អ្នកស្រី សូ សីណា លរដ្ឋ​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជា​ពលរដ្ឋជាច្រើនគ្រួសារទៀត​ដែល​មាន​ដី​ស្រែរ​ង​ផល​ប៉ះពាល់​​ពី​គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍​អាងស្តុក​ទឹក​​របស់​រដ្ឋ​​ ស្ថិត​ក្នុងឃុំក្រោលគោ ប្រាប់ Newsroom Cambodia កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែកញ្ញា​នេះថា អ្នកស្រី​មាន​ដីស្រែទំហំ​៣០អា​ដែល​ជាកេរ្តិ៍​របស់​ម្តាយ​អ្នកស្រី​ សម្រាប់​ប្រកប​របរ​ធ្វើស្រែ​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ។ អ្នក​ស្រី​បន្ត​ថា ការអភិវឌ្ឍ​អាង​ស្តុក​ទឹក​​នេះ​ប៉ះពាល់​ដល់​ដីស្រែ​រប​ស់​អ្នកស្រី​ទាំង​ស្រុង ប៉ុន្តែ​សំណងដែលរដ្ឋផ្តល់ឱ្យ​មានតម្លៃ​ថោកខ្លាំង​។

អ្នកស្រីថា៖​ «សំណង​វា​តិច​ខ្លាំង​ពេក ឱ្យតែ ៦កាក់​ក្នុងមួយអា អត់​បាន​នំ​បញ្ចុក​មួយ​ចាន​ផង​។ ហើយ​ដី​ធ្វើ​ស្រែ​រាល់​ឆ្នាំ ដី​របប​មាន​តែ​ប៉ុណ្ណឹង ការពិ​តរបប​ម្នាក់​២​៣​អា​ផង អានេះ​ម៉ែ​ចែក​ឱ្យ​៣០​អា​ អញ្ចឹង​ណ៎ា! ក្នុង​កូន​ម្នាក់។ ហើយ​ប៉ះ​ទាំងអស់ ហើយបា​ន​តែប៉ុន្មាន​នឹ​ង ហើយ​យក​អាលុយ​ប៉ុណ្ណឹង​ទៅ​ទិញ​​វិញ ទិញ​បាទ​ទី​ (ដីមួយ​ដុំ​តូច) មួយ​ទិញ​មិន​បាន​ផង វា​តិច​តួច​ខ្លាំង​ពេក»។

ពលរដ្ឋរងផលប៉ះពាល់ម្នាក់ទៀត អ្នកគ្រូ នាង ​​បានបញ្ជាក់ថា ដំបូងឡើយមិនមានគ្រួសារច្រើនទេ ដែល​ព្រ​ម​ទទួលយកសំណង ប៉ុន្តែក្រោយៗមកដោយមានសកម្មភាពចាប់ខ្លួន ការគំរាមកំហែង និងថា​​ពលរដ្ឋខ្លួ​ន​ឯង​​មិនចេះច្បាប់ ក៏ព្រមទទួលយក​សំណង​។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំនៅឃុំក្រោល​គោហ្នឹង! មានផលប៉ះពាល់ខ្ទង់៣០គ្រួសារជាង ប៉ុន្តែគេព្រមអស់ហើយ ឥឡូវ​នៅ​៥គ្រួសារ។ ពួកខ្ញុំការពិត ពួកគាត់អត់ព្រមទេដំបូង ប៉ុន្តែគាត់ភ័យខ្លាច ដោយសារ​គេ​និយាយ​ប្រាប់​ពួក​ខ្ញុំ​ថា ទី១​គេ​ឱ្យ​ធ្វើតា​ម​នីតិវិធី ការអភិវឌ្ឍ​ហ្នឹង​វា​ប៉ះពាល់។ អញ្ចឹង​ពួកគាត់​ឱ្យ​ខ្ញុំ​​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​ឃុំ​រយៈពេល​១៥​ថ្ងៃ បន្ទាប់មក​ក៏​ទៅ​ខាង​ស្រុក​១៥​ថ្ងៃ ហើយ​ទៅ​ដល់​ខេត្ត​៣០​ថ្ងៃ រួចហើយ​ឡើង​តុលាការ។ អញ្ចឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​គាត់​ភ័យ​ខ្លាច ព្រោះគាត់​ថាមិនដឹងស្វែងរកអន្តរាគមន៍ពីអ្នកណា​ ដោយសា​រវាជារបស់​រដ្ឋ ហើយទៅប្តឹងរដ្ឋដដែលបានអី!»។

