថា នេះជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់លោក វន់ ពៅ ដែលបានរងរបួសក្នុងហេតុការណ៍នោះ។

លោកថា៖ «លោក វន់ ពៅ បានរងនូវភាពអយុត្តិធម៌យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះលោកត្រូវបានរងរបួសដោយការវាយដំយ៉ាងដំណំ ក្នុងអំឡុងពេលចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនទទួលបានយុត្តិធម៌ ផ្ទុយទៅវិញលោកត្រូវបានតុលាការធ្វើការផ្តន្ទាទោសទៅវិញ ពីបទ ផ្តើមគំនិតឱ្យមានអំពើហិង្សាដោយមានស្ថានទម្ងន់ទោស»។

កាលពីថ្ងៃទី២ និងទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនលោក វន់ ពៅ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួន នៅមុខរោងចក្រយាក់ជីង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយពីបានធ្វើបាតុកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ។ លោក វន់ ពៅ ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកាត់ទោសពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៤ឆ្នាំកន្លះ កាលពីថ្ងៃ៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ តែអនុវត្តទោសក្នុងពន្ធនាគារ៥ខែ ហើយទោសសេសសល់ត្រូវបានព្យួរ។

សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមរបស់សាលាដំបូង៕

កម្មកររោងចក្រML តវ៉ាទាមទារឱ្យថៅកែបើកប្រាក់ឈ្នួលឱ្យទៀងទាត់ ខណៈប្រាក់ឈ្នួលខែសីហានៅមិនទាន់បើកនៅឡើយ

អ៊ួក ចាន់ធីដា (Ourk Chanthida) — Fri, 06 Sep 2024 13:12:18 +0000

កម្មករប្រមាណ ៥០០នាក់ ធ្វើការនៅរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ អិមអិល អ៊ិនធីមេត អឹភែរឹល (ML Intimate Apparel) នៅក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខរោងចក្រ នៅថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ទាមទារឱ្យថៅកែបើកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ខែសីហា និងបើកប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំខែឱ្យកម្មករឱ្យបានទៀងទាត់ ខណៈរោងចក្រនេះបើកប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវជាញឹកញាប់។

អ្នកស្រី សូ សាវឿន អះអាងថាជាកម្មការិនីធ្វើការនៅរោងចក្រ ML បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា ជាធម្មតា ខាងរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលឱ្យកម្មករ នៅថ្ងៃទី០៨ នៃខែនិមួយៗ ប៉ុន្តែថ្ងៃទី៨ ក្នុងខែកញ្ញានេះ ចំថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ដែលកម្មករមិនធ្វើការ។ អ្នកស្រីបន្តថា ដោយសារថ្ងៃបើកប្រាក់ឈ្នួលចំថ្ងៃសម្រាក ខាងរោងចក្របានលើកថ្ងៃបើកប្រាក់ឈ្នួលទៅសប្តាហ៍ក្រោយវិញ ដែលករណីនេះធ្វើឱ្យកម្មករមិនសប្បាយចិត្ត ទើបនាំគ្នាប្រមូលផ្តុំតវ៉ា ទាមទារឱ្យខាងរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលនៅថ្ងៃសុក្រនេះ។

អ្នកស្រី សាវឿន បន្ថែមថា ខាងរោងចក្រតែងពន្យាពេលក្នុងការបើកប្រាក់ឈ្នួលជាញឹកញាប់ បណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការរស់នៅរបស់កម្មករ ខណៈកម្មករភាគច្រើនមានជីវភាពខ្វះខាត និងជាប់បំណុលធនាគារ។

អ្នកស្រីថា៖ «គាត់[ខាងរោងចក្រ]លើក[ពេលបើកប្រាក់ឈ្នួលញឹក]ញាប់ពេក មួយខែលើកពីរដង។ នៅពីរខែបីខែនេះលើកជាប់គ្នានេះរហូត ជួនកាលបើកឱ្យ ៥០ភាគរយអញ្ចឹងទៅ។ ចំពោះកម្មករត្រូវការលុយដើម្បីបង់ធនាគារ តែបើមានការលើកយូរបែបនេះខាងធនាគារ ក៏ពិន័យពួកគាត់ដែរ។ បងប្អូនកម្មករយើងគាត់ពិបាកខ្លាំង អ្នកខ្លះគាត់ដាច់លុយ អត់មានលុយទិញបាយហូប អ្នកខ្លះខ្ចីគេក៏លែងបានដែរ»។

