លោកសារុន កី បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាសំណួរ ចំលើយដល់សិក្ខាកាម Newsroom Cambodia កញ្ញាគង់ រស្មី អំពី ការយល់ដឹងបន្ថែមអំពីការចំណាកស្រុកប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ទោះបីស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈណាក៍ដោយ   ​ជាពិសេសស្ត្រី និង​កុមារ។

Q: តើលោកយល់យ៉ាងណាដែលចំពោះការចំណាកស្រុកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា?

A: ការធ្វើចំណាកស្រុករកការងារ គឺជាកត្តាជម្រុញយ៉ាងសំខាន់នៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រទាំងនៅក្នុងប្រទេសកំណើត និងប្រទេសគោលដៅនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រជាជនកម្ពុជាជាងមួយលាននាក់ធ្វើការក្រៅ ប្រទេស ដូចជាប្រទេសថៃ ម៉ាឡេស៊ី កូរ៉េ និងជប៉ុន។ ទោះបីជាជនចំណាកស្រុកកម្ពុជាមិនមែនជាក្រុមដែលមានចំនួនច្រើនជាងគេក៏ដោយ ក៏ពួកគេជាក្រុមដែលងាយរងគ្រោះជាងគេក្នុងចំណោមជនចំណាកស្រុកមកពីបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន។

ដោយសារតែខ្វះព័ត៌មាន ការផ្តល់សេវារបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅមានកម្រឹត (រួមទាំងស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសថៃ) ការត្រួតពិនិត្យមិនបានដិតដល់ចំពោះទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករ និងនិយោជក និងទំនោរស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការទាក់ទងអាជ្ញាធរដើម្បីជួយជនចំណាកស្រុកកម្ពុជាភាគច្រើនដែលទទួលរងនូវការរំលោភបំពាន និងការកេងប្រវ័ញ្ច។

ដោយសារការចំណាយខ្ពស់ រយៈពេលយូរ និងភាពស្មុគស្មាញក្នុងការឆ្លងកាត់បណ្តាញទ្វេភាគី ដែលមានស្រាប់សម្រាប់ការធ្វើចំណាកស្រុក ពួកគេភាគច្រើនត្រូវបានជួលឱ្យធ្វើការក្នុងស្ថានភាពមិនប្រក្រតី។

Q: តើអ្វីជាបញ្ហាប្រឈមនៃជនចំណាកស្រុក ដែលពួកគាត់បានជួបប្រទះ?

A: ដោយសារតែការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវិដ ១៩ ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជារាប់ម៉ឺននាក់ ភាគច្រើននៅក្នុងប្រទេសថៃ បានបាត់បង់ការងារ ហើយបង្ខំចិត្តវិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើតទាំងគ្មានប្រាក់ ដោយសារតែអត់មានការងារធ្វើ និងការរឹតបន្តឹងរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាល។

Q: តើធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីធ្វើការចំណាកស្រុកប្រកបដោយសុវត្ថិភាព?

A: បើអ្នកចង់ធ្វើចំណាកស្រុកទៅក្រៅប្រទេស អ្នកត្រូវទៅដោយស្របច្បាប់ បើមិនដូច្នោះទេ អ្នកអាចនឹងមានគ្រោះថ្នាក់។ វិធីសំខាន់តែមួយគត់ដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ទាំងនោះ គឺការធ្វើចំណាកស្រុកដោយស្របច្បាប់ហើយដើម្បីធ្វើចំណាកស្រុកប្រកបដោយសុវត្ថិភាពអ្នកត្រូវមានអាយុ ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ ទៅកាន់មន្ទីរការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈក្នុងខេត្តព្រះអ្នករស់នៅ ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយនឹងមន្ត្រីមជ្ឈមណ្ឌលការងារ អំពីការធ្វើចំណាកស្រុកប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។

ប្រើប្រាស់សេវាក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសពលករ ដែលណែនាំដោយមន្ទីរការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ។ មន្ទីរការងារអាចដឹងថាក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសពលករមួយណាដែលល្អ ត្រឹមត្រូវ មិនបោកប្រាស់។

ធ្វើលិខិតឆ្លងដែន។​ លិខិតឆ្លងដែនគឺជាឯកសារអត្តសញ្ញាណមួយដ៏សំខាន់សម្រាប់ពលករចំណាកស្រុកទាំងឡាយ ដូច្នេះអ្នកត្រូវទៅធ្វើលិខិតឆ្លងដែនជាដាច់ខាតមុននឹងសម្រេចចិត្តធ្វើចំណាកស្រុក។

សម្របសម្រួលជាមួយក្រុមហ៊ុនជ្រើសរើសពលករស្របច្បាប់ដើម្បីប្រាកដថាអ្នកមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់ អ្នកត្រូវមានឯកសារដូចជា សំបុត្រធ្វើដំណើរ កាតពលករកម្ពុជាធ្វើការក្រៅប្រទេស លិខិតអនុញ្ញាតឲ្យធ្វើការងារ លិខិតឆ្លងដែន ទិដ្ឋាការការងារ កិច្ចសន្យាការងារ។

ទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលអំពីការធ្វើចំណាកស្រុកដោយសុវត្ថិភាព មុនពេលចេញដំណើរទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស អ្នកគួរទទួលបាននូវវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលអំពីការធ្វើចំណាកស្រុកដោយសុវត្ថិភាព ពីភ្នាក់ងាររកការងារឱ្យធ្វើរបស់អ្នក។

Q: យើងបានដឹងហើយថា ស្ត្រី និងកុមារមានបញ្ហាប្រឈមខ្លាំង តើលោកគិតថា តើត្រូវធ្វើយ៉ាងណាដើម្បី កាត់បន្ថយបញ្ហានេះទៅលើស្ត្រី?

A: ជាការពិតណាស់ហើយថាស្ត្រី និងកុមារ គឺជាជនងាយរងគ្រោះចំពោះការធ្វើចំណាកស្រុក ប្រសិនបើការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ពួកគាត់ ដោយមិនស្របច្បាប់។ ដូច្នេះដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ សម្រាប់ស្ត្រីនិងកុមារ ស្ត្រីទាំងឡាយដែលមានបំណងធ្វើចំណាកស្រុក ដាច់ខាតត្រូវតែប្រាកដថា ធ្វើចំណាកស្រុកដោយស្របច្បាប់ ដោយមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់។ ពីព្រោះនៅពេលដែលពួកគេទៅដោយស្របច្បាប់ ដោយសុវត្ថិភាព មានន័យថាពួកគេនឹងទទួលបាននូវសេវាផ្សេងៗដែលអាជ្ញាធរថៃ ក៏ដូចជានិយោជក នឹងផ្ដល់ឱ្យ ក្នុងពេលដែលពួកគាត់ស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅតាមក្រុមហ៊ុននៅក្នុងប្រទេសថៃនោះ។

Q: តើអ្វីជាសំណូមពរ និងជាសារចុងក្រោយរបស់បងទៅកាន់ អ្នកដែលកំពុងអាន អំពីការធ្វើចំណាកស្រុក ក៍ដូចជាការការពារខ្លួន?

A: ចំពោះយោបល់របស់ខ្ញុំ និងជាសារចុងក្រោយរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំសូមផ្ដាំផ្ញើថាប្រជាពលរដ្ឋទាំងឡាយដែលមានបំណងធ្វើចំណាកស្រុកទៅធ្វើការងារក្រៅប្រទេស ដាច់ខាតត្រូវតែទៅដោយស្របច្បាប់ មានន័យថាមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ៕

តាម​រយៈ​ទំព័រ​ហ្វេស​បុក​របស់​បុគ្គលិកម្នាក់​​ឈ្មោះ​ហួរ សុខសំណាង (Hour Soksamnang) បាន​លើក​ឡើងថា ​តាមរបាយការណ៍ប្រាក់ចំណូលរបស់ក្រុមហ៊ុនមិនបានខាតទេ នឹងមានតែចំណេញ ហើយបានអះអាងថា ការ​បញ្ឈប់​នេះ​គឺ​ជា​គឺ​ជា​អំពើ​អ​យុត្តិធម៌​។

លោកបាន​លើក​ឡើង​ថា​ «​ការបញ្ឈប់បុគ្គលិក ១៣១នាក់នៅព្រលានយន្តហោះខេត្តសៀមរាបនេះជាការឆ្លៀតឱកាសក្នុងវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដែលធ្វើឲ្យបុគ្គលិកទទួលទុក្ខយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីអំពើអមនុស្សធម៌របស់ក្រុមហ៊ុនមួយនេះ»។

បុរស​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​បាតុ​ករ​ដ៏ទៃ​ទៀត​ដែល​ជា​បុគ្គលិក​បាន​ឈរ​បាតុកម្ម​ដោយ​លើក​បដា​ស្នើ​រឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​ (VINCI/ CAMS/ SCA) និង​ក្រសួង​ការ​ងារ​ជួយ​​ដោះ​ស្រាយ​ការ​បញ្ឈប់​បុគ្គលិក​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​ចប់។

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ ស្រ្ដី​ម្នាក់ក្នុង​ចំណោម​បាតុ​ករ​ដ៏ទៃ​ទៀត​ដែល​ជា​បុគ្គលិកបាន​ឈរ​បាតុ​កម្ម​នៅ​មុខ​ក្រុម​ហ៊ុន​ថា ​«ខ្ញុំស្នើរ​ឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​ (VINCI/ CAMS/ SCA) ​ក្រសួង​ការ​ងារ​ អាជ្ញាធរអាកាស​ចរណ៍ជួយ​​ដោះ​ស្រាយ​ការ​បញ្ឈប់​បុគ្គលិក ​១៣១នាក់​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​ចប់ មិនត្រូវ​ពន្យា​ពេល​ទៀត​ទេ​»។

បុគ្គលិក​ផ្នែក​បម្រើអតិថិជន​ លោក​មុំ​ សឹម​សីហា បានផ្ដល់​កិច្ច​​សម្ភាសន៍​មក​កាន់​Newsroom Cambodia ​ថា​ការ​បញ្ឈប់​នេះ​ផ្ទុយ​ច្បាប់​ទាំង​ស្រុង​ ដោយ​សារ​ក្រុម​ហ៊ុន​មិន​បាន​ជូន​ដំណឹង​ជា​មុន​ ជា​ពិសេស​បញ្ឈប់​តែ​បុគ្គលិកណា​ដែល​មាន​ប្រាក់​អតី​ត​ភាព​ការ​ច្រើន​។

លោក​លើក​ឡើង​ថា ​«​ជាក់​ស្ដែង​ខ្ញុំ​មាន​អតី​តភាព​ការ​ងារ ​១៩​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ តាម​មាត្រា​៩៥​នៅ​ពេល​គេ​បញ្ឈប់​បុគ្គលិក​​​​​ ពេល​គេ​កាត់​បន្ថយ​បុគ្គលិក​ហ្នឹង​ អ៊ីចឹង​អ្នក​ដែល​មាន​អតីតភាព​ការងារ​យូរ​ គេ​អត់​បញ្ឈប់​ទេ​ គេ​បញ្ឈប់​តែ​អ្នក​មាន​​អតីតភាព​ការងារតិច​ជាង​»។​

ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ​ លោក​ស្រីថុល ណាមុន្នី​ បុគ្គលិក​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សេវាកម្ម​រថយន្ត​សម្រាប់​ភ្ញៀវចេញ​ចូល​ប្រលាន​យន្តហោះ​ ដែល​មាន​អតី​តភាពការងារ​ចំនួន ​១៦ឆ្នាំ​ បានលើក​ឡើង​ថា ការ​បញ្ឈប់​នេះ​ខុស​ច្បាប់​ទាំង​ស្រុង​ ដោយ​សារ​ក្រុម​ហ៊ុន​មិន​បាន​ជូន​ដំណឹង​ជា​មុន​ ជា​ពិសេស​បញ្ឈប់​តែ​បុគ្គលិកណា​ដែល​មាន​ប្រាក់​អតី​ត​ភាព​ការ​ច្រើន​។ លោក​ស្រី​ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា​ក្រុមហ៊ុន​ក៏​បាន​ទូ​ទាត់​សំណង​ តែ​អ្នកស្រី​បាន​យល់ថា​​​ក្រុមហ៊ុន​មិន​បាន​ទូរទាត់​បាន​គ្រប់​ចំនួន​នោះ​ទេ។​​

ប្រធាន​នាយ​ក​ដ្ឋាន​ដោះ​ស្រាយ​ទំនាស់​នៅ​ខេត្ត​សៀម​រាប​ លោក​ផេង​ ឈាងលី​ បានផ្ដល់​កិច្ច​​សម្ភាសន៍​មក​កាន់​ Newsroom Cambodia ថាលោក​មិន​ដឹង​ថា​ក្រុម​ហ៊ុន​រកស៊ី​ដោយ​វិធី​ណានោះ​ទេ​ ហើយ​ក៏​មិន​ដឹង​ថា​ក្រុម​ហ៊ុន​នោះ​ចំនេញ​ ឬ​ខាតនោះ​ដែ​រ ប៉ុន្តែ​ទាំង​កម្មករ​និយោជិត និង​និយោជក​ ត្រូវ​តែ​គោរព​ច្បាប់​។

លោក​ផេង​ ឈាងលី​ បាននិយាយថាលោក​យល់​ថា​ក្រុម​ហ៊ុន​ដូចជា​បាន​ធ្វើ​ស្រប​តាម​ច្បាប់​ការ​ងារ​ហើយ​។ លោកបាននិយាយ​ថា ​«ក្រុម​ហ៊ុន​បាន​ទូ​ទាត់​ប្រាក់​បំណាច់

​អតី​តភាព​ការ​ងារ​ទៅតាម​ការ​ណែ​នាំ​ដែល​មាន​តាម​ការ​បញ្ចាំង​ស្លាយ​ កម្ម​ករ​និយោជិត​ក៏​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​កម្ម​វិធី​នេះ​ នេះ​ជា​ការ​ធ្វើបទ​បង្ហាញ​ដោយ​ក្រសួង​ការ​ងារ​រួច​ហើយ​ បើ​មាន​បញ្ហាអី​គួរតែ​ជជែក​គ្នា​ពេល​ហ្នឹង​ទៅ​»។

នាយក​ប្រតិបត្តិទំនាក់​ទំនងសាធារណៈ​លោក Khek Norinda បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថាដោយ​សារ​តែ​វិបត្តិ​ជំងឺកូវីដ​នេះ​ ទើប​ក្រុម​ហ៊ុន​បានបង្ខំ​សម្រច​ចិត្ត​បញ្ឈប់​បុគ្គលិក​ និង​ក្រុម​ហ៊ុន​ក៏​បាន​ផ្ដល់​កញ្ចប់​សំណង​ដែល​ស្រប​ទៅ​តាម​ច្បាប់​ការងារ​រួចហើយដែរ​។

លោក​ក៏បាន​បន្ដែមថា​សូម​ឱ្យ​មាន​ការ​យក​យល់​ទាំងអស់​គ្នាក្នុង​ស្ថាន​ភាព​បែប​នេះ​ ហើយ​ការ​ទ្រង់ទ្រងក្រុមហ៊ុន​ និងរក្សា​បុគ្គលិក​ គីជា​រឿង​សំខាន់ដែរ​​។ លោកបាន​លើក​ឡើង​ថា «វាជាការពិតដ៏ក្រៀមក្រំនៃវិបត្តិដោយសារជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩ ដែលបានបង្ខំឱ្យក្រុមហ៊ុនបញ្ឈប់បុគ្គលិករបស់ខ្លួនខ្លះនៅឯព្រលានយន្តហោះខេត្តសៀមរាប»។

លោកបាននិយាយថាក្រុមហ៊ុនបានបញ្ឈប់និយោជិកចំនួន ១៣០នាក់ កាលពីខែធ្នូឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់ពីចំនួនអ្នកដំណើរនៅព្រលានយន្តហោះសៀមរាបបានធ្លាក់ចុះ ចំនួន ៨៤ ភាគរយសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២០។

លោក Khek Norinda  បាននិយាយថា «យើងបារម្ភថាឆ្នាំ ២០២១ រឹតតែពិបាកថែមទៀត។ ស្ថានភាពនេះកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ហើយ ៦ខែដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ឃើញថាចរាចរណ៍បានធ្លាក់ចុះ ៩៩,៩% ហើយភាពមិនប្រាកដប្រជាជាច្រើននៅខាងមុខ»៕

សិក្ខាកាម Newsroom Cambodia អ្នកស្រីសុផាត​ មករា បានសម្ភាសន៏អតីតពលករខ្មែរទៅធ្វើការនៅប្រទេសកូរ៉េចំនួន ៥រូប ពីផលលំបាកក្នុងការរស់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសកម្ពុជាក្រោយពីពួកគេត្រលប់មកពីប្រទេសកូរ៉េ វិញ។

លោកថន សីហា មានអាយុ៣១ ឆ្នាំ សព្វថ្ងៃលោកជានាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន We Strong Global ហើយជាអតីតពលករធ្វើការនៅប្រទេសកូរ៉េ បាននិយាយថា​ ការមករស់នៅប្រទេសកម្ពុជាវិញមានការជួបផលលំបាកជាច្រើន មិនត្រឹមតែការរស់នៅទេ សូម្បីតែការធ្វើ ឬរកស៊ីក៏ជួបផលលំបាកច្រើនដែរ។​

លោកបាននិយាយថា៖ «ប្រសិនជានិយាយពីផលលំបាកសំរាប់ការដែលវិលមករស់នៅកម្ពុជាវិញ គឺច្រើនណាស់ ប្រសិនជាកត់ក្នុងសៀវភៅវិញគឺមិនតិចជាង ២០០ទំព័រទេសំរាប់ផលលំបាក។ ផលលំបាកទី១សំរាប់ការរកស៊ីវិញ គឺថាយើងនៅក្មេងខ្ចី ខ្វះបទពិសោធ ខ្វះចំនេះដឹង ខ្វះដើមទុន ជាពិសេស ខ្វះធនធានក្នុងការចាប់ផ្តើមធ្វើការរកស៊ីតែម្តង។ សំរាប់ទី២វិញ គឺដើមទុន យើងគ្មានលទ្ធភាពក្នុងការចាប់ផ្តើម និងទុកបំរុងក្នុងការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម ហើយម្យ៉ាងទៀតគឺការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកព្រោះនេះជាបញ្ហាដែលកើតឡើងមានសឹងតែរាល់ថ្ងៃដែលជាបញ្ហាដែលខ្ញុំជួប»។

