បុរសដែលមានអាយុ៧៥ ជាកសិករម្នាក់រស់នៅក្នុងភូមិទួលក្រសាំងខ ឃុំអង្គរបុរី ស្រុកអង្គរបុរី​ បាននិយាយថា ក្នុងមួយឆ្នាំលោកអាចធ្វើស្រែបានបីដង ហើយចំណែកការប្រមូលផលស្រូវវិញគឺទទួលបានផលល្អប្រសើរ ព្រោះនៅតំបន់នេះមានទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយការដាំដុះស្រូវធ្វើម្ដងក្នុងមួយហិចតាអាចទទួលបានផលស្រូវចន្លោះពី ៨តោន ទៅ ១០តោន។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា លោកបាន​បន្ថែម​ថា ការ​កើន​ឡើង​ការ​ចំណាយ​កំពុង​កាត់បន្ថយ​ប្រាក់​ចំណេញ​របស់​គាត់។ ថ្មីៗនេះតម្លៃជីបានឡើងថ្លៃ។ ជីមួយការ៉ុងមានតម្លៃ ១៨ម៉ឺនរៀល (៤៥ ដុល្លារ) ឬ ២០ម៉ឺនរៀល (៥០ដុល្លារ) ប្រសិនបើគាត់បង់រំលោះ។ តម្លៃ​ពីមុនមានចន្លោះ​ពី ១០​ម៉ឺន​រៀល​ទៅ ​១២​ម៉ឺន​រៀល​ប៉ុណ្ណោះ​។ លើស​ពី​នេះ តម្លៃ​សាំងក៏​ឡើង​ថ្លៃ ដែល​នាំ​ឱ្យ​ប្រាក់​ចំណូល​មិន​មាន​តុល្យភាព​ពី​ការ​លក់​ស្រូវរបស់​គាត់។

ឧបសគ្គមួយទៀតរបស់កសិករ គឺពួកគាត់ត្រូវឆ្លងកាត់ឈ្មួញកណ្តាលនៅពេលលក់ផលិតផលរបស់ពួកគាត់ ដែលនាំឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណេញបន្ថែមទៀត។ ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ ក៏​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​តម្លៃ​កសិផល​ឡើង​ថ្លៃ​ដែរ ដែល​មិន​ស្រប​នឹង​តម្លៃ​ស្រូវ។

«តាមដែលខ្ញុំដឹងមក តម្លៃស្រូវដែលខាងវៀតណាមផ្ដល់មកឲ្យខាងខ្មែរមានតម្លៃក្នុងមួយគីឡូ ១៥០០រៀល ប៉ុន្ដែខ្មែរយើងសង្កត់កខ្មែរយើង ដោយឈ្នួញខ្មែរយើងទិញពីយើងក្នុងតម្លៃថោក ដើម្បីលក់បន្ដទៅឲ្យឈ្នួញវៀតណាម។»

ប្រជាជននៅខេត្តតាកែវ ៩០ភាគរយ ប្រកបរបរកសិកម្មចិញ្ចឹមជីវិត ហើយលោកឆាន់ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា នេះសំណាងហើយឆ្នាំនេះមានទឹកគ្រប់គ្រាន់ មិនចាំបាច់បូមទឹកបញ្ចូលស្រែដូចឆ្នាំមុន ទើបការចំណាយទៅលើកប្រេងសាំងមិនសូវមាន។

កាលពីមុនៗមកនោះការចំណាយពិតជាអស់ច្រើន ហើយផលស្រូវយើងក៏ទទួលបានច្រើនណាស់ដែរ ប៉ុន្ដែស្រូវមានតម្លៃថោកខ្លាំងនៅពេលនេះ ដោយក្នុងមួយគីឡូក្រាមតម្លៃ ៧០០ រៀល ទៅ ៨០០រៀល។

លោកឆាន់បានស្នើសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងមន្ដ្រីមានសមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់អំពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាកសិករផង សូមស្វែងរកទីផ្សារលក់ស្រូវចេញឲ្យមានតម្លៃថ្លៃគួរសមល្មមអាចទូទាត់ចំណាយបាន និងសល់ចំណូលខ្លះៗដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតបន្ដទៅមុខទៀត។ លោកបានស្នើសុំតម្លៃស្រូវឲ្យបានត្រឹមតែមួយគីឡូ ១០០០រៀលក៏អស់ចិត្ត គឺវាល្មមអាចសល់លុយបន្ដិចបន្ដួចដែរ។

អ្នកស្រី ដេត មានអាយុ ៤៧ ឆ្នាំ ជាប្រពន្ធមេភូមិដើមគ ស្រុកបុរីជលសារ ខេត្តតាកែវបានកំពុងជជែកលេងជាមួយកសិករស្ដ្រីគ្នាឯងប្រមាណ ៤ -៥ នាក់អំពីបញ្ហាស្រូវមានតម្លៃទាបព្រមទាំងទឹកមុខសម្លឹងទៅរកបាវស្រូវរបស់គាត់ទាំងអស់សង្ឃឹម ហើយបាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាកសិករមួយរូបធ្វើស្រែចំនួន១២ហិចតា។»

អំឡុងពេលធ្វើស្រែចម្ការ អ្នកស្រីពិបាកចិត្តខ្លាំងមែនទែន ព្រោះត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនទៅលើកម្លាំងពលកម្មដើម្បីជួលគេឲ្យភ្ជួរ និងជួលម៉ាស៊ីនច្រូតស្រូវ ហើយដីដែលអ្នកស្រីធ្វើទៀតសោតនោះជាដីស្រែដែលអ្នកស្រីជួលគេ បូកផ្សំជាមួយនឹងប្រេង ជីឡើងថ្លៃទៀតនោះ អ្នកស្រីសឹងតែគ្មានកម្លាំងចិត្តបន្ដរបរជាកសិករតទៅទៀតដែរ។

អ្នកស្រីបានពោលដូច្នេះថា ស្រូវដែលអ្នកស្រីលក់ចេញក្នុងមួយតោនតម្លៃ ៨០ម៉ឺនក្នុងមួយតោន។

អ្នកស្រីបានបន្ទោសឈ្នួញកណ្ដាលដោយសារតែពួកគេទម្លាក់តម្លៃស្រូវរបស់អ្នកស្រី។ ស្រូវដែលអ្នកស្រីលក់ចេញដំបូងគឺលក់ទៅកាន់ឈ្មួញខ្មែរ តែឈ្មួញខ្មែរទិញពីអ្នកស្រីយកទៅលក់បន្ដនៅវៀតណាមផ្ទាល់ ឬឈ្មួញខ្មែរខ្លះលក់បន្ដទៅឈ្មួញខ្មែរគ្នាឯង ហើយលក់បន្ដទៅកាន់ឈ្មួញវៀតណាម។

អ្នកស្រីបានបន្ថែមទៀតថា តម្លៃស្រូវនៅប្រទេសវៀតណាមគេឲ្យមួយតោនតម្លៃ ១លាន ១សែនរៀល តែឈ្មួញខ្មែរគ្នាឯងជាអ្នកទម្លាក់តម្លៃស្រូវដើម្បីបានចំណេញច្រើន បែរមកទិញតម្លៃស្រូវមួយតោន ៨០ម៉ឺនរៀល។

អ្នកស្រីបានសំណូមពរ សូមឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល និងមន្ដ្រីអាជ្ញាធរជួយស្វែងរកទីផ្សារលក់ស្រូវឲ្យមានតម្លៃថ្លៃជាងនេះ ដើម្បីចំណាយ និងចំណូលមានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា និងសមរម្យល្មមអាចចិញ្ចឹមជីវិតរស់បាន ហើយវាក៏ជាការលើកទឹកចិត្តដល់កសិករឲ្យមានសង្ឃឹមក្នុងការប្រកបរបរកសិកម្មបន្ដទៀតផងដែរ។

លោកឡាយ ជាកសិករធ្វើស្រែនៅស្រុកកោះអណ្ដែត កំពុងធ្វើការច្រូតស្រូវ និងពូតម្ដងមួយកណ្ដាប់ក្រោមកម្ដៅថ្ងៃក្ដៅខ្លាំងព្រមទាំងបែកញើសសស្រាកសស្រាំយ៉ាងមមាញឹកតែម្នាក់ឯងកណ្ដាលវាល់ស្រែពណ៌លឿងក្រហម។

បានប្រាប់លើកឡើងថា នៅស្រុកកោះអណ្ដែត លោកអាចធ្វើស្រែបានតែមួយដងគត់ក្នុងមួយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតំបន់នេះជាតំបន់ដីលើមិនសូវមានទឹកដូចតំបន់ដីក្រោមជល់សារ និងអង្គរបុរី ដែលមានប្រព័ន្ធទឹកអនុគ្រោះខ្លាំងដូចគេនោះទេ។ រីឯតំបន់នេះវិញមិនមានទេគ្រោះទឹកជំនន់ ធ្លាប់តែមានគ្រោះរាំងស្ងួតម្ដងម្កាល។

លោកឡាយ បានប្រាប់ឲ្យដឹងទៀតថា ស្រូវនៅតំបន់នេះលក់ក្នុងមួយគីឡូបាន ៨០០ -៩០០រៀល តែប៉ុណ្ណោះ វាមិនសមទៅនឹងថវិកាដែលលោកបានចំណាយទៅលើថ្លៃជីមួយការ៉ុង ២០ម៉ឺននោះទេ។ 

ម្យ៉ាងទៀតឥលូវនេះ ភាគច្រើនកសិករធ្វើស្រែដោយប្រើម៉ាស៊ីនច្រូតស្រូវដែលត្រូវជួលគេទៀត។  

អ្នកចងក្រងសហគមន៏កសិកម្មនៅក្នុងខេត្តសៀមរាម លោកញ៉ោ សុភាព បានឲ្យដឹងថាវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជាហាក់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រទេសជិតខាង ទាំងបច្ចេកទេស ធនធាន ទីផ្សារ ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ គោលនយោបាយកសិកម្ម រួមទាំងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជួនកសិផល។

លោកបានបន្ថែមថា តាមការសង្កេតរបស់លោក វិស័យកសិកម្មនឹងអាចជួយឲ្យពលរដ្ឋមានជីវភាពសមរម្យ ប្រសិនបើមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធពិសេសរដ្ឋាភិបាល និង ក្រសួងកសិកម្ម។

លោកបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា៖ «តាមការសង្កេតមើលរបស់ខ្ញុំ ក្នុងនាមជាអ្នកធ្វើកសិកម្មផ្ទាល់

វិស័យកសិកម្ម អាចជួយឲ្យកសិករមានជីវភាពធូរធារ ប្រសិនបើមានការជួយគាំទ្រពីគ្រប់វិស័យ ទាំងវិស័យរដ្ឋាភិបាល ទាំងវិស័យឯកជន ហើយនឹងទាំងវិស័យសង្គមស៊ីវិល។»

ឈ្មួញកណ្តាលក្នុង​ខេត្ត​តាកែវ​ជា​ច្រើន​នាក់​ត្រូវ​បាន​ទាក់​ទងដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយសម្រាប់អត្ថបទនេះ ក៏​ប៉ុន្តែ​ពួកគេបានបដិសេធ​មិន​ធ្វើ​អត្ថាធិប្បាយ​ទេ ដោយអ្នកខ្លះបាននិយាយថាឈឺ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោកវែង សាខុន កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ បានសុំមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមនៅពេលទាក់ទងតាមទូរស័ព្ទ ដោយលោកបានប្រាប់ថា លោកគ្មានពេលពន្យល់ពីបញ្ហានេះម្ដងហើយម្ដងទៀតនោះទេ ព្រោះចំណុចខ្លះ គាត់បានសរសេររៀបរាប់នៅលើគេហទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោករួចហើយ។

​​ «មិនមើលហ្វេសប៊ុកខ្ញុំ មូលហេតុដែលស្រូវចុះថោក ជីឡើងថ្លៃខ្ញុំសរសេរអស់ ហើយសួរដដែលៗ ខ្ញុំធុញ។»

យោងតាមហ្វេសប៊ុករបស់លោកសាខុន ដែលបង្ហោះកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ បានឲ្យដឹងថា តម្លៃថ្នាំ និងជីកសិកម្មមានតម្លៃថ្លៃវិញ បណ្ដាលមកពីបណ្ដាប្រទេសដែលជាអ្នកផលិត មានបញ្ហារអាក់រអួលផ្នែកផលិតកម្ម។ វត្ថុធាតុដើមក៏មានការខ្វះខាត ផលិតកម្មជីថយចុះដោយសារតែកង្វះកម្លាំងពលកម្ម ផ្សេងពីនោះក៏មានប្រទេសជាច្រើនដែលបញ្ជាទិញផលលិតផលទាំងនេះមិនមែនមានតែកម្ពុជាមួយទេ ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យការផ្គត់ផ្គង់មិនគ្រប់គ្រាន់។

លោកបានសរសេរថា៖ «ការចំណាយលើការវេចខ្ចប់ឡើងវិញក៏ជាបន្ទុកមួយ ដែលត្រូវការ សំបកវេចខ្ចប់បោះពុម្ភជាភាសាខ្មែរ។ ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់មួយចំនួនធំមិនបានទៅទិញដល់រោងចក្រផ្ទាល់ ដោយទិញតាមរយៈឈ្មួញកណ្ដាល ជាហេតុធ្វើឲ្យតម្លៃថ្លៃជាងតម្លៃចេញពីរោងចក្រ និងជាមួយគ្នានេះកំណើនក្នុងការប្រើប្រាស់ក៏មានការកើនឡើងខ្លាំង។»

