Politics – Newsroom Cambodia

ហេតុអ្វីយុវជនគួរចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយ?

ស៊ឹម ចាន់សំណាង (Sim Chansamnang) — Fri, 21 Oct 2022 07:49:09 +0000

លោកសឿន មករា មានអាយុ២៦ឆ្នាំ មកពីខេត្តព្រៃវែង បានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញបត្រពីសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ជំនាញអភិវឌ្ឍន៍សង្គមក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ប៉ុន្តែដោយចិត្តស្រឡាញ់នឹងការងារសង្គមលោកក៏បានចូលរៀនជាមួយអង្គការកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជនក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ហើយបានក្លាយជាបុគ្គលិកពេញសិទ្ធិក្នុងអង្គការនោះ។

លោកមករា ដែលធ្លាប់ជាកូនកសិករធ្វើស្រែចំការមិនដែលស្គាល់ពីសកម្មភាពនយោបាយ និងបញ្ហាសង្គម បែរប្រែក្លាយខ្លួនជាបុគ្គលិកសង្គមស៊ីវិលដែលមានតួនាទីជាជំនួយការគម្រោង និងអ្នកបណ្តុះបណ្តាលយុវជនជំរុញឱ្យមានការយល់ដឹងពីបញ្ហាផ្សេងៗដែលកើតមានឡើងក្នុងសង្គម ជាពិសេសគឺការគិតស៊ីជម្រៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនោះ។

លោកបាននិយាយថា៖ «យុវជនគួរមានការបង្វឹកខួរក្បាលខ្លួនឯងឱ្យមានការពិចារណា វិភាគបញ្ហានៅក្នុងសង្គមតើថាកើតឡើងដោយឬសគល់យ៉ាងដូចម្តេច ជះឥទិ្ធពល និងដោះស្រាយបែបណា ហើយអាចចូលខ្លួនចន្លោះណាបានដើម្បីសកម្មភាពក្នុងស្រុកទេសឱ្យមានប្រសិទ្ធិភាព។»

លោកសឿន មករាកំឡុងពេលសម្ភាសន៍ជាមួយ Newsroom Cambodia។ រូបភាព៖ ស៊ឹម ចាន់សំណាង

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ លោកមករា បានចូលរួមតវ៉ាលើបញ្ហាជាច្រើនជំុវិញរឿងតម្លើងប្រាក់ខែដល់កម្មកររោងចក្រ បញ្ហាជម្លោះដីធ្លី បញ្ហាបរិស្ថាន ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងយុវជនផងដែរ បើទោះបីជាមានការរារាំង និងគំរាមកំហែងពីសំណាក់អាជ្ញាធរក្តីលោកនៅបន្តសកម្មភាពទាំងនេះ។

ខណៈទឹកមុខកំពុងញញឹមរីករាយ លោកមករា បែរជាមានការព្រួយបារម្ភទាក់ទងនឹងសិទ្ធិរបស់យុវជនក្នុងការចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយ ព្រោះមានកត្តារាំងស្ទះមួយចំនួនដែលបានឃាត់យុវជនមិនឱ្យចូលរួមសកម្មភាពសង្គមដូចជា បញ្ហាជីវភាពរស់នៅ ក៏ដូចជាកង្វះខាតព័ត៌មាន ជាពិសេសការរិតត្បិតពីអាជ្ញារធរជាហេតុនាំឱ្យយុវជនពុំសូវបានចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយពេញលេញ។

លោកថា៖ «យុវជនប្រៀបបាននឹងសសរទ្រូង និងឆ្អឹងខ្នងប្រទេសជាតិ ប៉ុន្តែមានឧបសគ្គខ្លះបានរារាំងមិនឱ្យពួកគេចូលរួមពីបញ្ហានយោបាយបានពេញលេញ ដោយសារមានអាជ្ញាធរគំរាមកំហែងបពា្ឈប់សកម្មភាពចូលរួម កង្វះខាតព័ត៌មាន និងជីវភាពផ្ទាល់ខ្លួន។»

លោកបានបន្តថា យុវជនខ្លះមិនបានទាំងយល់ពីមេរៀនដែលសិក្សាក្នុងសាលា ហើយថែមទាំងមិនបានយល់ពីបញ្ហាកើតឡើងក្នុងសង្គមទៀត។

លោកបន្ថែមថា៖ «គុណភាពនៃការអប់រំក្នុងស្រុកទេសរបស់យើងមានភាពខ្សោយ យុវជនខ្លះគាត់រៀនមេរៀនដែលគាត់រៀនក្នុងសាលាទាំងមិនយល់ ហើយមិនយល់ពីសិទិ្ធនិងតួនាទីរបស់គាត់ទៀត ធ្វើឱ្យគាត់អាក់ខានអនុវត្តន៍តួនាទីរបស់គាត់ចូលរួមឱ្យសង្គមរបស់គាត់។»

អ្នកបណ្តុះបណ្តាលយុវជនរូបនេះលើកឡើងថា បើទោះបីជាយុវជនមាននិន្នាការណ៍ផ្ទុយគ្នាក៏ត្រូវមានគោលការណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន និងក្រមសីលធម៌ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ហើយក៏នៅអាចអង្គុយនិយាយគ្នាបានមិនមែនក្នុងនាមជាសត្រូវ។

លោកថា៖ «សព្វថ្ងៃនេះពួកយើងបានធ្វើការងារច្រើនទៅលើយុវជន ពង្រឹងក្រមសីលធម៌របស់ពួកគាត់ដែលជាចំណុចសំខាន់ក្នុងការរស់នៅ បើទោះបីពួកគាត់មាននិន្នាការណ៍ផ្ទុយគ្នាក៏ដោយ និងពង្រឹងគោលការណ៍របស់ពួកគាត់ឱ្យគាត់ក្លាយជាមនុស្សដែលមានគោលការណ៍ខ្លួនឯងនៅពេលដែលយើងចង់ទៅអភិវឌ្ឍន៍សង្គមមួយ។»

បើទោះបីជាមានសម្លេងឡានម៉ូតូបើកទៅមកលាន់ឮក្តី លោកមករាក៏នៅតែព្យាយាមពន្យល់ថា អ្វីដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងលទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យគឺរឿងសិទិ្ធនយោបាយមិនមែនជាមុខវិជ្ជាមួយដែលនរណាម្នាក់ត្រូវតែរៀន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋត្រូវតែយល់ថាខ្លួនឯងមានសិទិ្ធអ្វីខ្លះ។

លោកថា៖ «ចំណុចមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងសង្គមលទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យគឺរឿងសិទិ្ធពលរដ្ឋ សិទ្ធិនយោបាយមិនមែនជាមុខវិជ្ជាណាមួយដែលអ្នកណាម្នាក់ត្រូវតែរៀន តែអាហ្នឹងពលរដ្ឋខ្លួនឯងនៅក្នុងស្រុកទេសគឺត្រូវទៅរៀនសូត្រហ្នឹង ត្រូវស្វែងយល់ថាខ្លួនឯងនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យមានសិទិ្ធ មានច្បាប់អីខ្លះដែលគាំទ្រគាត់នៅពេលដែលគាត់រស់នៅក្នុងសង្គម។»

លោកក៏បានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា ភាគីពាក់ព័ន្ធរួមមានរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងអប់រំដែលបានចេញគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍យុវជនតើត្រូវអនុវត្តន៍បែបណា ដើម្បីឱ្យយុវជនអាចមានសិទិ្ធគ្រប់គ្រាន់ចូលរួមក្នុងវិស័យនយោបាយ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «មិនមែនមានតែខ្ញុំខ្លួនឯងមួយទេ គឺវាអាស្រ័យលើភាគីពាក់ព័ន្ធរួមមានរដ្ឋាភិបាលខ្លួនឯង ក៏ដូចជាក្រសួងអប់រំចេញគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍យុវជនខ្លួនឯង គោលនយោបាយមានហើយតើនឹងត្រូវអនុវត្តន៍បែបស្របទៅតាមគោលនយោបាយ ជាពិសេសរដ្ឋាភិបាលគួរអនុវត្តន៍ និងគោរពសិទ្ធិយុវជនឱ្យពួកគាត់បានចូលរួមល្អប្រសើរ[…]រដ្ឋាភិបាលជាអ្នកធានាធ្វើយ៉ាងណាឱ្យស្ថានការណ៍នយោបាយក្នុងស្រុកទេសវាល្អប្រសើរឡើងទើបការចូលរួមពីយុវជនកាន់តែរីកចម្រើន។»

យ៉ាងណាក្តី លោក មករា បានបន្ថែមថាមានការលាបពណ៌គ្នាទៅវិញទៅមកលើយុវជនទាំងដែលការពិតពួកគេទាំងអស់សុទ្ធតែធ្វើការដើម្បីសង្គម។

លោកបន្ថែមថា៖ «ជាក់ស្តែងនៅក្នុងសង្គម និងបណ្តាញសង្គមមានការប្រទូសរ៉ាយគ្នា ចោទប្រកាន់គ្នា លាបពណ៌គ្នាថាជាប្រឆាំងអ្នកនេះ ជាអ្នកផ្តួលរំលំអ្នកនោះ ជាអ្នកធ្វើការដើម្បីចាយ យកលុយពីម្ចាស់ជំនួយអ៊ីចឹងទៅ តែតាមពិតយើងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែធ្វើការដើម្បីសង្គមដូចគ្នា។»

បើតាមជំរឿនជាតិឆ្នាំ ២០១៩ ប្រជាជនអាយុក្រោម ៣០ឆ្នាំ មានប្រមាណជា ២/៣ នៃប្រជាជនសរុបប្រមាណ ១៦ លាននាក់ ឬស្មើប្រមាណជា ៦០%៕

Vox pop: ប្រជាពលរដ្ឋបញ្ចេញទស្សនៈចម្រុះលើការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាម

ល័ក្ខ មករា (Leak Makara) — Mon, 17 Oct 2022 17:19:10 +0000

ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានមានយោបល់ចម្រុះគ្នាចំពោះការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាមនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដោយខ្លះបានអះអាងថានេះមិនមែនជាការបណ្ដុះបណ្ដាលប្រវត្តិសាស្រ្តវៀតណាមទេ ក៏ប៉ុន្តែគឺគ្រាន់តែរៀនឱ្យចេះនិយាយដូចភាសាដទៃដែរ។

អ្នកខ្លះផ្សេងទៀតក៏មិនយល់ស្របផងដែរ ដោយបានអះអាងថាប្រទេសជិតខាងមួយនេះមិនមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនណាស់ណាដែលតម្រូវឱ្យរៀនក្នុងសាលារដ្ឋនោះទេ។

ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ ថាក្រសួងបានអនុញ្ញតឱ្យ បង្កើតវិទ្យាស្ថានសិក្សាអន្តរជាតិ និងគោលនយោបាយសាធារណៈ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដែលមានចំនួន ៧ដេប៉ាដឺម៉ង់ ដោយនៅក្នុងដេប៉ាដឺម៉ង់នេះមាន ៣មុខវិជ្ជា។

មុខវិជ្ជាទាំង ៣នោះមានដូចជា ជំនាញសិក្សាវៀតណាម (Vietnamese Studies) មុខជំនាញការបកប្រែភាសាវៀតណាម (Vietnamese Translation Interpretation) និង មុខជំនាញភាសាវៀតណាមសម្រាប់ទំនាក់ទំនងធុរកិច្ច (Vietnamese Business Communication)។

នៅចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ក្រោយពីការប្រកាសបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់នេះ ស្រាប់តែមានប្រតិកម្ម បដិសេធ និងគាំទ្រជាហូរហែ រហូតមានការដាក់ញ្ញាត្តិទៅក្រសួងអប់រំ ដើម្បីស្នើឱ្យលុបគម្រោងក្នុងការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាមចោលវិញ រហូតមានការចេញបកស្រាយពីលោកហង់ជួន ណារ៉ុង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ និងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ផងដែរ។

Newsroom Cambodia បានសម្ភាសន៍ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជនចំនួន ៧រូប ដែលរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ អំពីការយល់ឃើញរបស់ពួកគាត់លើការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាមនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។

លោកគួន គានី ជាសាស្រ្តាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ជំនាញប្រវត្តិសាស្រ្ត បាននិយាយថា ការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់សិក្សាភាសាវៀតណាមនេះគឺល្អ ដោយការសិក្សាភាសាបរទេសគឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់វិស័យការងារ ទំនាក់ទំនងការបរទេសជាដើម ហើយជាការបង្កើតនៅកម្រិតសាកលវិទ្យាល័យវាមិនអាចប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងរឿងបញ្ហាជាតិអ្វីទេ។
លោកគានីបានបន្ថែមថា៖ «បើយើងយករឿងនឹងទៅភ្ជាប់ទៅលក្ខណៈនយោបាយវាមួយបែប ប៉ុន្តែបើជាលក្ខណៈការរៀនសូត្រគឺវាល្អសម្រាប់ការសិក្សាភាសាវៀតណាមនេះ»។

លោកសាស្រា្តចារ្យ គួន គានី

លោកបានបញ្ជាក់ថាបើនិយាយលើរឿងនយោបាយគឺមានអ្នកបារម្ភទៅលើរឿងនេះដែរ ប៉ុន្តែលោកបានយល់ថានេះវាគឺជាការបណ្ដុះបណ្ដាលលើភាសាទេ មិនមែនជាជាលក្ខណៈប្រវត្តិសាស្រ្តវៀតណាមទេ។

លោកគានីបាននិយាយថាបើជាភាសាគឺគ្រាន់តែរៀនឱ្យចេះនិយាយភាសាដូចជាមិនមែនជាបញ្ហាទេ បើថាលើកយកប្រវត្តិសាស្រ្តវៀតណាមមកបានវាមានលក្ខណៈខ្វែងជាមួយប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរយើង។

លោកណោ ឆាយ អាយុ២៤ឆ្នាំ ជានិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សាមុខវិជ្ជា អក្សរសាស្រ្តខ្មែរ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានយល់ឃើញថា ការបង្កើតដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាមនៅកម្ពុជាក៏មិនសូវប៉ះពាល់អ្វីដែរ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋក៏មិនសូវឯកភាពទាក់ទងនឹងខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមិនសូវមានភាពទូលំទូលាយខាងផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្មែរផដែរ។

លោកបាននិយាយថាបើយើងបើកសិទ្ធិសេរីភាពស្មើគ្នាគឺអាចទទួលយកបាន ដោយសារយើងប្រទាក់ក្រឡាគ្នាកន្លែងហ្នឹងបន្តិច។

លោកឆាយបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំឆ្ងល់ថាហេតុអីបាន សិស្សប្រលងអាហារូបករណ៍វៀតណាមពេលទៅរៀននៅវៀតណាម គេឱ្យយើងរៀនបន្ថែមភាសាវៀតណាម ប៉ុន្តែខ្ញុំរៀនផ្នែកអក្សរសាស្រ្តខ្ញុំរៀនជាមួយពួកវៀតណាម ពួកគាត់ប្រលងធ្លាក់តែគ្រូបញ្ជូនឱ្យគាត់អត់មានប្រលងសងដូចយើងទេ ទោះបីថាគាត់អត់ចេះក៏គាត់ទៅមុខបានដែរ»។

លោកណោ ឆាយ

លោកបានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «ខ្ញុំឆ្ងល់ថាបើយើងប្រៀបធៀបគ្នាសិស្សវៀតណាមនិងសិស្សខ្មែរ យើងទៅរៀននៅវៀតណាមយើងត្រូវរៀនភាសាគេមួយឆ្នាំទៀតបានឡើងឆ្នាំទីមួយ ថ្នាក់មូលដ្ឋានគឺគេឱ្យយើងរៀនបំប៉ននិងពិភាក្សា ចឹងនិស្សិតជាប់អាហារូករណ៍វៀតណាមណឹង ត្រូវរៀនបំប៉នភាសាវៀតណាមហើយ បានរៀនបំប៉នភាសាបន្តទៀតជាភាសាអង់គ្លេស»។
លោកយ៉ង់ ភារុន អាយុ២៣ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានលើកឡើងថា ការសិក្សាគឺមានសារៈសំខាន់ បើយើងចេះទៅក៏ល្អដែរ ប៉ុន្តែលោកបានមើលឃើញថាការសិក្សាពីភាសាខ្មែរនៅប្រទេសវៀតណាម គឺអត់ទាន់ទូលំទូលាយដូចក្នុងប្រទេសផ្សេងៗដែលគេដាក់ឱ្យរៀន នៅក្នុងដេប៉ាដឺម៉ង់ដូចជាមេរៀនពាក់ព័ន្ធទៅនឹងចំណេះដឹងទូទៅទាំងស្រុងតែម្ដង។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ដូចជានៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការរៀនសិក្សាពីប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្មែរយើងបានទូលំទូលាយ ចឹងការអនុញ្ញាតឱ្យរៀន ឱ្យមានដេប៉ាដឺម៉ង់ក្នុងសាលារៀននេះ ខ្ញុំក៏មិនគាំទ្រដែរ»។

