ក្លឹបយុវជនទាំង៤អង្គភាពដែលគ្រោងនឹងដាក់ញត្តិក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ រួមមាន ក្លឹបអភិវឌ្ឍន៍ស​​មត្ថ​​ភាពយុវជនខ្មែរ ក្លឹបយុវជនបៃតង ក្លឹបយុវជនដើម្បីចំណេះដឹង និងក្លឹបយុវជនអភិវឌ្ឍន៍សង្គមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ រួមទាំងក្រុមយុវជនសង្គមប្រធានក្លឹបយុវជនបៃតង ដែលហៅកាត់ថា ជី.វ៉ាយ​​.ស៊ី​​ (​​G​​.​​Y​​.C) ជាដើម។

លោក កែ ចំរើន បានឱ្យដឹងថា ក្លឹប​​យុ​វជនចំនួន៤ និងក្រុមយុវជនសង្គមមួយចំនួនទៀតបានពិ​​​ភាក្សា​គ្នារួចរាល់ហើយ គឺគ្រោងនឹងដាក់លិខិតទៅក្រ​​សួ​​ង​​​ពត៌មាន នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែមីនានេះ។

លោកបន្តថា ការដាក់លិខិតនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងចង់ឱ្យក្រសួងព័ត៌មាន ពិនិត្យ និងបើកឱកាសឱ្យស្ថាប័នសារព័ត៌មានឯករាជ្យដែលត្រូវបានបិទអាចបើកដំ​​ណើរការឡើងវិញ។ ប្រភពបន្ថែមថា សា​​​​​រ​​ព័​​ត៌​​មានឯករាជ្យជាផ្នែកមួយសំខាន់អាចជួយដោះស្រា​​យ​​​បញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នក​​ដែ​​ល​​​ងាយរងគ្រោះ ជាពិសេសបញ្ហាការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុ​ខនេះ ដើម្បីឱ្យ​ពួកគេទទួលបាន​​នូវ​​ព័​​ត៌​​​មាន និងឥតលម្អៀងសម្រាប់ដំណើរការបោះឆ្នោតក្នុងខែកក្កដា ខា​​ង​​មុខនេះ។

លោកបន្តថា៖ «យើងចង់ឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលគិតគូរឡើងវិញទៅលើការពិនិត្យនិងផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណទៅដល់ព័ត៌មានឯករាជ្យដែលធ្លាប់បិទពីមុនមក ឱ្យដំណើការឡើងវិញ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ព្រោះវាជាផ្នែកមួយសំខាន់ជួយជំរុញឱ្យលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ វាបានល្អប្រសើរ ហើយអ្វីដែលសំខាន់នោះ នៅក្នុងការបោះឆ្នោត គឺសារព័ត៌មានឯករាជ្យគាត់ចែករំលែកទៅដល់ពលរដ្ឋមូលដ្ឋានហ្នឹង វាបានច្បាស់លាស់បានល្អជាងសារព័ត៌មានទូទៅ នេះជាគោលបំណង»។

ស្ថិតក្នុងវ័យ២៨ឆ្នាំ និងជាអ្នកភ្នំពេញផង យុវជនរូបនេះបន្ថែមថា វិស័យសារព័ត៌មានឯករាជ្យដើរ​​តួ​​នាទីសំខាន់នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ព្រោះវាបានជួយបង្ហាញការពិតអំពីទិដ្ឋភាពសង្គមជាក់ស្តែង និងយុត្តិធម៌។ ប្រភពបន្តថា ស្ថាប័នព័ត៌មាននេះអាចជួយជំរុញឱ្យសង្គមប្រជាធិបតេយ្យឈា​​ន​ទៅរកការអភិវឌ្ឍ ​និងជួយឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពចន្លោះប្រហោងនៃសង្គមថែមទៀតផង។

លោកបន្តថា៖ «ដោយមើលឃើញពីបញ្ហាសង្គមជាច្រើនត្រូវការសារព័ត៌មានឯករាជ្យជួយផ្សព្វ​​ផ្សា​​យ​​ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ទើបក្លឹបយុវជនសម្រេចធ្វើជាលិខិតដាក់ទៅក្រសួង ហើយណាមួយរដូវកាលបោះ​ឆ្នោតខិតជិតមកដល់ផង សំខាន់ណាស់សារព័ត៌មានឯករាជ្យ ឥតលម្អៀង ផ្សាយតែរឿងពិតៗ និ​​ងភាពមិនប្រក្រតីមួយចំនួនជុំវិញការបោះឆ្នោត។ សារព័ត៌មាន ទី១ ជួយដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ទី២ ​ជំរុញឱ្យសង្គមមានការអភិវឌ្ឍទៅដោយមានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស​ មិនមែនគ្រាន់តែរូបភាពអភិវឌ្ឍន៍តែប៉ះពាល់សិទ្ធិមនុស្ស»។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ វិទ្យុអេហ្វ.អិម (FM) មួយចំនួនដែលផ្សាយបន្តកម្មវិធីព័ត៌មានរបស់វិទ្យុដែលផ្តល់ជំនួយដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជា វិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក វីអូអេ (V​​O​​A​​)​ និង វិទ្យុអាស៊ីសេរី ផ្នែកខេមរភាសា(RFA) ឱ្យឈប់ចាក់ផ្សាយ​កម្មវិធីព័ត៌មាន បន្ទាប់ពីទទួលបា​​ន​​ប​​ញ្ជាពីក្រសួងព័ត៌មាន។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ កាសែត ឌឺខេមបូឌា ដេលី (The Cam​​bo​​dia Daily) ដែលជាសារព័ត៌មានឯករាជ្យ ក៏ឈប់ឱ្យប្រតិបត្តិការបោះពុម្ពផ្សាយ ក្រោយ​​មួយ​​ថ្ងៃ​​ប​​​ន្ទា​​ប់ពីបិទវិទ្យុអាស៊ីសេរី នៅក្រោយពេលកាសែតផ្នែកភាសាអង់គ្លេសមួយនេះបានដំណើរការរប​​ស់​​ខ្លួនប្រមាណ២៤ឆ្នាំនិង១៥ថ្ងៃ នៅប្រទេសកម្ពុជា។