កម្មកររោងចក្រ ML ម្នាក់ទៀត លោក សឹម ងិន បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នានេះដែរថា ការបើកប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវនៅរោងចក្រនេះ បានកើតឡើងជាច្រើនដងមកហើយ ដែលធ្វើឱ្យកម្មករមិនសប្បាយចិត្ត និងឈានដល់ការប្រមូលផ្តុំតវ៉ានៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីទាមទារឱ្យថៅកែរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ខែសីហា នៅថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញានេះ ប៉ុន្តែគិតមកដល់រសៀលថ្ងៃនេះ នៅមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីខាងភាគីរោងចក្រនៅឡើយ។

លោកថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរតែម៉្យាងគត់ អាហ្នឹងចំពោះតម្រូវការរបស់ខ្ញុំ ឬក៏តម្រូវការរបស់កម្មករទាំងអស់គ្នា គឺសុំធ្វើម៉េចឱ្យតែបើកលុយទៀងទាត់ឱ្យពួកខ្ញុំទៅបានហើយ ព្រោះការងារ គឺយើងទទួលស្គាល់ ព្រោះក្រុមហ៊ុនគាត់មានសម្ពាធរបស់គាត់ កម្មករក៏មានសម្ពាធរបស់គាត់។ កម្មករសម្ពាធរបស់គាត់ គឺអារឿងប្រាក់ខែ គាត់ត្រូវការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃ ត្រូវការបង់លុយធនាគារ ព្រោះធម្មតាប្រជាជនយើងសុទ្ធតែអ្នកជំពាក់លុយធនាគារច្រើន ជំពាក់លុយធនាគារត្រូវការបង់លុយ ដល់ពេលអត់មានលុយបើកទៀងទាត់ឱ្យគាត់ គាត់បង្វិលលុយអត់ទាន់»។

ប្រធានផ្នែករដ្ឋបាលនៃរោងចក្រ អិមអិល(ML) អ្នកស្រី កែម រ៉េន នៅមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បាននៅឡើយពីកាលបរិច្ឆេតនៃការបើកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ខែសីហា ជូនដល់កម្មករ ខណៈភាគីរោងចក្រ អាជ្ញាធរ និងមន្ត្រីមន្ទីរការងារខេត្ត បាននឹងកំពុងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហានេះ។

អ្នកស្រីថា៖ «បច្ចុប្បន្ននេះ គឺបងជាប្រធានផ្នែករដ្ឋបាល ក៏កំពុងតែដំណើរការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ជុំជាមួយនឹងអាជ្ញាធរ ជាពិសេសអាជ្ញាធរដែលពាក់ព័ន្ធ មានបងប្រធានមន្ទីរការងារ ទីពីរជាមួយបងប្រធានខេត្តហើយនិងស្នងការក្រុង ហើយពេលបច្ចុប្បន្នយើងក៏អត់ទាន់ដឹងព័ត៌មានច្បាស់ថាដល់ណាដែរ»។

លោក នួន ស៊ីណា ប្រធានមន្ទីរការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានប្រសាសន៍ថា ការប្រជុំរកដំណោះស្រាយជុំវិញការតវ៉ារបស់កម្មកររោងចក្រអឹមអិលនេះ នៅមិនទាន់មានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កានៅឡើយ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ។