អ្នកស្រីទេរ នឿន អាយុ ៤៦ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ស្ពៃជ្រក់ និងក្តាមប្រៃ នៅផ្សារលើរយៈពេល​ ៤ឆ្នាំ​ ហើយអ្នក​ស្រី​ត្រូវ​ទទួល​រ៉ាប់រង​ចិញ្ចឹម​កូនចំនួន ៣នាក់។ គាត់បានពោលទាំងទឹកភ្នែក និងអួលដើមកថា​​​៖ «ប្ដីខ្ញុំបាន​​ស្លា​ប់ចោល​ ​​៣ឆ្នាំ​ហើ​យ​​ កូ​ន​ប្រុ​សប​ង​រៀន ទី​១​២​​ឈ​ប់រៀ​ន​ដោ​យ​អត់​លទ្ធ​ភា​ព និ​ង​ទ​ប់​ទ​ល់​លែ​ងកើ​ត​ ​កូននៅ​រៀ​ន​ពីរនាក់​​ដែរ ​ខ្ញុំត្រូ​វ​រ​ក​ម្នា​ក់ឯ​ង​ឲ្យ​កូ​ន​បានរៀនត»​។​

ក្នុងបទសម្ភាសន៍ថ្មីៗនេះជាមួយអាជីវករតូចៗក្នុងខេត្តសៀមរាប ខេត្តដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍ ពួកគាត់បាននិយាយថាបានរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារកូវីដ ហើយទោះបីជាមានការបើកដំណើរការឡើងវិញក៏ដោយ ក៏នៅតែជួបការលំបាក ជាពិសេសការព្រួយបារម្ភថ្មីអំពីមេរោគអូមីក្រុង។

បើយោងតាមអាជីវករនៅតាមទីផ្សារក្នុងក្រុងនិងនៅតំបន់អង្គរបានឲ្យដឹងថា ពួក​គាត់​នៅតែមានការលំបាកទោះបី​ជា​បើកប្រទេសឡើង​វិញក៏​ដោយ​ ព្រោះភ្ញៀវទេសចរណ៍ហាក់នៅ​មាន​កម្រិត​ដែលធ្វើឲ្យការរកចំណូល​ពួកគាត់នៅមិន​ទាន់​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​ផ្គត់ផ្អង់គ្រួសារ។

​អ្ន​ក​ស្រីទេស នឿនបាន​បន្តទាំងកំសត់ថា​​ ​មុ​ន​ស​ម័​យ​កូ​វី​ដ គាត់​មា​ន​ល​ទ្ធ​ភា​ព​រ​ស់​នៅ​បាន​​ ​មា​ន​ល​ទ្ធ​ភា​ព​ឲ្យ​កូ​ន​រៀ​ន​​បា​ន​ ក៏ប៉ុន្តែ​ពេ​លកំឡុងពេលកូវីដ គាត់មិន​រ​កចំណូលបាននោះទេ ​ហើយ​រ​ក​លុ​យ​ឲ្យ​កូ​ន​​សឹ​ង​មិន​បា​ន​ទៅ​​រៀ​ន​​ ​អ​ត់​បា​ន​ល​ក់​ គេ​បិ​ទ​ផ្សា​រ​ ​ជា​ប់​​កន្លែ​ង​​ឃុំ​​កូ​​វី​ដ​​ម្ភៃ​​ថ្ងៃ​ ​ហើ​យ​បន្ទា​ប់​​ពី​​ហ្នឹ​ង​​ល​ក់​​តែ​​ប​ន្លែ​​នៅ​ផ្លូ​វ​៦០​​ម៉ែ​ត្រ​​​។

«ពេល​​ខ្លះ ប៉ូលី​ស​ដេ​ញ​ ​ហើ​យ​រ​ត់​ទៅ​​ល​​​ក់​​​​​តាម​ផ្លូ​វ​ថ្ន​ល់​ម្តង​»។

​អ្នកស្រីបាននិយាយថា​ទើ​ប​តែ​បា​ន​មក​ល​ក់នៅផ្សារ​បា​ន​មួ​យខែ​ជា​ង ​​​មួ​យ​ថ្ងៃចំណាយពី​រ​ម៉ឺ​នរៀនសម្រាប់កូន

ទុ​ក ១៥០ដុល្លារ ​​​​​​​​​​​​​​សម្រាប់បង់​ក​ន្លែ​ង​ជួ​ល​​មួ​យ​ខែៗ។

​អ្ន​ក​ស្រីទេស នឿន «​រាល់ថ្ងៃនេះនៅលំបាកខ្លាំងដោយត្រូវ​ដោះ​ស្រា​យ​ថ្លៃ​តូ​ប​​ ​ហើយកូ​​នពី​រ​នាក់ត្រូវ​ចូលរៀន​ហើយទិញ​ខោអៅ សៀ​វ​ភៅ​គ្រ​ប់​មុ​ខដែលត្រូវទទួលបន្ទុកតែ​ម្នា​ក់​ឯ​ង​»​។​

​អ្នក​ស្រី​បានសម្តែងការ​ព្រួ​យ​បា​រ​ម្ភ​ចំពោះ​​ជំងឺ​កូ​វី​ដ​អូ​មី​ក្រុ​ង​ថ្មី​ដោយក្តីអស់សង្ឃឹម ​ព្រោះ​បើ​មា​ន​ទៀតគា​ត់​ប្រ​ឈ​ម​មុ​ខ​នឹង​កា​រ​គ្មា​ន​ចំ​ណូ​ល ​និ​ង​គ្មា​ន​អី​ហូ​ប​ដូច​មុ​ន​ទៀ​ត។ ​

អ្នកស្រី​ទេរ នឿន​៖«ខ្ញុំសុំសំណូ​ម​ព​រឲ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាលជួ​យឧ​ប​ត្ថ​ម្ភ​​​ឲ្យ​កូ​ន​ពី​រ​នា​ក់​ហ្នឹ​ងបាន​រៀ​ន​​ ​ខ្ញុំគ្មា​ន​ច​ង់​បា​នអ្វី​ច្រើ​នទេ​ ​គ្រា​ន់​តែ​ច​ង់​ឲ្យ​កូ​ន​បា​ន​រៀ​ន​»​។

​ស្រដៀងគ្នាផងដែរ អ្ន​ក​ស្រី​ ​ឈ្មោះ​ដា​ ​នី​ ​​​​​អាយុ​៤២ឆ្នាំ ​ជាអា​​ជី​វ​ក​រ​ល​ក់​ចេ​កអាំ​ង​ ​នៅ​លើ​រ៉ី​ម៉​ក​ម៉ូ​តូ ​ម្តុំ​ម​ន្ទី​រ​ពេ​ទ្យ​កុ​មា​រ​អ​ង្គ​រ​ ​បា​ន​លើ​ក​ឡើ​ងថា​ កា​​ល​មុ​ន​កូ​វី​ដ​គឺអ្ន​ក​ស្រី​រ​ក​ចំ​ណូ​ល​មា​ន​ភាព​ល្អ​ប្រ​សើ​រ​ក្នុងមួយថ្ងៃបាន ៣ម៉ឺនរៀល តែមកដល់ឥឡូវបានត្រឹមតែ ១ម៉ឺនប៉ុណ្ណោះ។

អំ​ឡុ​ង​ពេ​ល​កូ​វី​ដ​មា​ន​ស​ភា​ព​ពិ​បា​ក ​គ្មា​ន​ល​ទ្ធ​ភា​ព​ប​ង់​កា​រ​ប្រា​ក់ធ​នា​គា​រ​ ​ព្រោះ​លក់​មិ​ន​ដា​ច់​ ​រួ​ម​ទាំ​ង​ មា​នកា​រ

​បិ​ទ​ខ្ទ​ប់​ទៀ​ត។​

លោ​ក​ស្រី​ ​និ​យា​យបណ្តើរប្រែចេកអាំងបណ្តើរ​ថា ​«​​ពេ​ល​កូ​វីដ​ពី​រ​ឆ្នាំ​ហ្នឹ​ង ​បើ​​ខា​ត​មិ​ន​បាច់​និ​យា​យ​ទេ ហើយបើ​យើ​ង ល​ក់​អ​ត់​ដា​ច់​​​មា​​​នជា​ប់​លុ​យ​​ធនា​គា​រ​ ​មិនមានអ្វីដើម្បី​ផ្គត់​ផ្គ​ង់​កូនរៀន​​ដូ​ច្នេះ​បាន​ឲ្យ​កូ​ន​ឈ​ប់​​រៀ​ន​។​​​ ​​​កា​​ល​​​កូ​​​វី​​​ដ​ហ្នឹ​ង ​ល​ក់​រ​ហូ​ត​អ​ត់​ឈ​ប់​ទេ​​ ម​ក​ល​ក់​រា​ល់​ថ្ងៃ​ ​ប៉ុន្ដែ​ពេល​បិ​ទ​ខ្ទ​ប់​អ​ត់បានម​ក​ ​ព្រោះ​គេ​បិ​ទ​ម​ក​អត់​កើ​ត​ ​នៅ​នេះ​ក៏​គេ​បិទ​នៅ​នោះ​ក៏​គេ​បិ​ទ​ ​គេបិ​ទ​ខេ​ត្ត​សៀ​ម​រា​ប​ទាំងមូលតែម្តង ​»​។​

លោ​ក​ស្រី​​ប​ង្ខំ​ចិ​ត្ត​ឲ្យកូ​ន​ឈ​ប់​រៀ​នដើ​ម្បី​ឲ្យ​កូ​ន​ជួ​យ​រក​ចំ​ណូ​ល​ផ្គ​ត់​ផ្គ​ង់គ្រួ​សា​រ​ ​ព្រោះ​គ្មា​ន​លទ្ធ​ភា​ព​ប​ង់​កា​រ​ប្រា​ក់​ធនា​គា​រ​ឡើ​យ​។​

​អ្នកលក់ចេកអាំងរូបនេះ​ប​ន្ថែ​មទាំងទឹកមុខស្រពាប់ស្រពោន​ថា​ ​«​បើថានិយាយរឿង​ពិ​បា​ក​និយា​យ​មិ​ន​ចេ​ញ​ទេ​​ ​ជំ​ពា​ក់​ធ​នា​គា​រ ​សុំ​គេ​ប​ង់​តែ​កា​រ​ហ្នឹ​ង​ យើ​ង​យ​ក​លុ​យធ​នា​គា​រ​​យ​កម​ក​ធ្វើ​ផ្ទះ ​ទិ​ញ​ដី​នៅ​រក​ស៊ី​អី​ចឹ​ង​ណា​មួ​យ​ប្រា​ក់ចំ​ណូ​ល​ពី​កូ​ន​ផ​ង​ ហើ​យ​ឥ​លូ​វ​ដ​ល់​ថ្ងៃ​ទៀ​តហើ​យ​គ្មា​ន​ល​ទ្ធ​ភា​ព​ប​ង់​មិ​នបា​ន​ឲ្យ​គេ​ទេ​ ​រ​ក​មិ​នបា​ន​តែម្តងរ​កត្រឹ​ម​បា​ន​តែ​កា​រ​ប្រាក់​ស​ម្រា​ប់​ប​ង់ធ​នា​គា​រ ល​ក់​មួ​យ​ថ្ងៃ​ទា​ល់​ល្ងា​ច​ ​អីចឹ​ង​កូ​ន​សុំ​ឈ​ប់​រៀន​ហើ​យ​ ​កូ​ន​សុំ​ទៅ​ធ្វើ​កា​រ​នៅ​ប៉ោ​យ​ប៉ែ​ត​ដើ​ម្បី​ទៅ​រក​លុ​យ​ប​ង់​លុ​យ​ធ​នា​គា​រ​ព្រោះមិនច​ង់​​ឲ្យ​​ល​ក់​​ផ្ទះ​​ល​ក់​​ស​ម្បែ​ង​​​​ស​​ង​គេ​​»​។

​បន្ទាប់ពីបើ​កប្រ​ទេ​ស​ឡើ​ង​ចំ​ណូល​អ្នកស្រី​មា​ន​កា​រ​ល្អប្រ​សើ​រ​ជា​ង​អំ​ឡុ​ង​ពេ​ល​កូវី​ដ​ ​ព្រោះ​បា​ន​ចំណូ​ល​ច្រើ​ន​ជា​ង​អំឡុ​ង​ពេ​ល​កូ​វីដ​ ​ប៉ុ​ន្ដែ​ចំ​ណូ​លនៅ​តែ​មិ​ន​ដូ​ច​មុន​កូ​វី​ដ​ទេ​។​​

​អ្នក​ស្រីប​ន្តទៀ​តថា​ ​«​ព្រួ​យ​បារ​ម្ភ​ណា​ស់​​អំ​ពីជំ​ងឺ​កូ​វី​ដ-​១៩​ ​ប​ម្លែង​ខ្លួ​ន​ថ្មីអូ​មី​ក្រុ​ង ចាំ​តែ​មើ​ល​ទៅ​ណា​ស់​អូន​ ​ឲ្យ​តែ​យើ​ង​ចេះកា​រ​ពា​រ​អីចឹ​ង​ទៅ​​​ ​មាន​ពា​ក់​ម៉ា​ស់​មា​ន​អាកុ​ល​តា​ម​ខ្លួន​ ​បើ​យើ​ង​ល​ក់ដូ​រ​ធ្វើ​ម៉េច​យើង​កា​រ​ពា​រ​បា​នល្អ​​អា​ជំ​ងឺ​ហ្នឹ​ង​ក៏មិ​ន​អា​ច​ចូ​លម​ក​ស្រុ​ក​យើ​ង​កើត​ ​ហើ​យ​ណា​មួយ​យើ​ង​ក៏​បា​ន​ចាក់​វ៉ា​ក់​សាំ​ង​ដែ​រ​»​។