របាយការណ៍អង្គការអ្នកយកព័ត៌មានគ្មានព្រំដែន (Reporters without Borders) កាលពី​​ឆ្នាំ​​២​​០​​​១៧ រកឃើញថាប្រទេសកម្ពុជាជា​​ប់ចំណាត់ថ្នាក់លេ​​​ខ​១៣២ ផ្នែកសេរីភាពសារព័ត៌មាន​​។ របា​​យ​​​​ការណ៍ដដែលដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ២៦ បង្ហាញថា សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុ​​ជា​បានធ្លាក់ចុះទ្វេដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ សេរីភាពសារព័ត៌មានក​​ម្ពុ​​ជាត្រូ​វ​​​បានស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយនេះរកឃើញថា ស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខរៀង១២៨។

ចំណែកប្រធានក្លឹបអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជនខ្មែរ ដែលហៅកាត់ថា ខេ.វ៉ាយ.ស៊ី.ឌី (K.Y.C.D) គឺ​​កញ្ញា ឡេង ល័ក្ខ ឱ្យដឹងថាក្រុមយុវជន និងក្លឹបយុវជន បានចូលរួមសហការជាមួយគ្នាគ្រោងនឹងដា​​ក់លិខិតនេះ​​ គឺគ្រាន់តែចង់ឱ្យសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមានការគោរពគោលការណ៍សិទ្ធិសេរីភាពសារព័​​ត៌​​មានប៉ុ​​ណ្ណោះ​​។

ប្រភពដដែលបន្តថា ក្លឹបយុវជន និងក្រុមយុជនសង្គមជាច្រើននាក់ទៀតចង់បានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​​ឯ​​ករាជ្យមួយដ៏ពិតប្រាកដ ទើបសម្រេចចិត្តថាគ្រោងនឹងដាក់លិខិតទៅក្រសួងព័ត៌មាន ដើម្បីឱ្យស្ថា​​ប័ន​សាម៉ីមួយនេះពិចារណាឡើងវិញក្នុងការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ជាពិសេសវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ វីអូឌី ដែលរដ្ឋាភិបាលបានដកអាជ្ញាបណ្ណ​​ទៅកាលពីពេល​​ថ្មីៗ​​នេះ​​​។

កញ្ញាបន្តថា៖ «អ៊ីចឹងហើយយើងត្រូវការសហការជាមួយនឹងក្លឹបអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជនខ្មែរ ក៏ដូចជាក្លឹបផ្សេងៗដែរ ដើម្បីគាំទ្រការសរសេរញត្តិឬលិខិតដាក់ស្នើទៅក្រសួងព័ត៌មានឱ្យពិចារណាឡើងវិញលើការដកអាជ្ញាបណ្ណ ហើយព្រមទាំងផ្តល់ឱកាសឱ្យស្ថាប័ន វីអូឌី ហ្នឹងដំណើរការឡើងវិញដែរ»។

បន្ថែមពីនេះ ប្រធានក្លឹបអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជនខ្មែររូបនេះ ​បន្ថែមថា ការចូលរួមលើកកម្ពស់វិស័យសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា ជាការលើកស្ទួយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាដែរ។ កញ្ញាបន្តថា ការផ្តល់សេរីភាពឱ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យរស់ឡើងវិញបានផ្សាយការពិតអំពីការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខនេះ ហើយបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាបានគោរពសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងសិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យយ៉ា​ង​ពិតប្រាកដ។

កញ្ញាបន្តថា៖ «យើងចង់ចូលរួមលើកកម្ពស់សិទ្ធិសេរីភាព និងសិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាយើងបច្ចុប្បន្ន ហើយជាពិសេសហ្នឹងគឺលើកកម្ពស់ការបោះឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិ​​ធម៌​​ ដែលជិតប្រព្រឹត្តទៅនៅពេលខាងមុខនេះ»។

មិនខុសគ្នាដែរ យុវតី រៀម ស្រីពេជ្យរតនា លើកឡើងថា សង្គមប្រជាធិបតេយ្យខ្វះមិនបានទេវិស័យសារព័ត៌មានឯករាជ្យ ហើយវាដើរតួនាទីជាអំណាចទី៤ សម្រាប់ផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់ប្រជាព​​ល​​រដ្ឋ​​ដែលចង់បានព័ត៌មានពិតមិនលំអៀងពីបញ្ហាសង្គម។ កញ្ញាបន្តថា ប្រសិនបើគ្មានវិស័យសារព័ត៌​​មា​​នឯករាជ្យទេ ប្រាកដណាស់វាអាចប៉ះពាល់ទៅដល់ដំណើរការលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជាពិសេសការបោះឆ្នោ​​ត​ខាងមុខ ត្រូវការសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីបង្ហាញពីតម្លាភាពនៃបោះឆ្នោត។