លោកថា៖ «ដោយសារខ្ញុំដោះស្រាយអត់ទាន់ចប់ទេ ចឹងខ្ញុំអត់ទាន់អាចឆ្លើយបាន»។

អនុប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជា លោក អាត់ ធន់ យល់ថា ការបើកប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវជូនកម្មករ ពីសំណាក់ភាគីរោងចក្រ ជាការអនុវត្តផ្ទុយនឹងច្បាប់ការងារ។ លោកបន្តថា ការនេះធ្វើឱ្យកម្មករគ្មានប្រាក់បង់ថ្លៃស្នាក់នៅ ចំណីអាហារ និងការចំណាយផ្សេងៗ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការដែលពន្យារពេលបើកប្រាក់ឈ្នួលជាញឹកញាប់ដល់កម្មករ គឺជាកំហុសធ្ងន់របស់និយោជក ដែលមានចែងក្នុងមាត្រា៨៣នៃច្បាប់ស្ដីពីការងារ ព្រោះក្នុងច្បាប់បានបញ្ជាក់ហើយថា បើកប្រាក់ឈ្នួល គឺគេឱ្យបើកតាមម៉ោង តាមថ្ងៃ តាមសប្ដាហ៍ ហើយយូរបំផុត ២សប្ដាហ៍ ឬក៏៣សប្ដាហ៍ ប៉ុន្តែកម្មករនៅកម្ពុជាយើងបើករហូតដល់មួយខែម្ដង។ អ៊ីចឹងបើសិនជាមួយខែម្ដងហើយ មិនបើកទៀត ឬក៏ឥឡូវយើងបើកកន្លះខែម្ដងហើយមិនបើកទៀត ឬក៏រហូតដល់មួយខែមិនបើកទៀត មានន័យថា កម្មករអត់មានលុយជួលផ្ទះ អត់មានលុយទិញអាហារ អត់មានលុយសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ផ្សេងៗ»។

ករណីនេះ លោកជំរុញឱ្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ គប្បីចុះធ្វើអធិការកិច្ចនៅរោងចក្រអឹមអិល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ឬក៏មានការអន្តរាគមន៍ពីភាគីរដ្ឋាភិបាល។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ និងកាលថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ កម្មករនៅរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ អិម អិល(ML) ក៏ធ្លាប់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាទាមទារឱ្យរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលជូនកម្មករឱ្យបានទៀងទាត់ផងដែរ ក្រោយពីរោងចក្រនេះ បានពន្យាពេលបើកប្រាក់ឈ្នួលជូនកម្មករជាញឹកញាប់៕

ក្រសួងការពារជាតិកំពុងស៊ើបអង្កេតករណីមន្រ្តីយោធាម្នាក់ចោទថ្នាក់លើថាគាបសង្កត់ និងពុករលួយ

ភួង សុធីនី (Phuong Sothiny) — Thu, 05 Sep 2024 05:38:22 +0000

ក្រសួងការពារជាតិកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេតលើករណីលោក រ័ត្ន ទីណា ដែលជាមន្ត្រីយោធាឡាយវីដេអូរៀបរាប់អំពីការគាបសង្គត់កូនចៅ និងអំពើពុករលួយរបស់ថ្នាក់លើ។

លោក ឈុំ សុជាត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហានេះថា ក្រុមការងារដែលពាក់ព័ន្ធកំពុងស៊ើបអង្កេតលើករណីនេះ។ លោកថា លោកកំពុងរងចាំរបាយការណ៍ពីក្រុមការងារស៊ើបអង្កេតដើម្បីដឹងអំពីដំណោះស្រាយ។

លោក សុជាត ប្រាប់៖ «ឥឡូវនឹងកងទ័ពមានខ្សែរយៈចាត់តាំងទៀតគេច្រើនថ្នាក់ មានអគ្គបញ្ជាការ មានកងទ័ពជើងគោក មានយោធភូមិភាគ ចឹងថ្នាក់លើមិនទាន់បានសម្រេចយ៉ាងម៉េចទេ ចាំមើលរបាយការណ៍ក្រុមការងារស៊ើបអង្កេតសិន បានយើងសម្រេចបាន ឥឡូវយោធភូមិភាគកំពុងធ្វើការជាមួយកងទ័ពជើងគោក ហើយបានគេរាយការណ៍មកអគ្គមេបញ្ជាកការ ហើយបានមកក្រសួងការពារជាតិ អ៊ីចឹងរឿងកំពុងស្ថិតក្នុងការស៊ើបអង្កេតនៅឡើយទេ»។

កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា លោក រ័ត្ន ទីណា អនុសេនីយ៍ត្រីប្រចាំការនៅយោធភូមិភាគទី៤ ទិសកណ្តាលអូកូនតឹង បានបង្ហោះវីដេអូលើគណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Gidi Jing រៀបរាប់អំពីមេបញ្ជាការរបស់ខ្លួនប្រើអំណាចគាបសង្កត់លើកូនចៅ និងប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។ លោកក៏បានរៀបរាប់ថា លោករងការគំរាមកំហែងពីថ្នាក់លើ នៅពេលដែលលោកតែងជួយផ្សព្វផ្សាយបញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ក្រោយវីដេអូនោះត្រូវបានចែកចាយ នៅថ្ងៃដដែល កងទ័ពជើងគោកយោធភូមិភាគ៤បានចេញលិខិតមួយជូនមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ៤ដោយបញ្ជាក់ថា លោក រ័ត្ន ទីណា ជាអនុសេនីយ៍ត្រី មិនគោរពបទបញ្ជារបស់កងទ័ព។