លោកយ៉ង់ ភារុន

យុវជនហាន សំណាង អាយុ២១ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានលើកឡើងស្រដៀងគ្នាដែរថា ការបញ្ចូលដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាមនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ គឺដើម្បីឱ្យកូនខ្មែររៀន ខ្លួនគិតថាវាអត់ល្អ អត់គួរឱ្យចូលដោយសារតែគេដឹងហើយថាប្រទេសវៀតណាម ក៏មិនមែនជាប្រទេសដែលរីកចម្រើនអីណាស់ណាដែរ។

យុវជនរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា៖ «ហើយមួយទៀតបើសិនជាចង់ឱ្យប្រជាជនខ្មែររៀនភាសាវៀតណាមគួរតែឱ្យបង្កើតជាសាលាឯកជនដើម្បីឱ្យបងប្អូនខ្មែរគាត់ចង់រៀនភាសាវៀតណាម ឱ្យគាត់ទៅចុះឈ្មោះរៀននៅសាលាឯកជនទៅ អត់ពិបាកដាក់ឱ្យចូលជាដេប៉ាដឺម៉ង់ទេ»។

លោកប៉ង់ ប៊ុនថាន់ អាយុ១៩ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៣ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានលើកឡើងថា មិនជាអ្វីទេវាជារឿងល្អ ក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាងយើងត្រូវការសិក្សាស្វែងយល់ពីគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីបង្កើតលទ្ធភាពគុណភាព បើនិយាយឱ្យត្រង់ទៅពេលខ្លះ កម្ពុជាខ្សោយជាងគេ ចឹងត្រូវតែរៀនសិក្សាពីគេបន្ថែមដើម្បីយកមកអនុវត្តនិងបំប៉នខ្លួនឯងបន្ថែមទៀត ដើម្បីឱ្យដើរទាន់គេឯងដែរ។

លោកបានបន្តថា៖ «មួយជ្រុងទៀតចំពោះគំនិតដែលពួកគាត់ជាតិនិយមជ្រុលទន់ទោលទៅលើគោលគំនិតដែលប្រកាន់ខ្ជាប់ ថាជាសត្រូវដែលធ្លាប់ឈ្លានពានចឹងគឺមិនត្រូវទេ វាជាគំនិតមួយដែលផ្ដាច់ខ្លួនឯងពេកជាមួយសង្គមនិងបរិបទខាងក្រៅ ជាទូទៅធម្មតាត្រីធំតែងតែស៊ីត្រីតូចចឹងឯង វាគ្មានទៅណាទេ ហើយវាក៏មិនមានអ្វីប្លែកឬចម្លែកដែរវាធម្មតារបស់ប្រវត្តិសាស្រ្តយើងត្រូវតែសិក្សាពីគេ»។

លោកប៉ង់ ប៊ុនថាន់

លោកបានបន្ថែមផងដែរថា៖ «បើយើងមើលទៅកម្ពុជាក្រោមវាមានការខុសគ្នាច្រើន ដោយសារតែយើងនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គេ ជាទូទៅការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលរបស់គេ គេតែងតែគិតគូរពីជាតិរបស់គេនិងប្រយោជន៍របស់គេជាធំដែរហើយ គេមិនអាចឱ្យយើងធ្វើអ្វីតាមតែចិត្តបានទេ ហើយយើងក៏ដូចគ្នាដែរ នៅពេលដែលយើងខ្លាំងយើងក៏អាចធ្វើអ្វីដែលគេធ្វើដាក់យើងបានដែរ»។

លោកអ៊ុន ច័ន្ទរក្សា អាយុ២២ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បានយល់ស្រប ដោយគិតថាល្អសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ ក៏ដូចជាឱ្យប្រជាជនយើង ឬក៏និស្សិតដែលជាបញ្ញវន្តបានសិក្សាផ្ទាល់។
លោកបាននិយាយថា៖ «ព្រោះអីយើងដឹងស្រាប់ហើយថាប្រទេសយើងជាសមាជិកអាស៊ាន ចឹងការបង្កើតឡើងរបស់ក្រសួងអប់រំ ដែលគាត់ដាក់បញ្ចូលឱ្យមានភាសាវៀតណាមនៅក្នុងសាលកវិទ្យាល័យណឹង គឺវាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការស្រាវជ្រាវក៏ដូចជាសិក្សាអំពីគោលការណ៍នៃបែបបទរបស់គេយ៉ាងមិច ហើយរបស់យើងយ៉ាងមិច»។

លោកអ៊ុន ច័ន្ទរក្សា

លោកចឹម រ៉ាវីត អាយុ២១ឆ្នាំ ជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច បាននិយាយថា បើតាមចំណេះដឹង ពលរដ្ឋគួរតែបង្កើត ដេប៉ាដឺម៉ង់ភាសាវៀតណាម ដើម្បីឱ្យប្រទេសយើងមានភាពជឿនលឿនទៅលើចំណេះដឹងភាសាបរទេសជាមួយនឹងភាសាផ្សេងៗទៀត។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «បើតាមផ្នត់គំនិតប្រជាពលរដ្ឋយើងមិនសូវជាមានការពេញចិត្តជាមួយជនជាតិវៀតណាមទេ ចឹងភាគច្រើនអាចមានមតិប្រឆាំងដែលថាយើងមិនអាចគាំទ្រលើជនជាតិវៀតណាមដោយសារមានសង្រ្គាម និងមតិមួយទៀតសម្រាប់ប្រជាជនប៉ុន្តែបើគិតតាមចំណេះដឹងការជឿនលឿននិងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសរបស់យើង យើងគួរតែបង្កើតឱ្យមានជនដែលស្ម័គ្រចិត្តឬសិស្សនិស្សិតដែលអាចចង់ទៅរៀនភាសាវៀតណាម»។

លោកចឹម រ៉ាវីត

លោកនិយាយថា៖ «បើយើងចេះភាសាវៀតណាមគឺមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម រោងចក្រ ឬក៏សហគ្រាសផ្សេងៗ តាមការវិនិយោគទុនទៅលើប្រទេសវៀតណាម ឬវិនិយោគទុនវៀតណាមមកវិនិយោគនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ងាយស្រួលក្នុងការសហការ ប្រតិបត្តិការជាមួយកិច្ចការងាររបស់យើងជាមួយជនជាតិវៀតណាមផ្ទាល់តែម្ដង វាងាយស្រួលដែរ»៕

អ្នកតាមដានកីឡារិះគន់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធគុនខ្មែរ

ប៉ា តុងចិន (Pa Tongchen) — Thu, 23 Dec 2021 10:33:07 +0000

អតីតកីឡាប្រដាល់គុនចម្រុះ និងអ្នកគាំទ្រប្រដាល់ បានរិះគន់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធគុនខ្មែរដោយប្រើវិធីលើកដៃ ថាជាការរៀបចំទុកជាមុន និងមានការបង្ខំ ដែលនាំឲ្យជាប់ប្រធានដដែលៗ ចំនួន ៧អាណត្តិ ស្មើនឹងរយៈពេលជិត ៣០ឆ្នាំ។ សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ហើយបានអះអាងថាការបោះឆ្នោតនេះធ្វើឡើងត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍ក្រសួង។

ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធអាណត្តិថ្មីនេះបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅ ដោយលទ្ធផលលោកតែម ម៉ឺន ត្រូវបន្តជាប់ឆ្នោតជាប្រធានអាណត្តិថ្មី (២០២១-២០២៥) ហើយក៏ជាអាណត្តិទី ៧ របស់លោកផងដែរក្នុងការធ្វើជាប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរនេះ។

គណៈកម្មការប្រតិបត្តិនៃសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរទាំង ១៩នាក់ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធអាណត្តិទី៧ (២០២១-២០២៥)នៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។ រូបភាព៖សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ

សម្រាប់អាណត្តិទី៧ នេះលោកក៏បានបន្ថែមនូវសមាសភាពចំនួន ៦រូបទៀតទៅលើសមាជិកគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរអាណត្តិចាស់ដែលមានចំនួន ១៣រូប ដើម្បីឆ្ពោះទៅការប្រកូតស៊ីហ្គេមលើកទី ៣២ ឆ្នាំ២០២៣ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ដូច្នេះបូកសរុបសមាជិកគណៈ កម្មាធិការ ប្រតិបត្តិសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ មានចំនួន១៩នាក់។

ក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរអាណត្តិថ្មីកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ កន្លងទៅរួចរាល់ និងបានប្រកាសនូវប្រធានដឹកនាំសហព័ន្ធបន្តទៀត អ្នកគាំទ្រកីឡាប្រដាល់ជាច្រើនបានបង្ហាញការងឿងឆ្ងល់ចំពោះការរៀបចំបោះឆ្នោតដែលមិនបានផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ។ ក្នុងនោះក៏មានអ្នកគាំទ្រខ្លះថាការបោះឆ្នោតនេះគឺជាការរៀបចំទុកមុនដោយប្រព្រឹត្តទៅក្រោមរូបមន្តលើកដៃ ដើម្បីបង្ហាញពីការគាំទ្រក្នុងអំឡុងពេលបោះឆ្នោត។

លោកស៊ឹម ប៊ុនស្រ៊ន់ អតីតកីឡាករប្រដាល់គុនចម្រុះបានលើកឡើងថា សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរជាស្ថាប័នមួយដ៏ធំ និងមានអ្នកគាំទ្ររាប់ម៉ឺននាក់ ប៉ុន្តែការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធបែរជាប្រព្រឹត្តទៅដោយស្ងាត់ៗ មិនបានផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយទាល់តែសោះ។

លោកក៏បានបង្ហាញការងឿងឆ្ងល់ដែរពីការបោះឆ្នោតនោះ ដោយចង់ឱ្យសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរបង្ហាញនូវរូបមន្តនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធាននេះឱ្យបានច្បាស់លាស់មុនពេលប្រតិបត្តការនោះឆ្នោតថានរណាខ្លះមានសិទ្ធិបោះឆ្នោត និងមានសិទ្ធិជាបេក្ខភាពឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោត។

លោក ស៊ឹម ប៊ុនស្រ៊ន់៖ «ខ្ញុំយល់ថាការបោះឆ្នោតនេះគួរតែបានផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានទូលំទូលាយ ដោយសារតែស្ថាប័នប្រដាល់គឺជាស្ថាប័នដ៏ធំ ហើយមានការគាំទ្រច្រើនពីមហាជនសព្វថ្ងៃ ហើយការបោះឆ្នោតនេះគួរតែឱ្យទូលំទូលាយហើយគួរតែមានការចូលរួមពីអ្នកកាសែតពីអ្នកព័ត៌មាន ពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗអីចឹង»។

យ៉ាងណាក្តី អតីតកីឡាករប្រដាល់ក្នុងទ្រុងលោកស៊ឹម ប៊ុនស្រ៊ន់ បានបន្ថែមថា ជារឿងមួយល្អប្រសើរសម្រាប់កីឡាកម្ពុជាមួយនេះ ប្រសិនបើសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែររៀបចំការបោះឆ្នោតដោយមានបេក្ខភាពឈរឈ្មោះជាប្រធានច្រើនគឺកាន់តែល្អ ព្រោះនឹងមានជម្រើសក្នុងការដឹកនាំវិស័យកីឡាមួយនេះ ខណៈលោកថា បេក្ខភាពឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជាប្រធានបច្ចុប្បន្នមានតែម្នាក់។

លោកស៊ឹម ប៊ុនស្រ៊ន់៖ «ការបោះឆ្នោតឈរឈ្មោះតែម្នាក់នេះគឺអត់ប្រយោជន៍ ចឹងកន្លែងនឹងគឺអត់ត្រឹមត្រូវគឺវាមានលក្ខណៈរៀបចំទុកមុន។ ខ្ញុំគិតថាមានតែម្យ៉ាងទេគឺបោះឆ្នោតឱ្យត្រឹមត្រូវហើយមានអ្នកឈរឈ្មោះ២ ទៅ ៣នាក់ក្នុងការដឹកនាំសហព័ន្ធ ហើយអ្នកឈរឈ្មោះជាប្រធានសហព័ន្ធហ្នឹងគឺត្រូវជាបុគ្គលមួយដែលមានទស្សនៈវិស័យក្នុងការដឹកនាំកីឡាករ ដោះស្រាយបញ្ហាសម្រាប់កីឡាករ សម្រាប់កម្មវិធីផ្សេងៗ រឿងបែបហ្នឹងគឺជាការល្អ»។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ លោកប៉ក់ សម្បត្តិ ជាអ្នកតាមដានប្រដាល់គុនខ្មែរបានលើកឡើងដែរថា តាមរយៈការសង្កេតមើល ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរកាលពីពេលថ្មីៗនេះគឺមានលក្ខណៈរៀបចំទុកជាមុនដោយមិនមានគម្រោងក្នុងការផ្លាស់ប្តូរប្រធានដឹកនាំនោះឡើយ។ លោកចង់ឱ្យមានការផ្សាយទូលំទូលាយដើម្បីឱ្យមានការទទួលស្គាល់ពីភាពច្បាស់លាស់ និងពិតប្រាកដពីមហាជនដែលថាស្រលាញ់វិស័យគុនខ្មែរ។

លោកប៉ក់ សម្បត្តិ៖ «តាមខ្ញុំគិតគឺមានគម្រោងពីមុនហើយស្រេច និងការរៀបចំហើយអត់មានឱ្យដឹងឮអីគម្រោងទុកមុនការផ្លាស់ប្តូរអីសោះ ព្រោះអីយើងធ្វើនឹងគឺធ្វើទាំងបង្ខំនិយាយចំ ព្រោះគាត់ធ្វើចឹងគេមិនអាចទទួលយកបានទេ ព្រោះសម្រាប់ខ្ញុំត្រូវតែមានអ្នកកាសែតដឹងលឺ ប្តូរសហព័ន្ធមួយៗគឺត្រូវតែមានការដឹងលឺគ្រប់ខេត្ត»។

លោកប៉ក់ សម្បត្តិបានបន្ថែមថា លោកចង់ឃើញមានបេក្ខភាពច្រើនក្នុងការឈរឈ្មោះជាបេក្ខភាពប្រធានសហពន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរដើម្បីជាជម្រើស និងផ្លាស់ប្តូរការដឹកនាំសម្រាប់វិស័យមួយនេះ។ លោកបានលើកឡើងដែរថាវិស័យនេះមិនសូវជាមានការរីកចម្រើននោះទេនៅប៉ុន្មានអាណត្តិចុងក្រោយនេះ ដោយសារការដឹកនាំបែបដដែលៗ និងមិនមានអ្វីថ្មីសម្រាប់ដឹកនាំកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរនេះទេ។

ចំណែកលោកប៉ិច ពិសី នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាព បានលើកឡើងថា ការបោះឆ្នោតដែលសុចរិត និងត្រឹមត្រូវគឺជាការបោះឆ្នោតតាមរយៈសន្លឹកឆ្នោតដោយសម្ងាត់ និងធានាថាអ្នកចូលរួមបោះឆ្នោតទទួលបានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតនោះ។

លោកបន្តថាការបោះឆ្នោតតាមរយៈការលើកដៃមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងថាជាការបោះឆ្នោតមួយដែលត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌នោះទេ ព្រោះអ្នកបោះឆ្នោតអាចនឹងរងនូវសម្ពាធពីភាគីណាមួយ និងព្រួយបារម្ភនូវបញ្ហាផ្សេងៗនៃការបង្ហាញសន្លឹកឆ្នោតជាសាធារណៈតាមរយៈការលើកដៃ។