អ្នកស្រី ម៉េ ស្រ៊ីម អាយុ៤២ឆ្នាំ មានកូន៣នាក់ ស្រី២ប្រុស១ ជាអ្នកកោះធំ ដែលលក់នៅតំបន់អង្គរតូចខេត្ត​សៀមរាបរយៈពេលជាងដប់ឆ្នាំ ទីលំនៅបច្ចុប្បន្ន​នៅខេត្ត​សៀមរាបតែម្តង។

អ្នកស្រីអង្គុយលើកៅអីជ័រ ក្តោបដៃ និយាយ​ដោយទឹកមុខ​ស្រងូត​ស្រងាត់​ថា៖«មុនពេលដែលមានកូវីដ ខ្ញុំអាចលក់បានម៉ាហូបៗ ឬក៏នៅសល់តិចតួច ទុកគ្រាន់បង់ឲ្យអង្គការដែលគាត់ជំពាក់បំណុលគេ និងឲ្យកូនរៀនសូត្រ។»​

តែនៅពេលកំឡុងពេលកូវីដនោះអ្នកស្រីមិនអាចរកចំណូលនបាននោះទេ អ្នកស្រីយកដៃអេះស្មាបណ្តើរនិយាយបណ្តើរថា៖ «នៅក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំអំឡុងពេលកូវីដនេះខ្ញុំរកបានខ្លះអត់ខ្លះព្រោះពេលនោះ គាត់នៅតំបន់ក្រហមហើយគាត់មិនអាចមកលក់បាន គេបិទខ្ទាប់កន្លះខែទើបគាត់អត់មានអ្វីហូប ទោះបីគេបើកឲ្យលក់វិញថ្ងៃខ្លះខ្ញុំមកលោកទាំងអត់បានចំណូលអ្វីទាំងអស់ ព្រោះលក់អត់ដាច់សូម្បីតែមួយ ថ្ងៃខ្លះលក់ដាច់បានត្រឹមតែ១ម៉ឺន ២ម៉ឺនរៀល តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ខ្ញុំខំរកលុយដើម្បីបង់ការប្រាក់សម្រាប់លុយចងការគេនិងទុកខ្លះសម្រាប់កូនរៀនអនឡាញផង»។  

បន្ទាប់ពីមានការបើកប្រទេសឡើងវិញ និងមានភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនានៅប្រាសាទអង្គរវត្តអ្នកស្រីបានឲ្យដឹងថាគាត់អាចលក់បានប្រាំពីរទៅប្រាំបីម៉ឺនរៀលដែលធ្វើឲ្យគាត់អាចផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារគាត់បានឡើងវិញអាចឲ្យកូនរៀនបាន។

អំឡុងពេលផ្ទុះខ្លាំងលោកស្រី និងស្វាមីក៏បានទៅធ្វើការនៅភ្នំពេញជាអ្នកសម្អាតបន្ទប់សណ្ឋាគារនិងស្វាមីធ្វើជាកម្មករសំណង់ ដោយការធ្វើការនៅភ្នំពេញជាមួយស្វាមីអ្នកស្រីមានការលំបាកនិងបែកពីកូននិងចៅរបស់គាត់គាត់ក៏សម្រេចចិត្តថាមកនៅសៀមរាបវិញដើម្បីជុំគ្រួសារ ដោយអ្នកស្រីបាននិយាយថា​៖«​ទោះមានរឿងអ្វីក៏បាននៅជុំគ្រួសារដែរ សុខចិត្តនៅជុំគ្នាកុំឲ្យព្រាត់កូនព្រាត់ចៅ។»​

អ្នកស្រីនិយាយដោយទឹកមុខស្លេកស្លាំងនិងការភ័យខ្លាចថា៖ «បារម្ភខ្លាចប្រសិនបើមានមេរោគ​បម្លែង​ថ្មីអូមីក្រុងចូលមកកម្ពុជាដែលអាចបណ្ដាលឲ្យមានការបិទប្រទេសសារជា​ថ្មី ខ្ញុំព្រួយបារម្ភខ្លាំងដោយសារតែយើងអត់មានមុខរបរ និងលុយសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារនិងត្រូវបង់អង្គការទៀត»។

អ្នក​ស្រីសៀន​ អូន​ អាយុ​៥៩​ឆ្នាំ ជា​អាជីវករលក់ផ្លែឈើនៅមុខផ្សារលើធំថ្មី កំពុងអង្គុយនៅលើ​កៅ​អី​ជ័រ​ នៅខាង​មុខ​​ដង​ផ្លូវ​ពោរ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ឡាន ម៉ូតូ ក្នុងខេត្តសៀមរាប បាន​លើក​​ឡើងទាំង​ទឹក​មុខ​ក្រៀម​ក្រំអំពី​ចំណូល​ប្រ​ចាំថ្ងៃរបស់គាត់។

អ្នកស្រីបានលើកឡើងថា ​​ការ​លក់​​មុន​​ពេល​​កូវីដ​បាន១លានជាងក្នុងមួយថ្ងៃ​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ដែល​កូវីដ​​ផ្ទុះ​​ខ្លាំងគេ​មិន​ឱ្យ​លក់​ទេ​​​ហើយ​មាន​ពេល​ខ្លះ​រហូត​ដល់​ដាច់​បាយ​គ្មាន​អ្វី​ហូប​ ហើយ​អ្នក​ស្រី​ត្រូវ​នៅលក់​ដាច់​យប់​មាន​ពេល​ខ្លះ​ទាល់ភ្លឺ​ទៀត​ក៏មានដែរ។ ​​បញ្ហាប្រ​ឈម​ខ្លាំង​របស់​អ្នក​ស្រី​គឺអត់​បាយ​គ្មានអ្វី​ហូបដោយ​មិន​បាន​លក់​ដូរ​អ្វី​ទាំង​អស់ រហូត​មក​ទាល់​ពេល​នេះ​ទោះបី​ប្រទេស​បាន​បើក​ឡើង​វិញ​ក៏​ដោយ​ក៏​អ្នក​ស្រី​លក់​មិន​ដាច់​ដែរ​ ដោយ​មួយ​ថ្ងៃ​លក់​បាន​តែ៣ទៅ១០ម៉ឹនរៀលតែ​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក​​ គី​ សេរីវុឌ្ឍន៍ ប្រធាននៃមជ្ឍមណ្ឌលសិក្សាចិន​ និង​ជា​អ្នក​ជំនាញ​​​សេដ្ឋកិច្ច​​នៃ​​រាជ​បណ្ឌិត​​សភា​​កម្ពុជា​​បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodiaថា​វិ​ស័យ​​ទេសចរណ៍​គឺ​ជា​តួនាទី​ស្នូល​មួយ​​ក្នុង​​ការ​​ស្តារ​​សេដ្ឋ​​កិច្ច​​ក៏​​ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ជំរុញ​ឲ្យ​ទេសចរ​មាន​​ការ​​ដំណើរការ​ខ្លាំង​ជាងនេះ​ វា​ត្រូវ​ការ​ជំនាញ​វិជ្ជា​ជីវៈ​និង​ការ​រៀប​ចំ​វិស័យ​ទេសច​រ​ឲ្យ​បានល្អ។​ «ចឹង​យើងសង្កេត​ឃើញ​ថាមាន​ការ​រៀបចំ​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ហើយ​ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ធ្វើផ្លូវ​នៅក្រុងព្រះសីហនុ​និង​ខេត្តសៀមរាប​ មួយកន្លែងៗ​ចំនួន៣៨​គម្រោង​ឯណោះ​»។

បន្ថែមលើសពីនេះទៀត លោកបានបន្តថា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​លក់​ដូរ​តាម​ឆ្នេរក៏មានលក្ខណៈ​ល្អប្រសើរ​ ហើយ​មើលទៅ​លើស្ថាន​ភាព​នៃ​ការ​ផ្តល់​មគ្គុទេស​ទេសចរណ៍​ សហ​គមន៍​ទេសចរណ៍​ការ​លក់​ផលិត​ផល​នៅ​មាន​កម្រិត​នៅឡើយ​ចឹង​ហើយ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​ការពង្រឹង​និង​ជំរុញ​បន្ថែម​ទៀត​ដើម្បី​ឲ្យ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​ដើរ​ជាតួនាទី​ស្នូល​ក្នុង​ការ​ទាញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​បន្ទាប់​ពីវិបត្តិកូវីដ១៩​។

អ្នក​​​​សេដ្ឋកិច្ចរូបនេះក៏បានបន្តទៀតថា៖ «ជាមួយគ្នាផងដែរ វិស័យ​កសិកម្ម​សម្រា​ប់ផ្គត់ផ្គង់​លើ​ទេសចរណ៍ក៏​ដើរ​តួនា​ទី​សំខាន់​ណាស់​គឺ​ក​សិកម្ម​សិរីរាង្គ​ដែលភ្ញៀវ​ទេសចរ​ហ៊ាន​ចំណាយលុយយ៉ាង​សម្បើម​ដើម្បី​ទទួលទាន​អាហារ​ដែលគ្មាន​សារធាតុគីមី​ ទទួលទាន​អាហារមាន​វិជ្ជាជីវៈខ្ពស់​ អនាម័យ​ ជាមួយការ​ផ្តល់​សេវា​ទេសចរណ៍​ដ៏ល្អ ​សេវាបម្រើ​ភោជនីយដ្ឋាន​ដ៏ល្អ​មានការ​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជា​ជីវៈ​​ ដូច្នេះ​ការ​បណ្តុះ​​បណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ​មាន​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុងការ​ជំរុញ​វិស័យនេះ​ផងដែរ​។»

លោកគី សេរីវុឌ្ឍន៍បាននិយាយថា៖«លោកមិនអាចនិយាយបានទេថាពេល​ណាទើប​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​អាច​ដូច​កាល​ពីមុន​កូវីដឡើ​ង​វិញ​បាន​ ព្រោះ​ជំងឺ​កូវីដ​វា​អត់​ប្រាកដ​ច្បាស់​ ចឹង​ពេល​ដែល​ជំងឺ​កូវីដ​អស់​ ហើយ​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​បើក​ឡើង​វិញ​ហ្នឹង​ ទើប​អាច​និយាយ​បាន​ បើ​មិនមាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​ទេ​​យើង​មិន​អាច​និយាយ​បាន​ទេ​។​»

លោកទៀ សីហា អភិបាលខេត្តសៀមរាបបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាក្នុងអន្តរកាលកំពុងផ្ទុះកូវីដ-១៩ នៅពេលនោះ រដ្ឋបាលខេត្ត​បានចេញវិធានការមួយចំនួនដើម្បីកាត់ផ្ដាច់ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ឈានទៅដល់ការបិទខ្ទប់ដែលបែងចែកជាតំបន់ក្រហម លឿនទុំ បៃតង។

«ចំពោះការបិទខ្ទប់នៅក្នុងតំបន់ក្រហមនានា វាធ្វើឲ្យមានការប៉ះពាល់ដល់អាជីវកម្មចំពោះពុកម៉ែបងប្អូន ដែលប្រកបមុខរបរ មិនត្រឹមតែប៉ះពាល់តែវិស័យទេសចរណ៍ ឬមួយប្រតិបត្តិទេសចរណ៍នោះទេ ប៉ុន្ដែប៉ះពាល់ដល់ការលក់ដូរផ្សេងៗ គឺត្រូវបានផ្អាកទាំងស្រុងក្នុងតំបន់ក្រហម វាធ្វើឲ្យមានផលលំបាកប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋតែម្ដង»។

លោកអភិបាលខេត្តបានបន្តថា «រដ្ឋបាលខេត្តក៏បានជួយពាក់ព័ន្ធការបិទខ្ទប់នេះ ជួយទី១គឺការចែកស្បៀងឲ្យបានគ្រប់ៗគ្នា ថ្វីត្បិតថាមានការយឺតយ៉ាវក៏ដោយ បង្កើតជាអេប(App)ដែលសំណមពរបងប្អូន រត់រម៉កនិងកង់បីជួយដឹងជញ្ចូនស្បៀង បើកជាផ្សារតូចៗដែលអាចទិញតាមលទ្ធភាព ហើយចំពោះអ្នកដែលខ្លះខាតមែនទែន គឺតាមចៅសង្កាត់ មេឃុំគឺផ្ដល់ព័ត៌មានដល់រដ្ឋបាលខេត្ត ហើយយើងបានរៀបចំស្បៀងអាហារចំពោះគាត់ផង»។

យ៉ាងណាមិញ តំបន់ផ្សារ និងតំបន់ប្រាសាទ មានផលប៉ះពាល់ច្រើនដោយសារមានការរឹតបន្ទឹង ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពខ្លាំង ប៉ុន្ដែរដ្ឋបាលខេត្តក៏បានដាក់វិធានការរៀបចំថ្មី រក្សាគម្លាត និងដាក់វេនឲ្យអាជីវករលក់ ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាពពួកគាត់់ផងដែរ។

លោកបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា «តំបន់ផ្សារ និងតំបន់ប្រាសាទ គឺមានផលប៉ះពាល់ច្រើន យើងចាត់វិធានការមួយ គឺការចុះសម្អាតផ្សារ ដូចជាដាក់គម្លាត ដាក់វេនលក់ជូនបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋដែលលក់ដូរនៅក្នុងផ្សារគឺមួយអាទិត្យមួយចំហៀង ហើយមួយអាទិត្យមួយទៀតចំហៀងទៀត ហើយយើងក៏បើកផ្សារបណ្ដុះអាសន្ននៅផ្សារកុងទីន័រដល់អ្នកលក់ដូរ ដែលត្រូវឆ្លាស់គ្នាមួយអាទិត្យម្ដង ទោះបីដោះស្រាយបញ្ហាពួកគាត់មិនពេញលេញ ប៉ុន្ដែក៏ដោះស្រាយជីវភាពពួកគាត់បានខ្លះៗដែរ»។

ប្រជាពលរដ្ឋអាចបើកអាជីវកម្មឡើងវិញ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះផ្សារទាំងអស់ត្រូវបើកឡើងវិញ ដោយមានរក្សាគម្លាត ស្កេន QR code តំបន់អង្គរត្រូវបានបើកឡើងវិញ ដូច្នេះជីវៈភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាពិសេសអ្នកលក់ដូរបានប្រសើរជាងមុនខ្លាំងណាស់ ឥឡូវនេះបើកស្ទើរតែ៥០ភាគរយនៅសណ្ឋាគារ និងផ្ទះសំណាក់។ នេះយោងតាមលោកអភិបាលខេត្ត។

លោកក៏បាននិយាយថាសៀមរាបនឹងមានការចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំងដូសទី៣ជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅដើមខែមករានេះផងដែរ៕

កម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកដំណើរ​ដែល​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​កូវីដ​-១៩ ពេញ​លេញ​ចូលមក​ក្នុង​ប្រទេស​ខ្លួន​​ដោយ​មិនចំបាច់​​ធ្វើ​​ចត្តាឡីស័កទេ​​ ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​​១៥​ ខែ​វិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ​២០២១តទៅ​។​

នាយករដ្ឋមន្រ្តី លោកហ៊ុន​ សែន​ នា​ថ្ងៃទី​​១៤​ ខែ​វិច្ឆិកា​​ ឆ្នាំ​២០២១ ​បាន​​បញ្ជាក់​​ថា​​​អ្នក​ដំណើរចូល​មក​កម្ពុជា​តាម​ផ្លូវ​អាកាស ផ្លូវទឹក​ និង​ផ្លូវ​គោក​ ​ដែល​បាន​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​កូវីដ​-១៩​ពេញលេញ​​ ត្រូវមាន​ប័ណ្ឌ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ និងវិញ្ញាបនបត្រដែលមានសុពលភាព​រយៈពេល​ ៧២​ម៉ោង ​​បញ្ជាក់​​ថា​​គ្មាន​ជំងឺកូវីដ-១៩​​ (តេស្ត​ CPR)​ មុនមកដល់កម្ពុជា។​​

ពេល​មក​ដល់​កម្ពុជា​ អ្នកដំណើរ​ត្រូវ​ធ្វើ​តេស្ត​រហ័ស​ (Rapid Test)​​ នៅច្រកចូល ហើយត្រូវរងចាំលទ្ធផល ហើយបើសិន​លទ្ធផល​អវិជ្ជមាន ​អ្នក​ដំណើរ​អាច​ធ្វើដំណើរបាន​ដោយ​សេរីមិន​ចំបាច់ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​ទេ។

អ្នកស្រីលន់​ ស្រីជា​ ជាជនជាតិខ្មែរ រស់​នៅ​តៃវ៉ាន់​បាន​លើក​ឡើង​ថា​៖​ «វា​ជា​រឿង​ល្អ​ណាស់​ ដែល​បាន​ផ្តល់​អាទិភាព​ដល់​អ្នក​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួចរាល់​ មិន​ចាំ​បាច់់​ចំណាយ​ពេល​លើ​ការ​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​ ព្រោះ​អ្នក​ខ្លះ​មាន​ពេល​តែ​កន្លះ​ខែ​​ ដើម្បី​ទៅ​លេង​ស្រុក​​បើ​សិន​ជាប់​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​១៤​ថ្ងៃ​ទៀត​​​ ទម្រាំ​បាន​ចេញ​​ដល់​ពេល​ត្រឡប់​មក​វិញ​បាត់​ហើយ​ តែបើបានគេសម្រេចចឹងគឺល្អខ្លាំងណាស់»។

លោក​សំអាង​ សានីត​ អាយុ​២១ឆ្នាំ រស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក​យល់ឃើញថា៖ «ខ្ញុំគិតថាល្អម្យ៉ាងដែរ ល្អត្រង់ចំណេញពេលមានឪកាសជួបជុំក្រុមគ្រួសារកាន់តែច្រើន និង​មានច្រើនសម្រាប់បំពេញការងារផ្សេងៗ តែអ្វីដែលសំខាន់មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវតែពាក់ម៉ាស​ និងបាញ់អាល់កុលឲ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីរក្សាបាននូវសុខសុវត្ថិភាពទាំងអស់គ្នា»។

អ្នកស្រីម៉ៅ​ ម៉ាឡែន អាយុ ២៤ឆ្នាំ រស់នៅ​ប្រទេស​កូ​រ៉េ​ បាននិយាយ​ថា​៖​ «ខ្ញុំ​យល់ថា​ល្អ​ដែរ​​ ប្រសិនបើសម្តេចប្រកាសបើកចឹង ព្រោះយើងបានជួបជុំគ្រួសារយើងលឿន មិនចាំបាច់ខាតពេលនៅធ្វើចត្តាឡីស័ក ១៤ថ្ងៃ​ ហើយណាមួយយើងនឹកគ្រួសារយើងឆាប់បានជុំគ្រួសារ​ញ៉ាំអីជាមួយគ្នា ណាមួយយើង​បាន​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​រួច​ ចឹងភាគរយតិចណាស់ដែរឆ្លង»៕

បើតាមលិខិត​ដែល​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​សុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង ជូន​ទៅ​ប្រធាន​គណៈ​កម្មការ​ប្រ​យុទ្ធ​នឹង​ជំងឺ​​កូវីដ១៩​ថ្នាក់​រាជ ធានី ​ខេត្ត ចេញ​នៅ​ថ្ងៃទី២៦ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០២១​បញ្ជាក់ថា​៖ «អ្នកជំងឺ​កូវីដ​១៩ ដែឡ​បាន​បញ្ចប់​ការ​ព្យាបាល​នៅ​តាម​មន្ទីរពេទ្យ ឬ​មណ្ឌល​ព្យាបាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ពុំ​តម្រូវ​ឲ្យ​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​១៤​ថ្ងៃ​ទៀត​ទេ»។

លិខិត​ដដែល​បន្ថែម​ថា អ្នកជំងឺ​កូវីដ​១៩​ដែល​សម្រាក​ថែទាំ និងព្យាបាល​នៅ​តាមផ្ទះ ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បញ្ចប់​ការ​ព្យាបាល​តាម​លក្ខខណ្ឌ​ដូចជា អ្នកជំងឺដែល​ពុំ​បាន​ចាក់វ៉ាក់សាំង​កូវីដ​១៩​ដូស​មូលដ្ឋាន​​បានពេញ​លេញ អនុញ្ញាតឲ្យ​បញ្ចប់​ការ​ព្យាបាល​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ប្រសិន​បើ​ពុំ​មាន​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ​ចុងក្រោយ​ និង​ពុំ​តម្រូវ​ឲ្យ​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​​រយៈពេល​១៤​ថ្ងៃ​ទៀត​ទេ។ ក្នុង​ករណី​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​បាន​ចាក់វ៉ាក់សាំង​កូវីដ​ដូស​មូលដ្ឋាន​បាន​ពេញ​លេញ ហើយ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី៦​ទៅ ពុំ​មាន​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺកូវីដ​១៩ រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ ត្រូវ​ធ្វើ​តេស្ត​រហ័ស​អង់ទីហ្សែន​កូវីដ​១៩​ដោយ​ខ្លួនឯង នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៩។

លិខិត​ដដែល​ក៏​បាន​បន្ថែមថា អ្នកជំងឺកូវីដ​១៩​ដែល​​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​បញ្ចប់​ការ​ព្យាបាល​ ទោះ​បី​ត្រូវ​បាន​លើកលែង​ការ​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​តែ​បន្ត​អនុវត្ត​វិធានការ​សុខាភិបាល​ជា​ធរមាន ៣កុំ និង​៣ការពារ ឲ្យ​បាន​ខ្ជាប់​ខ្ជួន៕​

យោង​តាម​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​គ្រប់​គ្រង​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​ដែល​ជា​លទ្ធផល​នៃ​សម័យ​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី២២​ ខែតុលា​ ឆ្នាំ២០២១​ រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជាបាន​គ្រោង​ចំណាយ​ថវិកា​ជាតិ​សរុប​ឱ្យ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​រវង្វង់​ចំនួន​ ៣៤,៧​ ទ្រីលានរៀល​ ឬ​ស្មើ​នឹង​ប្រមាណ​ ៨,៥​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិ​ក​ ដែល​ស្មើ​នឹង​ ២៧,៩៥%​ នៃ​ផលិត​ផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប​ (ផ.ស.ស.)​ ដែល​កើន​ឡើង​ចំនួន​ ៨,៤%​ បើ​ធៀប​នឹង​ច្បាប់​ថវិកា​ជាតិ​ឆ្នាំ២០២១​ ។

សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ដដែល​បាន​បន្តថា​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គ្រោង​នឹ​ង​ប្រមូល​ចំណូល​ក្នុង​ថវិកា​រដ្ឋ​ឱ្យ​បាន​ចំនួន​ ២៥,៦​ ទ្រី​លាន​រៀល​ ឬ​ស្មើ​នឹង​ ៦,៣​ ពាន់​លាន​ដុល្លារអាមេរិ​ក​ ដែល​ស្មើ​នឹង​ ២០,៦១%​ នៃ​ ផ.ស.ស.​ កើន​ឡើង​ ១៩,៣%​ បើ​ធៀប​នឹង​ច្បាប់​ថវិកា​ជាតិ​ឆ្នាំ២០២១​ ។

ដើម្បី​បង្គ្រប់​គម្រោង​ចំណាយ​ចំនួន ៨,៥​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ រដ្ឋាភិបាល​ក៏​គ្រោង​នឹង​ខ្ចី​បុល​ពី​បរទេស​ដែល​ជា​ដៃ​គូ​អភិវឌ្ឍន៍​ចំនួន​ ១៦០០​ លានSDR​ ឬ​ស្មើនឹង​ ២,២៦០​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ផង​ដែរ​ ដែល​កើន​ឡើង​ចំនួន​ ១០០​ លាន​SDR​ បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ២០២១​។

​«សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​សម្រាប់​គ្រប់​គ្រង​ឆ្នាំ​២០២១​…​ត្រូវ​រៀប​ចំ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​បរិការណ៍​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​កណ្តាល​នៃ​វិបត្តិ​កូវីដ១៩​ នៅ​ឡើយ​ បន្ទាប់​ពី​ព្រឹត្តិកាណ៍​សហគមន៍​ ២០កុម្ភៈ​ ២០២១​ និង​ការ​បន្ត​រីក​រាល​ដាល​នៃ​មេ​រោគ​កូរ៉ូណា​បំប្លែង​ថ្មី​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ ដែល​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​អវិជ្ជមាន​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដល់​សុខភាព​ សង្គម​ សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ជីវភាពប​រស់នៅ​របស់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ព្រម​ទាំង​កំពុង​ដាក់​សម្ពាធ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​មក​លើ​ថវិកា​ជាតិ​»។

សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ដដែល​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា​ ថវិកា​ជាតិ​ឆ្នាំ២០២២​ នេះ​ ជា​ថវិកា​សម្រាប់​បន្ត​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​កូវីដ១៩​ និង​កសាង​សមត្ថភាព​ដើម្បី​រស់​នៅ​តាម​គន្លង​ប្រក្រតី​ភាព​ថ្មី​ជាមួយជំងឺកូវីដ១៩ ព្រមទាំងទ្រទ្រង់ដល់ដំណើរការរបស់រដ្ឋកុំឱ្យរាំងស្ទះ ហើយនិងការស្តារ​ជីវភាព​​ប្រជាជន​ រួម​ផ្សំ​នឹង​ការ​ស្តា​រ​កិច្ច​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម​ សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ ក្នុង​ន័យ​ជុំ​រុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ឡើងវិញ​ ។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​ លោក​គី​ សេរីវឌ្ឍន៍​ អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​​រាជ​​បណ្ឌិត្យ​សភា​កម្ពុជា​ បាន​គូស​បញ្ជាក់​​ថា​​ ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់​ចំនួន​ ៨,៥​ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ ដែល​ជា​កញ្ចប់​ថវិកា​ដែល​រដ្ឋាភិ​បាល​គ្រោង​​ចំណាយ​គឺ​ដើម្បី​ជុំរុញ​ដល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​ក្រោយ​វិបត្តិ​កូវីដ១៩​។

លោក​បានបន្ត​ថា​៖ «ដោយ​សារ​កញ្ចប់​ថវិកា​ចំណូល​ពន្ធ​រដ្ឋ​មាន​តែ​ ៦​ ពាន់​លាន​ជាង​ ដូច្នេះ​កញ្ចប់​ថវិកា​នេះ​ វា​ប្រើ​ប្រាស់​សម្រាប់​តែ​ចំណាយ​ចរន្ត​ អ៊ីចឹង​ហើយ​ សម្រាប់​​ការ​​ចំ​ណាយ​​មូល​ធន​បន្ថែម​ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ជុំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ទៅ​លើ​វិស័យ​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន​នេះ​ នៅ​មាន​ការ​ខ្វះ​ខាត​ ទើប​ត្រូវ​ការ​កម្ចី​ថវិកា​ពី​ក្រៅ​ប្រទេស​»​ ។