លិខិតដដែលបញ្ជាក់ថា៖ «លោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណាតែងតែដើរហើរសេរី មិនគោរពបទបញ្ជាគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ និងជាពិសេសមិនគោរពវិន័យកងទ័ព […] (មុនថ្ងៃត្រួតពល) ប្រកាសអាសន្ន លោកអនុសេនីយ៍ត្រី រ័ត្ន ទីណា មកប្រចាំការនៅអង្គភាពក្នុង១អាទិត្យមានមុខតែ ១ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ»។

លិខិតដដែលបន្ថែមថា លោក រ័ត្ន ទីណា បានឡាយវីដេអូវាយប្រហារមកលើលោកមេបញ្ជាការរបស់ខ្លួនថាជាការចោទប្រកាន់បំភ្លើសពីការពិត និងជាការញុះញង់ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។

ក្រោយលិខិតដាក់ជូនមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ៤ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ គេឃើញវីដេអូដែលលោក រ័ត្ន ទីណា ឡាយនោះ ត្រូវបានលុបចេញ។

Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងលោក រ័ត្ន ទីណា ដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបានទេ។

អ្នកសិក្សាពីការវិវត្តសង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការដាក់វិន័យលើលោក រ័ត្ន ទីណា គឺជារឿងត្រឹមត្រូវប្រសិនបើលោកធ្វើខុសវិន័យរបស់ទាហាន ប៉ុន្តែលោកថា ប្រសិនបើពាក់ព័ន្ធនឹងករណីរំលោភសិទ្ធិ និងអំពើពុករលួយផ្សេងៗដូចការលើកឡើងក្នុងវីដេអូនោះ ក្រសួងគួរតែធ្វើការស៊ើបអង្កេត។

លោក មាស នី ប្រាប់៖ «បើយើងនិយាយពីវិន័យរបស់ទាហានត្រូវហើយ សម្រាប់កិច្ចការសម្ងាត់របស់ប្រទេសជាតិរឿង រឿងចម្បាំងរឿងអី វាជាកាតព្វកិច្ច ជាវិន័យសំខាន់របស់ទាហាន ប៉ុន្តែសម្រាប់រឿងបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើពុករលួយផ្សេងៗ ការំលោភសិទ្ធិមនុស្សផ្សេងៗ អាហ្នឹង ក្រសួងការពារជាតិគួរតែមានការស៊ើបអង្កេត ព្រោះធម្មតាទាហានមានវិន័យមែន ប៉ុន្តែប្រសិនបើវិន័យជាវិន័យមិនត្រឹមត្រូវទៅតាមច្បាប់ មិនត្រូវទៅតាមវិន័យរបស់កងទ័ព អាហ្នឹងមិនមែនចេះតែបណ្តោយដែរ»។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ សាលាដំបូង និងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តព្រះវិហារបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍អំពីឃ្លីបវីដេអូមួយទៀតរបស់ឈ្មោះ រ័ត្ន ទីណា ដែលបានអះអាងថា ខ្លួន និងប្រជាពលរដ្ឋចំនួន១៣គ្រួសាររងនូវភាពអយុត្តិធម៌ ដោយខ្លួនរស់នៅលើដីដែលជាអំណោយរបស់មន្ត្រីយោធា៕

ក្រសួងសុខាភិបាលបង្កើនការផ្សព្វផ្សាយពីការការពារ និងទប់ស្កាត់ជំងឺអឹមផក (Mpox)

ភួង សុធីនី (Phuong Sothiny) — Tue, 03 Sep 2024 09:33:36 +0000

នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង (CDC) នៃក្រសួងសុខាភិបាល បានផ្សព្វផ្សាយសារ និងវីដេអូ អំពីរោគសញ្ញា របៀបឆ្លង និងវិធានការការពារជំងឺអឹមផក (Mpox) ទាំងប្រភេទចាស់ និងប្រភេទថ្មី បន្ទាប់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រកាសថា ជំងឺនេះកំពុងជាក្តីបារម្ភរបស់អន្តរជាតិ។