កញ្ញាបន្តថា៖ «ប្រសិនបើមិនមានសារព័ត៌មានឯករាជ្យ គឺវាអាចប៉ះពាល់ ដូចយើងដឹងហើយប្រជាធិបតេយ្យ ការបោះឆ្នោតដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌ ហើយចំពោះប្រជាធិបតេយ្យ យើងត្រូវការសំឡេងពលរដ្ឋជាធំ តែប្រសិនបើអត់មានសារព័ត៌មានឯករាជ្យទេ​ សួរថាតើប្រជាពលរដ្ឋ ឱ្យគាត់ហ៊ានទេពេលដែលជួបបញ្ហាស្នើទៅរដ្ឋាភិបាលផ្ទាល់? កាលពីមិនទាន់បិទវិអូឌីហ្នឹង ពេលដែលពលរដ្ឋត្រូវការអ្វី ខ្វះខាតអ្វី ពួកគាត់យកវីអូឌី គឺជាសំឡេងពលរដ្ឋផ្តល់ទៅដល់រដ្ឋាភិបាល។ អ៊ីចឹងខ្ញុំជឿថា ប៉ះពាល់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសដែរ និងប៉ះពាល់ទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ»។

បើតាមកញ្ញា រៀម ស្រីពេជ្យរតនា រូបគេស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ គួរបើកឱ្យមានសារព័ត៌មា​​ន​​ឯករាជ្យឡើងវិញ ដើម្បីជាប្រយោជន៍សម្រាប់សង្គមជាតិ។

កញ្ញាបន្តថា៖ «ខ្ញុំសូមស្នើទៅដល់សម្តេច[ហ៊ុន សែន] ឬរដ្ឋាភិបាល សូមឱ្យមានសារព័ត៌មានឯករាជ្យ ក៏ដូចជាសូមឱ្យផ្តល់នូវសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការផ្សព្វផ្សាយជាព័ត៌មានឯករាជ្យ ដោយសារជិតបោះឆ្នោតហើយ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងមិនច្រានចោលការដាក់ញត្តិឬដាក់លិខិតរបស់ពួកយើង ហើយនឹងទទួលយកជួយដោះស្រាយ ព្រោះថាសន្លឹកឆ្នោតគឺស្ថិតនៅលើដៃប្រជាពលរដ្ឋនិងយុវជន»។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា៤១ ចែងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានសេរីភាពខាងការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួន សេរីភាព​​ខាងសារព័ត៌មាន សេរីភាពខាងបោះពុម្ពផ្សាយ និងសេរីភាពខាងការជួបប្រជុំ។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន លោក មាស សុភ័ណ្ឌ បដិសេធថា ការដែលលើកឡើងអំពីប្រ​ព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​នៅកម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​រឹតត្បិត​ ជាការលើកឡើង​ដោយភ័ន្តច្រឡំ​ និ​ង​​​​មិន​​ត្រឹម​ត្រូវ​ទាល់តែសោះ។​

លោកបន្តថា ការកំណត់និយមន័យប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​ ត្រឹមតែ​សារព័ត៌មាន​ដែល​ផ្សាយព័ត៌​មា​​​ន​រិះគន់តែ​រដ្ឋាភិបាល ​​ធ្វើអ្វីមិនដែលត្រូវ​ ឬផ្សាយ​ព័ត៌មាន​មិនពិត​ ព័ត៌​មាន​ប្រតិដ្ឋ ថា​ជា​សារព័ត៌​មាន​​ឯករាជ្យ​ គឺជាការ​វិនិច្ឆយ​ដោយរើសអើង និង​បំបែកបំបាក់​សាមគ្គី​ភាព​នៃ​សារព័ត៌មាន​នៅកម្ពុជា។ បន្ថែមពីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មានរូបនេះបានអះអាងថា ​សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា មានលក្ខណៈពេញលេញ សេរី និងយុត្តិធម៌ហើយ។

លោកបន្តថា៖ «សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ និងសេរីភាពខាង​ការបោះពុម្ព​ផ្សព្វផ្សាយ ​ត្រូវ​បាន​ធានា​យ៉ាង​គត់មុត​ដោយ​ច្បាប់​របបសារព័ត៌មាន​ ស្រប​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា»​។

ដោយឡែក នាយក​ស្ដីទី​ នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​កម្ពុជា ដើម្បី​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ លោក អ៊ិត សូធឿត យល់ឃើញថា ការចូលរួមទាមទាររបស់ក្រុមយុវជនចង់ឱ្យបើកសារព័ត៌មានឯករាជ្យឡើងវិញ ជាសិ​​ទ្ធិ​​របស់ពួកគេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អ្វីដែលពួកគេចង់បានព័ត៌មានឯករាជ្យនេះ និងមានវិជ្ជាជីវៈ អាចក្នុ​​ង​​​​ន័យ​​ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍សង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ស្របពេលការបោះឆ្នោតអាណត្តិទី៧ កាន់​​តែ​​​​ខិតជិតមកដល់ផង។

បន្ថែមពីនេះ លោក អ៊ិត សូធឿត លើកឡើងថា សង្គមប្រជាធិបតេយ្យចំបាច់ណាស់ត្រូវការប្រព័ន្ធផ្ស​​ព្វផ្សាយដែលឯករាជ្យដើម្បីជួយរាយការណ៍អំពីប្រព្រឹត្តិការណ៍សង្គម និងភាពអសកម្មរបស់មន្រ្តីមួយចំនួន។

លោកបន្តថា៖ «យើងដឹងស្រាប់ហើយនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ អ៊ីចឹងចំបាច់ណាស់គឺយើងគួរមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ដែលអាចរាយកា​​រណ៍​ពីទិដ្ឋភាព ឬហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងសង្គមជាក់ស្តែង។ សារព័ត៌មានឯករាជ្យនេះទៀតសោត ដើរតួនាទីជាអ្នកឃ្លាំមើល ក៏ដូចជាអ្នកចាំអង្កេត ដែលគាត់ជួយបំពេញបន្ថែមទៅលើតួនាទីរបស់រដ្ឋាភិបាលលើទៅមន្រ្តីអសកម្ម ដែលគាត់មិនអាចទទួលបានព័ត៌មានពីមន្រ្តីថ្នាក់ក្រោមរបស់គាត់»។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ កន្លងទៅនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានសម្រេចចិត្តបិទ វិ​​ទ្យុ​​​​​​​​សំ​​ឡេងប្រជាធិបតេយ្យ វីអូឌី ក្រោយពីស្ថាប័ននេះរងការចោទប្រកាន់ពីរដ្ឋាភិបាល បន្ទាប់ពីបានផ្សា​​យព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងជំនួយប្រ​​មា​​ណ​​១០ម៉ឺ​​​​ន​​​ដុល្លារអាមេរិក ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផ្ដល់ទៅ​​ដល់ប្រទេសតួកគី អំពីគ្រោះរញ្ជួយដី​​។​​