លោកបានបន្តទៀតថា៖ «ជាក់ស្តែងដូចខ្ញុំកាលពីរស់ប្រទេសកូរ៉េ យើងគិតរឿងមួយ តែពេលដែលយើងមកដល់ខ្មែរ អ្វីដែលយើងគិតនោះគឺរឿងមួយផ្សេងទៀត ជាមួយនិងបរិបទថ្មីនៅកម្ពុជាគឺវាអាចនឹងមិនត្រូវទាំង ១០០ភាគរយឡើយ ដូច្នេះយើងត្រូវតែសិក្សាស្វែងយល់ជាមុន មុននឹងយើងចាប់ផ្តើមធ្វើវា»។

លោកថន សុបិន អាយុ៣១​ឆ្នាំ ម្ចាស់យីហោ Khmer Sarada អតីតពលករនៅប្រទេសកូរ៉េត្បូង បាននិយាយថា ការមករស់នៅ ប្រទេសកម្ពុជាវិញគឺជួបផលលំបាកជាច្រើន មិនថាចំពោះការរស់នៅ ឬការធ្វើការរកស៊ីនោះទេ។ ជាពិសេសរកស៊ីក្នុងសម័យការកូវីដនេះតែម្តង លោកថាមិនទាន់បាន ១ឆ្នាំផង មានតែការចំនាយ ហើយចំនូលវិញ គឺសឹងតែមើលមិនឃើញ។

លោកបាននិយាយថា៖ «សំរាប់ខ្ញុំការរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ មិនសូវជាលំបាកជាងការ រកស៊ីប៉ុន្មាននោះទេ ព្រោះវាជាប្រទេសកំណើតរបស់យើង គ្រាប់តែដំបូងៗ​ មិនទាន់ទម្លាប់បាន ផលលំបាកចំបងគឺការរកស៊ីតែម្តង»។

លោកបានបន្តទៀតថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំសប្បាយចិត្តក្នុងការមករស់នៅស្រុកខ្មែរ ដូចជាជិតផ្ទះយើង ខ្ញុំចង់ទៅផ្ទះពេលណាក៏បាន ហើយយើងអាចរៀនសូត្រពីអ្វីដែលថ្មីៗជាច្រើន ដូចជាការចាប់ផ្តើមរកស៊ីដោយខ្លួនបែបនេះ»។

លោកពេជ្រ ចិន្តា អាយុ២៦ ឆ្នាំ អតីតពលករធ្វើការនៅប្រទេសកូរ៉េត្បូង បាននិយាយថា ការត្រលប់មករស់នៅប្រទេសកំណើតវិញ គឺជួបផលលំបាកជាច្រើន ត្រង់ថា ធ្លាប់តែទទួលបានប្រាក់ខែពាន់ៗរាល់ខែ តែមកដល់វិញសូម្បីតែ ២០០ដុល្លា ក៏រកមិនចង់បានដែរ។

លោកបាននិយាយថា៖ «សំរាប់ខ្ញុំ អ្វីដែលជា ផលលំបាកបំផុតគឺ ការបាត់បង់ចំនូលដ៏ធំ មួយផ្នែករបស់ខ្ញុំ ចំណែកការរស់នៅវិញ វាមានការលំបាក ត្រង់ការធ្វើដំណើរ ។ ក្រោយមកពីកូរ៉េមក ខ្ញុំមករស់នៅ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង វាឆ្ងាយពីភ្នំពេញ ដូច្នេះខ្ញុំពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរទៅចុះឡើង តែបើខ្ញុំនៅកូរ៉េវិញ ខ្ញុំអាចធ្វើដំណើរចុះឡើងបានស្រួលដោយសារនៅកូរ៉េយើងមានរថភ្លើង ឡានក្រុង ហើយផ្លូវក៏ងាយស្រួលទៀត»។

លោកបានបន្តទៀតថា៖ «មិនថាខ្ញុំ​ ឬពលករផ្សេងទេ គឺចឹងត្រលប់ទៅកូរ៉េ វិញ ព្រោះនៅទីនោះយើងអាចធ្វើការទទួលប្រាក់ខែដូចមុន។ បើទោះបី យើងមានជំនាញខ្លះពីការធ្វើការនៅប្រទេសកូរ៉េក៏ដោយ តែចំនេះជំនាញរបស់យើងដូចជាមិនទាន់មានតំរួវ ដូចនៅកូរ៉េទេ»។

លោកសុខ រដ្ឋា អាយុ២៨ឆ្នាំ ជាអតីតពលករធ្វើការនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បាននិយាយថា ការមករស់ក្នុងប្រទេសកំណើតវិញវាប្រាដកជាជួបបញ្ហាហើយ តែយើងអាចរស់នៅបាន។

លោកនិយាយថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំការមករស់នៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ វាមិនសូវជាមានផលលំបាកនោះទេ យើងធ្វើការខ្លះ រៀនខ្លះ និងជួយការងារសង្គមខ្លះ។ សម្រាប់ខ្ញុំ រស់នៅតាមក្តីសុបន្តិ ទោះបីមិនមានលុយចាយក៏ខ្ញុំសប្បាយចិត្តដែរ។ អ្វីដែលខ្ញុំលំបាកបំផុតការរកស៊ី»។​

កញ្ញាអ៊ូញ ស្រីមុំ អាយុ៣០ឆ្នាំ អ្នកលក់អចលនទ្រព្យនៅខ្មែរ អតីតពលករធ្វើការនៅកូរ៉េ បាននិយាយថា ការវិលត្រលប់មកកម្ពុជាវិញ បានជួបការលំបាកជាច្រើនមិនថាតែការរស់នៅ ឬការរកស៊ីនោះទេ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលកញ្ញាជួបលំបាកខ្លាំងជាងគេនោះគឺការរកស៊ីតែម្តង ព្រោះកញ្ញាបានបញ្ជាក់ថា ការត្រលប់មកវិញដូចជាការចាប់ផ្តើមធ្វើអ្វីៗថ្មីទាំងអស់។​​ កញ្ញាបានអះអាងថា​ ខែខ្លះ រកតែ ១០០ដុល្លាសឹងតែមិនបានផង ដូច្នេះវាពិតជាប៉ះដល់ជីវភាពរបស់កញ្ញាខ្លាំងមែនទែន។

កញ្ញាបានបន្តថា៖ «ចន្លោះខ្វះខាតមួយចំនួនដែលយើងមិនសូវបានយកចិត្តទុកដាក់នោះគឺ ការកំណត់គោលដៅអោយបានត្រឹមត្រូវ​ ព្រោះយើងគិតតែធ្វើការអោយគេ ដូច្នេះធ្វើអោយយើងភ្លេចគិតពីការទំនាក់ទំនងក្នុងសង្គមខ្មែររបស់យើង ដល់ពេលដែលយើងមកដល់អ្វីៗត្រូវចាប់ផ្តើមសារថ្មីម្តងទៀត»។

កញ្ញាក៏បានបន្តទៀតថា៖ «យើងជាមនុស្សថ្មីគេមិនសូវស្គាល់យើង នៅពេលដែលយើងមានគំរោង ឬការមានផលិតផលអ្វីសំរាប់លក់ទៅអោយគេនោះ គឺពិបាកលក់មែនទែន អាចនិយាយបានថាសម្រាប់ខ្ញុំទំនាក់ទំនងលក់ដូរនៅខ្មែរគឺពិបាក តែបើលក់ដូរអោយអ្នកនៅកូរ៉េគឺមានភាពងាយស្រួលជាង»។

កញ្ញាបន្តទៀតថា៖ «ខ្ញុំសូមលើកទឹកចិត្តដល់បងប្អូនដែលមានឱកាសចេញទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស សូមយកចិត្តទុកដាក់ និងប្រើប្រាស់វេលាអោយមានតំលៃ ត្រូវតែរក្សាទំនាក់ទំនងក្នុងស្រុកខ្មែរអោយបានច្រើន បើមិនដូច្នោះទេ យើងនឹងជួបបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើយើងមិនគិតគូរមុនពេលយើងត្រលប់មកវិញ ហើយអាចឈានទៅមានបញ្ហាបាក់ទឹកចិត្ត លេងចង់ធ្វើការថែមទៀតផង»៕

អ្នកស្រី​វ័យ៦១​​ឆ្នាំ សម្បុរ​ខ្មៅ​ស្រអែម​ សក់​រួញ​អង្គាដី​ប្រះស្មា មាន​​​ស្នាមជ្រីវជ្រួញ​នៅ​លើដៃ​ដែល​ចេញ​សរសៃរ​ដោយ​សារ​ការ​ធ្វើការងារ​ប្រើកម្លាំងដៃ​ខ្លាំង និយាយ​ប្រាប់ Newsroom Cambodia ​ដោយមាន​​ចងចិញ្ចើម​​លើ​ផ្ទៃមុខ​ជ្រីវ​ជ្រួញរបស់​ខ្លួន​ថា៖ «ពួកខ្ញុំសុទ្ធតែធ្វើនៅ​ហ្នឹង​២០​ឆ្នាំ​ជាង​ហើយ​​។ គេ (ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី) បញ្ឈប់​ចោល​ទទេរ​ គេបង់លុយ​ឱ្យ​ក៏អត់ដែរ អូនអើយ។ ហើយ​ផ្ទះជួល​ ទិញដីបង់រំលួស​ បង់អី​ រកលុយ​ឱ្យ​គេ​គ្មាន​។ ទឹកភ្នែករហេមរហាម​។ ហើយ​ដល់​ម​កបើ​ក​លុយ​ចុង​​ក្រោ​យ​​បាន​ម្នាក់២០ម៉ឺន​»។​

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​រង​ចាំបើក​ប្រាក់​ កម្មករវ័យ​ប្រមាណជា​​៤០ ទៅ​៦០​ឆ្នាំ​ប្លាយ​​ផ្សេង​ទៀត កំពុង​​ជំនុំគ្នា​ឈរចាំ​ទល់មុខ​ច្រក ​​​ដើម្បី​​ចូល​ទៅ​បើក​​ប្រាក់បៀវត្សចុង​ក្រោយ​ប​ង្អស់ដែល​ខ្លួន​បាន​​ធ្វើ​ក្នុង​រយ:ពេល​១៥ថ្ងៃចុង​ក្រោយ​។ ពួកគេ​ខ្លះ​បាន​​​​ទ្រហោរយំ​ក្រោយ​មើល​ឃើញ​ឈ្មោះរបស់​ខ្លួន​នៅ​លើ​ក្រដាស​ជម្រុះ​បុគ្គលិក​ពី​ក្រុមហ៊ុនប្រមូលសំរាមស៊ីនទ្រី​ ​ដែលពួកគេចំណាយ​ពេល​ជាង​១០ ទៅ​២០ឆ្នាំ​បម្រើការងារ​សម្អា​ត និងរក្សាអនាម័យ​រាជធានី​​ភ្នំពេញ​តាំង​ពី​ក្រុមហ៊ុន​ចាប់បដិសន្ធិ​នៅ​ឆ្នាំ២០០៣មក​។​

អ្នកស្រី​ ទង់ រ៉ន ​​អះអាងថា ​អ្នកស្រី​​បាន​ចូល​បម្រើការ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី​នេះតាំងពី​អាយុ​៣៣ឆ្នាំ ​ដែលមាន​ប្រាក់ខែ​ដំបូង​គេបង្អស់​ត្រឹម​៨,០០០រៀលមកម្ល៉េះ រហូត​ដល់​ថ្ងៃទី​៣០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០២១នេះ​។ លើក្រដាសជម្រុះបុគ្គលិក​ចេញ​ពីការងារ​មាន​ឈ្មោះអ្នកស្រី​ដែលត្រូ​វបណ្តេញ ជាមួយ​​សមាជិកកម្មករនិយោជិត ​និងសហជីពដទៃទៀត​ព្រមគ្នា ។

​​អ្នកបោសសំអាត​តាមផ្លូវថ្នល់មុខ​ព្រលានយន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ភ្នំពេញ​​​​រូប​នេះ​បាន​រំឮក​ថា​ កាល​ពីថ្ងៃទី​២០ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ​ ភាគីក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី​បាន​បង្ខំឱ្យ​ខ្លួន​រួមជាមួយ​កម្មករ​ស៊ីនទ្រី​ចំណាស់ៗដូចគ្នា​ឯទៀត​ផ្តិតមេដៃ​នៅ​លើលិខិត​កិច្ចសន្យា​ដែល​មិនច្បាស់លាស់មួយ។ អ្នកស្រី​ថា​​ អ្នកស្រី​មិនចេះអក្សរហើយ​មិនបាន​ដឹង​ច្បាស់ថា​ខ្លឹមសារ​នៅ​ខាង​ក្នុង​និយាយពីអ្វី​ ឬ​មាន​លក្ខខណ្ឌ​អ្វី​នោះទេ​ ដោយ​​គ្រាន់តែឮពី​មិត្តរួមការងារថា​ជា​កិច្ចសន្យាបន្តការងារ​នៅក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី​តទៅទៀត ទើបអ្នកស្រី​​​សម្រេច​ថា​ផ្តិតមេដៃ​តាម​ការណែនាំ​របស់ក្រុមហ៊ុន​​​។​

«អ្នកចេះអក្សរអី គេអ្នកមើល គេថាបើបញ្ឈប់​ពួកយើង​អត់​ការងារ​ធ្វើ​ គេ (ក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី) សង១,០០០​ (ដុល្លារ) វិញ​។ ពួកខ្ញុំ​ចូលការងារនឹងវិញ​គេ (ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី) ថា​បង់ឱ្យ​ពួកគេ​១,០០០ (ដុល្លារ) វិញ​។ ហើយ​ឥឡូវ​មាន​បង់​មាន​សងអី​ឯណាវិញ​? អត់ផង​នឹង​! បើក​លុ​យ​បានតែ​២៤ ម៉ឺន​នឹង​!»។

អតីតកម្មករបោសសំអាតផ្លូវ​ស៊ីរូបនេះ​​និយាយបណ្តើរ​ ក្រឡេកមើល​ទៅ​មិត្តរួមការងារ​ជាស្រ្តី​ចំណាស់ៗដូចគ្នា​បណ្តើរ​​ថា៖ «ខ្ញុំវាអត់ចេះ​ អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​ឱ្យ​គេ​មើល​ឱ្យ​ ដល់​ស្តាប់​ទៅ​​​ឮគេ​និយាយថា​អញ្ចឹង​ (យល់​ច្រឡំ​ថា​ជា​កិច្ច​សន្យា​បន្ត​ការងារចាស់)»។

អតីតអ្នក​បោស​សំរាម​​ដែល​មាន​កូន​ប្រុសស្រី​ចំនួន​៧នាក់​​បាន​បន្ត​ថា ពេល​ធ្វើ​ការ អ្នកស្រី​ត្រូវ ប្រឈម​​នឹង​គ្រោះ​ថ្នាក់​តាម​ដង​ផ្លូវ​​​ និង​ឈរ​ក្រោម​​កម្តៅ​ថ្ងៃ​ក្តៅហួតហែងចំនួន​៨ម៉ោង​ជាប្រចាំ។ ​អ្នកស្រី​ថា អ្នកស្រី​ធ្វើការ​ចាប់ពី​ម៉ោង​៤ព្រឹក​ព្រលឹម ដល់ម៉ោង​៩​ព្រឹក និង​ម៉ោង​១២ថ្ងៃត្រង់ ដល់ម៉ោង​៣រសៀល​ទើបបាន​ទៅ​ផ្ទះនៅ​សង្កាត់​ចោមចៅ ផ្លូវជាតិ​លេខ៣ សម្រាក​វិញ​នោះទេ។​ ប៉ុន្តែ​អ្នកស្រី​និយាយ​ក្តែងៗដោយ​ការ​តាំង​ចិត្ត​ថា ​អ្នកស្រី​​មិន​ដែល​គិត​ចង់​បោះបង់​ការងារ​ ​ដែល​ជា​អ្នក​បោស​ដី​តាម​ថ្នល់​នោះ​ទេ។​

អ្នកស្រី​ ទង់ រ៉ន គឺជាកម្មករ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​កម្មករស៊ីនទ្រី​ និង​សហជីព​ប្រមាណជាជាង​​១,០០០​នាក់​​ទៀត​ដែល​​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​ហ៊ុន​​បញ្ឈប់ពី​ការងារ​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០២១។

ការ​បញ្ឈប់​កម្មករ​​ជាច្រើន​រយ​នាក់​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី​នេះ ធ្វើ​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​ជូន​ដំណឹងនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ពីការ​ចាប់ផ្តើម​ប្រតិបត្តិការ​ប្រមូល​សំរាម​របស់​ក្រុមហ៊ុនថ្មី២ទៀត រួមមាន ក្រុមហ៊ុន Mizuda Sanitation ដែលមានម្ចាស់ជា​ជនជាតិចិន និង​ក្រុម​ហ៊ុន 800 Super របស់សិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្ក​ដា ឆ្នាំ២០២១ ប​ន្ទាប់​ពី​ពន្យារ​ពេល​អស់​រយៈពេល​៣ខែ។

អតីត​កម្មករ​ប្រមូលសំរាម ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ឈប់​ម្នាក់​ទៀត​ឈ្មោះ​ គង់ គីម មក​ពី​ខេត្ត​ព្រៃវែង​ ដែល​មាន​កូន​ស្រី​២ ប្រុស ១នាក់​​ក្នុង​បន្ទុក​ បាន​ប្រាប់ពី​ទុក្ខលំបាករបស់ខ្លួន​ទាំង​គ្រវីក្បាល​ថា៖ «អត់​ដឹង​​ដែរ រកការងារ​អត់​បាន​ធ្វើ​ វាចប់! ដេក​បាន​តែហូប​បាយ​ផ្ទះ​។ ធ្វើ​សំណង់​ក៏​គេ​មិន​យក​ទៀត​ឥឡូវ​»។ 

