ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានទាមទារតាមរយៈចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងមួយនៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា
ឆ្នាំ២០២១ ឲ្យលោកម៉ាត ឡូវរី (Matt Loughrey) និងសារព័ត៌មាន Vice លុបចោលរូបភាពដែលគេបានបង្ហោះតាមរយៈគេហទំព័ររបស់ខ្លួន។

សារព័ត៌មាន VICE បាននិយាយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៌ថា «អត្ថបទនេះរួមបញ្ចូលទាំងរូបថតរបស់ជនរងគ្រោះក្នុងរបបខ្មែរក្រហមដែលមានការបន្ថែមលើសពីពណ៌។ អត្ថបទនេះមិនត្រូវតាមស្តងដាររបស់VICE ហើយត្រូវបានដកចេញ។ យើងសោកស្តាយចំពោះកំហុសហើយនឹងធ្វើការស៊ើបអង្កេតអំពីការបរាជ័យដែលនាំឲ្យអត្ថបទនេះផ្សាយ»។

ក្រសួងបាននិយាយថា ទង្វើនេះប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់ជនរងគ្រោះ ហើយបំពានសិទ្ធិនៃការប្រើប្រាស់រូបរបស់សារមន្ទីរ ដែលបានយករូបថតទៅកែច្នៃជាពណ៍ធម្មជាតិ និងបានកែច្នៃឲ្យខុសពីស្ថានភាពជាក់ស្ដែងអំឡុងពេលដែលជនរងគ្រោះបានទទួលរងការឈឺចាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម។

សេចក្ដីជូនដំណឹងដដែលក៏បានបន្តថា៖ «ក្រសួងសូមជម្រាបជូនសាធារណជនមេត្តាជ្រាបថា សារមន្ទីពុំដែលមានទំនាក់ទំនងជាផ្លូវការណាមួយជាមួយបុគ្គលខាងលើនេះទេ រាល់ការប្រើប្រាស់បណ្ណសារចេញពីសារមន្ទីរត្រូវគោរពតាមច្បាប់បណ្ណសារឆ្នាំ ២០០៥ និងគោលការណ៍នៃការប្រើប្រាស់បណ្ណសារសារមន្ទីរ»។

«ក្រសួងនឹងចាត់ការតាមច្បាប់ជាតិនិងអន្តរជាតិដែលមានជាធរមានក្នុងករណីបុគ្គលឈ្មោះ ម៉ាត
ឡូវរី (Matt Loughrey)មិនអនុវត្តតាមសេចក្ដីណែនាំខាងលើ»។

យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសដែលបានបង្ហោះតាមផេកហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់យុវជនល្ខោនខោលកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ការផ្អាកនេះគឺដោយសារស្ថានភាពជាក់ស្ដែងបច្ចុប្បន្ននៃការីករាលដាលកូវីដ១៩ជាសហគមន៍ និងដើម្បីបង្ការការរីករាលដាលបន្ត និងកាត់បន្ថយការឆ្លងជាសកលដោយប្រការណាមួយ។

លោកខុន ច័ន្ទសិទ្ធិការ្យ ប្រធានក្រុមយុវជនល្ខោនខោលបាននិយាយថា រាត្រីល្ខោនខោលលើកទី២នេះ ប្រារព្ធឡើងដើម្បីចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ និងអភិរក្សនូវទម្រង់ល្ខោនខោល ល្ខោនឬរបាំផ្សេងៗទៀតឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ ពិសេសអ្នករស់នៅតាមបណ្ដាខេត្ត។

ការរៀបចំនេះជាលើកទី១ ដែលក្រុមយុវជនល្ខោនខោលបានរៀបចំឡើងកន្លងទៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ បានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាប្រមាណ ២០០០នាក់៕

នេះបើ​តាមសេចក្ដី​ជូន​ដំណឹង​របស់ក្រុមហ៊ុនវប្បធម៌កម្ពុជា ចេញ​នៅ​​ថ្ងៃទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ បញ្ជាក់​​ថា ដោយសារតែការរីករាលដាល​ជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើ​​ឱ្យ​ចំនួន​ភ្ញៀវ​​​ចូល​ទស្សនាថយចុះ​យ៉ាង​គំហុក​​ជាច្រើន​ខែ បណ្តាល​ឲ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​​ជួប​ការលំបាក​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រហូត​​មិន​អាច​ផ្គត់ ផ្គង់​​លើ​ការចំណាយនានា​ជុំវិញដំណើរការអាជីវកម្ម​បន្តទៀតបាន​។

ក្នុងសេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​នោះ​បន្ថែម​ថា ការ​បិទអាជីវកម្មនេះ​​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការបញ្ចប់​កិច្ច​សន្យា​ការងារ​ជាមួយ​​បុគ្គលិក​គ្រប់​ផ្នែក​ទាំងអស់ ដូច្នេះ​គណៈ​គ្រប់គ្រងនៃក្រុមហ៊ុនវប្បធម៌កម្ពុជា​នឹងទូទាត់​ប្រាក់​សំណង​ជូន​បុគ្គលិក​ទាំងអស់​ស្របតាម​បទ​ប្បបញ្ញត្តិ​ស្តីពីការងារ។

កញ្ញា ស៊ិន សុគន្ធារ៉ា ​បុគ្គលិក​ក្រុមហ៊ុន​វប្បធម៌​កម្ពុជា​​ប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅ​ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០​នេះ​ថា កញ្ញា និង​បុគ្គលិក​ទាំងអស់​​​មាន​ការភ្ញាក់ផ្អើល និង​សោកស្តាយ​​​នៅ​ពេល​​ឮ​ថា​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រកាស​បិទ​ទ្វារ។ កញ្ញា​បន្ថែម​ថា ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន កញ្ញា​​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា​ត្រូវ​រក​ការងារ​អ្វី​ធ្វើ​បន្ត​នៅ​ឡើយ​ទេ។

កញ្ញា​ថា៖ «ខ្ញុំ​ត្រូវ​បាត់បង់​ការងារ​ក្នុង​ខណៈពេល​ដែល​ស្ថានភាព​កូវីដ​បែប​នេះ គឺ​ពិបាក​រក​ការងារ​ធ្វើ​ណាស់»​។

ចំណែក​លោក ទូច សុជាតិ ​អនុប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅ​ក្រុមហ៊ុនភូមិ​វប្បធម៌កម្ពុជា​ម្នាក់​ទៀត​​ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ដែរ​ថា ពាក់ព័ន្ធ​​នឹង​​សេចក្តី​ប្រកាស​​របស់​​ក្រុមហ៊ុនភូមិ​​​វប្បធម៌​កម្ពុជា​​ដែល​​ថា​​នឹង​​​ទូទាត់​​ប្រាក់​​​សំណង​​​ជូន​​បុគ្គលិក​​ទាំងអស់​​ស្រប​តាម​​បទ​ប្បញ្ញត្ដិ​​ស្ដីពី​​ការងារ​ គឺ​ក្រុមហ៊ុន​នឹង​មាន​វា​គ្មិន​មួយ​ដើម្បីស្រាយចម្ងល់ឬក៏បង្ហាញពីបែបបទនិងលក្ខ័ណ្ឌផ្សេងៗដល់បុគ្គលិកទាក់ទិននិងបញ្ហានេះ។

