Newsroom Graduates – Newsroom Cambodia

សង្គមស៊ីវិលស្នើរដ្ឋាភិបាលឱ្យបង្កើនថវិកាសម្រាប់ថ្នាក់ក្រោមជាតិចំនួន៣០%នៃថវិកាជាតិសរុប

អ៊ុយ នាលម៉ាល័យ (Uy Nealmalay) — Fri, 22 Nov 2024 03:54:26 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលអះអាងថា ការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិនៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយ បើធៀបជាមួយនឹងស្តង់ដារនៃការប្រើប្រាស់ថវិកាដោយទទូចស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលគួរតែរៀបចំថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិប្រហែលជា៣០% នៃថវិកាសរុបរបស់ជាតិ។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី យល់ថាការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិ នៅតែមានចំនួនតិចនៅឡើយបើធៀបជាមួយនឹងស្តង់ដារនៃការប្រើប្រាស់ថវិកា ហើយរដ្ឋាភិបាលគួរតែ រៀបចំថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិប្រហែលជា៣០% នៃថវិកាសរុបរបស់ជាតិ។

លោកបន្តថា៖ «បើយើងមានលទ្ធភាពគួរតែបង្កើននូវទំហំថវិកាទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិហ្នឹងឱ្យច្រើនជាង ហ្នឹងបើអាចចន្លោះពី២០% ទៅ៣០% (នៃថវិកាសរុប) ការធានានូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាពហើយការចាយថវិកាដោយមិនមានការកេងប្រវ័ញ្ច ហើយអំពើពុករលួយ»។

ប្រភពដដែលបានអះអាងថា បើទោះបីជាថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិមានចំនួនមិនច្រើនក៏ដោយ តែក៏អាចយក មកប្រើប្រាស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍភូមិ ឃុំមួយចំនួនបានគ្រប់គ្រាន់ ប្រសិនបើការចំណាយថវិកាប្រកបដោយ តម្លាភាព និងគណនេយ្យភាពត្រឹមត្រូវទៅតាមគោលដៅដែលចង់បាន។

លោក ប៉ិច ពិសី បន្ថែមថា៖ «ទោះបីជាថវិកាតិចក៏ដោយប៉ុន្តែបើយើងចែកជាមធ្យមភាគទៅឃើញថាឃុំ ខ្លះគាត់មានថវិកាច្រើនគួរសមហើយ រហូតដល់ជិត ១០ម៉ឺនដុល្លាឬក៏កន្លែងខ្លះជាង ១០ម៉ឺន ដុល្លាដែរដូចនេះជាទំហំថវិកាមួយដែលទាមទារឱ្យមានការគ្រប់គ្រងចាត់ចែងហ្នឹងប្រកបដោយតម្លាភាពប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវហើយគណនេយ្យភាពខ្ពស់»។

ជុំវិញបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់ថវិកាក្រោមជាតិនេះ លោក ប៉ិច ពិសី បានលើកយកឧទាហរណ៍មួយទាក់ទងនឹងការធ្វើផ្លូវដែលមិនមានគុណភាពត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដារ ដែលបណ្តាលឱ្យផ្លូវឆាប់ខូចខាត និងត្រូវដកថវិកាជារឿយៗដើម្បីជួសជុលឬធ្វើថ្មី។

លោកបន្តថា៖ «នៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ យើងឃើញថាមានការដេញថ្លៃ ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវថ្នល់ ឃុំ សង្កាត់ហ្នឹងគឺនៅមានបញ្ហានៅឡើយ ជាពិសេសមានបាតុភាពទាក់ទងទៅហ្នឹងការខ្វះនូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាពនៃការដេញថ្លៃ ហើយជាលទ្ធផលហ្នឹងគឺធ្វើឱ្យផ្លូវឆាប់ខូចអត់មានគុណភាពតាមស្តង់ដារ»។

ប្រភពដដែលបានបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីការចំណាយថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថវិកាមួយចំនួនក៏គួរតែទុកសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ដូចជាបញ្ហាធនធានមនុស្ស និងបរិស្ថានផងដែរ។

លោកប៉ិច ពិសីថា៖ «គួរតែចាប់យកកញ្ចប់ថវិកាមួយដែលផ្តោតទៅលើបញ្ហាសង្គម បញ្ហាស្រ្តី ចាស់ជរា កុមារកំព្រាអីជាដើមហ្នឹងគួរតែផ្តោតទៅលើបញ្ហាសង្គម បរិស្ថាន ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ហើយហ្នឹងការដោះនូវឧបសគ្គផ្សេងៗនៅក្នុងឃុំសង្កាត់ នៅក្នុងភូមិឃុំ ហើយអាចថវិកាមួយកញ្ចប់នោះ អាច ជួយអភិវឌ្ឃភូមិឃុំឱ្យមានចរន្តសេដ្ធកិច្ចអីជាដើម»។

បើយោងតាមអត្ថបទ «ការស្វែងយល់ពីថវិកាជាតិនៅកម្ពុជា» ចុះផ្សាយនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៤ បានឱ្យដឹងថាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ការចំណាយថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិមានចំនួន១៣% ដែលចំនួននេះតិចជាងការចំណាយឆ្នាំ២០២៤ ចំនួន ៦% តែយ៉ាងណាមិញអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាអះអាងថា ការកើនឡើងនេះនៅតែមានចំនួនទាបគួរឱ្យកត់សម្គាល់បើធៀបទៅហ្នឹងថវិកាថ្នាក់ជាតិដែលមានចំនួន ៨១%។

នាយកមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាគោលនយោបាយ លោក ចាន់ សុផល បង្ហាញការគាំទ្រទៅលើការបង្កើន ថវិកាថ្នាក់ក្រោមជាតិដើម្បីចំណាយទៅលើការអភិវឌ្ឍផ្សេងៗនៅតាមភូមិ ឃុំ និងកាត់បន្ថយចំណាយថ្នាក់ជាតិណាដែលមិនចាំបាច់។

លោក សុផល ថា៖ «ខ្ញុំក៏យល់ឃើញថាគួរបង្កើនចំណាយថ្នាក់ក្រោមជាតិដែរ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើឆន្ទៈនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បច្ចុប្បន្ន ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅមូលដ្ឋានជាច្រើនត្រូវបានចាត់ចែងដោយថ្នាក់ជាតិ ដែលអាចថាមានប្រសិទ្ធភាពដែរ។ ចំពោះរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់ជាតិវិញ គួរកាត់បន្ថយឱ្យបានច្រើន បើមិនមានភាពចាំបាច់ផ្ទេរទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ខ្ញុំយល់ថា មន្ត្រីនៅថ្នាក់ជាតិមានច្រើនពេក»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន ថា ការបែងចែកថវិកាថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិនេះគឺជាច្បាប់ដែលត្រូវអនុវត្ត។ លោកយល់ឃើញថាការបែងចែកថវិកាថ្នាក់ក្រោម ជាតិអាចមានចំនួនធំជាង ៣០% ទៅទៀតប្រសិនបើបូកការចំណាយទៅលើមន្ទីរជំនាញ និងការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

លោកថា៖ «បើយើងបូកការចំណាយសម្រាប់មន្ទីរជំនាញ និងការចំណាយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលគ្របដណ្តប់ទាំងថ្នាក់ជាតិនិងក្រោមជាតិទំហំមែនទែនធំ ធំជាង ៣០% ទៅទៀត»។

លោកបន្ថែមថា ដើម្បីការបែងចែកថវិកានៅឆ្នាំខាងមុខមានភាពប្រសើរឡើង លោកយល់ឃើញថា គួរបង្កើនថវិកាថ្នាក់ជាតិនិងថ្នាក់ក្រោមជាតិទៅតាមទំហំថវិការដ្ឋ។

លោកថា៖ «យើងនឹងខិតខំបង្កើនទំហំថវិកានៅពេលចំណូលរបស់(រដ្ឋ)កាន់តែប្រសើរ ព្រោះថវិកាជាថវិកាតុល្យភាព»។

តាមមាត្រា ១៨ នៃជំពូក ១៣ ថ្មីស្តីពីច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រោងរដ្ឋបាលថវិកា រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិសំដៅដល់ថវិការដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ថវិការដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក និងថវិការដ្ឋបាលឃុំ ព្រមទាំងថវិការដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ស្របតាមបទបញ្ញត្តិជាធរមាន។ រដ្ឋាភិបាលបានបែងចែកថវិកាសរុបចំនួន ១៩% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ សម្រាប់ការចំណាយថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

ថវិកាថ្នាក់ជាតិ សំដៅដល់ថវិការបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន ដែលរួមមាន ថវិការដ្ឋបាលកណ្តាល ថវិកាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាលនិងថវិកាមន្ទីរជំនាញក្រោមឱវាទ ព្រមទាំងថវិកាអង្គភាពសាធារណៈប្រហាក់ប្រហែល។ ថវិកាចំនួន ៨១% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ត្រូវបានបែងចែងសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅថ្នាក់ជាតិ នេះបើយោងតាមមាត្រា១៧ នៃជំពូក ១៣ ថ្មីស្តីពីច្បាប់នៃការគ្រប់គ្រោងរដ្ឋបាលថវិការដ្ឋបាល៕

ក្រសួងកសិកម្មអនុម័តថវិកាជាង៧០%នៃថវិកាសរុបទៅលើការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន ខណៈការបង្កើនដំណាំកសិកម្មមានតែ១៤%

ស៊ន់ លីនដា (Sorn Linda) — Thu, 21 Nov 2024 12:09:33 +0000

ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទសម្រេចអនុម័តកញ្ចប់ថវិកាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ប្រមាណជាង៧០% នៃថវិកាសរុបទៅលើកម្មវិធីទី៥ ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ខណៈថវិកា ១៤% បានបែងចែកទៅកម្មវិធីទី១ ការបង្កើនផលិតភាពដំណាំកសិកម្ម ការជំរុញផលិតកម្មដំណាំកសិកម្ម និងកសិធុរកិច្ច។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ មានប្រសាសន៍ថា ការបែងចែកថវិកាក្នុងកម្មវិធីនីមួយៗគឺជាការបែងចែកមួយយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងសមស្របទៅតាមគោលដៅរបស់ក្រសួង ជាពិសេសក្រសួងកសិកម្មបានបែងចែកការចំណាយប្រមាណជាង ៥០% ទៅលើការងារកសិកម្ម និងផ្គត់ផ្គង់ដល់ការដាំដំណាំរបស់ប្រជាកសិករ ខណៈចំនួនដែលនៅសល់ត្រូវរ៉ាប់រងទៅលើការចំណាយរបស់បុគ្គលិក។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «តាមពិតទៅ បើញែកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ មានតែ៥៣%ប៉ុណ្ណោះដែលជាបន្ទុកបុគ្គលិក សម្រាប់ចំណាយជាថវិកាចំណាយលើប្រាក់បៀវត្ស និងប្រាក់បំណាច់មុខងារផ្សេងៗ ចំណែកឯ ៤៧%ទៀត គឺជាចំណាយដែលបាញ់ឆ្ពោះទៅដល់សកម្មភាពគាំទ្រផលិតកម្មរបស់កសិករនោះឯង»។

លោក ឃឹម ហ្វីណង់ បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា អត្ថន័យនៃ «ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស» សំដៅទៅលើចំណាយសម្រាប់មន្រ្តីដែលចុះទៅបម្រើការនៅតាមមូលដ្ឋានភូមិ ឃុំ ក្នុងការជួយទ្រទ្រង់ និងគាំទ្រដល់ដំណើរការកសិកម្មរបស់ប្រជាកសិករ មិនមែនសម្រាប់តែការងារការចំណាយរបស់បុគ្គលិកដែលបម្រើការក្នុងក្រសួងនោះទេ។

លោកថា៖ «សូមកុំយល់ច្រលំពីអត្ថន័យនៃ«ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស» ការចំណាយលើការទ្រទ្រង់ដល់សកម្មភាព និងបេសកកម្មរបស់មន្ត្រីយើងនៅតាមមូលដ្ឋានដើម្បីផ្តល់សេវាគាំទ្រដល់កសិករ និងកិច្ចអន្តរាគមន៍នានាដូចដែលធ្លាប់បានឃើញក្នុងពេលកន្លងមក គឺសុទ្ធតែជាកិច្ចការចាំបាច់ដើម្បីបម្រើដល់ប្រជាកសិករ និងជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការធ្វើផលិតកម្មរបស់ពួកគាត់ ហើយសុទ្ធសឹងតែជាខ្ទង់ចំណាយស្ថិតក្រោមកម្មវិធីទី៥នេះផងដែរ»។

បើតាមរបាយការណ៍ថវិកាសង្ខេបក្នុងឆ្នាំ២០២៤របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទបានបែងចែកថវិកាទៅលើកម្មវិធីទី៥ «ការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស» ប្រមាណជាង ៧០% លើអនុកម្មវិធីចំនួន១៤ ដែលស្មើនឹងចំនួនថវិកាចំនួន ២២៦.៧៦០ លានរៀល ខណៈថវិកាប្រមាណជាង ១៤% ស្មើនឹងថវិកាចំនួនប្រមាណជាង ៤៥.៨៩៥លានរៀល ត្រូវបានអនុម័តទៅលើកម្មវិធីទី១ «ការបង្កើនផលិតភាពដំណាំកសិកម្ម ការជុំរុញផលិតកម្មដំណាំកសិកម្ម និងកសិ_ធុរកិច្ច»។

អ្នកជំនាញកសិកម្ម និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ លោក យ៉ង សាំងកុមារ បានឱ្យដឹងថា ចំពោះផែនការចំណាយរបស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ នេះក្រសួងបាន អនុម័តថវិកា ៧០% ទៅលើការងារកសិកម្ម ជួយទ្រទង់ដំណើរការដាំដុះរបស់កសិករនៅតាមមូលដ្ឋាន ដោយក្រសួងក៏បានចាត់ និងដឹកនាំមន្រ្តីមួយចំនួនឱ្យចុះទៅពិនិត្យមើលការប្រកបកសិកម្ម របស់កសិករ នៅតាមភូមិសាស្រ្ត។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «នេះជាផែនការចាស់ទេ តែផែនការថ្មីក្រសួងបង្វែរថវិកា ៧០% ដើម្បីប្រើប្រាស់ គាំទ្រដល់កសិករនៅតាមមូលដ្ឋាន។ លើសពីនេះទៀតក្រសួងកំពុងដាក់ពង្រាយមន្រ្តីកសិកម្ម ឃុំ សង្កាត់ចំនួន ១,៦០០នាក់ នៅតាមឃុំ សង្កាត់ សក្តានុពលកសិកម្មទូទាំងប្រទេសឲ្យបានចប់សប់គ្រប់នៅឆ្នាំ២០២៥ បច្ចុប្បន្នដាក់បាន ២៥០នាក់ ហើយចុងឆ្នាំនេះ[២០២៤] ថែម ៨០០ ទៅ១០០០នាក់ទៀត»។

ចំណែកប្រធានសមាគមសម្ព័ន្ធសហគមន៍កសិករកម្ពុជា (CCFC)លោក ថេង សាវឿន យល់ថា ការបែងចែកថវិកាចំនួន ៧០% ទៅលើការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សគឺជារឿងមួយល្អប្រសើរ និងជាដំណាក់កាលដំបូងដែលត្រូវគិតគូរ និងរៀបចំពីក្រសួង។ យ៉ាងណាលោកថា ថវិកាចំនួន៧០% នោះគួរតែត្រូវបានកាត់បន្ថយខ្លះ ហើយយកមកបន្ថែមសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការគាំពារ និងទ្រទ្រង់ទៅលើការដាំដុះដំណាំរបស់ប្រជាកសិករវិញ ជាពិសេសកម្ពុជាជាប្រទេសមួយដែលពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មជាធំ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ពាក់ព័ន្ធនឹងការចំណាយថវិកាទៅលើទអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស វាជាការចំណាយច្រើន ប៉ុន្តែការពង្រឹងធនធានមនុស្សវាជាដំណាក់ការនៃការពង្រឹងហើយ ប៉ុន្តែយើងចង់ឱ្យមានការបែងចែកយ៉ាង ហោចណាស់ការចំណាយជួយដល់ពលរដ្ឋឱ្យបានច្រើនប្រមាណក៏ ៥០%ដែរ គឺមិនត្រឹមជួយថវិកាតិចតែ ១៤% មិនអាចជួយដល់ផលិតកម្មកសិកម្មដំណាំ ជំរុញកសិកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានល្អទេ។ ពីព្រោះហេតុអីទំហំនៃវិស័យកសិកម្មប្រទេសកម្ពុជាធំ អ៊ីចឹងបើយើងមានថវិកាតែ ១៤% ខ្ញុំគិតតិចមែនទែន»។

ជាមួយគ្នាលោកក៏បានឱ្យដឹងថា ការដាំដុះរបស់ប្រជាកសិករក្នុងរដូវវស្សានៃឆ្នាំ២០២៤នេះ កសិករត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនទៅលើការថែរក្សាដំណាំ ថ្នាំការពារ និងចំណាយលើការទិញគ្រាប់ពូជពីប្រទេសជិតខាងដែលមានតម្លៃថ្លៃ ជាពិសេសក្នុងកំឡុងខែមិថុនានេះ កសិករដែលប្រកបរបបដាំដំណាំស្រូវស្ថិតក្នុង ខេត្តមួយចំនួនក៏កំពុងតែជួបប្រទេះនឹងបញ្ហាថយចុះទិន្នផលស្រូវ និងការលក់ចេញប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ថ្លៃផងដែរ ក្រោយដំណាំស្រូវជាច្រើនហិកតាត្រូវបានបំផ្លាញដោយពពួកសត្វដង្កូវហ្វូងស៊ីបំផ្លាញស្រូវរបស់កសិករ។

កាលពីអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅ ខេត្តមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលពឹងផ្អែកជាធំលើ វិស័យ កសិកម្មដាំដុះបានទទួលរងនូវការបំផ្លិតបំផ្លាញផលដំណាំស្រូវ និងដំឡូងជាច្រើនហិកតា ដោយក្នុងនោះគិតត្រឹមថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ខេត្តព្រះវិហារបានខូចខាតដំណាំស្រូវចំនួន ១,២២១ហិកតា និងដំណាំដំឡូងមី ចំនួន៣,៣៧១ហិកតា ខេត្តកំពង់ធំ ដំណាំស្រូវចំនួន ៣,៦៣៦ហិកតា ខេត្តកំពង់ចាម ដំណាំស្រូវចំនួន ១១៨ហិកតា និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដំណាំស្រូវចំនួន ១១.៣០ហិកតា។ នេះបើតាមរបាយ់ការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានលើកឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យកសិកម្ម ក្នុងការថ្លែងការណ៍ស្តីពី «សមិទ្ធផលរយៈពេល ១ឆ្នាំ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ដឹកនាំដោយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា» ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែគិតគូរ និងជួយគាំទ្របងប្អូនប្រជាកសិករពាក់ព៏ន្ធទៅនឹងការប្រកបរបរកសិកម្ម ដាំដុះ ដោយក្នុងឆ្នាំ២០២៤នេះរាជរដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមថវិកា ១០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ទំនុកបម្រុងទៅលើវិស័យកសិកម្ម និងការគាំទ្រ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «កម្មវិធីជួយដល់កសិករវិញម្តងបាទ លើកស្ទួយផលិតកម្មកសិកម្ម រកទីផ្សារ និងរក្សាលំនឹងនៃតម្លៃកសិផល។ យើងបានដឹងហើយថា កម្មវិធីហ្នឹងប្រកាសឱ្យអនុវត្តន៍ថ្ងៃ ២០ វិច្ឆិកា ២០២៣ ហើយរាជរដ្ឋាភិបាលបានត្រៀមកញ្ចប់ថវិកា ១០០លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក និងអាចធ្វើវិភាគបន្ថែម វិភាគថវិកាបន្ថែមទៀតប្រសិនជាចាំបាច់»។

លោកក៏បានឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលក៏បានគិតគូរ និងបង្ហាត់បង្រៀនដល់មន្ត្រីកសិកម្មជាង ២៥០នាក់រួច មកហើយដើម្បីចុះទៅអប់រំ និងជួយគាំទ្រប្រជាកសិករនៅតាមមូលដ្ឋានភូមិ ឃុំមន្រ្តីកសិកម្ម ជាពិសេសពេលថ្មីៗនេះពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការវាយប្រហារពីពពួកសត្វដង្កូវហ្វូងដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញដំណាំស្រូវ៕

ថវិកាវិស័យអប់រំកើនឡើង ប៉ុន្ដែបញ្ហាខ្វះខាតមួយចំនួននៅមិនទាន់ដោះស្រាយ

ចិត្ត ស្រីយ៉ា (Chet Sreyya) — Tue, 19 Nov 2024 10:18:44 +0000

ថវិកាវិស័យអប់រំមានការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់សម្រាប់ចំណាយទៅការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជាលើកលែងតែក្នុងឆ្នាំ២០២១ និង២០២២ ថវិកាចំណាយមានការថយចុះដោយសារតែបញ្ហាកូវីដ១៩ ដែលថវិកាមួយផ្នែកត្រូវបង្វិលទៅវិស័យសុខាភិបាលនាពេលនោះ។

បើតាមច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង នៅឆ្នាំ២០២៣ ស្ថានភាពកូវីដ១៩ នៅកម្ពុជាមានភាពធូរស្បើយខណៈថវិកាសម្រាប់វិស័យអប់រំមានការកើនឡើងដែលមានទឹកប្រាក់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងមុនពេលកូវីដ១៩។ ពោលគឺកាលពីឆ្នាំ២០២០ ថវិកាវិស័យអប់រំមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៩១៩ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួងអប់រំទទួលបាន ថវិកា ប្រមាណ ៩១៧ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រភពដដែលបញ្ជាក់ថា ការកើនឡើងនៃថវិកាថ្នាក់ជាតិរបស់ក្រសួងអប់រំសម្រាប់ចំណាយទៅ លើការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំនៅកម្ពុជាតាំងពីបឋមសិក្សា រហូតដល់ឧត្ដមសិក្សា និងការអប់រំជំនាញទន់ដល់យុវជនស្ដែងឡើងតាមរយៈកម្មវិធីអភិវឌ្ឍដែលក្រសួងរៀបចំឡើង និងមុខងារអប់រំ។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី យល់ឃើញថា ក្នុងរយៈ៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជាមិនទាន់ល្អប្រសើរនៅឡើយទេ ដោយសារតែសមត្ថភាពរបស់សិស្សមួយចំនួនមិនទាន់ឆ្លើយតបចំពោះកម្មវិធីអប់រំដែលក្រសួងរៀបចំ។

អ្នកស្រីថ្លែងថា៖ «ការដែលគ្រូបង្រៀនប្រាក់ខែតិចហ្នឹងហើយ ដែលធ្វើឱ្យគ្រូបង្រៀនអត់ខ្វល់ខ្វាយនឹងការបង្រៀនសិស្សប៉ុន្មានទេ គឺគាត់ខ្វល់ខ្វាយបង្រៀននៅសាលាគួរ សាលាឯកជនច្រើនជាង ព្រោះអីសាលាឯកជនគេឱ្យប្រាក់ខែខ្ពស់»។

អ្នកស្រីមើលឃើញថា បើទោះបីជាកញ្ចប់ថវិការបស់ក្រសួងត្រូវបានបន្ថែមជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្ដែបញ្ហាមួយចំនួននៅតែបន្តកើតមាន បញ្ហាប្រមូលថវិកាពីសិស្ស ឬអាណាព្យាបាល សម្ភារៈឧបទេសមិនគ្រប់គ្រាន់ គួបផ្សំនឹងគ្រូរដ្ឋមួយចំនួនឆ្លៀតចេញទៅបង្រៀននៅតាមសាលាឯកជនដែលកត្តានេះអាចធ្វើឱ្យគុណភាពបង្រៀនធ្លាក់ចុះ។

ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍនិងសន្តិភាព លោក យ៉ង គិមអេង លើកឡើងថា បើទោះបីជាកញ្ចប់ថវិកាក្រសួងអប់រំកើនឡើង ប៉ុន្តែការកែលម្អបុគ្គលិកអប់រំ និងឥរិយាបទរបស់បុគ្គលិកអប់រំនៅតែមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព។ លោកបន្តថា ការកែលម្អបុគ្គលិកអប់រំ និងឥរិយាបទរបស់បុគ្គលិកអប់រំ គឺជាកិច្ចការអាទិភាពក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំ ប្រសិនបើកិច្ចការទាំងនេះមិនត្រូវបានដោះស្រាយទេ ការចាត់ចែងថវិកាជាតិដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យអប់រំ នឹងមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព។