លោកថា៖ «ការបោះឆ្នោតដែលធានាបាននូវសុចរិតភាពបានទាល់តែជាការបោះឆ្នោតមួយដែលធានាថាលទ្ធផលគឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈពិតប្រាកដរបស់អ្នកបោះឆ្នោតនឹង ហើយដើម្បីធ្វើអញ្ចឹងបានទាល់តែការបោះឆ្នោតនឹងធ្វើឡើងដោយសម្ងាត់។ ជាគោលការណ៍យុត្តិធម៌ និងតម្លាភាពនិងប្រជាធិតេយ្យនៃការបោះឆ្នោតក្នងក្របខ័ណ្ឌស្ថាប័នតូចក៏ដោយគឺគេធានាថាការបោះឆ្នោតនឹងគឺធ្វើឡើងដោយសេរី យុត្តិធម៌ និងត្រឹមត្រូវ ហើយឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈអ្នកបោះឆ្នោត អញ្ចឹងការបោះឆ្នោតដោយលើកដៃប្រហែលជាមិនឆ្នុះបញ្ចាំងនូវឆន្ទៈអ្នកបោះឆ្នោតពិតប្រាកដទេ»។

គួររំលឹកថា មនុស្សមួយចំនួនផ្សេងទៀតក៏បានរិះគន់ការបោះឆ្នោតនេះផងដែរ នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។

លោកតែម ម៉ឺន ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ ច្រានចោលការចោទប្រកាន់ទាំងនេះដែរ ហើយថាការបោះឆ្នោតនេះធ្វើឡើងត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍ក្រសួង។

លោកថា៖ «យើងត្រូវធ្វើយូរហើយ ប៉ុន្តែវាអត់បានធ្វើចេះតែពន្យារដោយសារតែកូវីដ ដល់ចឹងយើងមិនអាចធ្វើគឺវាអត់កើត ចឹងត្រូវតែធ្វើតាមគោលការណ៍របស់ក្រសួង»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះដែរ លោកនិន ភិរម្យ អនុប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ បានបកស្រាយថា អ្នកដែលមានតួនាទីចូលរួមបោះឆ្នោតរួមមានប្រមាណចន្លោះពី៥០ ទៅ ៦០នាក់ ដែលជាគណៈកម្មការប្រតិបត្តិចាស់ និងសមាគមនៅតាមរាជធានី-ខេត្តដែលមានការចូលរួមប្រកួតដោយពេញសិទ្ធិ។

លោកបានអះអាងថាការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានសហព័ន្ធថ្មីគឺបោះឆ្នោតដោយមិនមានការបង្ខិតបង្ខំនោះទេ ពោលគឺធ្វើឡើងទៅតាមមតិភាពច្រើន និងឆ្លងកាត់ការប្រជុំជាបន្តបន្ទាប់ដោយបានបង្ហាញពីបេក្ខភាពដែលឈរឈ្មោះឱ្យគេបោះឆ្នោតកាលពីមុនរៀបចំការបោះឆ្នោតនេះផងដែរ។

លោកថា៖ «វាគ្មាននរណាទៅបង្ខំអីកើតទេឱ្យលើកដៃទេ មុននឹងធ្វើក៏មានការប្រជុំឯកភាពគ្នានៅក្នុងថ្នាក់ដឹកនាំមុនបោះឆ្នោត គណៈកម្មការប្រតិបត្តិទាំងអស់ក៏បានប្រជុំចឹងគ្មានរណាទៅបង្ខំឱ្យលើកដៃ»៕

Q&A ជាមួយលោកស៊ឹង សែនករុណាអំពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សក្នុងឆ្នាំ ២០២១

សាន់ កូនង៉ា ( Sann Konnga) — Sun, 05 Dec 2021 01:37:42 +0000

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាសំណួរ ចម្លើយ (Q&A) ជាមួយ Newsroom Cambodia កាលពីពេលថ្ងៃៗនេះ លោកស៊ឹង សែនករុណា មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់ និងជាអ្នកនាំពាក្យសមាគមអាដហុក បាននិយាយអំពីការគំរាមកំហែង ការបាត់បង់ដីធ្លីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងការចាប់សកម្មជនការពារបរិស្ថានក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ លោកស៊ឹង សែនករុណាបានលើកឡើងចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនដើម្បីធ្វើឲ្យការអនុវត្ដសិទ្ធិមនុស្សមានលក្ខណៈល្អប្រសើរផងដែរនៅកម្ពុជា។

Q: តើលោកករុណា មើលឃើញថាកម្ពុជាអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សបានកម្រិតណាហើយ?

A: និយាយទៅ ខ្ញុំយល់ថាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជាទាក់ទងនឹង សិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយ សិទ្ធិដីធ្លី និងបញ្ហាបរិស្ថានគឺជាបញ្ហាប្រឈម។ ជាក់ស្ដែង យើងមើលឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋបានទទួលរងនូវការគំរាមកំហែងដីធ្លី ការបាត់បង់ដីធ្លី ការចាប់សកម្មជនការពារបរិស្ថានជាដើមកំពុងកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

នៅក្នុងមាត្រា៣១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលស្គាល់ និងគោរពសិទ្ធិមនុស្សដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ សេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងកតិកាសញ្ញា ព្រមទាំងអនុញ្ញាទាំងឡាយទាក់ទងទៅនឹងសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិនារី និងកុមារ និងមាត្រា៣៥ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទ មានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។

ប៉ុន្ដែការរំលោភសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយនៅតែកើតមានឡើងដដែល ចំណែកសិទ្ធិសិល្បៈវិញ ដូចជាមិនមានការរឹត្បិតអ្វីនោះទេ។

Q: តើក្នុងបរិបទការរីករាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ប្រទេសកម្ពុជាមានការគៀបសង្កត់សិទ្ធិមនុស្សដែរ ឬទេ?

A: ពិតប្រាកដណាស់ ក្នុងបរិបទជំងឺកូវីដ-១៩នេះ ប្រទេសកម្ពុជាពិតជាមានការគៀបសង្កត់សិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា សិទ្ធិក្នុងការជួបជុំ ការប្រមូលផ្ដុំ ការបង្កើតសមាគម គឺត្រូវបានយកច្បាប់មកអនុវត្ដក្នុងបរិការណ៍នេះ ដែលប្រជាពលរដ្ឋត្រូវនៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដែលជាលេសមួយក្នុងការ គៀបសង្កត់ ឬរារាំងប្រជាពលរដ្ឋកុំឲ្យមានការជួបជុំ ជជែកពិភាក្សាគ្នាបានងាយស្រួល។

Q: តើកម្ពុជាគួរមានវិធានការបែបណា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហានៃការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សឲ្យមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ?

A: ខ្ញុំយល់ឃើញថា មានបីចំណុចសំខាន់ៗ ដើម្បីធ្វើឲ្យការអនុវត្ដសិទ្ធិមនុស្សមានលក្ខណៈល្អប្រសើរគឺ ទីមួយ ការបង្កើតច្បាប់ ត្រូវតែការការពារនូវសិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាចាំបាច់។ ទីពីរ ការពនិត្យច្បាប់ ត្រូវមានការពិនិត្យនូវខ្លឹមសារច្បាប់ ការកែប្រែ និងវិសោធនកម្មមាត្រាណាដែលរារាំង ឬគំរាមកំហែងដល់ការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្ស និងទីបី ការអនុវត្តច្បាប់ ដាច់ខាតនៅពេលបង្កើតច្បាប់មកហើយ ត្រូវពិនិត្យឲ្យបានល្អិតល្អន់ និងចុងក្រោយគឺ តាមដាន ឃ្លាំមើលការអនុវត្ដច្បាប់ទៅលើមន្ដ្រីមានសមត្ថកិច្ច។

ព្រះរាជក្រមដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយលើថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់កម្ពុជាជាបន្ទាន់

សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា (Samban Chandara) — Sun, 07 Nov 2021 04:22:26 +0000

ព្រះមហាក្សត្របានចេញផ្សាយព្រះរាជក្រមប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់ធម្មនុញ្ញដែលទើបធ្វើវិសោធនកម្មរូច ស្តីពីការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ របស់កម្ពុជាជាបន្ទាន់ចាប់ពីថ្ងៃទី០៣ ខែវិច្ឆកា ឆ្នាំ២០២១ តទៅ។

យោងតាមព្រះរាជក្រមចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី០៣ ខែវិច្ឆកា ឆ្នាំ២០២១ ព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់បានឡាយព្រះហត្ថលេខាអនុញ្ញាតប្រកាសឱ្យប្រើប្រាស់ច្បាប់ធម្មនុញ្ញស្តីពីវិសោធនកម្មមាត្រា១៩ថ្មី មាត្រា៨២ថ្មី មាត្រា១០៦ថ្មី(មួយ) មាត្រា១១៩ថ្មី និងមាត្រា១៣៧ថ្មី នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង មាត្រា៣និងមាត្រា៤ នៃច្បាប់ធម្មនុញ្ញបន្ថែមសំដៅធានានូវដំណើរការជាប្រក្រតីនៃស្ថាប័នជាតិ ជាផ្លូវការ។

ព្រះរាជក្រមនោះ បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នូវកថាខណ្ឌមួយចំនួនដែលចែងថា ប្រធានរដ្ឋសភា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចេញពីសមាជិកណាដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយគត់ ចំណែកវរជនដែលត្រូវចាត់តាំងជានាយរដ្ឋមន្ត្រីក៏ត្រូវតែជាតំណាងរាស្ត្រដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយគត់ដែរ ដោយឡែកប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញវិញតម្រូវឱ្យមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយគត់ផង ព្រមទាំងមានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើតផង ។

ព្រះរាជក្រមដដែលបានបន្ថែមថា «ច្បាប់ធម្មនុញ្ញនេះត្រូវបានប្រកាសជាការប្រញាប់» ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការប្រកាសព្រះរាជក្រមនេះធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីរដ្ឋសភាបានអនុម័តយល់ព្រមទាំងស្រុងលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ធម្មនុញ្ញស្តីពីការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ នេះកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។

គួររម្លឹកថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះជាសំណើររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន ដែលបានចេញមកប្រកាសបញ្ជាឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌កម្ពុជាសិក្សារៀបចំឡើង កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១៕

រដ្ឋសភាអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល របស់កម្ពុជា

សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា (Samban Chandara) — Fri, 29 Oct 2021 05:02:04 +0000

សមាជិកសភាទាំង ១១១រូប បានអនុម័តយល់ព្រមលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ធម្មនុញ្ញស្តីពីការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ របស់កម្ពុជាក្នុងសម័យប្រជុំរដ្ឋសភាលើកទី៦ នីតិកាលទី៦ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។

តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋសភាកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ សមាជិករដ្ឋសភាទាំង ១១១រូប ក្រោមអធិបតីភាពរបស់លោកហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា បានធ្វើការអនុម័តយល់ព្រមទាំងស្រុងលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់។

គួរបញ្ជាក់ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានអនុម័តរួចជាស្រេចកាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ លើសេចក្តីព្រាងច្បាប់ធម្មនុញ្ញស្តីពីវិសោធនកម្ម មាត្រា១៩ថ្មី មាត្រា៨២ថ្មី មាត្រា១០៦ថ្មី(មួយ) មាត្រា១១៩ថ្មី មាត្រា១៣៧ថ្មី មាត្រា៣ និងមាត្រា៤ នៃច្បាប់ធម្មនុញ្ញបន្ថែមសំដៅធានានូវដំណើរជាប្រក្រតីនៃស្ថាប័នជាតិ ។

វិសោធនកម្មនេះក៏បានដាក់បញ្ចូលកថាខណ្ឌដែលចែងថា «ថ្នាក់ដឹកនាំជាតិដែលជា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានរដ្ឋសភា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវមានសញ្ជាតិខ្មែរតែមួយគត់» ។

លោកសុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការអនុម័តរបស់រដ្ឋសភាគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ព្រោះដើម្បីបង្ការដល់អ្នកនយោបាយដែលធ្វើខុស ហើយតែងរត់ភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេសចេញក្រៅដែនសមត្ថកិច្ចកម្ពុជា។

លោកសុខ ឥសានបានបន្តថា៖ «ដូចករណីមេអតីតបក្សប្រឆាំងកន្លងទៅ ទោះបីធ្វើសច្ចាប្រណិធានក្តី ក៏នៅមិនគោរពដែរ ដូច្នេះ យើងត្រូវតែមានច្បាប់ដើម្បីគូសបន្ទាត់ក្រហម […] បើគាត់ពិតជាស្រឡាញ់ជាតិមែន បើគាត់ចង់ធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រធានរដ្ឋសភា ប្រធានព្រឹទ្ធសភា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ អាហ្នឹង គាត់ខ្លាចអីនឹងលះបង់សញ្ជាតិបរទេសចេញ បើនរណាមិនហ៊ានលះបង់សញ្ជាតិបរទេសចេញ កុំជឿថាអ្នកហ្នឹងស្នេហាជាតិខ្មែរពិតប្រាកដនោះ»។

ចំណែកលោកអេង ឆៃអ៊ាង អនុប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិញ បានយល់ឃើញថា ការអនុម័តរបស់រដ្ឋសភា គឺជាការឥតប្រយោជន៍ គឺមិនមានផលចំណេញអ្វីដល់ប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ។ លោកបាននិយាយបន្ថែមថា ការអនុម័តរបស់រដ្ឋសភា នោះគឺជាលទ្ធផលរបស់សភាឯកបក្ស។

លោកអេង ឆៃអ៊ាង បានបន្តថា៖ «មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិលើសពីមួយ គឺច្រើនតែមនុស្សដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រទេសខ្លួនឯងទេ ដូចជាប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ជនជាតិជ្វីហ្វ អ៊ីស្រាអែលហ្នឹងណា ច្រើនមានសញ្ជាតិលើសពីមួយ តែគេយកចំណេះដឹង គេយកធនធានដែលគេបានពីប្រទេសទីពីរ ទីបី គេយកទៅជួយប្រទេសជាតិវិញ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ឯអ្នកខ្លះ មានសញ្ជាតិតែមួយទេ តែបានបំផ្លាញជាតិ លួចជាតិ លក់ជាតិ សម្លាប់ជាតិខ្លួនឯងហ្នឹង ដូចយើងមើល មេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ជាដើម មានសញ្ជាតិប៉ុន្មាន? ដូច្នេះ សរុបមកវិញ ច្បាប់ដែលកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ នាក់នោះណា ជាច្បាប់ឥតប្រយោជន៍ គ្រាន់តែជាច្បាប់ធ្វើតាមកំហឹងរបស់លោកហ៊ុន សែន តែប៉ុណ្ណឹងទេបាទ»។

ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកយង់ ពៅ អគ្គលេខាធិការរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានលើកឡើងថា កម្ពុជាដល់វេលាសម្រាប់ធ្វើសេចក្តីព្រាងច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយនេះហើយ ព្រោះថ្នាក់ដឹកនាំទាំងនេះ ជាអ្នកកាច់ចង្កូតប្រទេសជាតិ។

លោកយង់ ពៅបានបន្តថា៖ «បើយើងក្រឡេកទៅមើលប្រទេសណាក៏ដោយលើពិភពលោក គឺអ្នកនយោបាយ មិននិយាយដល់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលអ៊ីចឹងផង ប្រទេសខ្លះគេកំណត់ឱ្យមានសញ្ជាតិតែមួយទេ […] រដ្ឋាភិបាលយើងកំណត់តែថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល ៤នេះទេ ព្រោះបរិបទប្រទេសយើងចង់កៀងគរធនធានមនុស្សឱ្យបានច្រើនពីប្រភពផ្សេងមកចូលរួមជាមួយគ្នា» ។

លោកយង់ ពៅបានបន្ថែមថា បើសិនជាយើងពិតជាស្រឡាញ់ប្រទេសជាតិពិតប្រាកដ ហើយក្នុងឋានៈជាថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទៀតនោះ រឿងអ្វីដែលយើងមិនហ៊ានលះបង់សញ្ជាតិផ្សេង ហើយចាំបាច់មានសញ្ជាតិបរទេសអម ឬមួយការស្រឡាញ់ជាតិនោះ គឺគ្រាន់តែជាពាណិជ្ជកម្មនយោបាយ។

