fbpx
Home Blog

ក្រសួងមួយចំនួន​បង្ហោះសកម្មភាពចុះជួយបក្សប្រជាជនកម្ពុ​ជា​លើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន

នៅមុនពេលការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាង​រាស្រ្តអាណត្តិទី៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ កាន់តែជិតចូលមកដល់ គេសង្កេតឃើញថា ក្រសួង ស្ថាប័នខ្លះដែលជាសេនាធិការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បាន​បង្ហោះ​ពី​សកម្មភាពចុះមូលដ្ឋាន និងខ្លឹមសារនានា​ នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន ដែល​បង្ហា​ញ​ពីសមិទ្ធផលរបស់គណបក្សកាន់អំណាច និង​បាន​អំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។

ក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋទាំងនោះ មានដូចជា ក្រសួងការពារជាតិ ដែលមាន លោក ទៀ បាញ់ ជារដ្ឋមន្រ្តី និង​ក្រសួងមុខ​ងារ​សាធារណៈ​ ដែលដឹកនាំដោយលោករដ្ឋមន្រ្តី ព្រុំ សុខា។

ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានបង្ហោះរូបភាពដែលបង្ហាញ​ពី​លោក ព្រុំ សុខា ដែលគេដឹងថាជាប្រធានក្រុមការងារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថ្នាក់កណ្តាល ចុះជួយមូលដ្ឋានខេត្តក្រចេះ។ 

កំពុងឈរថ្លែងក្នុងពិធីដាក់បញ្ចូលសមាជិកថ្មីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្លោងទ្វារនិងរបងទីស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឃុំ២ធ្នូ ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ។ រូបភាពដែលបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងនោះ បានរំលេចនិមិត្តសញ្ញារបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលើផ្ទាំងប៉ាណូ អាវ និងមួករបស់អ្នកចូលរួមជាច្រើន។

សារដែលបង្ហោះសរសេរថា៖ «ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីប្រធានក្រុមការងារខេត្តក្រចេះ បានក្រើនរំលឹកប្អូនៗ យុវវ័យជំនាន់ក្រោយថា បើទោះបីពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅយ៉ាងយូរប៉ុណ្ណាក្តី ពោលគឺតាំងពីមុនកំណើតប្អូនៗទៅទៀតក៏ដោយក្តី ការចងចាំជាប់ជានិច្ចនូវព្រឹត្តិការណ៍សច្ចធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា នឹងក្លាយជាតម្លៃថ្លៃថ្លានៃគុណប្រយោជន៍សម្រាប់អនាគតរបស់ប្អូនៗ។ មនុញ្ញផលនៃម្លប់សុខសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍដែលសង្គមជាតិ និងយើងទាំងអស់ទទួលបាននៅពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត ច្បាស់ប្រាកដជាកើតចេញពីលទ្ធផលនៃការតស៊ូមុះមុត ប្រកបដោយវីរភាព និងពលីកម្មរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលមានសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោជាប្រមុខ»។

ក្រៅពីការបង្ហោះរូបភាពជាមួយនឹងខ្លឹមសារដែលសំដៅលើសមិទ្ធផលរបស់បក្សកាន់អំណាច ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ថែមទាំងបង្ហោះជាឃ្លីបវីដេអូ រៀបរាប់ពីសកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចុះសួរសុខទុក្ខប្រជា​ពលរដ្ឋទៀត​ផង។

ចំណែក​ ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងការពារជាតិ បានបង្ហោះរូបភាពមួយកាលពីថ្ងៃទី៣០​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយបង្ហាញ​ពីវត្តមានរបស់លោកស្រី ម៉ែន សំអន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទំ​នាក់​ទំនង​ជាមួយ​រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា និងអធិការកិច្ច ក្នុងពិធីកាត់ខ្សែបូរសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់អគារស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងសមិទ្ធផលនានានៅស្រុកចន្ទ្រា ខេត្តស្វាយរៀង។

សារដែលត្រូវបានបង្ហោះនោះបានសរសេរថា៖ «លោកជំទាវកិត្តិសង្គហបណ្ឌិត ម៉ែន សំអន បានអំពាវនាវដល់បងប្អូនទាំងអស់គ្នាត្រូវ៖ […]ទី៦៖ រួមគ្នានាំជីដូន ជីតា ឪពុក ម្តាយ បងប្អូនញាតិសណ្ដាន អ្នកភូមិជាមួយទៅបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្រាប់នីតិកាលទី៧ នៅថ្ងៃ២៣ កក្កដា ២០២៣ ខាងមុខនេះ»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លោក ឈឿន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ពុំបានថ្លែងបញ្ជាក់ជុំវិញមូលហេតុដែលក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បង្ហោះសកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានេះ​ឡើយ គ្រា​ន់តែ​ឆ្លើយតបថា រាល់សកម្មភាពរបស់​លោក ព្រុំ សុខា រដ្ឋមន្រ្តីនៃក្រសួងមុខងារសាធារណៈ គឺមានគោលបំណងបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ និង​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាប្រឈម​នានាដែលកើតមានឡើងនៅតាមមូលដ្ឋាន។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោក ឈុំ សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា លោកពុំទាន់មានយោបល់អ្វីទាក់ទិននឹងការ​បង្ហោះរូបភាពគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងការពារជាតិឡើយ ដោយរង់ចាំការពិនិត្យមើល​ជាមុន។

