NGOs – Newsroom Cambodia

អង្គការចំនួន ៤៥ អំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យស៊ើបអង្កេតឃាតកម្មលោកបណ្ឌិតកែម ឡី

មេង គ្រុយពន្លក (Meng Kroypunlok) — Wed, 14 Jul 2021 15:05:35 +0000

អង្គការចំនួន ៤៥ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី០៩ ខែកក្ដដា បានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យមួយដែលមានភារកិច្ចធ្វើការឯករាជ្យមិនលំអៀងនិងមានប្រសិទ្ធភាព លើឃាតកម្មលោកបណ្ឌិតកែម ឡី។

សេចក្ដីថ្លែការណ៍រួមរបស់អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិរួមមាន អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា(CCHR) និងអង្គការ ៤៣ផ្សេងទៀត បានចុះហត្ថលេខាអំពាវនាវក្នុងពិធីគម្រប់ខួប ៥ឆ្នាំ ឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យមួយដែលមានភារកិច្ចធ្វើការឯករាជ្យ និងធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើការស្លាប់របស់លោកបណ្ឌិតកែម ឡី។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបានលើកឡើងថា ដោយអនុលោមតាមអនុសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយប្រទេសកម្ពុជាមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការស៊ើបអង្កេតភ្លាមៗ ដោយឯករាជ្យ មិនលំអៀង និងធ្វើការស៊ើបអង្កេតរាល់ការស្លាប់ទាំងអស់ដែលសង្ស័យថាខុសច្បាប់ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណមិនត្រឹមតែជនល្មើសដោយផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងទៀតដែលអាចទទួលខុសត្រូវចំពោះការប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋទាក់ទងនឹងការស្លាប់នេះ។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ពីចំណុចខ្វះខាតចំនួន ០៧ចំនុចសំខាន់ៗ ដែលទាក់ទងនឹងសំណុំរឿងនេះ ដែលមិនត្រូវបានដោះស្រាយឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការជំនុំជម្រះ រួមមានការអះអាងរបស់ជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស លោកអឿត អាងថា មូលហេតុនៃការបាញ់សម្លាប់ គឺដោយសារបំណុល ៣០០០ដុល្លារ និងដែល ការខកខានមិនបានសម្ភាសន៍សាក្សី។

ចំណុចផ្សេងទៀតរួមមានការខកខានមិនមានវីដេអូស៊ីស៊ីធីវីមួយនៅឯស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ របស់អ្នកស៊ើបអង្កេតដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណបុរសម្នាក់ដែលអង្គុយជាមួយលោក កែម ឡី មុនពេលមានការបាញ់ប្រហារ និងការខកខានក្នុងការប៉ុនប៉ងដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស ដែលបានអះអាងថាត្រូវបានបាញ់លើរូបគាត់ខណៈដែលកំពុងរត់គេចពីកន្លែងនៃឧក្រិដ្ឋកម្ម។

ចំណុចដ៏ទៃទៀតរួមមាន ការខកខានរបស់អ្នកស៊ើបអង្កេតក្នុងការកំណត់ទីតាំង និងសម្ភាសន៏អ្នកលក់អាវុធដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងការខកខានរកប្រវត្តិរបស់ជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស និងទំនាក់ទំនងដែលអាចកើតមានជាមួយយោធា និងចុងក្រោយ ការខកខានមិនបានបញ្ជាក់ពីអត្តសញ្ញាណរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ហើយដែលត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងខ្សែវីដេអូដែលតាមស្វែងរកជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស នៅពេលគាត់បានរត់គេចពីកន្លែងឧក្រិដ្ឋកម្ម។

តាមរយៈទំព័រផ្លូវការរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិចប្រចាំនៅកម្ពុជានៅថ្ងៃទី០៩ ខែកក្កដា លោកW. Patrick Murphy បានចូលរួមរំលែកទុក្ខលើក្រុមគ្រួសារលោកបណ្ឌិតកែម ឡី និងប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ដែលបានផ្តល់តម្លៃដល់ភាពស្មោះត្រង់ និងស្នេហាជាតិរបស់លោកបណ្ឌិត។ បន្ថែមពីនេះលោកក៏បានទទូចសុំឱ្យអាជ្ញាធរធ្វើការស៊ើបអង្កេតពេញលេញក្នុងការស្លាប់នេះផងដែរ។

លើកឡើងនៅក្នុងវិទ្យុសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ភរិយាបណ្ឌិតកែមឡី លោកស្រីប៊ូ រចនា មានប្រសាសន៏ថា លោកស្រីមិនអាចទទូលយកបានទេ តែយ៉ាងណាលោកស្រីត្រូវតែទទូលយកព្រោះវាគឺជាការពិត។

«កាលដែលគាត់ស្លាប់ដំបូងៗ ពេលដែលដឹងរឿងហ្នឹងមកគឺខ្ញុំស្លុត ខ្ញុំមិនអាចទទួលបានទេ ប៉ុន្តែអ្វីៗវានៅតែជាការពិត»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៍ និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោកជិន ម៉ាលីនតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន បានហៅការអំពាវនាវរបស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនេះថា គឺជាការធ្វើអាជីវកម្មនយោបាយលើមរណៈភាពលោករបស់លោកបណ្ឌិតកែម ឡី។

លោកបាននិយាយថា ការស្នើឲ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យ ដោយមានការចូលរួមពីបរទេសជាការដែលមិនអាចទៅរួច និងផ្ទុយអំពីច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ និងច្បាប់ជាតិកម្ពុជាផងដែរ៕

អង្គការសង្គមស៊ីវិលស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ដោយបារម្ភពីការឆ្លងកូវីដ

មេង គ្រុយពន្លក (Meng Kroypunlok) — Mon, 07 Jun 2021 09:00:17 +0000

សហជីព និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន ២២ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៣ ខែឧសភានេះ បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមមួយដោយអំពាវនាវសារជាថ្មីឱ្យមានការដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ដោយសារពួកគេបារម្ភពីការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងពន្ធនាគារ។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) មជ្ឃមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស (CENTRAL) និងសហជីព សង្គមស៊ីវិលចំនួន ២០ទៀត បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៏រួមសារជាថ្មីនេះ បន្ទាប់ពីមានរបាយការណ៏ស្ដីពីការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងពន្ធនាគារ។

នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៏រួមនោះផងដែរ សង្គមស៊ីវិលទាំងនោះក៏បានលើកឡើងថា សុវត្ថិភាព និងសុខភាពរបស់អ្នកទោសមនសិការទាំងអស់គឺជាទំនួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បន្ថែមពីនេះសេចក្ដីថ្លែងការណ៏ក៏បានបញ្ជាក់ថា «ដោយមើលឃើញពីរបាយការណ៍នៃករណីកើតឡើងនៃជំងឺកូវីដ១៩ នៅក្នុងពន្ធនាគារកម្ពុជា រួមផ្សំនឹងចំនួនអ្នកទោសច្រើនពេកនៅក្នុងពន្ធនាគារ, យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យដោះលែងអ្នកទោសមនសិការអហិង្សាទាំងអស់ ដែលជាវិធានការដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យបណ្ដាលមកពីការរីករាលដាលនៃវីរុសកូរ៉ូណា»។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋាភិបាលមិនត្រូវចោទប្រកាន់ ឬផ្ដន្ទាទោសចំពោះអ្នកទោសមនសិការឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញរដ្ឋាភិបាលគួរតែលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋសកម្ម ដែលរួមចំណែកដល់ការធ្វើឱ្យសង្គមមានភាពប្រសើរឡើង ដែលស្របនឹងមាត្រា៥១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានចែងថា «ពលរដ្ឋកម្ពុជាគឺជាម្ចាស់នៃប្រទេសរបស់ខ្លួន»។

ជាងនេះទៅទៀត សេចក្ដីថ្លែងការណ៍បានចង្អុលបង្ហាញថា ប្រសិនបើពលរដ្ឋមិនអាចចូលរួមក្នុងកិច្ចការសង្គមនិងបញ្ចេញមតិរបស់ពួកគេទេ នោះពលរដ្ឋមិនអាចក្លាយជាម្ចាស់ប្រទេសបានឡើយ។

តាមសេចក្ដីថ្លែងការនេះដែរ អ្នកទោសមនសិការសំដៅលើបុគ្គលដែលត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុកដោយសារតែការបញ្ចេញមតិដោយសន្ដិវិធីទាក់ទងនឹងបញ្ហានយោបាយ សង្គម ជំនឿសាសនាឬជំនឿផ្សេងៗតាមមនស្សការឬអត្ថសញ្ញាណរបស់ពួកគេ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល លោកជិន មាលីន ដែលជាអ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ និងជាអ្នកនាំពាក្យ គណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋាភិបាល តាមរយៈគណនីហ្វេសបុក បានបដិសេធទាំងស្រុងថាការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៏ស្នើសុំឱ្យមានការដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ថាជាការមិនសមស្រប ខុសនឹងនីតិវិធីច្បាប់និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងមានចរិតជានយោបាយ។

លោកបានលើកនៅមូលហេតុប្រាំចំណុចរួមមាន រដ្ឋាភិបាលមិនមានអំណាចដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំដែលស្ថិតក្រោមសម្ថកិច្ចរបស់តុលាការ និងគ្មានបុគ្គលឬស្ថាប័នណាបញ្ជាតុលាការបានទេ។ លោកបានបន្តថា មិនមានអ្នកទោសមនសិការទេ ការដោះលែងមិនមែនជាវិធានការសមស្របទេ រដ្ឋាភិបាលមានវិធានការគ្រប់គ្រង ហើយការអំពាវនាវរបស់សង្គមស៊ីវិល ផ្ទុយនឹងច្បាប់និងមានលក្ខណៈនយោបាយ។