អ្នកស្រីបន្ត​ថា ខាងរដ្ឋផ្តល់សំណងឱ្យត្រឹម៦កាក់​ ឬ០.៦ដុល្លារ​ ក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ ប៉ុន្តែ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចង់​បាន​១ ទៅ​២​ដុល្លារ​ក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ។ អ្នកស្រី​ថា កន្លងមកខាងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន​​បាន​ហៅ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទៅ​ចរចា​ចំពោះប​ញ្ហា​នេះ​ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែងពួកគាត់មិនឱ្យពលរដ្ឋបញ្ចេញមតិ ឬយោបល់នោះទេ គឺ​ត្រឹម​សួរ​ថាព្រម ឬមិនព្រម។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «ហៅប្រជាជនទៅចរចាហ្នឹង! គឺមិនដែលប្រជុំឱ្យពួកយើងបញ្ចេញយោបល់អីទេ គឺ​គ្រាន់​សួរ​ព្រមលក់ ឬមិនព្រមតែប៉ុណ្ណឹង បើព្រមផ្តិតមេដៃ បើមិនព្រមហីទៅ។ គឺហៅពួកខ្ញុំទៅដដែលៗ អត់​មាន​ថា​ហី  អាចឡើង ឬមិនអាចឡើង គេត្រឹមសួរយើងព្រម ឬមិនព្រម»។

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតដែលមិនព្រមទទួលសំណងដែរនោះ កញ្ញា ភោគ ម៉ារី ដែល​រង​ប៉ះពាល់​ខ្លំាំង​ពី​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​​នេះបាន​អះអាង​​ថា​ កញ្ញា​មិនអាចទទួលយកបានទេចំពោះសំណងនេះ ដែល​វា​ថោក​ពី​តម្លៃ​ទីផ្សារ​ខ្លាំង។ កញ្ញថា  កញ្ញាមិនអាចយកលុយ​ពី​ការ​ផ្តល់​សំណង​នោះ​ទៅ​ទិញ​ដី​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត​ទុក​ធ្វើស្រែ​បាន​ទេ។

កញ្ញាថា៖ «ខ្ញុំមិនបានបដិសេធក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ហ្នឹងទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំមានសំណួមពរឱ្យគេ (រដ្ឋ) ដំឡើងតម្លៃ ពីព្រោះ​អី ឱ្យសមស្របនឹងទីផ្សារខ្លះ។ ដោយសារនៅពេលដែលខ្ញុំប៉ះដីទាំងអស់ហ្នឹងហើយ ខ្ញុំ​មិនមាន​ដី​ធ្វើ​ស្រែ អ៊ីចឹង​ខ្ញុំត្រូវការឱ្យរដ្ឋគាត់ដំឡើងតម្លៃឱ្យខ្ញុំខ្លះ»។

ដោយឡែកចំពោះបញ្ហានេះមេឃុំក្រោកគោ លោក ភោគ ថន អះអាង​ថា សំណង​ដែល​ផ្តល់​ឱ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ប៉ុណ្ណឹង​គឺជាការកំណត់ចេញពីរដ្ឋាភិបាល ហើយកន្លងមកក៏មានក្រុមការងារអន្តរក្រសួង​ ចុះ​មក​សម្រប​សម្រួល និងចរចាដែរ។ លោក​ថា គ្រួសារមួយចំនួនធំ ព្រមទទួលសំណងនេះដែរ ហើយ​ក៏​មាន​គ្រួសារ​មួយចំ​នួន​ទៀត មិនព្រមទទួលយកសំណងនេះទេ ដូច្នេះ​លោក​ជំរុញ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ដែល​មិន​ព្រម​ទទួល​សំណ​ង​ទៅដាក់ពាក្យបណ្តឹង។

លោកថា៖ «ដាក់ពាក្យប្តឹងមកមេឃុំ រួចប្តឹងមកមេស្រុក រួចទៅតុលាការ។ ព្រោះ​យើង​កំណត់​សេវា​របស់​រដ្ឋ​តែ​ប៉ុណ្ណឹង​ ហើយបើការណាចង់បានលើសពីហ្នឹងទៀត  គឺ​ក្រុម​ការងារ​យើង​អត់​បាន​ដោះស្រាយ​ជូន​ទេ (អត់ហ៊ានទេ)។ ហើយចង់បានតម្លៃលើសពីហ្នឹង អាហ្នឹង!ជាសិទ្ធិរបស់ពួកគាត់ ឱ្យ​គាត់ដាក់​ពាក្យ​ចុះអ​ត់អី​ទេ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះលោក ហែម សារិទ្ធ អភិបាលស្រុកស្វាយជ្រំ និង​ជាក្រុម​ការងា​រ​ចុះសម្រប​សម្រួល​នោះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា មានប្រជាពលរដ្ឋព្រមទទួលសំណងនេះ​ជាបណ្តើរៗហើយ ហើយ​ក្រុមការងារ​ក៏​ចុះធ្វើ​កា​រនេះជារាងរាលថ្ងៃផងដែរ។