លោក សុជាតិ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំអត់ទាន់បានមើលផេក [Page] ខ្ញុំផង ចាំខ្ញុំមើលសិន អត់ទាន់មានខមិន[យោបល់] អីចាំខ្ញុំមើលសិន»។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ អ្ន​កសិក្សាផ្នែកច្បាប់លោក វន់ ចាន់ឡូត ថ្លែងថា ជាគោលការណ៍នៃច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនានាតម្រូវ​​ឱ្យមន្រ្តីរាជការនៅដាច់ដោយឡែកពីគណបក្សនយោបាយណាមួយ ដោយមិនត្រូវធ្វើសកម្មភាព ឬបង្ហាញការគាំទ្រជាសាធារណៈដែល​អាចប៉ះពាល់ដល់អព្យាក្រឹតរបស់មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល។

លោក ចាន់ឡូត មានប្រសាសន៍ថា៖ «ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់អព្យាក្រឹតភាព ហើយបើកាលណាអ្នកទាំងអស់ហ្នឹងមានទំនោរ​ទៅកាន់​បក្សណាមួយហើយ មានន័យថា វាពាក់ព័ន្ធនឹងការរើសអើង ឬប៉ះពាល់ទៅដល់គណបក្សដទៃឯទៀតដែលមិនកាន់អំណាច។ ចឹងវាប៉ះពាល់ដល់ដំណើរប្រជាធិបតេយ្យ ហើយនឹងការធានាបានអព្យាក្រឹតភាព ដូចជាការមិនរើសអើងផ្នែកនយោបាយ»។ 

អ្នកស្រាវជ្រាវ​ពីការអភិវឌ្ឍ​សង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ​ ច្បាប់​បានកំណត់​យ៉ាងច្បាស់ពីអ្វីដែលហៅថារដ្ឋាភិបាល និង​គណបក្សនយោបាយ។ លោកបន្ថែមថា ការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីកេងចំណេញ​ផ្នែកនយោបាយរបស់គណបក្សណាមួយ គប្បីធ្វើឡើងឱ្យស្របតាមច្បាប់។

លោកនិយាយថា៖ «នៅពេលយើងនៅជាគណបក្សនយោបាយ គឺយើងមានស មានខ្មៅ បានន័យថា យើងមានបក្សយើង បក្សគេ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលគណបក្សណាមួយឡើង​ទៅកាន់អំណាច គឺគណបក្សបក្សនោះដឹកនាំប្រទេស កាលណាយើង​ដឹកនាំប្រទេសយើងមានតួនាទីគ្រប់គ្រង»។ 

លោក កន សាវាង្ស អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកតស៊ូមតិនៅគណៈកម្មាធិការដើម្បីការ​បោះឆ្នោត​ដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា (ខុមហ្វ្រែល) មានប្រសាសន៍ថា ការប្រើប្រាស់ធនធានរដ្ឋដើម្បីគាំទ្រ និងឃោសនាឱ្យគណបក្សនយោបាយណាមួយ គឺជាការរំលោភលើច្បាប់។

មាត្រា ៣៧ នៃច្បាប់ស្ដីពីសហលក្ខន្តិកៈមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល ចែងថា​ មន្រ្តីរាជការត្រូវមានអព្យាក្រឹតភាពក្នុងសកម្មភាពការងារ និងហាមឃាត់ដាច់ខាតនូវការប្រើប្រាស់មុខងាររបស់ខ្លួន និងសម្ភារៈរបស់រដ្ ឋដើម្បីបម្រើសកម្មភាពនយោ​បាយ ដូច​ជា ​ធ្វើការ​ដើម្បីផលប្រយោជន៍ដល់បេក្ខជននយោបាយ ឬប្រឆាំងនឹងបេក្ខជននយោបាយណាមួយ ធ្វើការដើម្បីផលប្រយោជន៍គណបក្សនយោបាយ ឬប្រឆាំងនឹងគណបក្សនយោបាយណាមួយ ហើយការប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងមាត្រានេះចាត់ទុកជាកំហុស និងការឆ្គាំឆ្គងក្នុងវិជ្ជាជីវៈ៕

អ្នកជំនាញ៖ កម្ពុជាអាចទាញយកប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចពីសិង្ហបុរីតាមរយៈដំណើរទស្សនៈកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា

អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ច និងកិច្ចការបរទេសនៅកម្ពុជា​ លើក​ឡើង​ស្រដៀង​គ្នា​ថា កម្ពុជា​អាចទាញ​យក​ប្រយោជន៍​សេដ្ឋកិច្ច​ពីប្រទេស​សិង្ហបុរី បន្ថែមលើការ​ពង្រឹងផ្នែកទំនាក់​ទំនង​ការ​ទូត​ និង​នយោបាយ​​ តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរដំណើរទស្សនៈកិច្ចផ្លូវការ​របស់ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេស​ទាំងពីរ​។

ការលើកឡើងបែបនេះ ធ្វើឡើងចំពេលដែល នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា គឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ចផ្លូវការ​​រយៈពេល ២ថ្ងៃ នៅ​សាធារណៈរដ្ឋសិង្ហបុរី នៅថ្ងៃទី១៨ និងថ្ងៃទី​១៩ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។ ក្នុងដំណើរទស្សនៈកិច្ចនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​អញ្ជើញជាអធិបតី និងថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឹះនៅក្នុង «វេទិកាធុរកិច្ចកម្ពុជា-សិង្ហបុរី​» ដែលរៀបចំឡើងនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា​​នេះ ដែលមានការចូល​រួ​ម​ពីអ្នកវិនិយោគប្រមាណ ៤៨០នាក់ មកពីបណ្តាក្រុមហ៊ុនចំនួន៣៤៧។

ថ្លែងនៅក្នុងវេទិកានោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ​បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា និង​​សិង្ហបុរី មានកិច្ចសហការលើសពីពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគទៅទៀត ខណៈ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ កំពុងសហការគ្នាក្នុងការជំរុញវិស័យទសចរណ៍ កសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ និង​ចាប់​យក​កាលានុវត្តភាពនានា​នៃបរិវត្ត​កម្ម​ឌីជីថល។ លោកបន្តថា ប្រទេស​ទាំងពីរ ក៏​​បាន​​នឹង​កំពុងធ្វើការរួមគ្នាយ៉ាងសកម្មក្នុងការបង្កើនការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ដើម្បីធានាថាកម្លាំងពលកម្មរបស់ប្រទេសទាំងពីរមានជំនាញ និងចំណេះដឹង ស្រប​តាមតម្រូវ​ការ​សេដ្ឋកិច្ចក្នុងសម័យទំនើប។

ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ លោក តិច ជ័យ អ្នកស្រាវជ្រាវការអភិវឌ្ឍសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច យល់​ឃើញ​ថា កម្ពុជាអាចនឹងទាញយកប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចធំធេង​ពី​ប្រទេស​សិង្ហបុរី ក្នុងនាម​ជា​ប្រទេស​សមាជិកអាស៊ានដូចគ្នា ខណៈ​សិង្ហបុរីជាប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច​ខ្លាំង​នៅ​ក្នុង​តំបន់។

លោកថា៖ «ផលចំណេញមួយក្នុងចំណោមផលចំណេញផ្សេងៗទៀតនោះ គឺការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មកាន់​តែប្រសើរឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ហើយមួយវិញទៀតហ្នឹងគឺការភ្ជាប់នូវរបៀងហិរញ្ញវត្ថុ។ […] យើងឃើញហើយមាន​ការចុះហត្ថលេខាលើ​កិច្ចព្រមព្រៀងរវាង NBC ជាមួយធនាគារជាតិកម្ពុជា ហើយនិងភាគីខាងសិង្ហបុរី​ក្នុងការធ្វើឱ្យ​​ប្រសើរឡើងនៃលំហូហិរញ្ញវត្ថុនៃប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសគឺរវាងសហគ្រាសធនតូចនិងមធ្យម»។

លោកបន្តថា ការផ្លាស់ប្តូរដំណើរទស្សនៈកិច្ចនេះ​ ក៏​នឹងក្លាយជាឱកាស​មួយ​សម្រាប់​កម្ពុជា ក្នុងការ​​សិក្សារៀនសូត្រពីសិង្ហបុរីដែលជាប្រទេសមានការរីកចម្រើនខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីយកមកអនុវត្ត និង​​ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ផ្នែកជំនួញ ការទាក់ទាញវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេសមកកាន់កម្ពុជា គឹ​កម្ពុជាអាចរៀនសូត្របន្ថែមទៀតផងដែរពីសំណាក់សិង្ហបុរី។ […] យើង​នឹង​បាន​ទទួល​បន្ថែម​ទៀតទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ភស្តុភារកម្ម ឬការដឹក​ជញ្ជូន ដូចដែលយើងដឹងហើយ សិង្ហបុរីជាប្រទេសមួយដែលមានផែ និងប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មដែលរីកចម្រើនបំផុតនៅក្នុងតំបន់»។

លោកបានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «សម្រាប់កម្ពុជា ដើម្បីប្រកួតប្រជែងទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសឱ្យ​បានកាន់តែច្រើន ពង្រីកពាណិជ្ជកម្មនិងការនាំចេញទៅអន្តរជាតិ គឺតម្រូវឲ្យមានការកែលម្អរនូវប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្ម ជាពិសេសគឺនៅកំពង់ផែ ក្នុងការលើកដាក់ទំនិញ​ ក្នុងការនាំទំនិញចេញចូលជាដើម»។