គួររំលឹកផងដែរថាតាំងពីសប្ដាហ៍មុនមកម្លេះ មានការឆ្លង់ជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងពន្ធនាគារចំនួនបីរួមមាន ពន្ធនាគាររាជធានីភ្នំពេញ ពន្ធនាគារខេត្តកណ្ដាល និងពន្ធនាគារខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានការរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ១៩ជាង ១០០នាក់៕

CYN និយាយថាបទល្មើសព្រៃឈើកើនឡើងខណៈប្រទេសកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ

សុត បាន (Soth Ban) — Wed, 28 Apr 2021 09:14:35 +0000

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (CYN) បានរកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការចំនួន ១១៣ករណី កាលពីថ្ងៃទី២៩ ដល់ ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ ខណៈប្រទេសជាតិកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ ហើយនេះបង្ហាញពីការគំរាមកំហែងជាបន្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់គម្របព្រៃឈើក្នុងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃ។

តាមរយៈការចុះប្រមូលទិន្នន័យទាំងពីរលើកនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ បើគិតពីខែមីនា CYN បានអះអាងតាមរយរយៈហ្វេសប៊ុកថាមានរហូតដល់ ២១៣ករណី ឬស្មើនឹងការបាត់បង់ព្រៃឈើ ២១៣ដើម។

សមាគមន៍បានអះអាងថា៖ «ប្រភេទឈើដែលទទួលរងការកាប់បំផ្លាញភាគច្រើនជាប្រភេទឈើកម្ររដូចជា
ស្ទៀង សុក្រំ ឈើទាល ដួងចែម ពពេល ផ្តៀក ត្រាច ត្រសេក កកោះ ជាដើម»។

CYN បាននិយាយថាបន្តថាខណៈការរាតត្បាតពីជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងតែរាតត្បាតខ្លាំងនៅប្រទេសកម្ពុជាការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែន ជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតរួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរនោះ ក៏នៅតែបន្តកើតមានឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

‌‌«ទន្ទឹមនឹងការរាតត្បាតពីជំងឺកូវីដ-១៩នៅក្នុងព្រឹត្តការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ដែលបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិផ្នែក សុខភាពសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយឡែកចំពោះវិបត្តិកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែន ជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតរួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរនោះ ក៏នៅតែបន្តកើតមានឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់»។

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា បាននិយាយផងដែរថា ចាប់តាំងពីការមានការរារាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល សមាគមក្នុងស្រុក និងសហគមន៍មូលដ្ឋានមិន ឱ្យចូលរួមល្បាតព្រៃមក ចំនួនបទល្មើសនៅតែបន្តកើតឡើង និងចេះតែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីប្រសិទ្ធិភាពការងាររបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ទហាក់ពុំទាន់មានប្រសិទ្ធិភាព និងនៅមានចន្លោះខ្វះខាតច្រើន។

របាយការណ៍របស់អង្គការគ្លូបល អ៊ីននីហ្សីអេធីវ (Global Initiative) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva) រកឃើញថាក្នុងមួយទស្សវត្សចុងក្រោយនេះថាប្រទេសកម្ពុជាបានរងនូវការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទ្រង់ទ្រាយធំ និងបាត់បង់ព្រៃឈើអស់ជាងកន្លះលានហិកតា ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ការផ្តល់ដីសម្បទាន សង្គមកិច្ច និងគម្រោងស្ដារព្រៃឈើឡើងវិញ បូករួមទាំងសកម្មភាព កាប់ឈើខុសច្បាប់ ដែលបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ព្រៃឈើរួមទាំងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកានេះផងដែរ។

លោកនេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថានប្រាប់សារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia
ថាអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនកំពុងប្រើប្រាស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ដើម្បីដើររាប់គល់ឈើធ្វើរបាយការ
ណ៍ស្វែងរកប្រាក់ជំនួយ។ ពួកគេចាំបាច់ត្រូវធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីបំពេញចិត្តម្ចាស់ជំនួយ ហើយគល់ឈើដែលពួកគេដើររាប់ គឺខ្លះជាគល់ឈើចាស់ៗដែលនៅសល់ពីមុន និងមួយចំនួនជាដើមច្បោះជ័ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលពួកគាត់បានស្នើសុំដកហូតដើម្បីប្រើប្រាស់ស្របតាមច្បាប់។

ចំណែកគល់ឈើមួយចំនួនទៀតគឺមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់របស់ក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ជនដៃដល់ធ្វើការផាកពិន័យ
និងបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅកាន់តុលាការរួចអស់ទៅហើយ។ នេះបើយោងតាមលោកនេត្រ ភក្រ្តា។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ក្រសួងបរិស្ថានគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីការអនុវត្តច្បាប់ចំពោះជនណាឬសមាគមនិងអង្គការណាមួយដែលបន្តធ្វើសកម្មភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច បំពានច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិរាប់ទាំងជនល្មើសក្នុងបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ»។

លោកសាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកតស៊ូមតិបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់លោកនេត្រ ភក្រ្តា
ដែលថាក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនធ្វើការងារដើម្បីស្វែករកប្រាក់ជំនួយថា «ជារឿងគួរឲ្យអស់សំណើច» ហើយបានអំពាវនាវឲ្យក្រសួងបរិស្ថានអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួនឲ្យបានល្អប្រសើរ ហើយត្រូវធានាថាបទល្មើសព្រៃឈើលែងកើតមានទាំងនៅតំបន់ព្រៃព្រះរការ និងតំបន់ព្រៃឡង់ឬតំបន់ផ្សេងៗទៀត។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ចំណាត់ការរបស់ក្រសួងបរិស្ថានបញ្ជូនជនដៃដល់ទៅផ្ទន្ទាទោស ផាកពិន័យ និងខ្លះកសាងសំណុំរឿងនៅតុលាការ ជារឿងល្អ ក៏ប៉ុន្តែពិត ឬយ៉ាងណា គួរមើលតាមជាក់ស្តែង។

«យើងនៅតែអាចមើលបានតាមរយៈលទ្ធផលជាក់ស្តែងពីបទល្មើសព្រៃឈើ ថាតើពិតជាថយចុះ ឬកើនឡើង
បើបទល្មើសព្រៃឈើនៅតែខ្លាំងជាងមុន ដូចជាក់ស្តែងយើងបានឃើញកាលពីខែមីនានេះ បូកសរុបទៅឃើញថាមានបទល្មើសព្រៃឈើចំនួន ២១៣ករណីជាង ចឹងមានន័យថាអ្វីដែលក្រសួងបរិស្ថានលើកឡើងថាបានពង្រឹងការងារខ្លួនហើយគឺហាក់បីដូចជាមិនអាចទទួល យកបាននោះទេ»។

លោកសឹង សែនករុណា អ្នកនាំពាក្យសមាគមសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(ADHOC) ក៏បានឆ្លើយតបទៅនឹងលោក នេត្រ ភក្រ្តា ផងដែរថា វាមិនចំឡែកអ្វីទេដែលក្រសួងបរិស្ថានតែងតែច្រានចោលនូវរបាយការណ៍របស់សកម្មជនបរិស្ថានឬអង្គការសង្គមស៊ីវិល។

លោកបាននិយាយថាអង្គការសង្គមស៊ីវិលនិងសកម្មជនបរិស្ថានមិនមែនចេះតែទទួលបានជំនួយនោះទេ
ម្ចាស់ជំនួយដែលផ្តល់ឲ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់សុទ្ធតែមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងត្រឹមត្រូវ មុននឹងគេផ្តល់ឲ្យ។

លោកសឹង សែនករុណាបានបន្តថា លោកលោកនេត្រ ភក្ត្រាអាចដឹងហើយថាសង្គមស៊ីវិលមុននឹងទទួលបានជំនួយគឺត្រូវសរសេរពាក្យស្នើសុំ ធ្វើរបាយការណ៍ពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយរបាយការណ៍ហ្នឹងមិនអាចប្រឌិតបានទេ ព្រោះម្ចាស់ជំនួយទាំងអស់គេមានការត្រួតពិនិត្យ ឬហៅថា(អូឌីត) គឺពិនិត្យលើការចាយវាយផ្សេងៗដោយមានតម្លាភាព ហើយមិនចេះតែយកលុយយកមកប្រើប្រាស់ផ្តេសផ្តាសក្រៅពីការចុះធ្វើសកម្មភាពការងារនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ចំពោះចំណាត់ការរបស់មន្រ្តីបរិស្ថាន យើងទទួលស្គាល់មានករណីខ្លះមានការចាត់វិធានការទៅលើជនខិលខូចបានខ្លះ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធិភាពនោះទេ ព្រោះដរាបណានៅមិនទាន់មានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធរួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋ សហគមន៍ សកម្មជនបរិស្ថាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់»។

លោកសឹង សែនករុណាក៏បានទទួចឲ្យក្រសួងបរិស្ថានត្រូវធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់នូវសិទ្ធិសេរីភាពទៅដល់ក្រុមយុវជន សហគមន៍ សកម្មជនបរិស្ថានឲ្យពួកគេបានរួមចំណែកការពារព្រៃឈើដែលជាព្រៃឈើរួមរបស់ជាតិ៕

បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ និងសកម្មជនព្រៃឈើ ស្នើក្រសួងបរិស្ថានអនុញ្ញាតឲ្យពួកគាត់ល្បាតព្រៃដោយសេរីឡើងវិញ

សុត បាន (Soth Ban) — Mon, 22 Mar 2021 16:10:41 +0000

បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ និងសកម្មជនព្រៃឈើនៅថ្ងៃទិវាព្រៃឈើអន្តរជាតិ ២១មីនា ឆ្នាំ២០២១ នេះបានស្នើក្រសួងបរិស្ថានអនុញ្ញាតឲ្យពួកគាត់បានចូលល្បាតព្រៃដោយសេរីឡើងវិញ បន្ទាប់ពីត្រូវបានរារាំងតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២០មកម្លេះ។

បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ បានអះអាងថាការដើរត្បាតគឺជាកិច្ចការងាររួមចំណែកស្តារព្រៃឈើឡើងវិញតាមរយៈការដាំកូនឈើ ការពារព្រៃឈើដែលត្រូវបានកាប់បំផ្លាញនៅតំបន់ព្រៃឡង់ ហើយក្រសួងបរិស្ថានបានរារាំងក្រោមហេតុផលថាសហគមន៍មិនបានចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ។

បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់បាននិយាយថាសកម្មភាពល្មើសច្បាប់នៅក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់មានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដែលទាមទារឲ្យមានវិធានការរួមទាំងរាជរដ្ឋាភិបាល ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ អង្គការដៃគូ និងសហគមន៍មូលដ្ឋានដើម្បីទប់ស្កាត់សកម្មភាពទាំងនោះ។

តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ បានស្នើសុំឲ្យក្រសួងបរិស្ថាន ដកបំរាមហាមឃាត់ការងារល្បាតព្រៃរបស់បណ្តាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ និងតាមដានត្រួតពិនិត្យ និងដកចេញពីតួនាទីជាមន្រ្តីឧទ្យានុរក្សចំពោះមន្រ្តីរូបណាដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយបទល្មើសនិងអសកម្មក្នុងការបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួន។

លោកហេង ស្រស់ សកម្មជនបរិស្ថានប្រាប់សារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia ថាសហគមន៍ព្រៃឡង់ និងសកម្មជនបរិស្ថានមួយចំនួនមិនអាចចុះល្បាតព្រៃបានទេដោយមានការរារាំងពីសំណាក់មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សនិង
មន្រ្តីពាក់ព័ន្ធ។

លោកបាននិយាយថាកន្លងមកបានរកឃើញនៅក្នុងតំបន់ព្រៃការពារ ដូចជានៅតំបន់ព្រៃឡង់ តំបន់ព្រៃព្រះរកាជាដើម ត្រូវបានមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថាន និងប្រធានមន្ទីរហាមឃាត់មិនឲ្យសកម្មជនបរិស្ថានចូលទៅក្នុងតំបន់នោះ ហើយធ្វើឲ្យមានបទល្មើសព្រៃឈើ មានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់នោះពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន និងឈ្មួញដឹកជញ្ជូនឈើជាដើម។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ហេតុដែលនាំឲ្យសហគមន៍ព្រៃឡង់ និងសកម្មជនបរិស្ថានធ្វើយុទ្ធនាការសុំចុះល្បាតព្រៃដោយសេរី គឺដើម្បីស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងបរិស្ថាន ឬមន្រ្តីដែលពាក់ព័ន្ធធ្វើការផ្តាស់ប្តូរឥរិយាបទ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសកម្មជនព្រៃឈើ ក៏ដូចជាប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមតំបន់ហ្នឹង អាចចូលទៅល្បាតព្រៃរបស់ពួកគាត់បានឡើងវិញ ដោយសារតែពីរឆ្នាំកន្លងមកនេះ យើងមើលឃើញថាមានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើប្រជាពលរដ្ឋសហគមន៍ ទៅលើសកម្មជនព្រៃឈើដោយធ្វើការរារាំងទៅវិញ»។

«តែនៅក្នុងតំបន់ការពារទាំងនោះបែរជាមានបទល្មើសព្រៃឈើកើតឡើង ដូចជានៅតំបន់ព្រៃឡង់តំបន់ព្រៃព្រះរកា ឧទ្យានជាតិវិរៈជ័យ និងនៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវ៉ាញបានហាមឃាត់សកម្មជនមិនឲ្យចូល តែអ្នកដែលកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើបែរជាចូលបាន»។

លោកនេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន បានប្រាប់ Newsroom Cambodiaតាមស៊ីគណល(Signal)
ថាក្រសួងបរិស្ថានរីករាយនិងស្វាគមន៍ជានិច្ចនូវរាល់ការចូលរួមការពារនិងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងជីវៈចម្រុះនានាក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិសម្រាប់ដៃគូទាំងឡាយណា ដែលបានគោរពរតាមគោលការណ៍ណែនាំនិតិវិធីច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តត្រឹមត្រូវ។

ក្រសួងបរិស្ថាន បើយោងតាមលោកនេត្រ ភក្រ្តា គ្មានផលប្រយោជន៍អ្វីទៅប្រឆាំងនឹងអ្នកស្រឡាញ់ និងចូលរួមការពារធនធានធម្មជាតិឡើយ ប៉ុន្តែតម្រូវឱ្យទាំងអស់គ្នាគោរពច្បាប់ជាធរមាន និងធ្វើសកម្មភាពស្របតាមច្បាប់កំណត់ និងដោយក្តីស្មោះត្រង់ក្នុងភាពជាដៃគូ ដើម្បីរួមកម្លាំងគ្នាថែរក្សាធនធានធម្មជាតិកម្ពុជាឱ្យបានគង់វង្សសម្រាប់មនុស្សរាប់ជំនាន់តទៅមុខទៀត។

លោកបញ្ជាក់បានថា៖ «រាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចដាក់ព្រៃឡង់ដែលពីមុនជាព្រៃផ្តល់ផលមកជាតំបន់អភិរក្សដោយបង្កើតជាដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រៃឡង់នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានផ្ទៃដីជាង ៤៣ម៉ឺនហិកតាស្ថិតក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង និងក្រចេះឱ្យស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងបរិស្ថាន»។

«គឺបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីកិច្ចខិតខំប្រឹង ប្រែង និងការតាំងចិត្តខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការថែរក្សានិងការពារធនធានធម្មជាតិដែលកម្ពុជានៅសល់ សម្រាប់មនុស្សរាប់ជំនាន់តទៅមុខទៀត»៕

ទស្សនៈចម្រុះរបស់ពលរដ្ឋ សង្គមស៊ីវិល អ្នកវិភាគ និងរដ្ឋាភិបាល ជុំវិញច្បាប់ទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ១៩

រ៉ាត់ ទី (Rath Thy) — Mon, 22 Mar 2021 06:50:49 +0000

បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសបិទបញ្ចប់ព្រឹត្តិការណ៍ ២៨វិច្ឆិកា កាលពីចុងខែធ្នូ ២០២០ កន្លងទៅ បានធ្វើឱ្យតាមដងវិថី តំបន់ផ្សារ ហាងអាជីវកម្ម និងសាលារៀន ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ចាប់ផ្ដើមមានសភាពអ៊ូអរស្ទើរវិលមករកជីវភាពដូចដើមឡើងវិញ។

ប៉ុន្ដែសកម្មភាពទាំងអស់នោះ បានប្រែស្ងប់ស្ងាត់ជាថ្មីម្ដងទៀត បន្ទាប់ពីមានការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ ជាលើកទី៣ ឬហៅថាព្រឹត្តិការណ៍ ២០កុម្ភៈ ដែលជាដំណាក់កាលឆ្លងជាចង្កោមក្នុងសហគមន៍ទ្រង់ទ្រាយធំបំផុត ដោយនៅតែបន្ដរាលដាល និងឈានដល់មានករណីអ្នកឆ្លងបានស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ទៀតផង។

ដោយសារមានការឆ្លងរីករាលដាលបន្ដបន្ទាប់មិនស្រកស្រុតបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញច្បាប់បន្ទាន់ ស្ដីអំពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាល នៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត ឬហៅកាត់ខ្លីថា «ច្បាប់ប្រឆាំងជំងឺកូវីដ» ដោយបានអនុម័តដាក់ប្រកាសជាប្រញាប់ឱ្យប្រើប្រាស់ ហើយចូលជាធរមានភ្លាមៗ កាលពីថ្ងៃទី១២ មីនា ២០២១ កន្លងទៅ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសប្រជាពលរដ្ឋតាមរយៈបណ្ដាញសង្គម និងដកស្រង់ មតិយោបល់ ការយល់ឃើញចម្រុះ ព្រមទាំងការបកស្រាយពន្យល់ ពីរដ្ឋាភិបាល អង្គការសង្គមស៊ីវិល អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម និងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ជុំវិញការដាក់កម្រិតផាកពិន័យ និងដាក់ទោសទណ្ឌ របស់ច្បាប់កូវីដ១៩នេះ ។

លោក សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា វ័យ១៨ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី១ កំពុងសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានលើកឡើងថា ខ្លួនបានអានលម្អិតច្បាប់ថ្មីស្ដីអំពីកូវីដ១៩នេះ តាំងពីអង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័សរបស់ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានផ្សាយ ដែលមានលម្អិតច្រើនជំពូក និងមាត្រា។

យុវជនរូបនេះយល់ឃើញថា ច្បាប់នេះមានទាំងចំណុចល្អ និងចំណុចមិនល្អ ដោយសម្អាងថា ចំណេះដឹងប្រជាជននៅមានកម្រិត ជាពិសេសពួកគាត់ មិនសូវបានយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីកត្តាជីវសាស្ត្ររបស់ជំងឺកូវីដ១៩ ជំណែកការផ្សព្វផ្សាយច្បាប់នេះឲ្យពលរដ្ឋបានដឹងមិនទាន់ទូលំទូលាយនៅឡើយ។