លោក គីម បន្ថែម​ថា ​លោក​បាន​ព្យាយាម​ដាក់​ពាក្យ​ធ្វើការងារ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ប្រមូល​សំរាម​ថ្មី​រួច​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​គេ​បដិសេដ​ដោយ​សំអាង​ថា​មាន​បុគ្គលិក​គ្រប់គ្រាន់​​​។

អតីត​កម្មករ​កើបសំរាម​រូប​នេះ​បញ្ជាក់​ថា​ ជំហាន​បន្ទាប់​នឹង​ដាក់ពាក្យ​ទៅ​ធ្វើការ​ជា​សន្តិសុ​ខវិញ ប៉ុន្តែ​លោក​ គីម​ មិន​ជាសង្ឃឹម​ថា​អាច​ទទួល​ការងារ​នោះបាន​ទេ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​រាតត្បាត​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ​-១៩ នេះដែល​ចំពេល​ដែល​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​កំពុង​ស្រុតចុះ​ដូចគ្នា​ដែរ។

លោក ចន្ថា ​អតីតកម្មករស៊ីនទ្រី ​វ័យ​៤០ឆ្នាំ​ បាន​​សម្តែង​ការ​ស្មុគស្មាញ​ និង​អស់ជំនឿ​ក្នុង​ការ​ទាមទារ​តវ៉ា​រក​ជំនួយ​ក្រោយ​សហជីព​ទាំងមូល​ត្រូវ​​​អស់សិទ្ធិអំណាច​ក្នុង​ការ​ជ្រោមជ្រែង​ និង​ទាមទារ​សិទ្ធិ​ដល់​កម្មករ​ស៊ីនទ្រី​តទៅទៀត​ លោកបាននិយាយតាមទូរស័ព្ទ ​ប្រាប់ Newsroom Cambodia ​ថា៖ «ដំណាក់កាលនេះ ជា​ដំណាក់កាលចុង​ក្រោយហើយ​ គ្មានអ្វី​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​ទៀតទេ! មិន​ដឹង​ធ្វើ​អី​ទាមទារ​ទៅ​ក្រុមហ៊ុន​បានទៀតទេ។ បើក្រុមហ៊ុន​ជិត​រលាយ​ដែល​ហើយ​ ។ »

លោក​បន្ថែមថា លោក​កំពុង​ជាប់​បំណុលពី​ធនាគារ​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ប្រមាណ​ជាង​១,០០០​ដុល្លារ​អាមេរិក ហើយ​កំពុង​មាន​កូនប្រុស២ ស្រី​១​ក្នុង​បន្ទុក​ដែល​ត្រូ​វរ៉ាប់រង​តែ​ម្នាក់​ឯង​ ដោយ​ប្រពន្ធ​របស់​លោក​មិនអាច​រក​ចំណូល​ពី​ការ​ធ្វើស្រែ​បា​នទេ។​

លោក​បញ្ជាក់​ថា ក្រុមហ៊ុន​មិនអាចធានារកការងារ​ឱ្យ​កម្មករ​ចាស់​បានទេ ដោយ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែ​កក្កដា​ ដែល​ជា​ថ្ងៃប្រកាសបើក​ប្រាក់​៥%​នៃប្រាក់សរុបនោះ ក្រុមហ៊ុន​បានជម្រុះ​បុគ្គលិក​អស់​៤ នាក់​បន្ថែម​ទៀត​ចេញ​ពី​ជួរ​ការងារ​ដែល​កំពុង​ធ្វើ​ភ្លាមៗ។

លោក​ កៅ សុខវ៉ាត​ ដែល​ជា​អតីត​ប្រធានសហជីព​កម្មករ​និយោជិត​វិស័យ​ទេសចរណ៍​នៃ​ក្រុមហ៊ុនស៊ីនទ្រី​ បាន​ខលមក​ Newsroom Cambodia នៅ​​​ថ្ងៃទី​១៦ ខែ​កក្កដា​​ថា​ លោក​ឈប់​ធ្វើជា​សហជីព​ ដោយ​លោក​ទទួលបាន​ដំណឹង​​ថា​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ​មិនអនុញ្ញាត​ឱ្យ​ទទួល​យក​សហជីព​កម្មករស៊ីនទ្រី​ធ្វើការ​វិញ​ដូច​ដើម​ទេ។

លោក​ប្រាប់​ពី​ហេតុ​ផល​ថា​៖ «គេថា​អ្នកប្រឆាំង​ អ្នក​បះបោរ​ម៉េច? អានឹង​ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា​យ៉ា​ង​ម៉េច​ដែរ បើគេ​ចោទ​មក​ចឹង​»។​

លោក​សុខវ៉ាត ដែល​មានប្រវត្តិធ្លាប់ធ្វើការ​ជា​កម្មករ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី​តាំង​ពី​ឆ្នាំ២០០៧ បន្ត​ថា មូលហេតុ​ដែល​លោក​មិន​បាន​បន្ត​តវ៉ា​រក​ខុសត្រូវ​ជូន​កម្មករ​ពីព្រោះ​លោក​បារម្ភពី​សុវត្ថិភាព​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ ដោយ​លោក​បញ្ជាក់ថា​៖ «ខ្ញុំគិត​ថា​ដោយ​សារ​តែ​មាន​ការ​គំរាម​គំហែង​ពី​ក្រុមហ៊ុន ក៏ដូចជា​សាលាក្រុង​ចឹង​។ ខ្ញុំ​គិតពីសុវត្ថិភាព​ការងារ​ គិត​ពី​សុវត្ថិភាព​របស់​ខ្លួន​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់​ដែរ ខ្ញុំ​ក៏​ខ្ជិល​តវ៉ា ខ្ចិលអី​។ សុំ​បញ្ចប់​ រកការងារ​ថ្មី​»។​ ​

អតីត​កម្មករក្រុម​ហ៊ុន​ស៊ិនទ្រី​​​មួយ​ចំនួ​ន​ទទួល​បាន​ការងារ​​​ធ្វើ​នៅ​ក្រុម​ហ៊ុន​ប្រមូលសំរាមឯកជនថ្មី​២មាន​ ម៉ាស៊ូដា (Mazuda) និង​៨០០ ស៊ុបភើ  (800 Super)​ ដោយ​បន្សល់​កម្មករ​ប្រមាណជាង​ ៥០០ ទៅ​៦០០ នាក់​តែល​តោល​គ្មាន​​ប្រភព​ចំណូល​ច្បាស់លាស់​ គួបផ្សំ​នឹង​ការ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​រកការងារ​ធ្វើ​ ជាពិសេស​ក្នុងបរិបទ​កូវីដ​នេះ​។

កម្មករ​ទាំងនោះ​ព្រួយបារម្ភ​ចំពោះ​​លុយ​ដែល​ពួកគេ​មាន ​ដែល​មិននៅ​សេសសល់​ច្រើន​សម្រាប់​ទប់​ចំណាយ​​ក្នុងអំឡុង​ពេល​ដែល​ខ្លួន​នៅ​ទំនេរអត់​ការងារ​ច្បាស់លាស់​ បូករួម​នឹង​បំណុល​ដែល​មាន​ជាប់ជំពាក់​មិនទាន់​ដោះស្រាយ​បាន​។

លោក​ ឃុន​ ថារ៉ូ អ្នកគ្រប់គ្រង​កម្មវិធី​ការងារ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ព័ន្ធភាព​ការងារ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ សង់ត្រាល់ លើកឡើង​ថា ការ​បញ្ឈប់​បុគ្គលិកដោយ​មិន​មាន​ការ​ផ្តល់​ដំណឹង និងការ​បើក​ប្រាក់​ខែ​មិន​គ្រប់តាម​ចំនួន​ដែល​កម្មករ​មាន​សិទ្ធិ​ត្រូវ​ទទួល​បាន​ ជា​ការ​ដែល​ខុសនឹង​ផ្លូវ​ច្បាប់​។

លោក​បញ្ជាក់​ថា​៖ «បើ​ផ្អែក​តាម​មាត្រា​៩៤ នៃ​ច្បាប់ស្តី​ពី​ការងារ​ ត្រូវ​មាន​លក្ខណ:វិនិច្ឆ័យ​សមរម្យ​។ ត្រូវ​តែ​មាន​ការអនុញ្ញាត​បំពេញ​នូវ​បែបបទ​នៅ​ក្នុង​ការ​បញ្ឈប់​កម្មករ​និយោជិត​ជាលក្ខណ:​ទ្រង់ទ្រាយ​​ធំ​​»។​

លោកបន្ថែម​​ថា យោង​តាម​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ថា​ក្នុង​ស្ថានភាព​នៃការរាតត្បាត​នៃ​ជំងឺ​កូវីដ-១៩ នេះទៀត​សោត ក្នុង​នាម​ក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី​ដែល​បម្រើ​ផ្នែក​សេវាកម្ម​ និង​មាន​កម្មករ​និយោជិត​ដែល​មាន​អតីតភាព​ការងារ​រាប់​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ​គឺ​ ការ​បញ្ឈប់​ការងារ​កម្មករ​ក្នុង​កាល:ទេស:នេះ​រឹងតែ​ផ្ទុយ​ពី​គោលការណ៍ច្បាប់នៃ​ការងារ​។ ចំណែក​ការ​ទូទាត់សំណង​មិនត្រឹមត្រូវ​ជូន​កម្មករនិយោជិត​រឹតមាន​ទោស​បន្ថែម​ទៀត​។

លោក ​ថារ៉ូ បញ្ជាក់​ថា៖ «​ការ​បញ្ឈប់​កម្មករនិយោជិត​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយធំ​ គឺ​មាន​ថ្នាក់ដឹកនាំ​សហជីព​នៅ​ក្នុង​នឹង​ ហើយ​ច្បាប់​មានការការពារពិសេស​ទៅ​ដល់​ស្ថាបនិក​ ទៅ​ដល់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំសហជីព​តំណាង​ប្រតិភូ​បុគ្គលិក​នៅ​កន្លែង​ការងារ​។ អានឹង​លុះត្រាតែ​មាន​ការ​ធ្វើ​អធិការកិច្ច​ ឬ​ក៏​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​គាត់​មាន​កំហុស​ធ្ងន់​ បាន​គាត់​អាច​បញ្ឈប់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​សហជីព​។ ចឹង​ករណី​នឹង​ក្រុម​ហ៊ុន​នឹង​រំលោភ​ច្បាប់​ទៅ​ហើយ​ ដោយសារ​​គាត់​បញ្ឈប់​ទាំង​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​សហជីព​ រលាយ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​អង្គការ​វិជ្ជាជីវ:នៅ​កន្លែង​ការងារ​ ហើយ​មិន​អនុវត្តន៍​តាម​និតិវិធី​ផ្លូវ​ច្បាប់​ អានឹង​មាន​ន័យ​ថា​ក្រុម​ហ៊ុន​នឹង​ធ្វើ​ខុស​ច្បាប់​ហើយ»។

អ្នកគ្រប់គ្រង​កម្មវិធី​ការងារ សង់ត្រាល់ រូបនេះ​​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​រដ្ឋធានានូវការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ឱ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់​តាម​ដែលអាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ ជាពិសេស​ក្នុង​ស្ថានភាព​នៃការ​រាលដាល​នៃ​កូវីដ-១៩ ចាំបាច់​ត្រូវ​ធានា​ស្ថេរភាព​ការងារ​ដល់​កម្មករ​និយោជិត​ ដោយ​មិន​អាច​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​​មូលធន​ទាំង​អស់បញ្ឈប់​ការងារ​កម្មករនិយោជិត​ ដោយ​​យក​លេសពី​បញ្ហា​សេដ្ឋកិច្ច​បាន​នោះទេ​។

លោក​បាន​បន្ត​​​ថា​៖ «អញ្ចឹង​ប្រសិន​បើ​ក្រុមហ៊ុន​អាច​បញ្ឈប់ទៅ​តាម​ចិត្តរបស់គាត់បាន​​ ​មិនយក​ច្បាប់​មក​ប្រើ​ប្រាស់ អញ្ចឹង​យើង​បង្កើត​ច្បាប់ធ្វើ​អី​? ហើយ​វា​ជាគំរូ​អាក្រក់ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សេងទៀត​ ដែលអាច​អនុវត្តន៍​បាន​ដូច​គ្នា​មាន​ន័យ​ថា​ប្រសិនជា​អនុវត្តន៍បាន​ ក្រុមហ៊ុន​ផ្សេងៗទៀត​ក៏​អាច​យកគំរូអាក្រក់​ទៅ​អនុវត្តបាន​ដូច​គ្នា​។ អញ្ចឹង​នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​នឹង​ រំលោភទៅ​នឹង​សិទ្ធិ​ការងារ​ រំលោភ​នូវ​លក្ខខណ្ឌការងារ​សម្រាប់​កម្មករ​និយោជិត»។

Newsroom Cambodia បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ទៅ​លោកស្រី​ សេង សូលីដា ដែល​ជា​អនុ​ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន​ស៊ីនទ្រី​តាំង​ពី​ថ្ងៃទី​១៣ ខែ​កក្កដា តែ​មិន​មានការ​ឆ្លើយ​តប។

​លោក ហេង​ សួរ​ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ការងារ​តាម​ប្រព័ន្ធ​សារតេឡេក្រាម​នៅថ្ងៃទី​១៦ ខែ​កក្កដា​នេះបានបញ្ជាក់​​ថា ​លោក​មិនអាចអត្ថាធិប្បាយ​ពី​បញ្ហានេះ​បាន​ទេ ដោយសារ​​កិច្ចព្រមព្រៀង​វិវាទ​ការងារ​របស់​កម្មករស៊ីនទ្រី​​កន្លងទៅ​ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។

Newsroom Cambodia មិនបាន​អាច​ទាក់ទង​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ពី​លោក​ ម៉េត មាស​ភក្តី អ្នកនាំពាក្យ​សាលា​រាជធានីភ្នំពេញ​ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះបានទេ​​​។

យោង​តាម​សេចក្តី​ប្រកាសរបស់​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ​ ចេញ​នៅយប់​ ​ថ្ងៃទី​៣០ ខែ​មិថុនា បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្រុមហ៊ុន​ថ្មី​ចំនួន​៣ នឹង​ចុះ​ទៅ​ប្រមូល និង​ដឹក​ជញ្ជូន​សំរាម សំណល់​រឹង បន្ត​ពី​ប្រតិបត្តិករ​ចាស់​ នៅ​តាម​តំបន់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នាចំនួន​៣៖ «ក្រុមហ៊ុន​ 800 Super/Global Action for Environment Awareness Public Limited នឹង​ផ្តល់​សេវា​ ដល់តំបន់​ទី​១ ដែល​មាន​​ខណ្ឌ​ចំនួន​៥ គឺ ខណ្ឌ​ទួល​គោក ខណ្ឌ​ឫស្សីកែវ ខណ្ឌ​សែនសុខ​ ខណ្ឌ​ជ្រោយ​ចង្វារ និង​ខណ្ឌ​ព្រែកព្នៅ។ ក្រុម​ហ៊ុន​ Mizuda Group  Co, Ltd នឹង​ត្រូវ​ផ្តល់​សេវាដល់​ខណ្ឌ​ចំនួន​៥ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​ទី​២ គឺ ខណ្ឌ​ដូន​ពេញ ខណ្ឌ​៧​មករា ខណ្ឌ​ដង្កោ ខណ្ឌ​ពោធិ៍សែន​ជ័យ​ និង​ខណ្ឌ​កំបូល​។ និង​ក្រុមហ៊ុន​ CINTRI (Cambodia)/Everbright (China) នឹង​ផ្តល់​សេវា ដល់​ខណ្ឌ​ចំនួន​៤ ផ្សេង​ទៀត​ ក្នុង​តំបន់ទី​៣ គឺ ខណ្ឌ​ចំការ​មន ខណ្ឌ​បឹង​កេងកង​ ខណ្ឌ​មាន​ជ័យ​ និង​ខណ្ឌ​ច្បារអំពៅ»​។

នៅថ្ងៃទី​១ កក្កដា​ ឆ្នាំ២០២១​ ក្រុមហ៊ុន​ក៏​ចេញ​បញ្ជីឈ្មោះបញ្ចប់​កិច្ចសន្យាការងារ​ទាំង​កម្មករ ​និង​សហជីព​សរុប​ប្រមាណជា​​ជាង​១,០០០នាក់។ ភាគី​ក្រុមហ៊ុន​បាន​ជូន​ដំណឹង​ទៅ​កម្មករ​និយោជិត​ទាំងអស់​ឱ្យ​មក​ទទួល​ប្រាក់ខែ​កន្លះខែ​ចុង​ក្រោយ​ នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ កក្កដា​នេះ ប៉ុន្តែ​កម្មករ​អះអាងថា ពួកគេបើក​បាន​ត្រឹម​ប្រាក់​​​៥%ប៉ុណ្ណោះ​។

ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ប្រកាស​បញ្ឈប់​បុគ្គលិក​រាប់​រយ​នាក់ និងការ​​មិន​ទាន់​​ទទួល​បាន​​ដំណោះ​​ស្រាយ​សម​ស្រប​ពី​សំណាក់​ក្រុម​ហ៊ុន​ស៊ិនទ្រី ប៉ុន្តែ​អ្នកស្រី​ ទង់ រ៉ន ​បញ្ជាក់​ថា​ នឹង​តស៊ូដើរ​រកការងារ​ថ្មីធ្វើ​បន្ត​ដើម្បី​ជីវភាព បើ​ទោះបី​ជារាងកាយ​ដែល​មាន​វ័យ​ជាង​៦០​ឆ្នាំ ចាប់​ផ្តើម​ទ្រុឌទ្រោម​ក្តី។