លោក​ថា៖ «យើង​នឹងឲ្យខាងមន្ទីរការងារចុះទៅ​សម្របសម្រួល​ការងារ បានន័យថា​គាត់​នឹង​បង្ហាញ​អំពី​លក្ខខណ្ឌ​នៃការទូទាត់​ហ្នឹង​ទាំងអស់ គឺ​ខាង​មន្ទីរ​ជា​អ្នក​រៀបចំ។ យើង​នឹង​មាន​វាគ្មិន​ខាង​មន្ទីរ​ដើម្បី​ឲ្យ​អស់​ចម្ងល់​ដល់​បុគ្គលិក»។

ភូមិវប្បធម៌​កម្ពុជា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ភូមិគ្រួស ឃុំ​ស្វាយ​ដង្គុំ ស្រុក​សៀមរាប។ ភូមិវប្បធម៌កម្ពុជា​គឺជា​កូន​ភូមិ​គំរូ​មួយ​ដែល​មានសំណង់ផ្ទះ និង​អគារប្រវត្តិសាស្រ្ត​ទំ​នៀមទម្លាប់​របស់​ប្រជាជន​ខ្មែរ និង ជីវភាព​របស់​ជនជាតិ​ទាំង​អស់។ កន្លែង​នេះមា​ន​ទំហំ​២១០,០០០​ម៉ែត្រ​ការ៉េ។ ក្នុង​ភូមិ​វប្បធម៌​កម្ពុជា​មាន​ភូមិ​ចំនួន​១២ ដែល​តំណាង​ឲ្យ​វប្បធម៌​ផ្សេងៗ​គ្នា និង​ចរិត​លក្ខណៈ​របស់​ជនជាតិ​១៩។ ទីនោះ​ក៏​មាន​ការសម្តែងរបាំអប្សរា និង​របាំ​របស់​ជនជាតិ​ភាគតិច​នៅកម្ពុជា និង អាច​ទស្សនា​ការសម្តែង​អំពី​ប្រពៃណី​រៀប​អាពាហ៌​ពិពាហ៍​របស់​ជនជាតិ​ខ្មែរ ព្រមទាំង​របៀប​ឆ្លាក់​លើ​ថ្ម លើ​ឈើ ដំ​គ្រឿង​ប្រាក់ និង​ច្នៃ​ត្បូង​ជាដើម៕​

កម្មវិធី I AM A SINGER គឺជាកម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងដ៏ល្បីនៅបរទេស ជាពិសេសនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងប្រទេសចិន ហើយកម្មវិធី I AM A SINGER CAMBODIA បានចូលមកកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដោយមានតារាចម្រៀង ដួង វីរៈសិទ្ធ ជាម្ចាស់ពានរដូវកាលទី១។

កញ្ញា វី ឌីណែត ដែលជាកូនស្រីបង្កើតរបស់តារាចម្រៀងជើងចាស់ ហួ ឡាវី បាននិយាយតាមហ្វេសប៊ុកដូច្នេះថា​ «ជាដំបូងនាងខ្ញុំ និងលោកគ្រូ សូមអរគុណយ៉ាងខ្លាំងសំរាប់ការផ្ញើសារគាំទ្រពីសំណាក់បងប្អូន លោកតា លោកយាយ អ៊ុំ ពូ មីង ទូទាំងប្រទេស និងfansជាទីស្រលាញ់របស់នាងខ្ញុំទាំងអស់ដែលអាចធ្វើអោយក្ដីស្រម៉ៃរបស់នាងខ្ញុំក្លាយជាការពិត»។

កញ្ញា វី ឌីណែត បានបន្តថា «អ្វីដែលនាងខ្ញុំប៉ង អ្វីដែលនាងខ្ញុំខំព្យាយាមមកជាច្រើនសារហើយនោះ ពេលនេះក៏ទទួលបានហើយ នាងខ្ញុំពិតជារំភើបចិត្តខ្លាំងណាស់ នាងខ្ញុំនឹងព្យាយាមបន្តទៅមុខទៀតនឹងអ្វីថ្មីៗជូនដល់បងប្អូនទាំងអស់ទស្សនាជាបន្តបន្ទាប់»៕

The announcement, made this morning in a statement by Education Minister Hang Chuon Naron, said public areas would once again be made available for exercise, almost four months after the stadium was closed out of coronavirus concerns.

Last week, the stadium’s management told Newsroom that they had already sought permission to reopen, but were waiting for a reply. A notice on the gate from April 7 had announced the stadium’s temporary closure.

This evening, most fences set up around the stadium remained in place, but people were allowed in at the main gate. A parking attendant said the fences would be removed “in a few more days.”

Several people walked and jogged around the stadium’s grounds, which remained relatively empty on the first evening of reopening.

Nouv Vanna, a Daun Penh district resident, said he was eager to return to the stadium for exercising.

The announcement had come as a surprise, he added.

“I welcome it and I’m happy about the reopening, and for people to have more space to exercise and reduce stress,” Vanna said.

In his announcement, Chuon Naron asked people to practice public-health precautions as the coronavirus pandemic continued to spread worldwide:

• Always clean hands with soap or alcohol, wear masks and measure your temperature.
• Keep a distance of at least 1.5 meters between one another.
• Spray down sites with disinfectant.

Cambodia has recorded 226 cases of coronavirus but with no official deaths, while globally more than 16 million people have been infected, leading to about 650,000 deaths.

ប្រធានសហគមន៍​ចាប៉ីអមតៈ លោក ពេជ សារ៉ាត់ បានឲ្យដឹងថា ការ​ប្រកាស​បង្រៀន​ចាប៉ី​ដង​វែង​ដល់​យុវជន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ គឺ​ក្នុង​គោល​បំណងលើក​ស្ទួយ​អភិរក្ស ​អភិវឌ្ឍ​មរតក​ចាប៉ី​ដង​វែង ​និង​បណ្តុះ​គំនិត ​និង​បើក​ឱកាស​ដល់​កុមារ​ និង​យុវជន​បាន​ចូល​រៀន​ចាប៉ី​ដងវែង។ លោក​បន្ត​ថា ការ​សិក្សា​ផ្នែក​សិល្បៈ​ចាប៉ី​ដងវែង​ក្នុង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​នៅ​មាន​កម្រិត​នៅ​ឡើយ ព្រោះ​តែ​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​មិនទាន់​មាន​ភាព​ទូលំ​ទូលាយ និង​​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​មិន​ទាន់​យល់​ដឹង​ច្បាស់​លាស់​ពី​សិល្បៈ​មួយ​នេះ។

លោក សារ៉ាត់ មាន​ប្រសាសន៏ថា៖ «ក្នុងនាមខ្ញុំជាអ្នកចាប៉ីមួយរូប និងក្រុមចាប៉ី ខ្ញុំគិត​ថាយើង​មិន​អាច​ទៅ​តែ​ឯង​បាន​ទេទាល់តែមានការចូលរួមពីមហាជនគ្រប់ទិសទីទាំងអស់ បាន​អាច​យើង​ដំណើរការ​ទៅ​ប្រចាំ​ខែ រហូតដល់ប្រចាំផែនការប្រចាំឆ្នាំរបស់យើងហ្នឹង»។