យុវជន ច័ន្ទដារ៉ា៖ «ចំណុចល្អសម្រាប់ច្បាប់នេះនៅត្រង់ថា ជាគោលដៅសុទិដ្ឋិនិយម សម្រាប់ប្រទេសជាតិយើង ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយសារការរីករាលជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងសហគមន៍ អ៊ីចឹងរដ្ឋាភិបាលបើគួរពុំគួរ ក៏ត្រូវបង្កើតច្បាប់មួយដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាល។ ក្នុងដំណាក់កាលមួយដែលប្រជាពលរដ្ឋ គាត់មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ និងមិនសូវជាខ្វល់ខ្វាយ រដ្ឋាភិបាលបង្កើតច្បាប់ហ្នឹងមកដើម្បីបង្អាក់ និងដាស់តឿនស្មារតីប្រជាពលរដ្ឋ ដោយការដាក់កំហិតបង្ខំ ព្រោះពេលខ្លះសម្រាប់ប្រទេសយើងទាល់តែបង្ខំ បានទទួលផល»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ក្នុងលក្ខណៈទុទ្ទិដ្ឋិនិយមវិញ គឺការផាកពិន័យជាប្រាក់រហូតដល់ ២លានរៀល ឬលើសពីនេះ ប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ គាត់គ្មានប្រាក់ច្រើនដល់នេះទេ និងជាប់ពន្ធនាគារដល់៥ឆ្នាំ ១០ឆ្នាំ ២០ឆ្នាំ វាហាក់ធ្ងន់ធ្ងរពេក»។

កញ្ញា ទឺន សុលីដា ក្នុងវ័យ២៤ឆ្នាំ បច្ចុប្បន្នជាបុគ្គលិកបម្រើការ ក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយនៅរាជធានីភ្នំពេញ។ យុវតីមានដើមកំណើតពីខេត្តតាកែវរូបនេះបាននិយាយថា ការដាក់ចេញច្បាប់ថ្មីទប់ស្កាត់ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩នេះ វាមិនជាធ្ងន់ធ្ងរពេកទេ សម្រាប់ប្រជាជនទូទាំងប្រទេស។

កញ្ញាបញ្ជាក់ថា៖ «ដោយការណ៍នេះនាំឱ្យការរាតត្បាតនៃជំងឺអាចនឹងធូរស្រាលខ្លះ ប្រសិនបើប្រជាជនទាំងអស់ចូលរួមសហការ ព្រោះវាមានភាពងាយស្រួលក្នុងការតាមដាន ស្វែងរកប្រភពនៃជំងឺ និងអាចទប់ស្កាត់ចំពោះប្រជាជន ដែលមិនទាន់ប៉ះពាល់អ្នកមានផ្ទុកជំងឺ ដោយអាចបង្ការមិនឱ្យឆ្លងចូលក្នុងសហគម៍ ក៏ដូចជាគ្រួសាររបស់ពួកគាត់ដែរ។ សម្រាប់ច្បាប់ មិនបង្ខំមនុស្សឱ្យស្លាប់ទេ មានតែជំងឺទេដែលឱ្យមនុស្សស្លាប់»។

ទន្ទឹមនឹងគុណសម្បត្តិ សុលីដា ក៏បានលើកឡើងពីផលវិបាកផងដែរ ដោយសង្កត់ថា ការផាកពិន័យ និងដាក់ទោសទណ្ឌ គឺប៉ះពាល់ខ្លាំង ចំពោះអាជីវករតាមផ្សារបន្លែ និងតាមតូបលក់ទំនិញតូចៗ ជាពិសេសប្រជាជន ដែលមានជីវភាពមធ្យម អាចធ្លាក់ទៅទាប និងទាប កាន់តែធ្លាក់ទាបន្ថែមទៀត។

កញ្ញាបញ្ជាក់ថា៖ «ម្នាក់ៗនឹងមិនហ៊ានចេញក្រៅផ្ទះ ដោយខ្លាចឆ្លងជំងឺទៅត្រូវផាកពិន័យ ជាប់ទោសដាក់ពន្ធនាគារ ប៉ុន្ដែការគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុលគេ ខ្លាចក្រុមគ្រួសារដាច់ពោះ ខ្លាចគ្រប់សព្វបែបយ៉ាង សរុបទៅការផាកពិន័យ និងដាក់ទោស ដូចដាក់បន្ទុកបន្ថែម»។

សុលីដាបន្ថែមថា រឹតតែអាក្រក់ទៅទៀត ចំពោះជនអនាថាគ្មានទីពឹង និងអ្នកមានលទ្ធភាព ពួកគាត់មានលទ្ធភាពឯណា នឹងមានប្រាក់ទៅបង់ថ្លៃផាកពិន័យ។

លោក កេត ប៊ុនធឿន មានវ័យ ៣៨ឆ្នាំ ជាប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហាញការយល់ឃើញថា ច្បាប់នេះល្អប្រសើរ និងចាំបាច់បន្ទាន់ ក្នុងការបង្ការការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ ប៉ុន្ដែច្បាប់នេះអាចថាចេញរាងយឺតបន្តិច និងថា ការផ្សព្វផ្សាយមិនសូវទូលំទូលាយ ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។

លោក កេត ប៊ុនធឿន បញ្ជាក់ថា៖ «ស្ថានភាពកូវីដបច្ចុប្បន្នរាលដាលខ្លាំង ដូចនេះរដ្ឋមិនគួរ ត្រឹមកំណត់កន្លែងចាំបាច់សម្រាប់ការពាក់ម៉ាស់ទេ គួរ ត្រូវតែ កំណត់ថាគ្រប់ទីកន្លែងសាធារណៈ ឬឯកជន គ្រប់មនុស្សត្រូវតែពាក់ម៉ាស់ជាកំហិត ដោយរដ្ឋត្រូវចាត់ខាងមូលដ្ឋានឲ្យអនុវត្តច្បាប់នេះ ហើយរដ្ឋខ្លួនឯងក៏ត្រូវធ្វើឱ្យតម្លៃ និងចំនួនម៉ាស់ គឺសមរម្យនឹងពលរដ្ឋទិញពាក់។

លោក ប៊ុន ធឿន បន្ថែមថា ការបកស្រាយច្បាប់នេះក៏មិនទាន់លម្អិតគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ។

លោកថា៖ «ឯការបកស្រាយច្បាប់ មិនទាន់បានច្បាស់លាស់ ដូចជាការកំណត់តំបន់ ដែលតម្រូវឱ្យពាក់ម៉ាស់ ធ្វើឡើងមិនបានទូលំទូលាយ ប្រជាជនភាគច្រើនលើសលុប នៅតែយល់ច្រឡំថាត្រូវពាក់ម៉ាស់គ្រប់ទីកន្លែង។ ក្នុងខ្លឹមសារច្បាប់សោត ដូចជាមិនមានចែងអំពីកាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ដែលនៅស្និទ្ធនឹងពលរដ្ឋទេ បើដូចនេះកាតព្វកិច្ច និងតួនាទីរបស់អ្នកទទួលខុសត្រូវមិនច្បាស់លាស់ ធ្វើឲ្យច្បាប់បានត្រឹមតែច្បាប់ តែការអនុវត្ត គឺនៅតែរញ៉េរញ៉ៃ គ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ដដែល»។

លោក កើត រិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បានថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានរួមគ្នាជាមួយក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីស្រាយបំភ្លឺ និងពន្យល់ជាសាធារណៈជុំវិញការបង្កើតច្បាប់ថ្មីនេះ កាលពីទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅថា ច្បាប់កូវីដនេះ បង្កើតឡើងក្នុងស្ថានភាពបន្ទាន់ និងប្រកាសជាការប្រញាប់ ដោយត្រូវចូលជាធរមានភ្លាមក្រោយប្រកាស ព្រមទាំងប្រដេញឱ្យទាន់សភាពការណ៍នៃការឆ្លងរបស់ជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងសហគមន៍ ២០កុម្ភៈ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ច្បាប់នេះគឺដាក់ទោសតែចំពោះអ្នកដែលមិនគោរពវិធានការ ក្នុងការប្រយុទ្ធទប់ស្កាត់ការរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ ដែលអាចផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនកម្ពុជា និងបង្កភាពមហន្តរាយដល់សង្គមជាតិតែប៉ុណ្ណោះ»។

លោកក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមអំពីបទល្មើស ដែលមានចែងសំខាន់ៗក្នុងច្បាប់នេះថា មានចំនួនប្រាំ រួមមាន បទគេចវេះក្នុងការធ្វើចត្តាឡីស័ក ឬគេចចេញពីកន្លែងធ្វើចត្តាឡីស័ក បទគេចវេះពីការព្យាបាល ឬគេចចេញពីកន្លែងព្យាបាល បទចម្លងដោយចេតនានូវជំងឺកូវីដដល់អ្នកដទៃ បទមិនគោរពវិធានការរដ្ឋបាល និងបទរារាំងដល់ការអនុវត្តវិធានការ។ បទល្មើសទាំងនេះត្រូវភ្ជាប់ជាមួយការផាកពិន័យជាប្រាក់ចន្លោះពី ១លានរៀល ដល់ ២០លានរៀល ព្រមទាំងអាចជាប់ទោសដាក់ពន្ធនាគារជាអន្តរការណ៍ចន្លោះពី៦ខែ រហូតដល់២០ឆ្នាំ។

លោកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានផ្ដល់សម្ភាសដល់ Newsroom Cambodia កាលពីថ្ងៃទី១២ មីនា នេះ ជុំវិញការយល់ឃើញរបស់លោកស្រីថា ការតាក់តែងច្បាប់ធ្វើឡើងដោយតក់ក្រហល់ ឬមិនទាន់មានការចែករំលែកព័ត៌មាន ឱ្យសាធារណជនបានដឹងឮទូលំទូលាយនៅឡើយ។