ដោយឡែកលោករ៉ឹម សុខវី អ្នកវិភាគនយោបាយវ័យក្មេង បានយល់ឃើញថា ច្បាប់កំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយនេះគឺជារឿងត្រឹមត្រូវ ក៏ប៉ុន្តែវាមិនសូវត្រូវនឹងស្ថានការណ៍ ព្រោះច្បាប់នេះបង្កើតឡើងក្រោយមាន «សង្គ្រាមពាក្យសម្តី» រវាងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន និងប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិលោក សម រង្ស៉ី។

លោកបាននិយាយថា ច្បាប់នេះបីដូចទប់ស្កាត់មិនឱ្យសកម្មជនបក្សប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេសធ្វើនយោបាយសារជាថ្មី ដូច្នោះដែរ។

លោករ៉ឹម សុខវីបានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំគិតថា បញ្ហាការកំណត់សញ្ជាតិខ្មែរតែមួយសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល៤ របស់កម្ពុជានេះ មិនមែនជាអាទិភាពនោះឡើយ បញ្ហាអាទិភាពនោះគឺ បញ្ហាកូវីដ១៩ និងអំពើពុករលួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលត្រូវដោះស្រាយ ច្បាប់នេះដូចមិនសូវចាំបាច់នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ»៕

នាវាចម្បាំងអូស្ត្រាលីចូលសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងរយៈពេល៥ឆ្នាំ

សំបាន ច័ន្ទដារ៉ា (Samban Chandara) — Tue, 19 Oct 2021 14:43:46 +0000

នាវាចម្បាំងអូស្ត្រាលី HMAS Anzac បានចូលសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុរយៈពេល ៣ថ្ងៃ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ជាទស្សនកិច្ចលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃបេសកកម្ម Indo-Pacific Endeavour 2021 (IPE 2021) ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសទាំងពីរ។

តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ថានាវាចម្បាំង HMAS Anzac គឺជាផ្នែកមួយនៃសកម្មភាពចូលរួមក្នុងតំបន់នៃនាវាបញ្ជាការរបស់អូស្ត្រាលី ដែលហៅថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ឬ Indo Pacific Endeavor នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានបានបន្ថែមថា៖ «យើងឃើញមានកម្លាំងប្រតិបត្តិការតូចមួយរបស់នាវាកងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលីចូលសំចតតាមកំពង់ផែ ធ្វើលំហាត់ហ្វឹកហ្វឺនយោធា ផ្តល់ជំនួយវេជ្ជសាស្រ្ត និងមនុស្សធម៌ ព្រមទាំងផ្លាស់ប្តូរគំនិតថ្មីៗ និងទស្សនវិស័យនានា ស្តីពីបញ្ហាសន្តិសុខជាមួយបណ្តាប្រទេសជាដៃគូរបស់អូស្ត្រាលីនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍»។

យោងតាមការផ្សាយក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកព័ត៌មានកងទ័ពជើងទឹកមូលដ្ឋានសមុទ្រនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឧត្តមនាវីទោ រស់ វាសនា មេបញ្ជាការរងកងទ័ពជើងទឹកនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ បានទៅទទួលស្វាគមន៍ភាគីអូស្ត្រាលី ដែលមាននាវាចម្បាំង HMAS Anzac បានមកសំចតនាវេលាម៉ោង ៩ និង៤០នាទីព្រឹក។

ហ្វេសប៊ុកនៃព័ត៌មានកងទ័ពជើងទឹកដដែល បានបន្តថា៖ «ឧត្តមនាវីឯក អ៊ុក សីហា មេបញ្ជាការរងកងទ័ពជើងទឹក មេបញ្ជាការមូលដ្ឋានសមុទ្រ ដឹកនាំនាយកនាវី អញ្ជើញទៅចូលរួមពិធីប្រគល់ទទួលសម្ភារៈវេជ្ជសាស្រ្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ដែលជាអំណោយរបស់កងទ័ពជើងទឹកអូស្ត្រាលី តាមរយៈស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកឧត្តមនាវីត្រី Mal Wise មេបញ្ជាការនាវា HMAS Anzac»។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងអំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនេះ នាវិករបស់អូស្ត្រាលីគ្រោងនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាអនឡាញមួយអំពីបញ្ហាស្ត្រី សន្តិភាព និងសន្តិសុខ ជាមួយអ្នកតំណាងខាងយោធពលខេមរភូមិន្ទផងដែរ ។

ជុំវិញការទស្សនកិច្ចរបស់នាវាចំបាំងអូស្រ្តាលីនេះ លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ អ្នកឯកទេសផ្នែកអភិបាលកិច្ចល្អ បានយល់ឃើញថាការចូលសំចតនេះជាការសាកល្បងយុទ្ធសាស្រ្តនៃលំហភូមិសាស្រ្តនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង នៅក្រោយពេលមានការចោទប្រកាន់ថាកងទ័ពប្រទេសចិនលួចសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពខ្លួននៅមូលដ្ឋានទ័ពរាម។

លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ បានអះអាងថា៖ «ទាក់ទងនឹងការចោទប្រកាន់របស់ប្រទេសលោកខាងលិច ថាមានការឱ្យកម្លាំងយោធាចិន មានវត្តមាននៅកំពង់សោម នៅរាមអីជាដើម ដូច្នេះ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ អាចនឹងបន្ថែមបេសកកម្មដើម្បីស្រាវជ្រាវព័ត៌មានបន្ថែម ថាការចោទប្រកាន់ហ្នឹង វាពិតដែរ ឬទេ?»

លោក ឱក សេរីសោភក្តិ៍ បានបន្ថែមថា អូស្ត្រាលីប្រាកដជាប្រើទស្សនកិច្ចនេះដើម្បីផលប្រយោជន៍សម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន ដែលមានភាព «ចាក់ស្រេះ បេះមិនដាច់» ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយចំណែកវិស័យយោធាវិញ ទីក្រុងកង់បេរ៉ាក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងធំៗពីរ ទីមួយគឺសម្ព័ន្ធភាពអូស្រ្តាលី-ជប៉ុន-អាមេរិក-ឥណ្ឌា ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលចិននៅក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង សមុទ្រចិនខាងកើត និងឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។

ទីពីរនោះ គឺការអូស្រ្តាលីមានសម្ព័ន្ធភាពយោធាជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលហៅកាត់ថា AUKUS។

ដោយឡែក លោកយង់ ពៅ អគ្គលេខាធិការរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាវិញ បានលើកទ្បើងថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់កងនាវាអូស្ត្រាលីនេះ មិនពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជុំវិញការសង្ស័យមានការសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពចិននៅតំបន់រាមឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ នេះជាការបើកទូលាយឱ្យមានការធ្វើទស្សនកិច្ចបែបនេះ ដោយផ្តល់ដំណឹងដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជាមុន។

លោកបានបន្តថា រដ្ឋាភិបាលតែងគោរពលើអធិបតេយ្យភាពលើបណ្តាប្រទេសដទៃ និងមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធដែលបានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងកម្ពុជាមិនដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការសាងសង់មូលដ្ឋានទ័ពបរទេសណាមួយឡើយ តែកម្ពុជាមានសិទ្ធិទទួលជំនួយយោធា ឬជំនួយសាងសង់។

លោក យង់ ពៅ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំសាទរនូវសកម្មភាពបែបនេះ គឺរវាងស្ថានទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក៏ដូចជាខាងកងទ័ពជើងទឹករបស់កម្ពុជាដែលយកពេលវេលា ដើម្បីជួបគ្នា ពិភាក្សាគ្នា ធ្វើការជាមួយគ្នា និងបង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់ទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងពីរ និយាយដោយឡែក»។

លោកបានបន្ថែមថា៖ «និយាយជារួម យើងបានបង្ហាញទៅកាន់ទស្សនៈបស្ចឹមប្រទេសដែលតែងតែចោទកម្ពុជា ថាមានលាក់បាំងកងទ័ពចិនអីជាដើមនៅទីនោះ ដូច្នេះតាមរយៈស្ថានទូតអូស្ត្រាលី តាមរយៈនាវាជើងទឹករបស់អូស្ត្រាលីដែលបានចូលចតនៅកំពង់ផែនោះ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយ នេះជាបំណងល្អមួយដែលខ្ញុំសាទរ»៕

ក្នុងរយៈពេល ៦ថ្ងៃមានប្រជាពលរដ្ឋចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតថ្មីជិត៧ម៉ឺននាក់

កែវ ដាលីន (Keo Dalin) — Mon, 18 Oct 2021 10:05:25 +0000

គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ប្រកាសថា ក្នុងរយៈពេល ៦ថ្ងៃនៃការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត គ.ជ.ប ទទួលបានទិន្នន័យប្រជាពលរដ្ឋដែលបានមកចុះឈ្មោះថ្មីចំនួនជិត៧ម៉ឺននាក់ ចំណែកអ្នកដែលត្រូវលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជីបោះឆ្នោតមានចំនួនជិត៤ម៉ឺននាក់។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានចេញនៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ ស្ដីអំពីលទ្ធផលបណ្ដោះអាសន្នថ្ងៃទី៦នៃការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២១ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងរយៈពេល៦ថ្ងៃនៃការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត គ.ជ.ប ទទួលបានទិន្នន័យប្រជាពលរដ្ឋដែលបានមកចុះឈ្មោះថ្មីចំនួន៦៨,១០៥នាក់។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបន្ថែមថា អ្នកដែលត្រូវលុបឈ្មោះចេញពីបញ្ជីបោះឆ្នោតសរុបចំនួន៣៩,៧៤៩នាក់ រីឯអ្នកដែលបានកែតម្រូវទិន្នន័យមានចំនួន១៦,៤៨១នាក់ ខណៈអ្នកដែលបានផ្ទេរទីលំនៅចូលឃុំសង្កាត់ថ្មីមានចំនួន១៩,៨៦៥នាក់។

ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គ.ជ.បដដែលក៏បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ទៅពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតផងដែរ។

គ.ជ.បបញ្ជាក់ថា៖ «សូមអញ្ជើញប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ទៅពិនិត្យមើលឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតចុងក្រោយដើម្បីស្នើសុំកែទិន្នន័យ ប្រសិនបើមានចំណុចខុសឆ្គង។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលគ្រប់អាយុ១៨ឆ្នាំ (កើតមុន ឬកើតត្រឹមថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១) និងប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនធ្លាប់ចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតពីមុនមក អញ្ជើញទៅចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឲ្យបានគ្រប់គ្នា»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងចុះឈ្មោះបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២១ ចាប់ផ្ដើមពីថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ ដោយគិតទាំងថ្ងៃសៅរ៍ និងថ្ងៃអាទិត្យផងដែរ៕

លោកស ខេងត្រឡប់មកពីបារាំងវិញ និយាយថាការវះកាត់ជោគជ័យ

ហួត ហុងហុង (Hout Hong Hong) — Mon, 06 Sep 2021 15:06:10 +0000

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោកស ខេង បានវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១នេះ បន្ទាប់ពីបានទទួលការពិនិត្យ និងវះកាត់សុខភាពបានជោគជ័យនៅប្រទេសបារាំង។

សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ខុទ្ទកាល័យក្រសួងមហាផ្ទៃដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញានេះ បានឲ្យដឹងថាលោកស ខេងបានធ្វើដំណើរទៅកាន់សាធារណរដ្ឋបារាំងរយៈពេល ២សប្តាហ៍ដើម្បីពិនិត្យសុខភាព និងបានទទួលការវះកាត់ដោយជោគជ័យពីវេជ្ជបណ្ឌិតបារាំង។

ខុទ្ទកាល័យលោកស ខេង កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហ ឆ្នាំ២០២១ បានច្រានចោលរបាយការណ៍ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយដែលថាអតីតមន្រ្តីគណបក្សប្រឆាំងនឹងជួបគាត់ខណៈពេលដែលលោកស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង។

សំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ (VOD) បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ថា អតីតគណបក្សប្រឆាំង ស្វាគមន៍ជានិច្ច ប្រសិនបើមានការបើកភ្លើងខៀវណាមួយដែលនាំឱ្យមានជំនួបក្រៅផ្លូវការជាមួយនឹងលោក ស ខេង ខណៈថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះធ្វើទស្សនកិច្ចក្រៅផ្លូវការនៅបារាំង រយៈពេល ២សប្តាហ៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី០៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១៕

ខុទ្ទកាល័យលោកស ខេង ច្រានចោលរបាយការណ៍ព័ត៌មានថាលោកជួបអតីតមន្រ្តីបក្សប្រឆាំងនៅបារាំង

គង់ រស្មី (Kong Raksmey) — Wed, 25 Aug 2021 15:04:03 +0000

ខុទ្ទកាល័យលោកស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែសីហ ឆ្នាំ២០២១ បានច្រានចោលរបាយការណ៍ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមួយដែលថាអតីតមន្រ្តីគណបក្សប្រឆាំងនឹងជួបគាត់ខណៈពេលដែលលោកស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង។

លោកខៀវ សុភ័គ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ បានច្រានចោលការអះអាងនោះ។ «ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសបារាំងរបស់ សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ គឺដោយសាធុរៈផ្ទាល់ខ្លួន ហើយគ្មានកម្មវិធីផ្សេងក្រៅពីនេះឡើយ»។

យោងទៅតាមសេចក្តីជូនដំណឹងក្រសួងមហាផ្ទៃ ខណៈដែលអវត្តមានលោកស ខេង លោកសក់ សេដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ នឹងទទួលភារកិច្ចជារដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី ដើម្បីដឹកនាំការងារទូទៅរបស់ក្រសួងមហារហូតដល់លោក ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី វិលត្រឡប់មកដល់មាតុប្រទេសវិញ៕

អង្គការចំនួន ៤៥ អំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យស៊ើបអង្កេតឃាតកម្មលោកបណ្ឌិតកែម ឡី

មេង គ្រុយពន្លក (Meng Kroypunlok) — Wed, 14 Jul 2021 15:05:35 +0000

អង្គការចំនួន ៤៥ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី០៩ ខែកក្ដដា បានអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យមួយដែលមានភារកិច្ចធ្វើការឯករាជ្យមិនលំអៀងនិងមានប្រសិទ្ធភាព លើឃាតកម្មលោកបណ្ឌិតកែម ឡី។

សេចក្ដីថ្លែការណ៍រួមរបស់អង្គការជាតិ និងអន្តរជាតិរួមមាន អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា(CCHR) និងអង្គការ ៤៣ផ្សេងទៀត បានចុះហត្ថលេខាអំពាវនាវក្នុងពិធីគម្រប់ខួប ៥ឆ្នាំ ឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជាបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យមួយដែលមានភារកិច្ចធ្វើការឯករាជ្យ និងធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើការស្លាប់របស់លោកបណ្ឌិតកែម ឡី។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបានលើកឡើងថា ដោយអនុលោមតាមអនុសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយប្រទេសកម្ពុជាមានកាតព្វកិច្ចក្នុងការស៊ើបអង្កេតភ្លាមៗ ដោយឯករាជ្យ មិនលំអៀង និងធ្វើការស៊ើបអង្កេតរាល់ការស្លាប់ទាំងអស់ដែលសង្ស័យថាខុសច្បាប់ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណមិនត្រឹមតែជនល្មើសដោយផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកផ្សេងទៀតដែលអាចទទួលខុសត្រូវចំពោះការប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋទាក់ទងនឹងការស្លាប់នេះ។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ពីចំណុចខ្វះខាតចំនួន ០៧ចំនុចសំខាន់ៗ ដែលទាក់ទងនឹងសំណុំរឿងនេះ ដែលមិនត្រូវបានដោះស្រាយឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការជំនុំជម្រះ រួមមានការអះអាងរបស់ជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស លោកអឿត អាងថា មូលហេតុនៃការបាញ់សម្លាប់ គឺដោយសារបំណុល ៣០០០ដុល្លារ និងដែល ការខកខានមិនបានសម្ភាសន៍សាក្សី។

ចំណុចផ្សេងទៀតរួមមានការខកខានមិនមានវីដេអូស៊ីស៊ីធីវីមួយនៅឯស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ធនៈ របស់អ្នកស៊ើបអង្កេតដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណបុរសម្នាក់ដែលអង្គុយជាមួយលោក កែម ឡី មុនពេលមានការបាញ់ប្រហារ និងការខកខានក្នុងការប៉ុនប៉ងដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស ដែលបានអះអាងថាត្រូវបានបាញ់លើរូបគាត់ខណៈដែលកំពុងរត់គេចពីកន្លែងនៃឧក្រិដ្ឋកម្ម។