លោកថ្លែងថា៖ «ម៉ោងរដ្ឋមានប៉ុនណាបង្រៀនប៉ុនហ្នឹងឱ្យចប់ទៅគឺពួកគាត់ [សិស្ស] ហ្នឹងអាចទៅផ្ទះ ទៅសម្បែង។ ហើយបើសិនជាអ្នកណារៀនមិនទាន់គេទេ ថវិការបស់អប់រំមានហ្នឹងគឺបង្កើនការបំប៉ន រៀនបន្ថែមឱ្យគាត់អ្នកដែលរៀនមិនទាន់គេហ្នឹង»។

នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី លើកឡើងថា ស្ថានភាពអប់រំនៅកម្ពុជា បច្ចុប្បន្នមានការវិវត្តន៍ជាងពេលកន្លងមក បើទោះបីក្នុងឆ្នាំ២០២០ និង២០២១ ថវិកាមានការថមថយតិចតួចដោយសារបញ្ហាកូវីដ១៩។ យ៉ាងណាមិញលោកថា ទំហំថវិកាដែលក្រសួងអប់រំមានសម្រាប់ចំណាយនៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេក្នុងកាលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំដែលអាចធានាថាសិស្សានុសិស្សអាចទទួលបានការអប់រំគ្រប់ៗគ្នា។

លោក ប៉ិច ពិសី យល់ឃើញថា បើសិនជាក្រសួងអប់រំអាចពង្រីកវិសាលភាព និងវិនិយោគបន្ថែមទៅ លើវិស័យអាទិភាពក្នុងកម្មវិធីអប់រំ នោះក្រសួងនឹងអាចកែសម្រួលគុណភាពអប់រំបាន និងផ្តោតសំខាន់ទីមួយទៅលើគុណភាពអប់រំដោយប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់ តាមរយៈបញ្ជូនគ្រូដែលមានសមត្ថភាពទៅតាមសាលាតាមជនបទដើម្បីជួយឱ្យសិស្សទទួលបានគុណភាពអប់រំប្រសើរពីគ្រូដែលមានចំណេះដឹងខ្ពស់។

លោកថ្លែងថា៖ «ទោះយ៉ាងណាក្តីយើងឃើញថាទំហំថវិកានៅក្នុងច្បាប់ហ្នឹងមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេក្នុងការធានាឱ្យវិស័យអប់រំនឹងមានការកែទម្រង់ជាប្រព័ន្ធបានជាពិសេសគឺ ការជម្រុញគុណភាពនៃការអប់រំហើយនិងការធានាថាពលរដ្ឋទាំងអស់នៅទាំងទីក្រុង ជនបទហ្នឹងអាចទទួលសិទ្ធអប់រំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់បាន»។

អ្នកប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត និងការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ យល់ឃើញថា ការបង្កើនកញ្ចប់ថវិកាជាតិដើម្បីពង្រឹងគុណភាពអប់រំជារឿងសំខាន់ ដោយសារតែវិស័យនេះជា វិស័យអាទិភាព ប៉ុន្តែលោកមានការព្រួយបារម្ភពីការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិឱ្យមានតុល្យភាព និងឆ្លើយតបលើគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស។

លោកថ្លែងថា៖ «ដូច្នេះអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀតបើសិនក្នុងករណីមើលឃើញអំពីកំណើននៃ ថវិកាជាតិនៅក្នុងវិស័យអប់រំមានការកើនឡើងដូច្នោះ យើងគួរតែជួយផ្តល់ធាតុចូលដើម្បីធ្វើឱ្យក្រសួងអប់រំ ជាពិសេសថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងអប់រំបានយល់ដឹងបន្ថែមអំពីការចង់បានរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋក៏ដូចជា គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ធ្វើយ៉ាងម៉េចក៏ដោយដើម្បីឱ្យ ឆ្លើយតបទៅនឹងចំនួនថវិកាដ៏ច្រើនដែលចំណាយដោយរដ្ឋដែលជាប្រាក់[បង់]ពន្ធរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ»។

ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់បណ្ដាញសាកលវិទ្យាល័យសាយប័រកម្ពុជា សមិទ្ធផលបណ្ដុះបណ្ដាល និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល កាលពីថ្ងែទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត លើកឡើងថា គុណភាពអប់រំនៅកម្ពុជាមានការវិវត្តទៅមុខ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា៖ «បើគិតថាសមិទ្ធផលជាង ១០ឆ្នាំដែលក្នុងការកំណែទម្រង់ និង ៤០ឆ្នាំដែលយើងបានធ្វើមកនេះ គុណភាព និងធនធានមនុស្សរបស់យើងកម្ពុជាចាប់យកនូវបច្ចេកវិទ្យា និងឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗ ភាពប្រកួតប្រជែងយើងដើរទាន់ជាមួយគេដែរ។ នេះគឺដោយសារ ការត្រៀមលក្ខណៈបណ្តុះបណ្តាលយូរអង្វែង។ អញ្ចឹងខ្ញុំសូមគាំទ្រចំពោះគំនិតដែលមានភាពលក្ខណៈបុរេសកម្មនៅក្នុងការច្នៃប្រឌិតបន្តទៀតនៅក្នុងវិស័យអប់រំនេះ»។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួននៅតាមគ្រឹះស្ថានថ្នាក់ឧត្ដមសិក្សា មួយចំនួនជួបប្រទះកន្លងមក រួមមានកង្វះមុខវិជ្ជាសិក្សាដោយសារខ្វះគ្រូជំនាញ ចំនួនសិស្សតិច ពិបាកក្នុងការបើកថ្នាក់បង្រៀន គ្រូជំនាញនៅតាមខេត្តមិនទាន់មានគុណវុឌ្ឍិដែលសំដៅដល់គុណភាព និងបទពិសោធន៍ខ្ពស់ខាងបច្ចេកវិទ្យានៅមានកម្រិត និងខ្វះឧបករណ៍ទ្រទ្រង់ដល់ការបណ្ដុះបណ្ដាលមុខវិជ្ជា៕

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលប្រើថវិកាឱ្យចំគោលដៅ ខណៈឆ្នាំ២០២៤ក្រសួងបានថវិកាតិចជាងឆ្នាំមុន ៦០លានដុល្លារ

លី រូស្សឡាន (Ly Rosslan) — Tue, 19 Nov 2024 08:51:20 +0000

សង្គមស៊ីវិលជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលប្រើប្រាស់ថវិកា និងធនធានដែលមានឱ្យចំគោលដៅ ខណៈក្រសួងទទួលបានថវិកាជាង ៤៣៨លានដុល្លារ សម្រាប់ចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលចំនួននេះថយចុះជាង ៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី មានប្រសាសន៍ថា ថវិកាថ្នាក់ជាតិសម្រាប់ក្រសួងសុខាភិបាលឆ្នាំ២០២៤ ថយចុះព្រោះតែខ្ទង់ចំណូលថវិកាជាតិមានការថមថយ ហើយកម្ពុជាបានរើខ្លួនពីវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ដូច្នេះកម្ពុជាលែងត្រូវការថវិកាបម្រុងទុកច្រើនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកូវីដ១៩។

លោកបន្តថា ទំហំថវិកាប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ សម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលមិនថយចុះច្រើនទេ បើធៀបនឹងមុនពេលកូវីដ១៩។ ហើយក្រសួងសុខាភិបាលនៅតែអាចដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេងៗ ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យសុខាភិបាល បើសិនជាប្រើប្រាស់ថវិកាឱ្យចំគោលដៅ។

លោកបន្ថែមថា៖ «បើសិនជាយើងមានលុយតិច យើងចាយឱ្យត្រឹមត្រូវទៅ យើងនៅតែអាចជំរុញការកែទម្រង់វិស័យសុខាភិបាលបាន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ទីមួយគឺគុណភាពនៃសេវាសុខាភិបាលដែលពលរដ្ឋនៅតែមានបញ្ហាច្រើននៅឡើយ ជាពិសេសគឺគុណភាពនៃការព្យាបាលហ្នឹង ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចំណាយលើការព្យាបាលច្រើន ហើយអ្នកមានជាមធ្យមគាត់ត្រូវរត់ទៅព្យាបាលនៅប្រទេសផ្សេងដែលធ្វើឱ្យខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយើងធ្ងន់ធ្ងរ»។

លោកលើកឡើងថា មានអាទិភាពពីរដែលក្រសួងសុខាភិបាលគួរផ្តោត ទីមួយគឺការពង្រីកវិសាលភាពនៃការបញ្ជូនក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញទៅតាមតំបន់ដែលពលរដ្ឋត្រូវការ។ លោកមើលឃើញថានៅតាមមណ្ឌលសុខភាពទីដាច់ស្រយាលភាគច្រើនមិនមានគ្រូពេទ្យដែលមានគុណភាពខ្ពស់ទេ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅតែមានបញ្ហាក្នុងការទទួលសេវាសុខាភិបាលនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។

លោកបន្ថែមថា៖ «យើងមិនចាំបាច់ចំណាយលុយរើសគ្រូពេទ្យច្រើនពេក មានន័យថា គ្រូពេទ្យច្រើនពេកដែលផ្តុំនៅទីក្រុង ទីប្រជុំជន ហើយនៅទីជនបទខ្វះ»។

លោកពិសី បន្តថា អាទិភាពទីពីរ គឺការពង្រឹងគុណភាពសេវាព្យាបាលដែលទាក់ទងទៅនឹងក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ។

លោកថា៖ «ទីពីររឿងស៊ីសំណូកសូកប៉ាន់សេវាក្រៅប្រព័ន្ធច្រើនពេក ធ្វើឱ្យគ្រូពេទ្យដែលមានកាតព្វកិច្ចផ្តល់សេវាជូនពលរដ្ឋដោយឥតគិតថ្លៃ តាមវិជ្ជាចជីវៈ តាមការកំណត់របស់រដ្ឋ នោះគាត់អត់ធ្វើទេ គាត់ព្យាបាលដោយផ្អែកទៅលើទឹកលុយរបស់អ្នកជំងឺហ្នឹងដែរ ដែលធ្វើឱ្យសេវាហ្នឹងខ្សោយ។»

បើយោងតាមច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤ បានឲ្យដឹងថា ក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង ៤៣៨លានដុល្លារ សម្រាប់ចំណាយក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ខណៈចំនួននេះថយចុះជាង ៦០លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ដែលក្រសួងទទួលបានប្រមាណជាង៥០១លានដុល្លារ។

ចំណែកឯឆ្នាំ២០១៩មុនពេលវិបត្តិកូវីដក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រមាណជាង ៤៤៨លានដុល្លារ ដែលស្មើនឹងជាង៧ភាគរយនៃថវិកាថ្នាក់ជាតិសរុបប្រមាណ ៦៣៤៧ លានដុល្លារ។

អ្នកជំនាញខាងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ បានលើកឡើងថា វិស័យសុខាភិបាលមានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់សង្គមជាតិទាំងមូល ហើយក៏ជាវិស័យអាទិភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍ។

លោកថា៖ «វិស័យសុខាភិបាលគឺពិតជាមានតួនាទីសំខាន់សម្រាប់សង្គមជាតិនីមួយៗ អ៊ីចឹង កញ្ចប់ថវិកា ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យសមស្រប ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាឱ្យមានតម្លាភាព»។

លោកមើលឃើញថា វិស័យសុខាភិបាលកម្ពុជារីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសកម្ពុជាបានប្រើប្រាស់វិស័យមួយនេះយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ និងដោះស្រាយវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ កន្លងទៅ។

ទោះជាយ៉ាងណាលោកបន្ថែមថា កម្ពុជាត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់ពង្រឹងវិស័យសុខាភិបាលឱ្យកាន់តែប្រសើរបន្ថែមទៀតដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែមានទំនុកចិត្ត ព្រោះបច្ចុប្បន្នប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននៅតែជ្រើសរើសការព្យាបាលជំងឺនៅបរទេសជាជាងនៅកម្ពុជា។

ប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យគុណធម៌កម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ូច វុទ្ធី មើលឃើញថាក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានថវិកាប្រើប្រាស់ប្រចាំឆ្នាំច្រើនបើធៀបនឹងក្រសួងផ្សេងៗ ដែលការណ៍នេះបង្ហាញថា រាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនលើវិស័យមួយនេះ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតបន្ថែមថា៖ «ថវិកាដែលក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបានលើសក្រសួងផ្សេងៗនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលមិនប្រងើយកន្តើយ ហើយមិនឱ្យថវិកានេះខ្ជះខ្ជាយ នៅក្នុងការពិនិត្យព្យាបាល ទៅដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយើងទេ»។

លោកថា លោកបានចុះទៅខេត្តផ្សេងៗដូចជា ខេត្តកំពត សៀមរាប តាកែវ ឃើញថាគ្រូពេទ្យ ដូចជាមិនខ្វះទេ ហើយគ្រូពេទ្យជំនាញក៏មានតាមខេត្តមួយៗដែរ ដូចនេះតាមខេត្ត និងស្រុកធំៗមិនខ្វះគ្រូពេទ្យជំនាញទេ ដោយឡែកគ្លីនិកសុខភាពឯកកជនក៏មានច្រើនគួរសម ដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចទទួលសេវាសុខាភិបាលបាន។

លោកបន្ថែមថា៖ «ជួនកាលតំបន់ដាច់ស្រយាលខ្លះដែលគ្រូពេទ្យគាត់មិនអាចទៅដល់ ដោយសារកត្តាផ្លូវមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ កន្លែងហ្នឹងអាចនឹងខ្វះមួយៗដែរ»។

លោក វិទ្ធី ស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ឬសង្គមស៊ីវិលធ្វើរបាយការណ៍ដើម្បីដាក់ទៅក្រសួងសុខាភិបាល បើសិនជាមើលឃើញតំបន់ដាច់ស្រយាលណាមួយដែលខ្វះខាតក្នុងការទទួលសេវាសុខាភិបាល ឬមានករណីមិនប្រក្រតីដោយមន្ត្រីសុខាភិបាលធ្វើការខ្ជះខ្ជាយមិនយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលពិនិត្យ និងដោះស្រាយកែលម្អ។

របាយការណ៍របស់ធនាគាពិភពលោកឆ្នាំ២០២៣ បានរកឃើញថា កម្ពុជាចំណាយមូលធនសាធារណៈលើកម្មវិធីសុខភាពសាធារណៈសំខាន់ៗត្រូវបានផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយដៃគូខាងក្រៅ។ ដោយការពឹងផ្អែកលើការផ្តល់មូលនិធិពីខាងក្រៅគឺជាការព្រួយបារម្ភចំពោះនិរន្តរភាពនៃកម្មវិធីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ហើយអាចបង្កើនបញ្ហាក្នុងភាពចុះសម្រុងគ្នា និងប្រសិទ្ធភាពរួម។

បើតាមរបាយការណ៍ដដែលផ្តល់ជាអនុសាសន៍ថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលចាំបាច់ត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់វិស័យសុខាភិបាលក្នុងថវិការបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងតាមរយៈការបង្កើនហិរញ្ញប្បទានក្នុងស្រុកដល់វិស័យនេះ និងការលះបង់ធនធានដល់មណ្ឌលសុខភាពដែលផ្តល់ការថែទាំសុខភាពបឋមសម្រាប់ភាគច្រើន»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ លោក មាស សុខសេនសាន មានប្រសាសន៍ថា ការកាត់បន្ថយថវិកាចំណាយរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលមិនធ្វើឱ្យរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យសុខាភិបាល ឬធ្វើឱ្យបង្អាក់ផែនការយុទ្ធសាស្រ្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលឡើយ។

តាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០១៦ បានប៉ាន់ប្រមាណថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអាចសន្សំថវិកាបានរហូតដល់ ៥០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិកាលើវិស័យសុខាភិបាលដូចជា ទិញឱសថ គ្រឿងបរិក្ខារ និងការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្តផ្សេងៗ៕

តុលាការដាក់វិធានមួយចំនួនលើលោក រ៉ុង ឈុន ក្រោយលោកចូលបំភ្លឺតាមដីកាកោះ

ហុង សេរីហ្វុង (Hong Sereifong) — Fri, 20 Sep 2024 12:20:41 +0000

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានដាក់វិធានតុលាការចំនួន ៥ចំនុច ទៅលើ លោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ ដូចជាតម្រូវឱ្យមានការអនុញ្ញាតចេញក្រៅប្រទេស ជូនដំណឹងករណីលោកប្ដូរទីលំនៅ និងហាមការជួបជុំជាដើម។

ការដាក់វិធាននេះ ធ្វើឡើងខណៈ លោក រ៉ុង ឈុន បានចូលបំភ្លឺនៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ តាមដីកាកោះហៅរបស់ចៅក្រុមស៊ើបសួរ លោក ទិត សុទ្ធីបូរ៉ាឆាត ចុះថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ពាក់ព័ន្ធបទចោទ «ការមិនរាងចាលក្នុងបទមជ្ឈិម បន្ទាប់ពីការផ្តន្ទាទោសបទមជ្ឈិម» និងបទ «ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» តាមបញ្ញតិមាត្រា៨៨ មាត្រា៤៩៤ និងមាត្រា៤៩៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។

លោក រ៉ុង ឈុន ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិ បានថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសាព័ត៌មានបន្ទាប់ពីលោកចេញពីសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញថា តុលាការបានសាកសួរលោក និងបានប្រជុំគ្នាប្រហែលជិត១ម៉ោង ហើយក៏បានដាក់ចេញនូវវិធានចំនួន ៥ចំនុច ទៅលើរូបលោក។

លោកបានបន្តថា៖ «ទី១ ករណីចេញទៅក្រៅប្រទេស ត្រូវមានការអនុញ្ញាតពីចៅក្រម ទី២ ការផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅត្រូវជូនដំណឹងទៅដល់អាជ្ញាធរ ទី៣ ត្រូវទៅបង្ហាញខ្លួននៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលសង្កាត់ រៀងរាល់ខែ នៅសប្ដាហ៍ទី៤ ហើយទី៥ ទាក់ទងទៅនឹងការតម្រូវការតុលាការកោះត្រូវសហការ ហើយចុងក្រោយគឺត្រូវហាមសិទ្ធិក្នុងការធ្វើសកម្មភាព ដូចជា ការជួបជុំសព្វបែបយ៉ាង ហើយនិងមិនផ្ដល់ការអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំធ្វើការជួបជុំទេ ហើយបើសិនជាខ្ញុំមិនអនុវត្តទៅតាមវិធានទាំងប៉ុន្មាននេះ ពេលហ្នឹងតុលាការនឹងនាំខ្លួនខ្ញុំហើយ»។

ទីប្រឹក្សាគណបក្សកម្លាំងជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់លោកថា លោកនឹងមិនគេចវេសឡើយ ដោយនឹងសហការជាមួយតុលាការតាមការកោះហៅនានា។ ជាមួយគ្នានេះ លោកថា ចំពោះបម្រាមទាំង៥ចំណុចដែលតុលាការបានដាក់ចេញនេះ តុលាការមិនបានបញ្ជាក់ថាត្រូវអនុវត្តរយៈពេលប៉ុន្មាននោះទេ។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ បានទេនៅរសៀលថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញានេះ។

ប្រធានគណបក្សកម្លាំងជាតិ លោក ជា មុនី មានប្រសាសន៍ថា ការដែលតុលាការដាក់វិធានថ្មីមួយចំនួនបន្ថែមលើវិធានចាស់ទៅលើលោក រ៉ុង ឈុន នេះហាក់ដូចជាធ្ងន់ធ្ងរ និងរំលោភសិទ្ធិលោក រ៉ុង ឈុន។

លោកថ្លែងថា៖«ការដាក់វិធានទៅលើគាត់ហ្នឹងដូចជារឹតបន្តឹង។ នៅក្នុងចំណុចទី១ដែលមាន ក ខ ហ្នឹង អាហ្នឹងគឺជាវិធានចាស់ទេ វិធានមិនអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅ វិធានមិនឱ្យធ្វើការចាកចេញទៅក្រៅប្រទេសហ្នឹងអាហ្នឹងជាវិធានចាស់។ ប៉ុន្តែវិធានថ្មីមួយហ្នឹង ខ្ញុំមិនយល់ហេតុអីបានជាការប្រាស្រ័យទាក់ទងចឹងមានន័យថា វាធ្ងន់ធ្ងរពេកហើយណា។ ជាទូទៅ គាត់ចង់ជួបអ្នកណាអ្នកណីគាត់ជួបទៅ គាត់មិនអាចទៅ ម្នាក់គាត់ហ្នឹង មិនអាចទៅមានឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យមានការរាំងស្ទះ ធ្វើឱ្យមានចលាចល ចលនាកើតឡើងទេអីទេ អត់មានទេ»។

ជុំវិញករណីនេះ លោក យី សុខសាន្ត មន្រ្តីអង្កេតជាន់ខ្ពស់នៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា ហៅកាត់ថា អាដហុក (ADHOC) យល់ថា ការកោះហៅលោក រ៉ុង ឈុន ចូលបំភ្លឺនៅតុលាការជាថ្មីនេះ ជាការរិតត្បិតសេរីភាព។ លោកបានស្នើឱ្យថ្នាកដឹកនាំ បើកលំហសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា ខណៈលោកថាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងនៃសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា អ្វីដែលលោក រ៉ុង ឈុន ចូលថ្ងៃនេះគឺគាត់បានបំពេញកាតព្វកិច្ចក្នុងនាមជាពលរដ្ឋ ដែលត្រូវឆ្លើយបំភ្លឺ ប៉ុន្តែតាមការកត់សម្គាល់មួយទៀត គឺអ្វីដែលតុលាការលោក កោះហៅបង្គាប់ឱ្យគាត់ចូលខ្លួនទៅឆ្លើយបំភ្លឺពាក់ព័ន្ធទៅនឹងកាចោទប្រកាន់ពីបទ មិនរាងចាល់ ក៏ដូចជា ការញុះញ៉ង់នេះ វាជាការរិតត្បិតសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាយើង[…] បើសិនជារិតត្បិតគាត់ ក្នុងនាមគាត់ជាអ្នកនយោបាយ គាត់រិតត្បិតប៉ុណ្ណឹងហើយ ចុះទម្រាំពលរដ្ឋសាមញ្ញ តើគាត់ហ៊ាននិយាយដែរឬអត់? ទី២ ប្រទេសកម្ពុជាយើង គឺប្រកាន់របបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ដូច្នេះសេរីភាពបញ្ចេញមតិត្រូវតែមាន ចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ អញ្ចឹងស្នើសុំទៅដល់រដ្ឋាភិបាល មេត្តាបើកស្ពេស(លំហរ) ដើម្បីស្តារប្រទេសយើងឡើងវិញ កុំឱ្យបរទេសគេដាក់គំនាបមកលើកម្ពុជាយើងនេះ»។

គួរជម្រាបជូនថា កាលពីថ្ងៃ៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនលោក រ៉ុង ឈុន ដែលពេលនោះ លោកជាប្រធានសហជីព និងជាសកម្មជនការពារសិទ្ធិការងារ ក្រោយពីលោកបានចុះជួបប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ហើយបានអត្ថាធិប្បាយទាក់ទងនឹងបញ្ហាព្រំដែនប្រទេសកម្ពុជា-វៀតណាម។

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានសម្រេចផ្ដន្ទាទោស លោក រ៉ុង ឈុន ដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២៤ខែ និងពិន័យជាប្រាក់ ២លានរៀល ពីបទ«ញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម»។ សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ បានតម្កល់សេចក្ដីម្រេចសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ទុកជាបានការ តែលោកត្រូវបានដោះលែងដោយតម្រូវអនុវត្តទោសត្រឹម ១៥ខែ ១១ថ្ងៃ ខណៈទោសដែលនៅសល់ ៨ខែ ១៩ថ្ងៃទៀត ត្រូវបានព្យួរ។ នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ តុលាការកំពូលបានសម្រេចតម្កល់ការផ្ដន្ទាទោសរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ តែតុលាការកំពូលបានបញ្ជាក់ថាទោសដែលនៅសល់ត្រូវព្យួរសាកល្បងដោយកំណត់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ៕

តុលាការកំពូលសម្រេចតម្កល់សាលដីកាផ្តន្ទាទោសលើលោក វន់ ពៅ

អ៊ួក ចាន់ធីដា (Ourk Chanthida) — Mon, 09 Sep 2024 11:58:31 +0000

តុលាការកំពូល បានសម្រេចតម្កល់សាលដីកាតុលាការជាន់ទាប ដែលបានកាត់ទោសលោក វន់ ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ(IDEA) ទុកជាបានការ ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើកូដកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលនៅផ្លូវវេងស្រេងកាលពីឆ្នាំ២០១៤។