«រកៗ (ការងារថ្មី) នៅនោះ​ដេក​ផ្ទះ​បាន​អី​បង់​រំលួស​ដី​។ ទិញ​ដី​បង់​រំលួស​បង់​អី​គេ បាន​អី​បង់​ឱ្យ​គេ​? គេបញ្ឈប់! ប្រាក់ខែ​ធ្លាប់​បាន​ថោក​ណាស់ ២០០ (ដុល្លារ​)។ ហើយដល់ពេល​យើង​អត់​សោះ​នៅ​ចឹង​ម៉េច​នឹ​ង​កើត​។ ចេះតែ​រកចេះ​តែធ្វើ​ទៀតទៅ​»៕​

យោង​តាម​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​របស់​ស្ថាន​ឯកអគ្គ​រាជ​ទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ​ខែ​កក្កដា​​ ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា រដ្ឋា​ភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​​បាន​សម្រេច​បន្ត​កម្មវិធី​គណនាឡើងវិញ​នូវ​ការ​ធ្វើ​មាតុភូមិនិវត្តន៍​​ (Repatriation Recalibration​ Programme) រហូត​ដល់​ថ្ងៃទី​៣១ ​ខែ​ធ្នូ ​ឆ្នាំ​២០២១​ ឬ​រហូត​ដល់​កម្មវិធី​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់។

សេចក្តីជូនដំណឹង​​ដដែលនោះ​បា​ន​​​បញ្ជាក់​ថា៖ «​អគ្គ​នាយកដ្ឋាន​អន្តោប្រវេសន៍​បាន​រៀប​ចំបញ្ជរ​ពិសេស (Special Counters) នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​គូឡាឡាំពួ ដើម្បី​ជួយ​សម្រប​សម្រួល​ដល់​ជន​​បរទេស​ខុស​ច្បាប់​ទាំង​អស់​ដែល​មាន​បំណង​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ប្រទេស​កំណើត​របស់​ខ្លួន​តាម​កម្មវិធី​ការ​គណនាឡើង​វិញ (Recalibration Programme) ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​ធ្វើ​ការ​ណាត់​ជួប​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ ​(Online Appointment System-STO)»។

រដ្ឋាភិបាល​ម៉ាឡេស៊ី​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ដើម្បីចូល​រួម​កម្មវិធី​នេះ​នៅ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​គូឡាឡាំពួ​ ជន​បរទេស​ខុស​ច្បាប់​ទាំង​អស់​ត្រូវ​មាន​ឯកសារ​ និង​បំពេញ​លក្ខខណ្ឌ​ដូចជា​មានលិខិត​ឆ្លង​ដែន/លិខិត​ធ្វើ​ដំណើរ​ និង​ច្បាប់ថត​ចម្លង សំបុត្រ​យន្ត​ហោះ​ត្រឡប់​​ទៅ​ប្រទេស​កំណើត​ ត្រូវ​ទៅ​ដល់​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​កូឡាឡាំពួ​យ៉ាង​ហោច​៦ម៉ោង​មុន​ការ​ហោះ​ហើរ បង់ថ្លៃ​ផាក​ពិន័យ​ចំនួន​៥០០​រីងហ្គីតដោយ​កាតដេប៊ីត (Debit Card) កាតក្រេឌីត (Credit Card) ឬ ​Touch N Go e-Wallet និង​ត្រូវ​មាន​លទ្ធផល​ធ្វើ​តេស្ត​អវិជ្ជមាន​កូវីដ-១៩ (RT-PCR Test) ដែល​មាន​សុពលភាព​រយៈពេល​៧២ម៉ោង​មុន​ការ​ហោះ​ហើរ។​ នេះ​បើ​តាម​សេចក្តី​ជូនដំណឹង​​ខាងលើ​។

សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​ដដែល​បន្ថែម​ថា៖ «កម្មវិធីគណនាឡើងវិញ ​(Recalibration Programme) បើក​ដំណើរ​ការ​ជារៀង​រាល់​ថ្ងៃ (២៤ម៉ោង/៧ថ្ងៃ) ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៨ ​ខែ​កក្កដា ​ឆ្នាំ​២០២១​តទៅ»។

អ្នក​ចូល​រួម​កម្មវិធី​នេះ​ត្រូវ​ចូល​តាម​ច្រក​ទ្វារទី​២ ទី៣ ទី៥ ឬទី៦ នៅជាន់​ទី៥​កន្លែង​ចេញ​ដំណើរ​ ដើម្បីវាស់​កម្តៅ​ មុន​នឹង​​ទៅដំណើរ​ការ​ឯកសារ​នៅជាន់​ទី​៣​ជិត​កន្លែង​មក​ដល់​របស់​អ្នក​ដំណើរ​ក្នុង​ស្រុកនៃ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​កូឡាឡាំពួ។ នេះបើតាម​ការ​បញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹងខាងលើ៕

នៅថ្ងៃទី០៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលជាង១០០ស្ថាប័ន បានស្នើសុំទៅរាជរដ្ឋាភិបាល
ចេញវិធានការណែនាំដល់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ និងធនាគារ ក្នុងការផ្អាកបង់សងប្រាក់កម្ចី​ និងការប្រាក់ទាំងអស់សម្រាប់​រយៈពេល​យ៉ាងតិច ៣ខែ​ ដើម្បី​ឲ្យ​អ្នកខ្ចីប្រាក់​មានឱកាស​ក្នុងការ​ស្នាក់នៅផ្ទះ​ និង​រក្សាសុវត្ថិភាពរបស់ពួកគេ​ក្នុងអំឡុងពេល​ផ្ទុះឡើង​នៃវីរុសកូវីដ១៩នេះ​។

របាយការណ៍ដែលបានចេញផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកអង្គការលីកាដូ បានបង្ហាញថា ​វិស័យកាត់ដេរ​ ទេសចរណ៍ ​សេវាកំសាន្ត​ និងសំណង់​ កំពុង​ត្រូវបាន​រងគ្រោះ​ជាខ្លាំង​ពីការរីករាលដាល​នៃជំងឺនេះ។​ វិស័យទាំងនេះ​ផ្ដល់ការងារ​ដល់ស្រ្តី​រាប់សែននាក់ ខណៈដែល​អត្រា​នៃអ្នក​កម្ចីខ្នាតតូច​គឺមានស្រ្តី​ចំនួន ៧៥%​ មានន័យថា​មានករណី​ជាច្រើន​ដែលវិបត្តិ​ជំងឺរីករាលដាលនេះ​ប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ចំពោះ​ស្រ្តីជា​អ្នកខ្ចីប្រាក់។

ក្នុងរបាយការណ៍ដដែលបានកត់សម្គាល់ឃើញថា​៖ «ការបន្តរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩​​​​​​ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ
បានអូសបន្លាយពេលជាងមួយខែមកហើយ និងកំពុងតែបន្តប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើន។ របាយការណ៍ពីការធ្វើអត្តឃាតដោយសារបញ្ហាបំណុលកំពុងកើតមានឡើង។ ស្រដៀងគ្នានេះដែររបាយការណ៍ការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ រួមមានឃាតកម្មផងដែរនោះ ក៏កំពុងកើតឡើងមានក្នុងបរិបទនៃការតានតឹងផ្លូវចិត្តដោយសារបញ្ហាបំណុល និងបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ»។

លោកវន ពៅ ប្រធានសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) ថ្លែងប្រាប់Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា លោកយល់ឃើញថា បញ្ហាប្រឈមចំបងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅពេលសម័យកាលកូវីដ១៩នេះ គឺចំណូលប្រជាពលរដ្ឋមានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក។

«ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈនេះ មើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋធ្លាក់ប្រាក់ចំណូល អ្នកខ្លះដល់កម្រិតសូន្យ
អ្នកខ្លះស្ទើរតែដល់កម្រិតសូន្យ អ៊ីចឹងពួកគាត់មិនអាចមានលទ្ធភាពក្នុងការសងបំណុលទៅធនាគារ មិនថាឡើងការប្រាក់ ឬថ្លៃដើមនោះទេ»។

លោកបន្ថែមទៀតថា៖ «អ្នកលក់ដូរពេលយប់ អាជ្ញាធរបិទចរាចរណ៍ (បម្រាមគោចរ ចាប់ពីម៉ោង៨យប់
ដល់ម៉ោង៥ព្រឹក)លែងឲ្យធ្វើដំណើរ អ៊ីចឹងធ្វើឱ្យអ្នកលក់ដូរបាត់អាជីព និងប្រាក់ចំណូល ហេតុនេះហើយពួកគាត់មិនមានលទ្ធភាពបង់សងទៅធនាគារវិញ»។

លោកហេង សុភក្ត្រា ប្រកបរបររត់កង់បីឥណ្ឌាម្នាក់ បានប្រាប់Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរស័ព្ទថា
លោកកំពុងតែជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ១៩ និងការដាក់បម្រាមគោចររបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដែលធ្វើឱ្យគាត់មិនអាចរកចំណូលបាន ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងគ្រួសារ
ក៏ដូចជាដោះស្រាយបញ្ហាបង់ប្រាក់សង់ត្រឡប់ទៅខាងធនាគារ។

លោកលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំបង់រំលោះកង់បី និងធនាគារផ្សេងទៀត មួយខែចូលជិត ៤០០ដុល្លារ ហើយនៅពេលនេះមួយខែៗ ខ្ញុំរក ១០០ដុល្លាសឹងតែមិនឃើញផង គ្រាន់តែថ្លៃហូបគឺហូបមិនគ្រាន់ផង។ ហើយមិញៗនេះខ្ញុំរកបានលុយ ១៣៥០០រៀល ហើយថ្ងៃខ្លះលោតដល់ ១៨០០០រៀល ដល់ ២០០០០រៀល ឯថ្ងៃខ្លះទៀតបាន៨០០០រៀលក៏មាន»។

ចំណែកប្រពន្ធរបស់លោកហេង សុភក្ត្រា គឺជាអ្នកដើរលក់នំប៉័ងតាមកញ្ជ្រែង ដែលមួយថ្ងៃៗ អាចរកចំណូលបានត្រឹមតែ១ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយនៅពេលផ្ទុះកូវីដ១៩បែបនេះទៀត ប្រពន្ធរបស់លោក
គឺមិនសូវជាលក់ដាច់ប៉ុន្មាននោះទេ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់ប្រាក់ចំណេញ និងសល់នំប៉័ងសឹងរាល់ថ្ងៃ។

«ប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំ គាត់ស្ពាយកញ្ជ្រែងមួយដើរលក់នំប៉័ងសាប មួយដើមចំណេញ២០០រៀល អញ្ចឹងទៅ
មួយព្រឹកគាត់លក់អស់៥០ ទៅ៦០នំ ហើយចំណេញបានលុយខ្ទង់ ១ម៉ឺនរៀល»។

ចំណែកឯការផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារ ឬការហូបចុកក្នុងក្រុមគ្រួសាររបស់លោកហេង សុភក្ត្រាវិញ គឺគ្មានអ្វីក្រៅពីនំប៉័ង និងពងទារាល់ថ្ងៃនោះទេ ហើយលោកពិតជាមានអារម្មណ៍អាណិតកូនៗរបស់លោកខ្លាំងមែនទែន
ដែលលោកមិនអាចរកអ្វីដើម្បីឱ្យកូនរបស់គាត់បានហូបឆ្ញាញ់ដូចកូនរបស់គេ។

លោករៀបរាប់ថា៖ «នំប៉័ងដែលនៅសល់គឺយកមកកែឆ្នៃដាក់ស្ករ ឬជៀនហូបឱ្យចេះតែឆ្អែតៗសិនទៅ
ហើយថ្ងៃខ្លះហូបពងទា…..រាល់ថ្ងៃខ្ញុំអាណិតតែកូនៗទេគឺមិនមានអ្វីហូបដូចគេដូចឯង ខ្ញុំធ្លាប់រត់កង់បីបានលុយទិញឱ្យកូនហូបគ្រប់គ្រាន់ តែដល់ពេលឥឡូវនេះរកតែលុយទិញទឹកដោះគោឱ្យកូនហូបតែមួយកំប៉ុងសឹងតែមិនបានផង»​។

ចំណែកបុរសម្នាក់ទៀត ដែលកំពុងអង្គុយរង់ចាំភ្ញៀវក្នុងកង់បីឥណ្ឌារបស់ខ្លួននៅតាមសួនច្បារមាត់ទន្លេ ក្រុងតាខ្មៅ ដោយទឹកមុខមានសភាពស្រងួតស្រងាត់ បានប្រាប់Newsroom Cambodiaថា ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩មក លោកពិបាករកចំណូលមែនទែន សឹងតែថ្ងៃខ្លះគឺរកមិនបានមួយរៀលក៏មាន វាពិតជាធ្វើឱ្យលោកជួបវិបត្តសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារ ដោយត្រូវការចំណាយថ្លៃផ្ទះជួល ចំណាយសម្រាប់កូនៗ ជាពិសេសរឿងបង់សងទៅធនាគារវិញតែម្តង។

«ពេលកូវីដអ៊ីចឹង ខ្ញុំមានបញ្ហាច្រើនណាស់ គឺរកលុយអត់បាន អត់មានម៉ូយជិះ ដោយជួនថ្ងៃណាខ្លះរកមិនបានសូម្បីមួយរៀល ថ្ងៃណាខ្លះបាន១ម៉ឺន ថ្ងៃខ្លះ២ម៉ឺនអញ្ចឹងទៅ ប៉ុន្តែភាគច្រើនប៉ុន្មានថ្ងៃនេះគឺរកលុយមិនបានតែម្តង ចេះតែប្រឹងរកទៅ បើមិនប្រឹងកាន់តែពិបាកថែមទៀត ហើយខ្ញុំគ្មានលុយបង់ធនាគារវិញ គឺពិបាកមែនទែន ពេលខ្លះខ្ចីលុយបងប្អូន ហើយយកលុយប្រពន្ធទាំងបង់ថ្លៃផ្ទះជួលផង ផ្គត់ផ្គង់កូនផង ជួនកាលប្រពន្ធខ្ញុំឲ្យលុយខ្ញុំបង់ធនាគារខ្លះថែមទៀត»។

បុរសម្នាក់ទៀតអាយុ ៤៤ឆ្នាំ ប្រកបមុខរបររត់កង់បីឥណ្ឌាដូចគ្នានេះ លោកស៊ឹម កុសល់ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមរយៈទូរសព្ទថា ក្នុងសម័យកូវីដ១៩នេះ លោកគឺប៉ះពាល់ចំណូលខ្លាំងលំបាករឿងលុយបង់សង់ធនាគារ និងការចំណាយផ្សេងៗ ដោយពីមុនគ្រាន់រកលុយបានខ្លះ តែដល់ពេលឥឡូវនេះគឺមិនបានសោះតែម្តង បើចេញមួយព្រឹកមកទល់ថ្ងៃត្រង់បានលុយត្រឹមតែ៤០០០ទៅ៥០០០រៀលតែប៉ុណ្ណោះ។

លោករៀបរាប់ថា៖ «តាំងពីកូវីដផ្ទុះនេះចប់តែម្តង រកតែលុយទិញអង្ករហូបមិនបានផង ពេលបាយសឹងតែហូបពងទា១គ្រាប់ក្នុងមួយពេល ដល់ចឹងមិនដឹងគិតយ៉ាងម៉េចទេ។ ខាងធនាគារក៏ទារលុយថ្លៃខ្ចីទិញកង់បីឥណ្ឌារត់ ដល់ពេលនេះរកមិនបានអ៊ីចឹងពិបាកដែរ។ នៅពេលផ្ទុះកូវីដនេះខ្ញុំខានបង់ធនាគារ២ទៅ៣ខែហើយ ខ្ញុំមិនដឹងថាគេនឹងរឹបអូសរបស់អ្វីនោះទេ​ តែគេឲ្យយើងរកបង់គេបណ្តើរៗទៅ អញ្ចឹងគេ(ធនាគារ)ក៏សម្រួលយើងដែរ ដោយឲ្យយើងទៅដាក់ពាក្យពន្យា»។

«ហើយសម្រាប់ខ្ញុំពន្យាចេះតែពន្យាបានហើយ តែការប្រាក់បូកៗទៅ លើសដើមៗលើសការទៀត វាពិបាកគិតដែរដល់អ៊ីចឹង ខ្ញុំមិនដឹងគិតបែបណានោះទេ ដោះស្រាយមិនចេញ ហើយក្នុងបន្ទុកខ្ញុំមានកូនតូចមួយដែរ និងកូនៗផ្សេងទៀតគេធ្វើការ ដល់សម័យកូវីដនេះមកនៅជុំគ្នាទាំងអស់»។

នៅថ្ងៃពុធនេះ សមាគមន៍ធនាគារនៅកម្ពុជា(ABC) និងសមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា(CMA)បានចេញនូវសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយលើទំព័រហ្វេសប៊ុកសមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាស្តីអំពី«អន្តរាគមន៍បន្ថែមរបស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុដើម្បីគាំពារដល់អតិថិជនក្នុងពេលរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩» ដើម្បីចូលរួមជួយគាំទ្រ និងសម្រួលបន្ថែមទៀត ដល់អតិថិជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនេះ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់ស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទាំងនោះ បានលើកឡើងថា៖« សមាគមទាំងពីរសូមដាក់ចេញនូវគោលការណ៍បន្ថែមដូចជា សម្រាប់អតិថិជនដែលឆ្លងកូវីដ១៩ មានការលើកលែងសម្រាប់ការបង់ប្រាក់និងរាល់ការផាកពិន័យទាំងអស់រយៈពេលមួយខែ ព្រមទាំងទទួលបានការរៀបចំឥណទានថ្មីដោយស្វ័យប្រវត្តិ(ប្រសិនបើអតិថិជនយល់ព្រម)រួមទាំងការពន្យាការបង់ប្រាក់ដើមរយៈពេលបីខែ។