ចំណុចដ៏ទៃទៀតរួមមាន ការខកខានរបស់អ្នកស៊ើបអង្កេតក្នុងការកំណត់ទីតាំង និងសម្ភាសន៏អ្នកលក់អាវុធដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ និងការខកខានរកប្រវត្តិរបស់ជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស និងទំនាក់ទំនងដែលអាចកើតមានជាមួយយោធា និងចុងក្រោយ ការខកខានមិនបានបញ្ជាក់ពីអត្តសញ្ញាណរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ហើយដែលត្រូវបានគេឃើញនៅក្នុងខ្សែវីដេអូដែលតាមស្វែងរកជនដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោស នៅពេលគាត់បានរត់គេចពីកន្លែងឧក្រិដ្ឋកម្ម។

តាមរយៈទំព័រផ្លូវការរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិចប្រចាំនៅកម្ពុជានៅថ្ងៃទី០៩ ខែកក្កដា លោកW. Patrick Murphy បានចូលរួមរំលែកទុក្ខលើក្រុមគ្រួសារលោកបណ្ឌិតកែម ឡី និងប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ដែលបានផ្តល់តម្លៃដល់ភាពស្មោះត្រង់ និងស្នេហាជាតិរបស់លោកបណ្ឌិត។ បន្ថែមពីនេះលោកក៏បានទទូចសុំឱ្យអាជ្ញាធរធ្វើការស៊ើបអង្កេតពេញលេញក្នុងការស្លាប់នេះផងដែរ។

លើកឡើងនៅក្នុងវិទ្យុសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ភរិយាបណ្ឌិតកែមឡី លោកស្រីប៊ូ រចនា មានប្រសាសន៏ថា លោកស្រីមិនអាចទទូលយកបានទេ តែយ៉ាងណាលោកស្រីត្រូវតែទទូលយកព្រោះវាគឺជាការពិត។

«កាលដែលគាត់ស្លាប់ដំបូងៗ ពេលដែលដឹងរឿងហ្នឹងមកគឺខ្ញុំស្លុត ខ្ញុំមិនអាចទទួលបានទេ ប៉ុន្តែអ្វីៗវានៅតែជាការពិត»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៍ និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោកជិន ម៉ាលីនតាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន បានហៅការអំពាវនាវរបស់ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនេះថា គឺជាការធ្វើអាជីវកម្មនយោបាយលើមរណៈភាពលោករបស់លោកបណ្ឌិតកែម ឡី។

លោកបាននិយាយថា ការស្នើឲ្យមានការបង្កើតគណៈកម្មាការឯករាជ្យ ដោយមានការចូលរួមពីបរទេសជាការដែលមិនអាចទៅរួច និងផ្ទុយអំពីច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ និងច្បាប់ជាតិកម្ពុជាផងដែរ៕

ក្រសួងការពារជាតិប្រកាសថានឹងបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់និស្សិតកម្ពុជានៅអាមេរិកបន្ទាប់ពីកាផ្តាច់ជំនួយ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Sat, 03 Jul 2021 05:59:02 +0000

ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២ ខែកក្កដានេះថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់និស្សិតកម្ពុជាទាំង៦ នាក់ដែលកំពុងសិក្សាផ្នែកយោធានៅសហរដ្ឋអាមេរិករហូតដល់ចប់ បន្ទាប់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោនផ្តាច់ជំនួយដោយហេតុថាទំនាក់ទំនងយោធារវាងប្រទេសទាំងពីរ មានភាពមិនសូវចុះសម្រុងគ្នា។

សេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការពារជាតិ បានលើកឡើងថា៖ «ដោយមើលឃើញអំពីការលំបាក របស់សិស្សបណ្ឌិតសភាយោធាកម្ពុជាទាំងអស់ដែលបណ្តាលមកពីការបញ្ឈប់នូវកាតព្វកិច្ចនៃការបង់ថ្លៃសិក្សាពីសំណាក់ ភាគីអាមេរិក និងនៅក្នុងស្មាររតីទទួលខុសត្រូវចំពោះអនាគត និងផលប្រយោជន៍របស់សិស្សបណ្ឌិតសភាយោធាកម្ពុជា រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានឹងទទួលបន្តបង់ថ្លៃសិក្សាសម្រាប់សិស្សបណ្ឌិតយោធាកម្ពុជាទាំង៦រូប រហូតដល់បញ្ចប់ការសិក្សារបស់ខ្លួន ជាស្ថាពរ»។

ក្រសួងការពារជាតិបាននិយាយថា នឹងទំនាក់ទំនងជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងចំណាត់ការនេះ ហើយបានយល់ឃើញថា ការផ្តាច់អាហាររូបករណ៍នេះ ជាការសម្រេចចិត្តតែម្ខាង ដែលក្រសួងការពារជាតិនឹងធ្វើនូវចំណាត់ការជាបន្ទាន់ ពាក់ព័ន្ធនឹងការសិក្សារបស់សិស្សដែលរៀននៅសាលាបណ្ឌិតសភាយោធាលើទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល។

យោងតាមវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក (VoA) លោកArend Zwartjes អ្នកនាំពាក្យស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា និស្សិតទាំង៦នាក់នោះអាចបន្តការសិក្សាបាន ប្រសិនបើពួកគេអាចរកថវិកាបង់ដោយខ្លួនឯងបាន ឬររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំណាយឱ្យដោយផ្ទាល់។

លោក Arend បានបកស្រាយ តាមសារអ៊ីម៉េលដូច្នេះថា៖ «បន្ទាប់ពីកម្ពុជាកាត់បន្ថយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើផ្នែកជាច្រើននៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាប្រពៃណីរវាងយោធា និងយោធា គឺប្រទេសនេះបានបាត់បង់ភាពស្របច្បាប់ក្នុងការទទួលបានកម្មវិធីសិក្សាផ្នែកយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក»។

ក្រោយពីកម្ពុជាបានលុបចោលសមយុទ្ធប្រចាំឆ្នាំជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅដើមឆ្នាំ ២០១៧ ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាងាកទៅជិតស្និទ្ធជាមួយនឹង ប្រទេសចិនកាន់តែខ្លាំង សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តាច់ជំនួយស៊ីវិល និងយោធាមួយចំនួនបន្ទាប់ពីអាជ្ញាធរកម្ពុជាចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង និងរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិព្រមទាំងធ្វើទុក្ខបុក្ខម្នេញអ្នករិះគន់បណ្តាញសារព័ត៌មាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិល។

និស្សិត ៥នាក់ក្នុងចំណោម៦នាក់ក៏ធ្លាប់បានសរសេរលិខិតទៅឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ដើម្បីបានសិក្សាដល់ចុងបញ្ចប់ដោយសារនិស្សិតខ្លះបានសិក្សាដល់ឆ្នាំទី៤។ ពួកគេបានចាត់ទុកថាការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យដ៏មានកិត្តិយសទាំងបួននឹងជួយផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់ពួកគេ និងការប្តេជ្ញាកសាងទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះយោងតាម VoA។

យោងតាម VoA ដដែល និស្សិតទាំង៦រូប ដែលក្នុងចំណោមនោះ មាននិស្សិត២ រូបកំពុងសិក្សានៅបណ្ឌិតសភាយោធាជើងគោកWest Point ២រូបទៀតកំពុងសិក្សានៅបណ្ឌិតសភាទ័ពអាកាស ១រូបទៀតនៅផ្នែកកងទ័ពជើងទឹក និង១ រូបចុងក្រោយសិក្សាខាងឆ្មាំសមុទ្រ៕

ព្រះមហាក្សត្រចេញព្រះរាជក្រឹត្យត្រាស់បង្គាប់តែងតាំងលោកប្រាជ្ញ ចន្ទ ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត

សួន កំសាន្ត (Suon Kamsan) — Fri, 25 Jun 2021 15:52:28 +0000

ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី នៅថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍នេះ បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យត្រាស់បង្គាប់តែងតាំង លោកប្រាជ្ញ ចន្ទ ជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គជប) ថ្មី ជំនួស លោកស៊ិក ប៊ុនហុក ដែលបានលាលែងពីតំណែងកាលពីដើមខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅ។

ការត្រាស់បង្គាប់តែងតាំង លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីលោកស៊ិក ប៊ុនហុក បានដាក់ពាក្យសុំឈប់ពីតំណែងដោយសារតែបញ្ហាសុខភាព។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋសភា នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ លោក ប្រាជ្ញ ចន្ទ ត្រូវបានរដ្ឋសភាបោះឆ្នោតទុកចិត្តឱ្យធ្វើជាប្រធានគជប នាសម័យប្រជុំរដ្ឋសភាលើកទី៦ នីតិកាលទី៦នេះ។

អ្នកនាំពាក្យគជប លោកហង្ស ពុទ្ធា បានមានប្រសាសន៍តាមទូរស័ព្ទប្រាប់ Newsroom Cambodia ថាឯករាជ្យភាពរបស់ គជប គឺនៅតែបន្តមាន ដោយផ្អែកទៅលើច្បាប់ជាធរមាន។

«មិនមែនមានន័យថាឯករាជ្យហើយនៅក្រៅច្បាប់ទេ ហើយច្បាប់ដែលមានជាធរមានគឺការរៀបចំ និងដំណើរប្រព្រឹត្តទៅនៃគជប ហើយមានរូបមន្តមកពីគណបក្សកាន់អំណាច៤ មកពីគណបក្សផ្សេងៗ៤ និងមានម្នាក់ដែលយើងប្រើពាក្យថាសង្គមស៊ីវិល ដូច្នេះពេលអវត្តមានឯកឧត្តមប្រធានចាស់ ស៊ិក ប៊ុនហុក ដូច្នេះខាងកូតារបស់គាត់ត្រូវតែដាក់ជំនួសមកវិញនូវសមាសភាពខាងគណបក្សគាត់ហ្នឹងហើយ»។

លោកបានបន្តទៀតថាទម្រង់របស់គជប មាន៣ប្រភេទ ទី១គឺ គជបចាត់តាំងដោយរដ្ឋាភិបាល ទី២. គជប កើតចេញពីរូបមន្តស្រុះស្រួលគ្នារវាងគណបក្សនយោបាយដែលមានអាសនៈនៅក្នុងសភា ហើយទី៣ សមាសភាពគជប គឺជាមនុស្សឯករាជ្យចេញមកពីសង្គមស៊ីវិលជាដើម។

ស្ថាបនិកអង្គការវេទិកាអនាគត(Future Forum) លោកអ៊ូ វីរៈ បានយល់ឃើញថាការតែងតាំងប្រធានថ្មីរបស់គជប គឺត្រឹមត្រូវទៅតាមច្បាប់របស់គជបដែលបានចែងជាធរមានព្រោះច្បាប់បានបែងចែកតាមកូតាគណបក្សនយោបាយ។

លោកបានថ្លែងប្រាប់Newsroom Cambodia តាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃនេះថា៖ «តាមពិតអ្វីដែលបានធ្វើហ្នឹងគឺ មិនខុសច្បាប់ទេ ច្បាប់គជបយើងគឺយើងបែងចែកតាមកូតាបក្សនៅក្នុងសភា អ៊ីចឹងអ្វីដែលបានធ្វើហ្នឹងមិនមានអ្វីខុសច្បាប់ទេ ប៉ុន្តែច្បាប់ដែលបានចែងហ្នឹងវាខុសពី គោលការណ៍អព្យាក្រឹត្យភាព និងឯករាជ្យភាពរបស់គជប ព្រោះកាលពីដើមមក ទោះបីជាមានបក្សពីរ ក៏វាផ្ទុយនឹងគោលការណ៍ឯករាជ្យភាពរបស់គជបដែរ»។

លោកបានពន្យល់ទៀតថា ពីព្រោះកាលពីដើមមក គេបែងចែកគ្នារវាងគណបក្សពីរ គឺគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានិងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយកាលពីជំនាន់ដើមហ្នឹងក៏ខុស ហើយពេលនេះក៏ខុសផងដែរ ទោះបីមានបក្សពីរក៏ដោយ បក្សបីក៏ដោយ បក្សតែមួយក៏ដោយ ហើយជាគោលការណ៍គេមិនត្រូវចងក្រងច្បាប់គជប បែបហ្នឹងទេ។

«ប៉ុន្តែការពិតច្បាប់គ.ជ.បហ្នឹងគួរតែកែប្រែដើម្បីឱ្យស្របទៅហ្នឹងគោលការណ៍ឯករាជ្យភាពនិងអព្យាក្រឹត្យភាពរបស់គជប ហើយនៅពេលបច្ចុប្បន្នការអនុវត្តតាមច្បាប់គឺមិនខុសទេ ប៉ុន្តែច្បាប់គួរតែកែប្រែឡើងវិញ ហើយសង្ឃឹមថារដ្ឋសភានឹងសើរ៉ើច្បាប់គជបឡើងវិញ»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅនេះ បានចេញសេចក្តីសម្រេចមួយស្តីពីការប្រកាសកាលបរិច្ឆេទនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់អាណត្តិទី៥ ដោយកំណត់យកកាលបរិច្ឆេទថ្ងៃទី០៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២៕

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសបំពេញទស្សនកិច្ចដើម្បីពង្រឹងចំណងទ្វេភាគី ខណៈកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ានឆ្នាំក្រោយ

សួន កំសាន្ត (Suon Kamsan) — Wed, 23 Jun 2021 15:18:13 +0000

ដូចការគ្រោងទុក រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសបានមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅរាជធានីភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ ដើម្បីពង្រឹងចំណងទ្វេភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ខណៈដែលកម្ពុជាត្រៀមនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ានឆ្នាំក្រោយ។

យោងតាមសារដែលបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំនៅកម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១នេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអង់គ្លេស លោកដូមីនិក រ៉ាអាប់(Dominic Raab) បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន លោកសាយ សំអាល់ ហើយបានពិភាក្សាពីមហិច្ឆតាអាកាសធាតុរបស់កម្ពុជា និងសង្កត់លើទំនាក់ទំនងដ៏ស៊ីជំរៅរវាងប្រទេសទាំងពីរដែលមានរយៈពេល ៣០ឆ្នាំចាប់តាំងពីវត្តមានស្ថានទូតអង់គ្លេសដំណើរការឡើងវិញមកនៅកម្ពុជា។

នៅក្នុងខ្លឹមសារនៃជំនួបដដែលនោះ ភាគីទាំងពីរបានបានលើកយកទិដ្ឋភាពរួមមួយចំនួនផងដែរយកមកពិភាក្សាដូចជាការធ្វើការឆ្ពោះទៅកាន់ការកំណត់ការបំភាយឧស្ម័នត្រឹមសូន្យ(NetZero) ការដាំដើមឈើឡើងវិញក៏ដូចជាជីវៈចម្រុះនិងពាណិជ្ជកម្មសត្វព្រៃខុសច្បាប់ជាដើម។ នេះយោងទៅតាមសារដែលបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកដដែល។

នៅរសៀលថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១ដដែល លោក ដូមីនិក រ៉ាអាប់(Dominic Raab)បានបន្តជួបជាមួយ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោកប្រាក់ សុខុន។ នេះបើយោងទៅតាមសារដែលបានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានឯកអគ្គរាជទូតអង់គ្លេសប្រចាំនៅកម្ពុជាដដែល។

នៅក្នុងជំនួបរវាងលោកប្រាក់ សុខុន និងលោកដូមីនិក រ៉ាអាប់(Dominic Raab)នៅរសៀលនេះនោះ គឺផ្តោតសំខាន់លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកជុំវិញអាទិភាពរួមពោលគឺ ពាណិជ្ជកម្ម ភាពប្រសើរឡើងវិញនៃស្ថានភាពកូវីដ សិទ្ធិមនុស្ស និងអំពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់នៅក្នុងសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតអង់គ្លេសដដែល។

