monarchy – Newsroom Cambodia

សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញចោទប្រកាន់លោក សម រង្ស៊ី ពីបទជេរប្រមាថដល់ព្រះមហាក្សត្រ

កេត អ៊ីយាន (Ket Eyean) — Mon, 28 Dec 2020 13:02:26 +0000

លោក សេង ហៀង ព្រះរាជអាជ្ញារងនៃអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានសម្រេចចោទប្រកាន់លោក សម រង្ស៊ី ពីបទជេរប្រមាថដល់អង្គព្រះមហាក្សត្រ ជាការចោទប្រកាន់ចុងក្រោយបំផុតលើអតីតមេដឹកនាំបក្សជំទាស់ដែលបច្ចុប្បន្នរស់នៅនិរទេសខ្លួន។

លោក គុជ គឹមឡុង អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ នេះថាបទចោទតាមផ្លូវតុលាការត្រូវបានធ្វើរួចហើយលើលោកសម រង្ស៊ី អតីតប្រធានគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ ដែលត្រូវបានរំលាយកាលពីឆ្នាំ២០១៧។

«រឿងហ្នឹងគឺយើងបាន អយ្យការរាជធានីភ្នំពេញបានសម្រេចចោទប្រកាន់រួចហើយ លោក ព្រះរាជអាជ្ញារង សេង ហៀង ពីបទប្រមាថដល់អង្គព្រះមហាក្សត្រទៅតាមមាត្រាដែលមានចែងរួចហើយនៅក្នុង ក្រមព្រហ្មទណ្ឌយើងហ្នឹង»។

មុនពេលសម្រេចចោទប្រកាន់លើលោក សម រង្ស៊ី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក កើត រិទ្ធ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ បានធ្វើសំណើទៅដល់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ឲ្យមានវិធានការផ្លូវច្បាប់ និងតឹងរ៉ឹងបំផុតលើលោក សម រង្ស៊ី បន្ទាប់ពីលោកបានផុសជាសាធារណៈនៅលើទំព័ហ្វេសប៊ុកដែលមានខ្លឹមសារជេរប្រមាថដល់អង្គព្រះ មហាក្សត្រ។ នេះយោងទៅតាមទំព័រហ្វេកប៊ុករបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌។

លោកសម រង្ស៊ី បានលាលែងពីតំណែងក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ពីប្រធានគណបក្សប្រឆាំងឈានមុខគេនៅប្រទេសកម្ពុជា ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក លោកបានរស់នៅក្នុងប្រទេសបារាំងដើម្បីចៀសវាងការចាប់ខ្លួន៕

Q & A with ruling party Senator and spokesperson Sok Eysan

ទេស នុភា (Tes Nuphea) — Tue, 20 Oct 2020 03:55:17 +0000

On the 8th anniversary of the death of former King Norodom Sihanouk, who guided
Cambodia though many of the 20th century’s most important historical moments,
Newsroom Cambodia spoke to Mr. Sok Eysan, spokesperson for the Cambodian
People’s Party.

Below is our conversation, translated from Khmer and edited for clarity.

NC: What are the lessons that young and current politicians should learn from
the late king’s legacy?
Sok Eysan: From my point of view, his majesty late King Father should be credited
with many achievements for the young and next generations, as well as all Khmer
citizens. He led Cambodia to join the Non-aligned Movement, joining the first
meeting in Bandung, Indonesia. After that conference, all inter-partners became the
countries with neutral positions. Moreover, he instituted in the nation such ideas as
conciliation, unification, peace, and development, which showed other Southeast
Asian nations that Cambodia was a peaceful and prosperous nation.

NC: What are the similarities and differences between Sangkum Reastr Niyum
and the current government led by the Cambodian People’s Party?
Sok Eysan: One important thing: the idea of political neutrality and independence,
which is stipulated in the constitution. Cambodia isn’t biased to any great power, and
we adhere to the idea that all countries are our friends, and that we all depend on the
policies of independence, sovereignty, territorial integrity, and non-interference in
mutual domestic affairs. Therefore, the royal government, under the leadership of
Prime Minister Hun Sen, is committed to work and serve all Khmer citizens.
Moreover, Samdech Hun Sen has instituted his “win-win” policy since the 1990s, a
policy that has resulted in a peace and unity that the country has not seen for hundreds
of years after the Angkor Empire Era.

NC: What are the challenges facing Cambodia today?
Sok Eysan: The primary challenge is continued internal development, which we need
to ensure lasting peace, political stability, economic growth and poverty eradication.
Another is foreign policy: Cambodia remains committed to neutrality, which is not
always easy in the face of growing tension between larger nations.

NC: Among the late King Father’s most durable legacies was the idea of political
neutrality. Is there anything the current government can do to build on that
legacy?