ការដែលរដ្ឋាភិបាល​​ផ្ត​ល់​​​​សិទ្ធិឱ្យ​​ក្រ​​សួង​​ព័ត៌មាន ដក​​អា​​ជ្ញា​បណ្ណវិទ្យុសំឡេ​​ងប្រ​​​ជា​​ធិបតេយ្យ វីអូឌី នេះ ដោយលោក​​នា​យក​រដ្ឋ​មន្រ្តីចាត់ទុកថា ស្ថាប័នព័ត៌មា​​ន​​មួយនេះបានផ្សាយដំណឹងដែលនាំដ​ល់​​ការប្រេះឆាផ្ទៃក្នុង និងប៉ះពា​​ល់​​​កិត្តិ​​យ​​ស​​​​របស់លោក ហ៊ុន ម៉ា​​​​ណែ​ត ដែលជាកូនប្រុសច្បងរបស់លោក​៕

តំណាងក្រុមយុវជនដែលបានបង្កើតកម្មវីធីនេះ លោក គុយ ចិត្រា វ័យ២១ឆ្នាំ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងជំនួបពិភាក្សាពីសេរីភាពសារព័ត៌មាននេះ មានការចូលរួមពីយុវជនជាង៦០នាក់។ លោកថា គោលបំណងនៃការបង្កើតវេទិកានេះ គឺដើម្បីបញ្ជ្រាបចំណេះដឹងទៅដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ពីគុណតម្លៃរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រទេសដែលប្រកាន់យករបបប្រជាធិបតេយ្យ។

លោកថា៖ «សរុបជារួម គឺកម្មវិធីនេះចង់ឱ្យយុវជនគាត់យល់ដឹងថា សារព័ត៌មានមានសារសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសតាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា គឺឱ្យមានសារព័ត៌មានឯករាជ្យនេះ»។

បន្ថែមលើនេះ តំណាងក្រុមយុវជនរូបនេះសង្កេតឃើញថា សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា មិនទាន់មានភាពល្អប្រសើរនៅឡើយទេ ក្រោយពេលរដ្ឋាភិបាលបិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសគឺវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យវីអូឌី (VOD) ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។ លោកថា អ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យ តែងតែពាំនាំបញ្ហាប្រឈមនានាពីប្រជាពលរដ្ឋទៅកាន់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយ ដោយបង្ហាញការពិតជាក់ស្តែងដែលកើតមាន។

វេទិកានេះធ្វើឡើងរយៈពេលមួយព្រឹក នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដោយក្លឹបយុវជន ចំនួន៤ បានរួមគ្នារៀបចំឡើង។ ក្លឹបយុវជនទាំងនោះ រួមមាន ក្លឹបយុវជនអភិវឌ្ឍន៍សង្គមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ, ក្លឹបយុវជនដើម្បីការយល់ដឹង, ក្លឹបអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជនខ្មែរ និង ក្លឹបយុវជនបៃតង។

ក្នុងអង្គពិធីមានការចូលរួមសុទ្ធសឹងតែជាយុវជនវ័យក្មេងដែលជាសិស្ស-និស្សិត មកពីបណ្តាសាកលវិទ្យាល័យនានា ដោយមានទាំងការលើកជាសំណួរយ៉ាងផុសផុលទៅកាន់វាគ្មិនជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។

យ៉ាងណាក្តី លោក គុយ ចិត្រា ដែលជាសហប្រធានក្លឹបយុវជនអភិវឌ្ឍន៍សង្គមដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ មានក្តីរំពឹងថា ក្រោយបញ្ចប់ការពិភាក្សានេះ យុវជនដែលបានចូលរួមនឹងទទួលបានចំណេះដឹងកាន់តែទូលំទូលាយបន្ថែមពីសារសំខាន់របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យដែលមិនអាចខ្វះបាននៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ។

លោកថា៖ «អ្វីដែលយើងអាចផ្លាស់ប្តូរបាននៅក្នុងកម្មវិធីនេះ គឺយុវជនគាត់មានការផ្លាស់ប្តូរនៃការគិត។ ពីមុន ឧទាហរណ៍ថា គាត់គិតថាសារព័ត៌មានមិនអាចជួយអីបាន ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគាត់ចូលរួមកម្មវិធីនេះ គាត់ឃើញអំពីលំហភាពនៃសារព័ត៌មាន។ អ៊ីចឹងគាត់គិតថា ខ្លួនគាត់នឹងមានការផ្លាស់ប្តូរ»។

រូបរាងស្គមស្តើង សម្បុរស្រអែម យុវតី ជ្រក់ សារ៉េន វ័យ១៩ឆ្នាំ ជានិសិ្សតជំនាញអក្សរសាស្រ្តខ្មែរ បាននិយាយថា ក្រោយពេលបានចូលរួមកិច្ចពិភាក្សានេះ ធ្វើឱ្យរូបគេកាន់តែទទួលបានចំណេះដឹងទូលំទូលាយបន្ថែមទៀតពីតួនាទីយ៉ាងសំខាន់របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ។

មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តសៀមរាប យុវតីរូបនេះបន្តថា រូបគេមិនសូវមានឱកាសចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលដើម្បីទទួលបានចំណេះដឹងក្នុងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនទេ ព្រោះគាត់រស់នៅក្នុងតំបន់ជនបទ។

ប្រភពបន្តថា៖ «ខ្ញុំទទួលបានចំណេះដឹងច្រើន! វាមិនបានជាច្រើនណាស់ណាទេ ប៉ុន្តែវាគ្រាន់ជាងដែលថាខ្ញុំមកពីតំបន់ជនបទអ៊ីចឹង អត់សូវទទួលបានព័ត៌មានច្រើន។ ពេលខ្ញុំមកនៅ [រាជធានីភ្នំពេញ] នេះ ទោះជាខ្ញុំនៅបានតិច ប៉ុន្តែខ្ញុំចូលរួមកម្មវិធីបែបហ្នឹងបាន២លើកហើយ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍មួយថា ខ្ញុំទទួលបានភាពក្បោះក្បាយ ទទួលបានអារម្មណ៍ថ្មីៗ»។

ទោះជាយ៉ាងណា យុវតីវ័យ១៩ឆ្នាំរូបនេះ ប្រាប់ថា រូបគេតែងតែតាមដានស្ដាប់ពីបញ្ហានយោបាយនៅកម្ពុជា ហើយថាមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយតិចតួចប៉ុណ្ណោះដែលហ៊ានផ្សព្វផ្សាយពីព័ត៌មានពិត។ យ៉ាងណាក្តី កញ្ញាបានបង្ហាញអារម្មណ៍សោកស្តាយ ក្រោយពេលក្រសួងព័ត៌មានបិទស្ថាប័នវីអូឌី (VOD) ដោយថា ការបិទវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យមួយនេះ គឺជាការបំបិទសំឡេងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

កញ្ញាថា៖ «វិទ្យុខ្លះផ្សាយស្ថិតនៅក្រោមស្ថាប័នរបស់គេ មិនហ៊ានផ្សាយការពិត និយាយទាល់តែអែប [លម្អៀង] ទៅខាងគេ ទើបអាចឈរជើងបានជាប់។ និយាយទៅ នៅពេលដែលយើងបិទវិទ្យុ [វីអូឌី] មួយនេះ គឺវាបាត់ការពិតតែម្តង»។

កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រសួង​ព័ត៌មានសម្រេចដកអាជ្ញាបណ្ណ ​​វិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យវីអូឌី បន្ទាប់ពីមានការបញ្ជាពីលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ​ដែលច្រានចោល ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងការចុះផ្សាយ​អត្ថបទមួយថា ​លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត ​ដែល​ជា​កូន​ប្រុស​របស់​លោក បានចុះហត្ថលេខាផ្តល់​ជំនួយ​ដល់​ជន​រង​គ្រោះ​ដោយ​សារ​គ្រោះ​រញ្ជួយដី​នៅ​ប្រទេស​តួកគី។​

ក្រោយមក ​ស្ថានទូតបរទេសប្រចាំកម្ពុជា រួមមាន ​អាមេរិក​ ចក្រ​ភព​អង់​គ្លេស​ សហភាព​អឺរ៉ុប​ ព្រម​ទាំង​ស្ថានទូត​អូស្ត្រាលី​ បានបង្ហាញការខកចិត្តព្រមៗគ្នា ខណៈដែលអង្គការសង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុកមួយចំនួនបានទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកវិទ្យុនេះឡើងវិញ។​

ចំណែកលោក វណ្ណ ប៊ុណា អ្នកសិក្សាផ្នែកនយោបាយ ដែលជាវាគ្មិនចូលរួមកិច្ចពិភាក្សានេះបានសង្កេតឃើញថា នៅមុនរដូវកាលបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិមកដល់ គណបក្សកាន់អំណាចបានបិទប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ ដើម្បីបំបិទសំឡេងរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងគោលដៅកាន់តំណែងបន្ត។ លោកថា ក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ សារព័ត៌មានពិតជាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការឃ្លាំមើលពីចន្លោះខ្វះខាតរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីកែលម្អទៅរកភាពល្អប្រសើរ និងបង្ហាញការពិតដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួនបន្តទៀត។

ជាងនេះទៅទៀត លោកថា បើក្នុងសង្គមមួយ ស្ថាប័នព័ត៌មានមិនហ៊ានរាយការណ៍ពីបញ្ហាពិតទេ ស្ថាប័នទាំងនេះ​គឺជាប្រព័ន្ធឃោសនាការ ដែលមានន័យថាគ្រាន់តែជាមធ្យោបាយបម្រើផលប្រយោជន៍សម្រាប់ក្រុមណាមួយតែប៉ុណ្ណោះ។

លោកបន្តថា៖ «សារព័ត៌មានឯករាជ្យ គាត់ដើរតួនាទីអ្នកត្រួតពិនិត្យនូវសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងដំណើរការ ឬការអនុវត្តគោលនយោបាយខុសឬត្រូវកម្រិតណា ដែលយើងតែងថាសារព័ត៌មានគឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះអំពីសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅឱ្យប្រជាជន ហើយពាំនាំនូវអ្វីដែលជាការចង់បានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋមកឱ្យរដ្ឋាភិបាល»។

អង្គការ​អ្នក​កាសែត​គ្មាន​ព្រំដែន (Reporters Without Borders) កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២ ចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយដោយចាត់ចំណាត់ថ្នាក់សេរីភាពសារព័ត៌មានកម្ពុជាក្នុង​ឆ្នាំ២០២២ នៅតែអាក្រក់ដដែល ពោល​គឺស្ថិតនៅលេខរៀងទី១៤២ លើ១៨០​ប្រទេស​នៅ​លើពិភព​លោក ។

