យោង​តាម​​ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​របស់​ស្ថានទូត​ចិន​ប្រចាំ​កម្ពុជា ផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី​១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២១​នេះ​បញ្ជាក់ថា​ ការវិនិយោគដោយ​​ផ្ទាល់របស់ប្រទេសចិនក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានចំនួន​៨៦០ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក គិត​ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០។ បើប្រៀបធៀបជាមួយឆ្នាំ២០១៩​ ក្នុង​រយៈពេល​ដូចគ្នា ក្នុង​ឆ្នាំ២០២០​នេះ មានកំណើនរហូតដល់ទៅ​៧០%។

ទំព័រ​ហ្វេសប៊ុក​ដដែល​បន្ថែមថា គម្រោងវិនិយោគសំខាន់ៗនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២០ រួមមាន ស្ថានីយ៍​អគ្គិសនី Huadian ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ផ្លូវល្បឿនលឿន​ពីភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ អាកាស​យានដ្ឋាន​អន្តរជាតិ​សៀមរាបអង្គរថ្មី (AIAI) និងកិច្ចព្រមព្រៀង​លើ​គម្រោងវិនិយោគ BOT នៃ​ស្ថានីយ៍​វារី​អគ្គិសនី​ស្ទឹង​តាតៃ​ដែល​ចុះហត្ថលេខាដោយក្រុមហ៊ុន Sinomach Heavy Equipment Group CO.,Ltd។​

​ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាសន៍​ជាមួយ​ទូរទស្សន៍ BTV មន្ត្រីការិយាល័យកិច្ចការសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម ចិន-កម្ពុជា ប្រចាំ​ស្ថានទូត​ចិន​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ លោក ហ្សាង ហ្ស៊ីន (Zhang Jin) បាន​លើកឡើង​ថា ទំហំ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​​នៃប្រទេសទាំងពីរ អាច​នឹង​កើន​ឡើង​ដល់​១០​ពាន់លានដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅឆ្នាំ​២០២៣ ខាងមុខ។

គួរបញ្ជាក់​ថា​ កម្ពុជា និង​ចិន​ទើប​ចុះ​​កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកាល​ពី​ថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ដោយ​ធ្វើឡើងតាមរយៈ Video Conference ​ខណៈដែលពិភពលោកកំពុងផ្ទុះជំងឺ​កូវីដ១៩៕​

ប្រទេសចិន និងប្រទេសកម្ពុជាបានចុះហត្ថលេខាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីកាត់បន្ថយពន្ធ និងជំរុញការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សាររៀងៗខ្លួន បន្ទាប់ពីការចរចារអស់រយៈពេលប្រហែលមួយឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ។

លោក ស៊ាង ថៃ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានបញ្ជាក់ថា​ ការសិក្សានេះគឺដើម្បីបង្កើតជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍អតិបរមាពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ។

«ការសិក្សានេះគឺដើម្បីបង្កើតជាយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីទាញយកផលប្រយោជន៍អតិបរមាពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ដោយក្នុងនោះនឹងមានការវិភាគពីការបើកច្រកទីផ្សារ របាំងបច្ចេកទេស ស្ថានភាពផលិតកម្មសម្រាប់នាំចេញ និងការវិភាគលើកត្តាពាក់ព័ន្ធដទៃទៀត ដើម្បីកំណត់ជាសកម្មភាពចាំបាច់សម្រាប់អនុវត្ត​ន៍ ក្នុងគោលបំណងជំរុញការប្រើប្រាស់កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីឲ្យបានពេញលេញតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ​លទ្ធផលស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមការងារដែលសិក្សាទៅលើទំនិញចំនួន៩មុខ មានដូចជា វិស័យសម្លៀកបំពាក់ វិស័យស្បែកជើង តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស វិស័យដំឡើងកម្មន្តសាលធុនស្រាល វិស័យចំណីអាហារកែច្នៃ វិស័យជលផល វិស័យអង្ករ វិស័យដំឡូងមី និងកៅស៊ូធម្មជាតិ។

