diplomacy – Newsroom Cambodia

Q&A ជាមួយលោកប៉ា ចាន់រឿន អំពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា

ញឹក ឆន្នី (Nhoek Chhornny) — Sun, 05 Dec 2021 02:25:29 +0000

លោកប៉ា ចាន់រឿន ប្រធានវិទ្យាស្ថានប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា បាននិយាយថាប្រជាធិបតេយ្យគឺជាប្រព័ន្ធ ឬក៏របបនយោបាយដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋជាធំមានអំណាចក្នុងដៃដើម្បីជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួន ហើយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះក៏បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចផែនការមកជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី បើកឱកាសឱ្យប្រទេសអាចរកស៊ីជួញដូរជាមួយប្រទេសផ្សេងៗផងដែរ។

ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាសំណួរ ចំលើយ (Q&A) ជាមួយលោកញឹក ឆន្នី សិក្ខាកាមនៃ Newsroom Cambodia លោកប៉ា ចាន់រឿនបានបន្តថាស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យបាន «ដាំក្បាលធ្លាក់ចុះគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ» ក្នុងមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសមកលើវិស័យសារព័ត៍មាន។

លោកញឹក ឆន្នី៖ ជម្រាបសួរលោក ប៉ា ចាន់រឿន

លោកប៉ា ចាន់រឿន៖ បាទ ជម្រាបសួរ

លោកញឹក ឆន្នី៖ ជាដំបូងខ្ញុំសុំសួរលោកថា តើអ្វីទៅជាប្រជាធិបតេយ្យ?

ប៉ា ចាន់រឿន៖ ប្រជាធិបតេយ្យវាមាននិយមន័យច្រើនប៉ុន្តែបើយើងនិយាយជារួមថា ប្រជាធិបតេយ្យហ្នឹងគឺសំដៅទៅលើប្រព័ន្ធ ឬក៏របបនយោបាយដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋជាធំអំណាចស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋៗរួមគ្នាជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួនទាំងតំណាងរាស្ត្រ និងតំណាងអ្នកដឹកនាំកំពូលដើម្បីយកមកធ្វើកិច្ចការងារចំពោះពួកគាត់ទាំងនៅក្នុងការសម្រេចចិត្តទាំងការអនុវត្ត និងការងារដទៃនៅក្នុងសង្គម យើងអាចសង្ខេបជារួមមកប្រជាធិបតេយ្យគឺជាប្រព័ន្ធនយោបាយដែលធ្វើដើម្បីប្រជាពលរដ្ឋ និងជារបបនយោបាយដែលមានអ្នកដឹកនាំដែលជ្រើសតាងដោយប្រជាពលរដ្ឋផ្តល់តែម្តង ។

លោក ញឹក ឆន្នី៖ តើប្រជាធិបតេយ្យចូលមកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងតាំងពីពេលណា និងដោយរបៀបណាដែរ?

លោក ប៉ា ចាន់រឿន៖ ប្រសិនបើយើងក្រឡេកមើលប្រវត្តិសាស្ត្រតែបន្តិច ប្រជាធិបតេយ្យបានកកើតនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងនៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៤០ ជាពិសេសគឺតាមបញ្ញវ័ន្តខ្មែរនៅក្នុងប្រទេសបារាំងនៅពេលនោះសាធារណជនទទួលស្គាល់តាមរយៈព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ យុទ្ធវង្ស ដែលលោកក៏បានបើកគណបក្សនៅក្នុងទសវត្ស ១៩៤០ គឺគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយក៏មានការរីកដុះដាល់ជាបន្តបន្ទាប់ជាហូហែរហូតដល់កម្ពុជាយើងទទួលបានឯករាជ្យពីប្រទេសបារាំង។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក៏មានទម្រង់មានរូបភាពកាន់តែច្បាស់លាស់ និងមានការរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់មានការធ្វើរដ្ឋប្រហារកាលដែលប្រទេសធ្លាក់ចូលនៅក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម អាមេរិក បានទាញទម្លាក់ខ្មែរយើងឱ្យធ្លាក់ក្នុងការអន្តរាយរហូតដល់មានសង្ក្រាមស៊ីវិល គឺការកើតឡើងនៃរបបខ្មែរក្រហម ឬរបប ប៉ុល ពត។

ប្រជាធិបតេយ្យទី២ គឺតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស២៣ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ដែលបានបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅកម្ពុជានៅតែមួយទេដែលជាសង្គ្រាមរវាងខ្មែរ និងខ្មែរជាសង្គ្រាមខ្ចីដៃ ឬក៏ជាសង្គ្រាមអាយ៉ង របបបរទេសនៅស្រុកខ្មែរយើង ជាពិសេសគឺរវាងចិន និងវៀតណាមសព្វថ្ងៃ ហើយតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ការរៀបចំបោះឆ្នោតដោយសេរីទូទៅនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ បានបង្កើតជារដ្ឋធម្មនុញ្ញ ៩៣ រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតឱ្យព្រះរាជាណាចក្រទីពីរ ហើយក៏មានការវិវត្តិរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។

លោកញឹក ឆន្នី៖ តើប្រជាធិបតេយ្យបានរួមចំណែកនៅក្នុងវឌ្ឍនភាពរបស់សង្គមកម្ពុជាដោយរបៀបណា?

លោក ប៉ា ចាន់រឿន៖ ជាការពិតប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញឱ្យយើងឃើញហើយថាប្រទេសកម្ពុជាយើងឆ្លងកាត់ក៏ដូចជាសាកល្បងនៅនយោបាយជាច្រើន ហើយអតីតកាលក៏បានបង្ហាញយើងដែរការឆ្លងកាត់របបនយោបាយខ្លះធ្វើឱ្យប្រទេសជាតិធ្លាក់នៅក្នុងសង្គ្រាមភាពវឹកវរ រហូតដល់មានការកាប់សម្លាប់ជនជាតិឯង រាប់លាននាក់ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ យើងឃើញថាមានតែរបបនយោបាយបែបប្រជាធិបតេយ្យទេ ដែលបានធ្វើឱ្យខ្មែរយើងមានភាពសុខដុមរម្យនាមានសុខសន្តិភាពមានការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើន។

អ្នកនយោបាយខ្មែរ អាចរៀនរស់ជាមួយគ្នានិយាយគ្នាអាចធ្វើការជាមួយគ្នាប្រកបទៅដោយសុខដុមរម្យនាទោះបីជាប្រព័ន្ធនយោបាយវាមានចំណុចខ្វះខាតខ្លះ ហើយភាពអសកម្មមួយចំនួនមាននៅក្នុងប្រជាធិបតេយ្យប៉ុន្តែវាគឺជាប្រព័ន្ធមួយដែលរបបនយោបាយ ដែលមានបញ្ហាតិចជាងគេហើយក៏ជាប្រព័ន្ធនយោបាយដែលអាចជួយផ្សះផ្សាដំបៅនយោបាយអរិភាពរបស់ខ្មែរយើងរវាងអ្នកនយោបាយ និងអ្នកនយោបាយនិងគាំទ្រនយោបាយផ្សេងគ្នា។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានធ្វើឲ្យកម្ពុជាយើងផ្លាស់ប្តូររបបនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចផែនការមកជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី ដែលបានបើកឱកាសឲ្យប្រទេសកម្ពុជាអាចរកស៊ីជួញដូរជាមួយប្រទេសជិតខាង។

ប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងពិភពលោកជាពិសេសសហភាពអឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាទីផ្សារធំៗនៅក្នុងពិភពលោកដែលធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយើងទទួលបានចំណូល និងអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនពីការអនុវត្តសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ជាលទ្ធផលស្រុកទេសយើង ៣០ឆ្នាំក្រោមព្រមព្រៀងទីក្រុងបារីស មានការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ៩៣ដែលនាំមកនៅលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានធ្វើឱ្យស្រុកយើងមានការរីកចម្រើនស្ទើរគ្រប់វិស័យទាំងរូបវន្ត និងទាំងស្មារតីនៅក្នុងសង្គមប្រជាជន យើងបានចាកផុតពីភាពក្រីក្រភាព សុខសន្តិភាព ចម្បាំងរាំងជលក៏កាត់បន្ថយទោះបីជាមានបញ្ហារង្គោះរង្គើរផ្នែកនយោបាយខ្លះក្តី ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយខ្មែរនៅអាចនិយាយបាននៅមានឱកាសនិយាយគ្នាកើតអាចរូបរួមគ្នាជាកម្លាំងនៅក្នុងការកសាងជាតិទៅមុខទៀតបាន។

លោកញឹក ឆន្នី៖ តើប្រជាធិបតេយ្យអាចជួយប្រជាពលរដ្ឋបានកម្រិតណាដែរ?

លោកប៉ា ចាន់រឿន៖ បើយើងមើលអំពីប្រជាពលរដ្ឋយើងឃើញថាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរឱ្យតម្លៃហើយទទួលស្គាល់អំពីសារសំខាន់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យទាំងផ្តល់ឱកាសឱ្យពួកគាត់មានឱកាសចូលរួមនៅក្នុងកិច្ចការងារសង្គមគ្រប់វិស័យនាំមកនៅសុខសន្តិភាព ដូច្នេះយើងឃើញថាប្រជាពលរបស់យើងប៉ែតសិបភាគរយឡើងបានចូលរួមបោះឆ្នោតដើម្បីសម្តែងនៅឆន្ទៈរបស់ពួកគាត់នៅក្នុងការជ្រើសរើសមេដឹកនាំ។

ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យរបស់យើងនៅក្នុងចរន្តនយោបាយជាពិសេសនៅក្រោយការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលមានទំទាស់ខ្លាំងជាងគេតាងពីឆ្នាំ ២០១៧មក ដំណើរប្រជាប្រជាធិបតេយ្យនៅស្រុកយើងមានការថយចុះដែលសហគមន៍អន្តរជាតិជាច្រើនបានសំដែងនៅការព្រួយបារម្ភ មានទាំងការចេញសេចក្តីថ្លែងការទាំងរបាយការណ៍ ថ្លែងសារផ្ទាល់នៅក្នុងពិធីជាច្រើន។

ដូចជាថ្មីៗនេះកម្មវិធីគម្រប់ខួបទី ៣០ឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសដែលសហគមអន្តរជាតិគេឱ្យឈ្មោះថាថ្ងៃកំណើតនៃរបបប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា ហើយសហគមអន្តរជាតិជាច្រើនបានសម្តែងនៅការបារម្ភអំពីការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្ស និងការធ្លាក់ចុះនៃដំណើរប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាអាចប៉ះពាល់សុខសន្តិភាពនិងការវិវត្តិដែលកម្ពុជា និងភាគីដទៃទៀតដែលបានជួយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងអភិវឌ្ឍស្រុកក្នុងរយៈពេលជាងម៉្ភៃឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

លោកញឹម ឆន្នី៖ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខទៀត តើប្រជាធិបតេយ្យនឹងមានការរីកចម្រើនហើយប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងនិយាយស្តីដែរ ឬទេ?

លោកប៉ា ចាន់រឿន៖ ស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យនៅស្រុកយើង វាអាស្រ័យលើស្ថានភាពនយោបាយៗប្រេះឆាគ្នា ជំលោះគ្នាវាកាន់តែរីករាលដាលទៅដល់កម្រិតមួយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ស្ថានភាពប្រជាធិបតេយ្យយើងក៏ដាំក្បាលធ្លាក់ចុះគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ នៅពេលដែលប្រជាធិបតេយ្យធ្លាក់ចុះ ការរឹតត្បិតផ្នែកសិទ្ធិសេរីភាព ជាពិសេសការសារព័ត៌មានក៏នឹងត្រូវរងសំពាធ ការគាបសង្កតទាំងអ្នកសារព័ត៌មាន ទាំងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅនោះ ពិបាក ឬក៏អាចប្រឈមមុខការធ្វើទុកបុកម្នេញតាំងពីការសំឡុតគំរាម និងចាប់ដាក់គុក៕

រដ្ឋសភាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល របស់កម្ពុជា

សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា (Samban Chandara) — Fri, 29 Oct 2021 05:02:04 +0000

សមាជិកសភាទាំង ១១១រូប បានអនុម័តយល់ព្រមលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ធម្មនុញ្ញស្តីពីការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ របស់កម្ពុជាក្នុងសម័យប្រជុំរដ្ឋសភាលើកទី៦ នីតិកាលទី៦ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។

តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋសភាកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ សមាជិករដ្ឋសភាទាំង ១១១រូប ក្រោមអធិបតីភាពរបស់លោកហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា បានធ្វើការអនុម័តយល់ព្រមទាំងស្រុងលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់។

គួរបញ្ជាក់ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានអនុម័តរួចជាស្រេចកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ធម្មនុញ្ញស្តីពីវិសោធនកម្ម មាត្រា១៩ថ្មី មាត្រា៨២ថ្មី មាត្រា១០៦ថ្មី(មួយ) មាត្រា១១៩ថ្មី មាត្រា១៣៧ថ្មី មាត្រា៣ និងមាត្រា៤ នៃច្បាប់ធម្មនុញ្ញបន្ថែមសំដៅធានានូវដំណើរជាប្រក្រតីនៃស្ថាប័នជាតិ ។

វិសោធនកម្មនេះក៏បានដាក់បញ្ចូលកថាខណ្ឌដែលចែងថា «ថ្នាក់ដឹកនាំជាតិដែលជា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយគត់» ។

លោកសុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការអនុម័តរបស់រដ្ឋសភាគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ព្រោះដើម្បីបង្ការដល់អ្នកនយោបាយដែលធ្វើខុស ហើយតែងរត់ភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេសចេញក្រៅដែនសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា។

លោកសុខ ឥសានបានបន្តថា៖ «ដូចករណីមេអតីតបក្សប្រឆាំងកន្លងទៅ ទោះបីធ្វើសច្ចាប្រណិធានក្តី ក៏នៅមិនគោរពដែរ ដូច្នេះ យើងត្រូវតែមានច្បាប់ដើម្បីគូសបន្ទាត់ក្រហម […] បើគាត់ពិតជាស្រឡាញ់ជាតិមែន បើគាត់ចង់ធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រធានរដ្ឋសភា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ អាហ្នឹង គាត់ខ្លាចអីនឹងលះបង់សញ្ជាតិបរទេសចេញ បើនរណាមិនហ៊ានលះបង់សញ្ជាតិបរទេសចេញ កុំជឿថាអ្នកហ្នឹងស្នេហាជាតិខ្មែរពិតប្រាកដនោះ»។

ចំណែកលោកអេង ឆៃអ៊ាង អនុប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិញ បានយល់ឃើញថា ការអនុម័តរបស់រដ្ឋសភា គឺជាការឥតប្រយោជន៍ គឺមិនមានផលចំណេញអ្វីដល់ប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ។ លោកបាននិយាយបន្ថែមថា ការអនុម័តរបស់រដ្ឋសភា នោះគឺជាលទ្ធផលរបស់សភាឯកបក្ស។

លោកអេង ឆៃអ៊ាង បានបន្តថា៖ «មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិលើសពីមួយ គឺច្រើនតែមនុស្សដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រទេសខ្លួនឯងទេ ដូចជាប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ជនជាតិជ្វីហ្វ អ៊ីស្រាអែលហ្នឹងណា ច្រើនមានសញ្ជាតិលើសពីមួយ តែគេយកចំណេះដឹង គេយកធនធានដែលគេបានពីប្រទេសទីពីរ ទីបី គេយកទៅជួយប្រទេសជាតិវិញ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ឯអ្នកខ្លះ មានសញ្ជាតិតែមួយទេ តែបានបំផ្លាញជាតិ លួចជាតិ លក់ជាតិ សម្លាប់ជាតិខ្លួនឯងហ្នឹង ដូចយើងមើល មេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ជាដើម មានសញ្ជាតិប៉ុន្មាន? ដូច្នេះ សរុបមកវិញ ច្បាប់ដែលកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ នាក់នោះណា ជាច្បាប់ឥតប្រយោជន៍ គ្រាន់តែជាច្បាប់ធ្វើតាមកំហឹងរបស់លោកហ៊ុន សែន តែប៉ុណ្ណឹងទេបាទ»។

ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកយង់ ពៅ អគ្គលេខាធិការរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា កម្ពុជាដល់វេលាសម្រាប់ធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយនេះហើយ ព្រោះថ្នាក់ដឹកនាំទាំងនេះ ជាអ្នកកាច់ចង្កូតប្រទេសជាតិ។

លោកយង់ ពៅបានបន្តថា៖ «បើយើងក្រឡេកទៅមើលប្រទេសណាក៏ដោយលើពិភពលោក គឺអ្នកនយោបាយ មិននិយាយដល់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលអ៊ីចឹងផង ប្រទេសខ្លះគេកំណត់ឱ្យមានសញ្ជាតិតែមួយទេ […] រដ្ឋាភិបាលយើងកំណត់តែថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល ៤នេះទេ ព្រោះបរិបទប្រទេសយើងចង់កៀងគរធនធានមនុស្សឱ្យបានច្រើនពីប្រភពផ្សេងមកចូលរួមជាមួយគ្នា» ។

លោកយង់ ពៅបានបន្ថែមថា បើសិនជាយើងពិតជាស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិពិតប្រាកដ ហើយក្នុងឋានៈជាថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទៀតនោះ រឿងអ្វីដែលយើងមិនហ៊ានលះបង់សញ្ជាតិផ្សេង ហើយចាំបាច់មានសញ្ជាតិបរទេសអម ឬមួយការស្រឡាញ់ជាតិនោះ គឺគ្រាន់តែជាពាណិជ្ជកម្មនយោបាយ។

ដោយឡែកលោករ៉ឹម សុខវី អ្នកវិភាគនយោបាយវ័យក្មេង បានយល់ឃើញថា ច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយនេះគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ក៏ប៉ុន្តែវាមិនសូវត្រូវនឹងស្ថានការណ៍ ព្រោះច្បាប់នេះបង្កើតឡើងក្រោយមាន «សង្គ្រាមពាក្យសម្តី» រវាងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន និងប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក សម រង្ស៉ី។

លោកបាននិយាយថា ច្បាប់នេះបីដូចទប់ស្កាត់មិនឱ្យសកម្មជនបក្សប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេសធ្វើនយោបាយសារជាថ្មី ដូច្នោះដែរ។

លោករ៉ឹម សុខវីបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំគិតថា បញ្ហាការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ របស់កម្ពុជានេះ មិនមែនជាអាទិភាពនោះឡើយ បញ្ហាអាទិភាពនោះគឺ បញ្ហាកូវីដ១៩ និងអំពើពុករលួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវដោះស្រាយ ច្បាប់នេះដូចមិនសូវចាំបាច់នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ»៕

នាវាចម្បាំងអូស្ត្រាលីចូលសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរយៈពេល៥ឆ្នាំ

សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា (Samban Chandara) — Tue, 19 Oct 2021 14:43:46 +0000

នាវាចម្បាំងអូស្ត្រាលី HMAS Anzac បានចូលសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុរយៈពេល ៣ថ្ងៃ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ជាទស្សនកិច្ចលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃបេសកកម្ម Indo-Pacific Endeavour 2021 (IPE 2021) ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសទាំងពីរ។

តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ថានាវាចម្បាំង HMAS Anzac គឺជាផ្នែកមួយនៃសកម្មភាពចូលរួមក្នុងតំបន់នៃនាវាបញ្ជាការរបស់អូស្ត្រាលី ដែលហៅថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ឬ Indo Pacific Endeavor នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបានបន្ថែមថា៖ «យើងឃើញមានកម្លាំងប្រតិបត្តិការតូចមួយរបស់នាវាកងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលីចូលសំចតតាមកំពង់ផែ ធ្វើលំហាត់ហ្វឹកហ្វឺនយោធា ផ្តល់ជំនួយវេជ្ជសាស្រ្ត និងមនុស្សធម៌ ព្រមទាំងផ្លាស់ប្តូរគំនិតថ្មីៗ និងទស្សនវិស័យនានា ស្តីពីបញ្ហាសន្តិសុខជាមួយបណ្តាប្រទេសជាដៃគូរបស់អូស្ត្រាលីនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍»។

យោងតាមការផ្សាយក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកព័ត៌មានកងទ័ពជើងទឹកមូលដ្ឋានសមុទ្រនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឧត្តមនាវីទោ រស់ វាសនា មេបញ្ជាការរងកងទ័ពជើងទឹកនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បានទៅទទួលស្វាគមន៍ភាគីអូស្ត្រាលី ដែលមាននាវាចម្បាំង HMAS Anzac បានមកសំចតនាវេលាម៉ោង ៩ និង៤០នាទីព្រឹក។

ហ្វេសប៊ុកនៃព័ត៌មានកងទ័ពជើងទឹកដដែល បានបន្តថា៖ «ឧត្តមនាវីឯក អ៊ុក សីហា មេបញ្ជាការរងកងទ័ពជើងទឹក មេបញ្ជាការមូលដ្ឋានសមុទ្រ ដឹកនាំនាយកនាវី អញ្ជើញទៅចូលរួមពិធីប្រគល់ទទួលសម្ភារៈវេជ្ជសាស្រ្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលជាអំណោយរបស់កងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលី តាមរយៈស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកឧត្តមនាវីត្រី Mal Wise មេបញ្ជាការនាវា HMAS Anzac»។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងអំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនេះ នាវិករបស់អូស្ត្រាលីគ្រោងនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាអនឡាញមួយអំពីបញ្ហាស្ត្រី សន្តិភាព និងសន្តិសុខ ជាមួយអ្នកតំណាងខាងយោធពលខេមរភូមិន្ទផងដែរ ។

ជុំវិញការទស្សនកិច្ចរបស់នាវាចំបាំងអូស្រ្តាលីនេះ លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ អ្នកឯកទេសផ្នែកអភិបាលកិច្ចល្អ បានយល់ឃើញថាការចូលសំចតនេះជាការសាកល្បងយុទ្ធសាស្រ្តនៃលំហភូមិសាស្រ្តនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅក្រោយពេលមានការចោទប្រកាន់ថាកងទ័ពប្រទេសចិនលួចសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពខ្លួននៅមូលដ្ឋានទ័ពរាម។

លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ បានអះអាងថា៖ «ទាក់ទងនឹងការចោទប្រកាន់របស់ប្រទេសលោកខាងលិច ថាមានការឱ្យកម្លាំងយោធាចិន មានវត្តមាននៅកំពង់សោម នៅរាមអីជាដើម ដូច្នេះ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ អាចនឹងបន្ថែមបេសកកម្មដើម្បីស្រាវជ្រាវព័ត៌មានបន្ថែម ថាការចោទប្រកាន់ហ្នឹង វាពិតដែរ ឬទេ?»

លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ បានបន្ថែមថា អូស្ត្រាលីប្រាកដជាប្រើទស្សនកិច្ចនេះដើម្បីផលប្រយោជន៍សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន ដែលមានភាព «ចាក់ស្រេះ បេះមិនដាច់» ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយចំណែកវិស័យយោធាវិញ ទីក្រុងកង់បេរ៉ាក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗពីរ ទីមួយគឺសម្ព័ន្ធភាពអូស្រ្តាលី-ជប៉ុន-អាមេរិក-ឥណ្ឌា ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង សមុទ្រចិនខាងកើត និងឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។

ទីពីរនោះ គឺការអូស្រ្តាលីមានសម្ព័ន្ធភាពយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលហៅកាត់ថា AUKUS។

ដោយឡែក លោកយង់ ពៅ អគ្គលេខាធិការរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាវិញ បានលើកទ្បើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់កងនាវាអូស្ត្រាលីនេះ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជុំវិញការសង្ស័យមានការសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពចិននៅតំបន់រាមឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ នេះជាការបើកទូលាយឱ្យមានការធ្វើទស្សនកិច្ចបែបនេះ ដោយផ្តល់ដំណឹងដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជាមុន។

លោកបានបន្តថា រដ្ឋាភិបាលតែងគោរពលើអធិបតេយ្យភាពលើបណ្តាប្រទេសដទៃ និងមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធដែលបានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកម្ពុជាមិនដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពបរទេសណាមួយឡើយ តែកម្ពុជាមានសិទ្ធិទទួលជំនួយយោធា ឬជំនួយសាងសង់។

លោក យង់ ពៅ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំសាទរនូវសកម្មភាពបែបនេះ គឺរវាងស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក៏ដូចជាខាងកងទ័ពជើងទឹករបស់កម្ពុជាដែលយកពេលវេលា ដើម្បីជួបគ្នា ពិភាក្សាគ្នា ធ្វើការជាមួយគ្នា និងបង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់ទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងពីរ និយាយដោយឡែក»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «និយាយជារួម យើងបានបង្ហាញទៅកាន់ទស្សនៈបស្ចឹមប្រទេសដែលតែងតែចោទកម្ពុជា ថាមានលាក់បាំងកងទ័ពចិនអីជាដើមនៅទីនោះ ដូច្នេះតាមរយៈស្ថានទូតអូស្ត្រាលី តាមរយៈនាវាជើងទឹករបស់អូស្ត្រាលីដែលបានចូលចតនៅកំពង់ផែនោះ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយ នេះជាបំណងល្អមួយដែលខ្ញុំសាទរ»៕

ក្រសួងការពារជាតិប្រកាសថានឹងបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់និស្សិតកម្ពុជានៅអាមេរិកបន្ទាប់ពីកាផ្តាច់ជំនួយ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sat, 03 Jul 2021 05:59:02 +0000

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដានេះថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់និស្សិតកម្ពុជាទាំង៦ នាក់ដែលកំពុងសិក្សាផ្នែកយោធានៅសហរដ្ឋអាមេរិករហូតដល់ចប់ បន្ទាប់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោនផ្តាច់ជំនួយដោយហេតុថាទំនាក់ទំនងយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរ មានភាពមិនសូវចុះសម្រុងគ្នា។

សេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការពារជាតិ បានលើកឡើងថា៖ «ដោយមើលឃើញអំពីការលំបាក របស់សិស្សបណ្ឌិតសភាយោធាកម្ពុជាទាំងអស់ដែលបណ្តាលមកពីការបញ្ឈប់នូវកាតព្វកិច្ចនៃការបង់ថ្លៃសិក្សាពីសំណាក់ ភាគីអាមេរិក និងនៅក្នុងស្មាររតីទទួលខុសត្រូវចំពោះអនាគត និងផលប្រយោជន៍របស់សិស្សបណ្ឌិតសភាយោធាកម្ពុជា រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានឹងទទួលបន្តបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់សិស្សបណ្ឌិតយោធាកម្ពុជាទាំង៦រូប រហូតដល់បញ្ចប់ការសិក្សារបស់ខ្លួន ជាស្ថាពរ»។

ក្រសួងការពារជាតិបាននិយាយថា នឹងទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងចំណាត់ការនេះ ហើយបានយល់ឃើញថា ការផ្តាច់អាហាររូបករណ៍នេះ ជាការសម្រេចចិត្តតែម្ខាង ដែលក្រសួងការពារជាតិនឹងធ្វើនូវចំណាត់ការជាបន្ទាន់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សារបស់សិស្សដែលរៀននៅសាលាបណ្ឌិតសភាយោធាលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល។

យោងតាមវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VoA) លោកArend Zwartjes អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា និស្សិតទាំង៦នាក់នោះអាចបន្តការសិក្សាបាន ប្រសិនបើពួកគេអាចរកថវិកាបង់ដោយខ្លួនឯងបាន ឬររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំណាយឱ្យដោយផ្ទាល់។

លោក Arend បានបកស្រាយ តាមសារអ៊ីម៉េលដូច្នេះថា៖ «បន្ទាប់ពីកម្ពុជាកាត់បន្ថយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើផ្នែកជាច្រើននៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាប្រពៃណីរវាងយោធា និងយោធា គឺប្រទេសនេះបានបាត់បង់ភាពស្របច្បាប់ក្នុងការទទួលបានកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក»។

ក្រោយពីកម្ពុជាបានលុបចោលសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅដើមឆ្នាំ ២០១៧ ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាងាកទៅជិតស្និទ្ធជាមួយនឹង ប្រទេសចិនកាន់តែខ្លាំង សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តាច់ជំនួយស៊ីវិល និងយោធាមួយចំនួនបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរកម្ពុជាចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង និងរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិព្រមទាំងធ្វើទុក្ខបុក្ខម្នេញអ្នករិះគន់បណ្តាញសារព័ត៌មាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល។

និស្សិត ៥នាក់ក្នុងចំណោម៦នាក់ក៏ធ្លាប់បានសរសេរលិខិតទៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ដើម្បីបានសិក្សាដល់ចុងបញ្ចប់ដោយសារនិស្សិតខ្លះបានសិក្សាដល់ឆ្នាំទី៤។ ពួកគេបានចាត់ទុកថាការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យដ៏មានកិត្តិយសទាំងបួននឹងជួយផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់ពួកគេ និងការប្តេជ្ញាកសាងទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះយោងតាម VoA។

យោងតាម VoA ដដែល និស្សិតទាំង៦រូប ដែលក្នុងចំណោមនោះ មាននិស្សិត២ រូបកំពុងសិក្សានៅបណ្ឌិតសភាយោធាជើងគោកWest Point ២រូបទៀតកំពុងសិក្សានៅបណ្ឌិតសភាទ័ពអាកាស ១រូបទៀតនៅផ្នែកកងទ័ពជើងទឹក និង១ រូបចុងក្រោយសិក្សាខាងឆ្មាំសមុទ្រ៕

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសបំពេញទស្សនកិច្ចដើម្បីពង្រឹងចំណងទ្វេភាគី ខណៈកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ានឆ្នាំក្រោយ

សួន កំសាន្ត (Suon Kamsan) — Wed, 23 Jun 2021 15:18:13 +0000

ដូចការគ្រោងទុក រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសបានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរាជធានីភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ ដើម្បីពង្រឹងចំណងទ្វេភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ខណៈដែលកម្ពុជាត្រៀមនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ានឆ្នាំក្រោយ។

យោងតាមសារដែលបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំនៅកម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១នេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអង់គ្លេស លោកដូមីនិក រ៉ាអាប់(Dominic Raab) បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន លោកសាយ សំអាល់ ហើយបានពិភាក្សាពីមហិច្ឆតាអាកាសធាតុរបស់កម្ពុជា និងសង្កត់លើទំនាក់ទំនងដ៏ស៊ីជំរៅរវាងប្រទេសទាំងពីរដែលមានរយៈពេល ៣០ឆ្នាំចាប់តាំងពីវត្តមានស្ថានទូតអង់គ្លេសដំណើរការឡើងវិញមកនៅកម្ពុជា។

នៅក្នុងខ្លឹមសារនៃជំនួបដដែលនោះ ភាគីទាំងពីរបានបានលើកយកទិដ្ឋភាពរួមមួយចំនួនផងដែរយកមកពិភាក្សាដូចជាការធ្វើការឆ្ពោះទៅកាន់ការកំណត់ការបំភាយឧស្ម័នត្រឹមសូន្យ(NetZero) ការដាំដើមឈើឡើងវិញក៏ដូចជាជីវៈចម្រុះនិងពាណិជ្ជកម្មសត្វព្រៃខុសច្បាប់ជាដើម។ នេះយោងទៅតាមសារដែលបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកដដែល។

នៅរសៀលថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១ដដែល លោក ដូមីនិក រ៉ាអាប់(Dominic Raab)បានបន្តជួបជាមួយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោកប្រាក់ សុខុន។ នេះបើយោងទៅតាមសារដែលបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំនៅកម្ពុជាដដែល។

នៅក្នុងជំនួបរវាងលោកប្រាក់ សុខុន និងលោកដូមីនិក រ៉ាអាប់(Dominic Raab)នៅរសៀលនេះនោះ គឺផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកជុំវិញអាទិភាពរួមពោលគឺ ពាណិជ្ជកម្ម ភាពប្រសើរឡើងវិញនៃស្ថានភាពកូវីដ សិទ្ធិមនុស្ស និងអំពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់នៅក្នុងសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតអង់គ្លេសដដែល។