រាល់អតិថិជនដែលឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវបង្ហាញលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានកូវីដ១៩ ចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ហើយសម្រាប់អតិថិជនធ្វើចត្តាឡីស័ក​ផ្តល់ការរៀបចំឥណទានឡើងវិញដោយស្វ័យប្រវត្តិ(ប្រសិនបើអតិថិជនយល់ព្រម) រួមទាំងការពន្យាការបង់ប្រាក់ដើម និងការប្រាក់រយៈពេលមួយខែ​ និងលើកលែងការផាកពិន័យទាំងអស់។ នេះយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៌ដដែល។

សេចក្តីថ្លែងការណ៌នោះបានបន្តថានឹងបន្តធ្វើការផ្តល់ជូនការរៀបចំឥណទានឡើងវិញឲ្យឆាប់រហ័ស និងបង្ករលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់អតិថិជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារកូវីដ១៩ និងបញ្ចេញឥណទានសង្គ្រោះបន្ទាន់ឬបន្ថែម ដោយបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយអាត្រាការប្រាក់ ដើម្បីជួយបន្តនិងស្តារឡើងវិញនូវសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងអាជីវកម្មមុន និងក្រោយមានវិបត្តិ។

ពួកគេបាននិយាយបន្តថានឹងធ្វើការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ព្រមទាំងលើកលែងការផាកពិន័យទាំងអស់ សម្រាប់អតិថិជនទិញផ្ទះផ្ទាល់ខ្លួនទីមួយសម្រាប់រស់នៅ និងផ្តល់ការអនុគ្រោះសម្រាប់អតិថិជនដែលទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺកូវីដ១៩តាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់គ្រឹះស្ថាននីមួយៗ។

ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ទំនាក់ទំនង ​និង​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សមាគម​មីក្រូ​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​កម្ពុជា​ លោក​កាំង តុងងី បានថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ធនាគារជាតិក៏បានដាក់ចេញគោលនយោបាយនៃការរៀបចំឥណទានឡើងវិញសម្រាបអតិថិជន មានបញ្ហាក្នុងការបង់សង់ត្រឡប់ដែរ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «វិស័យហិរញ្ញវត្ថុមានតួនាទីសំខាន់ណាស់នៅក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ដូចជាសរសៃឈាមអ៊ីចឹង ប្រសិនបើយើងធ្វើអ្វីមិនប្រយ័ត្ន ធ្វើឲ្យវិស័យហិរញ្ញវត្ថុជួបបញ្ហានោះវានឹងមានហានិភ័យខ្ពស់ណាស់ ក្នុងការបង្ករឱ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសទាំងមូល ដូច្នេះយើងមិនអាចធ្វើអ្វីផ្តេសផ្តាសតាមតែការនឹកឃើញនោះទេ។

លោក​កាំង តុងងី បានជឿជាក់ថាសមាជិកស្ថាប័នធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ នឹងមិនមានការរឹបអូសផ្ទះសម្បែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងគ្រាលំបាកនៃការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះទេ។

«សមាគមន៍មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុគឺយើងអាចធានាបានថាសមាជិកទាំង ១១៤ នឹងមិនមានការរឹបអូសដីធ្លីផ្ទះសម្បែងរបស់អតិថិជនក្នុងពេលដ៏លំបាកនេះទេ ហើយមែនទែនទៅវាជាផ្នែកមួយ នៃយុទ្ធសាស្រ្តទីផ្សាររបស់គ្រឹះស្ថានទាំងអស់នោះដែរ ប្រសិនបើគាត់ព្យាយាមជួយអតិថិជនរបស់គាត់ក្នុងពេលលំបាកនេះបាន អញ្ចឹងថ្ងៃក្រោយអតិថិជន នឹងបន្តសេវាកម្មរបស់គាត់ទៀត នៅពេលដែលគាត់ឆ្លងកាត់ការលំបាកនេះ»។

គិតត្រឹមថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានករណីវិជ្ជមានវីរុសកូវីដ១៩ សរុបចំនួន ៤,០៨១នាក់ អ្នកជាសះស្បើយសរុបចំនួន ២,០៨០ នាក់ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាល ១,៩៧០នាក់ និងអ្នកស្លាប់ចំនួន ២៦នាក់៕​

ក្នុងសេចក្ដីជូនដំណឹងផ្លូវការរបស់ក្រសួង​ ក្រុមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តសរុបចំនួន ៦០ក្រុម
មានសមត្ថភាពចាក់បានចំនួន ៤០០ដូស ក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយគ្រូពេទ្យចំនួន ៣០ក្រុម នឹងចាក់វ៉ាក់សាំងចំនួន
២០ម៉ឺនដូស ក្នុងមួយខែ ជូនបងប្អូនកម្មករ និយោជិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ។

រីឯគ្រូពេទ្យចំនួន ៣០ក្រុមទៀត នឹងចាក់ជូនបងប្អូនកម្មករ និយោជិតនៅតាមបណ្ដាខេត្តផ្សេងទៀត និង
ដើម្បីទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំង ថ្នាក់ដឹកនាំ និងបុគ្គលិកនៃអង្គការវិជ្ជាជីវៈ ត្រូវផ្ដល់ឈ្មោះឲ្យបាន ៣ថ្ងៃ
មុនកាលបរិច្ឆេទចាក់វ៉ាក់សាំង។ ដោយឡែកសម្រាប់កម្មករ និយោជិតខ្មែរ វិនិយោគិន ឬម្ចាស់ជាជនបរទស
ត្រូវចុះឈ្មោះជាមួយរោងចក្រ សហគ្រាស ឬអង្គភាពរបស់ខ្លួន ហើយបន្ទាប់មកក្រុមការងារកំណត់ទីតាំងនឹងជូនដំណឹងទៅតាមក្រោយ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ទីតាំងចាក់វ៉ាក់សាំងទាំងនោះ សម្រាប់ថ្ងៃទី៧ ខែមេសា នឹងធ្វើនៅសួនឧស្សាហកម្មកាណាឌីយ៉ា (ផ្លូវវេងស្រេង) សួនឧស្សាហកម្ម ISI តំបន់រោងចក្រដំបូលខៀវ (ផ្លូវវេងស្រេង) និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញ (ផ្លូវជាតិលេខ៤)។

ចំណែកឯថ្ងៃទី៩ ខែមេសា នឹងធ្វើនៅសួនឧស្សាហកម្មវឌ្ឍនៈ ១ (ផ្លូវវេងស្រេង) រោងចក្រសិនចូវ (ផ្លូវវេងស្រេង) និងរោងចក្រ Marvel។

គូររំលឹកផងដែរថា នៅថ្ងៃចាក់វ៉ាក់សាំង សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ
ឬលិខិតឆ្លងដែន ឬសំបុត្រកំណើតច្បាប់ដើម និងថតចម្លងឯកសារទាំងនោះក្នុងទំហំក្រដាស A4 ចំនួន ១សន្លឹក។

រីឯជនជាតិបរទេសត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយ លិខិតឆ្លងដែន និងបណ្ណ/សៀវភៅការងារជនបរទេស
ច្បាប់ដើមដែលចេញដោយក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងថតចម្លងឯកសារ​ទាំង២ នេះ
ក្នុងទំហំក្រដាស A4 ចំនួន ១សន្លឹក៕

អ្នកមានការងារធ្វើភាគច្រើននៅក្នុងសេដ្ធកិច្ចកម្ពុជា​ ភាគច្រីនមានមុខរបរជំនាញខាងកសិកម្ម ដែលមាន​ប្រមាណ​ ៥៣.៤ភាគរយ​​ ដែលនេះបញ្ជាក់ថា ទីផ្សារនៅកម្ពុជាហាក់មិនទាន់មានជំនាញ និងត្រូវការការបណ្ដុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈជំនាញការងារសម្រាប់ការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារការងារ។

តាមរយៈលទ្ធផលនៃការធ្វើជំរឿន រាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តព្រះសីហនុ ជាខេត្តដែលមានសក្តានុពលការងារ និងការអភិវឌ្ឍខ្ពស់ ចំណែកឯខេត្តបន្ទាយមានជ័យនៅតែជាគោលដៅទាក់ទាញយកការធ្វើចំណាកស្រុកមកពីបណ្តាខេត្តផ្សេងសម្រាប់ ឱកាសការងារ សេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍ ជាពិសេសក្រុងប៉ោយប៉ែត។

សម្រាប់តំបន់ខ្ពងរាប និងតំបន់ភ្នំ មានរបាយប្រជាជនកើនឡើងតិចសម្រាប់ឱកាសការងារ។ ចំណែកតំបន់ទន្លេសាបហាក់មានការធ្លាក់ចុះ ដោយសារការធ្វើចំណាកស្រុករបស់ប្រជាជនទៅតំបន់ ផ្សេងៗ ជាពិសេសប្រទេសជិតខាង។

ជំរឿនទូទៅប្រជាជននៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០១៩ត្រូវបានដឹកនាំប្រតិបត្តិការដោយវិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិ ក្រសួងផែនការ។ នេះគឺជាជំរឿនលើកទី៤ បន្ទាប់ពីការធ្វើជំរឿនលើកទី៣ កាលពីឆ្នាំ២០០៨ មក៕

លោកសឿម ប៊ុនរិទ្ធិ អភិបាលរងខេត្តបាត់ដំបង បាននិយាយនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះថា ពលករដែលបានត្រឡប់មកពីថៃវិញតាមច្រករបៀង សរុបទាំងអស់មានចំនួន ៣៣៦៦នាក់ ហើយសំណាកដែលទទួលបានគឺមាន ៣២៧២​នាក់។

ក្នុងនោះមានអវិជ្ជមានចំនួន ៣២៦៤នាក់ វិជ្ជមានចំនួន ១៧នាក់ កំពុងសម្រាក់ព្យាបាលនៅមន្ទីពេទ្យខេត្តមានចំនួន៩នាក់ ជាសះស្បើយមាន ៩នាក់ ហើយអ្នកដែលបានបញ្ចប់ការធ្វើចត្តាឡីស័ក្គមាន ២១០២នាក់ ដែលបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ នេះយោងតាមលោកលោកសឿម ប៊ុនរិទ្ធិ។

លោកសឿម ប៊ុនរិទ្ធិ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា សម្រាប់លទ្ធផលខាងលើនេះ ជាលទ្ធផលសម្រាប់ថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នោះទេ ដោយសារលទ្ធផលក្នុងថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះ មិនទាន់ចេញនៅឡើយ ហើយពលករ ដែលចូលមកខេត្តបាត់ដំបង មិនមែនជាប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តនេះទាំងអស់នោះទេ គឺមានអ្នកខេត្តផ្សេងៗផងដែរ។

លោកបាននិយាយថា៖ «មូលហេតុដែលពលករចេះតែត្រឡប់មកពីប្រទេសថៃនោះ គឺដោយសារតែការលួចរត់តាមរយៈការត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយរថយន្តតាក់ស៊ីខាងថៃ ហើយពួកគាត់ក៏បានជួយពង្វាង ពីសមត្ថកិច្ចខាងគាត់ និងបានដឹកមកទំលាក់ទៅ ប្រហែល២០ ទៅ៣០គីឡូអី ឱ្យដើរមកនៅក្បែរព្រំដែនហើយពួកគេក៏បាននាំគ្នាដើរកាត់ព្រៃមក»។

លោកបាននិយាយថា «បើទោះជាមានរឿងបែបនេះ ក៏អាជ្ញាធរខាងខេត្តបាត់ដំបងនៅតែបន្តធ្វើការយកចិត្តទុកដាក់ ហើយក៏បានយករថយន្តទៅដឹកពលករខ្មែរដែលបានលួចរត់ទាំងនោះមកមណ្ឌលដើម្បីឱ្យពួកគេធ្វើចត្តាឡីស័ក្គ» ។

លោកបានបន្តថាពលករខ្មែរដែលនៅប្រទេសថៃបានលួចរត់មកជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយពេលខ្លះចន្លោះពី ៣០ នាក់ ទៅ១០០នាក់ ហើយថ្ងៃខ្លះរត់មក៦០ ទៅ១០០នាក់។

«អាជ្ញាធរថៃក៏គេហាមឃាត់ដែរ តែធ្វើមិចបើពួកគាត់ចេះតែលួចរត់មកចឹង ហើយដល់សួរគាត់ទៅ អ្នកខ្លះថា នឹកស្រុក អ្នកខ្លះថានឹកកូនគាត់ អ្នកខ្លះទៀតថាមានធុរៈ ខ្លះមា្ដយឪពុកឈឺ ចឹងក៏ចេះតែមក»៕

នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១នេះ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនដែលរួមមានសហជីព អង្គការសង់ត្រាល់ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សមួយចំនួនទៀត បានទៅគោរពវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធ នៅរូបសំណាករបស់លោក ជា វិជ្ជា នាសួនច្បារមុខវត្តលង្ការ រាជធានីភ្នំពេញ។

ក្រុមសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះលើកឡើងថា កន្លងមករដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតគណៈកម្មការសើបអង្កេតទៅលើលករណីទាំងនេះ ក៏ប៉ុន្តែពុំមានលទ្ធផលអ្វីនោះឡើយ។ នេះយោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការរួមមួយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក សង់ត្រាល់ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។

ពួកគេក៏បានទទូចឱ្យរដ្ឋាភិបាលពន្លឿនការស៊ើបអង្គេតទៅលើករណីទាំងនេះ ដោយបានលើកឡើងថា ការស៊ើបអង្កេតលើឃាតកម្មនេះ ហាក់ដូចជាមិនទទួលបានលទ្ធផលអ្វីទាល់តែសោះ​។

លោកស្រីចក់ សុភាព នាយិកា មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា​ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា តាមទូរស័ព្ទថា ករណីឃាតកម្មលើលោក ជា វិជ្ជា នេះអស់រយៈពេល១៧ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែមិនទាន់ឃើញមានភាពយុត្តិធម៌ណាមួយនោះទេ។ លោកស្រីថា បើទោះបីជាកន្លងមកធ្លាប់ត្រូវចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យពីរនាក់មកហើយក៏ដោយ តែត្រូវបានទម្លាក់បទចោទឡើងវិញ។

លោកស្រីបន្ថែមដោយទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្ត ហើយធានាថា ករណីឃាតកម្មលើលោក ជា​ វិជ្ជា ត្រូវតែទទួលបានយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែលោកស្រីបានបង្ហាញការអស់សង្ឃឹមថា ការទាមទារ ឬការទទូចរបស់សង្គមស៊ីវិលនមកលើ ករណីលោក ជា វិជ្ជា ឬសកម្មជនដទៃទៀតកន្លងមក ហាក់ដូចជាមិនមានក្ដីសង្ឃឹមនោះទេ។

លោកស្រីថា៖ «ចឹងហើយ គឺទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ហាញនូវការប្ដេជ្ជាចិត្តក្នុងការធានាថា ករណីលោកជា វិជ្ជា នេះត្រូវបានទទួលដោយយុត្តិធម៌ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា ការអំពាវនាវនេះ ឬក៏ការរំពឹងថានឹងមានយុត្តិធម៌ករណីលោកជា វិជ្ជា និងសកម្មជនដទៃទៀតនោះ ប្រហែលជាពិបាកមែនទែន ក្ដីសង្ឃឹមមួយដែលពិបាកមែនទែន យើងដឹងមកហើយថាករណីលើលោកជា វិជ្ជា លោកឈុត វុទ្ធី និងលោកកែម ឡី យើងឃើញថានៅហ្នឹង មិនមានការវិវត្តណាមួយដោយយុត្តិធម៌នោះទេ»។

លោកស្រីលើកឡើងដោយបង្ហាញសោកស្ដាយជាខ្លាំងថា បើគិតលើករណីមួយផ្សេងទៀតចំពោះសកម្មជនគណបក្សជំទាស់វិញ បើសិនជាមានការប្រព្រឹត្តអ្វីណាមួយខុស ខាងរដ្ឋាភិបាលហាក់ដូចជាបង្ហាញសកម្មភាពតាមចាប់ខ្លួនបានយ៉ាងលឿន ហើយមានប្រសិទ្ធភាពទៅទៀត រហូតដល់អ្នកខ្លះត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងយប់ក៏មាន។ លោកស្រីថា បើគិតទៅលើការកាត់ក្ដី ឬការស៊ើបសួរវិញ បើទោះបីជាចំថ្ងៃសៅរ៍ អាទិត្យក៏ដោយ ក៏តុលាការនៅតែបន្តធ្វើការ​ ទាំងនេះហើយដែលធ្វើឱ្យសំណួរជាច្រើនពីសាធារណៈជនចេះតែបន្តកើតមាន។

លោកស្រីបានបន្តថា រឿងស៊ើបអង្កេតរកយុត្តិធម៌ ជូន លោកជា វិជ្ជានេះ វាជារឿងរបស់តុលាការ ហើយជាទំនួលខុសត្រូវដែលរដ្ឋត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។ អ្នកស្រីថា យើងមិនអាចច្រានចោលនោះទេចំពោះការទទូច ឬការស្នើសុំពីក្រុមស៊ីវិលសម្រាប់ការពន្លឿនរឿងក្ដីមួយនេះ។

លោកស្រីថា៖ «ខ្ញុំគិតថាកន្លងមកខ្ញុំឃើញថា មានការទទូច ការស្នើ ហើយមានការបើកឱ្យមានការសហការជាច្រើន នៅពេលដែលមានករណីឃាតកម្ម ប៉ុន្តែយើងឃើញថា ការសហការរបស់អាជ្ជាធរច្រើនតែមិនសូវមានជំហនោះទេ អ៊ីចឹងកន្លែងនេះ ខ្ញុំនៅតែផ្ដោតសំខាន់មែនទែន ការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋា​ ស្ថាប័នរដ្ឋ ហើយនឹងអាជ្ជាធរមានសមត្ថកិច្ចលើករណីនេះ ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនពួកគាត់»។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក ជិន ម៉ាលីន បានឆ្លើយតបនឹងការទទូចរបស់ក្រុមសង្គមស៊ីវិលថា សំណុំរឿងនេះមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់នោះទេ ហើយតុលាការក៏បន្តការស៊ើបអង្កេតផងដែរ។ លោកថា គ្រាន់តែរឿងទាំងនេះមិនទាន់បានរកឃើញជនដៃដល់តែប៉ុណ្ណោះ ហើយលោកថា រឿងនេះនៅតែបន្តរហូតដល់ចាប់ជនដៃដល់បាន។