របាយការណ៍ដដែលបានរកឃើញថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វ​ផ្សាយ​មួយ​ផ្នែក​ធំ​របស់​កម្ពុជាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយអ្នកជំនួញធំៗដែលស្និទ្ធជាមួយលោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។

យុវតី មាស ដា វ័យ២៣ឆ្នាំ ជាអ្នកសារព័ត៌មានហាត់ការនៅស្ថាប័នព័ត៌មានវីអូអេ (VOA) លើកឡើងថា គាត់មានការព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន នៅពេលដែលចុះប្រមូលព័ត៌មាននៅមូលដ្ឋាន ព្រោះខ្លួនជាស្រ្តី។ យ៉ាងណាក្តី កញ្ញាថា ការចាប់អាជីពក្នុងវិស័យសារព័ត៌មាននេះ គឺដើម្បីជាផ្នែកមួយចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហានានានៅក្នុងសង្គម។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកសារព័ត៌មានវ័យក្មេងរូបនេះបានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យឡើងវិញ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាតិដែលកំពុងកើតមានឡើង។

កញ្ញាបន្ថែមថា៖ «ចំពោះការរៀបចំរបស់ក្រុមយុវជននេះដែរ ក៏ដូចជាសារមួយសម្រាប់ពាំនាំទៅដល់រាជរដ្ឋាភិបាល ឱ្យគាត់មានការបើកចិត្តឱ្យទូលាយក្នុងការទទួលយកនូវការកែប្រែ ក៏ដូចជាមានការអភិវឌ្ឍឱ្យមានការរីកចម្រើនជាងមុន ទៅលើវិស័យសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន លោក មាស សុភណ្ឌ បានលើកឡើងថា ប្រ​ព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ​នៅកម្ពុជា មិនត្រូវ​​បាន​រឹតត្បិតនោះទេ ហើយថាស្ថាប័នទាំងនេះកំពុងបំពេញការងាររបស់ខ្លួនដោយសេរីក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។

លោកបន្តថា៖ «សារព័ត៌មាន និងអ្នកសារព័ត៌មាន អាចបំពេញតួនាទី ភារកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយសេរី និងយ៉ាងសកម្ម ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យមុនការផ្សាយ និងផ្សព្វផ្សាយដោយឈរលើការសម្រេចចិត្ត ដោយស្វ័យភាព គ្មានការបង្ខិតបង្ខំឡើយ»។

បើតាមលោក មាស សុភណ្ឌ នៅកម្ពុជាមានអង្គភាព​សារព័ត៌មានជាង២ 0០០​អង្គភាព​ ដែលបានចុះបញ្ជីស្របច្បាប់នៅក្រសួង​ព័ត៌មាន​ និង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ចំនួនជាង៥ ០០០នាក់​។

ចំណែកនាយក​ប្រតិ​បត្តិ​សមាគម​សម្ព័ន្ធ​អ្នក​សារ​ព័ត៌​មាន​កម្ពុជា (ខេមបូចា) លោក ណុប វី បានសាទរចំពោះសកម្មភាពក្រុមយុវជនស្ម័គ្រចិត្ត ដែលរួមគ្នាបង្កើតវេទិកាពិភាក្សាដើម្បីលើកកម្ពស់សេរីភាពសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជានេះឡើង។ លោកថា សកម្មភាពទាំងនេះគួរត្រូវទទួលបានការគាំទ្រពីភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ជាងនេះទៅទៀត លោកថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែចាត់ទុក ការចុះផ្សាយពីចំណុចអវិជ្ជមានរបស់ខ្លួន គឺជាក្រុមប្រឆាំង។ ប៉ុន្តែលោកថា ការរាយការណ៍ពីបញ្ហាពិត ឬអំពីអសកម្មណាមួយរបស់អាជ្ញាធរ គឺជាការជំរុញឱ្យមានដំណោះស្រាយក្នុងសង្គមឈានទៅរកភាពល្អប្រសើរ។

លោកថ្លែងថា៖ «ការផ្តល់ព័ត៌មានរឿងអវិជ្ជមានមិនជាអាក្រក់អីទេ វាអាចធ្វើឱ្យបញ្ហាផ្សេងៗក្នុងសង្គមហ្នឹងគឺត្រូវបានដោះស្រាយ ជាជាងដែលធ្វើឱ្យបញ្ហាហ្នឹង វាក្លាយទៅជារឿងដែល កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរកើតមានឡើងនៅក្នុងសង្គមរបស់យើង»។

ងាកទៅកាន់យុវតីវ័យក្មេង ឡាច ធីណា បានជំរុញប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសយុវជនជំនាន់ក្រោយ ចូលរួមឱ្យបានផុសផុលក្នុងកិច្ចការងារសង្គមទៅតាមលទ្ធភាពរៀងខ្លួនៗ ស្របទៅតាមច្បាប់រដ្ឋមនុញ្ញចែងពីសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋ ដើម្បីធានាឱ្យសង្គមជាតិមានការអភិវឌ្ឍឈានទៅរកភាពល្អប្រសើរ។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំសុំសំណូមពរទៅដល់យុវជន ក៏ដូចជាសកម្មជន ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសង្គមយើងសព្វថ្ងៃនេះ ព្រោះមានតែពួកយើងទេដែលជាសារសំឡេងមួយ ដើម្បីឱ្យសង្គមជាតិយើងនឹងទទួលបានយុត្តិធម៌»៕​

អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោង នៃអង្គការ ឌីដាប់បល់យូ អាកាដេមី (DW Akademie) ប្រចាំប្រទេសកម្ពុ​ជា លោក ស ច័ន្ទដារ៉ា បានប្រាប់ថា នេះជាលើកទី២ហើយ ដែលអង្គការ DW Akad​​em​​ie​ បា​​នរៀបចំជំនួបជាមួយអង្គក្រៅរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងមានតំណាងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកី​​ឡា​​​​​​​​​។​ ជំ​នួបនេះ គឺដើម្បីពិភាក្សាគ្នាផ្ដោតលើចំណេះដឹងផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ប្រភពបន្តថា ចំណេះដឹ​​ង​​ទាំ​ង​​នោះ រួមមាន ការចេះបែងចែកព័ត៌មានពិត និងក្លែងក្លាយ ការចេះសរសេរព័ត៌មាន និងសុវ​​ត្ថិភាពប្រ​​ព័ន្ធឌីជីថល ជាដើម។ មួយវិញទៀត លោកថា សន្និសីទលើកទី២នេះ ​គឺជាផ្នែកមួយ ដើម្បីរៀ​បចំ​​ផែនការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញទាំងនេះបន្តទៀតទៅដល់ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅនៅទូទាំងប្រ​​​ទេ​ស​​​​កម្ពុ​ជា​​ ក្នុងគោលដៅដើរឱ្យទាន់យុគសម័យបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះ។

លោកបន្តថា៖ «[សន្និសីទនេះ] វាអាចជាបណ្តាញមួយឱ្យយើងដឹងពីផែនទីរួមមួយចុះនៅក្នុងខេត្តនេះ​ខេត្តនោះ អ្នកណាធ្វើអី!បើសិនជាយើងមានផែនទីរួមមួយ យើងស្រួលធ្វើ ស្រួលអនុវត្តគម្រោង ស្រួលសហការគ្នាទៀត។ អ៊ីចឹងការងារចំគោលដៅ ហើយមានប្រសិទ្ធភាព ចៀសវាងគម្រោងណាមួយជាន់គ្នាអ៊ីចឹងទៅ ជារួម!»។

ការជួបជុំគ្នានេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣​ ដោយមានអ្នកចូលរួមភាគច្រើនជាយុវជនសរុបជាង៤០នាក់ ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គការ DW Akademie រយៈពេលមួយព្រឹក ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងកម្មវិធីនោះ គឺមានការដាក់បង្ហាញសកម្មភាព និងផែនការនាពេលកន្លមក លើការចែករំលែកចំណេះដឹងផ្នែក អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មានរបស់សា្ថប័នក្រៅរដ្ឋាភិបាលចំនួន៣ ​រួមមាន អង្គការមណ្ឌលព័ត៌មានស្រ្តីកម្ពុជា (WMC), មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM), សមាគមយុវជនខ្មែរ (KYA) រួមទាំងមានការចូលរួមពីតំណាងរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន​ និងកីឡា ផងដែរ។

អ្នកស្រី គឹម សិទ្ធី ជាមន្រ្តីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៃ​អង្គការមណ្ឌលព័ត៌មានស្រ្តីកម្ពុជា (WMC) ដែលបានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះ មានប្រសាសន៍ថា​ អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន ដើរតួនា​​ទីយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ៗរូប ជាពិសេសក្នុងយុគសម័យដែលបណ្តាញសង្គមកំពុងតែមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សបែបនេះ។ អ្នកស្រីបន្តថា អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួនមិនទាន់បានយល់ដឹងឱ្យបានច្បាស់ពីអ្វីជាព័ត៌មានពិត និងក្លែងកា្លយនោះទេ ដែលនាំឱ្យពួកគេបានចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើន​ទៅកាន់អ្នកផ្សេងៗទៀតជាបន្តបន្ទាប់ ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សង្គមជាតិ។​

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «នៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង គាត់បែងចែកមិនដាច់រវាងព័ត៌មានពិត ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ វាអាចប៉ះពាល់ ទី១ បង្កអសន្តិសុខក្នុងសង្គមរបស់យើង។ ពេលដែលឃើញពត៌មាន ឱ្យតែគេPost គាត់Like គាត់Share[ចែករំលែកបន្ត]។ អ៊ីចឹងវាបង្កភាពហានិភ័យនៅក្នុងសង្គមរបស់យើង»។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «មួយទៀត គឺគាត់បង្កហានិភ័យដល់ខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ គាត់ឃើញពត៌មានហ្នឹង មិនដឹងថាពិត [ឬ] មិនពិតផងគាត់ចេះតែ Post។ ដោយសារឥឡូវរដ្ឋាភិបាលមានចំណាត់ការលើអ្នកដែល Share [ចែករំលែក] ព័ត៌មានមិនពិត ក៏មានទោសដែរ»។

ជាមួយគ្នានេះ យុវជន​ ក្រេក សៅបញ្ញាស៊ី វ័យ២0ឆ្នាំ ប្រាប់ថា នេះជាលើកទីមួយហើយដែលខ្លួនបានចូលរួមសកម្មភាពជួបជុំគ្នាមួយនេះ​​ ដោយថា ពិតជាសំខាន់សម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយដូចជារូ​​ប​លោក។ យុវជនរូបនេះថា កម្មវិធីមួយនេះក៏បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាចំពោះអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបានមួយចំណែកផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត លោកថា សន្និសីទនេះបានផ្តល់ចំណេះដឹ​​ង​ដល់រូបលោកពីការចេះបែងចែកព័ត៌មានពិត និងក្លែងក្លាយ ជាពិសេសបានជំរុញឱ្យលោកចេះតា​​ម​​​ដានព័ត៌មានដែលមានប្រយោជន៍នៅលើបណ្តាញសង្គមនានា។ បន្ថែមលើនេះ លោកបានជំ​​រុ​ញ​ឱ្យយុវជនផ្សេងទៀត ជាពិសេសយុវជនដែលធ្វើការលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ គួរចំណាយពេលចូលរួមវគ្គបណ្តុះបណ្តាលដែលផ្តោតលើចំណេះដឹងផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនេះឱ្យបានកាន់ច្រើនបន្ថែមទៀត។