ទំព័រហ្វេសប៊ុកដដែលនោះបាននិយាយទៀតថា៖ «ចក្រភពអង់គ្លេស ទន្ទឹងរង់ចាំក្នុងការធ្វើការយ៉ាងជិតដិតជាមួយកម្ពុជា នាពេលខាងមុខក្នុងកំឡុងពេលប្រទេសកម្ពុជាជាប្រធានកិច្ចប្រជុំអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០២២»។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទាំងពីរបានឯកភាពលើសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសន្ទនាក្នុងការបន្តពង្រឹងនិងពង្រីកបន្ថែមទៀតនូវទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដើម្បីប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមករួមមានវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម អប់រំ ការបោលសំអាតមីន សុខាភិបាលនិងបរិស្ថាន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោកនេត ភក្ត្រាបានថ្លែងនៅសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងបរិស្ថានក្រោយជំនួបនោះថាបានលើកឡើងពីប្រធានបទមួយចំនួនទាក់ទងនឹងវិស័យបរិស្ថានដូចជា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងកិច្ចប្រជុំCOP26 ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងកិច្ចការអាទិភាពនានាដែលប្រទេសទាំងពីរនឹងធ្វើរួមគ្នា ការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ជីវៈចម្រុះ ការប្រឆាំងនឹងការជួញដូរសត្វព្រៃឆ្លងដែន និងការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញជាដើម។

នៅក្នុងជំនួបដដែលនោះ លោក សាយ សំអាល់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អង់គ្លេសអាចជួយកម្ពុជាបានក្នុងវិស័យបរិស្ថានគឺការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សក្នុងកិច្ចការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ បង្កើនភាពជាដៃគូរផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងទិញផលិតផលពីប្រទេសកម្ពុជា»។នេះបើតាមសារដែលបានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងបរិស្ថាននៅថ្ងៃនេះដដែល។

នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោកស្រី ចក់ សុភាពបានប្រាប់ Newsroom Cambodiaតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ថាទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសមកកម្ពុជានេះជាឱកាសមួយ ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសនិងប្រទេស។

«ប៉ុន្តែយើងគួរចាប់អារម្មណ៍ដែរថាមួយរយៈនេះគឺមានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយលើកនេះមានតំណាងពីចក្រភពអង់គ្លេសដែរ ចឹងយើងមើលឃើញនិងចាប់អារម្មណ៍ពីការទំនាក់ទំនង ហើយក៍ប្រហែលជាពាក់ព័ន្ធនឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលយើងឃើញកន្លងមក គឺមានការលើកឡើងពីទំនោរពីភាពជិតស្និទ្ធរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសចិនដែរ»។

លោកស្រី ចក់ សុភាព បានបន្តថា «ដូច្នេះអាចថាជាមួយផ្នែកដើម្បីធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសដទៃ»។

លោកស្រីបានបន្តទៀតថា៖ «សម្រាប់ទិដ្ឋិភាពសិទ្ធិមនុស្សវិញក៏ជាឱកាសមួយ សម្រាប់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងអស់នោះអាចលើកឡើងពីកង្វល់របស់ខ្លួនដោយផ្ទាល់ជាមួយនឹងមន្ត្រីដែលខ្លួននឹងបានជួបផងដែរ»៕

Q&A: អ្នកវិភាគនយោបាយលោក មាស នី ពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងកម្ពុជា អាមេរិក ចិន ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការបោះឆ្នោត

សុផាត មករា (Sophat Makara) — Sun, 13 Jun 2021 05:59:43 +0000

អ្នកវិភាគនយោបាយ លោកមាស នីបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia នាពេលថ្មីៗនេះអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។

Q: តើលោកមើលឃើញយ៉ាងដែរចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីនៃដំណើរទស្សនៈកិច្ចរបស់លោកស្រី វីនឌី ស៊ើមែន (Wendy Sherman) អនុរដ្ឋមន្រ្តី ការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកនៅកម្ពុជានាពេលនេះ?

A: ការធ្វើទស្សនកិច្ចរបស់ឧបការីអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរបស់អាមេរិកនេះ ទីមួយ បើយើងមើលទៅទិដ្ឋភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយដែលកើតឡើងគេត្រូវការឲ្យមានដំណើរទស្សនកិច្ចទៅតាមប្រទេសនានា ដែលអាចជាមហាមិត្តសំខាន់ៗ ដែលមានរឿងត្រូវជជែកគ្នាសំខាន់ៗក្នុងពិភពលោក។

ប្រសិនបើយើងមើលពីអ្នកដឹកនាំនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ឬក៏អាស៊ានដូចគ្នាដែរ នៅពេលដែលមានមេដឹកនាំណាមួយឡើងថ្មីទើបជាប់ឆ្នោត ក៏គេត្រូវបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ឬមន្ត្រីគណៈប្រតិភូក្រសួងការបរទេស ដើម្បីទៅជួបបង្ហាញខ្លួនជាមួយនឹងប្រទេសដទៃដើម្បីឲ្យគេស្គាល់សម្រាប់ទំនាក់ទំនងការទូត បាទនេះជារឿងទីមួយសំខាន់។

ក៏ប៉ុន្តែហេតុអ្វីក៏នៅក្នុងនឹង បានជាគេជ្រើសរើសកម្ពុជាក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៥ ដែលលោកស្រីបានមកធ្វើទស្សនកិច្ច? ហើយនេះជាសំនួរសំខាន់ដែលសាធារណជនគេផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ ថាតើហេតុអ្វីបានជារើសយកប្រទេសខ្មែរ? ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងមហាអំណាចចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើបញ្ហាភូមិសាស្រ្តនយោបាយដោយរួមទាំងមានការចោទថាកម្ពុជាបានផ្តល់ទីតាំងវត្តមានកងយោធាចិននៅក្នុងប្រទេសដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែបដិសេដថាវាជារឿងមិនពិត។

យើងឃើញថានៅក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្ហាញនូវជាការការរើសអើង ឬក៏មានទំនាក់ទំនងជាអរិយភាពជាមួយគ្នា បានន័យថាមិនល្អជាមួយគ្នាជាច្រើនចំណុចដែលនៅក្នុងហ្នឹង គឺសំខាន់បំផុតរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចោទសហរដ្ឋអាមេរិកថា នៅពីក្រោយការធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌ ដែលឈានរហូតដល់ការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយការចោទប្រកាន់នេះក៏នៅតែមានការរុញទៅរុញមក មកដល់ពេលនេះដែរ។

យើងឃើញថានៅក្នុងឆ្នាំកន្លងមកហើយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្ហាញនូវជំហរលម្អៀងហ្នឹងខ្លាំងមែនទែនទៅជាមួយនិងប្រទេសចិនដែលរហូតដល់ជាមហាមិត្តដែកថែប ហើយរហូតទៅដល់មានការសន្យាក្នុងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក មានការផ្លាស់ប្តូរនៅទស្សនៈកិច្ចកងទ័ពគ្នាទៅវិញទៅមក។

ត្រង់ចំណុចទាំងនេះហើយ ដែលជាចំណុចក្ដៅដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជា ចង់មិនចង់បានត្រូវគេមើលឃើញថាកំពុងត្រូវបានមហាអំណាចទាំងពីរហ្នឹងយកធ្វើជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែល ជាផ្នែកមួយនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស មកកម្ពុជា។

Q: តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរឆ្លើយតបបែបណា ដើម្បីស្រោចស្រង់ទំនាក់ទំនងការបរទេសជាមួយអាមរិក ខណៈកម្ពុជាបានចោទត្រង់ៗថា អាមេរិកអ្នកនៅពីក្រោយនៃការចង់ធ្វើការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន សែន ពីសំណាក់ក្រុមបក្សប្រឆាំង?

A: បាទ! រឿងសំខាន់គឺជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯងទេ ដែលត្រូវគិតថាតើយើងត្រូវឈរត្រង់ជំហរ ត្រង់ណាមួយដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន ហើយនិង ធ្វើម៉េចដើម្បីឲ្យ ការដឹកនាំប្រទេសនេះ វា ស្ថិតនៅតែឋិតនៅក្រោមជើងថាក្រោមរចនាសម្ព័ន្ធមួយដែលអនុវត្តទៅតាមអ្វីដែលបានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដូច្នេះប្រទេសកម្ពុជាដែលផ្អែក ទៅលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្នឹងគឺប្រទេសកម្ពុជាត្រូវជាប្រទេសអព្យាក្រិត្ស ដូច្នេះការសាងនូវទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសដែលជាមហាអំណាចនៅក្នុងប្លុកខាងឆ្វេង ឬខាងស្ដាំឬក៏សេរី និង កុម្មុយនិស្ត ហ្នឹងវានៅតែជាកត្តាសំខាន់មួយនៃនយោបាយការបរទេសរបស់កម្ពុជា។

ប្រសិនបើកម្ពុជាធ្វើ ឲ្យបាត់នូវទំនាក់ទំនងឬក៏ធ្វើឲ្យមានការរើសអើងពីជ្រុងខាងណាមួយនៃទំនាក់ទំនងរបស់មហា អំណាចហ្នឹងគឺបានន័យថាកម្ពុជាទីមួយកម្ពុជាក្បត់និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្លួនឯង ហើយទីពីរទៀតក៏វានឹងអាចធ្វើឲ្យបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយនឹងរុញស្ថានការណ៍នយោបាយរបស់កម្ពុជាឲ្យរុញទៅក្នុងជ្រោះកាន់តែជ្រៅ ក្នុងភាពគ្រោះថ្នាក់នឹងកាន់តែខ្ពស់ឡើងៗ។

ក្នុងនាមយើងជាប្រទេសតូចតាចមួយនេះគឺការសាងនូវទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងប្រទេសជាមហាអំណាចទាំងអស់ឲ្យបានបានស្នើរភាពគ្នា វាជារឿងសំខាន់ ហើយក៏មិនត្រូវពឹងផ្អែកទៅលើគេច្រើនពេកដែរ ដោយពឹងផ្អែកទៅលើមួយ ហើយអោបមួយ ចោលមួយ រួចទៅធាក់មួយចោល នោះគឺគេគ្រាន់តែរុញប្រទេសយើងឲ្យឋិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយងាយរងគ្រោះ ដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចនីមួយៗ ហ្នឹងគឺនៅពេលណាដែលគេត្រូវការប្រើប្រទេសណាមួយធ្វើជាផលប្រយោជន៍របស់គេនោះគឺគេនឹងមិនខ្លាចនឹងធ្វើឲ្យប្រទេសធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់គេ ដើម្បីឲ្យបានផលប្រយោជន៏ទៅដល់ប្រទេសមហាអំណាចនោះឡើយ។

Q: តើដើម្បីបង្ហាញពីភាពឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត្ស និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន អ្នកនយោបាយខ្មែរ គួរនាំគ្នាបន្តបង្កើនជម្លោះផ្ទៃក្នុងជាតិ ឬក៏គួរងាកមករកដំណោះស្រាយរួមដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងមូល?

A: នៅក្នុងស្ថានភាពមួយ កាលណាប្រទេសនេះបាត់បង់ឯករាជ្យភាព ឬអព្យាក្រឹត គឺមួយផ្នែក គឺដោយសារតែជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសនិងខ្លួនឯង ហើយយើងឃើញថានៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ តាំងពី ក្រោយសម័យអង្គរមកប្រទេសកម្ពុជាយើងនេះ គឺជនរងគ្រោះដោយជំងឺម្យ៉ាងគឺជំងឺលែងទុកចិត្តគ្នាឯង ហើយដើរពឹងគេអោយជួយ។នេះជាឧទាហណ៏មួយ ដែលយើងឃើញថា ចាប់តាំងពី ក្រោយសម័យអង្គរមក ក៏យើងឃើញថាកម្ពុជាបានស្ថិតនៅក្នុងគ្រោះមួយគឺគ្រោះនៃជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនឯង ហើយរហូតយើងឃើញថាមកដល់សព្វថ្ងៃនេះគឺខ្មែរយើងបានចំណាយពេលតិចតួចណាស់នៅក្នុង ការនាំចូលមកនូវវប្បធម៏ នៃការជជែកគ្នាក្នុងចំណោមខ្មែរគ្នាឯងក៏ប៉ុន្តែចំណាយពេលភាគច្រើន ដើរពឹងគេ ពឹងគេអោយជួយចេះ ជួយចុះក៏ដើម្បីអ្វី គឺដើម្បី តែមកសម្រាប់ធ្វើការយកប្រៀប ជាមួយនឹងខ្មែរគ្នាឯងតែប៉ុណ្ណឹងទេបាទ។

ហើយរឿងនេះ សព្វថ្ងៃនេះបញ្ហាវិបត្តិនយោបាយក្នុងស្រុក នេះវាមិនមែនជារឿងថ្មីសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរទេបើយើងមើលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់តាំងពីក្រោយសម័យអង្គរ ក៏ឃើញថាយើងបានជាប់គាំងជាមួយនិងការប្រើពេលវេលាច្រើនដើម្បីពឹងបរទេសឲ្យជួយខ្លួនឯង ឲ្យជាជាងការរកពេលវេលាដើម្បីឲ្យខ្មែរ និងខ្មែរមានឱកាសអង្គុយជជែកគ្នាបាន។

Q: តើលោកបណ្ឌិត វាយតម្លៃយ៉ាងណាដែរ ចំពោះការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២២នេះ?

A: ខ្ញុំមើលឃើញមានច្រកពីរ ច្រកមួយទីមួយ យើងឃើញហើយថា គ.ជ.ប គណៈកម្មការជាតិសម្រាប់ការបោះឆ្នោតវានៅតែជាយន្តការមួយដែលមានសារៈ សំខាន់ ធ្វើឲ្យការបោះឆ្នោតមួយដែលប្រព្រឹត្តទៅ បានដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌បាន អ្វីដែលយើងពលរដ្ឋខ្មែរមើលឃើញសព្វថ្ងៃនេះគឺយើងមិនទាន់បានផ្តល់ នូវការទុកចិត្តជាដុំកំភួនទៅឲ្យគណៈកម្មការជាតិសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ ដោយសារតែយើងនៅយល់ឃើញថាគណៈកម្មការជាតិសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនេះវានៅតែជាយន្តការមួយដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមគ្រប់គ្រងដោយគណបក្សកាន់អំណាច។

ប្រសិនបើមានការផ្លាស់ប្តូរ ណាមួយដើម្បីពិនិត្យមើលឡើងវិញពីសមាសភាពនៃគណៈកម្មការសមាជិកនៃយន្តការគណៈ កម្មការបោះឆ្នោតនោះអាហ្នឹងយើងអាចគិតថាយើងអាចរកមើលឃើញថាការបោះឆ្នោតនេះនិងមានការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ បើមិនអ៊ីចឹងទេ គឺខ្ញុំមិនឃើញមិនមានការផ្លាស់ប្តូរជាដុំកំភួនអ្វីឡើយ នេះជាច្រកទីមូយដែលខ្ញុំមើលឃើញ។

ច្រកទីពីរ មកដល់ពេលនេះ ខ្ញុំមិនទាន់មើលឃើញថា តើខ្ញុំនឹងអាចមានការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ណាមួយនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅក្នុងពេលឆ្នាំ២០២២នេះទេ ប្រសិនបើមិនមានវត្តមានគណបក្ស ប្រឆាំងណាមួយដែលមានឥទ្ធិពល។ មកដល់ពេលនេះហាក់ដូចជាមិនទាន់ ឃើញមានក្រុមណាមួយដែលបង្ហាញកំលាំងឈានមុខ នៅក្នុងការឆ្ពោះទៅដណ្តើមយកជ័យជំនះនៅឡើយនោះទេ។

Q: តើលោកយល់ឃើញយ៉ាងណាសំរាប់បោះឆ្នោតជាតិ ២០២២-២០២៣ខាងមុខ ចំពោះអវត្តមានរបស់ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ?