លោកស្រី ចក់ សុភាព៖ «ទោសប្បញ្ញត្តិ មានការដាក់ទោសទណ្ឌពី ១០ ទៅ ២០ឆ្នាំនេះ ខ្ញុំយល់ថាវាហាក់បីដូចជាធ្ងន់ធ្ងរ ហើយត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច ចែងឱ្យច្បាស់ពាក់ព័ន្ធនឹង ការចម្លងជំងឺកូវីដ១៩ ដោយចេតនាហ្នឹង ថាតើលក្ខខណ្ឌបែបណា ដែលយើងកំណត់ថាអាចជាការចម្លងជំងឺដោយចេតនា កន្លែងនេះជាចំណុចមួយ ដែលវានឹងអាចប្រឈមសម្រាប់ពលរដ្ឋ។ ជួនកាលជាការបកស្រាយច្បាប់តាមឆន្ទៈរបស់សមត្ថកិច្ច អ៊ីចឹងពលរដ្ឋអាចនឹងរងគ្រោះទ្វេដង រងគ្រោះមួយដោយសារជំងឺ ហើយរងគ្រោះមួយទៀតដោយសារការដាក់ទោសទណ្ឌ»។

សម្រាប់អ្នកឃ្លាំមើលសង្គម លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោក កាលពីថ្ងៃទី១៦ មីនា ថា៖ «ច្បាប់ [កូវីដ១៩] បង្កើតបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរមិនសមាមាត្រ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ បង្កើតស្ថានភាពមិនទៀងទាត់ ពិបាកដល់ការរកស៊ីធ្វើការ និងបង្កលក្ខណ:ឱ្យមានការរំលោភអំណាចថែមទៀត។ ច្បាប់នេះ មានលក្ខណ:ជាច្បាប់គ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិស្ថិតក្នុងភាពអាសន្ន នៅពេលប្រឈមគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សុខភាពសាធារណ: និងអាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋ»។

លោកសរសេរបន្ថែមថា៖ «ច្បាប់នេះរឹតត្បិតសិទ្ធិ និងសេរីភាពជាច្រើន របស់ប្រជាពលរដ្ឋ តាមច្បាប់សិទ្ធិមនុស្ ស(មាត្រា៤ នៃICCPR) និងរឹតត្បិតបែបនេះបាន លុះណាតែប្រទេសស្ថិតក្នុង ភាពអាសន្នសាធារណៈ ដែលគំរាមកំហែង ដល់អត្ថិភាពជាតិ និង [ដែល] ត្រូវបានប្រកាសជាផ្លូវការ»។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ មកទល់នឹងពេលនេះ ករណីឆ្លងក្នុងសហគមន៍ នៅតែបន្ដកើនឡើង ដោយមិនមានទាន់ឃើញសញ្ញាណាថាអាចវិលមកសភាពល្អប្រសើរនៅឡើយទេ។

លើសតែពីការភ័យខ្លាច ប្រជាពលរដ្ឋក៏បានចូលរួមជាចំណែកក្នុងការទប់ស្កាត់ និងពិតជាចង់ឱ្យស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩នេះ អាចត្រូវទប់ស្កាត់បានឆាប់ៗ។ ជាមួយគ្នានេះ ពលរដ្ឋមួយចំនួនក៏ស្នើសុំរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធពិចារណា និងមើលឡើងវិញ ចំពោះទោសប្បញ្ញត្តិ ការផាកពិន័យ និងការកម្រិតការដាក់ទោសទណ្ឌ។

យុវជន សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា លើកឡើងថា៖ «ក្នុងដំណាក់កាលនេះប្រជាជនមានការភ័យព្រួយនឹងបញ្ហាកូវីដហ្នឹងផង ហើយក៏ចាំបាច់ក្នុងការប្រកបជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីចិញ្ចឹមក្រពះ និងគ្រួសារពួកគាត់ផង ដូច្នេះអ្នកខ្លះ គាត់រងបន្ទុកគ្រួសារធ្ងន់ធ្ងរ និងមិនមានជីវភាពល្អប្រសើរដូចជាអ្នកមានអំណាច ឬអ្នកធូរធារស្រាប់នោះទេ ដូច្នេះ ការជំរុញ ការលើកទឹកចិត្ត ការគាំពារ គឺជារឿងប្រសើរ និងសូមក្រសួងពាក់ព័ន្ធជួយផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ បង្រៀន និងពន្យល់ប្រជាជនពលរដ្ឋឱ្យបានយល់ដឹង ជាជាងដាក់ច្បាប់ដោយកំហិតបង្ខំ»៕

ច្បាប់ស្តីពីការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវបានប្រកាសឲ្យប្រើដោយមានការរិះគន់ពីសង្គមស៊ីវិលថា ដាក់ទោសធ្ងន់ជ្រុល

សុត បាន (Soth Ban) — Sat, 13 Mar 2021 08:26:35 +0000

សង្គមស៊ីវិលការពារសិទ្ធិមនុស្សលើកឡើងថា ច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ ដែលទើបត្រូវបានប្រកាសឲ្យប្រើនៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ មានការដាក់ទោសប្រជាពលរដ្ឋធ្ងន់ជ្រុល។

យោងតាមច្បាប់ស្តីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ និងជំងឺឆ្លងកាចសាហាវ និងប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងទៀត លើកយកត្រង់ជំពូកទី៣ នៃទោសប្បញ្ញត្តិ មាត្រា៩ ចែងថា បទចម្លងដោយចេតនានូវជំងឺកូវីដ១៩ ដល់អ្នកដទៃ តាមគ្រប់បធ្យោបាយណាមួយ ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៥(ប្រាំ) ឆ្នាំ ទៅ១០(ដប់) ឆ្នាំ និងត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី១០(ដប់) ឆ្នាំ ទៅ ២០(ម្ភៃ) ឆ្នាំ កាលបើអំពើខាងលើនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមានការរៀបចំជាក្រុម ឬអង្គការចាត់តាំង។

នាយិកាប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា អ្នកស្រីចក់ សុភាព បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការតាក់តែងច្បាប់ធ្វើឡើងដោយតក់ក្រហល់ ឬមិនមានការចែករំលែកព័ត៌មានឲ្យសាធារណៈជនបានដឹងឮច្រើន។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា មាត្រា៩នៃបទប្បញ្ញតិ្តក្នុងការដាក់ទោសទណ្ឌ ដែលចែងថា ត្រូវមានលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនដែលអាស្រ័យទៅលើការបកស្រាយរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានពាក់ព័ន្ធនឹងការហាមឃាត់ការជួបជុំ និងប្រមូលផ្តុំ ក្នុងកាលៈទេសៈចំបាច់ដូចជាការឆ្លងរាលដាល ឬការជួបជុំ គួរតែមានការកាត់បន្ថយ គឺត្រូវតែគោរពតាមលក្ខខណ្ឌគោលនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស។

«ការប្បញ្ញត្តិនៃទោសទណ្ឌដែលមានការដាក់ទោសពី១០ទៅ២០ឆ្នាំនេះ ខ្ញុំយល់ថាវាហាក់បីដូចជាធ្ងន់ធ្ងរ ហើយត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េចចែងឲ្យច្បាស់ពាក់ព័ន្ធនឹងការចម្លងជំងឺកូវីដ១៩ដោយចេតនាហ្នឹង តើលក្ខខណ្ឌបែបណាដែលយើងកំណត់ថាអាចជាការចម្លងជំងឺដោយចេតនា កន្លែងនេះជាចំណុចមួយដែលវានឹងអាចប្រឈមសម្រាប់ពលរដ្ឋ។ ជួនកាលការបកស្រាយច្បាប់តាមឆន្ទៈរបស់សមត្ថកិច្ច អញ្ចឹងពលរដ្ឋនឹងរងគ្រោះទ្វេរដង រងគ្រោះមួយដោយសារជំងឺ ហើយរងគ្រោះមួយទៀតដោយសារការដាក់ទោសទណ្ឌ»។

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព បន្ថែមថា សម្រាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធការរៀបចំរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបង្ការ ឬការព្យាបាលជំងឺកូវីដ១៩ រួមទាំងកន្លែងចត្តាឡីស័កត្រូវតែអំណោយផល ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋចូលរួមសហការ និងត្រូវរកឲ្យឃើញអំពីមូលហេតុនៃការគេចវេសពីតំបន់ធ្វើចត្តាឡីស័ក។

«អញ្ចឹងការអនុវត្តច្បាប់ត្រូវធានាថាមិនមែនគ្រាន់តែយើងយកទោសទណ្ឌមកដាក់ឲ្យពលរដ្ឋដើម្បីឲ្យទប់ស្កាត់ទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗវាមិនបានបង្កបរិយាកាសអំណោយផល ដូច្នេះវាមិនអាចសម្រេចបាននូវគោលដៅនៃការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ១៩នោះទេ»។

អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការពាក់ព័ន្ធក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ត្រូវធានានូវប្រព័ន្ធច្បាប់យុត្តិធម៌មួយដែលការអនុវត្តច្បាប់នោះគឺមិនបានសំដៅទៅលើបុគ្គលណាមួយ ក្នុងចេតនាសងសឹកនោះទេ ហើយថា ការអនុវត្តច្បាប់ត្រូវតែស្មើភាពគ្នា ហើយត្រូវតែឈរលើគតិយុត្តច្បាស់លាស់។

សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ដែលមាន ៦ ជំពូកស្មើនឹង ១៨ មាត្រា បានចែងពីការដាក់ទណ្ឌកម្មរដ្ឋបាល និងព្រហ្មទណ្ឌលើ បុគ្គលដែលមិនអនុវត្តតាមវិធានការសុខាភិបាលវិធានការរដ្ឋបាល ឬវិធានការផ្សេងទៀតដែលដាក់ចេញតាមច្បាប់នេះ៕

ការរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើក្មេងប្រុសត្រូវបានរាយការណ៍តិច បើប្រៀបធៀបនឹងបទល្មើសលើកុមារី