ទំព័រហ្វេសប៊ុកដដែលនោះបាននិយាយទៀតថា៖ «ចក្រភពអង់គ្លេស ទន្ទឹងរង់ចាំក្នុងការធ្វើការយ៉ាងជិតដិតជាមួយកម្ពុជា នាពេលខាងមុខក្នុងកំឡុងពេលប្រទេសកម្ពុជាជាប្រធានកិច្ចប្រជុំអាស៊ានក្នុងឆ្នាំ២០២២»។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទាំងពីរបានឯកភាពលើសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសន្ទនាក្នុងការបន្តពង្រឹងនិងពង្រីកបន្ថែមទៀតនូវទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដើម្បីប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមករួមមានវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម អប់រំ ការបោលសំអាតមីន សុខាភិបាលនិងបរិស្ថាន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោកនេត ភក្ត្រាបានថ្លែងនៅសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងបរិស្ថានក្រោយជំនួបនោះថាបានលើកឡើងពីប្រធានបទមួយចំនួនទាក់ទងនឹងវិស័យបរិស្ថានដូចជា ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងកិច្ចប្រជុំCOP26 ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងកិច្ចការអាទិភាពនានាដែលប្រទេសទាំងពីរនឹងធ្វើរួមគ្នា ការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ជីវៈចម្រុះ ការប្រឆាំងនឹងការជួញដូរសត្វព្រៃឆ្លងដែន និងការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញជាដើម។

នៅក្នុងជំនួបដដែលនោះ លោក សាយ សំអាល់បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អង់គ្លេសអាចជួយកម្ពុជាបានក្នុងវិស័យបរិស្ថានគឺការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សក្នុងកិច្ចការពារបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ បង្កើនភាពជាដៃគូរផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងទិញផលិតផលពីប្រទេសកម្ពុជា»។នេះបើតាមសារដែលបានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងបរិស្ថាននៅថ្ងៃនេះដដែល។

នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោកស្រី ចក់ សុភាពបានប្រាប់ Newsroom Cambodiaតាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ថាទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេសមកកម្ពុជានេះជាឱកាសមួយ ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសនិងប្រទេស។

«ប៉ុន្តែយើងគួរចាប់អារម្មណ៍ដែរថាមួយរយៈនេះគឺមានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយលើកនេះមានតំណាងពីចក្រភពអង់គ្លេសដែរ ចឹងយើងមើលឃើញនិងចាប់អារម្មណ៍ពីការទំនាក់ទំនង ហើយក៍ប្រហែលជាពាក់ព័ន្ធនឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលយើងឃើញកន្លងមក គឺមានការលើកឡើងពីទំនោរពីភាពជិតស្និទ្ធរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសចិនដែរ»។

លោកស្រី ចក់ សុភាព បានបន្តថា «ដូច្នេះអាចថាជាមួយផ្នែកដើម្បីធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសដទៃ»។

លោកស្រីបានបន្តទៀតថា៖ «សម្រាប់ទិដ្ឋិភាពសិទ្ធិមនុស្សវិញក៏ជាឱកាសមួយ សម្រាប់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងអស់នោះអាចលើកឡើងពីកង្វល់របស់ខ្លួនដោយផ្ទាល់ជាមួយនឹងមន្ត្រីដែលខ្លួននឹងបានជួបផងដែរ»៕

នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រកាសធ្វើចត្តាឡីស័ក១៤ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីពាក់ព័ន្ធដោយប្រយោលជាមួយអ្នកកើតកូវីដ

សួន កំសាន្ត (Suon Kamsan) — Sat, 19 Jun 2021 12:58:09 +0000

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោកហ៊ុន សែន បានប្រកាសនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះថាលោកនឹងចាប់ផ្តើមធ្វើចត្តាឡីស័ករយៈពេល ១៤ថ្ងៃ ចាប់ពីល្ងាចថ្ងៃទី១៩នេះរហូតដល់ថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីបានពាក់ព័ន្ធដោយប្រយោលជាមួយអ្នកកើតជំងឺកូវីដ-១៩។

តាមរយៈសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន លោកហ៊ុន សែនបាននិយាយថា លោកលុបចោលកម្មវិធីជួបជុំទាំងអស់ដែលបានគ្រោងទុកទាំងការជួបផ្ទាល់ និងទាំងការជួបតាមវីដេអូ។

«ខ្ញុំសូមអភ័យទោសដែលតម្រូវឱ្យខ្ញុំលុបចោលកម្មវិធីជួបជុំទាំងអស់ដែលបានគ្រោងទុកទាំងការជួបផ្ទាល់ទាំងការជួបតាមវីដេអូ ជាពិសេសសុំការយោគយល់ពីសំណាក់ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេស ដែលគ្រោងជួបគ្នានៅម៉ោង៩:០០ព្រឹក ថ្ងៃទី២៣ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២១ខាងមុខនេះនៅវិមានសន្តិភាព»។

ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី លោកបានបញ្ជាក់ក្នុងសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនោះថា លោកនៅតែធ្វើការដូចពេលមុនជាមួយគ្រប់ស្ថាប័នទាំងស៊ីវិល កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ រាប់ទាំងការប្រជុំតាមZOOMផងដែរ៕

Q&A: អ្នកវិភាគនយោបាយលោក មាស នី ពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងកម្ពុជា អាមេរិក ចិន ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការបោះឆ្នោត

សុផាត មករា (Sophat Makara) — Sun, 13 Jun 2021 05:59:43 +0000

អ្នកវិភាគនយោបាយ លោកមាស នីបានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia នាពេលថ្មីៗនេះអំពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខ។

Q: តើលោកមើលឃើញយ៉ាងដែរចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីនៃដំណើរទស្សនៈកិច្ចរបស់លោកស្រី វីនឌី ស៊ើមែន (Wendy Sherman) អនុរដ្ឋមន្រ្តី ការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកនៅកម្ពុជានាពេលនេះ?

A: ការធ្វើទស្សនកិច្ចរបស់ឧបការីអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរបស់អាមេរិកនេះ ទីមួយ បើយើងមើលទៅទិដ្ឋភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយដែលកើតឡើងគេត្រូវការឲ្យមានដំណើរទស្សនកិច្ចទៅតាមប្រទេសនានា ដែលអាចជាមហាមិត្តសំខាន់ៗ ដែលមានរឿងត្រូវជជែកគ្នាសំខាន់ៗក្នុងពិភពលោក។

ប្រសិនបើយើងមើលពីអ្នកដឹកនាំនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ឬក៏អាស៊ានដូចគ្នាដែរ នៅពេលដែលមានមេដឹកនាំណាមួយឡើងថ្មីទើបជាប់ឆ្នោត ក៏គេត្រូវបញ្ជូនរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ឬមន្ត្រីគណៈប្រតិភូក្រសួងការបរទេស ដើម្បីទៅជួបបង្ហាញខ្លួនជាមួយនឹងប្រទេសដទៃដើម្បីឲ្យគេស្គាល់សម្រាប់ទំនាក់ទំនងការទូត បាទនេះជារឿងទីមួយសំខាន់។

ក៏ប៉ុន្តែហេតុអ្វីក៏នៅក្នុងនឹង បានជាគេជ្រើសរើសកម្ពុជាក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៥ ដែលលោកស្រីបានមកធ្វើទស្សនកិច្ច? ហើយនេះជាសំនួរសំខាន់ដែលសាធារណជនគេផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ ថាតើហេតុអ្វីបានជារើសយកប្រទេសខ្មែរ? ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងមហាអំណាចចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើបញ្ហាភូមិសាស្រ្តនយោបាយដោយរួមទាំងមានការចោទថាកម្ពុជាបានផ្តល់ទីតាំងវត្តមានកងយោធាចិននៅក្នុងប្រទេសដែលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែបដិសេដថាវាជារឿងមិនពិត។

យើងឃើញថានៅក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្ហាញនូវជាការការរើសអើង ឬក៏មានទំនាក់ទំនងជាអរិយភាពជាមួយគ្នា បានន័យថាមិនល្អជាមួយគ្នាជាច្រើនចំណុចដែលនៅក្នុងហ្នឹង គឺសំខាន់បំផុតរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចោទសហរដ្ឋអាមេរិកថា នៅពីក្រោយការធ្វើបដិវត្តន៍ពណ៌ ដែលឈានរហូតដល់ការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយការចោទប្រកាន់នេះក៏នៅតែមានការរុញទៅរុញមក មកដល់ពេលនេះដែរ។

យើងឃើញថានៅក្នុងឆ្នាំកន្លងមកហើយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបង្ហាញនូវជំហរលម្អៀងហ្នឹងខ្លាំងមែនទែនទៅជាមួយនិងប្រទេសចិនដែលរហូតដល់ជាមហាមិត្តដែកថែប ហើយរហូតទៅដល់មានការសន្យាក្នុងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក មានការផ្លាស់ប្តូរនៅទស្សនៈកិច្ចកងទ័ពគ្នាទៅវិញទៅមក។

ត្រង់ចំណុចទាំងនេះហើយ ដែលជាចំណុចក្ដៅដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជា ចង់មិនចង់បានត្រូវគេមើលឃើញថាកំពុងត្រូវបានមហាអំណាចទាំងពីរហ្នឹងយកធ្វើជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែល ជាផ្នែកមួយនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស មកកម្ពុជា។

Q: តើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា គួរឆ្លើយតបបែបណា ដើម្បីស្រោចស្រង់ទំនាក់ទំនងការបរទេសជាមួយអាមរិក ខណៈកម្ពុជាបានចោទត្រង់ៗថា អាមេរិកអ្នកនៅពីក្រោយនៃការចង់ធ្វើការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលលោកហ៊ុន សែន ពីសំណាក់ក្រុមបក្សប្រឆាំង?

A: បាទ! រឿងសំខាន់គឺជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាខ្លួនឯងទេ ដែលត្រូវគិតថាតើយើងត្រូវឈរត្រង់ជំហរ ត្រង់ណាមួយដើម្បីផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួន ហើយនិង ធ្វើម៉េចដើម្បីឲ្យ ការដឹកនាំប្រទេសនេះ វា ស្ថិតនៅតែឋិតនៅក្រោមជើងថាក្រោមរចនាសម្ព័ន្ធមួយដែលអនុវត្តទៅតាមអ្វីដែលបានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដូច្នេះប្រទេសកម្ពុជាដែលផ្អែក ទៅលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញហ្នឹងគឺប្រទេសកម្ពុជាត្រូវជាប្រទេសអព្យាក្រិត្ស ដូច្នេះការសាងនូវទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសដែលជាមហាអំណាចនៅក្នុងប្លុកខាងឆ្វេង ឬខាងស្ដាំឬក៏សេរី និង កុម្មុយនិស្ត ហ្នឹងវានៅតែជាកត្តាសំខាន់មួយនៃនយោបាយការបរទេសរបស់កម្ពុជា។

ប្រសិនបើកម្ពុជាធ្វើ ឲ្យបាត់នូវទំនាក់ទំនងឬក៏ធ្វើឲ្យមានការរើសអើងពីជ្រុងខាងណាមួយនៃទំនាក់ទំនងរបស់មហា អំណាចហ្នឹងគឺបានន័យថាកម្ពុជាទីមួយកម្ពុជាក្បត់និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្លួនឯង ហើយទីពីរទៀតក៏វានឹងអាចធ្វើឲ្យបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយនឹងរុញស្ថានការណ៍នយោបាយរបស់កម្ពុជាឲ្យរុញទៅក្នុងជ្រោះកាន់តែជ្រៅ ក្នុងភាពគ្រោះថ្នាក់នឹងកាន់តែខ្ពស់ឡើងៗ។

ក្នុងនាមយើងជាប្រទេសតូចតាចមួយនេះគឺការសាងនូវទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងប្រទេសជាមហាអំណាចទាំងអស់ឲ្យបានបានស្នើរភាពគ្នា វាជារឿងសំខាន់ ហើយក៏មិនត្រូវពឹងផ្អែកទៅលើគេច្រើនពេកដែរ ដោយពឹងផ្អែកទៅលើមួយ ហើយអោបមួយ ចោលមួយ រួចទៅធាក់មួយចោល នោះគឺគេគ្រាន់តែរុញប្រទេសយើងឲ្យឋិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយងាយរងគ្រោះ ដោយសារតែប្រទេសមហាអំណាចនីមួយៗ ហ្នឹងគឺនៅពេលណាដែលគេត្រូវការប្រើប្រទេសណាមួយធ្វើជាផលប្រយោជន៍របស់គេនោះគឺគេនឹងមិនខ្លាចនឹងធ្វើឲ្យប្រទេសធ្លាក់ចូលទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់គេ ដើម្បីឲ្យបានផលប្រយោជន៏ទៅដល់ប្រទេសមហាអំណាចនោះឡើយ។

Q: តើដើម្បីបង្ហាញពីភាពឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត្ស និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន អ្នកនយោបាយខ្មែរ គួរនាំគ្នាបន្តបង្កើនជម្លោះផ្ទៃក្នុងជាតិ ឬក៏គួរងាកមករកដំណោះស្រាយរួមដើម្បីប្រយោជន៍ទាំងមូល?

A: នៅក្នុងស្ថានភាពមួយ កាលណាប្រទេសនេះបាត់បង់ឯករាជ្យភាព ឬអព្យាក្រឹត គឺមួយផ្នែក គឺដោយសារតែជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់ប្រទេសនិងខ្លួនឯង ហើយយើងឃើញថានៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ តាំងពី ក្រោយសម័យអង្គរមកប្រទេសកម្ពុជាយើងនេះ គឺជនរងគ្រោះដោយជំងឺម្យ៉ាងគឺជំងឺលែងទុកចិត្តគ្នាឯង ហើយដើរពឹងគេអោយជួយ។នេះជាឧទាហណ៏មួយ ដែលយើងឃើញថា ចាប់តាំងពី ក្រោយសម័យអង្គរមក ក៏យើងឃើញថាកម្ពុជាបានស្ថិតនៅក្នុងគ្រោះមួយគឺគ្រោះនៃជម្លោះផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនឯង ហើយរហូតយើងឃើញថាមកដល់សព្វថ្ងៃនេះគឺខ្មែរយើងបានចំណាយពេលតិចតួចណាស់នៅក្នុង ការនាំចូលមកនូវវប្បធម៏ នៃការជជែកគ្នាក្នុងចំណោមខ្មែរគ្នាឯងក៏ប៉ុន្តែចំណាយពេលភាគច្រើន ដើរពឹងគេ ពឹងគេអោយជួយចេះ ជួយចុះក៏ដើម្បីអ្វី គឺដើម្បី តែមកសម្រាប់ធ្វើការយកប្រៀប ជាមួយនឹងខ្មែរគ្នាឯងតែប៉ុណ្ណឹងទេបាទ។

ហើយរឿងនេះ សព្វថ្ងៃនេះបញ្ហាវិបត្តិនយោបាយក្នុងស្រុក នេះវាមិនមែនជារឿងថ្មីសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរទេបើយើងមើលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់តាំងពីក្រោយសម័យអង្គរ ក៏ឃើញថាយើងបានជាប់គាំងជាមួយនិងការប្រើពេលវេលាច្រើនដើម្បីពឹងបរទេសឲ្យជួយខ្លួនឯង ឲ្យជាជាងការរកពេលវេលាដើម្បីឲ្យខ្មែរ និងខ្មែរមានឱកាសអង្គុយជជែកគ្នាបាន។

Q: តើលោកបណ្ឌិត វាយតម្លៃយ៉ាងណាដែរ ចំពោះការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២២នេះ?