A: ឃើញថាមកដល់ពេលនេះ ក្រៅតែពី គណបក្សកាន់អំណាចនេះ គឺយើងមិនទាន់ឃើញមានគណបក្សណាមួយដែលអាចឈានមុខឬក៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាដូចអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមុនពេលការរំលាយនៅឡើយទេ។ដូច្នេះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិនៅក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ ប្រសិនបើមិនមានគណបក្សនយោបាយធំណាមួយមិនអាចចូលមកប្រកួតបានពេលនោះទេ ខ្ញុំយល់ឃើញថាជោគជ័យភ្លូកទឹកភ្លូកដីនឹងនៅតែបានទៅលើគណបក្សកាន់អំណាចដដែល ហើយបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏វានៅតែជាល្បែងមួយដែលស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ យើងដឹងហើយថាប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានេះ នៅតែបន្តក៏បំពេញតួនាទីជារដ្ឋាភិបាលឯកបក្សតទៅទៀតនោះ យើងមិនរំពឹងថាទិដ្ឋភាពនៃប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដមិនអាចកើតមានឡើងទេបាទ។

Q: តើលោកបណ្ឌិតមានសង្ឃឹមខ្លះទេ នៅនាទីចុងក្រោយ ថាតើអាចកើតមាន គណបក្សសង្គ្រោះជាតិថ្មីដែររឺទេ?

A: បើយើងមើលពីទិដ្ឋភាពទូទៅអំពីវិបត្តិនយោបាយដែលកើតឡើងដែលក្លាយទៅជាទិដ្ឋភាពនៃការមានអរិយភាពជាមួយគ្នារវាងគណបក្សកាន់អំណាចនិងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះគឺយើងសម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំនៅតែមើលឃើញថាវាជាទិដ្ឋភាពនយោបាយទេ វាមិនមែនជាទិដ្ឋភាពច្បាប់ ទោះបីរដ្ឋាភិបាលប្រកាសថាជាទិដ្ឋភាពច្បាប់ក៏ដោយ។

សម្រាប់ខ្ញុំខ្លួនឯង គឺខ្ញុំនៅតែមើលឃើញថាវាជាបញ្ហានយោបាយគឺដោយសារតែកម្លាំងនៃការប្រកួតប្រជែងវាហាក់ដូចជាចូលមកដល់កន្លែងមួយប្រកៀកគ្នាពេក ចឹងយើងអាចជានយោបាយមួយគឺធាក់ដៃគូឲ្យដួលមួយទៅ ដើម្បីរត់ប្រណាំងអោយដល់ទី ដូច្នេះនៅក្នុងការមើលឃើញរបស់ខ្ញុំគឺទោះបីក្នុងរូបភាពណាក៏ដោយ ប្រសិនបើគណបក្សកាន់អំណាច គាត់អនុញ្ញាតឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិលមកវិញមកវិញនោះ ទាំងឈ្មោះទាំងអីទាំងអស់ហ្នឹងគឺគណបក្សកាន់អំណាច នឹងប្រឈមទៅនិងទិដ្ឋភាពបញ្ហាពីរធំៗ។

បើសិនជាឲ្យសង្គ្រោះជាតិវិលត្រឡប់មកវិញនោះគឺ វានឹងអាចធ្វើឲ្យមានបញ្ហាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលប្រកាន់ថាការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាបញ្ហាផ្លូវច្បាប់នោះនឹងមិនអាចបន្តបង្ហាញនៃច្រកហ្នឹងបានទៀតទេបាទ ប្រសិនបើឲ្យសង្គ្រោះជាតិមកវិញនោះ។ ចឹងសរុបសេចក្ដីមកគឺទោះបីជាក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយខ្ញុំមើលឃើញចំណុចណាមួយដែលគណបក្សកាន់អំណាចនឹងផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យសង្គ្រោះជាតិវិលមកវិញទាំងរូបរាងទាំងឈ្មោះនោះទេ។

ក៏ប៉ុន្តែវានឹងអាចមាន ប្រសិនបើសង្គ្រោះជាតិគេគិតថាគេនឹងមានបំណងចង់វិលត្រឡប់មកយកសាកល្បងនូវប្រជាប្រិយភាពរបស់គេឡើងវិញហើយចាប់យកនូវអាសនៈឃុំសង្កាត់ដែលគេបានបាត់បង់ឡើងវិញដោយប្រើយុទ្ធសាស្ត្រណាមួយថាវាជាការបង្កើតបក្សថ្មីឬការចូលរួមជាមួយគណបក្សណាមួយនោះអាហ្នឹងវាអាច វាអាចនឹងកើតឡើងនៅក្នុងស្ថានភាពបែបហ្នឹងទេ ក៏ប៉ុន្តែការឲ្យមកចុះឈ្មោះសង្គ្រោះជាតិតែម្ដងខ្ញុំគិតថានឹងមិនអាចទៅរួចទេបាទ៕

សហរដ្ឋអាមេរិកទទូចដល់កម្ពុជាកុំកាត់ទោសសកម្មជនទាំងឡាយណាដែលនិយាយអំពីការការពារធនធានធម្មជាតិ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Tue, 08 Jun 2021 14:13:01 +0000

ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកបានទទូចដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកុំឲ្យកាត់ទោសសកម្មជនបរិស្ថានទាំងឡាយណា ដែលបញ្ចេញមតិរិះគន់ក្នុងគោលបំណងការពារបរិស្ថាន ដោយបានអះអាងថានេះមិនមែនជារឿងដែលខុសច្បាប់នោះទេ ហើយគឺជាសេរីភាពបញ្ចេញមតិមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

ការកត់សម្គាល់បែបនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក លោកW. Patrick Murphy ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា លោកស ខេង កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។ នេះយោងតាមគណនី Twitter លោក W. Patrick Murphy។

លោក W.Patrick Murphy បានបង្ហោះសារកាលពីយប់ថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនានេះថា៖ «ខ្ញុំបានជួបជាមួយលោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលធ្វើឲប្រជាជនកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិកមានសុវត្ថិភាពពីការជួញដូរ និងឧក្រិដ្ឋកម្មដទៃទៀត។ យើងលើកទឹកចិត្តឲអាជ្ញាធរធ្វើជាដៃគូជាមួយសកម្មជនបរិស្ថានសង្គមស៊ីវិល មិនមែនកាត់ទោសពួកគេពីបទនិយាយចេញដើម្បីការពារធនធានធម្មជាតិឡើយ។»

ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា ក៏បានបង្ហោះសារសម្តែងការព្រួយបារម្ភផងដែរចំពោះការដាក់ទោស អ្នកដែលជួយអភិរក្សសម្បត្តិធនធានធម្មជាតិពីការគំរាមគំហែង ដោយការកេងចំណេញផ្នែកពាណិជ្ជកម្មបាន ពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។

សារនោះបានសរសេរថា៖ «សេរីភាពបញ្ចេញមតិ គឺជាសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន ដែលមានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា។ ការហ៊ាននិយាយដើម្បីការពារបរិស្ថាន ដែលប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង ដោយសារការកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងកេងយកប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម គឺជារឿងគួរឱ្យសរសេីរទៅវិញទេ។»

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោកខៀវ សុភ័គ បាននិយាយថាលោកមិនដឹងពីជំនួបនេះទេ ដោយបានសំអាងថាមិនបានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ ក៏ប៉ុន្តែលោកបានច្រានចោលការការចោទប្រកាន់ថារដ្ឋាភិបាលបំបិទសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ។

លោកខៀវ សុភ័គ បានអះអាងថាលោក «ខ្លាច» ថាសកម្មជនទាំងនោះជាសកម្មជនក្លែងក្លាយ ព្រមទាំងអាចបង្កភាពវឹកវរ ក៏ដូចជាបដិវត្តពណ៌ទៅថ្ងៃមុខ។ លោកបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នករៀបចំបរិស្ថានទាំងអស់នោះមានបំណងពិតប្រាកដ ពិតជាផ្តោតទៅលើបរិស្ថានមែន អើសសូមអបអរសាទរ ពួកខ្ញុំក៏អញ្ចឹងដែរ ទាំងអស់គ្នាក៏អញ្ចឹងដែរ រដ្ឋាភិបាលក៏អញ្ចឹងដែរ។»

កន្លងមក ក៏មានអង្គការសង្គមស៊ីវិល បានចេញសេចក្តីថ្លែងការរួម ទាមទារឲរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយឲបានយុត្តិធម៌តាមផ្លូវច្បាប់លើករណីសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងបរិស្ថាន ដែលគិតចាប់តាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ មកអាជ្ញាធរកម្ពុជាបានឃុំខ្លួនចំនួន២០នាក់ រួមមាន លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា ក្រុមសកម្មជនបរិស្ថាន ក្រុមយុវជនខ្មែរថាវរៈ សមាជិកសម្ព័ន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ សកម្មជនបក្សប្រឆាំង៕

CYN និយាយថាបទល្មើសព្រៃឈើកើនឡើងខណៈប្រទេសកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ

សុត បាន (Soth Ban) — Wed, 28 Apr 2021 09:14:35 +0000

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (CYN) បានរកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការចំនួន ១១៣ករណី កាលពីថ្ងៃទី២៩ ដល់ ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ ខណៈប្រទេសជាតិកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ ហើយនេះបង្ហាញពីការគំរាមកំហែងជាបន្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់គម្របព្រៃឈើក្នុងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃ។

តាមរយៈការចុះប្រមូលទិន្នន័យទាំងពីរលើកនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ បើគិតពីខែមីនា CYN បានអះអាងតាមរយរយៈហ្វេសប៊ុកថាមានរហូតដល់ ២១៣ករណី ឬស្មើនឹងការបាត់បង់ព្រៃឈើ ២១៣ដើម។

សមាគមន៍បានអះអាងថា៖ «ប្រភេទឈើដែលទទួលរងការកាប់បំផ្លាញភាគច្រើនជាប្រភេទឈើកម្ររដូចជា
ស្ទៀង សុក្រំ ឈើទាល ដួងចែម ពពេល ផ្តៀក ត្រាច ត្រសេក កកោះ ជាដើម»។

CYN បាននិយាយថាបន្តថាខណៈការរាតត្បាតពីជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងតែរាតត្បាតខ្លាំងនៅប្រទេសកម្ពុជាការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែន ជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតរួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរនោះ ក៏នៅតែបន្តកើតមានឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

‌‌«ទន្ទឹមនឹងការរាតត្បាតពីជំងឺកូវីដ-១៩នៅក្នុងព្រឹត្តការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ដែលបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិផ្នែក សុខភាពសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយឡែកចំពោះវិបត្តិកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែន ជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតរួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរនោះ ក៏នៅតែបន្តកើតមានឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់»។

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា បាននិយាយផងដែរថា ចាប់តាំងពីការមានការរារាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល សមាគមក្នុងស្រុក និងសហគមន៍មូលដ្ឋានមិន ឱ្យចូលរួមល្បាតព្រៃមក ចំនួនបទល្មើសនៅតែបន្តកើតឡើង និងចេះតែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីប្រសិទ្ធិភាពការងាររបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ទហាក់ពុំទាន់មានប្រសិទ្ធិភាព និងនៅមានចន្លោះខ្វះខាតច្រើន។

របាយការណ៍របស់អង្គការគ្លូបល អ៊ីននីហ្សីអេធីវ (Global Initiative) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva) រកឃើញថាក្នុងមួយទស្សវត្សចុងក្រោយនេះថាប្រទេសកម្ពុជាបានរងនូវការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទ្រង់ទ្រាយធំ និងបាត់បង់ព្រៃឈើអស់ជាងកន្លះលានហិកតា ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ការផ្តល់ដីសម្បទាន សង្គមកិច្ច និងគម្រោងស្ដារព្រៃឈើឡើងវិញ បូករួមទាំងសកម្មភាព កាប់ឈើខុសច្បាប់ ដែលបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ព្រៃឈើរួមទាំងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកានេះផងដែរ។

លោកនេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថានប្រាប់សារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia
ថាអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនកំពុងប្រើប្រាស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ដើម្បីដើររាប់គល់ឈើធ្វើរបាយការ
ណ៍ស្វែងរកប្រាក់ជំនួយ។ ពួកគេចាំបាច់ត្រូវធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីបំពេញចិត្តម្ចាស់ជំនួយ ហើយគល់ឈើដែលពួកគេដើររាប់ គឺខ្លះជាគល់ឈើចាស់ៗដែលនៅសល់ពីមុន និងមួយចំនួនជាដើមច្បោះជ័ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលពួកគាត់បានស្នើសុំដកហូតដើម្បីប្រើប្រាស់ស្របតាមច្បាប់។

ចំណែកគល់ឈើមួយចំនួនទៀតគឺមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់របស់ក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ជនដៃដល់ធ្វើការផាកពិន័យ
និងបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅកាន់តុលាការរួចអស់ទៅហើយ។ នេះបើយោងតាមលោកនេត្រ ភក្រ្តា។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ក្រសួងបរិស្ថានគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីការអនុវត្តច្បាប់ចំពោះជនណាឬសមាគមនិងអង្គការណាមួយដែលបន្តធ្វើសកម្មភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច បំពានច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិរាប់ទាំងជនល្មើសក្នុងបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ»។

លោកសាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកតស៊ូមតិបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់លោកនេត្រ ភក្រ្តា
ដែលថាក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនធ្វើការងារដើម្បីស្វែករកប្រាក់ជំនួយថា «ជារឿងគួរឲ្យអស់សំណើច» ហើយបានអំពាវនាវឲ្យក្រសួងបរិស្ថានអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួនឲ្យបានល្អប្រសើរ ហើយត្រូវធានាថាបទល្មើសព្រៃឈើលែងកើតមានទាំងនៅតំបន់ព្រៃព្រះរការ និងតំបន់ព្រៃឡង់ឬតំបន់ផ្សេងៗទៀត។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ចំណាត់ការរបស់ក្រសួងបរិស្ថានបញ្ជូនជនដៃដល់ទៅផ្ទន្ទាទោស ផាកពិន័យ និងខ្លះកសាងសំណុំរឿងនៅតុលាការ ជារឿងល្អ ក៏ប៉ុន្តែពិត ឬយ៉ាងណា គួរមើលតាមជាក់ស្តែង។

«យើងនៅតែអាចមើលបានតាមរយៈលទ្ធផលជាក់ស្តែងពីបទល្មើសព្រៃឈើ ថាតើពិតជាថយចុះ ឬកើនឡើង
បើបទល្មើសព្រៃឈើនៅតែខ្លាំងជាងមុន ដូចជាក់ស្តែងយើងបានឃើញកាលពីខែមីនានេះ បូកសរុបទៅឃើញថាមានបទល្មើសព្រៃឈើចំនួន ២១៣ករណីជាង ចឹងមានន័យថាអ្វីដែលក្រសួងបរិស្ថានលើកឡើងថាបានពង្រឹងការងារខ្លួនហើយគឺហាក់បីដូចជាមិនអាចទទួល យកបាននោះទេ»។

លោកសឹង សែនករុណា អ្នកនាំពាក្យសមាគមសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(ADHOC) ក៏បានឆ្លើយតបទៅនឹងលោក នេត្រ ភក្រ្តា ផងដែរថា វាមិនចំឡែកអ្វីទេដែលក្រសួងបរិស្ថានតែងតែច្រានចោលនូវរបាយការណ៍របស់សកម្មជនបរិស្ថានឬអង្គការសង្គមស៊ីវិល។

លោកបាននិយាយថាអង្គការសង្គមស៊ីវិលនិងសកម្មជនបរិស្ថានមិនមែនចេះតែទទួលបានជំនួយនោះទេ
ម្ចាស់ជំនួយដែលផ្តល់ឲ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់សុទ្ធតែមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងត្រឹមត្រូវ មុននឹងគេផ្តល់ឲ្យ។