លោក ពេជ សារ៉ាត់ បន្ថែមថា ការ​បើក​បង្រៀន​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​វត្តនាគវ័ន្ត ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី២៧ ខែ​មិថុនា វេលាម៉ោង៨ ដល់ម៉ោង១០ព្រឹក  ដោយទទួលសិស្សតែ២០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។​ ​លោក​ថា​ការ​បង្រៀន​នៅ​វត្ត​នាគវ័ន្ត​​នេះ ​គឺ​ជា​ការ​សាកល្បងចំនួន៣ខែ ហើយ​ថា លោក​នឹង​ចាប់ផ្តើម​គ្រប់​វត្ត​អារាម​ទាំង​អស់​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រសិនបើ​មានការគាំទ្រពី​ប្រជាពលរដ្ឋ និង សំណូម​ពរពីចៅអធិការវត្ត​ផ្សេង​ទៀត​។

ប្រធានសហគមន៍​ចាប៉ីរូបនេះ​បន្ថែម​​ថា កន្លងមកសិស្សដែលបានចូលរួមរៀនចាប៉ីជាមួយលោក​មិនបានប្រាប់ឳពុកម្តាយ​របស់​ពួកគេ​នោះទេ ដោយសារ​មាន​ការ​លើកឡើងមួយ​ចំនួន​ដែល​ថា ការរៀន​ចាប៉ីដងវែងអាច​បណ្តាលអោយងងឹតភ្នែក  ឬមិនអាចរកប្រាក់ចំណូលបាន។

លោកបញ្ជាក់​ថា៖ «យើងឋិតនៅក្នុងបំណងមួយគឺចង់អោយក្មេងៗជំនាន់ក្រោយបន្តវេន យើង​កុំ​គិត​ថា​រៀន​ចាប៉ី​បាន​មានឡានជិះ​ មានអីជិះទេ យើងចង់ឲ្យចេះស្រលាញ់វប្បធម៍ខ្មែរ ចូលរួម​ចំណែក​ថែររក្សា​ទាំងអស់គ្នា»។

បើតាម​​លោក​ សារ៉ាត់ សហគមន៍​ចាប៉ីអមតៈ​បានបង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៣ និង​បាន​រៀបចំ​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​ពី​ទម្រង់​ចាប៉ី​ដង​វែង​ជា​​រៀងរាល់​ឆ្នាំ ​ប៉ុន្តែ​លោក​​ថា នេះ​ជា​លើក​ទីមួយ​ហើយ​ដែល​ប្តូរ​មក​​ធ្វើ​ជា​រៀងរាល់​ខែ​វិញ ហើយ​សាធារណៈជនក៏​អាចចូលរួមទស្សនាដោយសេរី​ផង​ដែរ។ លោក​បន្ថែម​ថា​  ក្នុង​ពេល​បង្រៀន និង​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​​ ក្រុម​ចាប៉ី​របស់​លោក​ក៏​នឹង​មាន​បញ្ចូល​ចំណេះ​ដឹង​ស្តីពី​ការថែរ​រក្សា​​អនាម័យ​​ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីទប់ស្កាប់ការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។

លោកសារ៉ាត់មានប្រសាសន៍​ថា«យើងក៏មានចម្រៀងចាប៉ីដងវែងច្រៀងរៀបរាប់អំពីសុខភាព និង​ការពារ​ពី​កូវីឌហ្នឺងដែរដើម្បីអោយសិក្ខាកាម និងមហាជនបានយល់ យើង​មិនមែន​បង្រៀន​ចាប៉ី​តែមួយ​មុខ​ទេ តែមានបញ្ចូលប្រធានបទសុខភាពផងដែរ»។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ ​លោក​ ឡុង ​ប៉ុណ្ណា​ស៊ីរី​វត្ថ​ លើកឡើង​​តាម​បណ្តាញ​សង្គម​តេលេក្រាម​ថា កន្លង​​មក​ក្រសួងវប្បធម៏​បាន​សហការ​ជាមួយ​សិល្បៈ​ករ​ផ្នែក​ចាប៉ី​ដើម្បីបង្កើត​នូវ​កម្មវិធី​​ជាច្រើន​​ក្នុងការ​ផ្សព្វផ្សាយ​និង​លើកស្ទួយ​ទម្រង់​សិល្បៈ​ចាប៉ី​ដង​វែង​នេះ។

លោក​ ប៉ុណ្ណាស៊ីរីវត្ថ ​សរសេ​ថា៖ «សព្វ​ថ្ងៃ​ស្ថានភាព​ចាប៉ីដងវែង​កំពុង​តែ​មាន​ការចាប់​អារម្មណ៍​ច្រើន​ពី​សំណាក់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ដោយសិល្បៈករ សមាគម​ អង្គការមួយចំនួន ក៏ដូចជា​ក្រសួង​វប្បធម៌​បាន​បង្កើត​សកម្មភាព​នានា​ដូចជា​ការធ្វើ​មហោស្រព​ចាប៉ី ការបង្រៀន ការតម្លើង​ស្នាដៃ​ថ្មីជាដើម»

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​​រូបនេះ​ក៏​បាន​​ទទូច​​ឲ្យ​​យុវជន​​ជំនាន់​ក្រោយ​​ជួយ​គាំទ្រ ​និង​​ចូល​រួម​​អភិរក្ស​​ចាប៉ី​ដង​វែង​ទាំង​អស់​គ្នា​​ ហើយ​​សង្ឃឹម​ថា តាម​រយៈ​ការ​ចូលរួម​​រៀន​​នៅ​​ក្នុង​​សហគមន៍​​ចាប៉ី​​អមតៈ​នេះ​​ សិក្ខាកាម​ទាំង​អស់ ក៏ដូចជា​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​បាន​ចូលរួម និង​ទទួលបាន​នូវការ​យល់​ដឹង​កាន់​តែ​ទូលំទូលាយពី​ទម្រង់​​សិល្បៈចាប៉ី​ដងវែង​។

លោក​ប៉ុណ្ណា ស៊ីរីវត្ថ​បាន​បន្ថែម​ថា៖  «ក្រសួង​សូម​អោយ​សិក្ខាកាម​ទាំងអស់​ព្យា​យាម​សិក្សា​ស្វែង​យល់​រៀន​​សូត្រ​ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់​ថ្វី​ត្បិត​តែ​ការ​បង្រៀន​នេះ​ពុំ​តម្រូវ​អោយ​បង់​ប្រាក់​ក៏ដោយ»

កាលពីថ្ងៃទី​៣០ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៦   ​អង្គការ UNESCO បាន​ចុះ​បញ្ជី​ចាប៉ី​ដង​វែង​របស់​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​បញ្ជី​មរតក​វប្បធម៌​អរូបី​ដែល​ត្រូវ​ការ​ការ​ការពារ​ជា​បន្ទាន់៕​