ជុំវិញ​បញ្ហា​ដែល​កម្ពុជា​កើន​ប្រាក់​កម្ចី​ពី​បរទេស​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០២២​ នោះ​ លោកគី​ សេរីវឌ្ឍន៍​បានយល់​ឃើញ​ថា​ បើ​គេ​និយាយ​ពី​បំណុល​សាធារណៈ​ គេ​ត្រូវ​ធៀប​ជា​មួយ​នឹង​ចំ​ណូល​ជាតិ​ ដែល​ក្នុង​ឆ្នាំ​​ ២០២១​ នេះ​ បំណុល​របស់​កម្ពុជា​មាន​ត្រឹម​តែ​ ៣០% ប៉ុណ្ណោះ​ ហើយ​កម្ពុជា​នៅ​មាន​លទ្ធភាព​ខ្ចី​បន្ថែម​ទៀត​។

គួររម្លឹកថា​ កាល​ពី​ពាក់​កណ្តាល​ឆ្នាំ២០២១​​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ប៉ាន់​ស្មាន​ពី​ទំហំ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​ថា​មាន​កំណើន​ក្នុង​អត្រា​ ២,៤%​ ដែល​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​ការ​ព្យាករណ៍​របស់​ស្ថាប័ន​អន្តរជាតិ​ធំៗ​ ក្នុង​រង្វង់​ ២,០%​ ។

ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​កូវីដ១៩​ កន្លង​ទៅ​នេះ​ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​អាច​ចំណាយ​ថវិកា​ក្នុង​រង្វង់​ ១ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ កើន​ឡើង​ខ្លាំង​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​ត្រឹម​ ៣០លានដុល្លារ​៕

អនុគណៈកម្មការតាមដាន និងវាយតម្លៃនៃគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចចាក់វ៉ាក់សាំង ឬហៅថា គ.វ.ក-១៩ ក៏បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១នេះផងដែរថាកុមារ-យុវវ័យអាយុចាប់ពី ១២ឆ្នាំ ដល់ក្រោម ១៨ ឆ្នាំមានចំនួនសរុប ៩០,៧២% ធៀបជាមួយចំនួនប្រជាជនគោលដៅ ១,៩៦៦,៩៣១នាក់។

កុមារអាយុពី ០៦ឆ្នាំ ដល់ក្រោម ១២ឆ្នាំ មានចំនួនសរុប ១០០,៥៤% ធៀបជាមួយនឹងប្រជាជនគោលដៅ ១,៨៩៧,៣៨២នាក់ ខណៈដែលប្រជាជនចំនួន ៨៥,៤៦% នៃប្រជាជនសរុប ១៦លាននាក់ ត្រូវបានចាក់វ៉ាក់សាំងរួចហើយ៕

យោងតាម​លិខិត​របស់​ក្រសួងការបរទេស​កម្ពុជាចេញ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២០ ខែ​តុលា ​ជម្រាប​ជូន​អគ្គកុង​ស៊ុល និង​កុង​ស៊ុល​កិត្តិយស​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ប្រចាំ​នៅ​បរទេស  បញ្ជាក់​ថា ដោយសារ​ការវិវឌ្ឍកាន់តែប្រសើរឡើងនៃស្ថានភាពទប់ទល់នឹងជំងឺ​កូវីដ​១៩ រាជ​រដ្ឋា​ភិ​បាល​បាន​សម្រេចកែសម្រួលគោលការណ៍នៃការផ្ដល់ទិដ្ឋាការ និង​របប​នៃ​ការធ្វើ​ចត្ដា​ឡីស័ក សម្រាប់អ្នកដំណើរមកកម្ពុជា។

ក្នុង​លិខិត​នោះ​បន្ថែម​ថា កម្ពុជា​សម្រេច​បើកឲ្យ​មាន​ការផ្ដល់​ឡើង​វិញ​នូវ​ទិដ្ឋាការ​ទេសចរណ៍​បរទេស និង​ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទូទៅឡើងវិញ និង ដាក់ឲ្យ​ដំណើរការ​ឡើងវិញ​នូវ​គោល​ការណ៍​លើកលែងទិដ្ឋាការ ។​ ដាក់​ដំណើរការ​​ឡើង​វិញ​នូវ​ការ​ស្នើ​សុំ​ទិដ្ឋាការ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិចត្រូវនិច ប៉ុន្ដែនៅបន្ដផ្អាកការផ្ដល់ទិដ្ឋាការនៅពេលមកដល់។ កែសម្រួល​លក្ខខណ្ឌ​ធ្វើ​ដំណើរ និង​ការធ្វើ​​ចត្តា​ឡី​ស័ក​​នៅកម្ពុជា សម្រាប់អ្នកដំណើរចូលមកកម្ពុជា ស្រប​តាម​គន្លង​ប្រក្រតី​ភា​ពថ្មី តាមការអនុវត្ត​វិធានការ​សុខា​ភិបាល។

គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​២៤ ខែ តុលា ឆ្នាំ​២០២១​នេះ កម្ពុជា​មានករណី​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​សរុប​ចំនួន​១១៧,៧៧២​​ អ្នក​ជាសះ​ស្បើយ​ចំនួន​១១២,៩៧៧​ និង​មាន​ករណី​ស្លាប់​បាត់​បង់​ជីវិត​ចំនួន​២,៧៣៤​នាក់៕​

សេ​ច​ក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មានបានបញ្ជាក់ថាការ​លុប​ចោល​បម្រាមនេះ «ដើម្បី​ចូលរួមចំណែក​ការ​បើក​ដំណើរ​ការ​ឡើង​វិញនូវ​សកម្មភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ និងសង្គម ជាជំហានៗ​លើ​គ្រប់​វិស័យ​តាម​គន្លង​ប្រក្រតី​ភាព​ថ្មី រួមទាំង​ការស្តារ​ឡើងវិញ​នូវ​វិស័យ​ដឹក​ជញ្ជូនតាម​ផ្លូវអាកាស​ ​និង​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិ​ការ​ក្នុង​វិស័យ​នេះ​ដែល​នឹង​ចូល​ជា​ធរមាន​ចាប់​ពី​ថ្ងៃចុះ​ហត្ថលេខា​តទៅ»។

យោងតាមក្រសួង​សុខាភិ​បាល​ ស្ថានភាពជំងឺ​កូ​វីដ-១៩ នៅ​កម្ពុជាមានករណីឆ្លងសរុបចំនួន ១១៧,៦៤៤នាក់ ហើយករណីឆ្លងថ្មីនៅថ្ងៃទីទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ មានចំនួន ១៤៤នាក់ ករណីជាសះស្បើយថ្មីចំនួន ២៧៥នាក់  ករណីស្លាប់ថ្មីចំនួន  ១០នាក់​​ ​​និងករណីនាំចូលពីក្រៅប្រទេសថ្មីចំនួន ៣២​នាក់៕

The new rule allowed families to hold traditional Buddhist funerals, which were restricted earlier this year to prevent the spread of the pandemic.

The prime minister suggested over-testing was needlessly inflating case numbers and preventing a full reopening of the economy. Covid-19 was not the primary cause for many deaths, he said, yet they added to the national tally.

“It is necessary to distinguish between those who died due to Covid-19 and those who died due to other causes,” he said.

The Kingdom on Friday announced 11 Covid-19 deaths, bringing the nation’s total to 2,715. It has recorded 98,027 cases to date.

ក្នុង​សេចក្តីសម្រេច​ស្តីពី​ការ​បញ្ចប់​ការ​ដាក់​ចេញនូវ​វិធានការ​រដ្ឋបាល​ជាបណ្តោះ​អាសន្ន​សម្រាប់​បម្រាម​គោចរ​ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ការ​ឆ្លង​រាលដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ក្នុង​ភូមិសាស្រ្ត​ខេត្ត​សៀម​រាប ចេញ​ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ បញ្ជាក់ថា៖ «សេចក្តីសម្រេច​លេខ១៥១/២១ ស.ស.រ ចុះថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ របស់​រដ្ឋបាល​ខេត្ត​សៀមរាប ការដាក់​ចេញ​នូវ​វិធាន​ការ​រដ្ឋបាល​ជា​បណ្តោះអាសន្ន​សម្រាប់​បម្រាម​គោចរ​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការឆ្លងរាលដាល​នៃ​​ជម្ងឺ​កូវីដ​១៩​ក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តសៀមរាប និង​សេចក្តី​សម្រេច​​លេខ​១៨០/២១ ស.ស.រ ចុះ​ថ្ងៃ​ទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ របស់​រដ្ឋបាល​ខេត្ត​សៀមរាប​ស្តីពី​ការ​ដាក់​នូវ​វិធានកា​រ​រដ្ឋបាល​ជាបណ្តោះអាសន្ន សម្រាប់បម្រាម​គោចរដើម្បីទប់ស្កាត់ ការឆ្លង​រាល​ដាល​នៃ​ជម្ងឺកូវីដ១៩ ក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តសៀមរាប ត្រូវ​ទុកជានិរាករណ៍»។

បើតាម​​សេចក្តីប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួងសុខាភិបាល ស្ថានភាពជម្ងឺកូវីដ១៩ ក្នុង​ប្រទេស​​កម្ពុជាសម្រាប់ថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ មាន​​ករណីឆ្ល​ងសរុបចំនួន​១១,៧២០១ ករណីឆ្លងថ្មីចំនួន​១៦៦ ករណីជាសះស្បើយចំនួន​១១,១៦៩០ ករណីស្លាប់ មានចំនួន​​២,៦៩៣ និងករណីនាំចូលពីក្រៅប្រទេស​ចំនួន​១,៩៤៣០៕

យោងតាមសេចក្តីណែនាំលេខ ៤៦ អយក.សណន ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ របស់​ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ស្តីពីការបង្រៀន និ​ង​រៀន​តាម​បណ្តុំ​ស​ម្រាប់​គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​សាធារណៈ និងឯកជន នៅភូមិសាស្ត្រដែលមានហានិភ័យទាប រដ្ឋបាល​ខេត្ត​សៀមរា​ប​បាន​ពិនិត្យ​វាយតម្លៃទៅលើគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈយ៉ាងហ្មត់ចត់ ទើប​សម្រេច​ឱ្យមា​ន​ការ​បើក​ដំណើ​រការបង្រៀន និងរៀនតាមបណ្ដុំ ក្នុងជំហានទី១។

សាលាដែលត្រូវបើកដំណើរការឡើងវិញមានចំនួន១៧៣​ ដែលស្ថិតតាមបណ្តាស្រុកចំនួន០៨ រួមមានស្រុកសូទ្រនិគម ប្រាសាទបាគង ក្រឡាញ់ ស្រីស្នំ វ៉ារិន អង្គរធំ បន្ទាយស្រី និង​ស្រុក​ស្វាយ​លើ។ ក្នុងនោះគ្រឹះស្ថានមធ្យមសិក្សាមានចំនួន ៤៤សាលា គ្រោង​ចាប់​ដំណើរការ​អនុវត្ត​សិក្សា​ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ និងបឋមសិក្សាមានចំនួន​១២៩សាលា ដោយ​គ្រោង​ចាប់ដំណើរ​ការអនុវត្តសិក្សាចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ នេះតទៅ។

ក្នុងថ្ងៃដដែលនោះ រដ្ឋបាល​ខេត្ត​ក៏​បាន​បញ្ចប់​ការដាក់​ចេញ​នូវ​វិធានការ​រដ្ឋបាល​ជា​បណ្តោះ​អាសន្ន សម្រាប់​បម្រាម​គោចរ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាល​ជំងឺកូវីដ​១៩ ក្នុងភូ​មិសាស្ត្រ​ខេត្ត​សៀមរា​ប​ផងដែរ។

សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងទូទាំងខេត្តសៀមរាប មានសាលាមត្តេយ្យសិក្សាចំនួន២០កន្លែង និង​​មាន​ថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សាផ្សេងទៀត ដែលស្ថិតក្នុងសាលាបឋមសិក្សាចំនួនជាង​៤០០កន្លែង សាលា​បឋម​សិក្សា​ចំនួនជាង ៥១៤កន្លែង មានអនុវិទ្យាល័យចំនួន៨២កន្លែង  និង​មាន​វិទ្យាល័យ​ចំនួន​៤១​កន្លែង ៕

សេច​ក្តី​ជូន​ព័ត៌​មានក្រសួងសុខាភិបាល គណៈ​​កម្ម​​ការ​​ចំពោះ​​កិច្ច​​ចាក់​​វ៉ាក់​​សាំង​​កូវីដ​​​-១៩ (គ.វ.ក-១៩)​​​​ បាននិយាយថាអ្នក​ដែល​បាន​ស្លាប់​កន្លងមកដោយសារកូវីដ១៩​ ភាគ​ច្រើន​ជា​អ្នក​ដែល​មិន​បាន​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​​ ដូចនេះ​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​សភាព​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ និង​កាត់​បន្ថយ​ជាអតិបរមា​នូវអត្រា​ស្លាប់​ដែល​បណ្តាល​មក​ពី​ជំងឺ​នេះ ប្រជាពលរដ្ឋគួរចាក់វ៉ាក់សាំង។