លោក វន់ ពៅ ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើបាតុកម្មរបស់កម្មករ ដែលទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលដល់១៦០ដុល្លារ កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ដែលកាលនោះ លោក វន់ ពៅ ត្រូវបានគេវាយប្រហារបែកក្បាល និងទ្រោមខ្លួន។ ក្នុងហេតុការណ៍នោះ លោក វន់ ពៅ និងអ្នកផ្សេងទៀត ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារមួយរយៈ មុននឹងត្រូវបានដោះលែងឱ្យនៅក្រៅឃុំ។ ប៉ុន្តែសំណុំរឿងរបស់លោកនៅតែបន្ត ហើយលោកបានប្តឹងទាស់ជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់តុលាការកំពូលបានបើកសវនការលើសំណុំរឿងនេះ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។

លោកស្រី ម៉ៅ ធីតា អ្នកនាំពាក្យតុលាការកំពូល បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា នៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះនៃតុលាការកំពូល បានតម្កល់សាលដីការបស់សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ ទុកជាបានការ។

លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ «តម្កល់សាលដីការរបស់សាលាឧទ្ធរណ៍លេខ១៤៤[…] ការតម្កល់របស់សភាព្រហ្មទណ្ឌសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ»។

ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ(IDEA) លោក វន់ ពៅ បង្ហាញការខកចិត្តចំពោះសេចក្តីសម្រេចនេះ ដោយថា លោកពុំបានប្រព្រឹត្តកំហុសដូចការចោទប្រកាន់។ តែយ៉ាងណា លោកនៅតែទទូចសុំឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ លើកលែងទោសចំពោះរូបលោក។

លោកថា៖ «យើងមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសអីទាល់តែសោះហើយ យើងទន្ទឹងរងចាំយុត្តិធម៌រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ[…] យើងរស់នៅទាំងការឈឺចិត្ត ទាំងការឈឺកាយ ហើយយើងគិតថា ១០ឆ្នាំហើយល្មមផ្ដល់យុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែពេលនេះយើងបែរជាខកចិត្តមិនទទួលបានយុត្តធម៌ដូចអ្វីដែលជាការរំពឹងទុក។ អ្វីដែលយើងធ្វើទៀតនោះ គឺយើងគិតថាយើងអស់នីតិវិធីហើយ ព្រោះដល់តុលាការកំពូលហើយ[…] ខ្ញុំសំណូមពរទៅរដ្ឋាភិបាល ផ្តល់យុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាការលើកលែងទោស មកលើរូបខ្ញុំកុំឱ្យមានការចោទប្រកាន់តែប៉ុណ្ណឹង ហើយសូមឱ្យរស់នៅក្នុងប្រទេសដែលមានសន្តិភាពសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា»។

លោក សឺន ជុំជួន សហមេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក វន់ ពៅ យល់ថា ការសម្រេចរបស់តុលាការកំពូលដោយបានតម្កល់សាលដីកាសាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញ ដែលបានផ្តន្ទាទោសកូនក្ដីលោកនេះ ជារឿងអយុត្តិធម៌។

លោកថា៖ «យើងក្នុងនាមជាសហមេធាវីយើងកត់សម្គាល់ឃើញថា ផ្អែកទៅតាមការសិក្សាលើសំណុំរឿងហ្នឹង គឺការលើកឡើងអំពីអង្គហេតុហ្នឹងគឺមិនសមរម្យ វាហាក់ដូចជាការបំភ្លើសអង្គហេតុដើម្បីចោទប្រកាន់ ផ្អែកទៅតាមឯកសារភស្តុតាងដាក់គុក ឬកាត់ទោសអីជាដើម គឺមិនមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់[…]ក្នុងនាមជាអ្នកច្បាប់ និងជាអ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈជាមេធាវី យើងឃើញថា មានអង្គហេតុបែបនេះ ដូចច្នេះហើយអ្វីដែលជាសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការគ្រប់ជាន់ដ្នាក់ទាំងអស់ ជាពិសេសតុលាការកំពូលនាពេលនេះ គឺមានភាពអយុត្តិធម៌ណាស់សម្រាប់កូនក្តីខ្ញុំ»។

ករណីនេះ លោកមេធាវី សឺន ជុំជួន បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយកូនក្តី [លោក វន់ ពៅ ]បន្តទៀតថា បើសិនមាននិតិវិធីផ្សេងៗទៀតដែលយើងនៅមានឱកាស ខ្ញុំនឹងពិភាក្សាជាមួយកូនក្តីបន្ថែម[…]បើសិនណាយើងចង់បន្តអ្វីបន្ថែម»។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ(LICADHO) លោក អំ សំអាត សម្ដែងការសោកស្ដាយការដែលតុលាការកំពូលតម្កល់សេចក្ដីសម្រេចរបស់តុលាការជាន់ទាប ដោយលោកយល់ថា នេះជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់លោក វន់ ពៅ ដែលបានរងរបួសក្នុងហេតុការណ៍នោះ។

លោកថា៖ «លោក វន់ ពៅ បានរងនូវភាពអយុត្តិធម៌យ៉ាងខ្លាំង ព្រោះលោកត្រូវបានរងរបួសដោយការវាយដំយ៉ាងដំណំ ក្នុងអំឡុងពេលចាប់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនទទួលបានយុត្តិធម៌ ផ្ទុយទៅវិញលោកត្រូវបានតុលាការធ្វើការផ្តន្ទាទោសទៅវិញ ពីបទ ផ្តើមគំនិតឱ្យមានអំពើហិង្សាដោយមានស្ថានទម្ងន់ទោស»។

កាលពីថ្ងៃទី២ និងទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ សមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនលោក វន់ ពៅ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួន នៅមុខរោងចក្រយាក់ជីង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយពីបានធ្វើបាតុកម្មទាមទារដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលកម្មករ។ លោក វន់ ពៅ ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញកាត់ទោសពីបទ «ញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តអំពើបង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម» ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ ៤ឆ្នាំកន្លះ កាលពីថ្ងៃ៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ តែអនុវត្តទោសក្នុងពន្ធនាគារ៥ខែ ហើយទោសសេសសល់ត្រូវបានព្យួរ។

សាលាឧទ្ធរណ៍ភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ បានសម្រេចតម្កល់សាលក្រមរបស់សាលាដំបូង៕

កម្មកររោងចក្រML តវ៉ាទាមទារឱ្យថៅកែបើកប្រាក់ឈ្នួលឱ្យទៀងទាត់ ខណៈប្រាក់ឈ្នួលខែសីហានៅមិនទាន់បើកនៅឡើយ

អ៊ួក ចាន់ធីដា (Ourk Chanthida) — Fri, 06 Sep 2024 13:12:18 +0000

កម្មករប្រមាណ ៥០០នាក់ ធ្វើការនៅរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ អិមអិល អ៊ិនធីមេត អឹភែរឹល (ML Intimate Apparel) នៅក្រុងប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខរោងចក្រ នៅថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ទាមទារឱ្យថៅកែបើកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ខែសីហា និងបើកប្រាក់ឈ្នួលប្រចាំខែឱ្យកម្មករឱ្យបានទៀងទាត់ ខណៈរោងចក្រនេះបើកប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវជាញឹកញាប់។

អ្នកស្រី សូ សាវឿន អះអាងថាជាកម្មការិនីធ្វើការនៅរោងចក្រ ML បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា ជាធម្មតា ខាងរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលឱ្យកម្មករ នៅថ្ងៃទី០៨ នៃខែនិមួយៗ ប៉ុន្តែថ្ងៃទី៨ ក្នុងខែកញ្ញានេះ ចំថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ដែលកម្មករមិនធ្វើការ។ អ្នកស្រីបន្តថា ដោយសារថ្ងៃបើកប្រាក់ឈ្នួលចំថ្ងៃសម្រាក ខាងរោងចក្របានលើកថ្ងៃបើកប្រាក់ឈ្នួលទៅសប្តាហ៍ក្រោយវិញ ដែលករណីនេះធ្វើឱ្យកម្មករមិនសប្បាយចិត្ត ទើបនាំគ្នាប្រមូលផ្តុំតវ៉ា ទាមទារឱ្យខាងរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលនៅថ្ងៃសុក្រនេះ។

អ្នកស្រី សាវឿន បន្ថែមថា ខាងរោងចក្រតែងពន្យាពេលក្នុងការបើកប្រាក់ឈ្នួលជាញឹកញាប់ បណ្តាលឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ការរស់នៅរបស់កម្មករ ខណៈកម្មករភាគច្រើនមានជីវភាពខ្វះខាត និងជាប់បំណុលធនាគារ។

អ្នកស្រីថា៖ «គាត់[ខាងរោងចក្រ]លើក[ពេលបើកប្រាក់ឈ្នួលញឹក]ញាប់ពេក មួយខែលើកពីរដង។ នៅពីរខែបីខែនេះលើកជាប់គ្នានេះរហូត ជួនកាលបើកឱ្យ ៥០ភាគរយអញ្ចឹងទៅ។ ចំពោះកម្មករត្រូវការលុយដើម្បីបង់ធនាគារ តែបើមានការលើកយូរបែបនេះខាងធនាគារ ក៏ពិន័យពួកគាត់ដែរ។ បងប្អូនកម្មករយើងគាត់ពិបាកខ្លាំង អ្នកខ្លះគាត់ដាច់លុយ អត់មានលុយទិញបាយហូប អ្នកខ្លះខ្ចីគេក៏លែងបានដែរ»។

កម្មកររោងចក្រ ML ម្នាក់ទៀត លោក សឹម ងិន បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នានេះដែរថា ការបើកប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវនៅរោងចក្រនេះ បានកើតឡើងជាច្រើនដងមកហើយ ដែលធ្វើឱ្យកម្មករមិនសប្បាយចិត្ត និងឈានដល់ការប្រមូលផ្តុំតវ៉ានៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីទាមទារឱ្យថៅកែរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ខែសីហា នៅថ្ងៃទី០៦ ខែកញ្ញានេះ ប៉ុន្តែគិតមកដល់រសៀលថ្ងៃនេះ នៅមិនទាន់មានការឆ្លើយតបពីខាងភាគីរោងចក្រនៅឡើយ។

លោកថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរតែម៉្យាងគត់ អាហ្នឹងចំពោះតម្រូវការរបស់ខ្ញុំ ឬក៏តម្រូវការរបស់កម្មករទាំងអស់គ្នា គឺសុំធ្វើម៉េចឱ្យតែបើកលុយទៀងទាត់ឱ្យពួកខ្ញុំទៅបានហើយ ព្រោះការងារ គឺយើងទទួលស្គាល់ ព្រោះក្រុមហ៊ុនគាត់មានសម្ពាធរបស់គាត់ កម្មករក៏មានសម្ពាធរបស់គាត់។ កម្មករសម្ពាធរបស់គាត់ គឺអារឿងប្រាក់ខែ គាត់ត្រូវការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃ ត្រូវការបង់លុយធនាគារ ព្រោះធម្មតាប្រជាជនយើងសុទ្ធតែអ្នកជំពាក់លុយធនាគារច្រើន ជំពាក់លុយធនាគារត្រូវការបង់លុយ ដល់ពេលអត់មានលុយបើកទៀងទាត់ឱ្យគាត់ គាត់បង្វិលលុយអត់ទាន់»។

ប្រធានផ្នែករដ្ឋបាលនៃរោងចក្រ អិមអិល(ML) អ្នកស្រី កែម រ៉េន នៅមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បាននៅឡើយពីកាលបរិច្ឆេតនៃការបើកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់ខែសីហា ជូនដល់កម្មករ ខណៈភាគីរោងចក្រ អាជ្ញាធរ និងមន្ត្រីមន្ទីរការងារខេត្ត បាននឹងកំពុងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហានេះ។

អ្នកស្រីថា៖ «បច្ចុប្បន្ននេះ គឺបងជាប្រធានផ្នែករដ្ឋបាល ក៏កំពុងតែដំណើរការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ជុំជាមួយនឹងអាជ្ញាធរ ជាពិសេសអាជ្ញាធរដែលពាក់ព័ន្ធ មានបងប្រធានមន្ទីរការងារ ទីពីរជាមួយបងប្រធានខេត្តហើយនិងស្នងការក្រុង ហើយពេលបច្ចុប្បន្នយើងក៏អត់ទាន់ដឹងព័ត៌មានច្បាស់ថាដល់ណាដែរ»។

លោក នួន ស៊ីណា ប្រធានមន្ទីរការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានប្រសាសន៍ថា ការប្រជុំរកដំណោះស្រាយជុំវិញការតវ៉ារបស់កម្មកររោងចក្រអឹមអិលនេះ នៅមិនទាន់មានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កានៅឡើយ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ។

លោកថា៖ «ដោយសារខ្ញុំដោះស្រាយអត់ទាន់ចប់ទេ ចឹងខ្ញុំអត់ទាន់អាចឆ្លើយបាន»។

អនុប្រធានសម្ព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យកម្មករកាត់ដេរកម្ពុជា លោក អាត់ ធន់ យល់ថា ការបើកប្រាក់ឈ្នួលយឺតយ៉ាវជូនកម្មករ ពីសំណាក់ភាគីរោងចក្រ ជាការអនុវត្តផ្ទុយនឹងច្បាប់ការងារ។ លោកបន្តថា ការនេះធ្វើឱ្យកម្មករគ្មានប្រាក់បង់ថ្លៃស្នាក់នៅ ចំណីអាហារ និងការចំណាយផ្សេងៗ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការដែលពន្យារពេលបើកប្រាក់ឈ្នួលជាញឹកញាប់ដល់កម្មករ គឺជាកំហុសធ្ងន់របស់និយោជក ដែលមានចែងក្នុងមាត្រា៨៣នៃច្បាប់ស្ដីពីការងារ ព្រោះក្នុងច្បាប់បានបញ្ជាក់ហើយថា បើកប្រាក់ឈ្នួល គឺគេឱ្យបើកតាមម៉ោង តាមថ្ងៃ តាមសប្ដាហ៍ ហើយយូរបំផុត ២សប្ដាហ៍ ឬក៏៣សប្ដាហ៍ ប៉ុន្តែកម្មករនៅកម្ពុជាយើងបើករហូតដល់មួយខែម្ដង។ អ៊ីចឹងបើសិនជាមួយខែម្ដងហើយ មិនបើកទៀត ឬក៏ឥឡូវយើងបើកកន្លះខែម្ដងហើយមិនបើកទៀត ឬក៏រហូតដល់មួយខែមិនបើកទៀត មានន័យថា កម្មករអត់មានលុយជួលផ្ទះ អត់មានលុយទិញអាហារ អត់មានលុយសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ផ្សេងៗ»។

ករណីនេះ លោកជំរុញឱ្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ គប្បីចុះធ្វើអធិការកិច្ចនៅរោងចក្រអឹមអិល ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ឬក៏មានការអន្តរាគមន៍ពីភាគីរដ្ឋាភិបាល។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ និងកាលថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ កម្មករនៅរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ អិម អិល(ML) ក៏ធ្លាប់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាទាមទារឱ្យរោងចក្របើកប្រាក់ឈ្នួលជូនកម្មករឱ្យបានទៀងទាត់ផងដែរ ក្រោយពីរោងចក្រនេះ បានពន្យាពេលបើកប្រាក់ឈ្នួលជូនកម្មករជាញឹកញាប់៕

អ្នករាយការណ៍ពិសេស អ.ស.ហ ស្នើកម្ពុជាអនុវត្តច្បាប់ឱ្យត្រឹមត្រូវ ខណៈឃើញមានការរិតត្បិតលំហស៊ីវិលនិងនយោបាយ

ហុង សេរីហ្វុង (Hong Sereifong) — Sat, 27 Jul 2024 11:21:21 +0000

អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ(អ.ស.ហ)ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន (Vitit Muntarbhorn) អំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តច្បាប់ជាតិឱ្យត្រឹមត្រូវ និងអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ខណៈលោកសង្កេតឃើញមានការបំភិតបំភ័យ និងរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងអ្នកនយោបាយនៅកម្ពុជា។

ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅសណ្ឋាគារសាន់វេ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន (Vitit Muntarbhorn) បានលើកឡើងថា កម្ពុជានៅមិនទាន់មានលំហស៊ីវិល និងនយោបាយនៅឡើយទេ ដោយសារមានការចោទប្រកាន់ផ្នែកច្បាប់លើសកម្មជនបរិស្ថាន អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកនយោបាយជាដើម បើទោះបីជាពួកគេអនុវត្តសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេក៏ដោយ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកជាប់ឃុំនយោបាយនៅតែបន្តត្រូវឃុំខ្លួន ហើយអ្នកតស៊ូមតិសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកបរិស្ថាន បន្តត្រូវបានកាត់ទោសពីបទញុះញង់ និងបទល្មើសដែលជាប់ទាក់ទងក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ការជួបជុំដោយសន្តិវិធី និងការស្វែងរកយុត្តិធម៌របស់ពួកគេទៅវិញ។ សូម្បីតែក្នុងអំឡុងពេលមានវត្តមានអ្នករាយការណ៍ពិសេសនៅក្នុងប្រទេសនេះក៏ដោយ ក៏មានការរាយការណ៍ថា ក្រុមមួយចំនួន ទទួលរងការបំភិតបំភ័យ ដែលជាការរំលោភសិទ្ធិរបស់ពួកគេទៅវិញដែរ»។

លោក វីធិត ស្នើឱ្យកម្ពុជាដែលក្រោមការដឹកនាំដោយមន្ត្រីដែលជាអ្នកជំនាន់ថ្មី អនុវត្តច្បាប់ជាតិឱ្យបានត្រឹមត្រូវដោយអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។

លោកថា៖ «នៅពេលដែលមានការអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់ភាពឥតត្រាប្រណីនៃច្បាប់នោះ ការឆ្លើយតបតាមរូបមន្តពីក្រុមមន្ត្រីមួយចំនួនទំនងឆ្លើយថា អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងធ្វើឡើងស្របតាមច្បាប់ជាតិទាំងអស់។ ដូច្នេះហើយ យើងសង្ឃឹមថា ជនជំនាន់ថ្មីអាចចាកចេញពីការប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍បែបនេះ ហើយជ្រើសរើសភាសាដែលកាន់តែជំរុញទឹកចិត្តបន្ថែមទៀត ពោលគឺ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងត្រូវតែធ្វើឡើងស្របតាមច្បាប់ជាតិ ដែលអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។

អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ការបោះឆ្នោតសកលកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ បានរៀបចំឡើងក្នុងស្ថានភាពរឹតត្បិតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានទៅលើសិទ្ធិនានារបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ក្នុងការចូលរួមឱ្យបានពេញលេញ និងដោយស្មើភាពគ្នា ខណៈច្បាប់ និងគោលនយោបាយដែលមានលក្ខណៈរឹតបន្តឹង បានប៉ពាល់ដល់ការចុះឈ្មោះ និងការចូលរួមរបស់គណបក្សនយោបាយ និងបេក្ខជនគណបក្សប្រឆាំង ព្រមទាំងមានការរឹតត្បិត និងការគំរាមកំហែងមួយចំនួនទៀត។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសនេះដែរ លោក វីធីត ក៏បានទៅជួបជាមួយក្រុមជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួននៅកម្ពុជា និងបានរកឃើញថា ឧបសគ្គជាច្រើននៅបន្តកើតមានចំពោះជនជាតិដើមភាគតិច ពាក់ព័ន្ធនឹងការទទួលស្គាល់សញ្ញាណជំនឿ និងភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការទទួលបានប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីសមូហភាពរបស់ពួកគេ និងរងការទន្ទ្រានយកដីធ្លីរបស់ពួកគេពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនជាដើម។ លោកក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាចង្អៀតណែននៃពន្ធនាគារនៅកម្ពុជា ការមិនទទួលបានជំនួយផ្នែកច្បាប់ បញ្ហាយេនឌ័រក្នុងពន្ធនាគារ និងការមិនបែងចែកការឃុំឃាំងកុមារនិងនីតិជនជាដើម។

លោកបន្ថែមថា៖ «សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នៅតែមានបញ្ហាប្រឈមក្នុងការសំយោគចូលគ្នារវាងសន្តិភាព សិទ្ធិមនុស្ស លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ពីព្រោះទាំងនេះ គឺជាសរសរស្តម្ភពិតប្រាកដនៃការផ្លាស់ប្តូរពិតប្រាកដ»។

អ្នកស្រី ថាច់ សុខបូរ៉ានី អាយុ៤៩ឆ្នាំ ជាភរិយារបស់លោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនដែលរងបទចោទ «មិនបំពេញកាតព្វកិច្ចចំពោះឧបករណ៍ដែលអាចជួញដូរបាន» និងកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ បានអំពាវនាវដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងស្វាមីរបស់អ្នកស្រីឱ្យមានសេរីភាពជួបជុំគ្រួសារវិញ។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំសព្វថ្ងៃនេះពិបាកណាស់ដោយសារអី គាត់រាងចាស់ដែរហើយ ហើយជំងឺគាត់ជំងឺបេះដូងដែលនៅឃុំនៅពន្ធនាគារពិបាកមែនទែន ហើយការដែលថាគ្រប់គ្រងគ្រួសារខ្ញុំម្នាក់ឯង ហើយនិងមើលការខុសត្រូវកូនចៅនៅផ្ទះហ្នឹងពិបាកមែនទែន មិនថាគ្រួសារគេ មិនថាគ្រួសារខ្ញុំទេពិបាកៗមែនទែន[…] ខ្ញុំសំណូមពរថា សុំឱ្យចិត្តធម៌មេត្តាដែលឃើញថា ពួកគាត់សព្វថ្ងៃនេះ ធ្វើដើម្បីប្រទេសជាតិទាំងអស់គ្នា មិនមែនធ្វើដើម្បីខ្លួនឯងទេ ពួកគាត់អត់មានខុសអីទាំងអស់ សូមឱ្យដោះលែងពួកគាត់ឱ្យមានសេរីភាពហើយនិងជួបជុំគ្រួសារ»។

ជុំវិញករណីនេះ លោក ប៉ែន បូណា ប្រធានអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដានេះថា ច្បាប់កំពូលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា គឺស្របនឹងច្បាប់ស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សនានារបស់អន្តរជាតិ។

លោកថា៖ «រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា គឺស្របនឹងកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិ និងសេចក្តីប្រកាសជាសាកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សដែលគេអនុវត្តនៅទូទាំងពិភពលោក។ បើលោកអ្នករាយការពិសេសយល់ លោកច្បាស់ជាមិននិយាយបែបនេះទេ»។

លោកបង្ហាញការសោកស្ដាយដែលអ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា មិនបានពិនិត្យមើលច្បាប់អន្តរជាតិផ្សេងៗ ហើយលោកស្នើឱ្យអ្នករាយការណ៍ពិសេសរូបនេះ អានមាត្រាមួយចំនួននៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិ។

លោកថា៖ «ខ្ញុំសូមឱ្យលោកអានមាត្រាមួយចំនួនដូចខាងក្រោម មាត្រា១៩(៣) នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋនិងសិទ្ធិនយោបាយចែងថា ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិដែលមានចែងក្នុងកថាខណ្ឌ២នៃមាត្រានេះ តម្រូវឱ្យមានករណីយកិច្ចនិងការទទួលខុសត្រូវពិសេស ដូច្នេះ ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះ អាចមានការរឹតត្បិតមួយចំនួនដែលត្រូវកំណត់ដាច់ខាតដោយច្បាប់ និងដែលចាំបាច់ដើម្បីគោរពសិទ្ធិ និងកិត្តិសព្ទអ្នកដទៃ ការពារសន្តិសុខជាតិ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សុខភាព ឬសីលធម៌សាធារណៈ»។

លោកបន្តថា៖ «មាត្រា២២ (២) នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិដដែលចែងថា ការប្រើប្រាស់សិទ្ធិនេះ អាចមានការរឹតត្បិតដែលកំណត់ដោយច្បាប់តែប៉ុណ្ណោះ និងដែលចាំបាច់ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងផលប្រយោជន៍នៃសន្តិសុខជាតិ ឬសុវត្ថិភាពសាធារណៈ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ការការពារសុខភាពសាធារណៈ ឬសីលធម៌ ឬការការពារសិទ្ធិនិងសេរីភាពរបស់អ្នកដទៃ។ មាត្រា២៩(២) នៃសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សចែងថា ក្នុងការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ខ្លួន មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវស្ថិតនៅត្រឹមកម្រិតដែលច្បាប់បានកំណត់តែប៉ុណ្ណោះក្នុងគោលបំណងធានាការទទួលស្គាល់និងការគោរពសិទ្ធិសេរីភាពរបស់អ្នកដទៃ និងដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការយ៉ាងត្រឹមត្រូវខាងសីលធម៌ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសុខមាលភាពទូទៅនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ‍»។

លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ(LICADHO) យល់ឃើញថា កម្ពុជាគប្បីកែនូវចំណុចខ្វះខាតដែលលើកឡើងដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីទទួលបានប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយមិនគួរឆ្លើយតបលឿនពេក និងការច្រានចោលការលើកឡើងទាំងនោះទេ។

លោកថា៖ «កម្ពុជាគួរតែពិនិត្យមើលលើរបាយការណ៍ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ការព្រួយបារម្ភ និងអនុសាសន៍របស់អ្នកជំនាញក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ នូវចំណុចខ្វះខាត រួចកែលំអចំណុចទាំងនោះ គឺកម្ពុជាទទួលបានផលចំណេញ ជាជាងការច្រានចោល និងប្រតិកម្មលឿនពេក»។

គួរជម្រាបជូនថា លោក វីធិត ម៉ាន់តាផន (Vitit Muntarbhorn) អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា បានមកបំពេញទស្សនៈកិច្ចនៅកម្ពុជាចំនួន២ដង ដែលកាលពីលើកទី១ ធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ដោយលោកបានជួបរដ្ឋាភិបាលថ្មី និងភាគីពាក់ព័ន្ធនៅរាជធានីភ្នំពេញ ហើយសម្រាប់ទស្សនៈកិច្ចលើកទី២ដែលធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤នេះ លោកបានទៅខេត្តរតនគិរី និងខេត្តមួយចំនួនទៀតនៅក្បែរនោះ ដោយផ្ដោតលើស្ថានភាពរបស់ជនជាតិដើមភាគតិចនៅកម្ពុជា៕

សហជីពមួយស្នើម្ចាស់ជំនួយអាមេរិកពិនិត្យឡើងវិញលើការផ្តល់ជំនួយដល់អង្គការសង់ត្រាល់

ពូ សូរាជីនី (Pou Soreachny) — Mon, 24 Jun 2024 12:31:00 +0000

សហភាពសហជីពពន្លឺកម្មករកម្ពុជា ដែលអះអាងថាតំណាងឱ្យកម្មករនិយោជិតចំនួន ៤ម៉ឺននាក់ បានដាក់ញត្តិនៅស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា ស្នើសុំជួយអន្តរាគមន៍ទៅនាយកអង្គការ USAID ប្រចាំកម្ពុជា ពិនិត្យឡើងវិញលើការផ្តល់ជំនួយសម្រាប់ធ្វើសកម្មភាពទៅឱ្យអង្គការសង់ត្រាល់ និងណែនាំដល់អង្គការនេះឱ្យធ្វើសកម្មភាពប្រកបដោយតម្លាភាព។

គេសង្កេតឃើញថា ប្រតិកម្មជាហូរហែររបស់សហជីពដែលមាននិន្នាការគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី មជ្ឈមណ្ឌលសម្ពន្ធ័ភាពការងារនិងសិទ្ធិមនុស្ស ហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ បានចេញនូវរបាយការណ៍មួយកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ដែលបញ្ជាក់ថា ការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពរបស់សហជីពឯករាជ្យកម្ពុជា នៅតែទទួលរងការរារាំង តាមរយៈការគំរាមកំហែងគ្រប់រូបភាព។

ក្នុងញត្តិរបស់សហភាពសហជីពពន្លឺកម្មករកម្ពុជា ដែលដាក់ជូននាយកអង្គការ USAID ប្រចាំនៅកម្ពុជា តាមរយៈស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ បានលើកឡើងថា ខ្លឹមសារនៃរបាយការណ៍របស់អង្គការសង់ត្រាល់ មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការពិត និងមិនមានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសជាតិ ស្ថិរភាពការងារ និងផលប្រយោជន៍រួមរបស់កម្មករ និយោជិតនៅកម្ពុជាទាំងមូល។

ញត្តិដដែលបន្តថា ពួកគេមានក្តីបារម្ភជាខ្លាំងពីផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពការងារ និងផលប្រយោជន៍កម្មករនិយោជិត ដែលករណីនេះ សហជីពនេះ បានស្នើដល់នាយកអង្គការ USAID ពិចារណាឡើងវិញចំពោះការឧបត្ថម្ភកញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់ធ្វើសកម្មភាពដល់អង្គការសង់ត្រាល់ និងណែនាំឱ្យអង្គការនេះ ធ្វើសកម្មភាពដោយតម្លាភាព និងស្របតាមលក្ខខន្តិកៈរបស់ខ្លួន ជាពិសេសឱ្យស្របតាមច្បាប់របស់កម្ពុជា។

អ្នកស្រី សៀ គន្ធា អគ្គលេខាធិការសហភាពសហជីពពន្លឺកម្មករកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ខាងតំណាងស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានទទួលយកញត្តិរបស់សហជីពរួចហើយ តែការឆ្លើយតបយ៉ាងណានោះ អ្នកស្រីនៅពុំទាន់ដឹងនៅឡើយទេ។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា៖ «មកដល់ពេលនេះ យើងមិនទាន់បានឃើញនូវការឆ្លើយតបណាមួយ ពីការកែប្រែរបាយការណ៍ ឬយ៉ាងណា ពីខាងស្រង់ត្រាល់ទេ ចឹងនៅតែមិនមានការឆ្លើយតបទេ យើងនឹងត្រូវធ្វើសកម្មភាពបន្តទៀត»។

មន្ត្រីកិច្ចការសាធារណៈរបស់ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា លោក Wesley Holzer បានលើកឡើងតាមរយៈសារអ៊ីម៉ែល នៅថ្ងៃចន្ទនេះថា បុគ្គលគ្រប់រូបមានសិទ្ធិសម្តែងមតិ និងអង្គការទាំងអស់មានសិទ្ធិក្នុងការប្រមូលផ្តុំដោយសន្តិវិធី និងអនុវត្តសេរីភាពក្នុងការបង្កើតសមាគម ដែលសិទិ្ធទាំងនេះគឺជាអាទិភាពចម្បងរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់ក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ហើយសិទ្ធិទាំងនេះក៏មានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជាផងដែរ។

លោកបន្តថា៖ «សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ត្រូវតែរួមបញ្ចូលផងដែរនូវសិទ្ធិផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍ឯករាជ្យជាសាធារណៈ ដោយមិនមានការភ័យខ្លាចពីការសងសឹក ឬការយាយីណាមួយ»។

គេហរទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចសាកសុំអធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពីនាយកអង្គការ USAID ប្រចាំនៅកម្ពុជា និងលោក ឃុន ថារ៉ូ មន្ត្រីសម្របសម្រួលការងារនៃអង្គការសង់ត្រាល់បានទេ នៅថ្ងៃនេះ។

ចំណែក ប្រធានសហជីពកម្ពុជា អ្នកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ មានប្រសាសន៍ថា របាយការណ៍របស់សង់ត្រាល់ ជារបាយការណ៍មួយដែលមានការសិក្សា និងស្រាវជ្រាវច្បាស់លាស់ ក្នុងនោះក៏មានការសម្ភាសន៍សមាជិករបស់សហព័ន្ធសហជីព(CATU) និងសម្ភាសន៍សមាជិករបស់ សម្ព័ន្ធសហជីពប្រជាធិបតេយ្យ (CCAWDU) ដែលលើកឡើងពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេ។

អ្នកស្រីបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «របាយការណ៍មួយនេះ គ្រាន់តែជារបាយការណ៍មួយជ្រុងតូចនៃការរកឃើញក្នុងការសម្ភាសន៍កម្មករនិយោជិកចំនួនជាង១០ក្រុមហ៊ុន ហើយកម្មករនិយោជិកពួកគាត់ឆ្លើយតបតាមសភាពជាក់ស្តែងដែលកើតមាននៅក្នុងក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគាត់។

តែយ៉ាងណា អ្នកស្រីថា ការដាក់ញត្តិរបស់សហជីពណាមួយ គឺជាការយល់ឃើញរបស់ពួកគាត់ ខណៈអ្នកស្រីយល់ថា របាយការណ៍របស់សង់ត្រាល់ មិនមានការប៉ះទង្គិចអ្វីធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលក៏មានរបាយការណ៍មួយផ្សេងទៀត ហើយខាងអង្គការ ILO ក៏មានរបាយការណ៍របស់គេមួយទៀតដែរ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក កត្តា អ៊ន មានប្រសាសន៍ថា ការដាក់ញត្តិរបស់សហជីពណាមួយនោះ ជាការសម្តែងមតិក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងបង្ហាញពីលំហរសេរីភាពសហជីពនៅកម្ពុជាមានភាពទូលំទូលាយ។

លោកយល់ឃើញថា អ្វីដែលសហជីពដ៏ច្រើនលើសលុប កំពុងតវ៉ាចំពោះរបាយការណ៍របស់អង្គការសង់ត្រាល់នេះ ព្រោះពួកគេយល់ថា របាយការណ៍សង់ត្រាល់ មានលក្ខណៈបំភ្លើសពីការពិត ដែលប៉ះពាល់ដល់សហជីព បង្កឱ្យមានការរើសអើងសហជីព និងប៉ៈពាល់ដល់ការបញ្ជាទិញពីកម្ពុជា និងកម្មករនិយោជិត។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «[យោងតាម]ILO បានវាយតម្លៃពីភាពល្អប្រសើរនៃសេរីភាពសហជីព លក្ខខណ្ឌការងារ ប្រាក់ឈ្នួល បសស និងការនាំចេញ តែសង់ត្រាល់បែរជាជំទាស់របាយការណ៍ ILO ទៅវិញ។ តើចំណេញដល់កម្ពុជាឬទេ? ដូច្នេះសង់ត្រាល់ត្រូវដោះស្រាយជាមួយសហជីពដែលកំពុងតវ៉ា»។

កាលពីថ្ងៃទីថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា សហជីពសហភាពសហជីពរក្សាសិទ្ធកម្មករកម្ពុជាប្រមាណ ១០០នាក់ ប្រមូលផ្ដុំគ្នាតវ៉ាប្រឆាំងមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារនិងសិទ្ធិមនុស្ស ឬហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ (Central) ចំពោះការចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយស្តីអំពីការរារាំងសេរីភាពរបស់សហជីពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាថាមានចរិតអុជអាល និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្មករនិយោជិត។

ដោយឡែក សហភាពសហជីពកម្ពុជា-អាស៊ាន(CACU) កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថ្កោលទោសចំពោះបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទិ្ធមនុស្ស ហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ នេះដែរ ដោយចោទប្រកាន់ថាជារបាយការណ៍បំប៉ោងបញ្ហា បំភ្លៃការពិត និងខុសពីស្ថានភាពសហជីពនៅកម្ពុជា។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបន្ថែមថា របាយការណ៍របស់សង់ត្រាល់មានខ្លឹមសារពាក់ព័ន្ធនឹងរបាយការណ៍របស់អង្គការ ILO BFC និងបញ្ហាដែលកើតឡើងរវាងសហជីព និង សហជីពនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយ ដោយពុំអាចចាត់ទុកថាជាឧបសគ្គ រារាំងភាពជាតំណាង សេរីភាពសហជីពទាំងអស់នៅកម្ពុជាឡើយ ប៉ុន្តែគឺជារបាយការណ៍ចោទប្រកាន់ និងបំប៉ោងបញ្ហាបំភ្លៃការពិត។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្សហៅកាត់ «សង់ត្រាល់» នេះគឺជាអង្គការមួយក្នុងស្រុកដែលបង្កើតឡើងដើម្បីផ្តល់អំណាចដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាស្ថាប័នឯករាជ្យ មិនរកប្រាក់កម្រៃ ហើយបំពេញការងារដោយគាំទ្រ និងចងក្រងក្រុមអ្នកធ្វើការតាមរយៈការផ្តល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ និងមធ្យោបាយផ្សេងៗ ដើម្បីទទួលបានអភិបាលកិច្ចប្រកបដោយតម្លាភាព ការគោរពសិទ្ធិការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស៕

យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ស្នើក្រសួងបរិស្ថានគោរពសន្យាដោយដាក់តំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ

អ៊ួក ចាន់ធីដា (Ourk Chanthida) — Thu, 20 Jun 2024 12:13:26 +0000

ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ស្នើក្រសួងបរិស្ថានគោរពសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងការដាក់តំបន់កោះកុងក្រៅ ជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ ខណៈពួកគេបារម្ភខ្លាចរដ្ឋាភិបាលផ្តល់សិទ្ធិអភិវឌ្ឍន៍តំបន់នោះ ទៅឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ដែលនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ទៅដល់ធនធានធម្មជាតិ និងការរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ការស្នើនេះ បានធ្វើឡើងតាមរយៈការដើរហែក្បួនដាក់ញត្តិរបស់ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ និងព្រះសង្ឃប្រមាណ ២០អង្គ/នាក់ ដោយផ្តើមចេញដំណើរមុខមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ ក្នុងខណ្ឌទួលគោក ទៅកាន់ក្រសួងបរិស្ថាន ស្ថិតក្នុងខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

ក្នុងញត្តិនោះ ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ បានលើកឡើងថា កាលពីឆ្នាំ២០២១ ក្រសួងបរិស្ថាន បានសន្យាថានឹងដាក់តំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ និងបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការងារការពារ និងអភិរក្សតំបន់កោះកុងក្រៅនេះ។ ញត្តិដដែលបន្តថា កន្លងមក ក្រសួងក៏បានបង្ហាញពីការពិចារណាក្នុងការដកអាជ្ញាបណ្ណពីក្រុមហ៊ុនកោះកុង អេស អ៊ី ហ្សិត ខូអិលធីឌី ក្រោមអនុភាពនៃការអនុវត្តច្បាប់ភូមិបាលផងដែរ ប៉ុន្តែរយៈពេល ៤ឆ្នាំមកនេះ ដំណើរការនៃការដាក់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិនេះ នៅមិនទាន់លេចចេញជារូបរាងនៅឡើយ។

ញត្តិដដែលបន្តទៀតថា៖ «ក្នុងនាមជាយុវជន ជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ពួកយើងពិតជាត្រូវការដឹងអំពីបច្ចុប្បន្នភាពនៃការដាក់កោះដ៏ធំនេះជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រយ៉ាងឆាប់រហ័សបំផុត ក៏ព្រោះថាតំបន់ នេះជាតំបន់ដែលសម្បូរទៅដោយសត្វកម្រ និងជីវចម្រុះជាច្រើនប្រភេទដែលមិនអាចកាត់ថ្លៃបាននោះទេ»។

តាមរយៈញត្តិដដែល ក្រុមយុវជនទាំងនោះ ក៏បានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភអំពីគុណភាពនៃជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងរស់នៅតំបន់នោះផងដែរ ដោយសារបច្ចុប្បន្ននៅតំបន់នោះ មានភ្ញៀវទេសចរទៅទស្សនាច្រើន បណ្តាលឱ្យមានបញ្ហាសំរាមច្រើន ហើយពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះនៅមិនទាន់យល់ដឹងបានទូលំទូលាយជុំវិញផលវិបាកនៃសំណល់ប្លាស្ទិក ដែលនាំឱ្យបំពុលតាមឆ្នេរ និងបំផ្លាញសោភណ្ឌភាពនៅតាមភូមិទេសចរណ៍នៅតំបន់នោះ។

ករណីនេះ ក្រុមយុវជនទាំងនោះ បានស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថានបំភ្លឺជុំវិញបញ្ហាទាំងនេះ និងដាក់តំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ ដើម្បីរក្សាបាននូសម្បត្តិធនធានធម្មជាតិ ជីវចម្រុះ និងការធានាបាននូវប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៅតំបន់កោះកុងក្រៅទាំងមូល។

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ កញ្ញា មាន លីសា អាយុ២១ឆ្នាំ ដែលបានចូលរួមដាក់ញត្តិនៅក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា កន្លងមក ក្រសួងធ្លាប់បានសន្យាថានឹងដាក់តំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ ប៉ុន្តែមកដល់បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងនៅមិនទាន់ធ្វើតាមការសន្យានៅឡើយ។

កញ្ញានិយាយថា៖«យើងចង់រំលឹកដល់ក្រសួងបរិស្ថាន ព្រោះមានតែក្រសួងបរិស្ថានទេដែលសន្យាជាមួយយើង ហើយអ្នកក្បត់ពាក្យសន្យាហ្នឹង អញ្ចឹងសូមឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដែលឡើងតំណែងនេះ លាងនូវការកុហករយៈពេល៤ឆ្នាំហ្នឹង លាងនូវពាក្យសន្យាហ្នឹងឡើងវិញ ហើយធ្វើវា បំពេញសន្យាឡើងវិញ ព្រោះរដ្ឋមន្ត្រីចាស់ បានសន្យា»។

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិមួយរូបទៀត កញ្ញា លាង សុវណ្ណា អាយុ ២៣ឆ្នាំ បានលើកឡើងថា កាលដែលពួកគេធ្វើយុទ្ធនាការដើរដង្ហែក្បួនដាក់ញត្តិនេះ ព្រោះចង់ឱ្យក្រសួងដាក់តំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ ប៉ុន្តែបើក្រសួងនៅតែមិនឆ្លើយតប ឬដោះស្រាយបញ្ហានេះទេ ពួកគេនៅតែបន្តទាមទាររហូតមានដំណោះស្រាយ។

កញ្ញានិយាយថា៖ «ការមិនដាក់កោះកុងក្រៅជាតំបន់ឧទ្យានជាតិសមុទ្រ វាប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល ជាក់ស្តែងយើងឃើញកោះរ៉ុង នៅពេលផ្តល់សិទ្ធដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជន គឺយើងត្រូវចំណាយលុយច្រើនមែនទែនសម្រាប់ការទៅលេងកោះ អញ្ចឹងបើសិនជាដាក់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ អ្នកនៅក្នុងសហគមន៍នោះ គាត់អាចរកចំណូលបាន ហើយយើងទៅដើរលេងមិនចាំបាច់អស់លុយ ចំណាយថវិការច្រើនលើសលុបក្នុងការដើរលេង ទស្សនាកោះប្រទេសរបស់យើង»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងទទួលញត្តិរបស់ក្រុមយុវជនទាំងនោះហើយ ហើយនឹងដាក់ជូនថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងដើម្បីពិនិត្យ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រសួងបាននឹងកំពុងពិនិត្យ»។

អភិបាលខេត្តកោះកុង លោកស្រី មិថុនា ភូថង មានប្រសាសន៍ថា អាជ្ញាធរបាននិងកំពុងដំណើរការរៀបចំតំបន់កោះកុងក្រៅ ទៅជាឧទ្យានជាតិសមុទ្រ ខណៈការសិក្សាអំពីជីវចម្រុះដែលមាននៅតំបន់នោះ គឺនៅមិនទាន់ដឹងលទ្ធផលនៅឡើយ។

‌‍លោកស្រីថ្លែងថា៖ «គេបានរៀបហើយៗ បានរៀបហើយៗ ឧទ្យានជាតិសមុទ្រ»។

លោកអ្នកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនកោះកុង អេស អ៊ី ហ្សិត ខូអិលធីឌី មានប្រសាសន៍ថា កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក ធ្លាប់បានស្នើទៅរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍នៅតំបន់កោះកុងក្រៅនោះដែរ ប៉ុន្តែបានបញ្ឈប់ការស្នើវិញ ដោយសារមានបញ្ហាច្រើននៅតំបន់នោះ។

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំដូចអត់មានអ្វីឆ្លើយតបផង ទី១ អត់ដឹងរឿង ទី២មានធ្វើអី អត់មានធ្វើអីទាំងអស់ ហើយខ្ញុំទៅដឹងរឿងនាំឈឺក្បាលធ្វើអី។ ខ្ញុំអត់ធ្វើទេ និយាយមួយមាត់ដោយខ្លីថាខ្ញុំអត់ធ្វើទេ ពាក្យថាមិនធ្វើមានន័យថា វាចប់អស់ហើយ ដាក់ញត្តិ មិនដាក់ញត្តិរឿងគេទេ ខ្ញុំអត់ដឹងរឿង។[…] ពីមុនខ្ញុំ និយាយរួមគឺសុំដីសម្បទាន ការវិនិយោគសម្បទាន ប៉ុន្តែឥឡូវអត់បានធ្វើទេ សព្វថ្ងៃអត់មានធ្វើអីទាំងអស់ អត់បានសម្បទាន ហើយក៏អត់បានធ្វើអីទាំងអស់»។

នាយកប្រតិបត្តិនៃសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) លោក ហេង គឹមហុង មានប្រសាសន៍ថា ការពន្លឿនការដាក់បញ្ចូលតំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យាជាតិសមុទ្រ ជារឿងមួយសំខាន់ ខណៈដំណើរការនៃការដាក់បញ្ចូលនេះ ហាក់មិនមានដំណឹងនៅឡើយតាំងពីរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិមុន។ ករណីនេះ លោកស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន បញ្ចាក់ពីដំណើរការដាក់បញ្ចូលតំបន់កោះកុងក្រៅជាឧទ្យាជាតិសមុទ្រនេះ ដោយតម្លាភាព ដើម្បីចៀសវាងការរិះគន់ពីភាពអសកម្មរបស់ក្រសួង។

លោកថា៖ «រដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក៏ដូចជាក្រសួងបរិស្ថានហ្នឹង គួរតែមានការបំភ្លឺឱ្យពួកគេ[យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ]បានដឹងថាតើឥឡូវ តើមកដល់បច្ចុប្បន្នដល់ណាហើយ? ដំណើរការយ៉ាងម៉េច? ឬក៏អាចធ្វើយ៉ាងម៉េច ដើម្បីឱ្យពួកគេហ្នឹងទទួលបានព័ត៌មានអំពីនីតិវិធីនេះ ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេយល់ថាក្រសួងមិនបានធ្វើការសោះចំពោះករណីនេះ អញ្ចឹងជារឿងមួយដែលក្រសួងត្រូវមានតម្លាភាពចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងនាមជាសេនាធិការរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលកើតឡើងពីការបោះឆ្នោត»។

គួរជម្រាបជូនថា កោះកុងក្រៅមានផ្ទៃដីសរុប ១០៣គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្ថិតក្នុងឃុំជ្រោយប្រស់ ស្រុកកោះកុង ខេត្តកោះកុង ដែលមានចម្ងាយប្រមាណ ៣០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងខេមរភូមិន្ទ។ បើតាមក្រសួងទេសចរណ៍ តំបន់នេះមានឆ្នេរដ៏ស្រស់ស្អាតចំនួន ៦កន្លែង ដែលមានសក្តានុពលផ្នែកធនធានធម្មជាតិ និងជីវៈចម្រុះ៕

ក្រសួងក្រើនរំលឹកដល់ពលរដ្ឋប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោយករណីឆ្លងកើនឡើង

សំអាត អានីសា (Samat Anisa) — Thu, 13 Jun 2024 12:52:35 +0000

ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រើនរំលឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺផ្តាសាយ និងជំងឺកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួន ក្រោយរកឃើញករណីឆ្លងកើនឡើង ក្នុងកំឡុងខែឧសភា និងដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ចុះថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា តាមរយៈប្រព័ន្ធតាមដានជំងឺផ្តាសាយ និងប្រព័ន្ធតាមដានជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ កម្ពុជាបានរកឃើញថាមានការកើនឡើងនូវជំងឺផ្តាសាយ និងជំងឺកូវីដ-១៩ បំប្លែងខ្លួន ក្នុងរយៈពេលជាង១ខែចុងក្រោយនេះ ខណៈជំងឺឆ្លងនេះ ក៏មាននិន្នាការកើនឡើងស្របគ្នានៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជាច្រើននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច និងបណ្តាប្រទេសជិតខាងកម្ពុជា។

ករណីនេះ ក្រសួងបានអំពាវនាវ និងក្រើនរំលឹកដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសារ ដើម្បីបង្ការនូវការឆ្លងរាលដាលនូវជំងឺផ្តាសាយ និងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំជាយថាហេតុ។

ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏បានណែនាំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមអនុវត្តនូវវិធានការបង្ការឱ្យបានម៉ឹងម៉ាត់ ដោយត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអនាម័យ ត្រូវខ្ទប់មាត់ដោយពាក់ម៉ាស ឬប្រើកន្សែងដៃនៅពេលក្អកកណ្តាស់ និងត្រូវចៀសវាងចូលរួមក្នុងទីប្រជុំជន ឬការធ្វើដំណើរ ប្រសិនបើមានអាការៈក្តៅខ្លួន ក្អក ពិបាកដកដង្ហើម ឬមានបញ្ហាសុខភាព។ លើសពីនេះ ក្រសួងថា ប្រសិនបើធ្វើតេស្តឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ត្រូវដាក់ខ្លួនឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកពីសមាជិកគ្រួសារ រហូតដល់គ្មានរោគសញ្ញាជំងឺ។

ក្រសួងបានណែនាំបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាគ្រុនក្តៅ ក្អក ឈឺក្បាល ហៀរសំបោរ ឬពិបាកដកដង្ហើម សូមស្វែងរកការពិគ្រោះយោបល់នៅមណ្ឌលសុខភាព ឬមន្ទីរពេទ្យឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ឬទូរស័ព្ទមកកាន់លេខ១១៥ ដើម្បីទទួលបានការណែនាំ និងពិគ្រោះយោបល់»។

លោក កុយ វ៉ាន់នី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា បើទោះបីជាជំងឺកូវីដ-១៩ លែងជាហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រជាពលរដ្ឋនៅតែអាចប្រឈមនឹងការឆ្លង បើសិនខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការការពារ។

លោកថា៖ «ជំងឺកូវីដហ្នឹង វាស្រាលដូចផ្តាសាយមែន ប៉ុន្តែក៏នៅតែអាចមានឆ្លងដែរ ប៉ុន្តែហានិភ័យដែលអាចឆ្លងដល់[ស្លាប់បាត់បង់]អាយុជីវិតនោះ អត់មានលក្ខណៈហ្នឹងយើងរកឃើញទេ អត់មានឃើញការស្លាប់ដោយកូវីដឥឡូវហ្នឹងទេ»។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកក៏បានណែនាំដល់ប្រជាពលរដ្ឋឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នថែរក្សាសុខភាព និងការពារខ្លួនពីការឆ្លងជំងឺផ្សេងៗទៀត ក្រៅពីជំងឺផ្តាសាយ ដូចជា ជំងឺថ្លើម ជំងឺរលាកសួត និងជំងឺរបេងជាដើម។

លោក កុយ វ៉ាន់នី បញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកណាផ្តាសាយ គាត់ក្អកមក[…] ទឹកកំហាកហ្នឹង ប្រសិនជាគាត់ផ្តាសាយហើយគាត់មានមេរោគរបេង ពេលហ្នឹងមេរោគរបេងនឹងអាចឆ្លងមកយើងអ្នកអត់ឈឺ»។

ប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យគុណធម៌កម្ពុជា លោកវេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ូច វុទ្ធី លើកឡើងថា ជំងឺកូវីដ-១៩ នេះឆ្លងលឿនណាស់ ហើយការកើនឡើងនូវចំនួនអ្នកឆ្លងនេះ ក៏អាចបណ្តាលមកពីកត្តាអាកាសធាតុផងដែរ ដោយសារពេលនេះជារដូវវស្សា និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

លោកថា៖ «ហើយ[អាកាសធាតុ]យើងតិចក្តៅ តិចភ្លៀង កន្លែងហ្នឹងហើយដែលធ្វើឱ្យយើងងាយស្រួលនឹងការទទួលឆ្លងពីជំងឺផ្សេងៗ ជាពិសេសវីរុសកូវីដនេះ»។

បើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល គិតត្រឹមថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ មានចំនួនសរុប ១៣៩ ២៣៣ករណី ក្នុងនោះព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន ១៣៦ ១៤១ករណី និងស្លាប់សរុបចំនួន ៣ ០៥៦នាក់៕

ព្រះមហាក្សត្រត្រាស់បង្គាប់បញ្ចប់មុខតំណែងទីប្រឹក្សាក្រសួងព័ត៌មានជិត ១៣០រូប

ណុប ស្រីម៉ៅ (Nop Sreymao) — Thu, 13 Jun 2024 11:25:19 +0000

ព្រះមហាក្សត្រ បានត្រាស់បង្គាប់បញ្ចប់មុខតំណែងទីប្រឹក្សាក្រសួងព័ត៌មានជិត ១៣០រូប ដែលមន្ត្រីទាំងនោះមានឋានៈស្មើចាប់ពីរដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ រហូតដល់អគ្គនាយក។

យោងតាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងសៀវភៅរាជកិច្ចត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២៤ និងផ្សាយចេញដោយទីស្តីការគណរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា បានឱ្យដឹងថា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី បានត្រាស់បង្គាប់បញ្ចប់មុខតំណែងជាទីប្រឹក្សាចំនួន ១២៦រូប ដោយក្នុងនោះមានមន្ត្រីមួយរូប មានឋានៈស្មើរដ្ឋលេខាធិការ, ៨រូប មានឋានៈស្មើអនុរដ្ឋលេខាធិការ និង១១៧រូបទៀត មានឋានៈស្មើអគ្គនាយក។

តែយ៉ាងណា នៅក្នុងព្រះរាជក្រឹត្យនោះ ពុំបានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុនៃការបញ្ចប់មុខតំណែងមន្ត្រីទាំងនោះ ជាទីប្រឹក្សាក្រសួងព័ត៌មាននេះទេ។

លោក ទេព អស្នារិទ្ធ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះថា ការបញ្ចប់មុខតំណែងនេះ ធ្វើឡើងក្រោមយន្តការនៃការពិនិត្យ និងការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័នក្រសួង។ លោកបន្តថា ការណ៍នេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបង្កើនប្រសិទ្ធិភាព និងស័ក្តិសិទ្ធិភាព ក្នុងការបំពេញការងាររបស់ក្រសួង ព្រមទាំងបង្កើនសមមូលធនមនុស្ស និងផលិតភាព។

លោកថ្លែងថា៖ «នេះជាការអនុវត្តក្នុងក្របខណ្ឌនៃការពិនិត្យឡើងវិញ និងការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួងស្ថាប័ន ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ដំណើរការ និងទំនើបកម្មក្រសួងស្ថាប័ន ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងស័ក្តិសិទ្ធិភាព ក្នុងក្របខណ្ឌនៃការបំពេញមុខងារ និងបេសកកម្មរបស់ខ្លួន ឆ្លើយតបទៅនឹងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងនីតិកាលទី៧ ព្រមទាំងអភិវឌ្ឍន៍ និងលើកកម្ពស់មូលធនមនុស្ស ដើម្បីចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើនផលិតភាព»។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដែរថា បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់មុខតំណែងទីប្រឹក្សាក្រសួងទាំងជិត ១៣០រូបនេះ គឺនឹងមិនមានការតែងតាំងនូវសមាសភាពទីប្រឹក្សាថ្មីសម្រាប់ក្រសួងព័ត៌មាននោះទេ។ លោកបន្តថា ការជ្រើសរើសរវាងមុខងារសាធារណៈ និងមុខងារនយោបាយគឺជាជម្រើសរបស់បុគ្គលដែលត្រូវបញ្ចប់មុខតំណែង ដោយស្ម័គ្រចិត្ត។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាគោលនយោបាយកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ ជម្រើសរវាងមុខងារសាធារណៈ និងមុខងារនយោបាយ ដែលត្រូវបានបញ្ចប់ដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដោយយកមុខងារសាធារណៈ ហើយបោះបង់មុខងារនយោបាយ»។

ជាការកត់សម្គាល់ ក្រោយការតែងតាំងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា បានរយៈពេលប្រមាណ ០៤ថ្ងៃ គឺមានការត្រាស់បង្គាប់តែងតាំង និងផ្ដល់ឋានៈជា ទីប្រឹក្សាក្រសួងព័ត៌មាន ចំនួន ៤១៥រូប ដោយព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/០៨២៣/២០៨០ ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។

ទាក់ទងនឹងរឿងនេះដែរ លោក សេក សុជាតិ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នត់គំនិត បានថ្លែងថា ទីប្រឹក្សាភាគច្រើន សុទ្ធសឹងតែជាមន្ត្រីដែលមានតួនាទីមុខងារសាធារណៈនៅក្នុងក្រសួងរួចទៅហើយ។ លោកបន្ថែមថា ការបន្ថែមតួនាទីជាទីប្រឹក្សាបែបនេះ អាចបង្កឱ្យមានភាពមិនសូវល្អប្រសើរទៅដល់ការអនុវត្តការងារ ដោយសារការបែងចែកតួនាទីមិនមានភាពច្បាស់លាស់ ដែលមានផលប៉ះពាល់ដល់ការគ្រប់គ្រង និងបែងចែកមុខនាទី។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ទាក់ទងនឹងការបញ្ចប់តួនាទីទីប្រឹក្សា ខ្ញុំឃើញថា បញ្ជីឈ្មោះភាគច្រើនសុទ្ធតែជាមន្ត្រីនៅក្នុងក្រសួងព័ត៌មានហ្នឹងតែម្តង។ ទី១ យើងឃើញថាពួកគាត់មានតួនាទីជាមន្ត្រីមុខងារសាធារណៈនៅក្នុងក្រសួងហ្នឹងរួចទៅហើយ ហើយកាលណាយើងផ្តល់តួនាទីទីប្រឹក្សាដែលមានឋានៈស្មើ ហើយធំជាងតួនាទីមុខងារសាធារណៈហ្នឹង វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅដល់ការអនុវត្ត។ […] ជួនកាលគាត់ត្រឹមជាប្រធាននាយកដ្ឋាន ហើយនៅពេលដែលគាត់មានតួនាទីមួយទៀតជាទីប្រឹក្សា ហើយឋានៈស្មើអគ្គនាយក ឬអនុរដ្ឋលេខាធិការ អ៊ីចឹងអគ្គនាយករងអត់មានតម្លៃហើយ សូម្បីតែអគ្គនាយកខ្លួនឯង ក៏អត់ហ៊ានប្រើប្រធាននាយកដ្ឋានហ្នឹងដែរ រឿងហ្នឹងកើតឡើងយើងឃើញហើយ ការងារវាមិនអាចអនុវត្តបានទៅរលូនទេ»។

លោកក៏បានសាទរចំពោះការបញ្ចប់មុខតំណែងទីប្រឹក្សានៃក្រសួងព័ត៌មាននេះ ដោយថាអាចជាការល្អប្រសើរ និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពការងារ។

លោកបន្តថា៖ «ដូច្នេះ ខ្ញុំយល់ថា ការបញ្ចប់តួនាទីទីប្រឹក្សានេះគឺជារឿងល្អ ហើយក៏បានឃើញហើយថាភាគច្រើនគាត់មិនទទួលយកប្រាក់ខែដូចគ្នាដដែលទេ អ៊ីចឹងការកែសម្រួលតួនាទី ភារកិច្ចរបស់មន្ត្រីមុខងារសាធារណៈនៅក្នុងក្រសួងព័ត៌មាន ក៏ដូចជាមន្ត្រីដែលមានឋានៈជាទីប្រឹក្សា គឺជាការរឿងមួយល្អ ហើយអាចធ្វើឱ្យមានការមើលឃើញអំពីការបែងចែកតួនាទី បែងចែកការគ្រប់គ្រងនៅក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ និងស្ថាប័នឯកជន»។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ម្សិលមិញនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានចេញសារាចរណែនាំកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងមុខតំណែងនៅតាមក្រសួង និងស្ថាប័ននៅថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល បានអះអាងថា រចនាសម្ព័ន្ធថ្មីនេះ ជាការធ្វើទំនើបកម្ម និងជាការផ្លាស់ប្តូរស្ថាប័នរដ្ឋឱ្យក្លាយទៅជារដ្ឋបាលសាធារណៈមួយទំនើបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។

សារាចររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏បានណែនាំដល់ក្រសួង និងស្ថាប័នទាំងអស់ ត្រូវរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួនឱ្យបានរៀបរយ និងត្រូវប្រើប្រាស់រចនាសម្ព័ន្ធដែលមានស្រាប់ឱ្យអស់លទ្ធភាព។ ក្នុងន័យនេះ រដ្ឋាភិបាល បានតម្រូវឱ្យក្រសួង និងស្ថាប័នទាំងអស់ រក្សាចំនួនអង្គភាពរបស់ខ្លួន ពោលមិនត្រូវបង្កើនចំនួនអង្គភាពថ្មី ទោះស្ថិតក្នុងកម្រិតណាមួយក៏ដោយ។ ចំណែកអង្គភាពដែលមានស្រាប់ គឺចាំបាច់ត្រូវពិនិត្យលទ្ធភាពកែសម្រួល ច្របាច់បញ្ចូលគ្នា ឬត្រូវលុបចោលតែម្តង។

សារាចរដដែល បន្តថា បើក្រសួង និងស្ថាប័ន ចៀសមិនផុតពីការបង្កើតអង្គភាពថ្មី គឺត្រូវធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើហេតុផលច្បាស់លាស់ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការក្នុងក្របខណ្ឌគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល៕

អាជ្ញាធរខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បើកទ្វារទឹកអាងត្រពាំងថ្ម ក្រោយពលរដ្ឋជាង១០០នាក់ តវ៉ារឿងខ្វះទឹកស្រោចដំណាំ

សោម សុធារី (Som Sotheary) — Wed, 12 Jun 2024 13:30:30 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋជាង ១០០នាក់ រស់នៅឃុំប៉ោយចារ ស្រុកភ្នំស្រុក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរបើកទ្វារទឹកអាងត្រពាំងថ្ម ដើម្បីជួយសង្គ្រោះដំណាំស្រូវជាង ២០០០ហិកតា នៅផ្នែកខាងក្រោមអាង ហើយភ្លាមៗនោះអាជ្ញាធរក៏បានបើកទ្វារទឹកទៅតាមការទាមទាររបស់ពលរដ្ឋ។

លោក លន់ ចេងហៀង អះអាងជាប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំប៉ោយចារ បានឱ្យដឹងថា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ប្រជាពលរដ្ឋជាង ១០០នាក់ បាននាំគ្នាទៅប្រមូលផ្តុំនៅអាងទឹកត្រពាំងថ្ម ទាមទារឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តបើកទ្វារទឹកអាងនេះ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ស្រោចស្រពដំណាំស្រូវ ដែលមានផ្ទៃដីទំហំជាង ២០០០ហិកតា ខណៈដំណាំស្រូវរបស់ពួកគាត់ខ្វះទឹកស្រោចស្រព។

លោកបន្តថា កន្លងមក ប្រជាកសិករធ្លាប់បានស្នើទៅសាលាឃុំជាច្រើនដងមកហើយ ឱ្យបើកទឹកអាងត្រពាំងថ្មនេះដាក់ស្រែរបស់ពួកគាត់ ប៉ុន្តែខាងឃុំបានឱ្យទំនាក់ទំនងទៅខាងមន្ទីរធនធានទឹកខេត្តវិញ។ ករណីនេះ លោកស្នើដល់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងមន្ទីរធនធានទឹក បើកទឹកឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើស្រែប្រាំងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដោយមិនគួរមានការបង្អាក់ទឹកបែបនេះទៀតឡើយ។

លោកថា៖ «មកពីគេអត់បើកទឹកឱ្យ អត់ទឹកដាក់ស្រែ ប្រជាពលរដ្ឋអត់ទឹកដាក់ស្រែ ចឹងមានតែទៅតវ៉ាសុំបើកទឹក […] កាលមុន យើងសំណូមពរបើក គេចេះតែបើកឱ្យ ដល់ពេលដែលឆ្នាំនេះ យើងសំណូមពរតាមរយៈឃុំទៅ ឃុំគេឱ្យស្នើទៅក្រសួងធនធានទឹក យើងស្នើតាមរយៈភូមិ ឃុំទៅអត់បាន ចឹងហើយ យើងទៅដល់កន្លែងធនធានទឹកតែម្តង» ។

ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំប៉ោយចារមួយរូបទៀត លោក ណក់ ង៉ិក បានឱ្យដឹងថា មូលហេតុដែលប្រជាពលរដ្ឋនាំគ្នាទៅតវ៉ានោះ ដោយសារតែមិនមានទឹកដាក់ស្រែ ធ្វើឱ្យដំណាំស្រូវដែលទើបតែព្រួសរួចនោះ ខ្លះងាប់ និងក្រៀមស្វិត។

លោកថា៖ «មូលហេតុតវ៉ាមកពីវាលស្រែអត់មានទឹកបូមដាក់ស្រូវ តវ៉ានេះគ្រាន់តែសុំបើកទឹក ហើយរាំងយូរហើយ អត់មានទឹក»។

អភិបាលស្រុកភ្នំស្រុក លោក ជូ បុត្រ មានប្រសាសន៍ថា ករណីនេះ ក្រុមការងារបានសម្របសម្រួល និងបើកទ្វារទឹកអាងត្រពាំងថ្មជូនប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ហើយ នៅម៉ោងប្រមាណ១០ព្រឹកថ្ងៃពុធនេះ ហើយពលរដ្ឋទាំងនោះក៏បានរំសាយការតវ៉ាវិញដែរ។ លោកបន្តថា កត្តាដែលធ្វើឱ្យមានបញ្ហានេះ ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋមិនបានដឹងអំពីបំរាម ដែលមិនឱ្យប្រជាពលរដ្ឋធ្វើស្រូវក្នុងរដូវប្រាំង។

លោកថ្លែងថា៖ «កន្លងមកអត់ដែលមានរឿងបែបនេះទេ គាត់ធ្វើស្រែ គឺចង់និយាយអីចេះ បំរាមគេចេញលិខិតហាមឃាត់ហើយ លិខិតហ្នឹងណា [ការហាមឃាត់បង្កបង្កើនផលស្រូវក្នុងរដូវប្រាំង] ដល់តែពេលលោកអត់បានស្តាប់ចេះតែធ្វើទៅ វាមានបញ្ហា គ្រោះរាំងស្ងួតវាកើតឡើងចឹងទៅ ទឹកវាខ្វះ វាតែប៉ុណ្ណឹងទេ ហើយក្រុមការងារទាំងអស់បានសម្របសម្រួលគ្នាអស់ហើយ»។

ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី អ្នកសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(ADHOC)ប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ស៊ុំ ចាន់គា សង្កេតឃើញថា ករណីតវ៉ារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ តែងតែកើតមានជារឿយៗនៅតំបន់អាងត្រពាំងថ្មនេះ ដោយសារតែប្រជាពលរដ្ឋខ្វះទឹកស្រោចស្រពដំណាំស្រូវ នៅរដូវប្រាំង នៅពេលអាជ្ញាធរមិនបើកទឹកអាងឱ្យ ខណៈនៅរដូវវស្សាពលរដ្ឋនៅតំបន់ផ្នែកខាងក្រោមអាង មានការលិចលង់។

ករណីនេះ លោកយល់ថា អាជ្ញាធរគួរតែបង្តើតគណកម្មការគ្រប់គ្រងនៅតំបន់អាងត្រពាំងថ្មនេះ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាធម្មតា ខ្ញុំគិតថា អ្វីដែលសំខាន់ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋឱ្យបានល្អ គឺគួរមានគណកម្មការ បង្កើតឡើងថាតើប្រជាពលរដ្ឋឥលូវស្រូវស្វិត ត្រូវបើកទឹកយ៉ាងម៉េច ត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េចដើម្បីឱ្យទឹកហ្នឹងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ មិនចាំបាច់ប្រជាពលរដ្ឋហ្នឹងទៅធ្វើការតវ៉ា ឬក៏អីទេ ព្រោះយើងមានគណកម្មការគ្រប់គ្រងទៅលើគ្រោះមហន្តរាយនៅកន្លែងហ្នឹង ខ្ញុំគិតថា ដោះស្រាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាន់ពេល ហើយទី២ ខែលិចអីហ្នឹង ត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េចដើម្បីកុំឱ្យមានការលិច»។

លោក ស៊ុំ ចាន់គា បន្តថា ប្រសិនបើមិនបង្កើតគណកម្មាការគ្រប់គ្រង និងតាមដានស្ថានភាពនៅតំបន់អាងទឹកត្រពាំងថ្មនេះ ឱ្យបានដិតដល់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋទេ នោះនឹងធ្វើឱ្យបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដូចជា ការប្រមូលទិន្នផលស្រូវជាដើម៕

ក្រសួងណែនាំជាថ្មីឱ្យក្រុមហ៊ុនកាត់បន្ថយការផ្សាយលើសលប់លើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តាញសង្គម

ណុប ស្រីម៉ៅ (Nop Sreymao) — Wed, 12 Jun 2024 11:52:38 +0000

ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងព័ត៌មាន ណែនាំជាថ្មីដល់ក្រុមហ៊ុនផលិត និងនាំចូលគ្រឿងស្រវឹង កាត់បន្ថយការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តាញសង្គម ខណៈលោកសង្កេតឃើញថា ក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនផ្សព្វផ្សាយផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងច្រើនលើសលប់ពេក ដែលធ្វើឱ្យជះផលអវិជ្ជមានដល់សង្គម។

ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់ការធ្វើទីផ្សារ និងការធ្វើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងនៅកម្ពុជា នៅរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត ភក្ត្រា មានប្រសាសន៍ថា ស្របពេលមានការរីកចម្រើននៃឧស្សាហកម្មគ្រឿងស្រវឹង ដែលបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនដល់សេដ្ឋកិច្ច ប៉ុន្តែឧស្សាហកម្មគ្រឿងស្រវឹងនេះ ក៏បានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានត្រឡប់មកវិញដល់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិផងដែរ តាមរយៈការផ្សាយពាណិជ្ចកម្មគ្រឿងស្រវឹងយ៉ាងគគ្រឹគគគ្រេងតាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា និងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម។

លោកបានកត់សម្គាល់ផងដែរថា ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងខ្លះ បានជំរុញឱ្យអតិថិជន ជាពិសេសយុវជន ឈ្លក់វង្វេងក្នុងការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ដើម្បីផ្សងសំណាងយករង្វាន់ជាដើម។

លោកបន្តថា៖ «ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនាំឱ្យកើតចេញជាបញ្ហាផ្សេងៗ ដូចជា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ការជំរុញដល់ការសេពគ្រឿងញៀន ការជួញដូរផ្លូវភេទ និងការឆ្លងមេរោគអេដស៍ជាដើម»។

ករណីនេះ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានជំរុញដល់ក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ អនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់ការធ្វើទីផ្សារនិងការធ្វើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង និងបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់លិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន និងជៀសវាងនូវការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មលើសលប់ពេកនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តាញសង្គម។

ជាមួយគ្នានេះ លោករដ្ឋមន្ត្រី បញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏បានដាក់ចេញនូវយន្តការ នីតិវិធី បទដ្ឋានគតិយុត្ត និងការបង្កើតក្រុមការងារគ្រប់គ្រងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ដែលមានក្រសួងព័ត៌មានជាប្រធាន និងមានសមាសភាពពីក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនទៀត ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងទៅការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងនេះផងដែរ។

លោកថា៖ «កិច្ចការស្នូលនៃក្រុមការងារនេះ គឺដឹកនាំជាយុទ្ធសាស្ត្រលើការគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង តម្រង់ទិសក្នុងការរៀបចំយន្តការអនុវត្ត និងបទដ្ឋានបច្ចេកទេសលើការគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង កំណត់វិធានការបច្ចេកទេសសម្រាប់ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ធានាបានកិច្ចការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងជំរុញការប្រកួតប្រជែងដោយសុចរិត ក៏ដូចជា រៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់នៃការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង តាមគ្រប់មធ្យោបាយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងការដាក់តាំងបង្ហាញជាសាធារណៈនៅគ្រប់ទីកន្លែង ដើម្បីលើកកម្ពស់សោភ័ណភាពនិងសុវត្ថិភាព»។

លោក ទេព អស្នារឹទ្ធិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ក្រសួងបានដាក់ចេញនូវកិច្ចការអាទិភាពមួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការគ្រប់គ្រងការផ្សព្វផ្សាយផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ដែលក្នុងនោះរួមមាន ការពិនិត្យមើលលើវឌ្ឍនភាពការងារ ជាពិសេសការអនុវត្តសារាចរណែនាំ និងការពិនិត្យមើលទៅលើយន្តការអាទិភាពដែលផ្តោតទៅលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រត្តិការបន្ថែម។