លោកថា៖ «កំពុងចាំមើលទាក់ទងជាមួយខាងក្រុមការងារអន្តរក្រសួង ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែលសំខាន់​គឺ​គោល​ការណ៍​របស់រដ្ឋាភិបាលបានចែងច្បាស់មកហើយ ថាតម្លៃប៉ុនហ្នុង»។

យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាត្រា៤៤ ចែងថា កម្មសិទ្ធិឯកជនស្របច្បាប់ ស្ថិត​ក្រោម​ការគាំពារ​នៃច្បាប់ដែលនឹងដកហូតកម្មសិទ្ធិអំពីជនណាមួយបាននោះ លុះត្រាតែ​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ​តម្រូវ​ឱ្យធ្វើ ក្នុងករណីដែលច្បាប់បានបញ្ញត្តិទុក ហើយត្រូវផ្តល់សំណងជាមុន ដោយសមរម្យ និង​យុត្តិធម៌៕​

លោកបាននិយាយដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំប្រើទឹកស្រះសម្រាប់ហូបចុក ទឹកអណ្ដូងសម្រាប់ដាំបាយ​ស្លរ»។

លោកគង់ សំបាន ជាប្រជានេសាទម្នាក់ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋដទៃទៀតដែលបានបរិហូបទឹកស្រះនេះនៅឃុំកំពង់់ភ្លុក ស្រុកសូទ្រនិគម ចម្ងាយប្រហែល៣០គីឡូម៉ែត ពីទីរូមខេត្តសៀមរាប ដែលជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏មានប្រជាប្រិយ។

ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានអះអាងថាពួកគាត់ធ្លាប់មានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចជាចុកពោះបន្តិចបន្តួច ស្បែកស្ងួតហួតហែង ធ្មេញមិនសូវស ខណៈដែលសម្រាប់អ្នកខ្លះ ពួកគាត់ថាបានហូរឡើងសាំហើយ។

ឃុំកំ​ពង់ភ្លុក មានពលរដ្ឋរស់នៅជិត ១ពាន់គ្រួសារ ដែលពួកគាត់ភាគច្រើនប្រកបរបរនេ​សាទត្រី។

អ្នកជំនាញឯកទេសទឹកស្អាត និងអនាម័យនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា លោកហង់ ហ៊ីប៊ុណ្ណា ផ្តល់ជាយោ​​ប​ល់ថា អាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ គួរតែចុះទៅសិក្សានៅតំបន់នោះឡើងវិញ ហើយរកលទ្ធភាពដោះស្រា​យ ជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីបង្ហាញពីទំនួលខុសត្រូវចំពោះបញ្ហានេះ។

លោកបាននិយាយថាយ៉ាងហោចណាស់ ផ្តល់ជាធុងចម្រោះជាដើម ឱ្យពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ជាបណ្តោះអា​ស​ន្ន ក្នុងដំណាក់កាល ដែលរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់មានលទ្ធភាពផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតបាន។

លោ​កបានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ការប្រើប្រាស់ទឹកខ្វះអនាម័យ ងាយប្រឈមនឹង​ជំងឺរាគ ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ជំងឺសើរ​ស្បែ​ក ជំងឺភ្នែក ព្រូន និងជំងឺគ្រុនពោះវៀនជាដើម»។

យោងតាមមន្ត្រីអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជាដដែល ខេត្តសៀមរាបមានកុមារអាយុក្រោម ៥ឆ្នាំ កើតជំងឺរាគជាមធ្យម មួយដងក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយវាបង្កឱ្យកុមារខ្វះ​អាហារូបត្ថម្ភកាន់តែខ្ពស់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ 

លោកវេជ្ជបណ្ឌិតណៅ តូច វិញបានពន្យល់ថា អំឡុងពេលដែលពលរដ្ឋពុំទាន់មានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ពួកគេគួរតែយកទឹកស្រះ ឬទន្លេនោះ ទៅដាំឱ្យបានឆ្អិនល្អជាមុនសិន មុនយកទៅពិសារ ដើម្បីជៀសវាងកើតជំងឺរាគរូស និងប្រព័ន្ធសេរីរាង្គ។