បើតាមវីដេអូដែលត្រូវបានផ្សាយលើទំព័រហេ្វសប៊ុកផ្លូវការរបស់នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងកាលពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ពីរបៀបចម្លងនៃជំងឺអឹមផកដោយបង្ហាញថា ជំងឺអឹមផក ដែលពីមុនហៅថាអុតស្វា អាចឆ្លងតាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ជាអ្នកជំងឺ ឬឆ្លងពីម្តាយទៅកូនតាមរយៈទងសុក។

ខ្លឹមសារនៃវីដេអូបញ្ជាក់៖ «ជំងឺអឹមផកឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅម្នាក់ទៀតតាមរយៈការរួមភេទគ្រប់ទម្រង់ជាមួយអ្នកជំងឺអឹមផក ការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ និងកន្លែងមានដំបៅ ទឹកសារពាង្គកាយ ទឹកមាត់ ដំណក់តូចៗតាមផ្លូវដង្ហើម និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់របស់អ្នកជំងឺ ឆ្លងពីម្តាយទៅទារកតាមរយៈទងសុក ក្នុងអំឡុងពេល ឬក្រោយពេលសម្រាលតាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ ពីម្តាយឪពុកមានជំងឺអឹមផក។»

ទំព័រហ្វេសប៊ុកដដែលបានផ្សាយអំពីរោគសញ្ញានៃជំងឺអឹមផក ដែលរួមមាន អាការៈគ្រុនក្តៅ ហើមកូនកណ្តុរ ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ ឈឺចង្កេះ និងអស់កម្លាំង។

នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងបានផ្សាយពីផ្ទាំងព័ត៌មានស្តីពីវិធានការបង្ហារការឆ្លងជំងឺអឹមផក ដោយណែនាំឱ្យប្រើស្រោមអនាម័យរាល់ពេលរួមភេទ ជៀសវាងប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកជំងឺ ជៀសវាងការប៉ះពាល់សម្ភារៈរបស់អ្នកជំងឺ លាងសម្អាតដៃនឹងសាប៊ូ អ្នកដែលមានរោគសញ្ញានៃជំងឺអឹមផកត្រូវដាក់ដោយឡែក និងតេស្តរកជំងឺអឹមផក អ្នកដែលថែទាំអ្នកជំងឺត្រូវការពារខ្លួនដោយពាក់ម៉ាស់ លាងដៃ ពេលប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកជំងឺ។

លោក លី សូវ៉ាន់ ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធជំងឺឆ្លង បដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយ ដោយប្រាប់ឱ្យទាក់ទងទៅលោកស្រី តែង ស្រី អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធជំងឺឆ្លង ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនឆ្លើយតបនឹងសំណួររបស់ Newsroom Cambodia។

បើតាមបទសម្ភាសរបស់លោក លី សូវ៉ាន់ ជាមួយវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហាថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាមិនទាន់រកឃើញករណីជំងឺ អឹមផកទម្រង់ថ្មី (Clad1b) នៅឡើយទេ ដោយមានតែករណីសង្ស័យមួយចំនួនប៉ុន្តែធ្វើតេស្តអវិជ្ជមាន។ លោកថា កម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងនាមជាសមាជិករបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺអឹមផក។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ប្រកាសនៅលើគេហទំព័ររបស់ខ្លួនថា មេរោគអឹមផកជាជំងឺសុខភាពសាធាណៈដែលជាក្តីបារម្ភរបស់អន្តរជាតិ។ ជំងឺអឹមផកប្រភេទថ្មីកំពុងរីករាលដាលខ្លាំងនៅទូទាំងទ្វីបអាហ្រ្វិក ជាពិសេសសាធារណៈរដ្ឋកុងហ្គូ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានមួយចំនួន ដូចជាប្រទេសហ្វីលីពីណនិងថៃជាដើម កំពុងកើតមានជំងឺ អឹមផកប្រភេទថ្មីនេះ។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលចុះកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ រហូតមកដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសកម្ពុជាមានជំងឺអឹមផកប្រភេទចាស់ចំនួន២០ករណី តែគ្មានករណីស្លាប់នោះទេ។

លើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង (CDC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ផ្សាយថា ក្រុមការងាររបស់ក្រសួងសុខាភិបាលបានចុះត្រួតពិនិត្យច្រកចេញចូលព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិខេត្តព្រះសីហនុ និងព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិខេត្តសៀមរាប ដោយណែនាំដល់មន្ត្រីប្រចាំការឱ្យយកចិត្តទុកដាក់នឹងជំងឺឆ្លង និងត្រួតពិនិត្យម៉ាស៊ីនកំដៅនៅព្រលានយន្តហោះ៕

អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមចង់ឃើញវិធានការច្បាប់លើអ្នកចេញផ្លាកលេខខ.ម. និងអ្នកប្រើប្រាស់ដែលមិនត្រឹមត្រូវ

ជីម ឆៃលន់ (Chim Chhailun) — Tue, 03 Sep 2024 06:24:11 +0000

អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម ជំរុញឱ្យមានការចាត់វិធានការទៅលើអ្នកដែលចេញផ្លាកលេខ ខ.ម. ទៅឱ្យអ្នកដែលមិនមានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ និងជនបរទេស ព្រមទាំងជនស៊ីវិលដែលកំពុងប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខនេះដោយមិនត្រឹមត្រូវ។

ការជំរុញនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអគ្គនាយកដ្ឋានសម្ភារៈបច្ចេកទេសនៃក្រសួងការពារជាតិ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងជាថ្មីទៀតអំពីការប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខចរាចរខេមរភូមិន្ទ ឬ ខ.ម.។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំនឹងនោះបញ្ជាក់ថា ក្នុងមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ បានកើតមាននូវបាតុភាពមួយចំនួនដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សង្គម ដូចជាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ បុគ្គលអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខខ.ម.មួយចំនួនមានភាពក្រអឺតក្រទមមិនសក្តិសមជាមន្ត្រីយោធា ធ្វើឱ្យមានការវាយតម្លៃ និងទទួលការរិះគន់ពីសាធារណជន ជាពិសេសប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទទាំងមូល។

សេចក្តីជូនដំណឹងដដែលបន្ថែមថា អ្នកប្រើប្រាស់យានយន្តពាក់ផ្លាកលេខចរាចរខេមរភូមិន្ទទាំងអស់ ត្រូវតែជានាយទាហានដែលមានសិទ្ធិពេញលេញ ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យជនស៊ីវិល ឬជនបរទេសប្រើប្រាស់បានឡើយ។

សេចក្តីជូនដំណឹងបញ្ជាក់ថា៖ «ការប្រើប្រាស់យានយន្តដាក់ផ្លាកលេខចរាចរខេមរភូមិន្ទ ត្រូវស្របតាមការកំណត់របស់ក្រសួងការពារជាតិ ចំពោះក្រុមហ៊ុនសហការវិនិយោគវិស័យការពារជាតិនានា ក៏ត្រូវបានអនុវត្តដូចគ្នា។ ក្នុងករណីដែលអនុវត្តការប្រើប្រាស់ផ្ទុយពីខ្លឹមសារខាងលើ អគ្គនាយកដ្ឋានសម្ភារៈបច្ចេកទេស ក្រសួងការពារជាតិ នឹងចាត់វិធានការច្បាប់ជាធរមាន»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោក ឈុំ សុជាត រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិបានទេ គិតត្រឹមថ្ងៃអង្គារនេះ។

លោក យ៉ង់ គឹមអេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍ និងសន្តិភាព លើកឡើងថា ការបើកបរយានយន្តពាក់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទដោយជនបរទេស ឬជនដែលមិនមានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទមានជារឿយៗ ប៉ុន្តែមិនទាន់ឃើញមានវិធានការមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ។

លោកថ្លែងថា៖« លើកនេះ ខ្ញុំសង្ឃឹមថានឹងមានវិធានការពីក្រសួងការពារជាតិ នៅក្នុងការបំបាត់ឲ្យខានតែបានចំពោះអ្នកដែលគ្មានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទ ជាពិសេសអ្នកដែលប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខនេះហើយប្រព្រឹត្តមិនគប្បី ដែលនាំឲ្យខូចខាត និងប៉ះពាល់ដល់តម្លៃកងទ័ព ក៏ជាក្រសួងការពារជាតិ រឿងនេះគឺសំខាន់»។

លោក យ៉ង គឹមអេង បន្ថែមថា សម្រាប់អ្នកចេញផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទឱ្យទៅអ្នកដែលគ្មានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខនេះ ក៏ត្រូវតែមានវិធានការផ្លូវច្បាប់ផងដែរ។