សំអឿន និស្ស័យបុណ្យ (Nicseybon Samoeun) — Tue, 26 Jan 2021 14:40:45 +0000

ការរំលោភបំពានផ្លូវភេទក៏អាចកើតមានឡើងលើក្មេងប្រុសផងដែរ មិនមែនតែក្មេងស្រីៗនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែការំលោភបំពានលើក្មេងប្រុសមិនសូវមានការរាយការណ៍ និងការការពារដល់ពួកគេឡើយ។ នេះយោងតាមការលើកឡើងរបស់អង្គការជំហានដំបូងកម្ពុជា នាពេលថ្មីៗនេះ។

ដោយយោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ UNICEF អង្គការជំហានដំបូងបាននិយាយនៅក្នុងសិក្ខាសាលាកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ថា ក្នុងឆ្នាំ២០១២ យ៉ាងហោចណាស់ ៥ភាគរយ នៃកុមារនៅកម្ពុជាបានទទួលរងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ ក៏ប៉ុន្តែមានតែ ៦ភាគរយនៃចំនួនកុមារាដែលត្រូវបានរំលោភបំពាននេះបានធ្វើការរាយការណ៍ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទកុមារី ដែល ៤០ភាគរយនៃករណីរំលោភបំពានត្រូវបានរាយការណ៍។

លោកប៉ូទីញ៉ាត រ៉ាហ្វាអ៊ែល ប្រធានផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍ នៃអង្គការជំហានដំបូងកម្ពុជាបាននិយាយថា «ការរំលោភបំពានផ្លូវភេទអាចកើតមានឡើងគ្រប់ទីកន្លែង ហើយ ក្មេងប្រុសក៏ងាយនឹងរងគ្រោះដូចក្មេងស្រីដែរ។ មនុស្សជាច្រើនបានរំពឹងថាក្មេងប្រុសគឺត្រូវតែមានភាពរឹងមាំ និងក្លាហាន និងអ្នករ៉ាប់រងទំនុកបំរ៉ុងក្នុងគ្រួសារ ប៉ុន្តែនេះជាអ្វីដែលរារាំងពួកគេមិនអោយនិយាយនៅពេលដែលពួកគេរងការរំលោភបំពាន»។

មានកត្តាជាច្រើនដែលពន្យល់ពីមូលហេតុដែលកុមារាមិនទទួលបានការការពារដូចកុមារី។ តាមរយៈការសិក្សារបស់អង្គការជំហានដំបូង ឫសគល់នៃបញ្ហានេះគឺ បណ្តាលមកពីកង្វះចំណេះដឹងអំពីការរំលោភបំពានផ្លូវភេទនៅក្នុងប្រទេស ការអប់រំផ្លូវភេទនៅមានកម្រិតស្តួចស្តើង អ្នកផ្តល់សេវាមានជំនាញមិនគ្រប់គ្រាន់ និងខ្វះសេវាជាក់លាក់សម្រាប់គាំទ្រកុមារា។

លោកយុង ចាន់ថាវ ប្រធានបច្ចេកទេសនៃអង្គការជំហានដំបូងបានលើកឡើងក្នុងសិក្ខាសាលាថា «ក្មេងប្រុសមិនបានទទួលបានការពិនិត្យ និងការពារ ដូចក្មេងស្រីដែលអាចធ្វើអោយពួកគេធ្លាក់ក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់។ ការរំលោភបំពានលើកុមារអាចរួមបញ្ចូល ការបង្ហាញកុមារអំពីការរួមភេទ និងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើស្មាតហ្វូនដើម្បីចូលមើលគេហទំព័រអាសអាភាស និងសម្ភារៈអាសអាភាសផងដែរ»។

មានសេវាតិចតួចបំផុតសម្រាប់ជួយគាំទ្រជនរងគ្រោះ និងកុមារប្រព្រឹត្តនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន អង្គការជំហានដំបូងកម្ពុជា ជាអង្គការតែមួយគត់នៅប្រទេសកម្ពុជាដែលផ្តល់សេវាកម្មដល់កុមារារងគ្រោះដោយការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ៕

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលថា ស្ត្រីមានចំនួនតិចនៅឡើយក្នុងមុខតំណែងដឹកនាំ និងជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលតែងតាំងបន្ថែម

ជា សំអៀង (Chea Sameang) — Sun, 10 Jan 2021 15:08:21 +0000

ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនបាននិយាយថា ស្ត្រីមានចំនួនតិចនៅឡើយដែលត្រូវបានតែងតាំងក្នុងមុខតំណែងដឹកនាំ បើទោះបីជាមានការតែងតាំងមួយចំនួននាពេលថ្មីៗនេះក៏ដោយ និងបានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលតែងតាំងស្ត្រីបន្ថែមទៀត ដើម្បីធានាឲ្យបាននូវការផ្តល់សិទ្ធិពេញលេញក្នុងការចូលរួមធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តផ្សេងៗ។

គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨ នៅកម្ពុជាមានមន្ត្រីរាជការជាស្រ្តីចំនួន៤១ភាគរយ ក្នុងចំណោមមន្រ្តីរាជការនៅថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងស្រ្តីថ្នាក់ដឹកនាំដែលមានតួនាទីចាប់ពីអនុប្រធានការិយាល័យ ដល់អគ្គនាយកមាន២៤ភាគរយ។ នេះបើយោងតាមផែនការយុទ្ធសាស្រ្តនារីរតនៈទី៥ ឆ្នាំ២០១៤ ដល់២០១៨ ដែលបានចេញផ្សាយដោយក្រសួងកិច្ចការនារី។

លោកស្រី សេង រាសី នាយិកាប្រតិបត្តិអង្គការសីលការ ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការចូលរួមរបស់ស្រ្តីក្នុងវិស័យគោលនយោបាយនៅមានកម្រិត ហើយបានអះអាងថា ស្រ្តីខ្លះបានទទួលអំណាចក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តហាក់ដូចមិនពេញលេញនោះទេ។

«ក្នុងនាមជាអង្គការសីលការ យើងចង់ឃើញ ៥០ភាគរយស្មើគ្នា រវាងបុរស និងស្រ្តីក្នុងតួនាទីថ្នាក់ដឹកនាំ។ហើយជាចំនួនមួយដែលផ្អែកលើមូលដ្ឋានសិទ្ធិ មិនមែនគ្រាន់តែជាចំនួននៃការចង់បានរបស់នរណាម្នាក់ហើយក៏មិនមែនជាចំនួនដែលដាក់គ្រាន់ឲ្យតែសមរម្យទេ»។

លោកស្រីបានបន្ថែមថា វាល្មមដល់ពេលដែលត្រូវបំបែកវប្បធម៌ដែលនិយាយថាស្រ្តីមិនអាចធ្វើអ្វីបាន ឬថាស្រ្តីទោះរៀនដល់ណា ក៏ត្រឹមតែជាប្រពន្ធគេ។

លោកស្រី សេង រាសី បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែរៀបចំថវិកាសម្រាប់់់់់ឧបត្ថម្ភការចូលរួមរបស់សហគមន៍ស្ត្រីផ្សេងៗ ក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិនៃការចូលរួមរបស់គេ ហើយប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតដែលថា ស្រ្តីមិនអាចធ្វើអ្វីបាន។ លោកស្រីបានបន្តថាស្រ្តីខ្លួនឯងផ្ទាល់ ក៏ត្រូវតែប្រាប់ខ្លួនឯងថា យើងមានសុបិន្តច្រើនទៀត ហើយត្រូវតែជឿជាក់លើអ្វីដែលពួកគេចង់ធ្វើ។

លោកស្រី សេង រាសី បានសំណូមពរដល់រដ្ឋាភិបាល និងស្ថានប័នផ្សេងៗទៀត ដូចជារដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា ឲ្យពន្លឿនការតែងតាំងស្រ្តីបន្ថែមក្នងតំណែងថ្នាក់ដឹកនាំ ពីព្រោះថាមានចែងរួចហើយនៅក្នុងច្បាប់ ហើយកម្ពុជាក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអង្គការសុីដរ ក្នុងការលុបបំបាត់ការរើសអើងចំពោះស្រ្តី។

លោកស្រីនាយិកាក៏បានបញ្ជាក់ថា ច្បាប់ខ្លះគួរតែធ្វើវិសោធនកម្មដើម្បីឲ្យធានាបាននូវការផ្តល់សិទ្ធិពេញលេញដល់ស្រ្តីក្នុងការចូលរួមក្នុងវិស័យតស៊ូមតិ ឬការសម្រេចចិត្តផ្សេងៗក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយ។

«ខ្ញុំគិតថាអ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែធ្វើនេះ វាល្អហើយតែសុំឲ្យលោកនៅតែបន្តសកម្មភាពទាំងនោះក្នុងការជម្រុញ និងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការចូលរួមសកម្មពីវត្តមានស្រ្តី។ ហើយអាសំណួរថាស្រ្តីឡើងមកហ្នឹង មានសមត្ថភាព ឬអត់ហ្នឹង វាជាសំណួររើសអើង»។

កញ្ញា អយ ម៉ារីនី មន្ត្រីគម្រោងនៃអង្គការនារីដើម្បីសន្តិភាពបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភចំពោះភាគរយតិចនៃតំណែងរបស់ស្ត្រីក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយដែលរដ្ឋាភិបាលបានតែងតាំងរួចមកហើយនេះ។

មន្រ្តីគម្រោងរូបនេះបន្តថាជា៖ «បទពិសោធន៍ការងារ ខ្ញុំឃើញថាមានអភិបាលស្រុកមួយចំនួនអត់ទទួលបានការសម្រេចចិត្តអីទេ តែបែរជាផ្តល់ឲ្យគាត់កាន់តែផ្នែកពិធីការ រៀបចំកម្មវិធីចាត់ចែងរឿងអាហារសម្រន់ ឬទឹកឲ្យភ្លៀវអី ជាដើមវិញ»។