លោកណៅ តូច បាននិយាយថា៖ «បើមិនដាំទេ គាត់នឹងប្រឈមជំងឺច្រើនណាស់ រាគ ចង្អោរ ក្អួត ឬអ្វីផ្សេងៗទៀត។ ទឹកនឹងអាចមានមេរោគអីណាមួយ បង្កក្នុងនឹងដែរ បើកន្លែងនឹងវាមានពួកអាសេនីច [AS] ពួកភ្លុំ [Pb] ពួកអីអាចធ្វើឱ្យពួកគាត់ខូចប្រព័ន្ធសេរីរាង្គដែរ»។

ត្រឡប់មកប្រជានេសាទ លោកសំបានវិញ គាត់បានអះអាងថាគ្រួសារគាត់ រួមទាំងអ្នកភូមិ ទាន់មិនមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ទេ។

ដោយបានប្រកបរបរនេសាទនេះជិត២០ឆ្នាំមកហើយ  បុរសអាយុ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ មានកូន ៥នាក់ក្នុងបន្ទុក បានរៀបរាប់បន្តថា បើទោះបីគាត់ដឹង​ថា ទឹកដែលគ្រួសារគាត់ កំពុងទ​ទួលទា​នសព្វថ្ងៃ អាចបង្កឱ្យមានជំងឺក៏ដោយ តែគាត់គ្មានជម្រើស ក្រៅពីបង្ខំចិត្តប្រើទឹកនេះទេ ដើម្បីដោះស្រាយជីវភាព។

​ដោយមានការងារជាប្រជាការពារភូមិផង លោកសំបាន ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលរៀបចំឱ្យមានបណ្តាញទឹកស្អាត ឱ្យពួកគា​ត់​បានប្រើប្រាស់ ដើម្បីកាត់បន្ថយជំងឺផ្សេងៗ ខណៈពួកគាត់កំពុងជួបការលំបាកផ្នែកជីវភាព។ 

លោកបាននិយាយ​ថា៖ «យើងនៅឃុំកំពង់ភ្លុក យើងប្រើប្រាស់ទឹកទន្លេ វាអត់ល្អទេ ហើយមួយទៀត ទឹកលូទឹកអីធ្លា​ក់​ចូលក្នុងទឹកទន្លេ គឺទឹកនឹងអាចមានមេរោគ ប្រើនឹងវាប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ព្រោះយើងរាល់ថ្ងៃយើងប្រើប្រា​ស់ ពេលណាភ្លៀងទៅ វាមានលាមកសត្វវាហូរចូលចឹង ចឹងហើយវាអត់មានអនាម័យល្អទេ»។

ប្រជានេសាទម្នាក់ទៀត អ្នកស្រីជុំ ឡាយ អាយុ៣២ឆ្នាំ បាននិយាយថា ចាប់ពីគាត់ដឹងក្តីមក គ្រួសារគាត់ប្រើប្រាស់ទឹកស្រះរហូតនៅរដូវប្រាំង ហើយពេលខ្លះត្រូវទិញទឹកគេប្រើ ទាំងលំបាកដោយសារតែជីវភាពក្រីក្រ។

អ្នកស្រីបាននិយាយថា៖ «​​ខ្ញុំជួប​ការលំបាកដូចជា ប្រសិនជាខ្ញុំទិញទឹកគឺមានតំលៃ ៣០០០រៀល ក្នុងមួយធុង ប៉ុន្តែពេ​លខ្លះ​​​សូម្បីតែ ៣០០រៀលហ្នឹង​ ក៏ខ្ញុំមិនមានផង»។

ជំទប់ទី១ ឃុំកំពង់ភ្លុក លោកឈន  គុជស៊ាក់ បាននិយាយថា កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២១ មន្ត្រីជំនាញនៅក្រ​សួ​ង​ធនធានទឹក បានចុះមកសិ​ក្សាបញ្ហានេះដែរ ប៉ុន្តែថា ម​ក​ដល់​ពេលនេះ មិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានពីការបង្កើតប្រព័ន្ធទឹកស្អាតនៅតំបន់នេះនៅឡើយទេដោយលោកបានអះអាងថា ប្រហែលដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។

មន្ត្រីឃុំរូបនេះ បានឃើញយល់ថា បើទោះគ្មានប្រព័ន្ធទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ តែពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ មានប្រភពទឹកប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃបាន ដូចជា ទឹកទន្លេ និងទឹកស្រះជាដើម ហើយថាប្រជាពលរដ្ឋខ្លះ ក៏មានលទ្ធភាពទិញទឹកបរិសុទ្ធ សម្រាប់បរិភោគ​ផងដែរ។