អ្នកនេ​សាទខ្មែរឥស្លាម​តាមដងទន្លេ​បាសាក់ ក្នុង​ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្ត​កណ្តាលបាន​អះអាង​ថា ផលនេសាទ​ប្រចាំថ្ងៃ បាន​ធ្លាក់ចុះជាង​ពាក់កណ្តាល ដែល​ធ្វើឲ្យពួកគេជួប​បញ្ហាជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និងមាន​អ្នកខ្លះ​បង្ខំចិត្ត​បោះបង់​របស់នេសាទ ដែល​ជារបរប្រពៃណី​របស់ពួកគេ។​

លោក ម៉េត សា​ឡេះ អាយុ៦១ឆ្នាំ ជាខ្មែរ​ចូលសាសន៍​ ដែលមានប្រ​ពន្ធខ្មែរ​ឥស្លាម និងមា​នកូន៦នាក់ បាន​និយាយថា គ្រួសារ​របស់លោកពឹង​ផ្អែកលើការ​នេសាទត្រី​ទាំងស្រុង ដោយនេសា ទ​ក្នុងទន្លេ​បាសាក់ ក្នុង​ក្រុងតាខ្មៅ។ លោកថា​ ពីរឆ្នាំចុង​ក្រោយនេះ​ផលនេសាទ មានការធ្លាក់​ចុះជាង​ពាក់កណ្តាល បើ​ប្រៀបធៀប​ឆ្នាំមុនៗ។

លោក​ ម៉េត សា​ឡេះ និយាយថា៖ «ខ្ញុំដាក់​មងរាល់ឆ្នាំ តែងតែ​សង្កេតឃើញ​ថា ឲ្យតែ​ដល់ខែ១១-១២ និងខែ១ ខ្លះរហូត​ដល់ខែ២ទៀត ដឹងថា​ខែត្រីសំបូរហ្មង។ តែឆ្នាំនេះ​ដល់ខែត្រី​ហើយ រកត្រី​អត់បានទៀត។ ត្រីអត់​សូវមាន​ហើយ ទឹក​ទន្លេឆ្នាំនេះ​តូចទៀត»។

លោក​បានបញ្ជាក់​ថាកាល៥-៦ឆ្នាំ​មុន មានត្រីច្រើនក្នុងទន្លេ ដោយ​ដាក់មង១យប់​បាន៧-៨គីឡូក្រាម ប៉ុន្តែឥឡូវ​នេសាទ​បានតែ ២ទៅ៣គីឡូក្រាម ហើយ​លោកត្រូវ​បណ្ដែត៤ទៅ៥ជើង​បន្ថែមទៀត។

លោក ម៉េត សាឡេះ បាន​បន្តថា៖​ «ខ្ញុំបណ្ដែត​មងតាម​ក្រលា ក្រលា​តូចផង ក្រលា​ធំផង។ ខ្ញុំ​ចេញទៅ​តាំងម៉ោង២ ឬម៉ោង​៣យប់ រកបាន​ត្រីអស់​ហើយ ឥឡូវ២គីឡូ ទៅ៣គីឡូទេ។ លក់បាន​លុយ២-៣ ម៉ឺនរៀល អានឹងអត់​ទាន់ផាត់ថ្លៃ​សាំងផង»។

លោក ម៉េត សាឡេះ បាន​បន្ថែមថា នេសាទ​ត្រីបានតិច ​ធ្វើឲ្យគ្រួសារ​លោកជួបបញ្ហា​ជីវភាព។ គ្រួសារ​របស់លោក​បាននាំគ្នា​ទៅរាវ​លៀស និងរាវខ្ចៅ​លក់​បន្ថែម សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។​

ចំណែក​ឯអ្នកនេសាទ​ម្នាក់ទៀត អ្នក​ស្រី សា​ ម៉ាស់ អាយុ​៦៧ឆ្នាំ បានឲ្យដឹងថា រាល់ថ្ងៃអ្នកស្រីទៅ​នេសាទជា​មួយប្ដី នៅទន្លេបាសាក់​ក្រុងតាខ្មៅ។ អ្នកស្រី បាន​លើកឡើង​ថា ការនេសាទ​ត្រី​ប្រភេទ​ត្រីល្អិត ត្រីឆ្កែង ឬត្រីឆ្ពិន មាន​ការធ្លាក់​ចុះ ជាបន្ត​បន្ទាប់។

អ្នក​ស្រី សា ម៉ាស់ បាន​និយាយថា៖ «ឥឡូវដា​ក់មងអត់​បានលុយ​២ម៉ឺនរៀល​ផង ក្នុងមួយ​យប់ហ្នឹង។ ថ្ងៃខ្លះទៅខាត​សាំងទៀត។ មងត្រី​តូចក៏មិនត្រូវ ត្រីធំ​ក៏មិនត្រូវ​ដែរ»។

អ្នកស្រី សា​ ម៉ាស់ ​បានបន្ថែម​ដែរថា ២-៣ឆ្នាំចុង​ក្រោយនេះ អ្នកនេសាទ​ខ្មែរឥស្លាម​រកមិនសូវ​បាន និងអ្នកខ្លះ​មានវ័យចាស់ៗ​ទៀត។ អ្នកស្រីថា នៅក្នុងសហគមន៍អ្នកស្រី​មានអ្នកនេសាទ​ជិត២០០​ទូក តែឥឡូវ​នៅសល់​មិនដល់៥០​ទូកនោះទេ ដែល​កំពុងនេសាទ​ប្រចាំថ្ងៃ​ក្នុងទន្លេ។ អ្នកខ្លះ​បានប្តូរមុខ​របរទៅរត់​ម៉ូតូឌុប​ រក​ស៊ីនៅផ្សារ ​លក់ដូរនៅ​ផ្ទះ និងស៊ីឈ្នួល​គេចាក់មង​សំណាញ់​នៅផ្ទះ។

អ្នក​ស្រីបានបញ្ជាក់​ថា៖«អ្នកនេសាទ​ខ្មែរឥស្លាមមួយ​ចំនួនធំ ពួកគេមាន​វ័យចាស់ៗ​ផង និងរកមិន​សូវបានផង​ក្នុងទន្លេបានផ្លាស់​ប្ដូររបរនេះ រករបរថ្មី​ជំនួសវិញ ហើយ​មួយចំនួន​ទៀត រងចាំនេសាទ​ត្រី នៅពេល​ខែសំបូរ​ត្រីប៉ុណ្ណោះ»។

លោក ម៉ិច គឹម​ឈៀង អនុប្រធាន​ជលផលខេត្ត​កណ្ដាល​បានលើកឡើងថា ​ផលនេសាទធ្លាក់ចុះ​រយ:ពេល៤-៥ឆ្នាំមកហើយ ចាប់​តាំងពីការសាង់​សង់ទំនប់វារីអគ្គី​សនីប៉ែកខាងលើ នៃទន្លេមេគង្គ និង​បញ្ហាភ្លៀង​ធ្លាក់​មិនគ្រប់​គ្រាន់។ លោកថា ទឹកតូច មិន​អាចហូរចូល​បឹង និងព្រែកបាន​គ្រប់គ្រាន់ទេ ដែល​ជាហេតុនាំឲ្យត្រីខ្វះ​ជម្រក​ដើម្បីបង្ក​កំណើត។