លោកថា៖ «មែនទែនសំណុំរឿងនេះគេមិនទាន់បានបិទបញ្ចប់ឯណា ភាគីនៅតែបន្តស៊ើបអង្កេត ហើយតុលាការនៅតែបន្ត គ្រាន់តែមកដល់ពេលនេះយើងមិនទាន់រកជនដៃដល់មិនទាន់បាន ចាប់វាមិនទាន់បាន​។ អ៊ីចឹងសំណុំរឿងនេះនៅតែបន្តនីតីវិធីរហូតដល់ចាប់ជនដៃដល់បាន»។

លោកបន្តថា រឿងក្ដីនេះយើងមិនអាចកំណត់បាននោះទេ ចំពោះការស៊ើបអង្កេត លោកបានប្រៀបធៀបជាមួយនឹងករណីប្រទេសមួយចំនួនក៏គេពិបាករកដែរ រឿងខ្លះត្រូវចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំទម្រាំអាចចាប់ជនដៃដល់បាន ដូច្នេះរឿងនេះក៏ដូចគ្នាត្រូវការចំណាយពេលក្នុងការតាមដាន ហើយលោកថា តុលាការនៅតែបន្តស៊ើបអង្កេតមិនទាន់ចប់ទេ។

លោកជា វិជ្ជា គឺជាអតីតប្រធាន​សហជីព​សេរី​កម្មករ​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លោកត្រូវបានឃាតករបាញ់សម្លាប់កាលពីថ្ងៃទី ២២ មករា ឆ្នាំ២០០៤ នៅតូបលក់កាសែតមួយកន្លែង ដែលនៅជាប់នឹងរបងវត្តលង្កា។ ក្រោយការបាញ់សម្លាប់លោកជា វិជ្ជា សម្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យ ២នាក់ គឺលោក ប៊ន សំណាង និងលោក សុខ សំអឿន ក្រោយការស៊ើបអង្កេត អ្នកទាំងពីរមិនបានជាប់ពាក់ព័ន្ធ នឹងករណីឃាតកម្មលើលោក ជា វិជ្ជា ហើយអ្នកទាំងពីរត្រូវបានដោះលែងអោយមានសេរីភាពឡើងវិញ ក្រោយការឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃសរ មួយរយៈ៕

កាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ដែល​ជាខួប​៧ឆ្នាំ​នៃ​ការវាយ​ប្រហារ​នៅ​ផ្លូវ​វេងស្រេង អង្គការ​លីកាដូ​បាន​ចេញ​អត្ថប​ទ​ខ្លីមួយ​​ស្តី​អំពី «៧ឆ្នាំកន្លងផុតទៅ គ្រួសារ​ជនរងគ្រោះ​នៅតែ​ទាមទារ​រក​យុត្តិធម៌​លើករណីបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវ​​វេង​ស្រេង​»​​។

ក្នុងអត្ថបទនោះបង្ហាញថា សហជីព សកម្មជនដីធ្លី និង​សមាជិក​សង្គមស៊ីវិល​ប្រមាណ​៨០​នាក់​បាន​ជួបជុំគ្នា​​នៅ​​​​​​​​ការិយាល័យ​​ផ្ទះសាមគ្គី​​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ដើម្បី​ប្រារព្ធ​ពិធី​រំឮក​ខួប​នេះ។

ក្នុងហេតុការណ៍បាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេងកាលពី៧ឆ្នាំមុននោះ  សមត្ថកិច្ច​បាន​វាយ​ប្រហារ​ដោ​យ​គ្រាប់កាំភ្លើង​ទៅលើ​កម្មករ-កម្មការនីដែលកំពុងធ្វើកូដកម្មបណ្តាលឲ្យមានអ្នកស្លាប់៤នាក់ បាត់ខ្លួន១នាក់ និងរងរបួស​៣០នាក់​ផ្សេងទៀត។

កម្មករ៤នាក់​ដែលត្រូវ​បាន​បាញ់​សម្លាប់​មាន​ឈ្មោះ លោក គឹម ផាលាប លោក សាម រ៉ាវី លោក យាន រឹទ្ធី និងលោក ផេង កុសល​។ កម្មករម្នាក់ដែលបានបាត់ខ្លួនគឺលោក ខឹម សុផាត។ បន្ទាប់ពី​បាត់​ខ្លួន​ពីការបាញ់​ប្រហារនោះ​មក លោកត្រូវបា​នឃើញ​ចុង​ក្រោយ​នៅ​កន្លែង​ឃុំឃាំង​របស់​កង​កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​ដោយមានរង​របួសគ្រាប់​កាំភ្លើង​ផ្នែក​ពោះ។

​ក្នុង​អត្ថបទ​ខ្លី​របស់​លីកាដូ​បាន​ស្រង់​សម្តី​របស់​​អ្នកស្រី អ៊ីន លក្ខណា ម្តាយបស់លោក ខឹម សុផាត ដោយ​អ្នកស្រី​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ជួយស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនកូនរបស់គាត់។    អ្នកស្រីនិយាយដូច្នេះថា៖ «​អស់រយៈពេល៧ឆ្នាំមកហើយដែលខ្ញុំបានទន្ទឹងរង់ចាំកូនរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែ​មិនទាន់ឃើញមាន​ លទ្ធ​​ផលអ្វីទេ។ ខ្ញុំសូមសំណូមពរឲ្យអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ ទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិ​ជួយ​រកយុត្តិធម៌សម្រាប់​កូន​ខ្ញុំផង »។ នេះតាមប្រភពដដែល។

ចំណែក​អ្នកស្រី ឈីវ សារុន ភរិយាលោក យាន រឹទ្ធី បានសំណូមពរដូចគ្នាថា៖ «​ខ្ញុំ​សំណូមពរ​ឲ្យ​អង្គការ​ទាំងអស់ ទាំងជាតិ និង​​អន្តរជាតិ​ជួយ​រក​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ប្តី​ខ្ញុំ​ផង​»។

លោក ឆាយ គឹមខឿន អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ បាននិយាយ​តាម​ទូរស័ព្ទ​កាល​ពី​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ថាលោក​មិនឆ្លើយជុំវិញបញ្ហានេះទេ។

លោក ជិន ម៉ាលីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌បានប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី០៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១​នេះ​ថា ការបាញ់ប្រហារនៅផ្លូវវេងស្រេងកាលពីប្រាំពីឆ្នាំមុននោះ គឺជា​វិធានការក្នុងការទប់ស្កាត់ចលនាហិង្សានៅ​ក្នុងប្រទេស មិន​​មែន​ជាការបាញ់ប្រហារនោះទេ។​

លោក​ថា៖ «ទី១ មិនមែនជាការបាញ់ប្រហារ ឬក៏ជាការបង្រា្កបអីនោះទេ គឺជា​វិធាន​ការ​ក្នុង​ការ​ទប់​ស្កាត់​ចលនាហិង្សាក្នុងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល»។

លោក​បន្តថា៖ «ទី២ សម្រាប់អ្នកដែលបានបាត់ខ្លួនឬបាត់បង់ជីវិតហ្នឹង​គួរតែរកមេកើយ ក្រុ​ម​ចលនា​​​​ចាត់​តាំង​ដែលនាំ​ខ្លួន​មកធ្វើបាតុកម្ម ធ្វើចលនាបះបោរហិង្សារ អ្នកណា​ដែល​រៀបចំ​ផែន​ការ​ហ្នឹង អ្នកណាដែលនាំខ្លួនមកហើយនាំឲ្យមាន​ការប៉ះទង្គិចជាមួយសមត្ថកិច្ច។ ចឹង​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​មិនមែនរដ្ឋាភិបាលទេ រដ្ឋាភិបាលបំពេញកតព្វកិច្ចទប់ស្កាត់នូវ ​ចលនា ការបះបោរ អំពើ​ហិង្សា​ខុស​ច្បាប់ក្នុងការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល​»។

នៅថ្ងៃមុនបាញ់ប្រហារនៅលើមហាវិធីវេងស្រេងឆ្នាំ២០១៤ កងកម្លាំង​ទាហាន​ប្រដាប់​អាវុធ​មក​ពី​អង្គភាព​បញ្ជាការ​ពិសេស៩១១ បាន​​វាយដំ​កម្មករ និងចាប់ខ្លួន ប្រធាន​សហជីព និង​កម្មករ​ចំនួន​១០​នាក់​នៅខាងមុខរោងចក្រយាកជីន ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកតវ៉ា​ពេលនោះ​កំពុងធ្វើ​ការ​ទាម​ទារ​ឲ្យមា​នប្រា​ក់ឈ្នួលអប្បបរមាចំនួន​១៦០​ដុល្លារ ។ ក្រៅពី​ការស្លាប់របស់មនុស្ស៤នាក់ និង​បាត់​ខ្លួន​១នាក់ ការបង្រ្កាបនៅផ្លូវវេងស្រេងដែលបានកើតឡើងអំឡុងពេលគណបក្ស      ជំទាស់​ធ្វើ​ពហិកា​មិនចូលរួមប្រជុំ​សភា ដោយ​សារ​​បញ្ហា​ចម្រូង​ចម្រាស​នៃលទ្ធផល​បោះឆ្នោតជាតិ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​៣៨នាក់រងរបួសធ្ងន់និងស្រាល និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ។ នេះបើ​តាម​អង្គការ​លីកាដូ៕

ក្នុង​វីដេអូ​ដែល​មាន​រយៈពេល​ជាង​១៤​នាទី​មាន​ចំណង​ជ់ង​ថា «គ្មាននរណា​​​ម្នាក់ត្រូវ​បាន​ទុក​ឲ្យ​នៅ​ឯកោ» ត្រូវ​បាន​បង្ហោះ​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​សហព័ន្ធ​សហ​ជីព​​កម្មករ​ចំណីអាហារ និង​សេវា​កម្ម​កម្ពុជា​នៅថ្ងៃ​ទី២៣ ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២០។ វីដេអូ​នោះ​បាន​បង្ហាញ​អំពី​ការ​លើកឡើង​របស់​កម្មករ​​ក្នុង​​វិស័យ​​សេវា​កំសាន្ត ដែល​​មាន​ដូចជា កម្មករម៉ាស្សា កម្មករ​ខារ៉ា​អូខេ កម្មករក្លឹបកម្សាន្ត និង​ភោជនីយដ្ឋាន ពី​​ផល​លំបាក​របស់​ពួកគេ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាត់​បង់​ការងារ​​​ក្នុង​អំឡុង​ការ​រីលរាលដាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩។​

​ក្នុង​វីដេអូ​នោះ​​បាន​បញ្ជាក់ថា កន្លែងធ្វើការរបស់ពួកគាត់ត្រូវបានផ្អាក និងបិទទាំងស្រុង តែ​មិន​មាន​ការផ្តល់​សំណង ឬការឧបត្ថម្ភណាមួយដល់ពួកគេ​ដែល​ជាកម្មករឡើយ ហើយ​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​​​ផាត់ចេញពីគោលនយោបាយជាតិ និងការ​ប្រកាស​របស់​​រដ្ឋា​ភិ​បាល​លើ​ការ​ផ្តល់​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ដល់កម្មករក្នុងវិស័យផ្សេងទៀត (កម្មកររោងចក្រ) ចំនួន​៤០ដុល្លារ។ វីដេអូ​ដដែល​ក៏​បាន​បង្ហាញ​ថា ពួកគេ​ក៏ត្រូវបាន​អាជ្ញាធរផាត់ចេញពីគោលនយោបាយផ្តល់បណ្ណក្រីក្រ ឬបណ្ណ​សមធម៌ ដែល​អាច​ទទួលបានការគាំពារពីរដ្ឋា​ភិបាលផងដែរ ចំណែក​បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (បសស) ក៏បា​ន​ផ្អាកមិនឲ្យពួកគេ​ដែលមានបណ្ណសមាជិក បសស អាច​ប្រើប្រាស់​សេវា​ថែរទាំ​សុខភាព និង​ព្យា​បាលជំងឺបានឡើយក្នុងអំឡុងពេលនេះ។

ក្នុងវីដេអូដែលផលិតដោយ​សហព័ន្ធ​សហជីពកម្មករចំណីអាហារ និងសេវាកម្មកម្ពុជា អ្នកស្រី ភឿម យី ជា​បុគ្គលិកហាងម៉ាស្សា អាឡាស្តា ក្រុងសៀមរាបបានរៀបរាប់ថា​​ ក្រោយពី​អ្នកស្រី​ផ្អាក​ពី​ការងា​​​​រគឺ​មិន​មានការងារថ្មីនោះទេ ដោយសារគេមិនទទួល។ អ្នកស្រី បន្តថា សព្វថ្ងៃ​អ្នកស្រី​ដើរ​ជីក​ដំឡូង​បាន​កម្រៃ​៥០០០​រៀល ជួនកាលស៊ី​ស្នួល​ច្រូតស្រូវឲ្យគេ។

អ្នកស្រីរៀបរាប់​ក្នុង​វីដេអូ​នោះ​ថា៖ «​ខ្ញុំខ្វះខាតច្រើន ខ្ញុំរកអត់បានបង់ធនាគារ គ្រួសារខ្ញុំយ៉ាប់ និយាយ​ទៅ​ខ្វះខាតច្រើន អត់មានស្អីហូបចុក ធនាគារក៏គេរករឹបអូសយកផ្ទះម្តាយ»។

អ្នកស្រី ហ៊ីង រតនៈ ជាបុគ្គលិកភោជនីយដ្ឋាន ត្រជាក់ចិត្តថ្មី នៅក្រុងតាខ្មៅ បាន​និយាយ​ក្នុង​​វីដេអូ​ដដែលដែរ​ថា អ្នកស្រី​ជួបទុក្ខលំបាកជាច្រើននៅក្នុងអំឡុងពេលជួបវិបត្តិកូវីដ១៩ គឺ​មិនមាន​ការ​ងារ​ធ្វើ ជីវភាពមានភាពអន់ថយ ព្រមទាំង​ប្រឈម​មុខ​នឹង​បំណុល​ធនាគារ​ដោយសារ​ខ្ចី​លុយ​​​​មក​ធ្វើ​ផ្ទះ។

អ្នកស្រីបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «​តាំងពីកើតកូវីដហ្នឹងមក វាមានផលលំបាកច្រើន ទី១ អត់​ការងារ​ធ្វើ ទី២ ជីវភាព​យើងវា​អត់ធូរធារដូចមុន ណាមួយយើងចំណាយច្រើននៅក្នុងបន្ទុកទៀត។ ណា​មួយ​ខ្ញុំប្រឈមមុខនឹងបំណុល​ធនាគារទៀត​ដែលខ្ចីលុយគេយកមកធ្វើផ្ទះ ហើយ​ធនាគារ​គេ​អត់​មាន​ពន្យារ​ពេល​យើង​រឿង​បង់​ហ្នឹងទេ»​។

អ្នកស្រីស្នើដល់រាជរដ្ឋាភិបាលផ្តល់ការអនុគ្រោះ និងជំនួយខ្លះៗសម្រាប់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។   អ្នកស្រីថា៖ «​ពួកខ្ញុំ​អត់​ចង់​បាន​ជា​ថវិកា​អ្វី​ទេ សំខាន់​គឺ​ចង់​បាន​អ្វី​ដែល​ជា​ការហូប​ចុក​របស់​យើង​​ប្រចាំថ្ងៃ»។

អ្នកស្រី អ៊ូ ទេពផល្លីន ប្រធានសហព័ន្ធ​សហជីពកម្មករចំណីអាហារ និង​សេវាកម្ម​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែង​ក្នុង​វីដេអូ​នោះ​ថា អ្នកស្រី​ទទួល​ស្គាល់​អំពី​ការយក​ចិត្តទុក​ដាក់​រប​ស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ទៅ​លើ​អ្នក​ដែល​ធ្វើការ​​ក្នុង​វិស័យកាត់ដេរ និង​វិស័យ​​​ទេសចរណ៍​ជាដើម ប៉ុន្តែ​អ្នកស្រី​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ឡួរ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​​អ្នក​​ធ្វើការ​នៅ​​វិស័យផ្សេង​ទៀត ​​ដូចជា​ផ្នែក​សេវាកម្ម​ដែលកំពុង​ជួប​ការលំបាក ផង​​​ដែរ។     

អ្នកស្រីរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖ «សម្រាប់​កម្មកររងគ្រោះ​ជាច្រើន​ទៀត​ក្នុងវិ​ស័យផ្សេ​ង​ដែ​ល​រាជរដ្ឋា​ភិ​បាល​គួរ​យកចិត្តទុកដាក់ ជាពិសេសវិស័យសេវាកម្មកម្សាន្ត ចឹង​សុំឲ្យ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ធ្វើការ​ពិចារណា​គិតគូរ​ក្នុង​ការដាក់​​បញ្ចូល​ពួកគាត់​ទទួលបានទឹកប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ៤០​ដុល្លារ​ រួមទាំង​ការ​ថែរ​ទាំ​​ផ្នែក​សុខភាព »។

ចំណែក​​អ្នកស្រី ចក់ សុភាព ជានាយិកាប្រតិបតិបត្តិនៃមជ្ឍមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក៏បាន​លើកឡើង​ក្នុង​វីដេអូ​នោះ ​ពី​ការយក​ចិត្ត​ទុកដាក់ និង​​ការប្រឹងប្រែង​ក្នុង​ការទប់ស្កាត់​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ពីសំណាក់​ក្រសួង​សុខា​ភិបាល និងវិធានការពី​សំណាក់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ឆ្លើយ​តបនឹ​ង​វិស័យ​ទេស​ចរណ៍ វិស័យ​កាត់ដេរ​ជាដើម។ អ្នកស្រី​ក៏​បានលើកឡើង​ថា សម្រាប់​​ កម្មករ ឬ​ពលរដ្ឋ​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​តែ​ពុំទាន់​ទទួល​បាន​ការគាំពារ​ពេញលេញ ឬ​ពុំ​ទាន់​ទទួល​បាន​សោះទោះ​ជា​មា​ន​ការខិតខំប្រឹងពីសំណាក់រាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដោយជាពិសេសអ្នកធ្វើការផ្នែកសេវាកម្ម។