 តែយ៉ាងណាមន្ត្រីឃុំដដែលអះអាងបាននិយាយថា ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំនេះ ចន្លោះ​ពី ៨០ទៅ៩០ភាគរយ មានការយល់ដឹងជុំវិញការប្រើប្រាស់ទឹក ដោយមានអនាម័យ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ ៩៩០ គ្រួសារ ដែលមានសមាជិក ៣ ៨៤១​នាក់។

លោកបាននិយាយថា៖ «ក្នុងនាមរដ្ឋបាលឃុំ យើងក៏ព្យាយាមដោះស្រាយដែរ បញ្ហាខ្វះទឹកស្អាតហ្នឹង​ តាមរយៈទាក់​​ទ​ងក្រសួងធនធានទឹក អង្គការដៃគូរ។ តែជម្រើសដែលយើងមិនទាន់ទទួលបាននោះ គឺ​មិនទាន់មានការឆ្លើ​យតបពិតប្រាកដជាក់លាក់ណាមួយ ប៉ុន្តែគម្រោងយើងសរសេររួចអស់ហើយ»។​

ប្រធានមន្ទីរឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ខេត្តសៀមរាប លោកជា វុធឡុង បានមានប្រ​សា​សន៍ថា ខេត្តមិនទាន់មានលទ្ធភាពផ្គត់ផ្គង់ប្រព័ន្ធទឹកស្អាត ទៅដល់តំបន់ជនបទនៅឡើយទេ។

លោកបាននិយាយថា៖ «រដ្ឋអត់ទាន់មានលទ្ធភាពធ្វើទេ ព្រោះរដ្ឋធ្វើតែក្រុងសៀមរាបបំពេញមិនគ្រប់ផង ហើយដល់ពេ លចង់បានទឹកស្អាតប្រើដល់ទីជនបទទាល់យកឯកជនមកជួយ។[…] ព្រោះវិស័យទឹកស្អាតគេវិនិយោគទៅ​រ​បស់ របរសម្ភារៈមិនមែនដើមទុនតិចទេ គឺកន្លះលានទៅមួយលាន[លានដុល្លារ]អី។ អាហ្នឹងខ្នាតតូចផ​ង ដល់ពេលចឹងវាអត់មានអ្នកវិនិយោគធ្វើទេ»។

ប្រធាននាយកដ្ឋានផ្គត់ផ្គង់ទឹកជនបទនៃក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ លោកស្រ៊ិន ពុទ្ធី បានឱ្យដឹងថា បញ្ហាប្រ​ឈ​​មនៃការខ្វះខាតទឹកស្អាតនៅកំពង់ភ្លុកនេះ លោកនឹងទាក់ទងទៅកាន់មន្រ្តីឱ្យចុះពិនិត្យ។

លោ​កបានបញ្ជាក់ថា ការតបណ្ដាញទឹកស្អាតនៅទូទាំងប្រទេសសម្រេចបាន ៧៥,១២ភាគរយ ខណៈជា​ង ​២៤ភាគរយទៀត នៅមិនទាន់តបណ្តាញទឹកស្អាតទៅដល់ទេ។

លោ​កបាននិយាយថា៖ «ចំពោះបញ្ហា និងការប្រឈមនៃការខ្វះខាតទឹកស្អាតប្រើប្រាស់នៅតំបន់កំពង់ភ្លុកនេះ ក្រសួងមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានទេ។ ខ្ញុំនឹងឱ្យខាងមន្ទីរអភិវឌ្ឍន៍ជនបទចុះពិនិត្យមើល»។

តែយ៉ាងណា លោកពុទ្ធី បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួង​បានកំណត់​ត្រឹម ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខនេះ ពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអ​ស់នឹងទទួលបានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រប់ៗគ្នា។

របាយការណ៍ អង្គការយូនីសេហ្វ អំឡុងឆ្នាំ២០១៩ បាននិយាយថា ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ ក្នុងចំណោមបីនាក់ ប្រើប្រាស់ទឹកពីប្រភពដែលពុំត្រូវបានកែលម្អ  ហើយពួកគេមិនបានបែងចែកសំណល់រប​​ស់មនុស្ស ឱ្យនៅដោយឡែកពីមនុស្ស ប្រកប​ដោយអនាម័យនោះឡើយ។

 អង្គការនេះ បានរកឃើញទៀតថា ក្នុងចំណោមសាលាមត្តេយ្យសិក្សាចំនួន១០ មាន​ ៧សាលា ដែលពុំមានបរិក្ខា​​រអនាម័យ  និងទឹកស្អាត ហើយក្នុងចំណោមមណ្ឌលសុខភាព នៅតំបន់ជនបទចំនួនពីរ មានមួយកន្លែង​ដែលពុំមានទឹកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេញមួយឆ្នាំ។