លោក ម៉ិច គឹមឈៀង បាន​បញ្ជាក់ថា៖«មូលហេតុ​សំខាន់ អត់សូវ​មានត្រី វាមកពី​កត្ដាទឹកហ្នឹងហើយ។ បើទឹក​អត់ឡើងហើយ អញ្ចឹង​យើងចង់​បានយ៉ាង​ណា វាអត់មាន​ដែរ»។

លោក ម៉ិច គឹមឈៀង បាន​បន្ថែម​ថា បញ្ហា​ទឹកជំនន់កន្លង​មក គឺជាជំនន់ទឹក​ភ្លៀងឡើង​ខុសរដូវ​ត្រីពង បានបណ្ដាល​ឲ្យទិន្នផលត្រីមាន​ការធ្លាក់ចុះជាងមុន។ ចំពោះអ្នកនេសាទ​នៅតំបន់​ខាងលើ(ព្រែកព្នៅ)​អាចរកបាន គ្រាន់​ជាងអ្នកនៅ​ទន្លេបាសាក់ក្រុង​តាខ្មៅដោយ​សារត្រីវាចេញ​ពីបឹងទន្លេ​មក។

អ្នក​នេសាទម្នាក់ទៀត​ លោក នូ សារ៉ុ​ម អាយុជាង២​០ឆ្នាំ ជាខ្មែរចូល​សាសន៍ ប្រកបរបរសា​ទត្រីជាង​៥ឆ្នាំនៅទន្លេ​បាសាក់ក្រុងតាខ្មៅ បានឲ្យដឹងថា លោក​បានប្តូរពីនេ​សាទ ទៅធ្វើ​សំណង់វិញ ក្រោយ​ការនេសាទ​ត្រីធ្លាក់ចុះ។
លោក​ នូ សារ៉ុ​ម និយាយថា​៖«ឥឡូវ​លំបាកណាស់​ត្រីមិនត្រូវ​ដូចមុនទេ។ ពីមុន​ត្រូវតិចគ្រាន់​បានសន្សំ​ តែឥឡូវដូចវា​លេងបាន​ដូចមុ​នទៀត»។

On Thursday, the artists introduced their work for the upcoming showcase, which features creations made from recycled materials.

Leang Seckon, one of Cambodia’s leading artists, presented a 140-meter-long dragon made of household plastic waste.

“I used plastic in connection with nature — as in our everyday lives, when we live with both plastic and nature,” Seckon said.

He wants to promote a sense of responsibility toward nature, he said. “As an artist, I must work on in-depth projects that can foster the beauty of the environment.”

Cambodian-American artist Sopheap Pich, meanwhile, fashioned butterfly wings out of the drooping branches of a large derm chrey tree on the embassy’s compound.

Pich said that in other countries he had seen the branches of old trees propped up by supports; unlike in Cambodia, where, he said, such branches would be trimmed or cut off.

“In China and Japan, they will use a pedestal to support the branch; but this tradition I have never seen in Phnom Penh so far,” he said.

A row of bamboo sticks placed under branches transforms them into wing-like walls.

Members of the public who wish to view the artworks on days other than March 7 are required to make an appointment with the French Embassy.

Embassy press officer Tung Soklim said that if there was high demand, the exhibition would be opened to the public for a second day.

French Ambassador Eva Nguyen Binh said the inventive pieces had brought the trees in the embassy compound to life.

“These trees, through artistic proposals, become at the same time beings to which we pay tribute for their beauty and their fragility, refuges, witnesses of memory. They are like immobile terminals giving meaning to life,” Nguyen Binh said.

Next week’s exhibition — the embassy’s second Art in the Park event — features Ouk Chim Vichet, Gregory Gosselin, Riem Monisilong, Mak Remissa, Leang Seckon, Srey Bandaul, Meas Sokhorn, Sopheap Pich and Veasna Tith.

Correction: A previous version of this article incorrectly stated that an appointment was necessary to view the art on March 7. An appointment is required only to view the art on other days.

សហគមន៍ ខ្មែរឥស្លាម និងគ្រូបង្រៀន បានបង្ហាញក្តីបារម្ភ ពីបញ្ហាសិស្ស​ខ្មែរឥស្លាម ជាង១០០នាក់​ ក្នុងចំណោម៣០០ នៃសាលាបឋមសិក្សា ក្បាលជ្រោយសាគូរ៉ា បានឈប់រៀន កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រោយពីគ្រួសារ​របស់ពួកគេ​ប្តូរទីលំនៅ ដើម្បីឲ្យអាជ្ញាធរ រៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់​សម្រាប់ប្រជុំ កំពូលអាស៊ីអឺរ៉ុប។

នាយិកា​ សាលាបឋមសិក្សា​ក្បាល ​ជ្រោយសាគូរ៉ា លោកស្រី យឺន​ សុភ័ក្រ​ ​បានមានប្រសា​សន៍ ប្រាប់​សិក្ខាកា​ម Newsroom Cambodia កាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០ថា​ សិស្សពាក់កណ្តាល នៅក្នុងសាលានេះ គឺជាសិស្សខ្មែរឥស្លាម។​ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩​-២០២០​ ចំនួនសិស្សមាន​ការកើនឡើ​ងជាងឆ្នាំមុន និងមា​នសិ​ស្សខ្មែរឥ​ស្លាមជាង៣០០​នាក់​។

លោកស្រី ​យឺន​ សុភ័ក្រ​ បានបន្ដទៀតថា នៅកំឡុងចុ​ងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ចាប់ពីថ្ងៃ​ទី២៨-៣០ រ​ហូតមកទល់​ពេល​នេះ ​សិស្សដែ​លមករៀ​នមា​នចំនួនថយចុះ ចំពោះសិស្សខ្មែរឥស្លា​នៅ​សល់ត្រឹមតែ​ជាង ១០០នាក់ ប៉ុណ្ណោះ។

លោកស្រី យឺន​ សុភ័ក្រ​ មានប្រសាសន៍ថា៖ «សិស្ស​ឈប់​មករៀន មានគ្រ​ប់បន្ទប់​ ចាប់ពីថ្នាក់មតេ​យ្យដល់​ថ្នាក់ទី៦ តែចំពោះសិស្សខ្មែរឥស្លាមប៉ុណ្ណោះ»។

លោកស្រី យឺន សុភ័ក្រ បានបន្ថែមថា ចំនួនសិស្ស​បោះបង់​ការសិក្សា​ច្បាស់លាស់ ក្រោយពី​កប្រឡងឆមា​សទី១ នៃឆ្នាំនេះ។

លោក អ៊ី យូ ជា​ហាកឹម (ប្រធាន​សហគមន៍​ខ្មែរឥស្លាម) ក្នុងតបន់ចុងកោះ ភូមិ១ សង្កាត់ជ្រោ​យចង្វារ​ បានមាន​ប្រសាស​ន៍ថា គ្រួរសារខ្មែរឥស្លាម ៧៨គ្រួសារ រស់នៅច្រាំងទន្លេមេគង្គ ត្រូវបានអាជ្ញាធរ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ បញ្ជាឲ្យរុះរើផ្ទះខ្ទមរបស់ពួកគេ កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីរៀបចំ​សណ្តាប់ធ្នាប់។