ចំណែក​ លោក គិន ភា ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនៃរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា យល់ឃើញស្រដៀងគ្នានេះដែរ​ថា៖ «ជាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច យើងអាចរំពឹងទុកថាតាមរយៈដំណើរទស្សនៈកិច្ចរបស់សម្តេចធិបតីនេះអាចនឹងធ្វើឱ្យ​ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា និងសិង្ហបុរី កាន់តែមានសន្ទុះទ្វេឡើងថែមទៀត ការវិនិយោគពីសិង្ហ​បុរីមកកាន់មកកាន់កម្ពុជា។ […] ជាពិសេសអ្វីដែលយើងកត់សម្គាល់ឃើញក្របខណ្ឌនៃអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នាមួយចំនួន ក៏មានការចុះហត្ថលេខាផងដែរ អ៊ីចឹងនេះជាផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងដែលកើតចេញពីដំណើរទស្សនៈកិច្ចរបស់សម្តេចទៅកាន់សិង្ហបុរីនេះ»។

លោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ​បានថ្លែងប្រាប់គេហទំព័រ Newsroom Cambodia នារសៀលនេះថា ការចូលរួមនៅក្នុងវេទិកាធុរកិច្ចរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី គឺជាឱកាសដែលកម្ពុជា​​​បង្ហាញ​​សក្តា​នុពល​ និង​​​ជា​កាតាលីករ​​ក្នុង​ការ​​ទាក់​​ទាញ​​វិនិយោគិន​បរទេស និង​រួមចំណែកដ៏សំខាន់​ក្នុងការ​វិវឌ្ឍន៍​​នៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

លោក​មានប្រសាសន៍ថា៖ «អាណត្តិដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើសេដ្ឋកិច្ច អ៊ីចឹងនៅគ្រប់ទិសទីដែលសម្តេចធិបតីអញ្ជើញទៅដល់ គឺតែងតែមានវេទិកាធុរកិច្ច ដើម្បីបង្ហាញពីសក្តានុពលរបស់កម្ពុជានៅក្នុងការទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនបរទេសឱ្យ​មកវិនិយោគនៅកម្ពុជា និងលើកទឹកចិត្តអ្នកដែលកំពុងវិនិយោគស្រាប់ហើយ​ឱ្យ​​បន្តវិនិយោគ។ […] គោលនយោបាយនេះ គឹបានលទ្ធផលជាបន្តបន្ទាប់មកហើយ​ ដែលយើងបានឃើញគឺ គម្រោងវិនិយោគកើនឡើង ហើយការបង្កើតការងារក៏កើនឡើងសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាយើង»។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលរូបនេះ ក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរ​អំពីសារសំខាន់នៃដំណើរទស្សនៈកិច្ចមួ​យនេះរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ថាជាការរឹតចំណងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនានាដែលមានស្រាប់ និងដើម្បីស្វែងរកកិច្ចសហការថ្មីផងដែរ។

លោកបន្តថា៖ «កម្ពុជាយើង ហើយនិង​សិង្ហបុរី គឺជាសមាជិកអាស៊ានដូចគ្នា អ៊ីចឹងយើងត្រូវការរឹតចំណងសាមគ្គីភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកការទូតឱ្យ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​ឡើង​​បន្ថែមទៀត សម្តេចធិបតីលោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីបន្តវេន លោក​ត្រូវធ្វើដំណើរទស្សនៈកិច្ចគ្រប់បណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដើម្បីបញ្ជាក់​ជំហរ​នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែលមានស្រាប់ និងរិះរកធ្វើយ៉ាងណាឱ្យ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការហ្នឹងកាន់តែល្អប្រសើរឡើង​​ទៀត»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរ​ថា កាល​ពីឆ្នាំ២០២៣ ក្រុម​ប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុវត្តគម្រោង​វិនិយោគ​ចំនួន ២៦៨​គម្រោង ក្នុង​ទំហំ​ទឹក​ប្រាក់ជិត ៤,៩ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ជាមួយភាគីសិង្ហបុរី៕​

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ស្នើក្រសួងទប់ស្កាត់​​​ករណីបង្ហូរសារធាតុគីមី​ចូល​តំបន់អភិរក្ស​ជល​ផល​ព្រែកកំពង់សិលា

សកម្មជន​ចលនាមាតាធម្មជាតិ ស្នើក្រសួងបរិស្ថាន និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ​​ ចាត់វិធានការ​​​ជាបន្ទាន់​ទប់​ស្កាត់​​ករណីបង្ហូរ​សារធាតុគីមីចូល​តំបន់អភិរក្ស​ជលផល​ព្រែកកំពង់សិលា ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ​ ក្រោយ​ពួក​គេ​អះអាង​​ថា​ រោង​ចក្រ​ចំរាញ់​ប្រេង​ដូង​របស់ឧកញ៉ា​​ ម៉ុង ឬទ្ធី បាន​បង្ហូរ​សារធាតុគីមី និង​កាកសំណល់ផ្សេងៗ ចូលព្រែកនេះ​ ដែល​ជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានជាច្រើនដល់ពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់​នោះ​។​

កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ទំព័រហ្វេស​ប៊ុក​របស់​​​ចលនាមាតាធម្មជាតិ (Mother Nature Cambodia Page) បានផ្សព្វផ្សាយនូវវីដេអូខ្លីមួយរយៈពេល ១:៤៨​នាទី អមជាមួយនឹងសារជាអក្សរ​​​នៅលើវីដេអូឃ្លីបនោះថា ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤មក​ ចំការដូងប្រេង​របស់ឧកញ៉ា​ ម៉ុង ឬទ្ធី បានបង្ហូរសារធាតុគីមី​ចូលតំបន់អភិរក្សជលផលព្រែកកំពង់សីលា បណ្តាលឱ្យត្រីជាច្រើនក្បាល​បាន​ងាប់​ ហើយ​ប្រជាពលរដ្ឋដែល​បានយក​ត្រី​ងាប់ទាំង​​នោះ​ទៅ​បរិភោគ ក៏មាន​អាការៈ​ពុល​អាហារផងដែរ។

សក​ម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិ​ កញ្ញា លាង សុវណ្ណា ដែលបានចុះទៅពិនិត្យ និង​សិក្សា​ពីផល់ប៉ះពាល់ទឹក និងមច្ឆានៅតំបន់នោះផ្ទាល់ មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនានេះ​ថា ទឹក​នៅ​តំបន់​អភិរក្ស​ជល​ផល​ព្រែកកំពង់សិលា មាន​ក្លិន​ស្អុយ និង​​បានប្រែ​​ពណ៌ទៅជា​​​​ក្រម៉ៅ និងមានត្រីជាច្រើន​ម៉ឺនក្បាលបានងាប់ ដោយសារ​ការបង្ហូរនូវសារធាតុគីមី ចេញពីចម្ការដូងប្រេងរបស់​ឧកញ៉ា ម៉ុង ឬទ្ធី។ កញ្ញាបន្តថា ការបង្ហូរ​នូវសារធាតុគីមីនេះចូល​ព្រែកនេះ បាន​ប៉ះពាល់ខ្លាំង​ដល់​ជីវៈ​ចម្រុះ បរិស្ថាន និង​ធនធានធម្មជាតិ ព្រមទាំង​ប្រជានេសាទ​ដែល​​រស់នៅតំបន់ផងដែរ។

កញ្ញាថ្លែង​ថា៖ «ពេលដែលយើងទៅយើងទទួលបានព័ត៌មាន មានអ្នកភូមិដែលគាត់រងផលប៉ះពាល់ហ្នឹងគាត់ថា គេបង្ហូរកាកសំណល់រោងចក្រ​ចម្រាញ់ដូងប្រេងរបស់លោកឧកញ៉ា ម៉ុង ឬទ្ធី បង្ហូរចូលទឹកស្ទឹង ហើយ​ទឹកស្ទឹងហ្នឹង​វាហូរចុះ​មក​ពីជ្រោះ ហើយ​វាកាត់ទឹក​ហ្នឹង​ដែរ ហើយទឹកហ្នឹងក៏បន្តហូរចូលមកព្រែកសមុទ្រ ទើបវាប៉ះពាល់ខ្លាំងមែនទែន»។

ករណីនេះ កញ្ញា លាង សុវណ្ណា ស្នើឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ​ ចុះទៅពិនិត្យ​ស្ថានភាពទឹកនៅតំបន់នោះ និង​​ចាត់វិធានការដោះស្រាយ​បញ្ហានេះ​ឱ្យ​បានឆាប់រហ័ស ដើម្បីស្តារ​ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី​នៅតំបន់អភិរក្ស​ព្រែកជលផលកំពង់សិឡាឡើង​វិញ ព្រមទាំងផ្តល់ពូជត្រីចម្រុះដល់​ប្រជានេសាទនៅតំបន់នោះ​ ដើម្បី​ស្តារ​សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ​របស់​ពួកគាត់ឡើង​វិញ​។

កញ្ញាមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងស្នើឱ្យក្រសួងនានាពាក់ព័ន្ធ ពិនិត្យមើលថាទឹកនេះមានសារធាតុអ្វីបានពុលខ្លាំងមែនទែន សូម្បីតែកូនត្រី កូនបង្កង មេត្រី និង​សត្វ​កំពុង​​​តែ​ពងកូន​ វា​វៀរ​ឡើង​លើ​គោក​ហើយ​វាប្រកាច់ងាប់​ពេញទឹកតែម្តង​ […]ហើយ​​ពួក​​យើង​មិន​មាន​អ្វីក្រៅពីស្នើសុំឱ្យពួកគាត់ ចុះទៅកែលម្អក៏ដូចជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដែលបានខូចខាតហ្នឹងមកដូចដើម ដើម្បីឱ្យមានតុល្យភាពនៃការរស់នៅ ទាំងមនុស្ស សត្វ និងធម្មជាតិឱ្យមានភាពល្អប្រសើរ ព្រោះយើងដឹងហើយថាមនុស្សអត់​​អាចខ្វះ​ធម្មជាតិបាន សូម្បីតែសត្វហើយបរិស្ថានក៏អត់ត្រូវការបំពុលដែរ ព្រមទាំងមានចំណាត់ការទៅលើអ្នកដែលធ្វើឱ្យមានរឿងនេះកើតឡើង»។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយជុំវិញករណីនេះ ពីឧកញ៉ា​ ម៉ុង ឬទ្ធី ដែរប៉ុន្តែពុំមានការ​ឆ្លើយតប។