Sok Eysan: We continue to promote national unity, an idea that the late King Father
enshrined with the Paris Peace Agreement. We are committed to a policy of
conciliation and national unity. No matter how tough it is, Cambodia will not allow
serious internal divisions or allow neighboring countries to interfere in our domestic
affairs. Absolutely, there is no presence of foreign military in this Kingdom.

៨ឆ្នាំក្រោយការយាងចូលទិវង្គតរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ នយោបាយអព្យាក្រឹតបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេយល់ឃើញខុសគ្នា

ភិន រតនា (Rathana Phin) — Fri, 16 Oct 2020 09:01:01 +0000

ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ គឺជាថ្ងៃរំឮកខួបនៃការយាងចូលទិវង្គតនៃរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ។ ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនបានសម្ដែងនូវការសោកស្ដាយ និងចងចាំវីរៈភាពរបស់ទ្រង់ក្នុងការទាមទារឯករាជ្យភាពដល់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៥៣ និងការកសាងសមិទ្ធផលជាច្រើនសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប ជាពិសេសនយោបាយបង្រួបបង្រួមជាតិ។

គេនៅចាំបានថា របបសង្គមរាស្រ្តនិយមរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ បានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបបនយោបាយអព្យាក្រឹត្យ ស្ថិតក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងមនោគមវិជ្ជានយោបាយសេរី និងកុម្មុយនីស្តនៃសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ ហើយបច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានអះអាងថាខ្លួនបន្តអនុវត្តនយោបាយអព្យាក្រឹត្យដដែល។

ក្រោយ៨ឆ្នាំនៃការយាងចូលទិវង្គតរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ និស្សិត សាស្រ្តចារ្យ និងអ្នកនយោបាយខ្មែរមួយចំនួនបានបង្ហាញទស្សនៈអំពីសមិទ្ធផលរបស់ព្រះអង្គ និងការយល់ឃើញអំពីតម្លៃនៃនយោបាយអព្យាក្រឹតក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ដែលជាការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្រ្តនយោបាយថ្មីមួយរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងមហាយក្សចិន។

កញ្ញា សុង ដាភា និស្សិតឆ្នាំទី២ ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៅសាកលវិទ្យាល័យអន្តរជាតិផារ៉ាហ្គនថ្លែងថា សមិទ្ធផលរបស់ព្រះមហាវីរក្សត្រដែលកញ្ញាមានការកោតសរសើរជាងគេ គឺការទាមទារឯករាជ្យភាពឲ្យកម្ពុជាពីប្រទេសបារាំង ព្រោះឯករាជ្យភាពរបស់ប្រទេសមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដោយសារបង្ហាញពីអធិបតេយ្យភាពខ្លួនឯង។

កញ្ញាបន្ថែមថា កម្ពុជាគួរប្រើនយោបាយរបស់ខ្លួនបត់បែនទៅតាមគោលបំណងអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺនយោបាយណាដែលកម្ពុជាទទួលបានប្រយោជន៍ច្រើនជាង។

លោកបណ្ឌិត យ៉ង សាំងកុមារ មេដឹកនាំគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ថ្លែងថា សម្ដេច ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ជាអ្នកនយោបាយសំខាន់មួយរូប ដែលបានត្រួសត្រាយផ្លូវ និងកសាងសមិទ្ធផលជាច្រើនក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត ដោយបានដណ្ដើមឯករាជ្យពីបារាំង និងបានដើរតួនាទីជាអ្នកបង្រួបបង្រួមជាតិតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស និងក្រោយៗមករហូត។

លោកបន្ថែមថា នយោបាយអព្យាក្រឹតក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមស្ថិតក្នុងបរិបទប្រកួតប្រជែងមនោគមវិជ្ជានយោបាយ រីឯពេលបច្ចុប្បន្នគឺជាបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងសេដ្ឋកិច្ច ដូច្នេះកម្ពុជាគួររក្សាឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន មិនគួរពឹងផ្អែកលើមហាអំណាចណាមួយនោះឡើយ។ លោកថា កម្ពុជាគួរតែរក្សាលំនឹង ឬតុល្យភាពនៃទំនាក់ទំនង រវាងប្រទេសចិន និងអាមេរិក និងក៏ដូចជាប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា ជប៉ុន ឥណ្ឌា និងសហភាពអឺរ៉ុបជាដើម។

ប្រធានគណបក្សយុវជនកម្ពុជា លោក ពេជ្រ ស្រស់ លើកឡើងថា ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ គឺជាមគ្គុទ្ទេសន៍ដ៏ឆ្នើមមួយរូបក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាជាតិខ្មែរ និងបង្រួបបង្រួមជាតិខ្មែរឲ្យមានឯកភាពជាតិ។ ចំពោះមាគ៌ានយោបាយបច្ចុប្បន្នវិញ លោក ពេជ្រ ស្រស់ ថា កម្ពុជាគួរតែជាប្រទេសកណ្ដាលនិយម មិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសដទៃ មិនរើសអើងប្រទេសណាមួយ ហើយត្រូវសហការជាមួយគ្រប់បណ្តាប្រទេសទាំងអស់ក្នុងសកលលោក។