បញ្ហានេះ យូនីសេហ្វបានបញ្ជាក់ថា កុមារបន្តជួបបញ្ហាក្រិសក្រិន និងបាត់បង់ជីវិត ដោយសារមូលហេតុពាក់ព័ន្ធ​នឹងទឹ​កស្អា​ត និងអនាម័យ ដែលគេអាចបង្ការជាមុនបាន កន្លែងលាងដៃនៅក្នុងសហគមន៍ និងសាលារៀន​រ​បស់​ពួ​កគេ។ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ជនបទ ប្រជាពលរដ្ឋមានចំណេះដឹងតិចតួច អំពីសារៈសំខាន់នៃ​អនាម័យ​​ត្រឹមត្រូវ៕

ការចុះអនុស្សារណៈយោគយល់រវាងស្ថាប័នទំាងពីរនេះ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានអំពីអត្តសញ្ញាណអតិថិជន របស់រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ អំពីព័ត៌មានរបស់បុគ្គលដែលមានការសង្ស័យ និងព័ត៌មានចាំបាច់ផ្សេង ទៀតក្នុងគោលដៅគាំទ្រដល់ការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេវរកម្មនៅកម្ពុជា។ នេះយោងទៅតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តក្រុងភ្នំពេញ៕

គម្រោងនេះមានគោលដៅផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ទៅលើបណ្តាញផ្លូវថ្នល់មួយចំនួនក្នុងតំបន់ទំនាបកណ្តាល​ដែល​មានចំនួនប្រជាជនច្រើន ងាយរងគ្រោះដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បន្ថែមពីនេះ ក៏មានការបន្ថែមនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ទៅលើវិស័យ​ទឹកស្អាត អនាម័យ កសិកម្ម សុខាភិបាល និងអប់រំ។ នេះបើ​យោង​​តាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។

លោកស្រី Carmen Moreno ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុប​ប្រចាំនៅកម្ពុជាបានបញ្ជាក់​​ក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុកថា លោកស្រីជឿជាក់ថាគម្រោងដែលមានបីភាគីចូលរួមនេះ នឹងផ្តល់ផលវិជ្ជមានទៅដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ជាច្រើនគ្រួសារ។

ការទទួលបានសេវាកម្មផ្សេងៗនេះ គឺជាគន្លឹះក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងភាពមិន​ស្មើ​គ្នាក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសវាពិតជាមានសារសំខាន់ក្នុងការជួយស្តារឡើងវិញពីវិបត្តិកូវីដ១៩។

លោកស្រីលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំជឿថា គម្រោងក្រុមអឺរ៉ុបថ្មីមួយនេះដែលរួមគ្នារវាងអាល្លឺម៉ង់ បារាំង និងសហភាពអឺរ៉ុប នឹងផ្តល់ផលជាវិជ្ជមានដល់ជីវិតប្រជាជនកម្ពុជានៅទីជនបទរាប់ម៉ឺនគ្រួសារ។ ការតភ្ជាប់ដ៏ប្រសើរជាងមុនទៅកាន់ទីផ្សារនឹងទទួលបានសេវាកម្មផ្សេងៗ គឺជាគន្លឹះក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងភាពមិនស្មើគ្នាក្នុងសេដ្ឋកិច្ ចហើយក៏បង្កើតឱកាសការងារថ្មីៗតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗផងដែរ។ វាពិតជាសំខាន់ណាស់ក្នុងការជួយ ស្តារឡើងវិញពីវិបត្តិកូវីដ១៩»។

«លើសពីការស្តារផ្លូវជនបទ យើងនឹងផ្តោតសំខាន់លើដំណើរការប្រព័ន្ធសមស្រប ដើម្បីថែរទាំផ្លូវជនបទទាំងនោះយ៉ាងទៀងទាត់»។

ក្នុងគម្រោងនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាល្លឺម៉ង់ផ្តល់ជាកម្ចី និងជំនួយសរុប ៣៧,១ លានអឺរ៉ូ កម្ចីរបស់ភ្នាក់ងារ​អភិវឌ្ឍ​ន៍បារាំង ៥០លានអឺរ៉ូ និងជំនួយរបស់សហភាពអឺរ៉ុបចំនួន ៨,៧៣ លានអឺរ៉ូ៕