លោកសឹង សែនករុណាបានបន្តថា លោកលោកនេត្រ ភក្ត្រាអាចដឹងហើយថាសង្គមស៊ីវិលមុននឹងទទួលបានជំនួយគឺត្រូវសរសេរពាក្យស្នើសុំ ធ្វើរបាយការណ៍ពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយរបាយការណ៍ហ្នឹងមិនអាចប្រឌិតបានទេ ព្រោះម្ចាស់ជំនួយទាំងអស់គេមានការត្រួតពិនិត្យ ឬហៅថា(អូឌីត) គឺពិនិត្យលើការចាយវាយផ្សេងៗដោយមានតម្លាភាព ហើយមិនចេះតែយកលុយយកមកប្រើប្រាស់ផ្តេសផ្តាសក្រៅពីការចុះធ្វើសកម្មភាពការងារនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ចំពោះចំណាត់ការរបស់មន្រ្តីបរិស្ថាន យើងទទួលស្គាល់មានករណីខ្លះមានការចាត់វិធានការទៅលើជនខិលខូចបានខ្លះ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធិភាពនោះទេ ព្រោះដរាបណានៅមិនទាន់មានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធរួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋ សហគមន៍ សកម្មជនបរិស្ថាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់»។

លោកសឹង សែនករុណាក៏បានទទួចឲ្យក្រសួងបរិស្ថានត្រូវធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់នូវសិទ្ធិសេរីភាពទៅដល់ក្រុមយុវជន សហគមន៍ សកម្មជនបរិស្ថានឲ្យពួកគេបានរួមចំណែកការពារព្រៃឈើដែលជាព្រៃឈើរួមរបស់ជាតិ៕

របាយការណ៌អាមេរិករិះគន់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា

សុត បាន (Soth Ban) — Fri, 02 Apr 2021 09:37:53 +0000

ប្រទេសកម្ពុជាបានស្ថិតនៅក្នុងលំដាប់ថ្នាក់ទី២ ក្នុងបញ្ជីតាមដានរបស់អាមេរិកដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ស្តីអំពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការអនុវត្តច្បាប់ ដោយបានរកឃើញថាក្នុងឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅនេះមានការធ្វើទារុណកម្ម ដាក់ទណ្ឌកម្ម ឬការចាប់ឃុំឃាំងមនុស្សតាមអំពើចិត្តដោយរដ្ឋាភិបាល ប្រឆាំង នឹងអ្នកទោសនយោបាយជាដើម។

របាយការណ៌អាមេរិកនោះបាននិយាយថា តុលាការមិនឯករាជ្យ ហើយមានការជ្រៀតជ្រែកតាមអំពើចិត្តនៅក្នុងជីវិតឯកជនរបស់ពលរដ្ឋ រួមទាំងការលួចស្តាប់ការសន្ទនារបស់គេតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច ការរឹតត្បិតធ្ងន់ធ្ងរទៅលើសេរីភាពក្នុងបញ្ចេញមតិ សេរីភាពសារព័ត៌មាន រួមទាំងការប្រើហិង្សា ចាប់ខ្លួន ឬការកាត់ទោសអ្នកសារព័ត៌មានដោយគ្មានហេតុផលត្រឹមត្រូវ រីឯសិទ្ធិនយោបាយវិញ ក៏ត្រូវរដ្ឋាភិបាលរឹតត្បិតយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។

របាយការណ៍បាននិយាយថា «មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល រួមទាំងនគរបាលផងដែរ បានប្រព្រឹត្តិបទរំលោភ ដោយមាននិទណ្ឌភាព ហើយក្នុងករណីភាគច្រើន រដ្ឋាភិបាលអន្តរាគមន៍តិចតួច ឬមិនធ្វើអន្តរាគមន៍សោះ ដោយមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល និងសមាជិកគ្រួសាររបស់គេជាទូទៅគេចផុតពីការកាត់ទោស»។

យោងតាមរបាយការណ៌ដដែល ក៏បានលើកឡើងករណីលោកទុយ ស្រស់ ដែលជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោម ៥នាក់ ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងជម្លោះដីធ្លីនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ហើយបានស្លាប់នៅកន្លែងឃុំឃាំងរបស់នគរបាល។ ពីរនាក់ទៀតដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាមួយគាត់បាននិយាយថា កងរាជអាវុធហត្ថបានវាយស្រស់ឲ្យសន្លប់ ហើយមិនព្រមយកទៅព្យាបាលទេ។ នេះយោងតាមរបាយការណ៌។

លោកជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បានឆ្លើយតបទៅនឹងរបាយការណ៍អាមេរិក តាមរយៈហ្វេសប៊ុកថាគ្មានប្រទេសណាមួយអនុវត្តបានល្អឥតខ្ចោះនោះទេលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។

«គ្មានប្រទេសណាមួយអនុវត្តបានល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ហើយក៏គ្មានប្រទេសណាមួយអាចធ្វើជាគ្រូនិងជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសដ៏ទៃទៀតបានដែរ»។

លោកជិន ម៉ាលីន បាននិយាយបន្តថា កត្តាបរិបទខុសគ្នា ហើយសូម្បីតែអាមេរិកខ្លួនឯងក៏មានបញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្សមិនតិចដែរ ហើយត្រូវបានប្រទេសដ៏ទៃទៀតរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃផងដែរ ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនាពេលកន្លងមក៕

ក្រសួងមហាផ្ទៃសម្រេចអនុញ្ញាតឲ្យបង្កើតគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជារបស់លោកអ៊ូ ចាន់រ័ត្ន មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅបាត់ដំបង

សុត បាន (Soth Ban) — Fri, 19 Mar 2021 03:43:03 +0000

ក្រសួងមហាផ្ទៃបានសម្រេចអនុញ្ញាតឲ្យបង្កើតគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា ដែលមានអក្សរកាត់ថា «គកក» និងមានឈ្មោះជាអក្សរឡាតាំងថា Cambodia Reform Party របស់លោកអ៊ូ ចាន់រ័ត្ន ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅខេត្តបាត់ដំបង់។

យោងតាមលិខិតរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃចុះថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ កាសម្រេចអនុញ្ញាតឲ្យលោក អ៊ូ ចាន់រ័ត្ន ប្រធានគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា បង្កើតគណបក្សនយោបាយផ្អែកតាមបញ្ញត្តិមាត្រា១១ថ្មី នៃច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ហើយក្រសួងក៏បានស្នើឲ្យតំណាងស្ថាបនិកគណបក្សធ្វើការផ្លាស់ប្តូរពាក្យ «សង្គ្រោះ បំរើ ការពារ» ដែលមាននៅក្នុងសញ្ញាសម្គាល់របស់បក្ស ដោយសារនេះដូចគ្នានឹងបាវចនារបស់អតីតគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំដែលត្រូវបានរំលាយដោយតុលាការកំពូលកាលពីឆ្នាំ ២០១៧។

លោកអ៊ូ ចាន់រ័ត្ន បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាពួកគាត់បានរង់ចាំអស់រយៈជាង៣ឆ្នាំហើយដើម្បីឲ្យមានដំណោះស្រាយនយោបាយពីអន្តរជាតិ ឬពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗ ប៉ុន្តែមិនឃើញទាន់មានដំណោះស្រាយណាមួយដែលអាចចេញទៅរួចនោះទេ។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា លោកធ្លាប់បានតស៊ូមតិតាមបណ្តាញសារព័ត៌មាន និងធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ឬធ្វើកិច្ចការជាមួយអង្គទូតមួយចំនួនដើម្បីស្នើសុំស្វែងរកដំណោះស្រាយនយោបាយនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែមិនទាន់ឃើញមានលទ្ធផល ដូច្នេះលោកថាដើម្បីឲ្យមានការស្តារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញ តាមរយៈបង្កើតគណបក្សនយោបាយថ្មីមួយនេះដោយសង្ឈឹមអាចបង្រួបង្រួមនិន្នាការគណបក្សប្រឆាំងឲ្យចូលរួមប្រកួតប្រជែងបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញបាន។

លោកបានអះអាងថា៖ «គណបក្សកាន់អំណាចខ្លួនឯងក៏ត្រូវតែមានកាតព្វកិច្ចភារៈកិច្ចក្នុងការស្តារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ ជាពិសេសស្ថាប័នបោះឆ្នោត(គជប) ត្រូវតែជាទំនុកចិត្តដល់មហាជន និងត្រូវបើកឲ្យមានវប្បធម៌សន្ទនានយោបាយណាមួយរវាងខ្មែរ និងខ្មែរម្តងទៀត»។

កញ្ញាលី ស្រីស្រស់ ប្រធានក្រុមអ្នកវិភាគវ័យក្មេង បាននិយាយថាកម្ពុជាជាប្រទេសកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស គឺមានន័យថាមានបក្សច្រើននៃការប្រគួតប្រជែងគ្នាក្នុងការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែប្រសិនបើងាកមកមើលស្ថានភាពសព្វថ្ងៃទាក់ទងទៅនឹងអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឃើញថាមានការបំបែកខ្លួនមួយចំនួនរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដែលមកបង្កើតគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗ។

កញ្ញាបន្ថែមទៀតថា ជាសិទ្ធិរបស់គណបក្សនយោបាយនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ និងសេរីភាពដែលមានទស្សនៈវិស័យផ្សេង និងយុទ្ធសាស្រ្តផ្សេងក្នុងការដឹកនាំប៉ុណ្ណោះ តែយើងឃើញថាហាក់បីដូចជាមិនទាន់ការគាំទ្រពីមេធំៗរបស់អតីតគណបក្សប្រឆាំងគឺលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខានោះទេ។

«ការបង្កើតគណបក្សនយោបាយគឺបង្កើតដើម្បីប្រគួតប្រជែងគ្នាក្នុងការបោះឆ្នោត ហើយទទួលបានសម្លេងឆ្នោតទាំងអស់នោះទៅអង្គុយក្នុងសភាដើម្បីធ្វើកិច្ចការងារជូនប្រទេសជាតិ ក៏ដូចជាការដោះស្រាយបញ្ហាជូនពលរដ្ឋ ឬក៏ការបង្កើតច្បាប់គោលនយោបាយជាដើម»៕

ស្ថានទូតប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាផ្សះផ្សាជាតិ បន្ទាប់ពីតុលាការកាត់ទោសក្រុមមេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងទ្រង់ទ្រាយធំ

រ៉ាត់ ទី (Rath Thy) — Thu, 04 Mar 2021 09:25:43 +0000

បណ្ដាស្ថានទូតប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យប្រចាំកម្ពុជា បានបង្ហោះសារអំពាវនាវជាថ្មី ជំរុញឲ្យកម្ពុជាមានការផ្សះផ្សាជាតិ បន្ទាប់ពី សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញសម្រេចប្រកាសសាលក្រមកាត់ទោសមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សប្រឆាំងជាច្រើនរូប ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារពីចន្លោះពី២០ ទៅ២៥ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅ។

បណ្ដាស្ថានទូតប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យប្រចាំកម្ពុជាទាំងនោះ រួមមានតំណាងអ្នកនាំពាក្យសហភាពអឺរ៉ុប ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ស្ថានទូតអាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស បារាំង និងអូស្រ្តាលីជាដើម។

ការបង្ហោះសារអំពាវនាវឲ្យកម្ពុជាមានការផ្សះផ្សាជាតិនោះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលថ្ងៃទី១ ខែមីនា ប្រកាសសាលក្រមសម្រេចកាត់ទោសលោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ២៥ឆ្នាំ។ ចំណែកអ្នកស្រី មូរ សុខហួរ ព្រមទាំងលោក អេង ឆៃអ៊ាង ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ២២ឆ្នាំ និងមន្ត្រីមួយចំនួនទៀតរួមមាន អ្នកស្រី ជូឡុង សូមួរ៉ា លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ លោក ហូរ វ៉ាន់ លោក អ៊ូ ច័ន្ទឫទ្ធិ លោក ឡុង រី និងលោក នុត រំដួល សម្រចឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ២០ឆ្នាំ។

ក្រៅតែពីមានទោសជាប់ពន្ធនាគារ មេដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំងទាំង ៩រូបនេះ ក៏ត្រូវសម្រេចដកហូតសិទ្ធិជាពលរដ្ឋមួយចំនួនជាអាទិ៍ សិទ្ធិបោះឆ្នោត សិទ្ធិឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត និងសិទ្ធិបម្រើរាជការ ព្រមទាំងផាកពិន័យជាប្រាក់រួមគ្នាចំនួន ១,៨០០ លានរៀល ចូលទៅរដ្ឋផងដែរ។

ក្រោយប្រកាសសាលក្រមជុំវិញការកាត់ក្ដីនេះ តំណាងអ្នកនាំពាក្យ នៃការិយាល័យក្រៅប្រទេសរបស់សហភាពអឺរ៉ុបបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមមួយ ដោយបានគត់សម្គាល់ថា សាលក្រមកាត់ក្ដីនេះ ត្រូវបានប្រកាសបន្ទាប់ពីសវនាការប្រញាប់ប្រញាល់ ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងដោយកំបាំងមុខ។ ជនជាប់ចោទមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យត្រឡប់មកកម្ពុជាដើម្បីការពារក្ដីរបស់ខ្លួននៅចំពោះមុខតុលាការ ដែលនេះត្រូវបានអ្នកនាំពាក្យសហភាពអឺរ៉ុប ចាត់ទុកថា ហាក់បីដូចជា ការរំលោភសិទ្ធិទទួលបានការកាត់ក្ដីដ៏ត្រឹមត្រូវ ដែលមានចែងយ៉ាងច្បាស់ក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្ថែមថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់ ដោយមិនគិតពីនិន្នាការនយោបាយរបស់ពួកគេ គួរទទួលបានការធានាថា ពួកគេមានសិទ្ធិ ទទួលបានការកាត់ក្ដីដ៏ត្រឹមត្រូវ ស្របទៅតាម អនុសញ្ញា ស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ រួមទាំងសិទ្ធិនានា ដែលមានចែង នៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជា។ អាជ្ញាធរកម្ពុជា ត្រូវគោរពនីតិរដ្ឋ និងការជំនុំជម្រះដ៏ត្រឹមត្រូវ និងធានាថា សិទ្ធិចូលរួមនយោបាយ និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ ត្រូវបានគោរពយ៉ាងពេញលេញ រាប់បញ្ចូលទាំងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ការបង្កើតអង្គការ សមាគម និងការប្រមូលផ្ដុំដោយសន្ដិវិធី។

ក្នុងលិខិតបន្ទាត់ចុងក្រោយបានសរសេរថា៖ «សហភាពអឺរ៉ុប សូមអំពាវនាវជាថ្មីម្ដងទៀត ដល់អាជ្ញាធរកម្ពុជា ក្នុងការចាប់ផ្ដើមនូវដំណើរការផ្សះផ្សាជាតិ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយ ភាពត្រឹមត្រូវស្មោះត្រង់ និងចូលរួមគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់»។

ចំណែកទំព័រហ្វេសប៊ុកស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា ផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ថា លោក Pablo KANG ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្រ្តាលីប្រចាំកម្ពុជា បានជួបលោក ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការពារជាតិ ដោយបានលើកឡើងអំពីកង្វល់របស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ក្នុងការកាត់ទោសសកម្មជនគណបក្សប្រឆាំង និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សំខាន់ៗ ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារយូរឆ្នាំ និងដកសិទ្ធិពលរដ្ឋ នាពេលថ្មីៗ។ លោក Pablo Kang ក៏បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអនុវត្តតម្លាភាព និងនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ លើដំណើរការកាត់ក្ដីទាំងអស់ និងមានវិធានការកសាងទំនាក់ទំនងឡើងវិញ ជាមួយសមាជិកគណបក្សប្រឆាំង និងសង្គមស៊ីវិល។

ស្រដៀងគ្នានេះ លោក W. Patric Muphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា បានថ្លែងក្នុងបណ្ដាញសង្គមធ្វីតធឺរបស់លោកថា ការកាត់ទោសនេះ គឺខ្វះនីតិវិធីត្រឹមត្រូវ ហើយក៏បានស្នើឱ្យអាជ្ញាធរ បើកលម្ហនយោបាយឱ្យបានទូលំទូលាយឡើងវិញ និងអនុញ្ញាតឱ្យគ្រប់ភាគីបញ្ចេញមតិយោបល់ និងចូលរួមធ្វើសកម្មភាពបានដូចគ្នា។