លោកបន្តថា៖ «ជាក់ស្តែងក្រសួងបានក្រើនរំលឹកអំពីភាពចាំបាច់ អំពីការពង្រឹងការអនុវត្តវិធានការការគ្រប់គ្រងការផ្សាយគ្រឿងស្រវឹង គោលបំណងទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយទាំងឡាយណា ដែលមានលក្ខណៈជ្រុលហួសហេតុពេក ដែលប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់សង្គមកម្ពុជា»។

លោកក៏បានអំពាវនាវផងដែរ ឱ្យគ្រប់ភាគីទាំងអស់ចូលរួមសហការនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងសណ្តាប់ធ្នាប់ និងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយនូវផលវិបាកដែលកើតចេញពីគ្រឿងស្រវឹង និងភាពចាំបាច់នៅក្នុងការទប់ស្កាត់។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះពីតំណាងក្រុមហ៊ុនស្រាបៀហ៊ិននិគែន (ខេមបូឌា) និងក្រុមហ៊ុនខេមប្រូវ (Carisberg Cambodia) បានទេ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

តែក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់ការធ្វើទីផ្សារ និងការធ្វើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញនេះ ក្រុមហ៊ុនផលិតនិងនាំចូលគ្រឿងស្រវឹងចំនួន១០ បានប្រកាសពីការបង្កើតស្តង់ដារួមមួយសម្រាប់អនុវត្ត ក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការអនុវត្តទីផ្សារ ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ការរក្សាបាននូវសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសុខដុមនីយកម្មនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា និងចូលរួមគិតគូរពីសុខភាពសាធារណៈ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី អ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពសាធារណៈនៅកម្ពុជា សង្កេតឃើញថា ការផ្សព្វផ្សាយគ្រឿងស្រវឹងនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ហាក់មានសន្ទុះច្រើនលើសលប់ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ជាខ្លាំងដល់មុខមាត់សង្គមជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសក្រុមយុវវ័យ។

លោកថា៖ «ខ្ញុំកម្រឃើញប្រទេសណាផ្សព្វផ្សាយដូចប្រទេសខ្មែរយើង ដែលរហូតទាល់តែពិធីករ ឬសិល្បៈករ សិល្បៈការិនី គាស់ស្រាផឹកផង ឡើងនិយាយផង វាប៉ះទង្គិចដល់មុខមាត់ប្រទេសជាតិ ហើយវាប៉ះទង្គិចទៅដល់ការផ្សាយដោយផ្ទាល់ទៅដល់មហាជន។ […] ខ្ញុំមានការពិបាកមើលនឹងភ្នែក ប៉ុន្តែនេះជាបរិបទនៅក្នុងស្រុកខ្មែរយើង ខ្ញុំអត់ដឹងថា គេមានគំនិតយ៉ាងម៉េចដែលមើលទៅអត់ឃើញទើស ប៉ុន្តែបើយើងនិយាយអំពីបរិបទជុំវិញប្រទេស គេកម្រមានធ្វើអ៊ីចឹងណាស់ វាហួសហេតុពេក ហើយវាទាក់ទាញយុវជនជ្រុលពេក ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសខ្មែរទាំងមូលស្ទើរតែអ្នកប្រមឹកផឹកស៊ីអស់ទៅហើយ»។

លោកក៏បានបង្ហាញពីគោលជំហរគាំទ្រយ៉ាងមោះមុតចំពោះយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុងការទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយលើសកម្រិតនៃប្រភេទគ្រឿងស្រវឹងគ្រប់ប្រភេទនៅកម្ពុជា។ តែយ៉ាងណា លោកនៅតែមើលឃើញថា មានតែការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានពេញលេញមួយមុខគត់ ទើបអាចនាំមកនូវការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងមានប្រសិទ្ធភាព។

លោកថា៖ «ការធ្វើយ៉ាងម៉េចក៏ដោយ វាតូចតាចមែនទែនបើយើងប្រៀបធៀបការផឹកស៊ីនៅក្នុងប្រទេសខ្មែរយើងទាំងមូល។ […] គ្មានច្បាប់អីខ្លាំងជាងច្បាប់ដែលចាប់មិនឱ្យលក់ដល់យុវជនទេ ឱ្យមានID Card [អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ]ត្រឹមត្រូវពេលលក់ ពេលណាលក់ខុសយើងត្រូវចាប់ពិន័យ ហើយពេលណាផឹកបើកបរប៉ះទង្គិចគេត្រូវជាប់គុក មានតែច្បាប់ប៉ុណ្ណឹងទេដែលមានប្រសិទ្ធភាព ក្រៅពីហ្នឹងទៀតគឺស្ទើរតែអត់ទៅហើយ។ នៅប្រទេសណាក៏ដូចប្រទេសណាដែរ គេមានច្បាប់ក្រោមអាយុគេអត់លក់ឱ្យ បើលក់ គេចាប់បាន គេពិន័យ គេបិទហាង ហើយបើបើកបរយើងប៉ះពាល់អាយុជីវិត និងសុវត្ថិភាពគេ អាហ្នឹងយើងជាប់គុកទៅតាមទម្ងន់ធ្ងន់ធ្ងរជាក់ស្តែង»។

លោក យង់ គិមអេង ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍និងសន្តិភាព បានលើកឡើងកាលពីពេលថ្មីៗនេះដែរថា ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹង ជាបញ្ហាប្រឈមមួយដោយបានអូសទាញយុវជនកម្ពុជា ធ្លាក់ក្នុងភាពអបាយមុខ។

លោកក៏បានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការអនុម័តច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង ហាមជនក្រោមអាយុ ១៨ឆ្នាំ ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង និងតំឡើងពន្ធលើផលិតផលទាំងនោះឱ្យប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រទេសជិតខាង៕

មន្ទីរអប់រំសម្រេចព្យួរសិទ្ធិនាយកនិងនាយករង៤រូបនៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ា ក្រោយគ្រូនិងសិស្សតវ៉ា

សោម សុធារី (Som Sotheary) — Sat, 08 Jun 2024 04:48:16 +0000

មន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡារាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចព្យួរសិទ្ធិនាយក និងនាយករង សរុបចំនួន ៤រូប នៅវិទ្យាល័យជាស៊ីម ឈូកវ៉ា ហើយនឹងបង្កើតគណៈគ្រប់គ្រងជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីរកដោះស្រាយចំពោះសំណើររបស់គ្រូបង្រៀន និងសិស្ស ដែលស្នើឱ្យដកដំណែងនាយក និងនាយករង។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមគ្រូបង្រៀន និងសិស្សនៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ា ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ បានតវ៉ាជាថ្មី និងបានធ្វើពហិកាមិនបង្រៀន បន្ទាប់ពីការតវ៉ាលើកទី១ ធ្វើឡើងកាលពីខែមីនា មិនទទួលបានលទ្ធផលតាមការស្នើសុំ។ ក្រុមគ្រូបង្រៀន និងសិស្សានុសិស្សទាំងនោះ បានស្នើដល់រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដកនាយកវិទ្យាល័យឈ្មោះ ប៊ុន មុនី និងនាយករងឈ្មោះ យ៉ើ លាង ដោយលើកហេតុផលថា ថ្នាក់ដឹកនាំទាំង២រូបនេះ តែងតែគាបសង្កត់គ្រូ និងសិស្ស ដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។

ស្របពេលដែលមានការតវ៉ាជាថ្មីនេះ មន្ទីរអប់រំរាជធានីភ្នំពេញ បានចុះទៅសម្របសម្រួល និងបើកកិច្ចប្រជុំមួយជាគ្រូបង្រៀន នៅវិទ្យាល័យនេះ នៅរសៀលថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំនោះ ប្រធានមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡារាជធានីភ្នំពេញ លោក ហែម ស៊ីណារ៉េត បានឱ្យដឹងថា កាលពីខែមេសាកន្លងមក មន្ទីរបានចុះមកស្រាវជ្រាវ និងរកដោះស្រាយជុំវិញបញ្ហានៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ានេះ។ លោកបន្តថា ជាដំណោះស្រាយ មន្ទីរគ្រោងនឹងបង្កើតគណៈគ្រប់គ្រងបណ្តោះអាសន្ន នៅសប្តាហ៍ក្រោយ ដោយមានមន្ត្រីមន្ទីរអប់រំរាជធានីភ្នំពេញម្នាក់ ជាប្រធាន និងមានអនុប្រធាន២រូប ដែលជាប្រធានការិយាល័យអប់រំខណ្ឌព្រែកព្នៅ និងនាយកវិទ្យាល័យផ្សេងម្នាក់ទៀត ហើយចំណែកនាយក និងនាយករងទាំង៣រូបដែលរងការចោទនោះជាសមាជិក។

ក្រៅពីនោះ លោកថា មន្ទីរអប់រំក៏បានសម្រេចព្យួរសិទ្ធិគ្រប់គ្រងវិទ្យាល័យពីនាយក និងនាយករងចំនួន ៤រូប ជាបណ្តោះអាសន្នផងដែរ ក្នុងនោះមាន លោក ប៊ុន មុនី ជានាយក, លោក យ៉ើ លាង លោក អ៊ុក យ៉ុន និងលោក សាមឺឌី ជានាយករង។

លោក ហែម ស៊ីណារ៉េ បន្តថា៖ «សមាជិកទាំង ៤រូបនេះ គឺមិនមានសិទ្ធិចាត់ចែងអ្វីទាំងអស់ មានន័យថា ព្យួរសិទ្ធិគាត់ហើយអ្វីដែលយើងបង្កើតហ្នឹង គឺយើងប្រាប់ឱ្យគាត់ថតបដា ហើយលោកគ្រូ អ្នកគ្រូចូលបង្រៀនធម្មតា ហើយបើគាត់មិនយល់ស្របអី គាត់មានសិទ្ធិដាក់ពាក្យបណ្តឹងជំទាស់អីតាមឋានានុក្រម។ យើងមិនអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ប្រមូលគៀរគរគ្រូ និងសិស្សលើកបដាតវ៉ាទេ ព្រោះនីតិវិធីនៃការណែនាំគឺមានកំណត់ហើយ បើមិនពេញចិត្តយ៉ាងម៉េចគឺដោះស្រាយតាមហ្នឹង»។

គ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ាមួយរូប សុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ មានប្រសាសន៍ថា ក្រោយស្តាប់ការសម្របសម្រួលពីមន្ទីរអប់រ ក្រុមគ្រូបង្រៀន បានសម្រេចចិត្តចូលបង្រៀនសិស្សជាធម្មតាវិញហើយ នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនានេះ។ ប៉ុន្តែ អ្នកស្រីថា ប្រសិនបើខាងមន្ទីរ និងក្រសួង នៅបន្តឱ្យ លោក ប៊ុន មុនី បន្តតួនាទីជានាយកវិទ្យាល័យទៀត នៅពេលខាងមុខនោះ នោះគ្រូបង្រៀននឹងបន្តការតវ៉ាទៀតរហូតដល់មានដំណោះស្រាយ។

អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ «គ្រូៗ គាត់ព្រមចូលបង្រៀនវិញហើយ ក៏ប៉ុន្តែនៅករណីណាមួយដែលថាដំណោះស្រាយរយៈពេលណាមួយអីចឹងលើកនាយក[លោក ប៊ុន មុនី]ឱ្យធ្វើនាយកវិញ គ្រូៗគឺអត់ព្រមទេ គឺដាច់ខាតត្រូវតែដកនាយកហ្នឹងចេញពីសាលានេះតែម្តង[…] ម្យ៉ាងបើរកឃើញអ្នកដែលប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយហើយ នៅតែដាក់នៅហ្នឹងទៀត គឺមិនដឹងជាយ៉ាងម៉េចទេ» ។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមពីលោក ប៊ុន មុនី នាយកវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ាបានទេ។

ចំណែក លោក យ៉ើ លាង ជានាយករងវិទ្យាល័យនេះ មានបដិសេធអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់គ្រូបង្រៀន ដោយគ្រាន់តែមានប្រសាសន៍យ៉ាងខ្លីថា៖ «សាលាដែលមានការប្តឹងផ្តល់ពីលោកគ្រូមួយចំនួននោះ ដំណោះស្រាយគេពីក្រសួងបង្កើតគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងបណ្តោះអាសន្នហើយ អាហ្នឹងដូចខ្ញុំស្តាប់អត់បាន អាហ្នឹងដូចខាងប្អូនបានលឺហើយ [ព្យួរសិទ្ធិ] ខ្ញុំជាប់រវល់បន្តិច»។

កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ គ្រូបង្រៀនចំនួន ៦៤នាក់ ក្នុងចំណោម ១១០នាក់ ដែលបង្រៀននៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ា ក៏បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយផងដែរ ដោយពួកគាត់ស្នើឱ្យដកនាយក និងនាយករងទាំង២រូប ចេញពីតំណែង ដោយចោទថាគ្មានតម្លាភាពក្នុងការចាយវាយថវិកាដែលប្រមូលបានពីប្រភពផ្សេងៗ ប្រើប្រាស់ពាក្យមិនសមរម្យចំពោះគ្រូបង្រៀន និងមិនមានការដាក់ដេញថ្លៃចំពោះចំណតយានជំនិះជាដើម។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី០៧ ខែមិថុនានេះថា ករណីវិវាទដែលកើតឡើងនៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមឈូកវ៉ានេះ ក្រសួងកំពុងត្រួតពិនិត្យ និងរកដំណោះស្រាយហើយ។

លោកស្រីថ្លែងថា៖ «កន្លងមក មន្ទីរបានសិក្សាលម្អិត និងចុះសម្របសម្រួលហើយ។ ក្រុមការងារនឹងបន្តពិនិត្យ និងដោះស្រាយបន្ត»។

ចំណែក អ្នកនាំពាក្យអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ លោក សយ ច័ន្ទវិចិត្រ បានឱ្យដឹងដែរថា ក្រោយទទួលបានពាក្យបណ្តឹងនោះ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ កំពុងពិនិត្យ និងមានចំណាត់ការ។

លោថ្លែងថា៖ «ពាក្យប្តឹងនេះ បច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្នុងចំណាត់ការរបស់អង្គភាព ដែលនេះជាការងារផ្ទៃក្នុង ដែលខ្ញុំសូមមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ពាក្យប្តឹងដែលអង្គភាពបានទទួលមានស្ថានភាពផ្សេងៗគ្នា ពាក្យប្តឹងខ្លះបានភ្ជាប់មកជាមួយនូវភស្តុតាង ដែលអាចធ្វើឱ្យអង្គភាពស្រាវជ្រាវដោយប្រើពេលខ្លី ដោយឡែកពាក្យប្តឹងខ្លះ មិនបានភ្ជាប់មកនូវភស្តុតាងអ្វីទាំងអស់ ក្រៅពីការចោទប្រកាន់បុគ្គលណាម្នាក់ថាបានប្រព្រឹត្តមិនត្រឹមត្រូវ ពាក្យប្តឹងបែបនេះ អង្គភាពត្រូវការពេលវែងជាងក្នុងការស៊ើបអង្កេតប្រមូលភស្តុតាង»។

ប្រធានសមាគមគ្រូបង្រៀនកម្ពុជាឯករាជ្យ លោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បានជំរុញឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ពន្លឿននីតិវិធី និងចាត់វិធានការដោះស្រាយបញ្ហានេះ ឱ្យបានឆាប់ ដើម្បីកុំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សារបស់សិស្សានុសិស្ស។

លោកស្រីថ្លែងថា៖ «ក្រសួងអប់រំ ក៏ដូចជារដ្ឋាភិបាលគួរតែចាត់វិធានការទៅលើនាយក ថ្នាក់ដឹកនាំនៅទីនោះដែលរួមគ្នា[ប្រព្រឹត្ត]អំពើពុករលួយហ្នឹង ដោយសារយើងឃើញថា រាល់ថ្ងៃយើងមានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយទៀត ចុះហេតុអ្វីបានទុកដល់ពេលវេលាគាត់ធ្វើកូដកម្មដោយអយុត្តិធម៌ចំពោះពួកគាត់ចឹង ត្រូវតែដោះស្រាយឱ្យទាន់ពេលវេលា កុំឱ្យសិស្សានុសិស្សយើងខាតការរៀនសូត្រ ដោះស្រាយឱ្យទាន់ពេលវេលា ឱ្យមានតម្លាភាព ឱ្យមានយុត្តិធម៌ចំពោះលោកគ្រូ អ្នកគ្រូយើងដែលស្រេកឃ្លានរកយុត្តិធម៌»៕

យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិស្នើក្រសួងបរិស្ថាន ដកទីលានចាក់សំរាមចេញពីដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប

នឿន ដាវីន (Davin Noeurn) — Fri, 07 Jun 2024 12:49:46 +0000

ក្រុមយុវជន ព្រះសង្ឃ និងសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ស្នើក្រសួងបរិស្ថាន ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យមានការបញ្ឈប់ការយកផ្នែកមួយនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ទៅធ្វើជាទីលានចាក់សំរាម។

ការស្នើនេះ បានធ្វើឡើងតាមរយៈការហែក្បួនដាក់ញត្តិ ពីសំណាក់ក្រុមយុវជន ព្រះង្ឃ និងសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិជាង ១០អង្គ/នាក់ ដោយពួកគេបានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅផ្សារចាស់ និងបានដើរហែក្បួនយកញត្តិទៅដាក់នៅក្រសួងបរិស្ថាន នាព្រឹកថ្ងៃទី០៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ កញ្ញា ធួន ស្រីពៅ បានឱ្យដឹងថា ការដាក់ញត្តិនៅក្រសួងបរិស្ថាននេះ ក្នុងគោលបំណងស្នើដល់ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួង ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យមានការដកទីលានចាក់សំរាម ដែលពួកគេអះអាងថា ស្ថិតនៅទីតាំងមួយផ្នែកនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមប្រសោប ក្នុងខេត្តកោះកុង។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ទោះបីជារដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង គាត់បកស្រាយថា តំបន់នឹងគឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយពួកគាត់ គាត់ទទួលបានដីប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ ពីក្រសួងបរិស្ថាន ដើម្បីបង្កើតទីលានចាក់សំរាម តែយើងអត់បានឃើញឯកសារហ្នឹងទេ អញ្ចឹងយើងស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន បង្ហាញពីផែនទី ឬក៏បកស្រាយ អំពីអ្វីដែលរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុងលើកឡើង ហើយកាលដែលយកសំរាមទៅចោលក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ វាមិនមែនជារឿងដែលត្រឹមត្រូវនោះទេ ព្រោះដែនជម្រកសត្វព្រៃ ត្រូវតែទទួលបាននៅការការពារ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី សត្វព្រៃទាំងអស់ហ្នឹង សុទ្ធតែត្រូវទទួលបានការការពារ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា ការយកផ្នែកមួយនៃដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ធ្វើជាទីលានចាក់សំរាមនេះ វាអាចប៉ះពាល់ដល់ធនធានធម្មជាតិ និងការបាត់បង់ព្រៃកោងកាង ខណៈដែនជម្រកសត្វព្រៃនេះ ជាដែនជម្រកសត្វព្រៃដែលមានព្រៃកោងកាងធំជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កញ្ញាបន្តថា ព្រៃកោងកាងមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើន ទាំងការទប់លំនឹង និងផ្តល់សំណើមដីជាដើម។

រីឯកញ្ញា លាង សុវណ្ណា អាយុ ២៣ឆ្នាំ ជាសកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិមួយរូបទៀត ដែលបានចូលរួមដាក់ញត្តិដែរនោះ បានលើកឡើងថា កញ្ញា និងយុវជនផ្សេងទៀត ស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន ជួយយកសំរាមចេញពីតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប និងស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូបចូលរួម ក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយចំពោះដែនជម្រកសត្វព្រៃមួយនេះ។

កញ្ញាបន្តថា៖«អ្វីដែលយើងអត់ចង់ឱ្យមានការយកសំរាមទៅចាក់នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃ[ពាមក្រសោប] ព្រោះថាទីលានចាក់សំរាមចាស់ នៅក្រុងខេមរភូមិន្ទគឺមានហើយ ក៏ប៉ុន្តែរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង គាត់បានលើកឡើងថា កន្លែងចាក់សំរាមចាស់នោះពេញអត់អាចចាក់សំរាមបានទៀតទេ ទើបបង្កើតជាទីលានចាក់សំរាមថ្មី នៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ តែពេលដែលយើងទៅជាក់ស្តែង ទីលានចាក់សំរាមចាស់អត់ទាន់ពេញទេ គឺនៅត្រឹមជង្គង់នៅឡើយ»។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ម្យ៉ាងវិញទៀតយើងឃើញថា ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោបត្រូវបានកាត់ឆ្វៀល នៅក្នុងទំហំ៥០ហិកតា ដែលរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុងបានលើកឡើង និងត្រូវយកមកធ្វើជាទីលានចាក់សំរាម តែបើយើងមើលតាមផែនទីដែលក្រសួងបរិស្ថានដែលគាត់ចេញអនុក្រឹត្យ តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ គឺវានៅតែក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃនៅឡើយទេ វាមិនមែនជាកន្លែងរបស់រដ្ឋដែលត្រូវយកស្រេចតែចិត្តនោះទេ។ យើងអត់ចង់ឱ្យយកសំរាមមកចាក់ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃ ព្រោះមានការប៉ះពាល់មែនទែនដល់ជីវៈចម្រុះ សត្វព្រៃ ព្រោះមានការដុត ការបង្ហូរទឹកស្អុយនៅកន្លែងហ្នឹង ព្រោះយើងឃើញមានទឹកដកនៅនឹងស្រាប់ អញ្ចឹងវាអាចហូរទៅប៉ះពាល់កន្លែងផ្សេងៗទៀតបាន ដែលយើងប៉ាន់ស្មានថា អាចហូរទៅដល់ស្ទឹងតាតៃដែលជាតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសច៍ធម្មជាតិ»។

ព្រះតេជគុណមួយអង្គ ដែលបានចូលរួមក្នុងការដាក់ញត្តិនេះដែរ ប៉ុន្តែសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ មានសង្ឃដីកាថា ក្នុងនាមជាពលរដ្ឋខ្មែរមួយរូប ព្រះតេជគុណចង់ឃើញតំបន់ការពារធម្មជាតិនៅកម្ពុជា មានបរិសា្ថនស្អាត ដោយមិនចង់ឱ្យមានករណីចាក់សំរាមនៅតំបន់ការពារនោះទេ។ ករណីនេះ ព្រះតេជគុណ បានស្នើដល់ក្រសួងបរិស្ថាន ជួយអន្តរាគមន៍ឱ្យបញ្ឈប់ការយកសំរាមទៅដាក់នៅក្នុងតំបន់ការពារ។

ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាបន្តថា៖ «បើសិនជានៅតែបន្តការចាក់សំរាមចូលក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃមួយនេះ នាំឱ្យមានហានិភ័យ វាធ្វើឱ្យខូចប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ហើយប៉ះពាល់ទៅដល់ធនធានសត្វ និងរុក្ខជាតិ ព្រោះថាតំបន់ការពារអភិរក្សសត្វព្រៃ តែងតែមានសត្វ ហើយបើសត្វបរិភោគទឹកហ្នឹង ឬក៏បរិភោគស្មៅប៉ុន្តែចូលសំរាម វាខូចសុខភាព អាចធ្វើឱ្យសត្វស្លាប់ ហើយរុក្ខជាតិអាចធ្វើងាប់ជាច្រើនដែរ នៅកន្លែងតំបន់ការពារអភិរក្សសត្វព្រៃហ្នឹង»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោក ខ្វៃ អាទិត្យា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានទេនៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

ប៉ុន្តែនៅពេលយុវជនដាក់ញត្តិនោះ ខាងតំណាងក្រសួងបរិស្ថាន បានចេញមកទទួលដោយបញ្ជាក់ថា នឹងយកញត្តិនេះ ដាក់ជូនថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពិនិត្យ។

ចំណែក អភិបាលរងខេត្តកោះកុង លោក អន សុធារិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា តំបន់នោះ ជាតំបន់សហគមន៍ មិនមែនស្ថិតនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោបនោះទេ។ លោកបន្តថា ទីតាំងនោះដែរ រដ្ឋបាលខេត្ត បានត្រៀមបម្រុងទុកសម្រាប់ធ្វើជាទីលានចាក់សំរាមដែលមានស្តង់ដា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយបច្ចុប្បន្នមានការចាក់សំរាមជាបណ្ដោះអាសន្ន។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឥឡូវនេះ យើងកំពុងរៀបចំសិក្សាបញ្ហាហ្នឹង ដោយយើងមានផែនការ មានការជួយគ្រប់គ្រងពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ក៏ដូចជា World Bank ដែលរៀបចំធ្វើទីលានហ្នឹង ដែលមានតម្លៃរហូតដល់ជាង ៥លានដុល្លារឯណោះ […] ពាក់ព័ន្ធការចាក់សំរាមនេះបណ្តោះអាសន្ន ដូចនេះមិនទាន់មានស្ដង់ដារទេ តែរដ្ឋបាលព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីកុំឱ្យការប៉ះពាល់ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ប៉ុន្តែនៅពេលមានស្ដង់ដារ នោះនឹងលែងមានប៉ះពាល់បរិស្ថានទៀតហើយ»។