អភិបាលរងខេត្តព្រះសីហនុ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ មានប្រសាសន៍​ថា កិច្ច​​ការ​ងារ​នេះ រដ្ឋ​បាល​ខេត្ត​បាន​​ដឹង​រួចហើយ​​កាលពីសប្តាហ៍មុន ហើយរដ្ឋបាលស្រុក និង​​មន្ទីរ​ពាក់​ព័ន្ធ​ បាន​ចុះទៅ​យកសំណាក និងពិនិត្យផងដែរ តែមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលនៅឡើយ​។

លោក​​ថា៖ «យើងសង្កេតឃើញថា មានត្រីស្លាប់ច្រើនក្បាលពិតមែន ប៉ុន្តែបើពាក់ព័ន្ធថាមានមនុស្ស ពលរដ្ឋធ្លាក់ខ្លួនឈឺដោយសារហូបត្រី យើងខ្ញុំមិនមានព័ត៌មានបែបនេះទេ ដោយឡែកពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹងការបំពុលត្រីនេះ មន្ទីរជំនាញគាត់បានចុះទៅពិនិត្យអស់ហើយ យើងបានស្រង់យកសំណាកទាំងអស់នោះ យកទៅពិនិត្យមើលថាតើសារធាតុនោះជាសារធាតុអ្វី ដែលបណ្តាល​ឱ្យមា​ន​ការ​បំពុលត្រី ហើយបើថាឱ្យនិយាយថា​តើរឿងនេះកើតចេញពីក្រុមហ៊ុន រោងចក្រឧកញ៉ា ម៉ុង ឬទ្ធី ខ្ញុំមិនអាចទាញការសន្និដ្ឋានលឿនដូចក្រុមយុវជននោះទេ»។

លោក ឡុង ឌីម៉ង់ បន្តថា៖ « យើងនៅចាំលទ្ធផលថាតើសារធាតុដែលពុលហ្នឹងជា​សារ​ធាតុ​អី​គេ ដែល​បណ្តាលឱ្យ​ត្រីស្លា​ប់ ហើយសា​រធាតុហ្នឹង យើងនឹងធ្វើការស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀត ថាតើក្រុមហ៊ុនរោងចក្រ​ណាខ្លះដែ​ល​ប្រើសារធាតុនោះ ពីព្រោះខ្ញុំមិនហ៊ានអះអាងថា​យ៉ាងម៉េចទេ ពីព្រោះតែ​ដូចក្រុម​ហ៊ុន​ឧកញ៉ា ម៉ុង ឬទ្ធី នេះ​ដូចជាបានប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មរបស់គេ ២០​ទៅ៣០ឆ្នាំ​ទៅ​ហើយ មិន​ដែល​មាន​បញ្ហា​អី​ទេ ​ចុះ​លើកនេះហេតុអ្វីមានបញ្ហា មិនទាន់ថាយ៉ាងម៉េច​ទេ ខ្ញុំមិន​ហ៊ានអះ​អាង​ថា​យ៉ាងម៉េចទេ ពីព្រោះតែវាមានក្រុមហ៊ុន រោងចក្រជាច្រើន នៅ​តាមបណ្តោយស្ទឹងទាំងអស់​ហ្នឹង ព្រែកទាំងអស់ហ្នឹង»។

ចំណែក អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក ខ្វៃ អាទិត្យា មានប្រសាសន៍​យ៉ាងខ្លីថា ក្រសួងបាន​និង​កំពុងពិនិត្យលើបញ្ហានេះហើយ។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងបាននឹងកំពុងអនុវត្តការងារ»។

នាយកប្រតិបត្តិសមាគមបណ្តាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គឹមហុង មានប្រសាសន៍​ថា បើសិន​ជា​មានករណីនេះកើតឡើងមែន ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គួរតែមានការចុះទៅត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ ទៅលើគុណភាពទឹកនៅទីនោះ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និងសុខមាលភាពជូនប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងទប់ស្កាត់ការបំពុលបរិស្ថាន​។

លោកថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា នេះជារឿងមួយគួរតែធ្វើការត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ ព្រោះអីយើងមើលឃើញថា​មានត្រីងាប់ ហើយ​ទំនង​ជា​អាច​មាន​ការបង្ហាញសញ្ញានៃការបំពុលទឹក។ ដើម្បីធានាឱ្យ​បាននៅសុក្រឹត្យភាពនៃភាពល្អប្រសើរនៃទឹក ក៏ដូចជា​សុខមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋ អាជ្ញាធរជំនាញត្រូវបញ្ជូនមន្ត្រីរបស់ខ្លួនជាបន្ទាន់ ទៅធ្វើការពិនិត្យគុណភាពទឹកនៅទីនោះ ហើយ​អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគួរតែបញ្ចូនភាគីពាក់ព័ន្ធ ឱ្យបានត្រៀមខ្លួនទប់ស្កាត់​ កុំឱ្យមានការបង្ហូរសកម្មភាពណាមួយជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីធានាឱ្យបានថាអាចស្វែងរកប្រភពមូលហេតុ ភាពពាក់ព័ន្ធដែលធ្វើឱ្យមានការបំពុលគុណភាពទឺក ធ្វើដូច្នេះដើម្បី​ធានា​ឱ្យបាននៅសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋផង ជាការលើកកម្ពស់ការចូលរួម​ការការពារសុខមាលភាពសាធារណៈ ហើយ​នឹង​ធានា​ថា​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​មិនធ្វើសកម្មភាពដែលរំលោភបរិស្ថានកម្ពុជា»។

មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល​រូបនេះបន្ថែមថា ប្រសិនបើរកឃើញថាមាន​អ្នកពាក់ព័ន្ធករណីបំពុល​ទឹក​ព្រែក​នេះ​​ពិតមែន អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច​​គួរ​តែ​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះមុខ​ច្បាប់ និង​ផ្តល់សំណង​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ៕​

អង្គការសង់ត្រាល់ប្រតិកម្មចំពោះការចោទប្រកាន់របស់សហជីពមួយចំនួនលើរបាយការណ៍ខ្លួន

មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ការងារ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ហៅ​កាត់«សង់ត្រាល់»ច្រានចោលចំពោះការចោទប្រកាន់របស់សហជីពមួ​យ​ចំនួនដែលថារបាយការណ៍ខ្លួនមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពពិតដែលសហជីពបានជួបប្រទេះដោយបង្ហាញតែចំណុចមួយជ្រុង ហើយអនុវត្តការងារក្រោមការកាន់កាប់ និងបង្គាប់ពីបរទេស។

ប្រតិកម្មនេះកើតឡើងក្រោយពី​សហជីព និងសមាគមសហជីពមួយចំនួន កាលពីថ្ងៃទី១៤ មិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ ចេញសេច​ក្តី​ថ្លែ​ង​ការណ៍ដោយ​​ចោទប្រកាន់​របាយការណ៍​អង្គការសង់ត្រា​​ល់​ដែលរកឃើញថា«ឧបសគ្គរារាំងភាពជាតំណាង ស្ដីពីសេ​រី​​ភា​​​​​ពសហជីពក្នុងប្រទេសកម្ពុជា » គឺមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពី​ស្ថា​ន​ភាពសេរីភាពសហជីពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងបញ្ហាប្រ​ឈ​​​​មនា​នាដែលសហជីពបានជួបប្រទេះ។

អ្នក​គ្រប់​គ្រង​កម្ម​វិធី​ការងារ ​នៃ​អង្គការ​សង់ត្រាល់លោក ឃុន ថារ៉ូ ថ្លែងប្រាប់ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នេះថារបាយការណ៍ស្តីពី«ឧបសគ្គរារាំងភាពជាតំណាង ស្ដីពីសេរីភាពសហជីពក្នុងប្រទេសកម្ពុជា» ជារបា​​​យការណ៍មួយដែលមានការសិក្សា និងស្រាវជ្រាវច្បាស់លាល់រវាងអង្គការសសង់ត្រាល់  សហព័ន្ធសហជីពកម្ពុជា(CATU) និងកម្មវិធី​រោងចក្រ​កាន់​តែ​ប្រសើរ​នៅ​កម្ពុជា(BFC) ​នៃ​អង្គការ​ពលកម្ម​អន្តរជាតិ ​(ILO) ដែលមានការអង្កេត និងធ្វើការងារផ្ទាល់ជាមួយសហជីព។

លោកបន្ថែមថា របាយការណ៍នោះដែរមិនមែនឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាព ឬឧបសគ្គរបស់សហជីពទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ វាគឺជាការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅក្នុងរោងចក្រចំនួន ១៥នៅក្នុងប្រទេស ហើយការស្រង់ទិន្នន័យគឺបានប្រើប្រាស់ជា​​មួ​យឧបករណ៍អង្កេតការណ៍ដែលមានស្តង់ដាររួមជាមួយនឹងការផ្ទៀងផ្ទាត់ខ្ពស់។