លោកថ្លែងបន្ថែមថា៖ «ក្រសួងការពារជាតិគួរតែមានការផាកពិន័យ និងដាក់ទោសទណ្ឌទៅលើអ្នកដែលចេញផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទទៅដល់អ្នកដែលមិនមានសិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខនេះ ដូចជាជនបរទេស ជនស៊ីវិល ដើម្បីកុំឲ្យមានករណីកើតឡើងដដែលៗទៀត »។

ចំណែកលោកបណ្ឌិត មាស នី អ្នកសិក្សាពីការវិវត្តសង្គមលើកឡើងដែរថា លោកគាំទ្រទៅលើចំណាត់ការរបស់ក្រសួងការពារជាតិ ប៉ុន្តែលោកព្រួយបារម្ភចំពោះការចេញសេចក្ដីក្រើនរំឮកជាច្រើនលើក ច្រើនសារ ប៉ុន្តែមិនមានការផ្លាស់ប្ដូរ។

លោកបន្ថែមថា ការប្រើប្រាស់រថយន្តដែលបំពាក់ផ្លាកលេខ ខ.ម. ក្នុងសកម្មភាពផ្ដេសផ្ដាស ឬក៏ប្រើដោយជនបរទេស ឬមនុស្សដែលមិនមានតួនាទី អាចធ្វើឱ្យខូចកិត្តិយសកងទ័ព។

លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំគាំទ្រទៅលើវិធានការ ដើម្បីរក្សានូវតម្លៃរបស់កងយោធា ដោយឱ្យមានការអនុវត្តច្បាប់។ កាលណាយើងគ្រាន់តែថាៗ តែយើងមិនធ្វើ គឺធ្វើឱ្យពលរដ្ឋសើច ហើយកាលណាពលរដ្ឋសើចចំអកទៅ នាំឱ្យមានការខឹងសម្បាររវាងពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលទៀត ហើយប៉ូលីសចរាចរណ៍ សមត្ថកិច្ចនៅតាមផ្លូវ គឺមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការត្រួតពិនិត្យ អ៊ីចឹងបើមានឡានពាក់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទ ត្រួតពិនិត្យមើលទៅ មានឯកសារត្រឹមត្រូវដែរទេ»។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងការពារជាតិក៏បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងស្រដៀងគ្នានេះដែរ ទាក់ទងនឹងការចាត់វិធានការដល់ អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទមួយចំនួនដែលមានភាពក្រអឺតក្រទមមិនសក្តិសមជាមន្ត្រីយោធា ធ្វើឱ្យមានការវាយតម្លៃ និងទទួលការរិះគន់ពីសាធារណជន ជាពិសេសប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទទាំងមូល។

នៅតាមបណ្តាញសង្គម ជារឿយៗតែងមានការចែករំលែកអំពីរូបភាព និងវីដេអូគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងជនបរទេសបើកបររថយន្តដែលមានពាក់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទ។ តួយ៉ាងនៅខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ក៏មានករណីបុរសជនជាតិចិនបើករថយន្ត LEXUS GS300 ពណ៌ខ្មៅ ពាក់ផ្លាកលេខខេមរភូមិន្ទបានបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍៕

Khmer – Newsroom Cambodia

ក្រសួងកសិកម្មអនុម័តថវិកាជាង៧០%នៃថវិកាសរុបទៅលើការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន ខណៈការបង្កើនដំណាំកសិកម្មមានតែ១៤%

ថវិកា​វិស័យអប់រំ​កើនឡើង​ ប៉ុន្ដែបញ្ហា​ខ្វះខាតមួយចំនួន​នៅ​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ

បទយកការណ៍៖កម្មករថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល៤ដុល្លារបន្ថែមឆ្នាំ២០២៥មិនអាចជួយឱ្យជីវភាពពួកគេប្រ​សើរ

បទ​យកការណ៍៖ ជាងចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ រំលេចក្បាច់រចនានៃប្រាង្គប្រាសាទខ្មែរនៅលើវត្ថុប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ

បទយកការណ៍៖ អង្រឹងក្រណាត់​​ក្រងពីកាកសំណល់រោងចក្រ​កាត់ដេរ​​​​ជួយ​ដល់បរិស្ថានមួយផ្នែក​

តុលាការ​ដាក់វិធាន​​មួយ​ចំនួន​លើ​លោក រ៉ុង ឈុន ក្រោយ​លោក​ចូល​បំភ្លឺ​​​តាមដីកា​​កោះ