A: ខ្ញុំមើលឃើញមានច្រកពីរ ច្រកមួយទីមួយ យើងឃើញហើយថា គ.ជ.ប គណៈកម្មការជាតិសម្រាប់ការបោះឆ្នោតវានៅតែជាយន្តការមួយដែលមានសារៈ សំខាន់ ធ្វើឲ្យការបោះឆ្នោតមួយដែលប្រព្រឹត្តទៅ បានដោយសេរីនិងយុត្តិធម៌បាន អ្វីដែលយើងពលរដ្ឋខ្មែរមើលឃើញសព្វថ្ងៃនេះគឺយើងមិនទាន់បានផ្តល់ នូវការទុកចិត្តជាដុំកំភួនទៅឲ្យគណៈកម្មការជាតិសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទេ ដោយសារតែយើងនៅយល់ឃើញថាគណៈកម្មការជាតិសម្រាប់ការបោះឆ្នោតនេះវានៅតែជាយន្តការមួយដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមគ្រប់គ្រងដោយគណបក្សកាន់អំណាច។

ប្រសិនបើមានការផ្លាស់ប្តូរ ណាមួយដើម្បីពិនិត្យមើលឡើងវិញពីសមាសភាពនៃគណៈកម្មការសមាជិកនៃយន្តការគណៈ កម្មការបោះឆ្នោតនោះអាហ្នឹងយើងអាចគិតថាយើងអាចរកមើលឃើញថាការបោះឆ្នោតនេះនិងមានការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ បើមិនអ៊ីចឹងទេ គឺខ្ញុំមិនឃើញមិនមានការផ្លាស់ប្តូរជាដុំកំភួនអ្វីឡើយ នេះជាច្រកទីមូយដែលខ្ញុំមើលឃើញ។

ច្រកទីពីរ មកដល់ពេលនេះ ខ្ញុំមិនទាន់មើលឃើញថា តើខ្ញុំនឹងអាចមានការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ណាមួយនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំសង្កាត់នៅក្នុងពេលឆ្នាំ២០២២នេះទេ ប្រសិនបើមិនមានវត្តមានគណបក្ស ប្រឆាំងណាមួយដែលមានឥទ្ធិពល។ មកដល់ពេលនេះហាក់ដូចជាមិនទាន់ ឃើញមានក្រុមណាមួយដែលបង្ហាញកំលាំងឈានមុខ នៅក្នុងការឆ្ពោះទៅដណ្តើមយកជ័យជំនះនៅឡើយនោះទេ។

Q: តើលោកយល់ឃើញយ៉ាងណាសំរាប់បោះឆ្នោតជាតិ ២០២២-២០២៣ខាងមុខ ចំពោះអវត្តមានរបស់ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ?

A: ឃើញថាមកដល់ពេលនេះ ក្រៅតែពី គណបក្សកាន់អំណាចនេះ គឺយើងមិនទាន់ឃើញមានគណបក្សណាមួយដែលអាចឈានមុខឬក៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាដូចអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមុនពេលការរំលាយនៅឡើយទេ។ដូច្នេះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជាតិនៅក្នុងឆ្នាំ២០២២នេះ ប្រសិនបើមិនមានគណបក្សនយោបាយធំណាមួយមិនអាចចូលមកប្រកួតបានពេលនោះទេ ខ្ញុំយល់ឃើញថាជោគជ័យភ្លូកទឹកភ្លូកដីនឹងនៅតែបានទៅលើគណបក្សកាន់អំណាចដដែល ហើយបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏វានៅតែជាល្បែងមួយដែលស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ យើងដឹងហើយថាប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានេះ នៅតែបន្តក៏បំពេញតួនាទីជារដ្ឋាភិបាលឯកបក្សតទៅទៀតនោះ យើងមិនរំពឹងថាទិដ្ឋភាពនៃប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដមិនអាចកើតមានឡើងទេបាទ។

Q: តើលោកបណ្ឌិតមានសង្ឃឹមខ្លះទេ នៅនាទីចុងក្រោយ ថាតើអាចកើតមាន គណបក្សសង្គ្រោះជាតិថ្មីដែររឺទេ?

A: បើយើងមើលពីទិដ្ឋភាពទូទៅអំពីវិបត្តិនយោបាយដែលកើតឡើងដែលក្លាយទៅជាទិដ្ឋភាពនៃការមានអរិយភាពជាមួយគ្នារវាងគណបក្សកាន់អំណាចនិងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះគឺយើងសម្រាប់ខ្ញុំ ខ្ញុំនៅតែមើលឃើញថាវាជាទិដ្ឋភាពនយោបាយទេ វាមិនមែនជាទិដ្ឋភាពច្បាប់ ទោះបីរដ្ឋាភិបាលប្រកាសថាជាទិដ្ឋភាពច្បាប់ក៏ដោយ។

សម្រាប់ខ្ញុំខ្លួនឯង គឺខ្ញុំនៅតែមើលឃើញថាវាជាបញ្ហានយោបាយគឺដោយសារតែកម្លាំងនៃការប្រកួតប្រជែងវាហាក់ដូចជាចូលមកដល់កន្លែងមួយប្រកៀកគ្នាពេក ចឹងយើងអាចជានយោបាយមួយគឺធាក់ដៃគូឲ្យដួលមួយទៅ ដើម្បីរត់ប្រណាំងអោយដល់ទី ដូច្នេះនៅក្នុងការមើលឃើញរបស់ខ្ញុំគឺទោះបីក្នុងរូបភាពណាក៏ដោយ ប្រសិនបើគណបក្សកាន់អំណាច គាត់អនុញ្ញាតឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិលមកវិញមកវិញនោះ ទាំងឈ្មោះទាំងអីទាំងអស់ហ្នឹងគឺគណបក្សកាន់អំណាច នឹងប្រឈមទៅនិងទិដ្ឋភាពបញ្ហាពីរធំៗ។

បើសិនជាឲ្យសង្គ្រោះជាតិវិលត្រឡប់មកវិញនោះគឺ វានឹងអាចធ្វើឲ្យមានបញ្ហាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថាជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលប្រកាន់ថាការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាបញ្ហាផ្លូវច្បាប់នោះនឹងមិនអាចបន្តបង្ហាញនៃច្រកហ្នឹងបានទៀតទេបាទ ប្រសិនបើឲ្យសង្គ្រោះជាតិមកវិញនោះ។ ចឹងសរុបសេចក្ដីមកគឺទោះបីជាក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយខ្ញុំមើលឃើញចំណុចណាមួយដែលគណបក្សកាន់អំណាចនឹងផ្តល់លទ្ធភាពឲ្យសង្គ្រោះជាតិវិលមកវិញទាំងរូបរាងទាំងឈ្មោះនោះទេ។

ក៏ប៉ុន្តែវានឹងអាចមាន ប្រសិនបើសង្គ្រោះជាតិគេគិតថាគេនឹងមានបំណងចង់វិលត្រឡប់មកយកសាកល្បងនូវប្រជាប្រិយភាពរបស់គេឡើងវិញហើយចាប់យកនូវអាសនៈឃុំសង្កាត់ដែលគេបានបាត់បង់ឡើងវិញដោយប្រើយុទ្ធសាស្ត្រណាមួយថាវាជាការបង្កើតបក្សថ្មីឬការចូលរួមជាមួយគណបក្សណាមួយនោះអាហ្នឹងវាអាច វាអាចនឹងកើតឡើងនៅក្នុងស្ថានភាពបែបហ្នឹងទេ ក៏ប៉ុន្តែការឲ្យមកចុះឈ្មោះសង្គ្រោះជាតិតែម្ដងខ្ញុំគិតថានឹងមិនអាចទៅរួចទេបាទ៕

ចលនាមាតាធម្មជាតិមិនពេញចិត្តនឹងការហាមមិនឲ្យមានទំនាក់ទំនងជាមួយសកម្មជនខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Thu, 10 Jun 2021 15:20:12 +0000

អង្គការចលនាមាតាធម្មជាតិ (Mother Nature Cambodia) បានសំដែងការមិនពេញ ចិត្តនាពេលថ្មីៗនេះចំពោះការហាមប្រាម មិនឱ្យ «អ្នកទោសមនសិកា» ការពារបរិស្ថានជួប ឬទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រួសារ ពេលកំពុងជាប់ឃុំឃាំង ដោយបានចោទវាផ្ទុយពីច្បាប់នៃពន្ធនាគារមានចែងជាធរមានថា ពួកគាត់មានសិទ្ធិទទួល និងផ្ញើរលិខិតឆ្លើយឆ្លង។

យោងទៅតាមសារដែលបានបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន អង្គការ Mother Nature Cambodia នៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១ ក៏បានអំពាវនាវឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ចេញមុខមកស្រាយបំភ្លឺផងដែរចំពោះការហាមប្រាមនេះ។

អង្គការនេះបាននិយាយផងដែរថាការបដិសេធមិនឲ្យមានទំនាក់ទំនងនេះ មានរយៈពេល ៤ខែមកហើយដោយសំអាងថាដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលកូវីដ ១៩ នៅខាងក្នុងពន្ធនាគារ។

«ការរឹតត្បិតនេះបង្ហាញពីការរើសអើងមកលើសកម្មជនបរិស្ថាន ដែលតែងតែការពារផលប្រយោជន៍ជាតិខ្មែរ ដែលយើងខ្ញុំ គ្រួសារសកម្មជន ព្រមទាំងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ មិនអាចទទួលយកបានទាល់តែសោះ។»

យោងតាមសារបង្ហោះដដែលនោះ ពួកគាត់បានសូមទាមទារឱ្យមានការពន្យល់ជាសាធារណ:ពីសំណាក់ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធនាគារចំពោះការរឹតត្បិតនេះ បញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើសកម្មជនបរិស្ថាន និងអ្នកស្នេហាជាតិខ្មែរ និងគោរពច្បាប់ស្តីពីពន្ធនាគារអោយបានត្រឹមត្រូវ។

សារដដែលនេះទទួលបានការស៊ែរប្រមាណជាង ៥០០ដងក្នុងពេលមិនទាន់បាន ២៤ម៉ោងបានបញ្ជាក់ទៀតថា ការដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមគ្រួសាររបស់ អ្នកទោសដែលជាសកម្មជនការពារបរិស្ថានមានទំនាក់ទំនងអ្វីទាំងអស់ សូម្បីជាក្រោមរូបភាពបែបសួរសុខទុក្ខក៏ដោយនោះ គឺចាត់ទុកថា ជាការរំលោភបំពានទៅលើសិទ្ធិក្នុងការទាក់ទងគ្រួសារតាមរយ:សំបុត្រ និងតាមរយ:ប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទដៃ ខណ:ដែលមាត្រាទី៣២ និង៣៧ នៃច្បាប់ស្តីពីពន្ធនាគារ ដែលចែងថា ជនជាប់ឃុំ មានសិទ្ធិទទួល និងផ្ញើរលិខិតឆ្លងឆ្លើយ។

លិខិតឆ្លងឆ្លើយរបស់ជនជាប់ឃុំត្រូវបើកនៅចំពោះមុខមន្រ្តីពន្ធនាគារ លើកលែងតែលិខិតរបស់មេធាវី ហើយលិខិតឆ្លងឆ្លើយរបស់ជនជាប់ឃុំ ត្រូវបានដកហូត ប្រសិនបើមានការពាក់ព័ន្ធដល់សន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់ទូទៅ ទាំងក្នុង និងក្រៅពន្ធនាគារ។”

អ្នកស្រី ប៉ាត់ រស្មី ដែលជាភរិយារបស់លោកថុន រដ្ឋា ដែលកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារ បានបង្ហើបប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ប្រហែលជាពួកគាត់មិនអាចផ្ញើរសំបុត្រឆ្លងឆ្លើយជាមួយទៅប្តីរបស់គាត់បាននោះទេ។

«និយាយទៅ គាត់អត់ដែលបានផ្ញើរសំបុត្រ ហើយខ្ញុំអត់ដែលបានផ្ញើរជាសំបុត្រទៅគាត់ទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំជឿថាប្រសិនបើមន្ត្រីពន្ធនាគារ ឱ្យសរសេរសំបុត្រផ្ញើរទៅគ្រួសារបាន គាត់នឹងផ្ញើរហើយ។ ប៉ុន្តែនេះ ប្រហែលជាអត់បានទេ បានជាគាត់អត់សរសេរសំបុត្រមក។ ព្រោះអីធម្មតាទេ យើងតែងតែចង់ដឹងពីសុខទុក្ខគ្នាទៅវិញទៅមក។»

អ្នកស្រី ដែលមានវ័យ៣០ ឆ្នាំ ព្រមទាំងមានកូនប្រុសតូចមួយស្ថិតនៅក្នុងបន្ទុក មកពីខេត្តកណ្តាលមួយរូប បានបង្ហាញការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនដោយក្តីព្រួយបារម្ភថា ការផ្តាច់ទំនាក់ទំនងគាត់ជាមួយស្វាមីរបស់គាត់ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងពន្ធនាគារព្រៃសនេះ ជាចេតនាក្នុងការលាក់ព័ត៌មានពីសុខទុក្ខរបស់អ្នកដែលជាប់ឃុំ ខណៈដែលនៅក្នុងពន្ធនាគារបច្ចុប្បន្នកំពុងមានវត្តមាននៃវីរុសកូវីដ ១៩។

យុវនារីឡុង សុខលីន ជាប្អូនស្រីបង្កើតរបស់កញ្ញាឡុង គន្ធាដែលជាសកម្មជនមួយរូបកំពុងជាប់ឃុំ បាននិយាយទាំងសំឡេងញ័រៗ ដោយក្តីព្រួយបារម្ភ ថាខ្លួនបានព្យាយាមសរសេរសំបុត្រសួរសុខទុក្ខទៅកាន់បងស្រីរបស់ខ្លួនជាច្រើនសារ ទោះបីជាបានឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យអត្ថន័យសំបុត្រពីសំណាក់មន្រ្តីពន្ធនាគារយ៉ាងណាក្តី ក៏មិនត្រូវបានបញ្ជូនចូលទៅឱ្យបងស្រីរបស់ខ្លួនដែរ។

នេះជាហេតុបានធ្វើឱ្យយុវត្តីវ័យ ២១ឆ្នាំរូបនេះយល់ថាទង្វើរបែបនេះជាការបិទសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការទាក់ទងជាមួយ អ្នកផ្ទះដែលស្ថិតក្នុងពន្ធនាគារ ដែលនាំឱ្យខ្លួននិង អ្នកផ្ទះទាំងមូលនៅមិនស្ងប់ចិត្តទេ។

អ្នកនាំពាក្យរបស់នាយកដ្ឋានពន្ធនាគារ លោកនុត សវនា មិនអាចទាក់ទងដើម្បីសុំការបំភ្លឺបានទេនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនានេះ។

ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោកខៀវ សុភ័គ បាននិយាយការពារវិធានការណ៏នេះដោយបានអះអាងថាត្រូវធ្វើឡើងក្រោមច្បាប់របស់តុលាការ។

លោកបានបន្តពន្យល់ថា៖ «ឧទាហរណ៍ ដូចជាខាងតុលាការកំពុងធ្វើការស៊ើបអង្កេត និតិវិធីរបស់តុលាការ គេហាមមិនឱ្យ ដោយដាក់ឱ្យយើងនៅតែម្នាក់ឯងក៏បានដែរ ព្រោះជួនកាលវាខូចព័ត៌មានរបស់គេ។ ដោយតុលាការមានសិទ្ធិហាមឃាត់មិនអាចឱ្យធ្វើអ្វីបាន៕»

សហរដ្ឋអាមេរិកទទូចដល់កម្ពុជាកុំកាត់ទោសសកម្មជនទាំងឡាយណាដែលនិយាយអំពីការការពារធនធានធម្មជាតិ

មាស មល្លិកា (Meas Molika) — Tue, 08 Jun 2021 14:13:01 +0000

ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកបានទទូចដល់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកុំឲ្យកាត់ទោសសកម្មជនបរិស្ថានទាំងឡាយណា ដែលបញ្ចេញមតិរិះគន់ក្នុងគោលបំណងការពារបរិស្ថាន ដោយបានអះអាងថានេះមិនមែនជារឿងដែលខុសច្បាប់នោះទេ ហើយគឺជាសេរីភាពបញ្ចេញមតិមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

ការកត់សម្គាល់បែបនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក លោកW. Patrick Murphy ក្នុងជំនួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជា លោកស ខេង កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។ នេះយោងតាមគណនី Twitter លោក W. Patrick Murphy។

លោក W.Patrick Murphy បានបង្ហោះសារកាលពីយប់ថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនានេះថា៖ «ខ្ញុំបានជួបជាមួយលោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស ខេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលធ្វើឲប្រជាជនកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិកមានសុវត្ថិភាពពីការជួញដូរ និងឧក្រិដ្ឋកម្មដទៃទៀត។ យើងលើកទឹកចិត្តឲអាជ្ញាធរធ្វើជាដៃគូជាមួយសកម្មជនបរិស្ថានសង្គមស៊ីវិល មិនមែនកាត់ទោសពួកគេពីបទនិយាយចេញដើម្បីការពារធនធានធម្មជាតិឡើយ។»

ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជា ក៏បានបង្ហោះសារសម្តែងការព្រួយបារម្ភផងដែរចំពោះការដាក់ទោស អ្នកដែលជួយអភិរក្សសម្បត្តិធនធានធម្មជាតិពីការគំរាមគំហែង ដោយការកេងចំណេញផ្នែកពាណិជ្ជកម្មបាន ពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។