លោក ស៊ាង ថៃ បានបន្តថា ការសិក្សាមិនទាន់បានបញ្ចប់នៅឡើយទេ ប៉ុន្តែយោងតាមការវិភាគបឋម ផលិតផលដូចជាផលិតផលសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង ទំនិញធ្វើដំណើរ អង្ករ ផលិតផលត្រី សាច់ កសិកម្មកែច្នៃ ឧស្សាហកម្មធុនស្រាល និងផលិតផលផ្សេងៗ ត្រូវបានយកមកវិភាគដើម្បីកំណត់ចំណាត់ថ្នាក់ និងរៀបចំសកម្មភាពឲ្យបានជាក់លាក់ដើម្បីជំរុញផលិតផលទាំងនោះ៕

ក្នុង​លិខិត​​ចុះ​នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ចេញផ្សាយដោយ​ខុទ្ទកាល័យនាយក​រដ្ឋមន្រ្តីវិមានរដ្ឋាភិបាល​ទីក្រុងបាងកក ​ដែល​ជា​លិខិត​​​នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ​លោក ប្រាយុទ្ធ ចាន់​អូចា ជូន​ទៅ​​លោក​នាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់​ថា កម្ពុជាបានកើនឡើងយ៉ាង​លឿន​គួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីប្រមាណ ៣០០ លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​បើ​គិត​ចាប់ពី២០ឆ្នាំមុន​ ហើយកំណើនថវិកាឈានមកជាង៩​ប៊ីលាន​ដុល្លារ​អាមេរិកនៅឆ្នាំ២០១៩។​

លោក​បន្ត​ថា៖ «ការវិនិយោគរបស់ថៃនៅកម្ពុជា បានកើនឡើង​ដោយសារ​បាន​ចូល​ចំណែក​ជា​វិជ្ជមាន​ដល់​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា ស្របពេល​ដែលសេដ្ឋកិច្ច​ថៃទទួលបាននូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនពីកម្លាំងពលកម្ម និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេស​កម្ពុជា»​។

លោក​ ឆេង គឹមហុង នាយកវិទ្យាស្ថានកែច្នៃ​អភិបាលកិច្ច និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅវិទ្យាស្ថាន​ទស្សនៈ​អាស៊ី​លើក​​ឡើងថា លក្ខណៈភូមិសាស្រ្ត​របស់​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ គឺ​ជាប្រទេសដែលជា​បងប្អូនផងរបងជាមួយ​គ្នា​ ដែល​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​មាន​ការ​ភ្ជាប់ និង​ពង្រឹងទំនាក់ទំនង​​យ៉ាង​ចាំបាច់បំផុត។ លោកបន្ថែមថា កម្ពុជាមាន ទំនាក់​ទំនងផ្នែកនយោបាយ សន្តិសុខព្រំដែន ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជ​កម្ម ហើយថា ទំនាក់ទំនង​ពាណិជ្ជ​កម្ម​មាន​សារសំខាន់​ជាង​គេ​ប​ង្អស់។​

លោកថា៖​ «រវាងកម្ពុជានឹងថៃ​ដោយសារតែ​លំហូពាណិជ្ជកម្ម មែនទែនទៅបានភ្ជាប់ និង​ការកើនឡើង​នឹង​វា​តាំងពី​ដើ​មទសវត្សរ៍​ទី៩០​ម្ល៉េះ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលទន្ទឹមដែលផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរវាងថៃនឹងកម្ពុជាកើនឡើង លំហូរ​វិនិយោគ​ថៃ កម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះនៅក្នុងកម្រិតគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដូច្នេះហើយបានជាខ្ញុំ​គិតថា ពាណិជ្ជ​​កម្ម​រ​វាង​កម្ពុជានិង​ថៃ​មាន​ក្របខណ្ឌ មាន​ភាពចាំបាច់​អាច​ផ្ដល់ចំ​ណេញ​​រៀងៗខ្លួន»។

លោក ឆេង គីមហុង​ ក៏បានបន្ថែម​ថា លោកមើលឃើញទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មមួយនេះថា ​កម្ពុជា​អាច​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​ច្រើន​តាម​រយៈ​ការកាត់បន្ថយពន្ធគយ​សម្រាប់​ប្រទេស​ជាសមាជិក​អាស៊ាន​។