ស្ថានទូតចិន នៅថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានឲ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំនេះតទៅ ក្រសួងធនធានទឹករបស់ខ្លួននឹងចែករំលែកព័ត៌មានជលសាស្ត្រ ឬទិន្នន័យទឹកទន្លេឡានឆាងពេញមួយឆ្នាំជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសលើដងទន្លេមេគង្ដ​ចំពេលមានការព្រួយបារម្ភថាទំនប់វារីអគ្គិសនីចិនបានបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតនៅផ្នែកខាងក្រោម។

ស្ថានទូតចិនប្រចាំនៅកម្ពុជាបាននិយាយលើទំព័ហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនថា ក្រសួងធនធានទឹកចិនបានចាប់ផ្តើមពិគ្រោះយោបល់អំពីបច្ចេកទេសជាមួយនឹងបណ្តាប្រទេសលើដងទន្លេមេគង្គ និងបានចុះហត្ថលេខាលើ អនុស្សារណៈយោគយល់ស្តីអំពីភាគីចិនផ្តល់ជូនព័ត៌មានជលសាស្ត្ររបស់ទន្លេឡានឆាងពេញមួយឆ្នាំដល់ប្រទេសសមាជិកចំនួន៥ផ្សេងទៀត ដោយស្ថិតក្រោមយន្តការក្រុមការងារចម្រុះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធនធានទឹក ឡានឆាង-មេគង្គ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបានបន្ថែមថា «យោងតាមអនុស្សារណៈយោគយល់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក្រសួងធនធានទឹកផ្តល់ព័ត៌មានជលសាស្រ្តពេញមួយឆ្នាំនៃស្ថានីយ៍ជលសាស្ត្រអន្តរជាតិ ចំនួន២ ពោលគឺ Yunjinghong និង Man’an នៃទន្លេឡានឆាងជាផ្លូវការ ដល់ប្រទេសដែលមានទន្លេមេគង្គហូរកាត់ទាំងប្រាំ និងគណៈកម្មាធិការទន្លេមេគង្គដោយចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០តទៅ»។

ប្រទេសនៅលើអាងទន្លេមេគង្គក្រោមមានដូចជាប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ថៃ និងវៀតណាម។

ការសិក្សាមួយរបស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកកាំង ឈ្មោះថា Eyes on Earth ដែលផ្សាយក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ បានអះអាងថាប្រទេសចិន បានខ្ទប់ទឹកទន្លេមេគង្គក្នុងបរិមាណយ៉ាងច្រើន កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយទំនប់វារីអគ្គិសនីចំនួន១១កន្លែងក្នុងប្រទេសខ្លួន។

រដ្ឋាភិបាលចិនបានបដិសេធការចោទប្រកាន់់នេះ ដោយលើកឡើងថាការរាំងស្ងួតគឺ ដោយសារអាកាសធាតុ៕

របាយការណ៍របស់​គណៈកម្មាធិកាជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ បង្ហាញថា ទឹកភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់ មានខ្យល់ព្យុះបណ្ដាលឱ្យទឹកជន់លិចគ្របដណ្តប់ទូទាំង១៩ រាជធានី ខេត្ត រួមមានខេត្តពោធិ៍សាត់ ប៉ៃលិន បន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង ស្វាយរៀង ឧត្តរមានជ័យ សៀមរាប តាកែវ កំពង់ស្ពឺ មណ្ឌលគិរី ព្រះសីហនុ កោះកុង ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង កំពង់ចាម កណ្តាល កំពង់ឆ្នាំង​ កំពង់ធំ និងរាជធានីភ្នំពេញ។

របាយការណ៍ដដែល​បញ្ជាក់ថា គិតមកដល់ថ្ងៃទី១៥ តុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ​ យ៉ាងហោចណាស់មានប្រជាជន១៣នាក់​បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់ ក្នុងនោះមាន​ក្មេង៥នាក់។

ចំនួនស្លាប់ទាំងនោះ មាននៅបន្ទាយមានជ័យ៥នាក់ ពោធិ៍សាត់៣នាក់ ព្រះសីហនុ ២នាក់ ប៉ៃលិន១នាក់ កំពង់ធំ១នាក់ និង​​ខេត្តកណ្ដាល១នាក់។

ប្រជាជនរងផលប៉ះពាល់មានប្រមាណ៤៨,៣១៧ គ្រួសារ ស្មើនឹងប្រមាណ ១៩៣,២៦៨នាក់ និងមានប្រជាជនជម្លៀសប្រមាណ ៣,០៩៤គ្រួសារ ស្មើរនឹងប្រមាណ ១២,៣៧៦នាក់

ផ្ទះដែលរងផលប៉ះពាល់ ប្រមាណ៤៧,៩២៣ខ្នង (ខូចខាត៥០ខ្នង) សាលារៀនលិចទឹក ៤២៥កន្លែង។ នេះយោងតាមទិន្នន័យនៃរបាយការណ៍ដដែល។