លោកថា៖ «ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវតែប្រកាន់គោលជំហរមិនរណបប្រទេសណាមួយ ឬមិនកាន់ជើងប្រទេសណាមួយ ស្របពេលប្រទេសធំមួយចំនួនកំពុងពាក់មុខយក្សដាក់គ្នា គឺដើម្បីឲ្យកម្ពុជាបង្កើនមិត្តក្នុងពិភពលោកឲ្យច្រើន»។

ចំណែកលោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ សម្រាប់ខ្មែរជំនាន់ក្រោយ គឺមាគ៌ានយោបាយបង្រួបបង្រួមជាតិ សន្តិភាព ផ្សះផ្សារជាតិ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងត្រូវខិតខំអនុវត្តន៍គោលនយោបាយដែលបានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ អព្យាក្រឹត អចិន្ត្រៃយ៍ មិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធ និង មិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសណាដាក់មូលដ្ឋានទ័ពនៅទីតាំងយោធាក្នុងទឹកដីកម្ពុជាឡើយ»។

លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា ជាអតីតសមាជិកជាន់ខ្ពស់មួយរូបនៃអតីតគណបក្សសង្រ្គោះជាតិថ្លែងថា លោកទទួលស្គាល់នយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបស់សម្ដេចព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ប៉ុន្តែលោកថា នយោបាយនោះមានការប្រែប្រួលវិញក្នុងសម័យសង្រ្គាមឥណ្ឌូចិន ដោយសារទ្រង់អនុញ្ញាតឲ្យយួនយៀកកុងបង្កើតផ្លូវលំហូជីមិញ។ លោកថា ករណីនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថា ពុំមានអព្យាក្រឹតភាព ដោយសារព្រះអង្គបានធ្វើនយោបាយទប់ស្កាត់ចក្រព័ទ្ធអាមេរិក មិនឲ្យរំលោភអព្យាក្រឹត្យ និងអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជា ប៉ុន្តែសហរដ្ឋអាមេរិកបានមើលឃើញថា មានការលូកចូលនៃសហភាពសូវៀត និងចិនមកក្នុងសង្រ្គាមឥណ្ឌូចិន។

លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា បន្ថែមថា ក្រោយការរំលាយគណបក្សសង្រ្គោះជាតិ លោកសង្កេតឃើញឥទ្ធិពលចិនកាន់តែមានការគ្របដណ្ដប់លើប្រទេសកម្ពុជាច្រើនជាងមុន។ ចំពោះការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ជាមួយចិន ស្របពេលសហភាពអឺរ៉ុបកាត់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ លោកលើកឡើងថា ការណ៍នេះនឹងនាំឲ្យមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិយល់ឃើញថា ប្រសិនបើកម្ពុជាលែងមានអព្យាក្រឹតភាព នោះមិនស្របជាមួយរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា ដោយកម្ពុជាបានបង្កើតមិត្តភាពដែកថែបម្ខាង និងវាយប្រហារម្ខាង។

ចំណែកសាស្រ្តាចារ្យប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្រ្ត លោក សំបូរ ម៉ាណ្ណារ៉ា បានឲ្យនិយមន័យអព្យាក្រឹតថា លុះត្រាតែមានការតាំងចិត្តឲ្យមានភាពស្មើគ្នាជាមួយបណ្ដាប្រទេសទាំងអស់។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ដែលហៅថាអព្យាក្រឹតទៅបានលុះត្រាតែតាំងចិត្តឲ្យមានភាពស្មើភាពជាមួយទំនាក់ទំនងការបរទេសជាមួយបណ្តាប្រទេសទាំងអស់ ក្នុងសម័យរបស់ព្រះអង្គ (សម្ដេចតា) ឡើងគ្រងរាជ្យ គឺសម័យកាលកុំម្មុយនីស្ត និងសេរី អញ្ចឹងប្រទេសតូចតាចដូចយើង ត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់គោលនយោបាយអព្យាក្រឹតនេះដើម្បីស្ថិរភាព និងសន្តិភាព»។

សាស្រ្តាចារ្យប្រវត្តិសាស្រ្តរូបនេះបន្ថែមថា៖ «ទំនាស់ពាក្យសម្តីនឹងស្លាបប៉ាកកា (ប៊ិក) គឺជារឿងធម្មតាហើយចំពោះប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ តែយើងត្រូវតែប្រើប្រាស់និយាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាត្រង់ចំណុចខន្តី វិរិយៈ ដើម្បីជោគជ័យជាតិ និងសន្តិភាពតទៅទៀត»៕