សារនោះបានសរសេរថា៖ «សេរីភាពបញ្ចេញមតិ គឺជាសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន ដែលមានចែងនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា។ ការហ៊ាននិយាយដើម្បីការពារបរិស្ថាន ដែលប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង ដោយសារការកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងកេងយកប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្ម គឺជារឿងគួរឱ្យសរសេីរទៅវិញទេ។»

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោកខៀវ សុភ័គ បាននិយាយថាលោកមិនដឹងពីជំនួបនេះទេ ដោយបានសំអាងថាមិនបានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ ក៏ប៉ុន្តែលោកបានច្រានចោលការការចោទប្រកាន់ថារដ្ឋាភិបាលបំបិទសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ។

លោកខៀវ សុភ័គ បានអះអាងថាលោក «ខ្លាច» ថាសកម្មជនទាំងនោះជាសកម្មជនក្លែងក្លាយ ព្រមទាំងអាចបង្កភាពវឹកវរ ក៏ដូចជាបដិវត្តពណ៌ទៅថ្ងៃមុខ។ លោកបានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា៖ «ប្រសិនបើអ្នករៀបចំបរិស្ថានទាំងអស់នោះមានបំណងពិតប្រាកដ ពិតជាផ្តោតទៅលើបរិស្ថានមែន អើសសូមអបអរសាទរ ពួកខ្ញុំក៏អញ្ចឹងដែរ ទាំងអស់គ្នាក៏អញ្ចឹងដែរ រដ្ឋាភិបាលក៏អញ្ចឹងដែរ។»

កន្លងមក ក៏មានអង្គការសង្គមស៊ីវិល បានចេញសេចក្តីថ្លែងការរួម ទាមទារឲរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយឲបានយុត្តិធម៌តាមផ្លូវច្បាប់លើករណីសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងបរិស្ថាន ដែលគិតចាប់តាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ មកអាជ្ញាធរកម្ពុជាបានឃុំខ្លួនចំនួន២០នាក់ រួមមាន លោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុជា ក្រុមសកម្មជនបរិស្ថាន ក្រុមយុវជនខ្មែរថាវរៈ សមាជិកសម្ព័ន្ធនិស្សិតបញ្ញវន្តខ្មែរ សកម្មជនបក្សប្រឆាំង៕

អង្គការសង្គមស៊ីវិលស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ដោយបារម្ភពីការឆ្លងកូវីដ

មេង គ្រុយពន្លក (Meng Kroypunlok) — Mon, 07 Jun 2021 09:00:17 +0000

សហជីព និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលចំនួន ២២ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៣ ខែឧសភានេះ បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមមួយដោយអំពាវនាវសារជាថ្មីឱ្យមានការដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ដោយសារពួកគេបារម្ភពីការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩ក្នុងពន្ធនាគារ។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) មជ្ឃមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស (CENTRAL) និងសហជីព សង្គមស៊ីវិលចំនួន ២០ទៀត បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៏រួមសារជាថ្មីនេះ បន្ទាប់ពីមានរបាយការណ៏ស្ដីពីការឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងពន្ធនាគារ។

នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៏រួមនោះផងដែរ សង្គមស៊ីវិលទាំងនោះក៏បានលើកឡើងថា សុវត្ថិភាព និងសុខភាពរបស់អ្នកទោសមនសិការទាំងអស់គឺជាទំនួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បន្ថែមពីនេះសេចក្ដីថ្លែងការណ៏ក៏បានបញ្ជាក់ថា «ដោយមើលឃើញពីរបាយការណ៍នៃករណីកើតឡើងនៃជំងឺកូវីដ១៩ នៅក្នុងពន្ធនាគារកម្ពុជា រួមផ្សំនឹងចំនួនអ្នកទោសច្រើនពេកនៅក្នុងពន្ធនាគារ, យើងខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលឱ្យដោះលែងអ្នកទោសមនសិការអហិង្សាទាំងអស់ ដែលជាវិធានការដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យបណ្ដាលមកពីការរីករាលដាលនៃវីរុសកូរ៉ូណា»។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ រដ្ឋាភិបាលមិនត្រូវចោទប្រកាន់ ឬផ្ដន្ទាទោសចំពោះអ្នកទោសមនសិការឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញរដ្ឋាភិបាលគួរតែលើកទឹកចិត្តដល់ពលរដ្ឋសកម្ម ដែលរួមចំណែកដល់ការធ្វើឱ្យសង្គមមានភាពប្រសើរឡើង ដែលស្របនឹងមាត្រា៥១ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលបានចែងថា «ពលរដ្ឋកម្ពុជាគឺជាម្ចាស់នៃប្រទេសរបស់ខ្លួន»។

ជាងនេះទៅទៀត សេចក្ដីថ្លែងការណ៍បានចង្អុលបង្ហាញថា ប្រសិនបើពលរដ្ឋមិនអាចចូលរួមក្នុងកិច្ចការសង្គមនិងបញ្ចេញមតិរបស់ពួកគេទេ នោះពលរដ្ឋមិនអាចក្លាយជាម្ចាស់ប្រទេសបានឡើយ។

តាមសេចក្ដីថ្លែងការនេះដែរ អ្នកទោសមនសិការសំដៅលើបុគ្គលដែលត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុកដោយសារតែការបញ្ចេញមតិដោយសន្ដិវិធីទាក់ទងនឹងបញ្ហានយោបាយ សង្គម ជំនឿសាសនាឬជំនឿផ្សេងៗតាមមនស្សការឬអត្ថសញ្ញាណរបស់ពួកគេ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល លោកជិន មាលីន ដែលជាអ្នកនាំពាក្យរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌ និងជាអ្នកនាំពាក្យ គណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋាភិបាល តាមរយៈគណនីហ្វេសបុក បានបដិសេធទាំងស្រុងថាការចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៏ស្នើសុំឱ្យមានការដោះលែងអ្នកទោសមនសិការ ថាជាការមិនសមស្រប ខុសនឹងនីតិវិធីច្បាប់និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងមានចរិតជានយោបាយ។

លោកបានលើកនៅមូលហេតុប្រាំចំណុចរួមមាន រដ្ឋាភិបាលមិនមានអំណាចដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំដែលស្ថិតក្រោមសម្ថកិច្ចរបស់តុលាការ និងគ្មានបុគ្គលឬស្ថាប័នណាបញ្ជាតុលាការបានទេ។ លោកបានបន្តថា មិនមានអ្នកទោសមនសិការទេ ការដោះលែងមិនមែនជាវិធានការសមស្របទេ រដ្ឋាភិបាលមានវិធានការគ្រប់គ្រង ហើយការអំពាវនាវរបស់សង្គមស៊ីវិល ផ្ទុយនឹងច្បាប់និងមានលក្ខណៈនយោបាយ។

គួររំលឹកផងដែរថាតាំងពីសប្ដាហ៍មុនមកម្លេះ មានការឆ្លង់ជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងពន្ធនាគារចំនួនបីរួមមាន ពន្ធនាគាររាជធានីភ្នំពេញ ពន្ធនាគារខេត្តកណ្ដាល និងពន្ធនាគារខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានការរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ១៩ជាង ១០០នាក់៕

CYN និយាយថាបទល្មើសព្រៃឈើកើនឡើងខណៈប្រទេសកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ

សុត បាន (Soth Ban) — Wed, 28 Apr 2021 09:14:35 +0000

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា (CYN) បានរកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការចំនួន ១១៣ករណី កាលពីថ្ងៃទី២៩ ដល់ ថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១នេះ ខណៈប្រទេសជាតិកំពុងមានវិបត្តិកូវីដ ហើយនេះបង្ហាញពីការគំរាមកំហែងជាបន្តយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់គម្របព្រៃឈើក្នុងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃ។

តាមរយៈការចុះប្រមូលទិន្នន័យទាំងពីរលើកនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ បើគិតពីខែមីនា CYN បានអះអាងតាមរយរយៈហ្វេសប៊ុកថាមានរហូតដល់ ២១៣ករណី ឬស្មើនឹងការបាត់បង់ព្រៃឈើ ២១៣ដើម។

សមាគមន៍បានអះអាងថា៖ «ប្រភេទឈើដែលទទួលរងការកាប់បំផ្លាញភាគច្រើនជាប្រភេទឈើកម្ររដូចជា
ស្ទៀង សុក្រំ ឈើទាល ដួងចែម ពពេល ផ្តៀក ត្រាច ត្រសេក កកោះ ជាដើម»។

CYN បាននិយាយថាបន្តថាខណៈការរាតត្បាតពីជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងតែរាតត្បាតខ្លាំងនៅប្រទេសកម្ពុជាការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែន ជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតរួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរនោះ ក៏នៅតែបន្តកើតមានឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

‌‌«ទន្ទឹមនឹងការរាតត្បាតពីជំងឺកូវីដ-១៩នៅក្នុងព្រឹត្តការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ ដែលបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិផ្នែក សុខភាពសាធារណៈនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយឡែកចំពោះវិបត្តិកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែន ជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកា ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងទៀតរួមមានតំបន់ព្រៃឡង់ផងដែរនោះ ក៏នៅតែបន្តកើតមានឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់»។

សមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា បាននិយាយផងដែរថា ចាប់តាំងពីការមានការរារាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល សមាគមក្នុងស្រុក និងសហគមន៍មូលដ្ឋានមិន ឱ្យចូលរួមល្បាតព្រៃមក ចំនួនបទល្មើសនៅតែបន្តកើតឡើង និងចេះតែកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីប្រសិទ្ធិភាពការងាររបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ទហាក់ពុំទាន់មានប្រសិទ្ធិភាព និងនៅមានចន្លោះខ្វះខាតច្រើន។

របាយការណ៍របស់អង្គការគ្លូបល អ៊ីននីហ្សីអេធីវ (Global Initiative) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva) រកឃើញថាក្នុងមួយទស្សវត្សចុងក្រោយនេះថាប្រទេសកម្ពុជាបានរងនូវការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទ្រង់ទ្រាយធំ និងបាត់បង់ព្រៃឈើអស់ជាងកន្លះលានហិកតា ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ការផ្តល់ដីសម្បទាន សង្គមកិច្ច និងគម្រោងស្ដារព្រៃឈើឡើងវិញ បូករួមទាំងសកម្មភាព កាប់ឈើខុសច្បាប់ ដែលបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ព្រៃឈើរួមទាំងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកានេះផងដែរ។

លោកនេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថានប្រាប់សារព័ត៌មាន Newsroom Cambodia
ថាអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនកំពុងប្រើប្រាស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ដើម្បីដើររាប់គល់ឈើធ្វើរបាយការ
ណ៍ស្វែងរកប្រាក់ជំនួយ។ ពួកគេចាំបាច់ត្រូវធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីបំពេញចិត្តម្ចាស់ជំនួយ ហើយគល់ឈើដែលពួកគេដើររាប់ គឺខ្លះជាគល់ឈើចាស់ៗដែលនៅសល់ពីមុន និងមួយចំនួនជាដើមច្បោះជ័ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលពួកគាត់បានស្នើសុំដកហូតដើម្បីប្រើប្រាស់ស្របតាមច្បាប់។

ចំណែកគល់ឈើមួយចំនួនទៀតគឺមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់របស់ក្រសួងបរិស្ថានបានចាប់ជនដៃដល់ធ្វើការផាកពិន័យ
និងបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅកាន់តុលាការរួចអស់ទៅហើយ។ នេះបើយោងតាមលោកនេត្រ ភក្រ្តា។

លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «ក្រសួងបរិស្ថានគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីការអនុវត្តច្បាប់ចំពោះជនណាឬសមាគមនិងអង្គការណាមួយដែលបន្តធ្វើសកម្មភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច បំពានច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិរាប់ទាំងជនល្មើសក្នុងបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ»។

លោកសាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកតស៊ូមតិបានច្រានចោលការលើកឡើងរបស់លោកនេត្រ ភក្រ្តា
ដែលថាក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនធ្វើការងារដើម្បីស្វែករកប្រាក់ជំនួយថា «ជារឿងគួរឲ្យអស់សំណើច» ហើយបានអំពាវនាវឲ្យក្រសួងបរិស្ថានអនុវត្តការងាររបស់ខ្លួនឲ្យបានល្អប្រសើរ ហើយត្រូវធានាថាបទល្មើសព្រៃឈើលែងកើតមានទាំងនៅតំបន់ព្រៃព្រះរការ និងតំបន់ព្រៃឡង់ឬតំបន់ផ្សេងៗទៀត។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា ចំណាត់ការរបស់ក្រសួងបរិស្ថានបញ្ជូនជនដៃដល់ទៅផ្ទន្ទាទោស ផាកពិន័យ និងខ្លះកសាងសំណុំរឿងនៅតុលាការ ជារឿងល្អ ក៏ប៉ុន្តែពិត ឬយ៉ាងណា គួរមើលតាមជាក់ស្តែង។

«យើងនៅតែអាចមើលបានតាមរយៈលទ្ធផលជាក់ស្តែងពីបទល្មើសព្រៃឈើ ថាតើពិតជាថយចុះ ឬកើនឡើង
បើបទល្មើសព្រៃឈើនៅតែខ្លាំងជាងមុន ដូចជាក់ស្តែងយើងបានឃើញកាលពីខែមីនានេះ បូកសរុបទៅឃើញថាមានបទល្មើសព្រៃឈើចំនួន ២១៣ករណីជាង ចឹងមានន័យថាអ្វីដែលក្រសួងបរិស្ថានលើកឡើងថាបានពង្រឹងការងារខ្លួនហើយគឺហាក់បីដូចជាមិនអាចទទួល យកបាននោះទេ»។

លោកសឹង សែនករុណា អ្នកនាំពាក្យសមាគមសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក(ADHOC) ក៏បានឆ្លើយតបទៅនឹងលោក នេត្រ ភក្រ្តា ផងដែរថា វាមិនចំឡែកអ្វីទេដែលក្រសួងបរិស្ថានតែងតែច្រានចោលនូវរបាយការណ៍របស់សកម្មជនបរិស្ថានឬអង្គការសង្គមស៊ីវិល។

លោកបាននិយាយថាអង្គការសង្គមស៊ីវិលនិងសកម្មជនបរិស្ថានមិនមែនចេះតែទទួលបានជំនួយនោះទេ
ម្ចាស់ជំនួយដែលផ្តល់ឲ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់សុទ្ធតែមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងត្រឹមត្រូវ មុននឹងគេផ្តល់ឲ្យ។

លោកសឹង សែនករុណាបានបន្តថា លោកលោកនេត្រ ភក្ត្រាអាចដឹងហើយថាសង្គមស៊ីវិលមុននឹងទទួលបានជំនួយគឺត្រូវសរសេរពាក្យស្នើសុំ ធ្វើរបាយការណ៍ពីសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយរបាយការណ៍ហ្នឹងមិនអាចប្រឌិតបានទេ ព្រោះម្ចាស់ជំនួយទាំងអស់គេមានការត្រួតពិនិត្យ ឬហៅថា(អូឌីត) គឺពិនិត្យលើការចាយវាយផ្សេងៗដោយមានតម្លាភាព ហើយមិនចេះតែយកលុយយកមកប្រើប្រាស់ផ្តេសផ្តាសក្រៅពីការចុះធ្វើសកម្មភាពការងារនោះទេ។

លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ចំពោះចំណាត់ការរបស់មន្រ្តីបរិស្ថាន យើងទទួលស្គាល់មានករណីខ្លះមានការចាត់វិធានការទៅលើជនខិលខូចបានខ្លះ ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធិភាពនោះទេ ព្រោះដរាបណានៅមិនទាន់មានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធរួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋ សហគមន៍ សកម្មជនបរិស្ថាន និងអង្គការសង្គមស៊ីវិលទាំងអស់»។

លោកសឹង សែនករុណាក៏បានទទួចឲ្យក្រសួងបរិស្ថានត្រូវធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់នូវសិទ្ធិសេរីភាពទៅដល់ក្រុមយុវជន សហគមន៍ សកម្មជនបរិស្ថានឲ្យពួកគេបានរួមចំណែកការពារព្រៃឈើដែលជាព្រៃឈើរួមរបស់ជាតិ៕