អ្នកស្រីលើកឡើងក្នុងវីដេអូថា៖ «ទោះបីជាមានការប្រឹងប្រែងបែបនេះក៏ដោយ យើង​ឃើញ​ថា​វា​មាន​កម្មករ ឬ​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេងៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដែល​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ការគាំពារ​ពេញ ឬ​ក៏មិនទាន់បានទទួលសោះក្នុង​​ហ្នឹងយើងឃើញថាដូចជាកម្មករនៅក្នុងវិស័យសេវាកម្ម កម្សាន្ត​អីហ្នឹង​»។

Newsroom Cambodia បាន​ព្យាយាម​ទាក់​ទង​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ពី​លោក ហេង សួរ អ្នក​នាំ​ពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈជាច្រើន​ដង​ ប៉ុន្តែ​​លោក​មិន​​ឆ្លើយតប។

ស្ទើរ​តែ​រយៈពេល​មួយ​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​រីក​​រាលដាល​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ កម្ពុជា​ត្រូវ​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ស្ទើគ្រប់​វ័យ ជាពិសេស​​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ​កាត់​ដេរ និង​សេវាកម្ម​។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រកាស​ផ្តល់​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​​កម្មករ​វិស័យ​កាត់​ដេរ​ម្នាក់ៗ​៤០​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ និង​មានការ​​ផ្តល់​បណ្ណ​សមធម៌​ជន​ក្រី​ក្រ​​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ​ផង​ដែរ។​

កាលពី​ពីរ​សប្តាហ៍​មុន លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បាន​ប្រកាស​ថា ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​បណ្ណ​សមធម៌​ ឬ​បណ្ណ​ក្រីក្រ ​​មាន​រហូត​ទៅ​ដល់ប្រមាណ​៧០​ម៉ឺន​គ្រួសារ​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស ហើយ​ថា ​​​ក្នុង​មួយៗ​ខែ រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចំណា​យ​ប្រាក់​ប្រមាណ​៣០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ដើម្បី​ផ្តល់​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​នេះ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ៕​

ក្រុម​សិក្ខាកាម​របស់ Newsroom Cambodia បាន​សម្ភាសន៍​អ្នក​រត់​កង់​បី​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន អំពី​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ចំនួន​កង់​បី​ឥណ្ឌានៅ​កម្ពុជា។​

លោក សុខ លាភ អាយុ ៣២ឆ្នាំ មកពីខេត្ត ត្បូងឃ្មុំ ដែលជាអ្នកប្រកបមុខរបរបើកបរកង់បីខ្មែរ រយៈពេល​៣ឆ្នាំ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ​ថា សព្វថ្ងៃនេះ ប្រាក់​ចំណូលដែ​លរ​កបា​ន​ពី​ការបើកបរ​​កង់បី​មាន​ការធ្លាក់ចុះជាខ្លាំង ដោយសារតែការវាយលុករបស់​កង់បី​ឥណ្ឌា​ក្នុង​ទីផ្សារ និងការរាលដាលវីរុសកូវីដ​១៩ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកបន្ថែម​ថា  ពេលខ្លះ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​មិនមានអ្នកដំណើរធម្មតា​មកជិះកង់បីរបស់លោកទេ ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​គិតថា​តម្លៃ​កង់បី​ខ្មែរថ្លៃជាង​កង់បីឥណ្ឌា។

លោក​ថា៖​ «កាលពីមុន​ក្នុងមួយថ្ងៃ ខ្ញុំរកបាន​២០ ទៅ​៣០​ដុល្លារ តែតាំងពីមានជម្ងឺកូវីដ​មក ខ្ញុំរកបានត្រឹមតែ​៥ ទៅ​១០ដុល្លារ ហើយបច្ចុប្បន្នប្រជាជនខ្មែរច្រើនតែជិះ​កង់បីឥណ្ឌាទៀត កាន់តែពិបាករកជាងមុន»។

លោក ប្រាក់ វុទ្ធី អាយុ​៦០ ឆ្នាំ មកពី​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ ជាអ្នកប្រកបមុខរបរបើកបរកង់បីខ្មែរ រយៈពេល​៥ឆ្នាំ និយាយថា កាលពីមុន​លោកអាចរកប្រាក់ចំណូលបានពី ៨០,០០០ ដល់ ៩០,០០០​រៀល ក្នុងមួយថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្ននេះ លោករកបានត្រឹមតែ​១០,០០០រៀល ក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយពេលខ្លះសឹងតែរកមិនបានប្រាក់ចំណូលទៀតផង។

លោកនិយាយ​ថា៖ «រាល់ថ្ងៃនេះ រកស៊ីចិញ្ចឹមខ្លួនឯងមិនចង់រស់ផង គ្រួសារ​នៅ​ស្រុក​មិន​ដែល​បាន​ផ្ញើអី​ឲ្យទេ ដោយសាររកពុំសូវបាន»។

លោក​ សុខ ធី មានអាយុ​៤៧ឆ្នាំ បានប្រកបមុខរបររត់កង់បីខ្មែរ​អស់រយៈពេលជាង ២០ឆ្នាំ​មកហើយ​ ​ប្រាប់ថា បច្ចុប្បន្ននេះអ្ន​កធ្វើដំណើរ​តែងតែ​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​លើ​ទូរស័ព្ទដៃ​សម្រាប់​ស្វែងរកមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ ហើយភាគច្រើន កង់បីឥណ្ឌា មាន​ការ​តភ្ជាប់​ប្រព័ន្ធ​បច្ចេកទេស​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​មធ្យោបាយ​ធ្វើ​ដំណើរ។

លោក​ថា៖ «ភ្ញៀវភាគច្រើនជា​ជនបរទេសដែលជិះកង់បីខ្មែរ តែដោយសារ​ឥឡូវ​នេះមាន​បញ្ហា​ជំងឺកូវីដ​១៩ ទើបធ្វើឲ្យ​កំណើន​ភ្ញៀវបរទេសធ្លាក់ចុះ ចឹង​ហើយ​វា​កាន់​តែពិបា​ក​រក​លុយ​ទៀត»​។

លោក វ៉ាន់ នី អាយុ​៥៥ឆ្នាំ ដែលប្រកបរបរកង់បីរយៈពេល​១៥ឆ្នាំ បាននិយាយថា ប្រាក់​ចំណូល​​ដែល​លោក​រកបានសព្វថ្ងៃនេះ ត្រូវយកមកផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ ដូចជា​ថ្លៃជួលផ្ទះ​ ការសិក្សា​របស់កូន និងចំណាយផ្សេងៗទៀត។

លោកបន្តថា៖​ «ខ្ញុំមិនមានអ្វីសំណូមពរទេ​ គ្រាន់តែចង់អោយអ្នកធ្វើដំណើរជួយជិះកង់ខ្មែរ និងបន្តគាំទ្រកង់ខ្មែរទៀត ហើយតម្លៃកង់បីខ្មែរ និងកង់បីឥណ្ឌាក៏មិនមានភាពខុសគ្នាដែរ»៕

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានប្រកាសក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដ៏ខ្លីមួយកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ថា ស្ថានទូតកម្ពុជានៅមីយ៉ាន់ម៉ាបានជួយសម្របសម្រួលជូនពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន ២១រូប រួមទាំងព្រះសង្ឃ និងដូនជី ឲ្យត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញតាមជើងយន្តហោះ Charter Flight របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ពលរដ្ឋខ្មែរនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា នឹងវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនៅ ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមិនបានឆ្លើយសំនួររបស់អ្នកសារព័ត៌មាន​ ថាមកពីមូលហេតុអ្វីនោះទេ៕

​សេចក្ដី​ជូន​ដំណឹងរបស់​ក្រសួង​ការងារ​ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជា​ជីវៈ ចុះថ្ងៃ​ទី២១ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២០ បានអំពាវនាវ​ដល់ពលករខ្មែរទាំងអស់​​ដែល​កំពុង​​ធ្វើការ​នៅប្រទេស​ថៃត្រូវ​គោរព​​តាម​ការ​ណែនាំ ​និង​ចូល​រួម​សហការ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ថៃ​ដើម្បី​​ការពារ​ និង​ទប់​​ស្កាត់​​ការ​រីក​​រាល​ដាលបន្ត​​​នៃ​ជម្ងឺ​កូវីដ១៩។

តាម​រយៈ​សេចក្ដី​ប្រកាស​ដដែល​នេះ ​ក្រសួងការងារ​ និងបណ្ដុះ​បណ្ដាល​វិជ្ជាជីវៈក៏បានហាមប្រាម​​ពលករ​ខ្មែរ​ដែលស្នាក់​នៅប្រទេស​ថៃ​កុំ​ឲ្យ​ផ្លាស់​​ប្ដូរ​ទី​កន្លែង​​ស្នាក់​​នៅ ​ឬទីកន្លែងធ្វើការ​ពី​ខេត្ត​មួយ​ ទៅខេត្ត​មួយទៀត និង​ត្រូវ​រក្សារអនាម័យ​ ពាក់ម៉ាស់ លាងដៃឲ្យ​បានជាប្រចាំទាំង​នៅ​កន្លែងធ្វើការ​ និងកន្លែង​ស្នាក់​នៅ។

ក្រសួងក៏បាន​បន្ថែមទៀតថា​ សម្រាប់​ពលករ​ដែលមាន​កិច្ចការ​ចាំបាច់​ត្រូវ​ត្រលប់​មក​ស្រុក​កំណើត​​វិញ​ ដាច់ខាត​ត្រូវ​ធ្វើ​ដំណើរចូល​ប្រទេស​កម្ពុជា​តាម​ច្រកណាមួយក្នុងចំណោម​ច្រកអូរស្មាច់ ច្រកដូង​ ឬច្រក​ប៉ោយប៉ែត និងចាំបាច់​ត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័កចំនួន១៤ថ្ងៃ។​

គួរបញ្ជាក់​ផង​ដែរ​ថា​ គិតមក​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០នេះ នៅខេត្តសាមុតសាខននៃប្រទេស​ថៃ មានអ្នកឆ្លងជម្ងឺកូវីដ ១៩ ​ចំនួន​ជាង ​៥០០​នាក់ ហើយ​ដែលក្នុងនោះ​ភាគ​ច្រើន​ជា​ប្រជា​ជន​ភូមា​ដែល​មក​ធ្វើ​ការ​នៅ​ខេត្តនោះ​៕

លោកស្រី សោម ស៊ីវណ្ណ ទីប្រឹក្សាការងារនៅស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅម៉ាឡេស៊ី បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមអ៊ីម៉ែលនៅ​ថ្ងៃទី​១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២០​ថា ​ក្នុង​​​ករណីដែលពលករបរទេសខុសច្បាប់មិនត្រឡប់ទៅប្រទេសខ្លួនវិញ​បន្ទាប់ថ្ងៃទី​​៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ពួកគេអាច​ប្រឈមនឹងផ្លូវច្បាប់ដូចជាការឃុំខ្លួន ការស៊ើបអង្កេត ការនិរទេស ជាប់ពន្ធនាគារ ផាកពិន័យ ឬការវាយ​នឹងរំពាត់​​ជា​ដើម​។

លោកស្រី សោម ស៊ីវណ្ណបានសរសេរដូច្នេះថា៖ «នេះជាការសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីដល់ពលករខុសច្បាប់នេះឲ្យវិលត្រឡប់ក្នុងន័យល្អ​ប្រសើរ។ ក្រោយពេលដែលកម្មវិធីនេះបញ្ចប់ ពលករខុសច្បាប់ដែលបដិសេធចូលកម្មវិធីនេះ ​នឹង​ប្រឈម​មុខនឹងច្បាប់ (ដូចជា ការឃុំខ្លួន ការស៊ើបអង្កេត ការកាត់ទោស ការនិរទេស) ហើយអាចជាប់ពន្ធនាគារ ទទួលការផាកពិន័យ ឬការវាយនឹងរំពាត់ នៅពេលរកឃើញមានទោស»។

គួរំឮកថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានសម្រេចអនុញ្ញាតឲ្យពលករខុសច្បាប់ដែលកំពុងធ្វើការ និងស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសខ្លួន ចំនួន១៥ប្រទេស រួមមានកម្ពុជាផងដែរ អាចត្រឡប់ទៅប្រទេសខ្លួនវិញ។

លោកស្រី សោម ស៊ីវណ្ណ បាននិយាយថា មិនទាន់មានការស្នើសុំជំនួយណាមួយនៅឡើយទេពីជនជាតិកម្ពុជាពីព្រោះតាមរយៈការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ ពួកអាចទៅការិយាល័យអន្តោប្រវេសន៍ដោយខ្លួនឯងបាន ហើយមានតែអ្នកខ្លះស្នើសុំព័ត៌មានបន្ថែមអំពីនីតិវិធី។

ពលករកម្ពុជាស្របច្បាប់នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីបានចុះឈ្មោះជាមួយនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ីហើយមានប្រមាណជា ៤០០០នាក់ គិតត្រឹមខែកញ្ញាឆ្នាំ ២០១៩។​ នេះយោងតាមលោកស្រី សោម ស៊ីវណ្ណ។

លោកស្រី សោម ស៊ីវណ្ណ បាននិយាយថា មិនមានទិន្នន័យទេពីពលករខុសច្បាប់ ក៏ប៉ុន្តែប្រភពផ្សេងទៀតបង្ហាញថា ពលករគ្មានឯកសារត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងមានច្រើនជាង៣០,០០០ នាក់នៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៕

ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ីនឹង​មានការ​អនុវត្តច្បាប់តឹង​រ៉ឹងចំពោះ​ពលករបរទេសខុសច្បាប់បន្ទាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ​២០២១។ នេះបើ​យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងផ្លូវការដោយស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី។

សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់​ស្ថានទូតកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ីបានបន្ថែមទៀតថា ដើម្បីអាច​ត្រឡប់​​​​មក​ប្រទេស​កំណើតវិញ ពលករខុសច្បាប់ត្រូវ​ណាត់​ជួប​ជាមួយ​អគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោ​ប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ី​តាម​រយៈប្រព័ន្ធអនឡាញ System Temujanji Online (STO)។

សេចក្ដីជូនដំណឹងដដែលបានបន្ថែមថា ពលករ ពលការនី ក៏ត្រូវមានឯកសារស្របច្បាប់មួយចំនួនបន្ថែមទៀតទើបអាចត្រឡប់មកប្រទេសខ្លួនបាន។

សេចក្តីជូនដំណឹងមានខ្លឹមសារដើមថា៖ «មានលិខិតឆ្លងដែន ឬលិខិតធ្វើដំណើរបណ្ដោះអាសន្នព្រមទាំង​សំបុត្រយន្តហោះដែលមានសុពលភាពរយៈពេល១៤ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃធ្វើការណាត់ជួបនៅអគ្គនាយកដ្ឋាន​អន្តោប្រវេសន៍»។

លើសពីនេះទៀត ការផាក​​​ពិន័យជាទឹកប្រាក់គឺត្រូវធ្វើតាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញផងដែរ ចំនួន ៥០០ រីងហ្គីត តាមប្រព័ន្ធធនាគារ Online ឬ Debit/Visa Card។

លោក ស្លៃម៉ាន វ៉ាន់ក្រី ភេទ ប្រុស អាយុ​២៩ឆ្នាំ​​ ជាពលករខុសច្បាប់ដែលធ្វើការនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីតាំងពី​ឆ្នាំ២០១៧ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា​ លោក និងកូនខ្មែរដទៃទៀតចង់ត្រឡប់មកប្រទេសខ្មែរវិញ ​គឺ​រង់ចាំតែការបើកផ្លូវឲ្យត្រឡប់មកប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែលោកថា តែមានភាពលំបាកខ្លះៗចំពោះការប្រើប្រាស់ភាសា។

លោកលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «ចាប់អារម្មណ៍ថាកូនខ្មែរចង់ទៅផ្ទះដែរ តែដោយយ៉ាប់ថាទាក់ទង ខ្លះមកគេអត់ ចេះ​​​ភាសាម៉ាឡេទៅ គេត្រូវទាក់ទងមេប៉ូលីសមេអីហ្នឹង យ៉ាប់អីចឹង។ រាល់ថ្ងៃនេះនៅប្រទេសម៉ាឡេ កូនខ្មែរបន់​ឲ្យតែគេបើកផ្លូវទៅខ្មែរហ្នឹងហើយ»។

លោក ហ្សាការីយ៉ា អាយុ ២៨ឆ្នាំ​ ជាពលករដែល​ធ្វើការនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី​តាំងពីឆ្នាំ២០០៧​ ក៏មិនខុស​ពី​លោក ស្លៃម៉ាន វ៉ាន់ក្រី ដែរ លោកប្រាប់ថាចង់ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ​​​​ប៉ុន្តែនៅកម្ពុជាទទួលបានប្រាក់ខែ​តិច ហើយមិនសូវសម្បូរការងារធ្វើ។

លោកលើកឡើងថា៖ «សម្រាប់ខ្ញុំចង់ត្រឡប់ទៅមាតុភូមិកំណើតវិញ តែបញ្ហាមួយដែលឲ្យពិបាកការងារ​ប្រទេស​​​កម្ពុជាមិនសូវមាន ណាមួយប្រាក់តិច»។

លោក ឌី ថេហូយ៉ា ជាមន្ត្រីផ្នែកកម្មវិធីទេសន្តរប្រវេសន៍នៃអង្គការសង់ត្រាល់បាននិយាយថា រាជរដ្ឋាភិបាលគួរតែមានការសម្របសម្រួលដល់ពលករខុសច្បាប់ដូចជាថ្លៃសំបុត្រយន្តហោះ ការចំណាយផងដែរនៅពេលប្រជាពលរដ្ឋជួបបញ្ហា។