លោក អ៊ី យូ បានលើកឡើងថា​ នៅពេលគ្រួសារ​របស់ខ្មែរ​ឥស្លាម​ទាំងនោះ រុះរើផ្ទះខ្ទម កូនៗរបស់ពួកគេ ដែលរៀននៅ សាលាក្បាលជ្រោយសាគូរ៉ា បានបោះបង់ការសិក្សា ដោយត្រូវទៅតាម​ឪពុកម្តាយ​ពួកគេ។

លោក អ៊ី យូ និយាយថា៖ «ក្រោយពីរុះរើផ្ទះ គ្រួសារទាំង៧៨ បានទៅកន្លែងផ្សេង និងកូនៗកំពុងរៀង ជាង១០០នាក់ បានទៅ​ជាមួយ​ឪពុកម្ដាយ​ពួកគេ។​ ហើយនឹង​មានសិស្ស​កំពុងរៀននៅជាមួយ​ឪពុកម្ដាយ​ពួកគេ​នៅលើទូក មានមិនដល់១០០នាក់ នោះទេ»។

អភិបាលខណ្ឌជ្រោយចង្វារ លោក ឃ្លាំង ហួត បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងមួយ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ២០១៩ ដោយដាក់ ឱសានវាទ ឲ្យគ្រួសារ​ខ្មែរឥស្លាម រុះរើផ្ទះខ្ទម ក្នុងរយៈពេលមួយសប្តាហ៍។

ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹង​ដដែល បានឲ្យដឹងថា អាជ្ញាធរខណ្ឌ​ ត្រៀមរៀបចំសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់​ និងសោភណ្ឌភាព សម្រាប់កិច្ចប្រជុំ កំពូលអាស៊ីអឺរ៉ុប (ASEM) ដោយមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល មកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេង នៅសណ្ឋាគារ រ៉េស៊ីដង់ សុខាភ្នំពេញ។

សេចក្តីជូនដំណឹង លើកឡើថា៖ «ក្នុងករណី បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ មិនព្រមរុះរើចេញនោះទេ រដ្ឋបាលខណ្ឌ នឹងចាត់វិធានការ​រដ្ឋបាល ចុះរុះរើ​ ដោយមិន​ទទួលខុសត្រូវ នូវរាល់ការ​ខូចខាត ឬបាត់បង់ប្រយោជន៍អ្វីឡើយ»។

លោក ឃ្លាំង ហួត មិនអាចទាក់ទង ដើម្បីធ្វើអត្ថាធិប្បាយ បន្ថែមបាននោះទេ។

លោក អ៊ី យូ បានបន្ថែមថា មកដល់ពេលនេះ លោកពុំដឹងថា​គ្រួសារ​ខ្មែរឥស្លាម​ទាំងនោះ ប្តូរទៅរស់នៅ​ទីណានោះទេ ហើយលោក​ក៏ពុំដឹងថា កូនៗរបស់​ពួកគេ​បានបញ្ជូនទៅសិក្សានៅសាលាផ្សេង​ឬយ៉ាងណា​នោះទេ។

But there are a myriad of obstacles: Most of all, there is no film school in the country. Actors are plucked from the streets instead; production crews are assembled amid a scarcity of skilled talent — the industry lacks the capacity to carry out multiple major productions at the same time.

Hot Ravy, a freelance scriptwriter and director, has seen waves of filmmakers in the country rise up, and quickly dissolve: Most budding directors soon give up, and find more realistic jobs, he says.

“It’s very difficult looking for talent,” he says. “We mostly pick actors and actresses from the street.”

Sothea Ines, who began writing scripts in 2012, says Cambodian filmmakers must essentially fend entirely for themselves, including saving up from odd jobs to pursue a costly passion.

“It’s a really tough situation for upcoming, aspiring filmmakers because in Cambodia, we don’t even have a film school,” she says. There is “no funding, no support, no platform. So far, I’ve been making my short films using my own savings from doing jobs for others.”

The challenges, however, are ultimately worth it for Ines. “It’s always a great joy as a filmmaker to see stories that were only on paper and in my head come alive,” she says.

Ruth Sansitny, a lecturer at the Royal University of Phnom Penh’s department of media and communication and a freelance director, says the industry has a long way to go.

There has been some progress in the commercial film sector — mostly for producing advertisements — but it threatens to crowd out creative filmmaking, he says. “If commercial films become too dominant, the thoughts of society are limited to this very small goal; nothing new will be created emotionally or intellectually.”

But financial realities make it hard to pursue creative work. “The most common problem I face is when I work on commercials I have money but no time, and when I work on my own films I have time but no money,” he says.

“My goal is to ultimately be in the creative film industry, and it has been difficult over the years to find the right balance between having adequate money and doing what I really love.”

The difficulty is compounded for anyone who is trying to get established, he says.

“I think it’s really hard for young filmmakers just starting out to have the right balance between money and time because film is such an expensive medium.”

For Sansitny, however, the potential is clear.

“Our Cambodian cinema should have many directors telling diverse stories in a way that is distinctly Cambodian,” he says.

“That means in film, many different types of films being made, challenging us as viewers to confront our own biases and the problems of our society.”

Foreign productions are looking at Southeast Asia as a low-cost destination for shooting. “But currently we lack the skill and expertise to support having multiple big productions,” he says. “The creative film industry needs to develop new skilled directors to grow their personal voice, stories, and style.”

An Pagna, a drama professor and dean at the Royal University of Fine Arts, says establishing a film school has long been discussed, but it is too expensive an undertaking.

The university has had a director in charge of drama, dance and circus since 1990, and it already has some lecturers who can teach film, but to thrive it needs a dedicated department, he says. “We don’t have a film school because it would require a lot of money to establish it.”

He adds that the university already has trouble keeping both students and teachers focused on their lessons.

“Some teachers aren’t focused on their teaching during class. They just talk about their families’ stories or topics unrelated to the lesson. The students themselves often come to class late because they are busy with their work, and they are focused more on money than education,” Pagna says.

“Every year all the students graduate successfully whether or not they are weak or outstanding, so we only get quantity and no quality,” he says.

Ravy, the freelance scriptwriter, says that if the market could grow, filmmaking could become an important part of the country’s cultural fabric.

“It is related to the cultural traditions of the country; we make films to show ideas to people — our thinking behind what’s bad and good.”