«សូម​អំពាវ​នាវ​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំង​អស់​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ទៅ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​កូវីដ-១៩​ ដោយ​បង​ប្អូន​អញ្ជើញ​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូ​ពេទ្យ​នៅ​តាម​ទី​តាំង​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​កូវីដ​-១៩​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ទី​សំណាក់​របស់​បង​ប្អូន​ឱ្យ​បាន​គ្រប់ៗ​គ្នា»។

គ.វ.ក-១៩ ក៏បានណែនាំ​បន្ថែម​ដល់ប្រធាន​មន្ទីរ​សុខា​ភិបាល​ រាជធានី-ខេត្ត​ត្រូវ​ធ្វើ​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​ទៅ​គ្រប់​ទីតាំង​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​កូវីដ​-១៩  ទាំង​អស់​ឱ្យ​ផ្ដល់​ការ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​កូ​​​វីដ​-១៩​ ជូនដល់​ក្រុម​គោល​ដៅ រួមមាន ពល​រដ្ឋ​​វ័យ​ចាស់​ ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ ឬ​បំ​បៅ​កូន​ដោយ​ទឹក​ដោះ​ អ្នក​ជា​សះ​ស្បើយ​ពី​ជំងឺ​កូវីដ​​​ចាប់​ពី​៤ខែ​ឡើង ឬ​អ្នក​ជា​សះ​ស្បើយ​ពី​ជំងឺ​ផ្សេងៗ​ និង​អ្នក​មាន​ជំងឺ​ប្រចាំ​កាយ​ ប៉ុន្តែ​មាន​ស្ថាន​ភាព​នឹងនរ ឱ្យ​មាន​ភាព​រលូន​នៅ​គ្រប់​ទី​តាំង​ចាក់​វាក់​សាំង​ទាំង​អស់៕

តាម​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​របស់​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​ ចេញ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ការដាក់​ដំណើរ​​ការ​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ស្នើ​សុំ​លិខិត​ទាំងពីរឡើងវិញ​នេះ​ ដើម្បី​គាំទ្រ​ និង​សម្រួល​ដល់​ការអនុវត្ត​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ចេញថ្ងៃទី១៦​ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ស្តីពី​លក្ខខណ្ឌ​ធ្វើ​ដំណើរ​ការ​​អនុវត្ត​​វិធាន​សុខាភិបាល​ និងការធ្វើចត្តាឡីស័កសម្រាប់អ្នកដំណើរចូលកម្ពុជា ស្របតាម​គន្លង​​ប្រក្រតីភាព​ថ្មី​។ ការ​ដាក់​ដំណើរ​ការ​ប្រព័ន្ធ​ស្នើ​សុំ​លិខិត​បញ្ជាក់​លើ​ការ​ធានានេះ ជាការ​សហការ​​ជាមួយ​ក្រសួងសុខាភិបាល​ គណៈ​កម្មាធិការ​ទី២​នៃ​គណៈ​ប្រចាំកា​រ​នៃគណៈ​កម្មា​ធិការ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺកូវីដ១៩​ និង​ក្រសួង-ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​។​

ក្នុងសេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មានដដែល​បានបន្ថែមថា យន្តការនេះធ្វើឡើង​លើ​ថ្នាល​ផ្លាល់ប្តូរ​ទិន្នន័យ​​កម្ពុជា​ (CamDX) តាមរយៈគេហទំព័រ www.registrationservices.gov.kh។​ វិនិយោគិន​ បុគ្គល​ជំនាញ​បច្ចេកទេស​ និង​ក្រុមគ្រួសារ​ត្រូវតែមានការធានា ឬ​អញ្ជើញ​ពីដៃគូរក្នុងស្រុក​ដែលជា​នីតិ​បុគ្គល​ស្រប​ច្បាប់ មានការចុះបញ្ជី និងបង់ពន្ធត្រឹមត្រូវនៅកម្ពុជា។ ចំពោះលិខិតបញ្ជាក់ទាំងពីរ​នេះ​មានទម្រង់​ឌីជីថល​ និង​មានសុពលភាព​៣០ថ្ងៃអាចប្រើប្រាស់បានតែ​១​ដង​គត់។

ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ ក៏ដូចជាការដាក់ពាក្យស្នើសុំលិខិតបញ្ជាក់លើការធានា និងអញ្ជើញ សាធារណៈជន​អាច​ទាញ​យក​ឯកសារ​ណែនាំ (User Manual) និងដាក់​ពាក្យស្នើរសុំតាមរយៈគេហទំព័រ www.registrationservices.gov.kh  និងទាក់ទងមកក្រុមការងារគាំទ្រប្រព័ន្ធនៅរៀងរាល់ម៉ោងធ្វើការ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទទាន់ហេតុការណ៍ ០៩២ ៨៨៨ ២៩៦ ឬអ៊ីម៉ែល vagi@mef.gov.kh»៕

ក្នុង​សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន​របស់​រដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង ចេញ​​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែតុលា ​បង្ហាញ​​ថា ទារក​​អាយុ​៦​ខែ​នោះ​ ជាអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១​ ក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ 

បើ​តាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរសុខាភិបាលនៃរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង​បញ្ជាក់ ថាទារក​ដែល​ស្លាប់​នោះ​​មានអាសយដ្ឋាននៅភូមិ១ ឃុំកោះកាពិ ស្រុកកោះកុង ខេត្តកោះកុង បាន​បញ្ជូន​មក​សម្រាក​ព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តកោះកុង នៅថ្ងៃទី០៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ វេលាម៉ោង ១៤:០០នាទី។ ដោយស្ថានភាពជំងឺធ្ងន់ធ្ងរពេក ទារក​ដែល​ជាអ្នក​ជំងឺ​​​បាន​ទទួល​មរណភាព​នៅ​ថ្ងៃអាទិត្យ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ វេលាម៉ោង ០៨:៤៥នាទី។

តាមការសន្និដ្ឋានរបស់ក្រុមគ្រូពេទ្យបានបញ្ជាក់​ថា៖ «កុមារា [ទារក] ដែលជាអ្នកជំងឺខាងលើ បាន​បាត់បង់​ជីវិតដោយសារ​វិបត្តិផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវធ្ងន់ធ្ងរ (Severe Respiratory Tract Infection) ដែលបណ្តាលមកពីវីរុសកូវីដ-១៩»។

គិត​មក​ត្រឹមថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជា​មាន​ករណីឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​សរុបចំនួន ១១៤,៨១០ និងករណីឆ្លងថ្មីកើនឡើងចំនួន ២៣៩ (លទ្ធផលបញ្ជាក់ដោយ PCR)។ រីឯ​ករណីស្លាប់​សរុប​ចំនួន ២,៥០៦ និងករណីស្លាប់ថ្មីមានចំនួន​២៤៕

យោងតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះវិហារ ការបិទខ្ទប់ភូមិសាស្រ្តទាំងពីរនេះស្ថិតនៅក្នុងភូមិគូលែនជើង ឃុំគូលែនជើង ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារជាបណ្ដោះអាសន្ន រយៈពេល ២សប្តាហ៍ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហាឆ្នាំ២០២១ រហូតដល់ថ្ងៃទី៥ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃការអនុវត្តបិទខ្ទប់ បុគ្គលគ្រប់រូបដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ក្រហមត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចេញធ្វើដំណើរពីលំនៅឋាន ឬទីសំណាក់បច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួនលុះត្រាតែការធ្វើដំណើរដោយមូលហេតុសុខភាពបន្ទាន់ ការធ្វើដំណើរទៅជួបមន្ត្រីសុខាភិបាលដើម្បីធ្វើសំណាក ឬធ្វើការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដនៅជិតតំបន់ក្រហម។

ខេត្តព្រះវិហារបានរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ចំនួន ១៣នាក់ បន្ថែមទៀតគិតត្រឹមថ្ងៃទី ២៦ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ហើយមានអ្នកវិជ្ជមានសរុប ៩៥៧នាក់ ស្រី៤៨៥ ក្នុងនោះជាសះស្បើយ ៥៨៤នាក់ ស្រី៣០៤នាក់ និងស្លាប់៣នាក់។ នេះយោងតាមសាលាខេត្ត៕

ចំនួនអ្នកចាក់លើកទី២ មានចំនួន ៧,៨៧៤,៨៦៤នាក់ ស្មើនឹង ៧៨ ភាគរយ ហើយចំនួនអ្នកចាក់លើកទី៣ មានចំនួន ៤៨៦,៨៣៤នាក់ ស្មើនឹង ៤.៩ ភាគរយ។ នេះយោងតាមរបាយការណ៏ដដែល។

តាមរបាយការណ៏ ការចាក់វ៉ាក់សាំងជូនកុមារ និងយុវជនអាយុ ១២ឆ្នាំ ដល់១៧ឆ្នាំ គិតត្រឹមថ្ងៃដដែល អ្នកចាក់លើកទី១ សម្រេចបាន ៩៩១,២១៥នាក់ ស្មើនឹង ៤៩ភាគរយបើធៀបនឹងគោលដៅ ២លាននាក់។ ចំនួនអ្នកចាក់លើកទី២ មានចំនួនសរុប ២៧,១៤៧នាក់ ស្មើនឹង ១.៣ ភាគរយ៕

យោងទៅតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីការបិទបញ្ចប់ការអនុវត្តយុទ្ធនាការនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានណែនាំឲ្យរដ្ឋបាលរាជធានី-ខេត្ត បន្តការរឹតបន្តឹងវិធានការសុខាភិបាល វិធានការរដ្ឋបាល និងវិធានការច្បាប់ដោយផ្អែកតាមស្ថានភាពការជាក់ស្ដែងទៅតាមតំបន់ និងជំងឺ។

ការអនុវត្តវិធានការប្រយុទ្ធ និងទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ រយះពេល ២១ថ្ងៃ នៅទូទាំងប្រទេសបានចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី២៩  ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ក្នុងបរិបទដែលកម្ពុជាប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ បម្លែងខ្លួនប្រភេទថ្មីដែលតា (Delta) ត្រូវបានបិទបញ្ចប់៕

លោកបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំប្រើទឹកស្រះសម្រាប់ហូបចុក ទឹកអណ្ដូងសម្រាប់ដាំបាយ​ស្លរ»។

លោកគង់ សំបាន ជាប្រជានេសាទម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋដទៃទៀតដែលបានបរិហូបទឹកស្រះនេះនៅឃុំកំពង់់ភ្លុក ស្រុកសូទ្រនិគម ចម្ងាយប្រហែល៣០គីឡូម៉ែត ពីទីរូមខេត្តសៀមរាប ដែលជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏មានប្រជាប្រិយ។

ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានអះអាងថាពួកគាត់ធ្លាប់មានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចជាចុកពោះបន្តិចបន្តួច ស្បែកស្ងួតហួតហែង ធ្មេញមិនសូវស ខណៈដែលសម្រាប់អ្នកខ្លះ ពួកគាត់ថាបានហូរឡើងសាំហើយ។

ឃុំកំ​ពង់ភ្លុក មានពលរដ្ឋរស់នៅជិត ១ពាន់គ្រួសារ ដែលពួកគាត់ភាគច្រើនប្រកបរបរនេ​សាទត្រី។

អ្នកជំនាញឯកទេសទឹកស្អាត និងអនាម័យនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា លោកហង់ ហ៊ីប៊ុណ្ណា ផ្តល់ជាយោ​​ប​ល់ថា អាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ គួរតែចុះទៅសិក្សានៅតំបន់នោះឡើងវិញ ហើយរកលទ្ធភាពដោះស្រា​យ ជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីបង្ហាញពីទំនួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហានេះ។

លោកបាននិយាយថាយ៉ាងហោចណាស់ ផ្តល់ជាធុងចម្រោះជាដើម ឱ្យពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ជាបណ្តោះអា​ស​ន្ន ក្នុងដំណាក់កាល ដែលរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់មានលទ្ធភាពផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតបាន។

លោ​កបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ការប្រើប្រាស់ទឹកខ្វះអនាម័យ ងាយប្រឈមនឹង​ជំងឺរាគ ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺសើរ​ស្បែ​ក ជំងឺភ្នែក ព្រូន និងជំងឺគ្រុនពោះវៀនជាដើម»។

យោងតាមមន្ត្រីអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជាដដែល ខេត្តសៀមរាបមានកុមារអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ កើតជំងឺរាគជាមធ្យម មួយដងក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយវាបង្កឱ្យកុមារខ្វះ​អាហារូបត្ថម្ភកាន់តែខ្ពស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ 

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណៅ តូច វិញបានពន្យល់ថា អំឡុងពេលដែលពលរដ្ឋពុំទាន់មានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ពួកគេគួរតែយកទឹកស្រះ ឬទន្លេនោះ ទៅដាំឱ្យបានឆ្អិនល្អជាមុនសិន មុនយកទៅពិសារ ដើម្បីជៀសវាងកើតជំងឺរាគរូស និងប្រព័ន្ធសេរីរាង្គ។

លោកណៅ តូច បាននិយាយថា៖ «បើមិនដាំទេ គាត់នឹងប្រឈមជំងឺច្រើនណាស់ រាគ ចង្អោរ ក្អួត ឬអ្វីផ្សេងៗទៀត។ ទឹកនឹងអាចមានមេរោគអីណាមួយ បង្កក្នុងនឹងដែរ បើកន្លែងនឹងវាមានពួកអាសេនីច [AS] ពួកភ្លុំ [Pb] ពួកអីអាចធ្វើឱ្យពួកគាត់ខូចប្រព័ន្ធសេរីរាង្គដែរ»។

ត្រឡប់មកប្រជានេសាទ លោកសំបានវិញ គាត់បានអះអាងថាគ្រួសារគាត់ រួមទាំងអ្នកភូមិ ទាន់មិនមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ទេ។