លោក ឌី ថេហូយ៉ា បានបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលក៏គួរមានការចរចារណាមួយជាមួយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី​ បើសិនជាពួកគាត់​​​​​មិនអាចត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញដោយមានឧបសគ្គណាមួយ  មុនពេលដែលម៉ាឡេស៊ី​រឹតបន្តឹង​​​​ច្បាប់​​ចំពោះពលករខុសច្បាប់ ។

លោកបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «បើសិនជាមានការសម្របសម្រួលក្រោមគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលដោយការ​ផ្តល់ មាន​​ន័យ​សម្រួលឲ្យគាត់ត្រឡប់មកវិញដោយទិញសំបុត្រយន្តហោះ ការចំណាយចាយវាយផ្សេងៗ​វា​ជា​ការល្អ»។

«ប្រសិនបើគាត់មិនទាន់បានត្រឡប់មកវិញទេ គាត់មានឧបសគ្គអ្វីផ្សេងៗអីជាដើមចឹង ហើយគាត់នៅ​ផុតកំណត់នៃការដាក់កំហិតតនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី    ប្រទេសកម្ពុជា​គួរតែមាន​ការចរចារផ្នែកណាមួយ​ដើម្បីឲ្យ​មានការសម្របសម្រួលកុំឲ្យគាត់ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ overstayed ( ស្នាក់នៅហួសកំណត់) អីជាដើម ហើយ​គាត់នឹងប្រឈមផ្លូវច្បាប់»។

លោកបន្តថា មូលហេតុដែលពលករចំណាកស្រុកទាំងខុសច្បាប់គឺដោយជឿការផ្សព្វផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារ ឬ​មេ​ខ្យល់ដោយពុំបានដឹងព័ត៌មានច្បាស់លាស់។ ម៉្យាងទៀតគឺជីវភាពខ្វះខាត ពលករត្រូវចំណាយច្រើនដើម្បី​បាន​​ទៅស្រុកគេ ហើយត្រូវចំណាយពេលក៏យូរថែមទៀត។  

លោកលើកឡើងថា៖ «ទីមួយកត្តាអូសទាញ សំដៅទៅលើប្រព័ន្ធនៃការផ្សព្វផ្សាយ​របស់ភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ឬមួយគេហៅមេខ្យល់ហ្នឹង គាត់មានឥទ្ធិពលទៅលើការផ្សព្វផ្សាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋហើយគាត់ជ្រើសរើស គាត់​​អត់បានព័ត៌មានត្រឹមត្រូវច្បាស់លាស់ល្អ គាត់ចេះតែជឿតាមគេ»។

«ទីពីរ ពាក់ព័ន្ធកត្តាជីវភាពដែលយើងមើលដំណើរការនៃការជ្រើសរើសស្រុកគេត្រូវចំណាយច្រើន  ហើយការចំណាយច្រើនក៏គាត់ត្រូវចាំយូរ»។

លោកបានអះអាងថា កត្តាមួយទៀតគឺពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនីតិវិធីនៃការរៀបចំជ្រើសរើសពលករទៅស្រុកគេហ្នឹង វាអត់បានជាក់លាក់ក្នុងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋ។

គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ ពលករកម្ពុជាស្របច្បាប់​ដែលចុះឈ្មោះ​ជាមួយ​នាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ម៉ាឡេស៊ី មានចំនួនជិត៤០០០នាក់។ ពលករខុសច្បាប់គេរំពឹងថាមានច្រើនជាង ៣០០០០នាក់នៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។​ នេះបើយោងទៅតាមស្ថានទូត​​កម្ពុជា​ប្រចាំ​ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៕

The UN Special Rapporteur on human rights defenders, Mary Lawlor, on Thursday told Newsroom Cambodia that 60 days had passed since a group of UN experts requested information from the government. The five-member human rights panel sent a letter on August 18 seeking clarification on the legal basis for the arrest and detention of Chhun and how the case was compatible with the right to freedom of expression.

The UN rights experts on October 17 publicized their letter to the government after receiving no response.

“The Special Rapporteur [on human rights] will continue to monitor the case regardless of whether a response is received and based on any new developments and information that she receives and can verify,” Lawlor said in a statement released by her advisor, Brian Dooley.

Kata Orn, a member of the government’s Human Rights Committee, on Thursday defended the government, saying the case was “out of its hands.”

“The [case] has already reached the courts and the Ministry of Foreign Affairs will consider whether to respond or not because we have responded many times already about this case,” Orn said.

Chhun, president of the Cambodian Trade Union Confederation, was arrested and jailed on July 31 on the charge of incitement to commit a felony or cause social unrest after he claimed that Cambodian borderland had been illegally ceded to Vietnam. Chhun said the construction of border posts 114 to 119 had caused hundreds of hectares of land in Tbong Khmum province to be encroached on by Vietnam.

The UN experts wrote that “Chhun was arrested at his home in Phnom Penh’s Meanchey district by 25 to 30 unidentified men in plain clothes. According to information we received, one man was believed to be from the Phnom Penh Police as he wore a black uniform resembling a police uniform. During the arrest, no document or warrant was reportedly shown to Rong Chhun and family members who were at home with him. The men did not provide information as to the reason for the arrest and where he would be taken.”

He is currently being held in pre-trial detention in Phnom Penh’s Correctional Centre 1 and is facing a maximum prison term of two years.

The rights group also questioned the Cambodia authorities’ dispersal of the peaceful assemblies on August 3 and August 5 outside the Phnom Penh Municipal Court, demanding the release of Chhun. The experts claim the demonstrations were legal under Article 21 of the International Covenant on Civil and Political Rights and also should have been allowed by Cambodian law.

The UN letter to the Cambodian government described Chhun as a “human rights defender.”

The statement continued: “In recent months, he has campaigned for the government to secure unpaid wages and benefits to laid-off workers, for the release of teachers who had been arrested for making comments on public health and COVID-19, and to address the human rights concerns made by the European Union prior to the lifting of the ‘Everything but Arms’ preferential trade agreement.”

The UN human rights experts included the Working Group on Arbitrary Detention, the Special Rapporteur on human rights in Cambodia, the Special Rapporteur on the right to freedom of peaceful assembly and of association, and the Special Rapporteur on the situation of human rights defenders.

Koy Kuong, a spokesperson for the Ministry of Foreign Affairs, could not be reached for comment.

Meas Nee, a social development analyst, said that given the facts in the case, the government could do little but ignore the UN’s request for an explanation.

“In Rong Chhun’s case, if we see it from the outside, it is completely political,” Nee said. “So there is nothing for the government to say. It can only remain silent … Chhun was arrested at night and without any arrest warrant.” 

អ្នកស្រី អ៊ុង ចាន់ធឿន ជា​តំណាងកម្មករ​ និង​ជា​សហជីព​ក្នុង​រោង​ចក្រ​លើកឡើងថា ​ក្រុម​កម្មករ​ទាមទារ​​ឱ្យ​​ក្រសួង​អន្តរាគមន៍​​លុប​លិខិត​​​ដែល​​រោងចក្រ​​ព្យួរ​​​ការងារ​​រយៈពេល​​​​២ខែ ​ដោយ​មិនមាន​ការជូន​ដំណឹង និង​ទាមទារ​សំណង​​៥ចំណុច​បន្ថែម​ទៀត ដូចជា​​លុយ​បំណាច់​ឆ្នាំ ប្រាក់ខែ​ចុង​ក្រោយ ប្រាក់អតីត​ភាព​ការងារ លុយ​ជំងឺ​ចិត្ត​ដែល​រោងចក្រ​បិទ​អត់​មាន​ការជូន​ដំណឹង​ត្រឹមត្រូវ និង​​លុយ​ដែ​ល​ធ្វើការ​ថ្ងៃ​ចូលឆ្នាំ​​។​

អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ ​«​​ការស្រាយបំភ្លឺទៅ GMAC ដែលជាសមាគមគ្របដណ្តប់វិស័យកាត់ដេរ ផ្នែកវាយនភណ្ឌ និងស្បែកជើង ហើយស្រាយបំភ្លឺថា ចំពោះ​រោងចក្រ​ណាដែ​ល​ព្យួរ​ការងារ​រយៈពេល​២ខែ ហើយ​អត់​មាន​អ្នក​​បញ្ជា​ទិញ អីចឹង​មិន​ចាំបាច់​ជូន​ដំណឹង និង​សង​ជំងឺ​ចិត្ត»។

តំណាងកម្មកររូបនេះ​បន្ថែម​ថា​ រោងចក្រ​បាន​ផ្តល់​ប្រាក់​សំណង​មួយ​ចំនួន ដូចជា លុយ​បំណាច់​ឆ្នាំ ប្រាក់ខែ​ចុងក្រោយ និង​ប្រាក់អតីត​ភាព​ការងារ ប៉ុន្តែ​មិន​ពេញ​លេញ​។ អ្នកស្រី​ថា សម្រាប់​លុយ​ជំងឺ​ចិត្ត​ដែល​រោងចក្រ​បិទ​អត់​មាន​ការជូន​ដំណឹង​ត្រឹមត្រូវ និង​លុយ​ដែ​ល​ធ្វើការ​ថ្ងៃ​ចូលឆ្នាំ​​ គឺ​កម្មករ​​មិន​​បាន​​​ទទួល​​​នោះ​​ទេ។

អ្នកស្រី​ថា​៖ «នៅ​ពេល​រោងចក្រ​បិទ បើ​មិនមាន​ការជូន​ដំណឹង ត្រូវ​គិតគូរ​ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់»។

នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ ក្រុម​កម្មករ​រោង​ចក្រ​វ៉ាយ​អូលែត បាន​តវ៉ា​ម្តង​ទៀត​នៅ​ខាង​មុខ​រោង​ចក្រ​របស់​ពួកគេ ស្ថិត​នៅសង្កាត់​អូរ​បែក​ក្អម ខណ្ឌ​សែន​សុខ រាជធានី​ភ្នំពេញ។​

លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធាន​សហភាព​សហជីព​កម្ពុជា លើក​ឡើង​ថា កម្មករ-កម្មការិនី ចង់​ទាមទារ​សំណង​ពី​រោងចក្រ ដោយសារ​​រោងចក្រ​ត្រូវ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ជូន​ដល់​ពួកគេ​។ លោក​បន្ថែម​ថា ក្រសួងការងារ​បានដោះស្រាយ​បញ្ហា​មួយចំនួន​​​ចាប់​ពី​ការ​តវ៉ា​របស់​កម្មករ​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ​ ដូចជា​សំណងចំពោះស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ដោះស្រាយបាន ៥០ភាគរយ ប៉ុន្តែ​ចំណុច​មួយចំនួន​ទៀត ក្រសួងមិនទាន់បានដោះស្រាយនៅឡើយ​។​

លោកបន្តថា៖ «​ចង់​ឲ្យ​ក្រសួង​ការងារប៉ះប៉ូវចំពោះគាត់ទៅ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់ គាត់​​ចង់​បាន​អ្វី​ដែល​កំណត់​ដោយ​ច្បាប់»។

Newsroom Cambodia មិនអាច​ទាក់ទង​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​ពី​លោក ហេង សួរ អ្នកនាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការងារ បាន​​នៅ​ឡើយ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​ចូល​ តែ​លោក​ចុច​បិទ។​

យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ស្តីពីការបើកផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភជូនបងប្អូនកម្មករនិយោជិត ក្នុង​វិស័យ​កាត់​ដេរ និង​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ដែល​ត្រូវ​បាន​ព្យួរកិច្ច​សន្យា​ការងារ បញ្ជាក់ថា ក្រសួង​ការងារ​បាន​ផ្តល់​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ដល់​កម្មករ​និយោជិត​ចំនួន​៣៣,២៣១នាក់ នៃរោងចក្រ​សហគ្រាសទាំង១១១ ក្នុង​វិស័យកាត់ដេរ និង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​​ដែល​រងផលប៉ះពាល់ជំងឺកូវីដ១៩៕

ក្នុង​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​មួយ​របស់​ក្រសួង​ការងារ ចេញ​កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា និង​ត្រូវ​បាន​បង្ហោះ​​លើ​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ក្រសួង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​កក្កដា បញ្ជាក់​ថា ក្រសួង​ការងារ​នឹង​ចាប់​ផ្តើម​ធ្វើការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​នេះ​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៧ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​កក្កដា។ ក្រសួង​ថា លិខិត​នេះ​ក៏​​​ជា​​ការ​ជូនដំណឹង​​​​ដល់​នាយកសហគ្រាសគ្រឹះស្ថាន និង​កម្មករ​និយោជិត​ក្នុង​វិស័យ​វាយនភណ្ឌ កាត់ដេរ និង​​ផលិតស្បែក​ជើង និង​អាជ្ញាធរ​មាន​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់។

ក្រសួង​បញ្ជាក់​ថា៖ «អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន​ក្រុមប្រឹក្សា​ជាតិ​ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​នៃ​ក្រសួង​ការងារ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ ការអង្កេត​នេះ នឹង​ចាប់​អនុវត្ត​ពី​ថ្ងៃ១៧ ដល់​៣១​ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០២០ ទៅ​លើ​គំរូ​សំណាក​កម្មករ​និយោជិត ​ដែល​ជ្រើសរើស​ដោយ​ចៃដន្យ​នៅ​តាម​បណ្តា​រា​​ជធានី-ខេត្ត»។

លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការងារ​ មិនឆ្លើយ​​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​នេះ​ ដោយ​គ្រាន់​តែ​បញ្ជាក់ថា៖ «វាជាការងាររដ្ឋបាលផ្ទៃក្នុង ដែល​យើង​បាន​ធ្វើ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​សម្រាប់​ចែក​ជូន​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សាជាតិ​ប្រាក់​ឈ្នួល​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»។

លោក អាត់ ធន់ ប្រធាន​សហភាព​ការងារ​កម្ពុជា លើក​ឡើង​ថា ស្ថានភាព​ជីវភាព​របស់​កម្មករ​ប្រឈម​នឹងភាព​អត់​ការងារ​ធ្វើ​ និង​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​ពី​និយោជក ដូច្នេះ​លោក​ថា ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​​គឺជា​​រឿង​​ល្អ​ ប៉ុន្តែ​លោក​ថា លោក​ចង់​ឱ្យការ​សិក្សា​នោះ​មានការចូលរួមពីស្ថាប័នឯករាជ្យ។

លោក​បញ្ជាក់​ថា៖ «​យើង​ចង់​បាន​ឱ្យ​មាន​ស្ថាប័ន​សិក្សា​ឯករាជ្យ​ទៅ នៅ​ពេល​ចូល​តុ​ចរចារ​ប្រជុំ​ទៅ គឺ​នឹង​បាន​ផល​ប្រយោជន៍​ច្បាស់​ទាំងអស់​គ្នា»។

ចំណែក​លោក ប៉ាវ ស៊ីណា ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​សហជីព​ចលនា​កម្មករ​កម្ពុជា​លើក​ឡើង​ថា កម្មករ​នៅ​តែ​ជួប​បញ្ហា​ជីវភាព ទោះបី​មាន​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ពី​និយោជក និង​រដ្ឋាភិបាល​ក៏ដោយ។

លោក​បន្ត​ថា៖ «កម្មករ​កំពុង​ជួប​ប្រទះ​បញ្ហា​ប្រ​ឈម​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត និង​អ្នក​ដែល​ព្យួរ​ការងារ​គឺ​ជួប​បញ្ហា​ខ្វះខាត​ជីវភាព​ដោយសារ​ប្រាក់​ចំណូល​គាត់​បាន​តិច ដែល​ទទួល​បាន​ឧបត្ថម្ភ​ពី​និយោជក និង​រដ្ឋាភិបាល គឺ​គាត់​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​ជីវភាព​បាន​ទេ»។​

ចាប់​តាំង​​ពី​​រោងចក្រ​​ព្យួរ​​ការងារ​​កម្មករ ដោយសារ​​រោង​ចក្រ​​បិទ​ទ្វារ​​មិន​មាន​អ្នក​បញ្ជា​​ទិញ ដោយ​សារ​​វិបត្តិ​​ជំ​ងឺ​កូវីដ​១៩​ ​លោក​​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ​ហ៊ុន សែន​ បានបញ្ជាក់​​​ថា​ រោងចក្រ​​ផ្តល់​​ប្រាក់​៣០​​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​ខែ​ឲ្យ​កម្មករ​​ ចំណែក​រដ្ឋាភិបាល​​ផ្តល់​​ឲ្យ​​៤០​​ដុល្លារ។​

លោក ខេន លូ ​​អគ្គលេខាធិការសមាគមរោងចក្រកាត់ដេរកម្ពុជា GMAC មានប្រសាសន៍​ថា ដោយ​សារ​​​ជំងឺកូវីដ១៩ ​ទំនិញ​​ដែល​ផលិត​​នៅ​កម្ពុជា​​​​មិនមានកា​របញ្ជាទិញ បណ្តាល​ឲ្យ​មានការ​បិទ​ទី​ផ្សារ ។

លោក​បញ្ជាក់​ថា៖ «បើ​រោងចក្រ​អត់​មាន​អី​វ៉ាន់អីចឹង អត់​ត្រូវ​ការបុគ្គលិក​ច្រើន​នោះ​ទេ។ អាហ្នឹង​ទី១ ទី២​បើ​អត់​មាន​អី​វ៉ាន់​ធ្វើ មាន​លុយ​ឯណា​បើក​ប្រាក់​ខែ»។

​បើតាម​អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ ​ក្នុង​អំឡុង​ការ​កើត​មាន​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ យ៉ាងហោចណាស់រោង​ចក្រ​ជាង​១០០​បាន​ព្យួរការ​ផលិត​ និង​​ធ្វើ​ឱ្យកម្មករនិយោជិត​ខ្មែរ​ប្រមាណ១០ម៉ឺននាក់ បាត់បង់​ការងារ៕