លើសពីនេះ ដំណាំកសិកម្មរួមមានស្រូវលិចទឹក មានប្រមាណ​ ១៣១,៣២៩ហិកតា ត្រូវបានប៉ះពាល់ ដែលក្នុងនោះខូចខាតប្រមាណ ៦,៦៥៧ហិកតា ចំណែកចម្ការដំណាំរួមផ្សំ លិចទឹក ៥៥,៣៦០ហិចតា ក្នុងនោះប្រមាណ ៦,៣០១ហិកតា រងការខូចខាត។

ការខូចខាតដល់ផ្លូវជាតិ ផ្លូវខេត្ត និងផ្លូវគ្រួសក្រហម មានប្រមាណ ២០២គីឡូម៉ែត្រ ស្ពានចំនួន២៤កន្លែង និងបានប៉ះពាល់ដល់ប្រឡាយមេ ប្រឡាយរង និងប្រឡាយស្រោចស្រព ប្រមាណ៣៥២.៤ គីឡូម៉ែត្រ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិកាជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ។

គិតត្រឹមថ្ងៃ១៥ តុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ រដ្ឋាភិបាលទទួលបានថវិកាបរិច្ចាគចំនួន ៦,០៨៧,០០០ដុល្លា និង២០៤លានរៀន ពីសម្បុរសជនទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីជួយប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងរងគ្រោះមហន្តរាយដោយសារជំនន់ទឹកភ្លៀង នេះបើតាមរយៈទំព័ហ្វេសប៊ុកលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ។

លោក ឃុន សុខា អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិកាជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា វិធានការមួយចំនួនដែលជាចំណាត់ការទប់ទល់នឹងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិរួមមានការចុះទៅផ្ដល់ស្បៀងអាហារ ទឹកស្អាត និងទីជម្រក សម្ភារៈចាំបាច់ផ្សេងៗ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលត្រូវបានជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាព និងប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងប្រឈមដោយសារទឹកភ្លៀងជន់លិច៕

With this observation, he is not alone. Water levels have rapidly dropped on the Mekong River to as low as half of the long-term average, raising fears of water shortages in the upcoming dry season all over the country. Dry season typically starts around November to December.

Water Resources Ministry spokesman Chan Yutha said that despite the flooding of recent months, the water had come quickly and the peak was short-lived. “We find that once the water starts to subside, it recedes quickly,” Yutha said.

Ministry data shows the Mekong dropped to a depth of 5.1 meters in Kampong Cham on Tuesday, 2.5 meters lower than the same day last year and 5.4 meters below the average since 1991. The daily fluctuation varied between two and 19 centimeters.

In Phnom Penh, the Chaktomuk monitoring station recorded the Mekong at 4.5 meters, 2.1 meters below last year and 4.1 meters lower than the average.

Water levels have also fallen to below 1998 levels, when a record-setting drought caused widespread food shortages.

To the east of En’s Beanteay Meanchey home, 52-year-old rice farmer Bun Kimla faces similar issues in Siem Reap. She said she feared a repeat of last year, when a severe dry season caused widespread droughts, bringing about poor harvests. “In my place I don’t have any water at all,” Kimla said.

And fields are likely to dry up even further over the next few weeks. According to forecasts, the Mekong will drop another meter ahead of the Water Festival on November 10-12 to 3.5 meters, Yutha said.

Coalition of Cambodian Fishers director Long Sochet said the Tonle Sap was about 0.8 meters lower than last year based on measurements in Pursat province. This was not only cause of concern for farmers and their crops, but could also mean a decline in fish stock in an already sensitive water ecosystem. “There will be a lack of fish in the dry season coming up,” Sochet said.

To make sure farmers and fishers weren’t facing the same hardships as before, the government had to step up, said Yong Kim Eng, president of the People Center for Development and Peace. Yet, that had not happened enough, he said. “I have little hope in the authorities’ actions, because we’ve seen ponds and artificial lakes [built], but we still face water shortages in the dry season,” Kim Eng said.

But Yutha, from the Water Resources Ministry, said his ministry was prepared. His officers had managed to capture water into reservoirs before it began to recede, he said, and there would be enough to grow dry-season rice at a similar level to previous years. “Today, all of our pools around the country have enough water,” he said.

According to the National Committee for Disaster Management, about 20,000 hectares of rice fields in 13 provinces were affected by drought in November last year.

This Newsroom Cambodia story also appears on VOD English:  https://vodenglish.news/plunging-river-levels-raise-anxieties-ahead-of-dry-season/