ដោយបានប្រកបរបរនេសាទនេះជិត២០ឆ្នាំមកហើយ  បុរសអាយុ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ មានកូន ៥នាក់ក្នុងបន្ទុក បានរៀបរាប់បន្តថា បើទោះបីគាត់ដឹង​ថា ទឹកដែលគ្រួសារគាត់ កំពុងទ​ទួលទា​នសព្វថ្ងៃ អាចបង្កឱ្យមានជំងឺក៏ដោយ តែគាត់គ្មានជម្រើស ក្រៅពីបង្ខំចិត្តប្រើទឹកនេះទេ ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព។

​ដោយមានការងារជាប្រជាការពារភូមិផង លោកសំបាន ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលរៀបចំឱ្យមានបណ្តាញទឹកស្អាត ឱ្យពួកគា​ត់​បានប្រើប្រាស់ ដើម្បីកាត់បន្ថយជំងឺផ្សេងៗ ខណៈពួកគាត់កំពុងជួបការលំបាកផ្នែកជីវភាព។ 

លោកបាននិយាយ​ថា៖ «យើងនៅឃុំកំពង់ភ្លុក យើងប្រើប្រាស់ទឹកទន្លេ វាអត់ល្អទេ ហើយមួយទៀត ទឹកលូទឹកអីធ្លា​ក់​ចូលក្នុងទឹកទន្លេ គឺទឹកនឹងអាចមានមេរោគ ប្រើនឹងវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ព្រោះយើងរាល់ថ្ងៃយើងប្រើប្រា​ស់ ពេលណាភ្លៀងទៅ វាមានលាមកសត្វវាហូរចូលចឹង ចឹងហើយវាអត់មានអនាម័យល្អទេ»។

ប្រជានេសាទម្នាក់ទៀត អ្នកស្រីជុំ ឡាយ អាយុ៣២ឆ្នាំ បាននិយាយថា ចាប់ពីគាត់ដឹងក្តីមក គ្រួសារគាត់ប្រើប្រាស់ទឹកស្រះរហូតនៅរដូវប្រាំង ហើយពេលខ្លះត្រូវទិញទឹកគេប្រើ ទាំងលំបាកដោយសារតែជីវភាពក្រីក្រ។

អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «​​ខ្ញុំជួប​ការលំបាកដូចជា ប្រសិនជាខ្ញុំទិញទឹកគឺមានតំលៃ ៣០០០រៀល ក្នុងមួយធុង ប៉ុន្តែពេ​លខ្លះ​​​សូម្បីតែ ៣០០រៀលហ្នឹង​ ក៏ខ្ញុំមិនមានផង»។

ជំទប់ទី១ ឃុំកំពង់ភ្លុក លោកឈន  គុជស៊ាក់ បាននិយាយថា កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២១ មន្ត្រីជំនាញនៅក្រ​សួ​ង​ធនធានទឹក បានចុះមកសិ​ក្សាបញ្ហានេះដែរ ប៉ុន្តែថា ម​ក​ដល់​ពេលនេះ មិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានពីការបង្កើតប្រព័ន្ធទឹកស្អាតនៅតំបន់នេះនៅឡើយទេដោយលោកបានអះអាងថា ប្រហែលដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។

មន្ត្រីឃុំរូបនេះ បានឃើញយល់ថា បើទោះគ្មានប្រព័ន្ធទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ តែពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ មានប្រភពទឹកប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃបាន ដូចជា ទឹកទន្លេ និងទឹកស្រះជាដើម ហើយថាប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ ក៏មានលទ្ធភាពទិញទឹកបរិសុទ្ធ សម្រាប់បរិភោគ​ផងដែរ។

 តែយ៉ាងណាមន្ត្រីឃុំដដែលអះអាងបាននិយាយថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំនេះ ចន្លោះ​ពី ៨០ទៅ៩០ភាគរយ មានការយល់ដឹងជុំវិញការប្រើប្រាស់ទឹក ដោយមានអនាម័យ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ ៩៩០ គ្រួសារ ដែលមានសមាជិក ៣ ៨៤១​នាក់។

លោកបាននិយាយថា៖ «ក្នុងនាមរដ្ឋបាលឃុំ យើងក៏ព្យាយាមដោះស្រាយដែរ បញ្ហាខ្វះទឹកស្អាតហ្នឹង​ តាមរយៈទាក់​​ទ​ងក្រសួងធនធានទឹក អង្គការដៃគូរ។ តែជម្រើសដែលយើងមិនទាន់ទទួលបាននោះ គឺ​មិនទាន់មានការឆ្លើ​យតបពិតប្រាកដជាក់លាក់ណាមួយ ប៉ុន្តែគម្រោងយើងសរសេររួចអស់ហើយ»។​

ប្រធានមន្ទីរឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ខេត្តសៀមរាប លោកជា វុធឡុង បានមានប្រ​សា​សន៍ថា ខេត្តមិនទាន់មានលទ្ធភាពផ្គត់ផ្គង់ប្រព័ន្ធទឹកស្អាត ទៅដល់តំបន់ជនបទនៅឡើយទេ។

លោកបាននិយាយថា៖ «រដ្ឋអត់ទាន់មានលទ្ធភាពធ្វើទេ ព្រោះរដ្ឋធ្វើតែក្រុងសៀមរាបបំពេញមិនគ្រប់ផង ហើយដល់ពេ លចង់បានទឹកស្អាតប្រើដល់ទីជនបទទាល់យកឯកជនមកជួយ។[…] ព្រោះវិស័យទឹកស្អាតគេវិនិយោគទៅ​រ​បស់ របរសម្ភារៈមិនមែនដើមទុនតិចទេ គឺកន្លះលានទៅមួយលាន[លានដុល្លារ]អី។ អាហ្នឹងខ្នាតតូចផ​ង ដល់ពេលចឹងវាអត់មានអ្នកវិនិយោគធ្វើទេ»។

ប្រធាននាយកដ្ឋានផ្គត់ផ្គង់ទឹកជនបទនៃក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ លោកស្រ៊ិន ពុទ្ធី បានឱ្យដឹងថា បញ្ហាប្រ​ឈ​​មនៃការខ្វះខាតទឹកស្អាតនៅកំពង់ភ្លុកនេះ លោកនឹងទាក់ទងទៅកាន់មន្រ្តីឱ្យចុះពិនិត្យ។

លោ​កបានបញ្ជាក់ថា ការតបណ្ដាញទឹកស្អាតនៅទូទាំងប្រទេសសម្រេចបាន ៧៥,១២ភាគរយ ខណៈជា​ង ​២៤ភាគរយទៀត នៅមិនទាន់តបណ្តាញទឹកស្អាតទៅដល់ទេ។

លោ​កបាននិយាយថា៖ «ចំពោះបញ្ហា និងការប្រឈមនៃការខ្វះខាតទឹកស្អាតប្រើប្រាស់នៅតំបន់កំពង់ភ្លុកនេះ ក្រសួងមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានទេ។ ខ្ញុំនឹងឱ្យខាងមន្ទីរអភិវឌ្ឍន៍ជនបទចុះពិនិត្យមើល»។

តែយ៉ាងណា លោកពុទ្ធី បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួង​បានកំណត់​ត្រឹម ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខនេះ ពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអ​ស់នឹងទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់ៗគ្នា។

របាយការណ៍ អង្គការយូនីសេហ្វ អំឡុងឆ្នាំ២០១៩ បាននិយាយថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ ក្នុងចំណោមបីនាក់ ប្រើប្រាស់ទឹកពីប្រភពដែលពុំត្រូវបានកែលម្អ  ហើយពួកគេមិនបានបែងចែកសំណល់រប​​ស់មនុស្ស ឱ្យនៅដោយឡែកពីមនុស្ស ប្រកប​ដោយអនាម័យនោះឡើយ។

 អង្គការនេះ បានរកឃើញទៀតថា ក្នុងចំណោមសាលាមត្តេយ្យសិក្សាចំនួន១០ មាន​ ៧សាលា ដែលពុំមានបរិក្ខា​​រអនាម័យ  និងទឹកស្អាត ហើយក្នុងចំណោមមណ្ឌលសុខភាព នៅតំបន់ជនបទចំនួនពីរ មានមួយកន្លែង​ដែលពុំមានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេញមួយឆ្នាំ។

បញ្ហានេះ យូនីសេហ្វបានបញ្ជាក់ថា កុមារបន្តជួបបញ្ហាក្រិសក្រិន និងបាត់បង់ជីវិត ដោយសារមូលហេតុពាក់ព័ន្ធ​នឹងទឹ​កស្អា​ត និងអនាម័យ ដែលគេអាចបង្ការជាមុនបាន កន្លែងលាងដៃនៅក្នុងសហគមន៍ និងសាលារៀន​រ​បស់​ពួ​កគេ។ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ជនបទ ប្រជាពលរដ្ឋមានចំណេះដឹងតិចតួច អំពីសារៈសំខាន់នៃ​អនាម័យ​​ត្រឹមត្រូវ៕

លោកមិន ពៅអង្គុយនៅក្រោមអំពូលភ្លើងខណៈពេលដែលវាបញ្ចេញពន្លឺចាំងជាមួយនឹងក្តារខៀនក្រោមផ្ទះឈើប្រក់ក្បឿងដែលទ្រុឌទ្រោម ដោយទឹកមុខញញឹមជាមួយក្មេងពីរ បីនាក់ឈរនៅជុំវិញតុឈើចាស់ដែលជាថ្នាក់រៀនរបស់គាត់ នៅភូមិពោធិ៍អណ្តែត ឃុំព្រែកស្តី ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល។

បុរសម្នាក់មានវ័យជាង ៣០ឆ្នាំរូបនេះ ដែលពាក់អាវយឺតដៃខ្លីពណ៍ប្រផះ កំពុងបង្រៀនក្មេងៗ ក្នុងភូមិរបស់គាត់ជាយូរមកហើយ និងបានលើកទឹកចិត្តឱ្យក្មេងៗចូលចិត្តអានសៀវភៅក្នុងគោលបំណងឱ្យពួកគេផ្តោតលើការអប់រំ និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។ ក្មេងៗទាំងនោះមកពីជិតៗផ្ទះរបស់គាត់ ហើយសប្បាយចិត្តពេលបានមករៀនម្តងៗ ព្រោះពួកគាត់អាចរំលឹកមេរៀន ហើយអាចលេងសើចសប្បាយជាមួយមិត្តភក្តិផងដែរ។

ខណៈដែលកូវីដ ១៩​​​ បានរាតត្បាតជិត ២ឆ្នាំមកហើយ បង្ខំឲ្យសាលារដ្ឋ និងសាលាឯកជនផ្អាកបង្រៀនផ្ទាល់ មករៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញវិញ លោកមិន ពៅ​ ក៏បានជួយបង្រៀនក្មេងៗទាំងនោះខ្លះ បន្ទាប់ពីមានការបារម្ភខ្លាំងថាសិស្សជនបទដាច់ស្រយាល​គ្មានលុយក្នុងការទិញទូរសព្ទ័ ឬកុំព្យូទ័រ ដើម្បីរៀនតាមអនឡាននោះទេ គ្មានថវិកាបញ្ចូលលុយទូរសព្ទ័ដែរ និងគ្មានសេវាអ៊ិនធើណែត។

លោកបាននិយាយថា៖ «​ខ្ញុំមានការអាណិតក្មេងៗណាស់ មិនថាក្មេងម្នាក់ ពីរនាក់ រឺបីនាក់នោះទេ វាសឹងតែគ្រប់កន្លែង ប៉ុន្តែយើងមិនអាចជួយបានគ្រប់កន្លែងនោះទេ អ្វីដែលខ្ញុំអាចជួយបានក្មេងៗនៅជិតផ្ទះ ហើយខ្លះជាសាច់ញាតិ ដូចជាក្មួយៗ ប្អូនៗរបស់ខ្ញុំ និងនៅក្នុងភូមិជាមួយគ្នា។ ក្នុងអំឡុងកូវីដនេះ បានផ្អាកមិនអោយទៅរៀននៅសាលា ដោយប្តូរមករៀនតាមអនឡាញវិញ ហើយឃើញថាកាលនៅមិនទាន់កូវីដ ពួកគាត់រៀននៅសាលាផ្ទាល់ផង ការសិក្សារបស់គាត់នៅខ្សោយ ចុះទំរាំតាមអនឡាញនេះទៀត ត្រូវអោយពួកគាត់ចំនាយលុយទិញទូរសព្ទ៏»។

លោកមិន ពៅ ធ្លាប់ជាអ្នកសារព័ត៌មាន និងជាអ្នកវិភាគអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយនៅស្ថាប័នសម្លេងប្រជាធិបតេយ្យ (វីអូឌី) មុននឹងលាឈប់កាលពីពេលថ្មីៗនេះដើម្បីក្លាយជាអ្នកសារព័ត៌មានឯករាជ្យមួយរូប។ លោកមិន ពៅ ក៏ជាស្ថាបនិកមួយរូបនៃសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ឬហៅកាត់ថាខេមបូចា ផងដែរ។

អ្វីដែលជាបញ្ហារបស់ក្មេងៗដែលលោក មិន ពៅ បានមើលឃើញគឺជាបញ្ហាអ៊ិនធើណែត ដោយសារអត់មានសេវា ដោយត្រូវដើរទៅរកទីកន្លែងដែលសេវាទើបអាចប្រើបាន ពេលខ្លះក្មេងៗទាំងអស់នោះត្រូវដើរទៅខាងក្រោយផ្ទះ ក្រោមដើមឈើ ពេលខ្លះត្រូវអង្គុយហាលថ្ងៃទៀតក៏មានដែរ ពេលណាមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង គឺបានធ្វើអោយគាត់ខកខានក្នុងការរៀនតែម្តង។