លោកបន្តថា៖ «ការពិតអនុក្រឹត្យលេខ១៦៤ វាបំបែកចេញពីព្រះរាជក្រឹត្យដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប។ ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប ពីមុនមានតែមួយទេ តែឥឡូវគេបំបែកជាពីរ ដោយមានលេខ១៦៤ និង១៧០។ ១៧០ហ្នឹង គឺតំបន់រ៉ាមសារកោះកាពិ ពីមុនរ៉ាមសារកោះកាពិហ្នឹង វាស្ថិតក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប អ៊ីចឹងឥឡូវគេបំបែកចេញជាពីរ។ ចំពោះពាក់ព័ន្ធទៅនឹងអ្វីដែលខាងអនុក្រឹត្យ១៦៤ ដែលចេញមកហ្នឹង គឺវាអត់ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងការកាត់ឆ្វៀលនៃអនុក្រឹតលេខ៣០ទេ អ៊ីចឹងវានៅជាមានសុពលភាពរហូត»។

ប្រធានប្រតិបត្តិសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា(CYN) លោក ហេង គឹមហុង មានប្រសាសន៍ថា ការចាក់សំរាម នៅតំបន់ការពារ នឹងនាំឱ្យមានការប្រែប្រួល និងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។

លោកបន្តថា៖ «ជុំវិញករណីនេះ ក្រសួងគួរតែពិចារណាធ្វើកិច្ចការឡើងវិញ ជាមួយរដ្ឋបាលខេត្ត [ខេត្តកោះកុង] កាយសំរាមចេញ ឬក៏រកកន្លែងសំរាមថ្មី មកជំនួសឱ្យតំបន់ហ្នឹងដើម្បីធានាថា មិនអាចបង្កបញ្ហាផ្សេងៗ និងបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ ហើយនិងការភ័យព្រួយពីភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត»។

គួរជម្រាបជូនថា ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប គឺជាតំបន់ព្រៃកោងកាងធំជាងគេ ហើយមានទីតាំងនៅទឹកដីខេត្តកោះកុងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ កាលដើមឡើយដែនជម្រកសត្វព្រៃនេះមានផ្ទៃដីទំហំ ២៣ ៧៥០ហិកតា តែត្រូវបានបង្រួមមកត្រឹម ១៦ ៩៨២ហិកតាវិញក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងគោលបំណងធានាឱ្យមានការថែទាំទីជម្រកសត្វព្រៃ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងរក្សាលំនឹងបរិស្ថាន និងរួមចំណែកកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយ ធម្មជាតិ។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យលេខ ១៦៤ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល៕

រដ្ឋាភិបាលជំរុញដល់ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន និងចុងភៅតាមរោងការ បង្កើនការប្រើផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក

ណុប ស្រីម៉ៅ (Nop Sreymao) — Mon, 03 Jun 2024 10:19:00 +0000

មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ជំរុញដល់ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន និងចុងភៅតាមរោងការ និងកម្មវិធីនានា បង្កើនការប្រើផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក ដើម្បីជួយសម្រួលដល់កសិករក្នុងការធានាឱ្យបានជូនពួកគាត់នូវនិរន្តរភាពទីផ្សារ។

ការជំរុញនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងវេទិកាពិភាក្សាមួយនៅក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ស្តីអំពី «រសជាតិកសិផលខ្មែរ» កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅទីស្តីការក្រសួង ដែលធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងជំរុញការគាំទ្រកសិផលខ្មែរឱ្យបានកាន់តែខ្លាំងក្លា និងជាវេទិកាមួយដែលបានប្រមូលផ្តុំនូវគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ឱ្យមានជជែកវែកញែកអំពីបញ្ហាប្រឈម និងឈានទៅដល់ការស្វែងរកដំណោះស្រាយរួម។

ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សានោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក ឌិត ទីណា បានជំរុញដល់ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន អ្នកផ្គត់ផ្គង់អាហារក្នុងកម្មវិធីនានា ព្រមទាំងម្ចាស់ដើមការ ប្រើប្រាស់កសិផល និងផលិតផលក្នុងស្រុក ជំនួសនូវការប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមនាំចូល នៅក្នុងភោជនីយដ្ឋាន និងកម្មវិធីរបស់ពួកគេ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងព្យាយាមឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់យល់ថា វាចាប់ផ្តើមពីយើងទាំងអស់គ្នា ទាំងអ្នកផ្គត់ផ្គង់អាហារ គឺសហការជាមួយគ្នាជំនួសផលិតផលនាំចូលដោយផលិតផលក្នុងស្រុក ហើយក្រសួងគឺមានការត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចនៅក្នុងការចូលរួម»។

លោកបន្ថែមថា៖ «យើងនឹងធ្វើគុណភាពឱ្យបានល្អបំផុត ទោះបីជាយកវត្ថុធាតុដើមខ្មែរយកទៅធ្វើជាម្ហូបចិនក៏ដោយ ម្ហូបខ្មែរក៏ដោយ។ […] ជូនដល់ម្ចាស់ដើមការ ក្រសួងត្រៀមនៅក្នុងការចូលរួម បញ្ជាក់ជូនតែម្តង ការមួយដែលកម្មង់ម្ហូបអ្វីក៏ដោយ យ៉ាងហោច៩០% ត្រូវតែមានចំណែកជាផលិតផលខ្មែរ»។

ជាមួគ្នានេះដែរ លោករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានឱ្យដឹងដែរថា ក្រសួងកសិកម្ម បាននិងកំពុងរៀបចំច្បាប់កិច្ចសន្យាផលិតកម្មកសិកម្ម ដើម្បីជាជំហរមួយបន្ថែមទៀតនៅក្នុងការធានានូវតុល្យភាពការផ្គត់ផ្គង់ និងការបញ្ជាទិញ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងកំពុងរៀបចំច្បាប់កិច្ចសន្យាផលិតកម្មកសិកម្ម ហេតុអីបានត្រូវការច្បាប់ពិសេស? ព្រោះថាបើយើងយកច្បាប់រដ្ឋប្បវេណីធម្មតាមកប្រើ គឺមានន័យថាភាគីណាមួយត្រូវសងការខូចខាតដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កសិករខ្លាំង ដូចជាកាលឡើងចុះថ្លៃខុសពីអ្វីដែលបានសន្យាគ្នា ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់យើងដោះស្រាយបញ្ហាអស្ថេរភាពហ្នឹងបាន។ […] អ្នកជ្រុលនិយមមួយចំនួននិយាយថា មិនឱ្យនាំចូល តែបើយើងផ្គត់ផ្គង់មិនបាន វាប៉ះពាល់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់»។

ករណីនេះ ក្រុមចុងភៅផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារតាមរោងការ និងម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាននានា បានបង្ហាញពីឆន្ទៈនៅក្នុងការបង្កើនការប្រើប្រាស់ផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុកឱ្យបានកាន់តែច្រើន ខណៈបច្ចុប្បន្នម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងនោះ អះអាងថា ពួកគេនៅតែបន្តមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួននៅក្នុងការទទួលទិញផលិតផលកសិកម្មដែលផលិតនៅក្នុងស្រុក។

លោក ទូច រដ្ឋា ជាម្ចាស់អាជីវកម្មផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារយីហោ សឹង ហុកហេង បានឱ្យដឹងថា ការប្រើប្រាស់ផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក ដូចជា សាច់ និងបន្លែ ក្នុងអាជីវកម្មរបស់លោក គឺមានប្រហែល៦០%នៃការផ្គត់ផ្គង់សរុប។

លោកបន្តថា៖ «សម្រាប់កម្រិតដែលខាងខ្ញុំ និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ផ្សេងទៀតមានចំនួនច្រើនហើយ ដែលផលិតផលមួយចំនួនទៀត យើងត្រូវការអ្នកផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកហ្នឹងជំនួសឱ្យបាន ហើយនឹងធ្វើម៉េចរក្សានូវស្ថេរភាព បន្ទាប់មកទៀតបានយើងគិតពីរឿងគុណភាពនិងតម្លៃ»។

លោក រដ្ឋា បានលើកឡើងដែរថា ដោយសារតែការបម្រើម្ហូបអាហារនៅតាមពិធីមង្គលការ គឺជាអាជីវកម្មដែលមិនមានស្ថេរភាពអូសបន្លាយរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ ដូច្នេះបញ្ហានេះបានបង្កឱ្យក្លាយជាការលំបាកសម្រាប់ទាំងអ្នកទទួលទិញ និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងការធានាឱ្យបាននូវស្ថេរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការងារតុការ វាជាការងារមួយដែលឡើងចុះ ឡើងក៏ខ្លាំង ហើយចុះវិញក៏ខ្លាំង ចុះវិញគំហុក ចឹងវាមានរដូវកាលដែរ។ […] ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាវាក៏ជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ខ្លាំងសម្រាប់ទាំងអ្នកផលិតនិងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ ពីព្រោះពេលមួយដែលគាត់ផលិតច្រើនពេក ហើយគេមិនសូវមានកម្មវិធី អាហ្នឹងក៏ជាបញ្ហាដល់គាត់។ ប៉ុន្តែដល់ពេលយើងមានជាតម្រូវការ គាត់មានដែរ ប៉ុន្តែគាត់មានជាប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់ការប្រើប្រាស់តាមតែភោជនីយដ្ឋាន ឬសណ្ឋាគារ តែដល់សម្រាប់កម្មវិធីសម្រាប់មនុស្សច្រើនរយនាក់ គាត់អត់មាន»។

ទោះបីជាមិនទាន់មានភាពរលូននៃសង្វាក់ផលិតកម្ម និងផ្កត់ផ្គង់ទាំងស្រុងក៏ពិតមែន ម្ចាស់អាជីវកម្មរូបនេះ បានប្តេជ្ញានៅក្នុងការបង្កើនការប្រើប្រាស់ផលិតផលក្នុងស្រុកឱ្យបានកាន់តែច្រើនតាមដែលអាចទៅរួច ដោយលោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា តម្លៃមិនមែនជាបញ្ហា ឱ្យតែផលិតផលមានគុណភាព។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក តាំង គឹមតេង ជាម្ចាស់អាជីវកម្ម តាំង តិចម៉េង ដែលផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារតាមកម្មវិធីដែរនោះ បានលើកឡើងថា កត្តាដែលអាជីវកម្មលោកនាំចូលផលិតផលមកពីក្រៅប្រទេស ដោយសារតែការផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងស្រុក មិនមានទៅតាមតម្រូវការដែលខាងលោកចង់បាន។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោកបានកត់សម្គាល់បន្ថែមផងដែរថា កសិផលដែលផលិតនៅក្នុងស្រុក គឺមានគុណភាពល្អជាងកសិផលដែលនាំចូលពីបរទេស។

លោកថ្លែងថា៖ «អត្រាដែលខ្ញុំប្រើផលិតផលនាំចូលដោយសារនៅក្នុងស្រុកអត់មាន ចឹងបានខ្ញុំប្រើផលិតផលក្រៅស្រុក។ ជួលកាលរបស់ខ្លះនៅស្រុកខ្មេរយើងអត់មាន អត់អាចដាំដុះបាន ចឹងបានយើងត្រូវតែនាំចូល។ […] តែម៉េចក៏ដោយ គុណភាពផលិតផលក្នុងស្រុកល្អជាង ខ្ញុំប្រៀបធៀបតែស្ពៃបូកគោមួយបានហើយ បើយើងនាំចូលស្ពៃបូកគោចម្អិនហើយមានជាតិជូរ បើស្ពៃបូកគោក្នុងស្រុកយើងអត់មានជាតិជូរទេ»។

ចំណែក លោកស្រី រស់ រតនៈ (ចុងភៅណាក់) ជាម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋានមួយកន្លែង ក៏បានលើកឡើងដែរថា ទោះបីជាការផ្គត់ផ្គង់ហាក់មិនទាន់មានស្ថេរភាព ក៏លោកស្រីមិនមានជាបញ្ហាប្រឈមអ្វីធំដុំនោះទេ ដោយសារតែលោកស្រីធ្វើម្ហូបប្រកបដោយការច្នៃប្រឌិត និងតាមរដូវកាល។

លោកស្រីថា៖ «ខ្ញុំធ្វើតែម្ហូបតាមរដូវ និងតាមតំបន់ អ៊ីចឹងហើយវាតម្រូវឱ្យខ្ញុំប្រើប្រាស់អ្វីដែលមាននៅក្នុងខែហ្នឹង អាហ្នឹងគឺជាគុណតម្លៃនៃកន្លែងខ្ញុំ ចឹងហើយខ្ញុំអត់មានបញ្ហាអីទេ»។

ប្រធានប្រតិបត្តិនៃអង្គការកសិដ្ឋានតុកកែញញឹមកម្ពុជា លោក រ៉ែម ចាន់ដារ៉ា គាំទ្រចំពោះការជំរុញនេះ ខណៈលោកសង្កេតឃើញថា ស្ថានភាពអំណោយផលនៅកម្ពុជា អាចឱ្យកសិករដាំដុះ និងមានលទ្ធភាពនៅក្នុងការផ្គត់ផ្គង់បានពេញលេញ។ លោកបន្តថា ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរមានជាចាំបាច់នោះ គឺទិន្នន័យមួយដែលច្បាស់លាស់នៅក្នុងការធានាថា អ្វីដែលកសិករដាំដុះ ពិតជាមានតម្រូវការនៅលើទៅផ្សារ។

លោកថា៖ «បើនិយាយពីស្ថេរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់របស់យើង ខ្ញុំគិតថាអាចផ្គត់ផ្គង់បាន ប៉ុន្តែលុះត្រាតែទីផ្សារបានផ្តល់នូវទិន្នន័យច្បាស់លាស់ ពេលដែលកសិករដាំ គាត់អត់មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់នៅក្នុងដៃ ថាតើគាត់ត្រូវដាំបន្លែស្លឹកប៉ុន្មានគីឡូក្នុងខែនេះ។ […] ហើយយើងអត់ទាន់មានជាយន្តការណាមួយ ដើម្បីបង្កជាលក្ខណៈងាយស្រួលដែលឱ្យអ្នកដាំ និងអ្នកដែលមានតម្រូវការហ្នឹងស្វែងយល់ពីគ្នាទេ»៕

តុលាការចាប់ផ្តើមបើកសវនាការសួរដេញដោលសំណុំរឿងក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ

សោម សុធារី (Som Sotheary) — Wed, 29 May 2024 12:14:21 +0000

ចៅក្រមជំនុំជម្រះនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃពុធនេះ បានចាប់ផ្តើមបើកសវនាការសួរដេញដោលក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ពាក់ព័ន្ធសំណុំរឿង «រួមគំនិតក្បត់ និងប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ»។

សកម្មជនបរិស្ថានទាំងនេះ រួមមាន លោក យឹម លាងហ៊ី អ្នកនាង ស៊ុន រដ្ឋា និងលោក អាឡិចសាន់ដ្រូ ហ្គ៊តស្សាលេស ដេវីដសុន ដែលអ្នកទាំង៣ រងការចោទពីបទ ប្រមាថចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ និងរួមគំនិតក្បត់។ ចំណែកឯសកម្មជនចំនួន ៧រូបផ្សេងទៀត រួមមាន លោក ថុន រដ្ឋា កញ្ញា ឡុង គន្ធា កញ្ញា ភួន កែវរស្មី លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុធ លោក ម៉ិញ ពិសិដ្ឋ កញ្ញា រ៉ី រក្សា និងលោក ពក ខើយ ក៏ត្រូវបានតុលាការកោះហៅចូលរួមសវនាការផងដែរ ក្រោមបទចោទ រួមគំនិតក្បត់។

នៅក្នុងសវនាការនាថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤នេះ ជនជាប់ចោទដែលមានវត្តមាន រួមមាន លោក យឹម លាងហ៊ី លោក ថុន រដ្ឋា លោក លី ចាន់ដារ៉ាវុធ កញ្ញា ភួន កែវរស្មី និងកញ្ញា ឡុង គន្ធា ដោយពួកគេបានស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ ស កាន់ទុក្ខ និងក្នុងដៃមានកាន់ផ្កាឈូកពណ៌ស។

ថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក យឹម លាងហ៊ី បានឱ្យដឹងថា ក្នុងសវនាការ ចៅក្រមជំនុំជម្រះបានសួរដេញដោលបានតែរូបលោកម្នាក់ទេ ក្នុងចំណោមសកម្មជនដែលចូលរួមចំនួន ៥រូប។ លោកបន្តថា តុលាការនឹងបើកសវនាការសួរដេញដោលបន្តទៀតនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ខាងមុខ។

លោក យឺម លាងហ៊ី លើកឡើងទៀតថា ពួកគាត់ពុំបានប្រព្រឹត្តដូចការចោទប្រកាន់នោះឡើយ ខណៈក្រុមគ្រួសាររបស់លោក ជាអ្នកគោរពស្រឡាញ់អង្គព្រះមហាក្សត្រ ហើយសកម្មភាពដែលក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិបានធ្វើកន្លងមក គឺដើម្បីការពារបរិស្ថាន និងជាការបំពេញកាតព្វកិច្ច ជាពលរដ្ឋដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ។

លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំធ្វើការមិនបង្ហាញថាខ្លួនឯងចង់លះបង់ ដើម្បីខ្លួនឯងបានពានរង្វាន់ទេ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ការងារចលនាមាតាធម្មជាតិ គឺជាការងារដើម្បីបរិស្ថានរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ដើម្បីពិភពលោកតែប៉ុណ្ណោះ ជាក់ស្តែងដូចជាពេលដែលមេឃក្តៅ៤៥អង្សាសេ តើអ្នកណាជាអ្នករងគ្រោះ គឺអ្នកក្រីក្រជាអ្នករងគ្រោះ ព្រោះគ្មានមាស៊ីនត្រជាក់នោះទេ នេះជាការងារបរិស្ថាន ជាការងារសម្រាប់យើងទាំងមូល»។

សកម្មជនមាតាធម្មជាតិម្នាក់ទៀត ដែលត្រូវបានតុលាការកោះហៅចូលសវនាការផងដែរនោះ លោក ថុន រដ្ឋា បានលើកឡើងថា រូបលោក ក៏ដូចជាយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិផ្សេងទៀត មិនបានប្រព្រឹត្តដូចការចោទប្រកាន់របស់តុលាការនោះទេ ហើយការចោទប្រកាន់នេះ គឺជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ក្រុមយុវជនក្នុងកិច្ចគាំពារបរិស្ថាន។

លោកថា៖ «ជាគោលជំហររបស់ពួកយើង ពួកយើងមិនបានប្រព្រឹត្តល្មើសដូចការចោទប្រកាន់តាំងពីដើមមកហើយ ការចោទប្រកាន់លើពួកយើងទាក់ទងនឹងបទរួមគំនិតក្បត់ ក៏ដូចជាប្រមាថអង្គព្រះមហាក្សត្រអីហ្នឹង គឺជាការចោទប្រកាន់គ្រាន់តែដើម្បីរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ពួកយើងដែលហ៊ាននិយាយការពិត អំពីបញ្ហាបរិស្ថាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គ្រាន់តែធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីបង្ក្រាបយុវជនដូចជាពួកយើង ដែលតែងតែហ៊ានឈឺឆ្អាល ហ៊ានលើកឡើងអំពីបញ្ហាដែលពួកយើងមើលឃើញ ហើយចង់ឱ្យមានការកែប្រែ ឬពិចារណាឡើងវិញ»។

អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន្ទ មានប្រសាសន៍ថា ករណីរបស់ក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិ កំពុងតែដំណើរការនីតិវិធី ហើយសវនាការនេះនឹងបន្តនៅសប្តាហ៍ក្រោយទៀត។

លោកថា៖ «រឿងកំពុងចំណាត់ការនីតិវិធី ចាំមើលចៅក្រមគេសម្រេចយ៉ាងណា ចាំមើលតាមហ្នឹងទៅ […] ថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា[នឹងបន្តសវនាការ] គេបានប្រគល់[សិទ្ធទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌]ពេញលេញទាំងអស់តើ គាត់ចង់លើកអ្វីលើកទៅតាមហ្នឹង តាមគេបញ្ជាក់ជូន ត្រូវការមេធាវី ក៏មានមេធាវី»។

ស្របពេលដែលតុលាការបើកសវនាការលើសំណុំរឿងនេះដែរ ក្រុមយុវជន ពលរដ្ឋ និងព្រះសង្ឃប្រមាណជាង ១០អង្គ/នាក់ ក៏បានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅមុខសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិផងដែរ។

និស្សិតឆ្នាំទី២នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ កញ្ញា កាត់ ស៊ីណាត បានលើកឡើងថា ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ធ្វើសកម្មភាពការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ ដោយពួកគេមិនបានធ្វើសកម្មភាពណាមួយ ដូចការចោទប្រកាន់នៅតុលាការឡើយ។

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំមើលឃើញពីមនសិកា ឆន្ទៈរបស់ពួកគាត់ក្នុងការការពារបរិស្ថាន ទើបខ្ញុំមកចូលរួមលើកទឹកចិត្តពួកគាត់នៅថ្ងៃនេះ […] ខ្ញុំមើលឃើញថា មិនដូចអ្វីដែលតុលាការចោទប្រកាន់ទេ ពីព្រោះថាពួកគាត់មានមនសិកាស្នេហាជាតិខ្លាំងណាស់ក្នុងការការពារបរិស្ថាន អីចឹងមិនអាចថាទៅពួកគាត់ជាជនក្បត់ជាតិ ជាអ្នកដែលប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ វាអត់សមហេតុផល»។

ករណីនេះ កញ្ញាបានស្នើដល់តុលាការ ពិចារណាទម្លាក់បទចោទទៅលើក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានសេរីភាពឡើងវិញ និងបន្តសកម្មភាពក្នុងការការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិឱ្យបានពេញលេញឡើងវិញ។

ចំណែក ព្រះតេជគុណ ធូ រ៉ាឃីម គង់នៅវត្តមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មានសង្ឃដីកាស្រដៀងគ្នាដែរថា ក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិនេះ គឺមិនបានធ្វើដូចការចោទប្រកាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទចោទ រួមគំនិតក្បត់ បម្រើបរទេស និងប្រមាថអង្គព្រះមហាក្សត្រនោះទេ។ ព្រះតេជគុណ ក៏បានស្នើដល់តុលាការទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ទៅលើពួកគេ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិ។

ព្រះតេជគុណមានសង្ឃដីកាថា៖ «អាត្មាមកដើម្បីលើកទឹកចិត្ត គាត់ធ្វើដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម ដើម្បីសង្គមជាតិ បែរជាមានបញ្ហា បែរជាមិនមានយុវជន ឬក៏ជនរួមជាតិណាជួយលើកទឹកចិត្តទេ» ។

នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត មានប្រសាសន៍ថា កន្លងមក ការចាប់ខ្លួន ការចោទប្រកាន់ និងការឃុំខ្លួនទៅលើក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ បានទទួលរងនូវការរិះគន់ជាច្រើនពីអង្គការជាតិ-អន្តរជាតិ និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ថាជាការរំលោភសិទ្ធិសេរីភាព និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានធានាដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សដែលកម្ពុជាទទួលស្គាល់។ លោកយល់ថា សកម្មភាពរបស់ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិនេះ មិនគួរត្រូវបានចាប់ខ្លួន ឬចោទប្រកាន់នោះទេ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សកម្មភាពចូលរួមយ៉ាងសកម្មកន្លងមករបស់ក្រុមយុវជនមាតាធម្មជាតិ លើកិច្ចការពារបរិស្ថាន ធនធានធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស គួរត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រ មិនគួរត្រូវបានចាប់ខ្លួន ចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួននោះទេ»។

លោក អំ សំអាត ក៏បង្ហាញការសោកស្តាយផងដែរ ដោយសារតែមនុស្សចំនួន ៥នាក់ផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ មិនមានវត្តមានក្នុងសវនាការ ដើម្បីជជែកដេញដោលរកយុត្តិធម៌ឱ្យបានពេញលេញក្នុងការជំនុំជំម្រះសំណុំរឿងនេះ។