លោកបញ្ជាក់​ថា៖ «កម្ពុជាមិនទាន់មានសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុកឱ្យបានពេញលេញនៅឡើយទេ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជា មាន​ផលចំណេញពីប្រទេសថៃ គឺអាច​បំពេញ​នូវ​តម្រូវ​ការសម្រាប់​បម្រើ​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេងៗ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ខ្មែរ ហើយរួមទាំងផ្ដល់ការងារផ្នែក​ពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន ផ្នែកដឹកជញ្ជូន ​ផ្នែក​សេវាកម្ម​ធានា​រ៉ាប់​រង​ផ្សេងៗ។ ប៉ុន្តែចំពោះផលចំណេញមិនត្រឹមតែកម្ពុជានោះទេ​ ថៃក៏ទទួលបាន ព្រោះ​កម្ពុជា​នាំ​ទំនិញ​មកពី​​ថៃ ថៃក៏ទទួលបានចំណូលពីការនាំចូលទំនេញពីថៃមកកម្ពុជាដែរ»។​

​ភាគច្រើន​នៃ​ទំនិញ​នាំចេញ​របស់​កម្ពុជា​ទៅកាន់​ប្រទេស​ថៃ​ គឺ​ត្បូង​មានតម្លៃ គ្រឿងអលង្ការ ផលិតផល​វត្ថុធាតុដើម​កសិកម្ម និង​អាលុយមីញ៉ូម​៕ 

​ការចុះហត្ថលេខា​នេះ​ធ្វើឡើង​ដោយ​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ក​ម្ពុជា និង​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ចិន ប៉ុន្តែ​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ចិន​មិន​បាន​មក​ចុះហត្ថលេខា​នៅ​កម្ពុជា​ដោយ​ផ្ទាល់​នោះ​ទេ ដោយលោក​​ចុះហត្ថលេខា​រួមគ្នា​តាមរយៈ​វីដេអូ​ខនហ្វើរិន (សន្ទនា​តាម​រយៈ​វីដេអូ​ខល)។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការ​បរទេស​ចិន និង​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​ក្នុង​ការចុះ​ហត្ថ​​លេខាលើ​កិច្ច​​ព្រម​ព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​កម្ពុជា-ចិន និង​ឯកសារ​សំខាន់​ចំនួន​២ទៀត។​

លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​ចុះ​ហត្ថ​លេខា​នោះ​ថា៖ «កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​នេះ​ជា​កិ​ច្ច​ព្រមព្រៀង​ទ្វេ​ភាគី​ដំបូង​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​​ហើយ​វា​នឹ​ង​ឈាន​ទៅ​រឹត​បណ្តឹង​នូវ​ចំណង​មិត្តភាព ក៏​ដូចជា​កិច្ច​សហការ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​នឹង​ផ្តល់​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ប្រទេស និង​ប្រជាជន​ទាំង​ពីរ»។

​​​កម្ពុជា ​និង​​ចិ​ន​​បាន​​បញ្ចប់​​ការចរចារ​​កិច្ច​​ព្រម​ព្រៀង​​ពាណិជ្ជកម្ម​​សេរី​​ទ្វេ​​ភាគី​នឹង​​​​គ្នា​​នេះ​​កាល​​ពី​​ក្នុង​​អំ​​ឡុង​​ខែ​​កក្កដា​​កន្ល​ង​​ទៅ បន្ទាប់ពី​​ចំណាយ​​ពេល​​ដើម្បី​​ចរចារ​​គ្នា​​ត្រឹម​​៧​ខែ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​​​ការចរចារ​​​លើក​​​ទី១ ធ្វើ​​​ឡើង​​​នៅ​​ខែ​​មករា លើក​ទី​២​នៅ​ខែ​មេ​សា និង​​លើក​​ទី៣​នៅ​ខែ​​មិថុនា ហើយ​​កម្ពុជា​​បាន​​ប្រកាស​​បញ្ចប់​​កិច្ច​​ចរចារ​​នេះ​​​ជា​​ផ្លូវ​ការ​​នៅ​​ខែ​​កក្កដា ឆ្នាំ​​២០២០​ ស្រប​ពេល​​​ដែ​ល​​សភាព​​អឺរ៉ុប​​បាន​​ដក​​ផ្នែក​​ខ្លះ​​នៃ​​ប្រព័ន្ធ​​អនុគ្រោះ​ព​ន្ធ អ្វី​គ្រប់យ៉ាង​លើកលែង​តែ​សព្វាវុធ​ ឬ​ហៅ​កាត់​ថា EBA ពី​កម្ពុជា៕​​