អ្នកធ្វើការផ្នែកបោះពុម្ពផ្សាយ និងអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ បានលើកឡើងថា ចំ​នួនសៀវភៅបោះពុម្ពលក់ និងចែកចាយមានការកើនឡើង ដោយសារយុវជនខ្មែរងាកមកអានសៀវភៅ ជាចំណេះដឹង​ និងអ្នកខ្លះទៀត អានសម្រាប់ជាការកម្សាន្តដើម្បីអប់រំចិត្តធ្វើអោយផ្លូវចិត្តរឹងមាំ។ ​

 លោកស្រី ខ្លូត វិបុលឡា​ ប្រធាន​បណ្ណាគារ​ជាតិ មានប្រសាសន៍ថា កត្តា​ដែល​ជួយ​ដល់​​ កំណើន​​ការអាននេះ គឺ​តាមរយៈ​​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​​សង្គម និង​​ការផ្សព្វផ្សាយ​​តៗគ្នា ​ពីម្នាក់​ទៅម្នាក់ រៀបចំតាំងពិពណ៌ និងផ្តល់ជូនដោយពុំគិតថ្លៃ។

លោកស្រី វិបុលឡា បានកត់សម្គាល់ថា ក្នុងឆ្នាំ​២០១០ ចំនួន​​អ្នកចាប់អារម្មណ៍ ​​ចូលរួម ​​​តាំង​ពិពណ៌​សៀវភៅ មាន​ចំនួន​​ត្រឹមតែ ៧០០ ទៅ១០០០នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​​ចំនួននេះ ​​បង្ហាញ​​អំពី​កំណើន​​អ្នក​អាន​​នៅ​កម្ពុជា មាន​ចំនួន​​តិចតួច​​​​នៅឡើយ។ ប៉ុន្តែ​កំណើន​​អ្នកអាន​​ មានការកើនឡើងខ្ពស់ ក្នុងការ​តាំង​ពិពណ៌​សៀវភៅ​​លើកទី៨ កាល​ពីថ្ងៃ​ទី ថ្ងៃទី១៣  ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែ ឆ្នូ ឆ្នាំ២០១៩កន្លង​​ទៅ ដែលមានចំនួនអ្នកចូលរូម​​រហូត ជិត១៨ម៉ឺននាក់។ ចំនួន​នេះ​​បើ​ធៀប​ទៅ​នឹង​ការ​ចូលរួម​​តាំង​ពិពណ៌​​កាល​ពីឆ្នាំ​២០១៨ មានចំនួន​១៣ម៉ឺន​​នាក់ ​គឺ​កើន ៥ម៉ឺន​នាក់។

លោកស្រី វិបុលឡា មានប្រសាសន៍ថា៖ «តាមរយៈ​​ការតាំងពិពណ៌​សៀវភៅ​​៣ថ្ងៃ​​នៅបណ្ណាល័យជាតិ​ ដែលយើង​ធ្វើ​កាលពីថ្ងៃទី​១៣ ខ្ញុំគិតថា ភាគច្រើន​អ្នកមក​ចូលរួម​ទិញ​សៀវភៅ​គឺយុវជន​ចូលរួម អ៊ីចឹងខ្ញុំ​គិតថា យុវជន​ឈានទៅរក​ការអាន​សៀវភៅ​បានច្រើន»។

 អ្នកស្រី វិបុលឡា បានបន្តថា ចំពោះ​អ្នកអាន ​ជាទូទៅ​ប្រចាំថ្ងៃ ​ក្នុង​បណ្ណាល័យ​ជាតិវិញ គឺមានពី​១៤០នាក់ ទៅ២០០នាក់​ក្នុងមួយថ្ងៃៗ។ សម្រាប់ថ្ងៃ​ដែល​​​ ​និស្សិត​ត្រូវធ្វើ​កិច្ចការ​សាលាវិញ គឺមាន​ចំនួន​លើស​ពីនេះ។

លោកស្រី វិបុលឡា  ​បានបន្ថែមថា សៀវភៅដែលលក់ដាច់ជាងគេ ក្នុងកម្មវិធីពិពណ៌សៀវភៅ គឹសៀវភៅប្រលោមលោក ដែលនិពន្ធដោយ ​លោក ម៉ុង ម៉ានិត ដោយត្រឹម​រយៈពេល​តែ ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ សៀវភៅ​របស់លោក​បានលក់​ដាច់​រហតូដល់​ទៅ៦០០០ក្បាល ។

ចំណែក ​លោក សុខ ​ចាន់ផល ជាអតីត​អ្នកនិពន្ធ​ចម្រៀង ​នៅ​ផលិត​កម្ម​រស្មី​ហង្ស មាស ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​ជាអ្នកនិពន្ធ​សៀវភៅ​ប្រលោមលោក ​ដែល​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ច្រើន​ពីយុវជន​ដែរនោះ ក៏បាន​លើកឡើង​ស្រដៀង​គ្នានេះដែរ អំពី​កំណើន​នៃអ្នក​អាន​សៀវភៅ ដោយ​ភាគ​ច្រើន​ជាយុវជន និស្សិត ហើយ​ប្រភេទ​សៀវភៅ​ដែលពេញ​និយម​ដាច់ជាងគេ គឺសៀវភៅ​ប្រលោម​លោក។

លោក​ ចាន់ផល មានប្រសាសន៍ថា៖ «ការតាំង​ពិពណ៌​ឆ្នាំនេះខ្ញុំ មានការចាប់អារម្មណ៍​ខ្លាំង​មែន​ទែន ​ដែលបាន​ឃើញ​ពួកគាត់​ចូលរួម​ច្រើន​ជាង​ឆ្នាំមុន…ដោយ​ភាគច្រើន​គឺគាត់​ចូលចិត្ត​សៀវភៅ​បែប​ប្រលោម​លោក​មនោសញ្ចេតនា »។

លោក​ ចាន់ផល បាន​លើកឡើង​បន្ថែមថា រាល់​ពេល​មាន​ការ​តាំង​ពិពណ៌​សៀវភៅ អ្នកនិពន្ធ​ប្រលោមលោក​មនោសញ្ចេតនា​រូបនេះ តែង​ចូលរួម​ហើយឆ្នាំ​បន្ទាប់​ទៀត លោកថា នឹងចូលរួម​បន្តទៀត ដោយ​លោក​រំពឹងថា នឹងកើន​ជារៀងរាល់​ឆ្នាំ​នៃចំនួន​អ្នកអាន។

គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ ​លោក ចាន់ផល ​បាននិពន្ធ គឺ៧​ស្នាដៃ ហើយ​ស្នាដៃ​ដែល​មាន​ការពេញ​និយម​ពីសំណាក់​យុវជន​ខ្លាំង​ជាងគេ គឺសៀវភៅ​ប្រលោមលោកគឺ សង្សារ​១៤ថ្ងៃ។ ​​សៀវភៅនេះ ត្រូវបាន​ផលិតកម្ម​មួយ ​យកទៅផលិត​ជាខ្សែភាពយន្ត ​ដែលនឹងចាក់​បញ្ចាំង​នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០​ខាងមុនេះ​​។ ការនិពន្ធ​សៀភៅ​ផ្តោត​ទៅលើ​យុវជនេះ គឺលោកចង់​ឲ្យ​យុវជន​យល់ដឹង​អំពី​ជម្ងឺ​បាក់ទឹកចិត្ត  និង ការលើក​ទឹកចិត្ត អប់រំ​ចិត្ត​យុវជន។