លោក សម រង្ស៊ី បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុកលោកប្រតិកម្មនឹង សាលក្រមផ្ដន្ទាទោសលោក និងអ្នកនយោបាយអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ៨រូបទៀតថា «សាលក្រមគួរឱ្យអស់សំណើច ឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពភ័យខ្លាចរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដែលចង់កម្ចាត់លោកចេញពីឆាកនយោបាយកម្ពុជា» ។

លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈសម្ភាសតាមទូរស័ព្ទថា ចំពោះការសម្រេចរបស់តុលាការ ក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនមានសមត្ថកិច្ចណាទៅលូកលាន់ទេ ព្រោះតុលាការជាស្ថាប័នឯករាជ្យ ហើយវិនិច្ឆ័យក្ដី ក្នុងនាមប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានសរសេរក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ រាល់ជនទាំងឡាយណា ដែលប្រព្រឹត្តរំលោភច្បាប់ គឺតុលាការជាអ្នកវិនិច្ឆ័យ។

លោកបន្ដថា ដូចយើងឃើញហើយថា អ្វីដែលផលប្រយោជន៍លើសកលលោក គឺសន្ដិភាព និងការគោរពលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយបើមានជនណាអំពាវនាវ ធ្វើឱ្យមានចលាចលដើម្បីបែរចុងអាវុធ មកទម្លាក់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលកើតឡើង ដោយការបោះឆ្នោត ស្របច្បាប់ រឿងហ្នឹង គឺមិនអាចអនុគ្រោះឱ្យបានទេ។ លោកបន្ថែមថា ចំពោះអ្នកអំពាវនាវ ញុះញង់បង្កើតអំពើហិង្សា ប្រឆាំងរំលោភលើច្បាប់នីតិរដ្ឋ ហេតុដូចម្ដេចតុលាការគ្មានសិទ្ធិកាត់សេចក្ដី ហើយអ្នក ដែលឆ្លងកាត់ការកាត់សេចក្ដីហ្នឹង មានការវិនិច្ឆយដាច់ដោយឡែកមួយ ដែលជាបុព្វសិទ្ធិរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។

លោកបានឆ្លើយតបបញ្ជាក់បន្ថែមលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ស្នើឱ្យមានការផ្សះផ្សាជាតិថា៖ «តុលាការវិនិច្ឆយក្ដី អ្នកដែលត្រូវបានកាត់ទោស ចំពោះរឿងបំពាន់ច្បាប់តែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយការផ្សះផ្សាជាតិ មិនមែនជារឿងវិបត្តិនយោបាយឯណា, មានតែក្រុមឧទ្ទាមប្រឆាំងរាជរដ្ឋាភិបាល ប្រឆាំងប្រជាពលរដ្ឋ ដូច្នេះគេ មិនដែលទៅចរចាជាមួយក្រុមឧទ្ទាមទេ»។

ទាក់ទងនឹងរឿងនេះដែរ លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកលោកនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ថា៖ «លម្ហប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា បើកទូលាយជានិច្ច សម្រាប់អ្នកអនុវត្តសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់ខ្លួនស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់។ ការអនុវត្តច្បាប់ ចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តបទល្មើស មិនមែនជាការរឹតត្បិតលម្ហប្រជាធិបតេយ្យនោះទេ។ ចំណែកឯការរិះគន់លើនីតិវិធី និងការសម្រេចរបស់តុលាការដោយមិនផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់ និងនីតិវិធីច្បាប់របស់កម្ពុជា ហើយដើម្បីតែការពារក្រុមជនល្មើសនោះ វាជាការិះគន់បែបអយុត្តិធម៌ និងមានស្តង់ដារពីរ» ។

លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកលោកទាក់ទងនឹងការឆ្លើយតបរបស់មន្ត្រីអំពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាថា៖ «ការឆ្លើយតបទៅនឹងការទិតៀនអំពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា មិនអាចធ្វើឲ្យគេជឿបានទេ បើមិនគិតថាសិទ្ធិមនុស្ស ជាច្បាប់ និងថារដ្ឋត្រូវការពារសិទ្ធិមនុស្សទាំងនោះ ។ មន្រ្តីច្បាប់ និងមន្ត្រីទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស ច្រើនតែសង្កត់ធ្ងន់ថាអ្នកប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាព ត្រូវគោរពរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ ដើម្បីតបទៅនឹង ការទិតៀនថាមានការបង្ក្រាបនិងដាក់ទោសទណ្ឌ ដល់អ្នកប្រើប្រាស់សិទ្ធិសេរីភាពកាន់តែច្រើនទៅៗ សឹងតែ មិនអាចប្រើប្រាស់សិទ្ធិនោះបានសព្វថ្ងៃនេះ» ។

លោក សម រង្ស៊ី និងក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ៨រូបទៀត បានត្រូវសម្រេចពីផ្ដន្ទាទោស ចោទពី បទឧបឃាត (បង្កការញុះញង់ធ្វើរដ្ឋប្រហារផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល និងរួមគំនិតក្បត់) ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងវិលចូលស្រុករបស់លោក សម រង្ស៊ី និងក្រុមមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ កាលពីថ្ងៃទី ៩ វិច្ឆិកា ២០១៩ ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាត់ទុកជាការប៉ុនប៉ងបង្កការញុះញង់ធ្វើរដ្ឋប្រហារផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល៕

ស្ថានទូតកម្ពុជាជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅវៀតណាមប្រុងប្រយ័ត្នខ្យល់ពុល

សារុំ ស្រីណាត (Sarum Sreynat) — Thu, 04 Mar 2021 09:01:51 +0000

ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសវៀតណាមបាន ជូនដំណឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមឱ្យប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះខ្យល់ពុល ដែលជាប្រភេទលោហៈធ្ងន់គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់ដល់សុខភាពមនុស្ស។

យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសវៀតណាមដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី០៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១បញ្ជាក់ថា ស្ថានទូតអំពាវនាវឲ្យនិស្សិត សិក្ខាកាម យោធា នគបាល និងបងប្អូនខ្មែរដែលកំពុងសិក្សា ស្នាក់នៅ ឬមានវត្តមានក្នុងប្រទេសវៀតណាម ពិសេសនៅភាគខាងជើង ឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ចំពោះខ្យល់ពុល។

សេចក្តីជូនដំណឹងបន្ថែមថា៖ «ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ដល់ថ្ងៃទី០៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ នៅភាគខាងជើងឈាងខាងកើត និងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេ Hong ប្រឈមនឹងខ្យល់ពុលមានលាយនឹងកំទេចល្អិតៗបំផុត ដែលជាប្រភេទលោហៈធ្ងន់ គ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់ដល់សុខភាពមនុស្ស។ វាអាចផ្ដុំ និងជ្រៀតចូលដល់កូនថង់តូចៗ (alveoli) នៃសួត និងក្នុងសរសៃឈាមអាចបង្កឲ្យមានជាជំងឺមហារីក ឬប៉ះពាល់ដល់ DNA និងនាំឲ្យមានបំរែបំរួលសេណេទីក»។

សេចក្ដីជូនដំណឹងនោះក៏បានបន្ថែមថា៖ «អំឡុងពេលស្ថានភាពអាក្រក់ និងគុណភាពខ្យល់មិនល្អ អ្នកជំនាញបរិស្ថានណែនាំឲ្យជៀសវាងការចេញក្រៅ បិទបង្អួចនៅពេលព្រឹក និងត្រូវប្រើម៉ាស់ការពារធូលីពេលចេញទៅក្រៅ ត្រូវលាងសម្អាតរន្ធច្រមុះនឹងទឹកអំបិល»។

សេចក្ដីជូនដំណឹងដដែលក៏បានប្រាប់ឲ្យនិស្សិត សិក្ខាកាមយោធា នគបាល និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានវត្តមានក្នុងប្រទេសវៀតណាម ជាពិសេសភាគខាងជើង មេត្តាយកចិត្តទុកដាក់ការពារសុខភាព៕

លោក ហ៊ុន សែន និងភរិយា ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩អាស្ត្រាហ្សេណេកា

ស៊ាម សុភា (Seam Sophea) — Thu, 04 Mar 2021 07:30:55 +0000

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន និងភរិយា លោកស្រី ប៊ុន រ៉ានី នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩ អាស្ត្រា ហ្សេណេកា (Astra Zeneca) របស់ចក្រភពអង់គ្លេស បន្ទាប់ពីអាយុរបស់អ្នកទាំងពីរមិនអាចចាក់វ៉ាក់សាំងស៊ីណូហ្វាមបាន។

យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផ្សាយផ្ទាល់ (Live) នៅថ្ងៃព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ បានឱ្យឃើញថា មានថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតក៏បានមកទទួលការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅព្រឹកនេះ ក្នុងនោះមានដូចជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលលោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់លោក ជា សុផារ៉ា ជាដើម នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត។

វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩ អាស្ត្រា ហ្សេណេកា (Astra Zeneca) គឺជាវ៉ាក់សាំងទីពីរហើយបន្ទាប់ពីវ៉ាក់សាំង Sinopharm របស់ប្រទេសចិន ដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដាក់ឱ្យដំណើរការចាក់លើក្រុមមនុស្សងាយរងគ្រោះជាអាទិភាព ក្នុងនោះមានដូចជាក្រុមគ្រូពេទ្យ ទាហ៊ាន អ្នកសារព័ត៌មានជាដើម។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩ អាស្ត្រា ហ្សេណេកា (Astra Zeneca) គឺអាចចាក់បានទៅលើក្រុមមនុស្សដែលមានអាយុលើស ៦០ឆ្នាំ។ ចំណែកឯវ៉ាក់សាំង Sinopharm វិញ គឺអាចចាក់បានចំពោះក្រុមមនុស្សចន្លោះអាយុចាប់ពី១៨ រហូតដល់៥៩ឆ្នាំ តែប៉ុណ្ណោះ៕

CNRP Mass Trials: The Cases and the Controversy

ជា សំអៀង (Chea Sameang) — Thu, 28 Jan 2021 09:34:29 +0000

Six case files against 153 CNRP defendants, split into four trials, make up a web of ongoing prosecutions against the outlawed opposition’s senior leaders and grassroots supporters, with hearings so far debating CNRP co-founder Sam Rainsy’s call for soldiers to turn their guns against Prime Minister Hun Sen as well as the content of private communications among supporters.

The main opposition CNRP, which made significant gains against the ruling CPP since its formation in 2012, was outlawed by the Supreme Court in 2017 following local-level commune elections and a treason charge against party president Kem Sokha. Several senior leaders have continued campaigning from exile abroad, while persistent support for the party within the country has led to a slew of charges and jailings against activists.

CNRP Mass Trials: The Cases and the Controversy

ក្នុងជំនួបដំបូងប្រចាំឆ្នាំជាមួយទូតសហភាពអឺរ៉ុប លោកកឹម សុខាថាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីគួរតែពង្រឹងឲ្យប្រសើរ

ជា សំអៀង (Chea Sameang) — Mon, 25 Jan 2021 14:31:18 +0000

លោកកឹម សុខា អតីតមេបក្សជំទាស់ដ៏ធំ បាននិយាយនៅថ្ងៃ២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ថា រូបលោក និងលោកជំទាវឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុប បានយល់ស្របថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុបគួរតែពង្រឹងឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងដើម្បីជាផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងសងខាង។

លោកកឹម សុខា ដែលគណបក្សសង្រ្គោះជាតិរបស់គាត់ត្រូវបានរំលាយកាលពីឆ្នាំ២០១៧ បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសបុកថា ជំនួបជាមួយនឹងលោកជំទាវ Carmen Moreno ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា ជាការសំណេះសំណាលដំបូងគេក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ ហើយបានធ្វើឡើងនៅគេហដ្ឋានរបស់លោកក្នុងខ័ណ្ឌទួលគោក រាជធានីភ្នំពេញ។

«ជំនួបនេះប្រាកដជាមានសារៈសំខាន់ ដោយយើងបានផ្លាស់ប្តូរនូវទស្សនៈ គោលជំហរ និង ព័ត៌មានគ្នាទៅវិញទៅមកចំពោះស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត ជាពិសេសនៅឆ្នាំ២០២១នេះ និង ឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ តើកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុបអាចមានអ្វីខ្លះពាក់ពន្ធ័ជាមួយគ្នា»។

«យើងក៏យល់ស្របគ្នាថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុប គួរតែពង្រឹងឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងដើម្បីជាផលប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងសងខាង»។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកកឹម សុខា អំពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយសហភាពអឺរ៉ុបបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសហភាពអឺរ៉ុបបានដកផ្នែកខ្លះនៃការអនុគ្រោះពាណិជ្ជកម្មពីកម្ពុជាជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និងស្ថានភាពនយោបាយក្នុងឆ្នាំ២០២០។

លោកសុខ ឥសាន្ត អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានយល់ឃើញថាជំនួបរវាងលោកកឹម សុខា និងភាគីអ៊ឺរ៉ុប ជារឿងធម្មតា។

លោកសុខ ឥសាន្ត បានបញ្ជាក់ថា «ទូតច្រើនហើយដែលធ្លាប់ជួបគាត់ ជារឿងសួរសុខទុក្ខគ្នា ជារឿងធម្មតា រវាងទ្វេភាគីទេ»។

លោកបានបន្តថា «អាហ្នឹងគេមានជំហរគេច្បាស់លាស់ហើយ យើងមានសិទ្ធិអីដើម្បីទាញគេ ឬមួយក៏អី ជាគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គឺចង់កសាងមិត្តភាព សហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោក»៕

ខួប១៧ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោកជា វិជ្ជា ក្រុមសង្គមស៊ីវិលបន្តទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលរកឃាតករឲ្យបានឆាប់

ពក ខឺយ (Pork Kheuy) — Sat, 23 Jan 2021 05:34:37 +0000

ក្រុមសង្គមស៊ីវិល កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ បាទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿន ក្នុងការស៊ើបអង្កេត ទៅលើករណីឃាតកម្មចំពោះលោក ជា វិជ្ជា ឱ្យបានឆាប់រហ័ស ក្នុងឱកាសរំលឹកខួប១៧ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោក ជា វិជ្ជា អតីតប្រធានសហជីពសេរីកម្មករកម្ពុជា។

នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនដែលរួមមានសហជីព អង្គការសង់ត្រាល់ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួនទៀត បានទៅគោរពវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធ នៅរូបសំណាករបស់លោក ជា វិជ្ជា នាសួនច្បារមុខវត្តលង្ការ រាជធានីភ្នំពេញ។

ក្រុមសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះលើកឡើងថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតគណៈកម្មការសើបអង្កេតទៅលើលករណីទាំងនេះ ក៏ប៉ុន្តែពុំមានលទ្ធផលអ្វីនោះឡើយ។ នេះយោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការរួមមួយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក សង់ត្រាល់ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។

ពួកគេក៏បានទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការស៊ើបអង្គេតទៅលើករណីទាំងនេះ ដោយបានលើកឡើងថា ការស៊ើបអង្កេតលើឃាតកម្មនេះ ហាក់ដូចជាមិនទទួលបានលទ្ធផលអ្វីទាល់តែសោះ។

លោកស្រីចក់ សុភាព នាយិកា មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា តាមទូរស័ព្ទថា ករណីឃាតកម្មលើលោក ជា វិជ្ជា នេះអស់រយៈពេល១៧ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែមិនទាន់ឃើញមានភាពយុត្តិធម៌ណាមួយនោះទេ។ លោកស្រីថា បើទោះបីជាកន្លងមកធ្លាប់ត្រូវចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យពីរនាក់មកហើយក៏ដោយ តែត្រូវបានទម្លាក់បទចោទឡើងវិញ។

លោកស្រីបន្ថែមដោយទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្ត ហើយធានាថា ករណីឃាតកម្មលើលោក ជា វិជ្ជា ត្រូវតែទទួលបានយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែលោកស្រីបានបង្ហាញការអស់សង្ឃឹមថា ការទាមទារ ឬការទទូចរបស់សង្គមស៊ីវិលនមកលើ ករណីលោក ជា វិជ្ជា ឬសកម្មជនដទៃទៀតកន្លងមក ហាក់ដូចជាមិនមានក្ដីសង្ឃឹមនោះទេ។