កញ្ញាបានបន្តថាចង់ឃើញឲ្យមាន៥០ភាគរយនៃស្រ្តីក្នុងវិស័យផ្សេងៗ ហើយវាគួរតែមានតម្លាភាពសមភាពយេឌ័រនៅក្នុងការសម្រេចិត្ត មិនមែនគ្រាន់ជាមុខងារដំណែងអមនោះទេ។

កញ្ញា អយ ម៉ារីនី ក៏ចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលបង្កើនឲ្យមានភាគរយស្មើគ្នារវាងបុរស និងស្រ្តីនៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលផងដែរ ពីព្រោះចំនួនដែលបានបានតែងតាំង នៅតិចណាស់ ហើយចង់ឃើញភាពស្មើគ្នាក្នុងការសម្រេចចិត្តនិងក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយបុរស ដោយបានប្រៀបធៀបថាបុរស និងស្រ្តីដូចជាជើងមួយគូអញ្ចឹង។

កញ្ញាបានបញ្ជាក់ថា៖ «យើងចង់ឲ្យមានចឹង ព្រោះថាមានតែស្រ្តីទេ ដែលគាត់ដឹងពីសុខទុក្ខស្រ្តី។ ឧទាហរណ៍ការអនុវត្តគោលនយោបាយអ្វីមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងស្រ្តី ហើយបើអត់មានចំនួនស្រ្តីចូលរួមចឹង មានបុរសដដែលជាអ្នកសម្រេច ចឹងវាដូចជាការបង្ហាញថាជាការរើសអើងចំពោះស្រ្តី។ មួយទៀត អាការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយ ឬការសម្រេចចិត្តអីមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងស្រ្តីចឹង វាអាចប៉ះពាល់ដល់ស្រ្តី ព្រោះវាអត់មានវត្តមានស្រ្តី»។

ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីគម្រោងរូបនេះក៏បាននិយាយដែរថា៖ «ពួកយើងសប្បាយចិត្តចំពោះការវិវត្តនូវរបត់ថ្មី ក៏ប៉ុន្តែពួកយើងចង់ឃើញតំណែងហ្នឹងមិនមែនគ្រាន់តែមានៗទេ»។

កញ្ញាបានសង្កត់ថាជាដំបូងទោះបីជាវាមិនបាន៥០ភាគរយ ស្មើនឹងបុរសក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែយ៉ាងហោចណាស់ក៏បានត្រឹម៣០ភាគរយដែរ ហើយ៣០ភាគរយហ្នឹង ពុំមែនគ្រាន់តែជាតួលេខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលគាត់ត្រូវធានាឲ្យបានថាចំនួនស្ត្រីដែលចូលរួមហ្នឹងគាត់មានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការអនុវត្តន៍សិទ្ធិរបស់គាត់ ហើយតំណែងហ្នឹងត្រូវតែស្មើមុខនឹងបុរស។

កញ្ញាអយ ម៉ារីនី បានបន្តថា ស្រ្តីធើ្វការក្នុងភាពជាដៃគូ ពុំមែនជាតំណែងអមទេ ឧទាហរណ៍ថាឲ្យតំណែងគាត់ជាអនុប្រធានអីចឹង តែការងារគាត់បែរជាទៅធ្វើជាអ្នកចាត់ចែងរឿងអាហារសម្រន់អីចឹង ឯការសម្រេចចិត្តរឿងគោលនយោបាយ បែរនៅតែជាបុរសដដែល។

សម្រាប់លោកស្រី បុណ្យ រចនា នាយិកាប្រតិបត្តិអង្គការក្លាហានបានប្រាប់ Newsrooom Cambodia ថា «យើងតែងតែសាទរចំពោះការតែងតាំងតួនាទីស្រ្តីក្នុងជួរអ្នកដឹកនាំហើយយើងចាត់ទុកថាវាជាជំហានវិជ្ជមានមួយដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងតែធ្វើក៏ប៉ុន្តែយើងនៅមើលឃើញថាវានៅមានភាពខ្វះចន្លោះនៅឡើយ។»

លោកស្រី បុណ្យ រចនាបាននិយាយថាការវិវត្តទៅមុខនៃការអនុវត្តន៍គោលនយោបាយនេះហាក់នៅមានជំហានយឺតនៅឡើយ ហើយការតែងតាំងតួនាទីស្រ្តីបង្ហាញពីជំហានវិជ្ជមានក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើមិនមានការកែកំណែរទម្រង់ដើម្បីសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធនៃប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងទេ វត្តមានរបស់ស្រ្តីនៅក្នុងការដឹកនាំហ្នឹង ក៏មិនទទួលបានសិទ្ធិពេញលេញនោះដែរ។

លោកស្រីបាននិយាយថាវត្តមានរបស់ស្រ្តីនិយាយរួមទៅ នៅមិនទាន់បានគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេនៅតាមគ្រប់ស្ថាប័ន ហើយបានចោទសួរថាតើមានតំណាងស្រ្តីជនជាតិភាគតិចប៉ុន្មាននាក់នៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ដែលកាន់តួរនាទីជាអ្នកដឹកនាំ មានសិទ្ធិធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។

លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា «អាហ្នឹងរឹតតែតិចទៀត ហើយចុះតំណាងស្រ្តីឥស្លាម និងស្រ្តីដែលគាត់ស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា ចឹងបើយើងមើលទៅដល់ចំណុចតូចៗទាំងអស់ហ្នឹងទៀត នោះភាពជាអ្នកដំណាងហ្នឹង វាកាន់តែតិចតួចស្តួចស្តើងមែនទែន»។

នាយិការូបនេះបន្តថា ទោះបីជាយើងឃើញមានជំហានវិជ្ជមានដែលធ្វើឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការតែងតាំងស្រ្តីមួយចំនួនតូចឲ្យបានកាន់តួនាទីជាអភិបាលខេត្តចំនួន០២ក៏ដោយ ជាចំនួនអត់ទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ ពីព្រោះខេត្ត ក្រុងនៅកម្ពុជា មានដល់ទៅ២៥។

«យើងចង់ឃើញថារដ្ឋាភិបាលបង្កើនឲ្យមានសមភាពយេឌ័រពិតប្រាកដនៅសង្គមដើម្បីបង្ហាញអំពីតួរនាទីដោយស្មើមុខ ទាំងនៅលើក្រដាស និងខាងក្រៅ»។

លោកប៉ិច ពិសី នាយកកម្មវិធីជាន់ខ្ពស់អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជាបានប្រាប់ Newsrooom Cambodia ថាលោកយល់ឃើញថាចំនួនតំណាងស្រ្តីនៅតាមវិស័យដឹកនាំតាមស្ថានប័នរដ្ឋ ឬស្ថានប័នអង្គការសង្គមសុីវិលនៅមានកម្រិត និងតិចនៅឡើយ ជាពិសេសក្នុងវិស័យនយោបាយ ដូចជាព្រឹទ្ធិសភា និងរដ្ឋសភា កាន់តែតិច។

លោកប៉ិច ពិសី បានអះអាងថាតំណែងរបស់ស្រ្តីខ្លះដែលមានហ្នឹងទៀត ក៏មិនមែនជាតំណែងដែលអាចសម្រេចចិត្តក្នុងបញ្ហានយោបាយនោះទេ ហើយវាជាឧសគ្គសម្រាប់កម្ពុជាដែលមានភាគរយស្រ្តីលើសពីចំនួនបុរស។

«ខ្ញុំគិតថាល្អបំផុត យើងបង្កើតកូតា ចឹងឧទាហរណ៍ថានៅក្នុងសភាត្រូវតែកំណត់តែម្តងថាគួរតែមានស្រ្តីចំនួនប៉ុន្មាន ហើយបើយើងមិនកំណត់កូតាទេ ហើយយើងបណ្តោយឲ្យតាមមានការប្រកួតប្រជែង។ រូបខ្ញុំគិតថាដោយសារកម្រិតនៃការរើសអើង កម្រិតនៃការឲ្យតម្លៃស្រ្តីហ្នឹងនៅទាប ចឹងយើងឃើញការដឹកនាំនិងការជ្រើសរើសស្រ្តីចូលកាន់ដំណែងហ្នឹងនៅតែតិចចឹង»។

លោកបានបន្ថែមថាជាយុទ្ធសាស្រ្តល្អជាងគេគឺរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែបង្កើតកូតាតែម្តងនៅក្នុងជួរដឹកនាំក្រសួងពោលរដ្ឋាភិបាលត្រូវកំណត់ថាតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីទាំងអស់មានស្រ្តីប៉ុន្មាន ហើយតំណែងនៅក្នុងក្រសួងទៀតសោតរដ្ឋលេខាធិការ អនុរដ្ឋលេខាធិការ ហើយអគ្គនាយកដ្ឋានត្រូវមានប្រុសប៉ុន្មាន ស្រីប៉ុន្មានដើម្បីអាចផ្តល់ឱកាសឲ្យស្រី្តចូលរួមឲ្យេកាន់តែច្រើន។

លោកបានបញ្ជាក់ថាវាជាបញ្ហានៅពេលដែលស្រ្តីដែលមានតំណែងជាថ្នាក់ដឹកនាំ តែបែរជាពួកគាត់មិនមានសិទ្ធិក្នុងការសម្រេចចិត្តលើរឿងនយោបាយ តែបែរជាឲ្យពួកគាត់ធ្វើតែការងាររដ្ឋបាល ឬគ្រប់គ្រងការផ្នែកភស្តុភារ ឬរបៀបវារៈទៅវិញ។

លោកសុខ ឥសាន្ត អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបានប្រាប់ Newsrooom Cambodia ថា ប្រសិនបើរាប់តាមភាគរយនៃការតែងតាំងអភិបាលខេត្ត វាឃើញថាតិចមែន ក៏ប៉ុន្តែបើមើលទៅមន្រ្តីថ្នាក់ក្រោមតាមក្រសួងផ្សេងៗ ឬនៅស្ថាប័នព្រឹទ្ធិសភា រដ្ឋសភា និងថ្នាក់ក្រោមៗទៀត មានអាត្រាខ្ពស់គួរសមដែរ។