លោកបន្ថែមថា៖ «ដើម្បីរកឱ្យមានការិះគន់បន្តទៀត និងដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថាន និងយុវជនការពារបរិស្ថាន កម្ពុជាគួរពិចារណា និងយកចិត្តទុកដាក់ លើកទឹកចិត្ត និងជំរុញឱ្យមានការចូលរួមកិច្ចការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ ព្រោះជាផលប្រយោជន៍រួមសម្រាប់កម្ពុជា។ ការចាប់ខ្លួន ការចោទប្រកាន់ និងការឃុំខ្លួនលើយុវជនការពារបរិស្ថាន និងអ្នកការពារបរិស្ថាន នាំឱ្យមានការិះគន់ថាជាការបំភិតបំភ័យ ការគំរាមកំហែងដល់យុវជនដទៃ មិនឱ្យហ៊ានចូលរួមក្នុងការងារនេះ »។

យោងតាមអត្ថបទខ្លីមួយរបស់អង្គការលីកាដូ ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃនេះដែរ ឱ្យដឹងថា យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ គឺជាក្រុមយុវជនសកម្មផ្នែកកិច្ចការពារបរិស្ថាននៅកម្ពុជា ដោយពួកគេទាំងនោះបានលើកឡើងនូវបញ្ហាមួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធនឹងការលុបបឹងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិនានានៅក្នុងប្រទេស។

ប្រភពដដែល បន្តថា សមាជិករបស់ក្រុមយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិខ្លះ បានរងការចោទប្រកាន់ពីតុលាការ និងជាប់ពន្ធនាគារ ព្រមទាំងហាមឃាត់ដោយមិនឱ្យចាកចេញពីប្រទេស ខណៈដែលពួកគេបានទទួលពានរង្វាន់ Right Livelihood ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងស្តុកហូម ប្រទេសស៊ុយអ៊ែត ចំពោះភាពសកម្មនិយមលើកិច្ចការពារបរិស្ថានរបស់ពួកគេ។

បើតាមអង្គការផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនេះដដែល សកម្មជនមួយចំនួនដែលមានវត្តមានក្នុងសវនាការនាថ្ងៃនេះ ធ្លាប់ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោស និងជាប់ពន្ធនាគារ ដោយសារភាពសកម្មនិយមអហិង្សារបស់ពួកគេផ្នែកកិច្ចការពារបរិស្ថាន ក្នុងនោះ អ្នកនាង ស៊ុន រដ្ឋា លោក លាងហ៊ី និងលោក ដារ៉ាវុធ ធ្លាប់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ និងជាប់ឃុំខ្លួនបណ្តោះអាសន្នក្នុងពន្ធនាគារអស់រយៈពេលជិត ៥ខែ ក្រោមបទចោទដែលពួកគេកំពុងប្រឈមមុខនៅក្នុងសវនាការនាថ្ងៃនេះ។

ចំណែក លោក ថុន រដ្ឋា កញ្ញា គន្ធា និងកញ្ញា កែវរស្មី ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ក្រោមបទចោទមួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើញុះញង់ ទាក់ទងនឹងយុទ្ធនាការដើរតែម្នាក់ឯងរបស់កញ្ញា គន្ធា ពីបឹងតាមោក ឆ្ពោះទៅកាន់គេហដ្ឋានរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងបច្ចុប្បន្នជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីស្នើសុំឱ្យបញ្ឈប់ការលុបបឹងតាមោក។ អ្នកទាំងនោះបានជាប់ក្នុងពន្ធនាគារអស់ជាង ១៤ខែ និងរងបទចោទបន្ថែមទៀត ដែលជាបទចោទកំពុងត្រូវបានតុលាការបើកសវនាការនាថ្ងៃនេះ ។ រីឯលោក អាឡិច ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទ រួមគំនិតក្បត់ ដោយកំបាំងមុខ ក្រោយពេលលោកត្រូវបានអាជ្ញាធរបណ្តេញចេញពីប្រទេស កាលពីឆ្នាំ២០១៥៕

តុលាការនឹងប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿង លោក ជា ចាន់ នៅខែមិថុនាក្រោយបើកសវនាការសួរដេញដោលរួច

វ៉ា សុភានុត (Sopheanut VA) — Wed, 29 May 2024 09:49:31 +0000

សាលាដំបូងខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅថ្ងៃពុធនេះ បានបើកសវនាការជំនុំជម្រះក្ដីលើសំណុំរឿង ប្រធានសហជីពប្រចាំរោងចក្រ វីង ស្ដារស៊ូ លោក ជា ចាន់ ដែលរងការចោទពីបទ «សមគំនិតក្នុងអំពើលួច» ដោយចៅក្រមគ្រោងនឹងប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿងនេះនៅអំឡុងពាក់កណ្តាលខែមិថុនាខាងមុខ។

លោក សេង រាជ មេធាវីការពារក្តីឱ្យលោក ជា ចាន់ បានឱ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសួរដេញដោល ចៅក្រមជំនុំជម្រះបានសម្រេចកំណត់ការប្រកាសសាលក្រមលើសំណុំរឿងប្រធានសហជីពរូបនេះ នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

លោកបន្តថា លោក ជា ចាន់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទ «សមគំនិតក្នុងអំពើលួច» ដែលប្រព្រឹត្តនៅក្នុងរោងចក្រ វីង ស្ដារស៊ូ កាលពីឆ្នាំ២០២២។ ប៉ុន្តែ លោកអះអាងថា សំណុំរឿងរបស់លោក ជា ចាន់ មិនបានបញ្ជាក់ថ្ងៃកើតហេតុច្បាស់លាស់នោះទេ ដោយគ្រាន់តែដាក់ថា បានប្រព្រឹត្តនៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ ប៉ុណ្ណោះ។

ទោះយ៉ាងណា មេធាវីរូបនេះ ក៏សុំមិនអត្ថាធិប្បាយអ្វីបន្ថែមជុំវិញករណីនេះទេ។

ចំណែក អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោក ផេង ស៊ីភ័ណ បានឱ្យដឹងយ៉ាងខ្លីថា សំណុំរឿងនេះ តុលាការនឹងប្រកាសសាលក្រមនៅព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា។

អ្នកស្រី ឆែ ចាន់រ៉ា ជាភរិយារបស់លោក ជា ចាន់ ដែលបានចូលរួមស្ដាប់សវនាការនោះ បាននិយាយថា ស្វាមីរបស់គាត់ មិនមានកំហុសដូចការចោទប្រកាន់នោះទេ ហើយអំឡុងពេលសវនាការ សាក្សីក៏មិនបាននិយាយថា ស្វាមីរបស់គាត់បានលួចសម្ភារៈក្រុមហ៊ុនផងដែរ។

ភរិយាជនត្រូវចោទរូបនេះ អះអាងថា សព្វថ្ងៃអ្នកស្រីបារម្ភអំពីសុខភាពរបស់លោក ជា ចាន់ ដោយសារលោកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ហើយមិនមានថ្នាំលេបដិតដល់ ខណៈចំណូលគ្រួសារក៏ធ្លាក់ចុះ បន្ទាប់ពីស្វាមីរបស់គាត់ត្រូវបានឃុំខ្លួន។

អ្នកស្រីនិយាយថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរឱ្យតុលាការ ធ្វើការដោះលែងប្ដីខ្ញុំ ពីព្រោះអីគាត់លក្ខណៈអត់កំហុសអ្វីទេ សាក្សី គាត់អត់បានអះអាងប្រាប់ថា គាត់ [លោក ចាន់] ប្រព្រឹត្តកំហុសអ្វីទេ»។

Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីភាគីក្រុមហ៊ុន វីង ស្ដារស៊ូ ដែលជាដើមបណ្ដឹង បាននៅឡើយទេ គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ។

ក្នុងអំឡុងពេលតុលាការបើកសវនាការនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ កម្មករ-កម្មការិនី និងសមាជិកសហជីពប្រមាណ ៣០នាក់ ក៏បានប្រមូលផ្តុំគ្នា និងលើកបដា នៅមុខសាលាដំបូងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទាមទារឱ្យមានការដោះលែង និងស្នើឱ្យតុលាការទម្លាក់បទចោទ ទៅលើលោក ជា ចាន់ ផងដែរ ដោយពួកគេអះអាងថា សំណុំរឿងនេះ កើតឡើងក្រោមការគប់គិតគ្នារវាងនិយោជក និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដើម្បីលុបបំបាត់សហជីពឯករាជ្យប្រចាំរោងចក្រ។

ប្រធានសហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា លោកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ ដែលបានចូលរួមស្ដាប់សវនាការផងដែរ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងសវនាការព្រឹកនេះ លោក ជា ចាន់ បានបដិសេធចំពោះការចោទប្រកាន់របស់តំណាងអយ្យការជុំវិញការសមគំនិតក្នុងអំពើលួច ខណៈសាក្សីរបស់ភាគីក្រុមហ៊ុនដែលជាដើមបណ្ដឹង មិនបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថា លោក ជា ចាន់ បានលួចសម្ភារៈរបស់រោងចក្រឡើយ ដោយគ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា គេបានឃើញគាត់ឈរក្បែរជនសង្ស័យម្នាក់ដែលព្យាយាមលួចយកសម្ភារៈរបស់រោងចក្រប៉ុណ្ណោះ។

ករណីនេះ លោកស្រីយល់ថា វាជារឿងអយុត្តិធម៌នៅពេលសាក្សីមិនបានដឹងច្បាស់អំពីរឿងរ៉ាវនៃបទល្មើស ប៉ុន្តែលោក ជា ចាន់ បែរជាត្រូវរងការចាប់ និងឃុំខ្លួនអស់រយៈពេលប្រមាណ៣ខែទៅហើយ។

លោកស្រី យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ និយាយថា៖ «ចឹងវាជារឿងមួយដែលយើងមើលទៅវាអត់ត្រឹមត្រូវ […] សូមឱ្យតុលាការទម្លាក់បទចោទ និងដោះលែង លោក ជា ចាន់ ឱ្យមានសេរីភាព»។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា ចេញកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៤ ឱ្យដឹងថា លោក ជា ចាន់ ត្រូវបានជាប់ចោទពីបទ «សមគំនិតក្នុងអំពើលួច» ដែលបានប្រព្រឹត្តនៅចំណុច រោងចក្រផលិតស្បែកជើង វីង ស្ដារស៊ូ ស្ថិតនៅភូមិអង្គសុគន្ធា ឃុំមហាឫស្សី ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលប្ដឹងដោយក្រុមហ៊ុន វីង ស្ដារស៊ូ ដោយផ្ទាល់។

ប្រភពដដែលបន្តថា កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ លោក ជា ចាន់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួន បន្ទាប់ពីលោកជាប់ឆ្នោតជាប្រធានសហជីពប្រចាំរោងចក្រ វីង ស្តារស៊ូ បានរយៈពេលមួយខែ។

នៅមុនការប្ដឹងចោទប្រកាន់នេះ សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា អះអាងថា លោក ជា ចាន់ បានរងការគំរាមកំហែងតាមទូរសព្ទកុំឱ្យបង្កើតសហជីពនៅរោងចក្រនេះ លុះក្រោយមកក៏មានការចាប់ខ្លួន លោកនៅក្នុងរោងចក្រ ដោយគ្មានដីកា។

ជុំវិញករណីនេះ សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា យល់ថា ជាការសហការគ្នា ដោយរៀបចំទុកជាមុន រវាងនិយោជក និងអាជ្ញាធរ ក្នុងគោលបំណងកំចាត់សហជីពឯករាជ្យ កុំឱ្យមាននៅក្នុងរោងចក្រផលិតស្បែកជើង វីង ស្ដារស៊ូ។

សហជីពនេះ ក៏បានចាត់ទុកសកម្មភាពនេះ ថាបានបង្ហាញពីការគំរាមកំហែង ការបំភិតបំភ័យ ការរើសអើង និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ លើសកម្មសហជីព ដោយរំលោភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើច្បាប់ជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលមានជាធរមាននៅក្នុងវិស័យការងារនៅកម្ពុជា។

សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា បានស្នើឱ្យតុលាការខេត្តកំពង់ស្ពឺ ទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ និងដោះលែង លោក ជា ចាន់ ឱ្យមានសេរីភាពវិញផងដែរ៕

កម្ពុជាប្តេជ្ញាបន្តបង្ក្រាបករណីជួញដូរមនុស្ស ខណៈសមត្ថកិច្ចឥណ្ឌាចាប់ជនល្មើស២នាក់ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោកតាមអនឡាញនៅកម្ពុជា

ណុប ស្រីម៉ៅ (Nop Sreymao) — Tue, 28 May 2024 10:14:02 +0000

សមត្ថកិច្ចកម្ពុជា បញ្ជាក់ជំហរជាថ្មីថានឹងបន្តបង្ក្រាបបទល្មើសជួញដូរមនុស្សខុសច្បាប់ ជាពិសេសករណីដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជនបរទេស ស្របពេលសមត្ថកិច្ចឥណ្ឌា បានចាប់ខ្លួនជនល្មើស ២នាក់ ដែលបានបញ្ជូនជនជាតិឥណ្ឌាមកកាន់នៅកម្ពុជា និងប្រទេសផ្សេងទៀត ដើម្បីធ្វើការផ្នែកឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។

ការបញ្ជាក់ជំហររបស់កម្ពុជាបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានជាភាសាអង់គ្លេសមួយរបស់ឥណ្ឌា កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ បានចុះផ្សាយនូវអត្ថបទមួយដែលមានខ្លឹមសារថា «សមត្ថកិច្ចឥណ្ឌា បានបើកការស៊ើបអង្កេត និងចាប់ខ្លួនជនល្មើស ២រូបបន្ថែមទៀត ពាក់ព័ន្ធនឹងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ នៅក្នុងការបញ្ជូនជនជាតិឥណ្ឌាដែលមានជំនាញផ្នែកកុំព្យូទ័រ និងភាសាអង់គ្លេសមកកាន់ប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់ ដូចជា កម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា និងថៃជាដើម»។

ជុំវិញករណីនេះ លោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យរងនៃក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា បានថ្លែងប្រាប់គេហទំព័រ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ថា កម្ពុជានឹងបន្តកិច្ចការដ៏ក្តៅគគុកនេះ ក្នុងការទប់ស្កាត់បញ្ហាបទល្មើសគ្រប់ប្រភេទនៅកម្ពុជា និងដោយបើកចំហរ ព្រមទាំងទទួលយកនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់ផងដែរ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «កម្ពុជាមានឆន្ទៈនៅក្នុងការទប់ស្កាត់ បង្ក្រាបរាល់បទល្មើសទាំងអស់ហ្នឹង ហើយសូមបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាគឺជាកន្លែងមួយដែលមានសន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អប្រសើរ […] បទល្មើសខ្នាតអន្តរជាតិ វាតែងតែកើតមាននៅតាមបណ្តាប្រទេសមហាអំណាច ក៏តែងតែកើតផងដែរ។ កម្ពុជា ជាពិសេសក្រសួងមហាផ្ទៃ នឹងនៅតែបន្តស្រាវជ្រាវ ស៊ើបអង្កេត កំណត់គោលដៅ អត្តសញ្ញាណ ដើម្បីឈានទៅដល់ការឃាត់ខ្លួន»។

លោក ទូច សុខៈ បានកត់សម្គាល់ថា កន្លងមក កម្ពុជាបានបង្ក្រាបបទល្មើសផ្សេងៗលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយធំជាច្រើនលើកមកហើយ ក្នុងនោះក៏មានករណីឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនេះផងដែរ ដោយបានជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះជាច្រើន និងបណ្តេញជនបរទេសដែលពាក់ព័ន្ធចេញពីប្រទេសជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។

លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាទទួលស្គាល់ចំពោះវត្តមាននៃបទល្មើសជួញដូរមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសនេះ ប៉ុន្តែកម្ពុជានៅរក្សាជំហរម៉ឺងម៉ាត់ថា ខ្លួនមិនមែនជាទីកន្លែងគោលដៅចម្បងដូចដែលធ្លាប់មានការលើកឡើងកន្លងមកនោះទេ។

លោកថ្លែងថា៖ «មែនទែនទៅ មួយរយៈចុងក្រោយដែលសារព័ត៌មានបរទេសចុះផ្សាយ ឬក៏ប្រទេសមួយចំនួនលើកឡើងនូវបញ្ហាបោកប្រាស់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Scam online) នេះគឺជារបៀវារៈនយោបាយមួយដែលមានបំណងមិនល្អដាក់សម្ពាធមកលើកម្ពុជា ជាថ្នូរនឹងអ្វីមួយដែលគេចង់បាន។ […] សុំជម្រាបជូនថា កម្ពុជាមិនបដិសេធទាំងស្រុងថា មិនមានករណីការឆបោកតាមអនឡាញនេះទេ គឺមាន តែកម្ពុជាមិនមែនជាទីទួលសុវត្ថិភាពសម្រាប់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនសម្រាប់មកដោយសេរីនោះឡើយ។ យើងត្រូវចាំថាជនល្មើសតែងតែរិះរកនូវទីកន្លែង និងឱកាសសម្រាប់ប្រព្រឹត្តិបទល្មើស និងធ្វើអ្វីផ្សេងៗទៀត ដើម្បីគេចផុតពីការស៊ើបអង្កេត និងចាប់ខ្លួនពួកគេ»។

អ្នកនាំពាក្យរងរូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជា គឺជាប្រទេសរងគ្រោះមួយក្នុងចំណោមប្រទេសនានាលើសកលលោក ក្រោមឥទ្ធិពលនៃការវិវត្តយ៉ាងលឿននៃប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដែលបានបង្កនូវបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ជនខិលខូច នៅក្នុងការប្រព្រឹត្តិបទល្មើស។

បើតាមការឱ្យដឹងរបស់កាសែតឥណ្ឌា ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤នេះ សមត្ថកិច្ចឥណ្ឌា ក៏បានចាប់ខ្លួនជនល្មើសម្នាក់រួចមកហើយ កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ដោយជនល្មើសរូបនោះ បានបោកប្រាស់ និងបញ្ជូនយុវជនដែលមានជំនាញផ្នែកកុំព្យូទ័រ និងភាសាអង់គ្លេសចំនួន ១៧នាក់ មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយប្រាប់ពួកគេថាមកធ្វើការងារស្របច្បាប់។

ទាក់ទងនឹងករណីនេះដែរ ឯកអគ្គរាជទូតឥណ្ឌាប្រចាំនៅកម្ពុជា លោកស្រី Devyani Khobragade បានថ្លែងបញ្ជាក់ជាមួយគេហទំព័រ Newsroom Cambodia ថា យុវជនទាំងអស់ ជាពិសេសយុវជនឥណ្ឌា គួរតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ មុននឹងព្រមព្រៀងទទួលយកការងារណាមួយ ដើម្បីចៀសវាងពីការធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកលល្បិចរបស់ជនខិលខូចមួយចំនួន។

លោកស្រីថា៖ «ខ្ញុំចង់និយាយទៅកាន់យុវជនឥណ្ឌា – សូមអនុវត្តការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ក្នុងការទទួលយកការងារណាមួយនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសជិតខាងនានា។ […] ពលរដ្ឋឥណ្ឌាគួរតែកុំបណ្តោយខ្លួនក្នុងសកម្មភាពខុសច្បាប់ ដូចជា ការទទួលយកការផ្តល់ការងារដោយប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការទេសចរណ៍ជាដើម»។

ឯកអគ្គរាជទូតរូបនេះ ក៏បានជំរុញទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋឥណ្ឌា ឱ្យបង្កើនការស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិក្រុមហ៊ុន ធម្មជាតិនៃការងារដែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យ និងប្រភេទនៃកុងត្រាដែលត្រូវចុះជាមួយភាគីក្រុមហ៊ុនផងដែរ។

ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក យង់ គឹមអេង មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាជួញដូរមនុស្សនេះ គឺជារឿងដែលគួរឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ។ លោកជំរុញឱ្យកម្ពុជាគួរតែបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការណ៍ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀត ដើម្បីសម្រេចឱ្យបាននូវអត្រាអប្បបរិមានៃករណីជួញដូរមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកថ្លែងថា៖ «នេះជារឿងដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ហើយកន្លងមកយើងឃើញថាជុំវិញបញ្ហាហ្នឹង គឺរដ្ឋាភិបាលយើងគួរតែសហការជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាឱ្យបានទូលំទូលាយដើម្បីទប់ស្កាត់។ […] ព្រោះគេ[ឥណ្ឌា]ក៏មានការព្រួយបារម្ភដែរ គេក៏មានការប្រឹងប្រែងជុំវិញបញ្ហាហ្នឹងដែរ យើងក៏ប្រឹងប្រែងជាមួយគ្នាទៅ ខ្ញុំថាគឺរឿងរ៉ាវវានឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងហើយ»។

យោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០២៣ របស់គណៈកម្មាធិការជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើជួញដូរ មនុស្ស បានទទួលសំណើចំនួន ១ ២៧៦ករណី និងបានចេញធ្វើអន្តរាគមន៍ស្រាវជ្រាវរុករកបទល្មើសបាន ១ ២១៣ករណី ស្មើនឹង ៩៧,៧០ភាគរយ។

រយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយ គឺឆ្នាំ២០២២ និងឆ្នាំ២០២៣ អាមេរិកបានទម្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់កម្ពុជានៅកម្រិតទី៣ ដែលមានន័យថា ស្ថានភាពអំពើជួញដូរមនុស្សនៅកម្ពុជាមានលក្ខណៈអាក្រក់បំផុត និងពុំធ្លាប់មានទេចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥មក។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្ដីពីការជួញដូរមនុស្សប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ របស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ដែលចេញផ្សាយកាលថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។

របាយការណ៍ដដែលបន្តថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនបានបំពេញតាមស្តង់ដារអប្បបរមាក្នុងការលុបបំបាត់ការជួញដូរមនុស្ស និងពុំបានខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យបានខ្លាំងក្លាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើជួញដូរមនុស្សនោះទេ សូម្បីតែអំឡុងពេលមានការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ក៏ដោយ៕

Newsroom Graduates – Newsroom Cambodia

ក្រសួងកសិកម្មអនុម័តថវិកាជាង៧០%នៃថវិកាសរុបទៅលើការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន ខណៈការបង្កើនដំណាំកសិកម្មមានតែ១៤%

ថវិកា​វិស័យអប់រំ​កើនឡើង​ ប៉ុន្ដែបញ្ហា​ខ្វះខាតមួយចំនួន​នៅ​មិន​ទាន់​ដោះស្រាយ

តុលាការ​ដាក់វិធាន​​មួយ​ចំនួន​លើ​លោក រ៉ុង ឈុន ក្រោយ​លោក​ចូល​បំភ្លឺ​​​តាមដីកា​​កោះ

តុលាការកំពូលសម្រេច​​តម្កល់សាលដីកាផ្តន្ទាទោស​លើ​លោក វន់ ពៅ

សហជីពមួយស្នើ​ម្ចាស់ជំនួយអាមេរិកពិនិត្យ​​ឡើងវិញលើការ​ផ្តល់ជំនួយ​ដល់​អង្គការ​សង់ត្រាល់

ក្រសួងក្រើនរំលឹកដល់ពលរដ្ឋ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​​ជំងឺ​កូវីដ-១៩​ ក្រោយករណីឆ្លងកើនឡើង​

ព្រះមហាក្សត្រ​ត្រាស់​បង្គាប់​បញ្ចប់មុខតំណែងទីប្រឹក្សាក្រសួងព័ត៌មាន​​ជិត ១៣០រូប

ក្រសួង​​​​ណែនាំជាថ្មី​ឱ្យក្រុមហ៊ុន​​កាត់បន្ថយការ​ផ្សាយលើសលប់​លើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និង​បណ្តាញសង្គម​

យុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិស្នើ​​​ក្រសួងបរិស្ថាន ដកទីលានចាក់សំរាមចេញ​ពី​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃពាម​ក្រសោប

តុលាការ​​​ចាប់ផ្តើមបើកសវនាការ​​សួរ​ដេញ​ដោលសំណុំរឿង​ក្រុមយុវជនចលនា​​​មាតាធម្មជា​តិ

តុលាការនឹងប្រកាសសាលក្រម​លើសំណុំរឿង លោក ជា ចាន់ នៅ​ខែ​មិថុនា​ក្រោយ​បើក​សវនា​ការ​​​​សួរ​​ដេញ​​ដោល​​រួច