លោកស្រីថា៖ «ចឹងហើយ គឺទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ហាញនូវការប្ដេជ្ជាចិត្តក្នុងការធានាថា ករណីលោកជា វិជ្ជា នេះត្រូវបានទទួលដោយយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា ការអំពាវនាវនេះ ឬក៏ការរំពឹងថានឹងមានយុត្តិធម៌ករណីលោកជា វិជ្ជា និងសកម្មជនដទៃទៀតនោះ ប្រហែលជាពិបាកមែនទែន ក្ដីសង្ឃឹមមួយដែលពិបាកមែនទែន យើងដឹងមកហើយថាករណីលើលោកជា វិជ្ជា លោកឈុត វុទ្ធី និងលោកកែម ឡី យើងឃើញថានៅហ្នឹង មិនមានការវិវត្តណាមួយដោយយុត្តិធម៌នោះទេ»។

លោកស្រីលើកឡើងដោយបង្ហាញសោកស្ដាយជាខ្លាំងថា បើគិតលើករណីមួយផ្សេងទៀតចំពោះសកម្មជនគណបក្សជំទាស់វិញ បើសិនជាមានការប្រព្រឹត្តអ្វីណាមួយខុស ខាងរដ្ឋាភិបាលហាក់ដូចជាបង្ហាញសកម្មភាពតាមចាប់ខ្លួនបានយ៉ាងលឿន ហើយមានប្រសិទ្ធភាពទៅទៀត រហូតដល់អ្នកខ្លះត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងយប់ក៏មាន។ លោកស្រីថា បើគិតទៅលើការកាត់ក្ដី ឬការស៊ើបសួរវិញ បើទោះបីជាចំថ្ងៃសៅរ៍ អាទិត្យក៏ដោយ ក៏តុលាការនៅតែបន្តធ្វើការ ទាំងនេះហើយដែលធ្វើឱ្យសំណួរជាច្រើនពីសាធារណៈជនចេះតែបន្តកើតមាន។

លោកស្រីបានបន្តថា រឿងស៊ើបអង្កេតរកយុត្តិធម៌ ជូន លោកជា វិជ្ជានេះ វាជារឿងរបស់តុលាការ ហើយជាទំនួលខុសត្រូវដែលរដ្ឋត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។ អ្នកស្រីថា យើងមិនអាចច្រានចោលនោះទេចំពោះការទទូច ឬការស្នើសុំពីក្រុមស៊ីវិលសម្រាប់ការពន្លឿនរឿងក្ដីមួយនេះ។

លោកស្រីថា៖ «ខ្ញុំគិតថាកន្លងមកខ្ញុំឃើញថា មានការទទូច ការស្នើ ហើយមានការបើកឱ្យមានការសហការជាច្រើន នៅពេលដែលមានករណីឃាតកម្ម ប៉ុន្តែយើងឃើញថា ការសហការរបស់អាជ្ជាធរច្រើនតែមិនសូវមានជំហនោះទេ អ៊ីចឹងកន្លែងនេះ ខ្ញុំនៅតែផ្ដោតសំខាន់មែនទែន ការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋា ស្ថាប័នរដ្ឋ ហើយនឹងអាជ្ជាធរមានសមត្ថកិច្ចលើករណីនេះ ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនពួកគាត់»។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បានឆ្លើយតបនឹងការទទូចរបស់ក្រុមសង្គមស៊ីវិលថា សំណុំរឿងនេះមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់នោះទេ ហើយតុលាការក៏បន្តការស៊ើបអង្កេតផងដែរ។ លោកថា គ្រាន់តែរឿងទាំងនេះមិនទាន់បានរកឃើញជនដៃដល់តែប៉ុណ្ណោះ ហើយលោកថា រឿងនេះនៅតែបន្តរហូតដល់ចាប់ជនដៃដល់បាន។

លោកថា៖ «មែនទែនសំណុំរឿងនេះគេមិនទាន់បានបិទបញ្ចប់ឯណា ភាគីនៅតែបន្តស៊ើបអង្កេត ហើយតុលាការនៅតែបន្ត គ្រាន់តែមកដល់ពេលនេះយើងមិនទាន់រកជនដៃដល់មិនទាន់បាន ចាប់វាមិនទាន់បាន។ អ៊ីចឹងសំណុំរឿងនេះនៅតែបន្តនីតីវិធីរហូតដល់ចាប់ជនដៃដល់បាន»។

លោកបន្តថា រឿងក្ដីនេះយើងមិនអាចកំណត់បាននោះទេ ចំពោះការស៊ើបអង្កេត លោកបានប្រៀបធៀបជាមួយនឹងករណីប្រទេសមួយចំនួនក៏គេពិបាករកដែរ រឿងខ្លះត្រូវចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំទម្រាំអាចចាប់ជនដៃដល់បាន ដូច្នេះរឿងនេះក៏ដូចគ្នាត្រូវការចំណាយពេលក្នុងការតាមដាន ហើយលោកថា តុលាការនៅតែបន្តស៊ើបអង្កេតមិនទាន់ចប់ទេ។

លោកជា វិជ្ជា គឺជាអតីតប្រធានសហជីពសេរីកម្មករនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លោកត្រូវបានឃាតករបាញ់សម្លាប់កាលពីថ្ងៃទី ២២ មករា ឆ្នាំ២០០៤ នៅតូបលក់កាសែតមួយកន្លែង ដែលនៅជាប់នឹងរបងវត្តលង្កា។ ក្រោយការបាញ់សម្លាប់លោកជា វិជ្ជា សម្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យ ២នាក់ គឺលោក ប៊ន សំណាង និងលោក សុខ សំអឿន ក្រោយការស៊ើបអង្កេត អ្នកទាំងពីរមិនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធ នឹងករណីឃាតកម្មលើលោក ជា វិជ្ជា ហើយអ្នកទាំងពីរត្រូវបានដោះលែងអោយមានសេរីភាពឡើងវិញ ក្រោយការឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃសរ មួយរយៈ៕

មាតុភូមិនិវត្តរបស់លោកស្រី មូរ សុខហួរ ត្រូវបរាជ័យក្រោយពេលក្រុមហ៊ុនហោះហើរមិនអនុញ្ញាត

ពក ខឺយ (Pork Kheuy) — Mon, 18 Jan 2021 08:57:30 +0000

លោកស្រី មូរ សុខហួរ អនុប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលប្រកាសគម្រោងធ្វើមាតុភូមិនិវត្តមកកាន់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ត្រូវបានបរាជ័យ ដោយសារក្រុមហ៊ុនយន្តហោះ Singapore Airlines ពីសហរដ្ឋអាមេរិកមិនអនុញ្ញាតឲ្យលោកស្រីឡើងយន្តហោះ ដោយហេតុថា លោកស្រីមិនមានទិដ្ឋាការ ឬវីសា (VISA)។ នេះបើយោងតាមការសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោក សម រង្សី។

លោក សម រង្សី មេដឹកនាំគណបកក្សប្រឆាំងមួយរូបដែលកំពុងរស់នៅនិរទេសខ្លួនឯបរទេស បានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះថា លោកស្រី មូរ សុខហួរ អនុប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនត្រូវបានគេអនុញ្ញាតឲ្យឡើងយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Singapore Airlines ដែលស្ថិតក្នុងទីក្រុង Los Angeles សហរដ្ឋអាមេរិក ឆ្ពោះទៅប្រទេសកម្ពុជា ឆ្លងកាត់ប្រទេសសឹង្ហបុរីនោះទេ ។ លោក សម រង្ស៊ី បន្ថែមថា ការមិនអនុញ្ញាតឲ្យលោកស្រីឡើងយន្តហោះកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែ មករានេះ គឺដោយសារលោកស្រីមិនមានទិដ្ឋាការដើម្បីចូលប្រទេសកម្ពុជា។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន បានលើកឡើងថា ការវិលត្រឡប់នេះជាផែនការបោកបញ្ឆោតអ្នកគាំទ្រដើម្បីប្រមូលលុយតែប៉ុណ្ណោះ។

អ្នកនាំពាក្យរួបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «អារឿងវាចង់មកមិនមក វារឿងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេ វាជាទិសដៅក្នុងការសម្ដែងឆាក ដើម្បីឱ្យគេចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការធ្វើនយោបាយបន្តទៅមុខទៀត»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ដូច្នេះវាមិនមែនតែត្រឹមតែប៉ុណ្ណឹងទេ គាត់ប្រមូលលុយប្រមូលកាក់ដើម្បីមកធ្វើការតទល់ ការតទល់របស់គាត់ទីមួយហ្នឹង គេមកធ្វើរដ្ឋប្រហារតែគាត់បរាជ័យក៏គាត់បកទៅវិញ ហើយឥឡូវគាត់ថាមកបង្ហាញជូនតុលាការ។ ជារឿងគាត់មកយ៉ាងម៉េចៗជារឿងរបស់គាត់តើ គាត់មានមេធាវីរបស់គាត់តើ មកសួរខ្ញុំ ខ្ញុំម៉េចដឹង ខ្ញុំមិនដែលចាប់អារម្មណ៍ពួកគាត់ផងហ្នឹង»។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បានសរសេរសារបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកបែបឌឺដងពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរបស់លោកស្រី មួរ សុខហួរ ថា៖ «តើទូតអាចចេញទិដ្ឋាការ ឬលិខិតឆ្លងដែនជូនទណ្ឌិត ជនល្មើស ឬជនដែលមានដីការបង្គាប់ឱ្យចាប់ខ្លួនបានដែរឬទេ? តើទូតមានភារកិច្ចត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះចំពោះជនទាំងនេះ?» ។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានសរសេរបន្តថា ពួកគេដឹងមុនយ៉ាងច្បាស់ហើយថា គ្មានទិដ្ឋាការ គេមិនឱ្យឡើងយន្តហោះទេ តើនៅខំប្រឹងមកធ្វើអ្វីទៀត? លោកបន្ថែមថា ការវិលត្រឡប់របស់អនុប្រធានអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិនេះគឺក្នុងគោលដៅដើម្បីប្រមូលលុយអ្នកគាំទ្រក្នុងការធ្វើដំណើរមកស្រុកខ្មែរ ប៉ុន្តែបានត្រឹមតែនៅអាមេរិក។

លោកស្រី មូរ សុខហួរ បានបង្ហោះសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកស្រីកាលពីថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ថា លោកស្រីត្រឡប់មកកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះ ក្នុងគោលដៅដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ និងធ្វើការតតាំងជាមួយនឹងតុលាការក្រុងភ្នំពេញ។

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ខណៈដែលអ្នកស្រីកំពុងស្ថិតនៅព្រលានយន្តហោះទីក្រុង Los Angeles សហរដ្ឋអាមេរិក លោកស្រីបញ្ជាក់ថា ការវិលត្រឡប់របស់អ្នកស្រីមិនមែនជាឆាកល្ខោនដូចដែលក្រុមលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បានចោទប្រកាន់នោះទេ លោកស្រីថា ការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តនេះ ជាបេសកម្មមួយដើម្បីទាមទាររកយុត្តិធម៌ជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងប្រទេសជាតិទាំងមូល។

នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះ លោកស្រី មូរ សុខហួរ ក៏បានសរសេរនៅលើបណ្ដាញធ្វីតធឺរ (Twitter) របស់លោកស្រីថា ការព្យាយាមវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសកម្ពុជាវិញរបស់អ្នកស្រី គឺជាការបង្ហាញពី ការគាំទ្ររបបមួយដែលមិនគោរពគោលការណ៍ជំនុំជម្រេះដោយយុត្តិធម៌៕

សវនាការកាត់ក្តីអតីតសកម្មជនគណបក្សសង្រ្គោះជាតិចំនួន ៦១នាក់ បានចាប់ផ្តើម និង បន្តនៅថៃ្ងទី២៨ ខែមករា

កេត អ៊ីយាន (Ket Eyean) — Fri, 15 Jan 2021 04:54:23 +0000

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ បានបើកសវនាការកាត់ក្តីអតីតសកម្មជនគណបក្សសង្រ្គោះជាតិចំនួន៦១នាក់ ពីបទរួមគំនិតក្បត់ និងញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ ហើយនឹងបន្តសវនាការនេះនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។

ជនជាប់ចោទចំនួន១១នាក់ប៉ុណ្ណោះបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងសវនាការកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ នេះបើយោងទៅតាមគណនីហ្វេសប៊ុករបស់អ្នកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាដែលបានចូលឃ្លាំមើលសវនាការនោះ។

សវនាការកាត់ក្តីទៅលើអតីតសកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះនឹងត្រូវបន្តទៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ វេលាម៉ោង ៨:៣០ នាទីព្រឹក។ នេះយោងទៅតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សនៃកម្ពុជា។

នៅក្នុងថ្ងៃបើកសវនាការនេះ មានវត្តមានកងកម្លាំងប៉ូលីសជាច្រើន ហើយបានដាក់បំរាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដោយមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកកាសែត សាច់ញាតិសកម្មជនអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ឈរនៅក្បែរតុលាការនោះទេ ដោយឲ្យពួកគេឈរនៅខាងក្នុងស្តាតអូឡាំពិក។

កងកម្លាំងដេញអ្នកកាសែត សាច់ញាតិសកម្មជនអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ឲ្យពួកគេឈរនៅខាងក្នុងស្តាតអូឡាំពិក។ រូបភាព៖ Newsroom Cambodia

អ្នកស្រី ព្រំ ចន្ថា ភរិយាអតីតសកម្មជនគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោក កាក់ កុម្ភារ បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០១ថា ប្តីរបស់គាត់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ពីបទរួមគំនិតក្បត់ និងញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទល្មើសជាអាទិ៍ ខណៈដែលប្តីរបស់គាត់គ្រាន់តែបញ្ចេញមតិ ហើយមិនធ្លាប់ធ្វើអ្វីសោះក្រោយពីការរំលាយគណបក្ស។

អ្នកស្រីបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «គ្រាន់តែបញ្ចេញមតិ ហើយតាំងពីរំលាយគណបក្សមក ប្តីខ្ញុំអត់ដែលធ្វើអីសោះ»។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ធម្មតាប្រពន្ធមានសិទ្ធិឡើងស្តាប់អ្នកទោសផ្សេងៗ ហេតុអីស្តាប់បាន រឿងអីអ្នកទោសនយោបាយស្តាប់អត់បាន?»។

កញ្ញា សេង ធារី មេធាវីដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ-អាមេរិកាំង និងជាជនជាប់ចោទមួយរូបក្នុងសំណុំរឿងនោះ បាននិយាយនៅមុខតុលាការថា សវនាការនេះគឺមិនគួរហៅថាជាអង្គសវនាការទេ ព្រោះនេះគឺជាឆាកល្ខោនដែលគេសម្តែងឡើងដើម្បីបំផ្លាញយុត្តិធម៌។

កញ្ញាបានលើកឡើងថា៖ «កុំហៅអង្គសវនាការ នេះជាឆាកល្ខោនទាំងស្រុង ជាឆាកល្ខោន ជាការសម្តែង បំផ្លាញយុត្តិធម៌ បង្កាច់យុត្តិធម៌ឲ្យជូរចត់។ សុទ្ធតែតួឯកកំពុងសម្តែង សម្តែងជាតួអង្គចៅក្រម ជាព្រះរាជអាជ្ញា»។

កញ្ញាសេង ធារី ឱបអ្នកគាំទ្របន្ទាប់ពីចាកចេញពីតុលាការនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែមករាឆ្នាំ ២០២១។ រូបភាព៖ Newsroom Cambodia

អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត អ្នករាយការណ៍ពិសេសប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានថ្លែងមួយថ្ងៃមុនការបន្តបើកសវនាការថា អ្នកស្រីមានការព្រួយបារម្ភទៅលើការជំនុំជម្រះនេះពីព្រោះចំនួនជនជាប់ចោទមានច្រើន ហើយត្រូវកាត់ក្តីរួមគ្នា ដែលធ្វើឲ្យការទទួលបានភាពយុត្តិធម៌របស់ពួកគេប្រឈមនឹងហានិភ័យ។