ក្រសួងកសិកម្ម កាលពីម្សិលមិញ បានដាក់ ចេញនូវ សារាចរ ណែរនាំ​​ដល់ មន្ត្រី នៅតាម ព្រំដែន កម្ពុជា-វៀតណាម ឲ្យរឹតបន្តឹង ក្នុងការនាំចូល បក្សី ពីប្រទេស វៀតណាម ក្រោយពីទទួល ព័ត៌មានថា មាន ករណី ផ្ទុះជំងឺ ផ្តាសាយ បក្សី។

ក្នុងសារាចរណែនាំ នេះបាន លើកឡើង ថា ក្រសួង បានទទួល ព័ត៌មាន ការផ្ទុះ ឡើងវិញម្តងទៀត នៃជំងឺ ផ្តាសាយ បក្សីនេះ ចេញពី ប្រទេសវៀត ណាម ខេត្តត្រាវិញ នៃភាគខាងត្បូងដែល​បង្កឡើង​ដោយ​វិរុស​ប្រភេទ A/H5N1។ នៅតំបន់នោះ អាជ្ញាធរ​បានដុត​កម្ទេច​សត្វ​មាន់ប្រមានជាង ៥៥,០០០ក្បាល ដើម្បីបង្កា​ការឆ្លងនេះ។

ដើម្បីបង្ការ និង ទប់ស្កាត់ ការឆ្លងរាល​ដាល​នៃជំងឺ​ផ្តាសាយ​បក្សី​នេះ ក្រសួង រុក្ខា ប្រមាញ់ និង នេសាទ បាន​ដាក់​ចេញ​នូវវិធានការ ៩ប្រការ ឲ្យមន្ត្រី​របស់​ខ្លួនអនុវត្ត ក្នុងនោះ​រួមមាន រឹតបន្តឹងការនាំ​ចូល​បក្សី​នៅតាម​ច្រក​ព្រំដែន​កម្ពុជា-វៀតណាម ការធ្វើ​ចរាចរណ៍​សត្វ​បក្សី​ និង​ពិនិត្យឲ្យបាន​ហ្មត់ចត់​នូវ​ស្តង់​ដារអនាម័យ​នៅកន្លែង​ចិញ្ចឹម​សត្វ និង ប្រមូល​ផ្តុំសត្វ។

សារាចរណែនាំ បានលើកឡើងថា៖ «ក្នុងករណី មិនអនុវត្ត​ត្រឹមត្រូវឬ​មានការ​ថ្លោះធ្លោយ​ដោយប្រការណា​មួយ មន្ទីរកសិកម្មរុក្ខា​ប្រមាញ់​និងនេសាទ​ក៏ដូច​ជាការិយាល័យ​ផលិតកម្ម​និងបសុព្យាបាល​រាជធានី​ខេត្ត​ត្រូវទទួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះមុខ​ក្រសួង​កសិកម្មរុក្ខា​ប្រមាញ់​និងនេសាទ​និង​ចំពោះ​មុខច្បាប់»។

ក្នុងនោះ​ក្រសួងបាន​សង្កត់​ធ្ងន់ថា រាល់ការចរាចរណ៍​សត្វបក្សី ត្រូវមាន​លិខិត​អនុញ្ញាត វិញ្ញា​បនបត្រ​អនាម័យ​សត្វស្រប​តាមបទ​ដ្ឋាន​បច្ចេក​ទេស ហើយ​រាល់ពេល​មានបញ្ហា​អ្វីមួយ​ទាក់ទងនឹងរឿងនេះ ត្រូវធ្វើ​ការសហការគ្នា​ជាមួយ​មន្រ្តី អាជ្ញាធរ និង​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ។យោងតាមព័ត៌មាន VOD បានចុះផ្សាយកាលពី ០៩ កុម្ភៈ ២០១៧ បានអោយដឹងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ ២០១៦ កម្ពុជា​ធ្លាប់កើត​មានជំងឺ​ដែល​បាន​ឆ្លងពីសត្វបក្សីមកមនុស្សចំនួន៥៦ករណីដែលក្នុងនោះ បណ្តាល​ឲ្យមនុស្ស៣៧នាក់ ស្លាប់។