លោកបានរៀបរាប់ថា៖ «យើងឃើញថា ពេលដែលយើងប្រជុំម្តងៗ គឺពិបាកក្នុងការនិយាយផង ចុះទំរាំក្មេងៗវិញ ពេលខ្លះកំពុងរៀនៗស្រាប់តែមានភ្លៀងក៏មាន ស្រាប់តែដាច់សេវាអីធើណែតក៏មាន ហើយម្យ៉ាងទៀតការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទ៏ដៃរបស់ពួកគាត់នៅមិនទាន់ចេះប្រើទៀត។ អ្វីដែលខ្ញុំជួបប្រទះ គឺខ្ញុំឃើញក្មួយរបស់ខ្ញុំ គាត់ឈររៀនហាលថ្ងៃ ព្រោះនៅទីនោះមានសេវា ពេលខ្លះគាត់ដើរចុះដើរឡើង ដើររកកន្លែងមានសេវាអ៊ិនធើណែត  ព្រោះកន្លែងដែលមានសេវាគឺវាមិនមែននៅក្នុងផ្ទះនោះទេ»។

លោកបាននិយាយថាការបង្រៀនរបស់លោកក៏ជួបមានបញ្ហាខ្លះដែរ​ពេលលោកមានធុរៈឡើងទៅភ្នំពេញ ពេលដែលមកវិញគាត់មិនហ៊ានក្នុងបង្រៀនក្មេងៗទេព្រោះគាត់ខ្លាចក្នុងការចម្លងកូវីដទៅក្មេងៗក្នុងករណីណាមួយដូចនេះ ធ្វើអោយក្មេងខកខានក្នុងរៀនក៏មានដែរ។

លោកបាននិយាយថា៖ «ផលលំបាកក្នុងការបង្រៀនទៅពួកគាត់គឺមិនសូវជាមានប៉ុន្មានទេ តែអ្វីដែលលំបាកនោះគឺការសំរេចគោលដៅក្នុងការអោយគាត់ចេះ ម្យ៉ាងទៀតពេលដែលខ្ញុំចុះឡើងភ្នំពេញម្តងៗ គឺមានការខកខានក្នុងការបង្រៀនពួកគាត់ខ្លះដែរ មិនអត់ទេ ហើយខ្ញុំក៏ខ្លាចក្នុងការនាំកូវីតទៅដល់គាត់ដែរ ពេលខ្លះខកខានរៀន២ ទៅ៣ថ្ងៃក៏មានដែរ ទាំងអស់នេះហើយដែរជាឧបសគ្គរបស់ខ្ញុំ បើនិយាយថាហត់នឿយនោះគឺសឹងតែគ្មានហើយសម្រាប់ខ្ញុំនោះ»។

លោកមិន ពៅបាននិយាយថា ការបង្រៀនរបស់លោកពិតជាតិចតួចណាស់ក្នុងការជួយពួកគាត់ តែបើសិនជាគាត់មិនបានធ្វើនោះទេ តើក្មេងៗទាំងនោះនឹងទៅជាយ៉ាង ទោះបីជាលោករវល់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏លោកមិនដែលគិតថាបោះបង់ចោលដែរក្នុងពេលនេះ ព្រោះឪពុកម្តាយរបស់គាត់រវល់រកស៊ី មិនមានពេលគ្រប់គ្រាន់នៅជួយបង្រៀនក្មេងៗទាំងអស់នោះបាននោះទេ ដូចនេះមានតែលើកទឹកចិត្តពួកគាត់តាមរយះការងារនេះ។

ពេលខ្លះដើម្បីអោយគាត់មករៀន លោកបានរៀបចំការលេងល្បែងកំសាន្តសប្បាយ ហើយពេលខ្លះគាត់ក៏បានចំនាយថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់អោយទៅក្មេងដែលបានធ្វើលំហាត់ល្អជាងគេ អានបានល្អនោះ នឹងត្រូវបានការលើកទឹកចិត្ត ធ្វើដូចនេះពួកគាត់នឹងមករៀនទៀងទាត់។

លោកមិន ពៅ បាននិយាយថា៖ «មិនថាតែការបង្រៀនទេ ពេលខ្លះខ្ញុំអោយលុយពួកគាត់ថែមទៀតផង អ្នកខ្លះអានបានល្អខ្ញុំអោយគាត់៥០០រៀល រឺ១០០០រៀន ក៏មានដែរ ព្រោះគាត់សប្បាយចិត្តពេលគាត់អានបានល្អហើយទទួលរង្វាន់ពីខ្ញុំទៀត»។

លោកមិន ពៅបាននិយាយថាបណ្ណាល័យរបស់លោកមានសៀវភៅជាង ២០០ ទៅ ៣០០ក្បាលសម្រាប់ក្មេងៗជាច្រើន  ដែលទទួលបានទទួលបានមកពីកូនរបស់មិត្តភក្តិគាត់ ហើយខ្លះទៀតបានមកពីអ្នកមកទស្សនាបណ្ណាល័យ។

លោកបាននិយាយថាក្មេងៗសំខាន់ណាស់គឺអនាគតរបស់គាត់ ពួកគាត់ជាអនាគតរបស់សង្គម បើពួកគាត់មិនបានទទួលការអប់រំអោយបានល្អនោះទេ ហើយឱពុកម្តាយមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជួយលើកទឹកចិត្តគាត់ ជួយណែនាំដាស់តឿនក្នុងការរៀនសូត្រព្រោះពេលដែលមានបញ្ហា គឺគ្រួសារនេះ​ជាអ្នកប្រឈមមុនគេ។

ក្នុងទឹកមុខដ៏មាំរបស់លោកមិន ពៅ លោកបាននិយាយទាំងអួលដើមកថា៖ «​ក្មេងៗសំខាន់ណាស់គឺអនាគតរបស់គាត់ ព្រោះពួកគាត់ជាអនាគតរបស់ប្រទេសជាតិ អ្វីដែលពួកគាត់កំពុងជួបគឺបញ្ហាក្នុងការរៀនសូត្ររបស់គាត់ ហើយចំណែកឪពុកម្តាយត្រួវតែជួយលើកចិត្តកូន ព្រោះសាលានៅឆ្ងាយ មិនដឹងថាត្រូវចូលរៀនវិញនៅពេលណា»។​

«ពួកគាត់គួរមកវិនិយោគលើកូនខ្លះ កុំវិនិយោគតែការរកស៊ី ភ្លេចមើលកូននៅផ្ទះ កូនយើងពេលដែលយើងវិនិយោគខុស គឺឪពុកម្តាយត្រួវទឹកភ្នែក មិនថាតែរូបខ្ញុំទេ សូមអោយយុវជនដែលមានចំនេះដឹង រឺក៏ទំនេរពីធ្វើការ គួរជួយបង្រៀនរឺដាស់តឿនអោយកូន ក្មួយ រៀនសូត្រ នេះក៏ជាចំណែកមួយជួយសង្គមផងដែរ»៕

អភិបាល​រាជធានីភ្នំពេញ លោកឃួង ស្រេង នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣ ​ខែ​សីហា ​ឆ្នាំ​២០២១​នេះ ​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ណែនាំ​ថ្មី​មួយ​បន្ថែមទៀត​​លើ​​វិធាន​ការ​រដ្ឋ​បាល​​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​សាស្ត្រ​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​សម្រាប់​រយៈពេល​ ១៤​ថ្ងៃ​ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ និង​ទប់​ស្កាត់​ការ​ឆ្លង​រាល​ដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ ដោយ​បាន​កែ​សម្រួល​ខ្លឹម​សារ​ឡើង​វិញ​ថា​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ម្ចាស់​ភោជនីយដ្ឋាន​-​អាហារដ្ឋាន​​បើក​ដំណើរ​ការ​អាជីវកម្ម ​និង​ទទួល​ភ្ញៀវ​ក្នុង​បរិវេណ​ទី​តាំង​បាន​ តែ​ថា​ត្រូវ​ធានា​នូវ​សុវត្ថិភាព​ផ្នែក​សុខាភិបាល ដោយ​រក្សា​គម្លាត​បុគ្គល​និង​សង្គម ក្នុង​រយៈពេល​អនុវត្ត​វិធាន​ការ​រដ្ឋបាល​​ ១៤​ថ្ងៃ​​រហូត​ដល់​​ថ្ងៃទី​១២​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ​២០២១។

​សេចក្តីណែនាំបានអះអាងបន្តថា ការសម្រេចនេះបានកើតមាន ក្រោយ​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា​ម្ចាស់​ភោជនីយដ្ឋាន-អាហារដ្ឋាន​ដែល​មាន​ស្តង់​ដារ​​អនាម័យ បាន​ចូល​រួម​អនុវត្ត​លើ​ការ​ងារ​នេះ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ ​និង​ដើម្បី​ជម្រុញ​ចរន្ត​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​កំឡុង​ពេល​វិធានការ​រដ្ឋបាល។

អភិបាល​រា​ជ​ធានី​ភ្នំពេញ​រូប​នេះ​បាន​ណែននាំ​​ថា​៖ «​ភោជនីយដ្ឋាន​-អាហារដ្ឋាន​ក្នុង​សណ្ឋាគារ និង​ភោជនីយដ្ឋាន​-អាហារដ្ឋាន​ដែល​អាច​ធានា​បាន​នូវ​វិធាន​​សុវត្ថិភាព​ផ្នែក​សុខាភិបាល ជា​ពិសេស​ការ​រក្សា​បាន​នូ​វ​គម្លាត​សុវត្ថិភាព​បុគ្គល​ និង​សង្គម ​អាច​ដំណើរ​ការ​អាជីវកម្ម​ជា​ប្រក្រតី​ និង​ទទួល​អតិថិជន​ឱ្យ​ចូល​​មក​ទទួល​​ទាន​ក្នុង​បរិវេណ​អាជីវកម្ម​ដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន​បាន​»។

លោក​ឃួង​ ស្រេង​​ បាន​បន្ត​ទៀត​ថា៖ «ប៉ុន្តែ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​កំណត់​ចំនួន​អតិថិជន ក្នុង​បរិមាណ​សមរម្យ​សមាមាត្រ​ទៅនឹង​ទំហំ​ទីតាំង ដើម្បី​រក្សា​​ឱ្យ​បាន​ដាច់​ខាត​នូវ​គម្លាត​សុវត្ថិភាព​បុគ្គល-សង្គម និង​ដើម្បី​ធានា​ឱ្យ​មាន​ខ្យល់​ចេញ​-​ចូល​គ្រប់​គ្រាន់ ដោយ​ត្រូវចៀស​វាង​ការ​ប្រជៀត​គ្នា ឬ​ប្រមូល​ផ្តុំ​មនុស្ស​ច្រើន ដែល​ជា​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ចម្លង​វីរុស​កូវីដ-១៩ ​ក៏ដូច​ជា​ត្រូវ​គូស​គំនូស​សម្រាប់​អតិថិជន​ដើម្បី​រក្សា​គម្លាត ​១,៥​ម៉ែត្រ​ក្នុង​បរិវេណ​អាជីវកម្ម​ដ្ឋាន​នីមួយៗ»។

នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ណែនាំ​ខាងលើ​នោះ​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា​ភោជនីយដ្ឋាន​-អាហារដ្ឋាន​ដែល​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​ជា​ប្រក្រី​ទាំងនោះ ដាច់​ខាត​មិន​ត្រូវ​លក់​គ្រឿង​ស្រវឹង ឬ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​អតិថិជន​សេព​គ្រឿង​ស្រវឹង​គ្រប់​ប្រភេទក្នុង​អាជីវកម្ម​ដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន​ឡើយ ជាពិសេស​ត្រូវ​អនុវត្ត​បម្រាម​គោចរដោយ​ផ្អាក​សកម្មភាព​​អាជីវកម្ម​​នៅ​ចន្លោះ​ម៉ោង ​២១ដល់​ម៉ោង ​៣​រហូត​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១២​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ​២០២១​ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​ការ​ឆ្លង​រាល​ដាល​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ-១៩។

សូម​បញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា កាល​ពីថ្ងៃ​ទី​២៩ ​ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២១​កន្លង​ទៅ​នេះ​ រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​ចេញ​វិធាន​ការ​​រដ្ឋបាល​​នៅ​ក្នុង​ភូមិសាស្ត្រ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​សម្រាប់​រយៈពេល​ ១៤​ថ្ងៃ​ដោយ​បាន​ចែង​ថា ​«​គ្រប់​ផ្សារ ភោជនីយដ្ឋាន អាហារដ្ឋាន តូប​អាហារ​ ហាង​កាហ្វេ ហាង​ភេសជ្ជៈ និង​អាជីវកម្ម​ផ្នែក​អាហារ​-ភេសជ្ជៈគ្រប់​ប្រភេទ​អាច​ដំណើរ​ការជា​ប្រក្រតី​តែ​ជា​លក្ខណៈវេជ្ជ​ខ្ចប់​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​​អតិថិជន​ចូល​មក​​ទទួល​ទាន​ក្នុង​បរិវេណ​អាជីវកម្ម​ដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន​ឡើយ។ ​នេះ​បើ​តាម​សេចក្តី​ដដែល​បាន​បញ្ជាក់យ៉ាង​ដូច្នេះ​៕