អ្នកស្រីក៏មានការព្រួយបារម្ភទៅលើជនជាប់ចោទមួយចំនួនដែលត្រូវបានកាត់ទោសកំបាំងមុខ ទោះជាពួកគេព្យាយាមត្រឡប់មកកម្ពុជាដើម្បីចូលរួមក្នុងសវនាការក៏ដោយ។ នេះបើយោងទៅតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់អ្នកស្រីអ្នករាយការណ៍ពិសេសប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា។

អ្នកស្រីបានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំបាននឹងកំពុងតាមដានយ៉ាងដិតដល់នូវវិធានការផ្លូវច្បាប់ និងតុលាការដែលបានចាត់តាំងលើ សមាជិក និងអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនរបស់គណបក្សសង្រ្គោះជាតិដែលត្រូវបានរំលាយ។ មានជនជាប់ចោទចំនួន៦០នាក់ ត្រូវបានជំនុំជម្រះរួមគ្នានៅថ្ងៃនេះ ដែលធ្វើឲ្យសិទ្ធិបុគ្គរបស់ពួកគេក្នុងការទទួលបានការជំនុំជម្រះក្តីប្រកបដោយយុត្តិធម៌ ត្រូវប្រឈមនឹងហានិភ័យ»។

«លើសពីនេះទៅទៀត ខ្ញុំនៅមានកង្វល់ផងដែរ អំពីជនជាប់ចោទមួយចំនួនដែលត្រូវបានកាត់ទោសកំបាំងមុខ បើទោះជាពួកគេបានព្យាយាមវិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការជំនុំជម្រះក្តីនេះក៏ដោយ»។

អ្នកស្រីក៏បានស្នើទៅដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឲ្យគោរពសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះប្រកបដោយយុត្តិធម៌ដល់បុគ្គលទាំងនេះ ដូចដែលមានចែងក្នុងកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយដែលប្រទេសកម្ពុជាជារដ្ឋភាគី។

«ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដោយស្មើភាពគ្នាឲ្យអាជ្ញាធរជួយសម្រួលដល់ការវិលត្រលប់របស់បុគ្គលទាំងនេះដោយសុវត្ថិភាព និងអនុញ្ញាតឲ្យពួកគេចូលរួមសវនាការ និងការពារក្តីរបស់ខ្លួននៅក្នុងតុលាការ»។

គួររំលឹកថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិត្រូវបានរំលាយកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ មុនពេលបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រឆ្នាំ២០១៨ ហើយអតីតសម្មជនគណបក្សសង្រ្គោះជាតិជាង១២០នាក់ត្រូវបានចោទពីបទរួមគំនិតក្បត់ជាតិ និងញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ ទាក់ទងនឹងការប្រកាសវិលត្រឡប់របស់លោក សម រង្ស៊ី កាលពីឆ្នាំ២០១៩៕

ខួប៧ឆ្នាំនៃការបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេង ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះនៅតែបន្តទាមទាររកយុត្តិធម៌

កេត អ៊ីយាន (Ket Eyean) — Tue, 05 Jan 2021 08:41:19 +0000

ក្នុងខួប៧ឆ្នាំនៃការបាញ់ប្រហារដោយគ្រាប់កាំភ្លើងទៅលើកម្មករ-កម្មការនីដែលធ្វើកូដកម្មនៅផ្លូវវេងស្រេង អង្គការលីកាដូបានចេញអត្ថបទខ្លីមួយបង្ហាញថា គ្រួសាររបស់ជនរងគ្រោះនៅតែទាមទាររកយុត្តិធម៌។

កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ដែលជាខួប៧ឆ្នាំនៃការវាយប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេង អង្គការលីកាដូបានចេញអត្ថបទខ្លីមួយស្តីអំពី «៧ឆ្នាំកន្លងផុតទៅ គ្រួសារជនរងគ្រោះនៅតែទាមទាររកយុត្តិធម៌លើករណីបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេង»។

ក្នុងអត្ថបទនោះបង្ហាញថា សហជីព សកម្មជនដីធ្លី និងសមាជិកសង្គមស៊ីវិលប្រមាណ៨០នាក់បានជួបជុំគ្នានៅការិយាល័យផ្ទះសាមគ្គីក្នុងរាជធានីភ្នំពេញដើម្បីប្រារព្ធពិធីរំឮកខួបនេះ។

ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេងកាលពី៧ឆ្នាំមុននោះ សមត្ថកិច្ចបានវាយប្រហារដោយគ្រាប់កាំភ្លើងទៅលើកម្មករ-កម្មការនីដែលកំពុងធ្វើកូដកម្មបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់៤នាក់ បាត់ខ្លួន១នាក់ និងរងរបួស៣០នាក់ផ្សេងទៀត។

កម្មករ៤នាក់ដែលត្រូវបានបាញ់សម្លាប់មានឈ្មោះ លោក គឹម ផាលាប លោក សាម រ៉ាវី លោក យាន រឹទ្ធី និងលោក ផេង កុសល។ កម្មករម្នាក់ដែលបានបាត់ខ្លួនគឺលោក ខឹម សុផាត។ បន្ទាប់ពីបាត់ខ្លួនពីការបាញ់ប្រហារនោះមក លោកត្រូវបានឃើញចុងក្រោយនៅកន្លែងឃុំឃាំងរបស់កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ចដោយមានរងរបួសគ្រាប់កាំភ្លើងផ្នែកពោះ។

ក្នុងអត្ថបទខ្លីរបស់លីកាដូបានស្រង់សម្តីរបស់អ្នកស្រី អ៊ីន លក្ខណា ម្តាយបស់លោក ខឹម សុផាត ដោយអ្នកស្រីបានអំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរជួយស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនកូនរបស់គាត់។ អ្នកស្រីនិយាយដូច្នេះថា៖ «អស់រយៈពេល៧ឆ្នាំមកហើយដែលខ្ញុំបានទន្ទឹងរង់ចាំកូនរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែមិនទាន់ឃើញមាន លទ្ធផលអ្វីទេ។ ខ្ញុំសូមសំណូមពរឲ្យអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ ទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិជួយរកយុត្តិធម៌សម្រាប់កូនខ្ញុំផង »។ នេះតាមប្រភពដដែល។

ចំណែកអ្នកស្រី ឈីវ សារុន ភរិយាលោក យាន រឹទ្ធី បានសំណូមពរដូចគ្នាថា៖ «ខ្ញុំសំណូមពរឲ្យអង្គការទាំងអស់ ទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិជួយរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ប្តីខ្ញុំផង»។

លោក ឆាយ គឹមខឿន អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ បាននិយាយតាមទូរស័ព្ទកាលពីរសៀលថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ថាលោកមិនឆ្លើយជុំវិញបញ្ហានេះទេ។

លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅរសៀលថ្ងៃទី០៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះថា ការបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេងកាលពីប្រាំពីឆ្នាំមុននោះ គឺជាវិធានការក្នុងការទប់ស្កាត់ចលនាហិង្សានៅក្នុងប្រទេស មិនមែនជាការបាញ់ប្រហារនោះទេ។

លោកថា៖ «ទី១ មិនមែនជាការបាញ់ប្រហារ ឬក៏ជាការបង្រា្កបអីនោះទេ គឺជាវិធានការក្នុងការទប់ស្កាត់ចលនាហិង្សាក្នុងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល»។

លោកបន្តថា៖ «ទី២ សម្រាប់អ្នកដែលបានបាត់ខ្លួនឬបាត់បង់ជីវិតហ្នឹងគួរតែរកមេកើយ ក្រុមចលនាចាត់តាំងដែលនាំខ្លួនមកធ្វើបាតុកម្ម ធ្វើចលនាបះបោរហិង្សារ អ្នកណាដែលរៀបចំផែនការហ្នឹង អ្នកណាដែលនាំខ្លួនមកហើយនាំឲ្យមានការប៉ះទង្គិចជាមួយសមត្ថកិច្ច។ ចឹងអ្នកទទួលខុសត្រូវមិនមែនរដ្ឋាភិបាលទេ រដ្ឋាភិបាលបំពេញកតព្វកិច្ចទប់ស្កាត់នូវ ចលនា ការបះបោរ អំពើហិង្សាខុសច្បាប់ក្នុងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល»។

នៅថ្ងៃមុនបាញ់ប្រហារនៅលើមហាវិធីវេងស្រេងឆ្នាំ២០១៤ កងកម្លាំងទាហានប្រដាប់អាវុធមកពីអង្គភាពបញ្ជាការពិសេស៩១១ បានវាយដំកម្មករ និងចាប់ខ្លួន ប្រធានសហជីព និងកម្មករចំនួន១០នាក់នៅខាងមុខរោងចក្រយាកជីន ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកតវ៉ាពេលនោះកំពុងធ្វើការទាមទារឲ្យមានប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាចំនួន១៦០ដុល្លារ ។ ក្រៅពីការស្លាប់របស់មនុស្ស៤នាក់ និងបាត់ខ្លួន១នាក់ ការបង្រ្កាបនៅផ្លូវវេងស្រេងដែលបានកើតឡើងអំឡុងពេលគណបក្ស ជំទាស់ធ្វើពហិកាមិនចូលរួមប្រជុំសភា ដោយសារបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៃលទ្ធផលបោះឆ្នោតជាតិបានធ្វើឲ្យមនុស្ស៣៨នាក់រងរបួសធ្ងន់និងស្រាល និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ នេះបើតាមអង្គការលីកាដូ៕

ក្នុងសារជូនពរឆ្នាំថ្មី លោកកឹម សុខា បួងសួងឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិ និងការគោរពសិទ្ធមនុស្ស

ជា សុខនី (Chea Sokny) — Thu, 31 Dec 2020 07:28:58 +0000

នៅក្នុងឱកាសឆ្លងឆ្នាំចាស់ចូលឆ្នាំថ្មី លោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្យជំទាស់ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០នេះ បានបួងសួងឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិ ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសុំឲ្យកម្ពុជារួចផុតពីអំពើអកុសលផ្សេងៗ រួមមានការឈឺចាប់ ភាពអវិជ្ជមាន ភាពអយុត្តិធម៌ និងសេចក្ដីទុក្ខទាំងឡាយ។

តាមរយៈហ្វេសប៊ុក លោកកឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ បានសរសេរដូច្នេះថា «សូមឲ្យឆ្នាំថ្មី២០២១នេះ នាំមកនូវការបង្រួបបង្រួមជាតិ ឯកភាពជាតិ សាមគ្គីជាតិ ដែលនឹងផ្តល់នូវសន្តិភាព ស្ថិរភាពរឹងមាំ ភាពសុខដុមរមនា ភាពកក់ក្តៅ ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើង ដើម្បីកសាងវាសនាអនាគតថ្លៃថ្នូរ សម្បូររុងរឿង និងដើម្បីរួមគ្នាបម្រើ ការពារ ឯករាជ្យភាព អធិបតេយ្យភាពជាតិ បូរណភាពទឹកដី និងការអភិវឌ្ឍន៍ មាតុភូមិកម្ពុជាប្រកបដោយចីរភាព និងកិត្តិយស»។

បានបានបន្តថា «សូមឲ្យឆ្នាំចាស់ពីរពាន់ម្ភៃ (២០២០) ដែលត្រូវបញ្ចប់ថ្ងៃនេះ នាំយកទៅឲ្យផុតរលត់ពីភពផែនដី ជាពិសេស ពីមាតុភូមិកម្ពុជា នូវគ្រោះភ័យ ជំងឺរាតត្បាត អំពើអកុសល ដែលបណ្តាលឲ្យមានការឈឺចាប់ ភាពអវិជ្ជមាន ភាពអយុត្តិធម៌ ជាសេចក្តីទុក្ខទាំងឡាយ ទោះបីបង្កដោយធម្មជាតិក្តី ឬដោយមនុស្សលោកក្តី កុំឲ្យកើតមាននិងប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតទៅទៀត»។

លោកកឹម សុខា ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅឆ្នាំ ២០១៧ ហើយគណបក្សរបស់លោកត្រូវបានតុលាការកំពូលរំលាយមុនការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ ដែលគណបក្សកាន់អំណាចឈ្នះគ្រប់អាសនៈនៅក្នុងសភា។

លោក កឹម សុខា ត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនក្រោមការចោទប្រកាន់ពីបទ «ក្បត់ជាតិ» ជាបទចោទដែលលោកបានបដិសេដចោល។

លោក សុខ ឥសាន្ត អ្នកនាំពាក្យគណបក្សកាន់អំណាច បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទថា នេះគ្រាន់តែជាយោបល់ និងការគិតឃើញរបស់លោកកឹម សុខាទេ ក៏ប៉ុន្តែ «ចំពោះករណីគាត់វាកំពុងតែស្ថិតក្នុងនីតិវិធីរបស់តុលាការ មិនអាចទៅបន់ស្រង់ ឬមួយមិនអាចជូនពរចូលឆ្នាំថ្មី វារួចខ្លួនទេ»។

diplomacy – Newsroom Cambodia

Q&A ជាមួយលោកប៉ា ចាន់រឿន អំពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា

រដ្ឋសភាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយ​សម្រាប់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​កំពូល​​ របស់​កម្ពុជា

សហរដ្ឋអាមេរិកទទូចដល់កម្ពុជាកុំកាត់ទោសសកម្មជនទាំងឡាយណាដែលនិយាយអំពីការការពារធនធានធម្មជាតិ

CYN និយាយថាបទល្មើសព្រៃឈើកើនឡើងខណៈប្រទេសកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ

របាយការណ៌អាមេរិករិះគន់ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា

ស្ថានទូតកម្ពុជាជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅ​វៀតណាម​ប្រុ​ង​ប្រយ័ត្នខ្យល់ពុល

លោក ហ៊ុន សែន និងភរិយា ​​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ការពារ​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​អាស្ត្រាហ្សេណេកា​

CNRP Mass Trials: The Cases and the Controversy

ក្នុងជំនួបដំបូងប្រចាំឆ្នាំជាមួយទូតសហភាពអឺរ៉ុប លោកកឹម សុខាថាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីគួរតែពង្រឹងឲ្យប្រសើរ

ខួប១៧ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់លោកជា វិជ្ជា ក្រុមសង្គមស៊ីវិលបន្តទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលរកឃាតករឲ្យបានឆាប់

មាតុភូមិនិវត្តរបស់លោកស្រី មូរ សុខហួរ ត្រូវបរាជ័យក្រោយពេលក្រុមហ៊ុន​ហោះហើរមិនអនុញ្ញាត

សវនាការកាត់ក្តីអតីតសកម្មជនគណបក្សសង្រ្គោះជាតិចំនួន ៦១នាក់ បានចាប់ផ្តើម​ និង បន្តនៅថៃ្ងទី២៨ ខែមករា

ខួប៧ឆ្នាំនៃការបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេង ក្រុមគ្រួសារជន​រង​គ្រោះ​នៅតែបន្តទាមទាររកយុត្តិធម៌

ក្នុងសារជូនពរឆ្នាំថ្មី លោកកឹម សុខា បួងសួងឲ្យ​មានការបង្រួបបង្រួមជាតិ និងការគោរពសិទ្ធមនុស្ស

រដ្ឋសភាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល របស់កម្ពុជា

ស្ថានទូតកម្ពុជាជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋខ្មែររស់នៅវៀតណាមប្រុងប្រយ័ត្នខ្យល់ពុល

លោក ហ៊ុន សែន និងភរិយា ចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺកូវីដ១៩អាស្ត្រាហ្សេណេកា

មាតុភូមិនិវត្តរបស់លោកស្រី មូរ សុខហួរ ត្រូវបរាជ័យក្រោយពេលក្រុមហ៊ុនហោះហើរមិនអនុញ្ញាត

សវនាការកាត់ក្តីអតីតសកម្មជនគណបក្សសង្រ្គោះជាតិចំនួន ៦១នាក់ បានចាប់ផ្តើម និង បន្តនៅថៃ្ងទី២៨ ខែមករា

ខួប៧ឆ្នាំនៃការបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេង ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះនៅតែបន្តទាមទាររកយុត្តិធម៌

ក្នុងសារជូនពរឆ្នាំថ្មី លោកកឹម សុខា បួងសួងឲ្យមានការបង្រួបបង្រួមជាតិ និងការគោរពសិទ្ធមនុស្ស