ចំណែក​និស្សិត​វ័យក្មេង​ម្នាក់​កំពុង​​រកសៀវភៅ​ក្នុងបណ្ណាល័យជាតិ គឺយុវជន ណោ ឆាយ វ័យ២២ឆ្នាំ មកពីខេត្ត​តាកែវ​ សិក្សា​នៅ​សកវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទភ្នំពេញ ជានិស្សិត​ផ្នែកអក្សរសាស្រ្តឆ្នាំទី៤ បាន​រៀបរាប់​ពីការ​កត់​សម្គាល់​របស់ខ្លួនថា កំណើន​នៃអ្នកអាន​នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ គឺមាន​ការកើន​ជាងឆ្នាំ​មុនៗ។ ​កំណើន​នេះ​គឺដោយសា​ររដ្ឋាភិបាល ជួយ​លើកស្ទួយ​ពង្រឹង​វិស័យអប់រំ​។ លោកធ្លាប់ចូលរួម​ព្រឹត្តិការណ៍​តាំងពិពណ៌​សៀវភៅ​លើកទី៨​ កាល​ពី​ពេល​កន្លង​ទៅដែរ ដោយ​លោក​សម្គាល់​ឃើញ ភាគ​ច្រើន ​ជានិស្សិត​មកចូល​រួម ហើយ​និយម​ជាវ​សៀវភៅ​ប្រភេទ​ប្រលោមលោក។

 លោក ឆាយ និយាយថា៖ «នៅពេលខ្ញុំអានសៀវភៅប្រលោមលោក ខ្ញុំអាចស្គាល់ស្នាដៃរៀមច្បង របស់យើង អាចឲ្យខ្ញុំចេះវិភាគរិះគន់ ពិចារណា វិនិច្ឆ័យឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ជាពិសេសជួយកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញរបស់ខ្ញុំផងដែរ»។

ការ​លើកឡើង​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដែរ គឺម្ចាស់តូប​លក់​សៀវភៅ ​នៅ​ខាងក្រោយ​វិទ្យាល័យ​ព្រះស៊ីសុវត្ថិ ឈ្មោះ គី ណា អាយុ៥០​ឆ្នាំមកពី​ខេត្តពោធិ៍សាត់។​ អ្នកស្រីលក់សៀវភៅ ដាច់ជាងមុន ហើយសៀវភៅដែលលក់ដាច់ជាងគេ គឹប្រលោមលោក។

អ្នកស្រី ណា​ និយាយថា៖ «អ្នកអាន​​សៀភៅ​ ក្នុងឆ្នាំនេះ​ខ្ញុំ​យល់ថា មាន​កាកើន​ឡើងច្រើន…ហើយ​អ្នក​មក​ទិញ​ជាមន្រ្តីរាជការ និស្សិត ហើយ​គេ​ចូលចិត្ត​ទិញ​សៀវភៅ​ប្រលោមលោក អប់រំគំនិត  សៀវភៅ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត»។

យោងតាមរបាយការណ៍ វិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិ បានឲ្យដឹងថា ត្រឹមឆ្នាំ២០១៧ ប្រជាជនកម្ពុជា ចាប់ពីអាយុ១៥ឆ្នាំឡើង ចេះអាន និងសរសេរកើនឡើងដល់ ៨២,៥០ភាគរយ។

Set Hatha, writer of “The Breath,” and Souy Linpao, a 21-year-old who has written about social justice and solidarity, are among a new generation of popular writers whose messages are resonating with many young people in Cambodia.

Hatha, who writes under the name Kon Chapmeas, says that youth extremism is a growing danger in society. Extremist youth want to help the country, but forget to improve their own abilities through knowledge and research. They are prone to depression, becoming lost without a plan for their lives and falling under the influence of poisonous people, she says.

Because they lack experience, they heed the words of others; they want success without having basic knowledge, so they try without direction and fail. “They won’t take it step by step, and instead seek the goal quickly and do stupid things based on the persuasion of others. The result is getting cheated by poisonous people,” Hatha says.

In one of her stories, she tells of when she first arrived in Phnom Penh. She was cheated by her employer, made to work without getting paid.

Her books focus on the importance of basic knowledge, being well-prepared in making plans, and not getting cheated by other people.

She says that for her, books allow her to express something closer to what’s in her mind and heart than when she speaks, because she can spend time to think about her words and edit what she writes. Books are also a way to record the wisdom of older generations that have not been written down, she adds.

Linpao, meanwhile, sees the role of his short stories and novels as presenting to society a reflection of itself. “Books are a mirror of society. To be a young person with potential, we need to read critically, write and analyze facts,” he says. He observes that people must enhance morality, social justice and solidarity to build the nation.

In his short story, “Frog Complaint,” he says that once upon a time frogs, other animals and plants faced the same dilemma: They were running out of water. Therefore, they came together to fight against the god Ta Prom to force him to make it rain. However, today, only frogs are still in need of rain while the others already have some water, the story says, reflecting on the difference between social classes. Therefore, solidarity fails to appear, it says. In the end, Ta Prom uses his power to hurt all of the frogs. Readers are struck by a message of social justice and solidarity and the importance of working together.

“All books are valuable and meaningful to change our perspectives, a path to train your mind,” he says.

Additional reporting by Houy Mengteang and Ly Misan

ទូកជ្រោយចង្វារមានជ័យរស្មីមេគង្គ បានបង្កើតឡើងអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ ទូកដែលមានប្រវែង២៨ម៉ែត្រ ផ្ទុកកីឡាករបានចំនួន៤៤នាក់ ចំពោះលទ្ធផលនៃការប្រកួត ទូកនេះមិនដែលធ្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់ដល់លេខបីនោះទេ ហើយចំពោះជ័យលាភីដែលសហគមន៍នេះសប្បាយរីករាយជាងគេ គឺជ័យលាភីផ្នែកសោភ័ណភាពស្អាតដាច់គេក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដោយទទួលពានផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី។

SOURCE: https://vodkhmer.news/2019/11/08/cul-islam-community-commited-get-champion/

For the Photo Phnom Penh festival, which opened on Thursday evening, Remissa is showcasing 10 self-portraits in oil, saying that painting was in fact his specialty at university. Even though he is now busy with his job as a photographer, he never forgot his painting.

“I really love painting. That’s the reason I attended the Royal University of Fine Arts,” he said.

Remissa was born on September 5, 1970. In 1995, he graduated with a degree in painting from the Royal University of Fine Arts.

The following year, he began working as a photojournalist for the French-language newspaper Cambodge Soir in Phnom Penh, and his work as a photographer has continued. He currently shoots for the European Pressphoto Agency.

Nevertheless, he always held onto a wish that he could hold a painting exhibition at least once in his life.

The 10 self-portraits at Photo Phnom Penh exhibit a variety of styles, from featuring bold, exuberant brushstrokes to more delicate scenes with his wife. He carries a camera in each.

A blurb accompanying one of the paintings describes it as a portrait “in which he appears tired, exhausted by the weight of the cameras, by the repetition, by a form of boredom, obviously.”

The festival’s art director, Christian Caujolle, said funding to continue the annual exhibition was currently in an uncertain state, and it was unclear whether Photo Phnom Penh could be held again next year.

However, Caujolle said he also had plans to open a new school for photography and video in Phnom Penh next year, and hoped the photo festival could continue as part of the school.

“The first year, we will collect 50 students and they can study for free for three years,” he said.

Photo Phnom Penh, which started in 2008, this year runs from October 24 to November 24, and is held at the Institut Francais, Java Café, Tor Tim Art Gallery, the Plantation Hotel, Futures Factory, Sra’Art Gallery and Bophana Center in Phnom Penh, and Batia Sarem Gallery in Siem Reap.

More than 40 artists are taking part, including Remissa, Khvay Samnang, Philong Sovan, Kim Hak, Isabel Muñoz and John Vink.