ឆ្លើយតបនឹងចំនួនភាគរយតិចនៅក្នុងស្ថាប័ននិតីប្រតិបត្តិ និងរដ្ឋសភា លោកបាននិយាយថា «ធ្វើអីក៏មិនត្រូវចិត្តអស់លោកហ្នឹងដែរ ស្រុកយើងហ្នឹង។ រាជរដ្ឋាភិបាលក៏ដូចជាគណបក្សកម្ពុជាមិនធ្វើការតម្រូវចិត្តអស់លោកហ្នឹងទេ និយាយឲ្យឆាប់ចប់ យើងធ្វើឆ្វេង ពួកគេនិយាយស្តាំ យើងធ្វើស្តាំគាត់ថាឆ្វេង»។

«ចឹងយើងមិនធ្វើតម្រូវចិត្តអស់លោកហ្នឹងទេ យើងធ្វើទៅតាមកម្មវិធីនយោបាយរបស់គណបក្សដែលជាគណបក្សឈ្នះឆ្នោត»។

ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកសុខ ឥសាន្ តបានបញ្ជាក់ថាបានកសាងធនធានមនុស្ស ត្រូវមើលទៅលើសមត្ថភាព និងគុណភាព មិនយកតែចំនួនតាមអង្គការ សង្គមស៊ីវិលចង់បាននោះទេ។

«បើមិនជឿ យើងសាកដាក់ ឬរត់តាមពួកដែលចង់បាន ប្រហែលពួកហ្នឹងរិះគន់ថាឯងដាក់ពាសវាលពាសកាលទៀតហើយ។ បើស្រ្តីគាត់មានសមត្ថភាព អាហ្នឹងយើងគណបក្សកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនឹងតែងតាំងគាត់»៕

សង្គមស៊ីវិលចំនួន២០ ស្នើរដ្ឋាភិបាលកែសម្រួលមាត្រាខ្លះនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន

វុធ ច័ន្ទតារា (Vuth Chandara) — Tue, 29 Sep 2020 04:59:45 +0000

(ភ្នំពេញ)៖ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលសរុបចំនួន២០ស្ថាប័ន នៅថ្ងៃចន្ទ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយ ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យ និងកែប្រែមាត្រាខ្លះនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់សិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន ដែលសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះអះអាងថា មិនទាន់មានភាពសមស្របតាមស្តង់ដាអន្តរជាតិ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សង្គមស៊ីវិលទាំងនោះ ធ្វើឡើងចំទិវាអន្តរជាតិសម្រាប់សិទ្ធិទទួលព័ត៌មានជាសកលឆ្នាំ២០២០។ ពួកគេបានសាទរចំពោះការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន ប៉ុន្តែពួកគេក៏បានបញ្ជាក់ពីមាត្រាមួយចំនួនដែលគួរតែត្រូវបានធ្វើបន្ថែមទៀត ដើម្បីឲ្យអត្ថបទច្បាប់នេះបំពេញតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

អង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងនោះបានលើកឡើងនូវការណែនាំ និងមតិយោបល់ដល់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការកែប្រែមាត្រាខ្លះនៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ក្នុងនោះរួមមានមាត្រា១ មាត្រា៣ មាត្រា៤ មាត្រា១១ មាត្រា១៣ មាត្រា១៥ មាត្រា២០ មាត្រា២៥ និងមាត្រា២៩។

ក្នុងមាត្រាទាំងនោះ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលបានបញ្ជាក់ថាមិនមានភាពច្បាស់លាស់ពាក់ព័ន្ធនឹងពាក្យថា «ព័ត៌មានសាធារណៈ» និង «ព័ត៌មានសម្ងាត់» ព្រមទាំងបានសង្កត់ធ្ងន់ថា អត្ថបទសេចក្តីព្រាងច្បាប់បច្ចុប្បន្នមិនទាន់ផ្តល់ការការពារគ្រប់គ្រាន់ដល់មន្ត្រី និងពលរដ្ឋដទៃដែលបានបញ្ចេញព័ត៌មានឡើយ។

«ដៃគូសង្គមស៊ីវិលរបស់យើងជាច្រើនបានសង្កត់ធ្ងន់ម្តងហើយម្តងទៀតថា អត្ថបទបច្ចុប្បន្នមិនទាន់ផ្តល់ការការពារគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មន្ត្រី និងពលរដ្ឋដទៃទៀតដែលបញ្ចេញ ឬផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានដែលបង្ហាញពីអាកប្បកិរិយាខុសច្បាប់ឡើយ ហៅខ្លីថា អ្នកបញ្ចេញព័ត៌មាន។ ហើយសេចក្តីព្រាងច្បាប់នាពេលបច្ចុប្បន្នក៏មិនបានបញ្ជាក់ថា ព័ត៌មានទាំងនោះអាចមិនត្រូវបានចាត់ទុកជាព័ត៌មានសម្ងាត់ ឬមន្ត្រីដែលប៉ុនប៉ងធ្វើឲ្យវាក្លាយជាព័ត៌មានសម្ងាត់វិញ ដើម្បីបិទបាំងការធ្វើខុស ថាត្រូវ តែមានការដាក់ទណ្ឌកម្មយ៉ាងណានោះដែរ»។

ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកសារព័ត៌មានដែលបានសួរថាតើអង្គការសង្គមស៊ីវិលរំពឹងដែរ ឬទេថានឹងមានការឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានពីរដ្ឋាភិបាលលើការស្នើសុំ និងផ្តល់មតិយោបល់តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនេះ?

លោក ណុប វី នាយកប្រតិបត្តិនៃសម្ព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា ហៅកាត់ថា ខេមបួចា (CamboJa) បានឲ្យដឹងថា អង្គការនានារំពឹងថា នឹងមានការជជែកពិភាក្សាគ្នាជាមួយរដ្ឋា ភិបាលបន្ថែមទៀត ក្នុងគោលដៅរួមមួយ គឺទទួលបានច្បាប់មួយដែលល្អពេញលេញ ព្រមទាំងអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មានដោយស្របច្បាប់។

«ទាក់ទងនឹងរឿងថាតើយើងសង្ឃឹមអត់ ចំណុចដែលសង្ឃឹមមិនសង្ឃឹម ខ្ញុំគិតថាវាជាផ្នែកមួយដែលយើងទាំងអស់គ្នាប្រឹងប្រែងដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម គឺយ៉ាងណាឲ្យពលរដ្ឋទទួលបានព័ត៌មាន […] ហើយខ្ញុំគិតថារដ្ឋាភិបាលក៏មានគោលដៅរួមដូចគ្នាដែរ»។

លោកបន្ថែមថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមានដំណើរការល្អតាំងពីដើមរហូតដល់ទីបញ្ចប់បាន លុះត្រាមានយន្តការនៃការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដោយមានការចូលរួមយោលបល់ពីខាងសង្គមស៊ីវិល និងត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលយកទៅជជែកពិចារណាថាគួរកែប្រែបានកម្រិតណា និងមិនបានកម្រិតណានោះ គឺត្រូវជជែកពិភាក្សាបន្ថែមទៀត។

លោក មាស សុភ័ណ្ឌ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងព័ត៌មាន និងជាប្រធានក្រុមការរងារបច្ចេកទេសក្នុងការតាក់តែងសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះបានប្រាប់ Newsroom Cambodia នាព្រឹកថ្ងៃអង្គារនេះថា ការណ៍ដែលសង្គមស៊ីវិលចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះឡើង គឺគ្រាន់តែដើម្បីទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាព និងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងដំណើរការធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីសិទ្ធិទទូលបានព័ត៌មានបានឯកភាពគ្នារូចរាល់អស់ហើយជាមួយរដ្ឋាភិបាល ដូច្នេះលោកថា ពុំមានហេតុផលណាមួយដែលត្រូវកែប្រែសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះទៀតទេ។

លោកថា៖ «អ្វីដែលយើងធ្វើកន្លងមកគឺពួកគាត់បានធ្វើជាមួយយើងតាំងពីដើម មកដល់កម្រិតបច្ចេកទេស ហើយគាត់ក៏បានចូលរួមផ្តល់យោបល់ ពិភាក្សា ស្តាប់ហេតុ និងផលនៅលើចំណុចនីមួយៗហ្នឹង ហើយបានឯកភាពគ្នារួចរាល់អស់ហើយ អញ្ចឹងហើយការណ៍ដែលពួកគាត់យកបញ្ហានេះមកជជែកលើកឡើងដដែលៗនេះ គ្រាន់តែជាការទាក់ទាញប្រជាប្រិយភាព ចង់បាននូវការចាប់អារម្មណ៍ ក៏ដូចជាទាក់ទាញប្រភពហិរញ្ញវត្ថុអីសម្រាប់បម្រើនូវការចង់បានរបស់ពួកគាត់តែប៉ុណ្ណោះ»។

គួរបញ្ជាក់ថា សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពី «សិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាន» ត្រូវបានដឹកនាំរៀបចំតាក់តែងដោយក្រសួងព័ត៌មាន ដោយមានការចូលរួមពីតំណាងសង្គមស៊ីវិល អង្គការយូណេស្កូ ការិយាល័យឧត្ដមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំកម្ពុជា និងក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា។ ការតាក់តែងបានចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំមកហើយ ក្រោមការគាំទ្រថវិការពីអង្គការយូណេស្កូ។

រាជរដ្ឋាភិបាលប្រគល់ភារកិច្ចឲ្យក្រសួងព័ត៌មានកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣ ដើម្បីដឹកនាំវេទិកាពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីរៀបចំតាក់តែងសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ស្តីពីសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មាននេះ៕