លោកបន្តថា៖ «តាមពិតអាហ្នឹងវា [អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន] សំខាន់ទាំងអស់គ្នា គ្រាន់ថាយុវជនសំខាន់ជាងគេ ដោយសារទី១ យល់ដឹងព័ត៌មាន គាត់ជាអ្នកបង្កើត[ព័ត៌មាន] ហើយក៏គាត់ជាអ្នកចែករំលែកព័ត៌មានទាំងអស់ហ្នឹងដែរ។ អ៊ីចឹងបានន័យថា វាសំខាន់សម្រាប់ពួកគាត់ ក្នុងការយល់ដឹងថាពត៌មានហ្នឹងវាគួតែ Deliver [បញ្ជូនបន្ត] បែបណា! គួរតែសរសេរបែបណា! បញ្ចេញបញ្ចូលបែបណាដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ»។

ចំណែកអនុប្រធាននាយកដ្ឋាន នៃនាយកដ្ឋានបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា អ្នកស្រី សេង ស៊ីណែត បានសាទរចំពោះការរៀបចំឱ្យមានជំនួបរវាងក្រុមដែលកំពុងធ្វើការលើការអប់រំផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនេះឡើង។ អ្នកស្រីលើកឡើងថា ក្រសួងអប់រំបានសហការជាមួយអង្គការ DW Akademie ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ ដោយផ្តោតលើការអប់រំផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ទៅកាន់សិស្សានុសិស្ស និងគ្រូបង្រៀន ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានចំណេះដឹងបន្ថែមទៀត។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «យើងមានឱកាសចែករំលែកអ្វីដែលក្រសួង ស្ថាប័ន ក៏ដូចជាដៃគូរមួយចំនួនដែលគាត់បានធ្វើការក្នុងការងារតែមួយ។ វាជាវេទិការួមមួយសម្រាប់យើងបានស្គាល់គ្នា ការងារផ្សេងៗគ្នា ប៉ុន្តែក្នុងគោលដៅតែមួយគត់ គឺលើកកម្ពស់អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មានទៅដល់គោលដៅយុវជន ក៏ដូចជា Target audience [ក្រុមគោលដៅ] ផ្សេងៗគ្នា របស់អ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យនេះ»។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានចេញសេចក្តីប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់​ជាផ្លូវការសៀវភៅ «អក្ខរកម្មឌីជីថល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន» សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅតាមគ្រឹះស្ថាន បណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូ គ្រឹះស្ថានឧត្ដមសិក្សា និងនៅតាមសាលារៀនចំណេះទូទៅ និងបច្ចេកទេស។

បើតាមអ្នកស្រី សេង ស៊ីណែត សៀវភៅស្តីពី អក្ខរកម្មឌីជីថល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន នេះ គឺជាយន្តការមួយជំរុញឱ្យយុវជនបានយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀតពីចំណេះដឹងទូទៅផ្នែ​កប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដែលនេះជាការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងទៅដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយក្នុងវិស័​យ​​អប់​​រំ ដែលក្រសួងអប់រំបានធ្វើនាពេលកន្លងមកនេះ។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «សៀវភៅនេះ វាដើរតួនាទីសំខាន់ ឱ្យពួកគាត់ចេះវិភាគ ចេះវែកញែក ចេះចែករំលែកព័ត៌មានដែលប្រកបដោយសារប្រយោជន៍ មិនឱ្យចាញ់បោកអ្នកដែលមានជនឱកាសនិយមផ្សេងៗ ដែលអាចទាក់ទងធ្វើការបោកប្រាស់បាន តាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញ»។

បើតាមក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានឱ្យនិយមន័យ អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន (​​M​​edia and Information Literacy) គឺសំដៅដល់សំណុំនៃចំណេះដឹង ជំនាញ អាកប្បកិរិយា ដែលជួយកសាងសមត្ថភាពប្រជាពលរដ្ឋអាចប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ការ​​ទទួលខុសត្រូវ និងភាពឈ្លាសវៃ។

ឌីដាប់បល់យូ អាកាដេមី (DW Akademie) គឺជាអង្គការរបស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់សម្រាប់ការអភិ​​វឌ្ឍ​​​ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិ។ អង្គការនេះគាំទ្រប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសេរី និងតម្លាភាព ដោយព​​​ង្រឹ​​ង​គុណភាព និងសមត្ថភាពផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ហើយបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុ​​ជា​ ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរយៈពេលប្រមាណ១០ឆ្នាំមកហើយ។

បើតាមលោក ស ច័ន្ទដារ៉ា បានឱ្យដឹងថា នៅកម្ពុជា មានអង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិ មួយចំនួនបានចូលជារួមជាមួយ DW Akademie លើកិច្ចការប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរួចមកហើយ រួមមានដូចជា អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO), ទីភ្នាក់ងារ​សហរដ្ឋអាមេរិក​សម្រាប់​ការ​អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ​ (USAID), អង្គការមណ្ឌលព័ត៌មានស្រ្តីកម្ពុជា (WMC), មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) និងសមាគមយុវជនខ្មែរ (KYA)​ ជាដើម។

ប្រភពដដែលបន្តថា គោលដៅបន្ទាប់នឹងមានការប្រមូលផ្តុំអង្គការផ្សេងៗទៀតដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ និងកំពុងធ្វើសកម្មភាពទៅលើផ្នែកអក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ឱ្យបានជួបជុំពិភាក្សាគ្នាដើ​​ម្បី​​ជំរុញឱ្យផែនការនៃការបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី អក្ខរកម្មប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន កាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពបន្ថែមទៀត។