លោកបញ្ជាក់ថា៖«នៅក្នុងរបាយការណ៍យើងបានបញ្ជាក់ច្បាស់ថាទិន្នន័យដែលបានរកឃើញនៅក្នុងរោងចក្រសរុប១៥ ដែលជាសមាជិកមូលដ្ឋានរបស់(CCAWDU) និង​ (CATU) គឺវាមិនមែនតំណាងឱ្យរោងចក្រសរុបជាង ៧០០រោងចក្រ ក៏ដូចជារោងចក្រផ្សេងៗទៀតដែលមិនស្ថិតក្រោមសមាជិករបស់ BFC គឺយើងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីអ្វីដែលយើងបានរកឃើញហើយធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ទៅនឹងឧបករណ៍ដែលខាងគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរ (BFC) ប្រើប្រាស់នៅក្នុងការកត់ត្រាទុ​ក​​នៅភាពអនុឡោមទៅតាមគោលការណ៍ច្បាប់ »។

បើតាមលោក ឃុន ថារ៉ូ អត្ថន័យ និងខ្លឹមសារទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងរបាយការណ៍គឺជាការពិត ជាឧបសគ្គ និងបញ្ហាប្រ​​ឈ​មនានាដែលសហជីពទាំងនោះបានជួបប្រទេះផ្ទាល់កំឡុងពេលបំពេញការងារ ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយអនុសាសន៍ពីគ្រ​​ប់​ភាគីពាក់ព័ន្ធដើម្បីសុក្រឹត្យភាព។លោកបន្តថា​ ការធ្វើនេះគឺមានបំណងនាំយកពីទុក្ខលំបាករបស់សហជីពទៅភាគឺពាក់ព័​ន្ធ និងរដ្ឋាភិបាលជួយរកដំណោះស្រាយដោយមិនមានបំណងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅភាគីណានោះទេ។

លោកបន្តថា៖«អញ្ចឹងរបាយការណ៍យើងនេះគឺបានបង្ហាញច្រើនណាស់ទាក់ទងទៅនឹងតួអង្គដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវឧបសគ្គរារាំងក្នុងការអនុវត្តន៍សិទ្ធិសេរីភាពសហជីពនេះ​រួមទាំងអនុសាសន៍ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនអ្នកបញ្ជាទិញ រួមទាំងអនុសាសន៍ទៅកាន់រាជរដ្ឋាភិបាល […] ដើម្បីចូលរួមធ្វើឱ្យស្ថានភាពប្រសើរឡើងដោយសារយើងមើលឃើញថាទិន្នន័យដែលយើងប្រមូលបានទាំង ១៥រោងចក្រនេះគឺវាបង្ហាញអំពីបញ្ហាប្រឈមទាំងអស់ ហើយសហជីពដែលគាត់ចូលរួមផ្តល់បទសម្ភាសន៍គឺគាត់មានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់»។

យ៉ាងណាលោកថា ការចោទប្រកាន់ និងប្រតិកម្មរបស់សហជីពទាំងនោះជាសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញ​មតិទៅលើអ្វីដែលពួកគេមើលឃើញ ពេញចិត្ត ឬមិនពេញចិត្ត។ទន្ទឹមនឹងនោះលោកក៏ទាមទារ​ឱ្យរដ្ឋាភិបាល សាធារណជន ​និងសហជីពទាំងអស់គួរតែពិនិត្យមើលឡើងវិញលើខ្លឹមសារទាំងមូលក្នុងរបាយការណ៍នោះ ដោយកុំពិនិត្យតែមួយជ្រុងធ្វើឱ្យមានការភ័នច្រ​​ឡំ​​បន្តទៅទៀត។

ចំណែកអ្នកស្រី សាយ សុខនី អនុប្រធានសហព័ន្ធសហជីពសេរីកម្មករ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើកឡើង​ថា អ្នកស្រីយល់ស្របទៅនឹងចំណុចខ្លះរបស់របាយការណ៍«ឧបសគ្គរារាំងភាពជាតំណាង ស្ដីពីសេរីភាពសហជីពក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»របស់អង្គការសង់ត្រាល់ ប៉ុន្តែមិនគ្រប់ចំណុចនោះទេ។ អ្នកស្រីបន្ត​ថា សហជីពឯករាជ្យដែលមិនស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់នរណាម្នាក់តែងតែទទួលរងនៅឧបសគ្គរួមទាំងសហព័ន្ធសហជីពសេរីកម្មកររបស់អ្នកស្រីផ្ទាល់។

អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖«សហជីពយើងខ្ញុំពិតជាបានជួបឧបសគ្គដូចរបាយការណ៏សង់ត្រាល់នេះផងដែរ ហើយនៅកម្ពុជា អ្នកជួបឧបសគ្គនេះគឺសហជីពធ្វើឯករាជ្យ ឯករាជ្យនៅទីនេះ មានន័យថា មិនប្រឆាំង មិនរណប តែស្របនឹងតថភាព »។

អ្នកស្រីបានឱ្យដឹងទៀតថា កន្លងមកសហព័ន្ធសហជីពសេរីកម្មករក៏តែងតែជួបប្រទេះនៅផលលំបាក ការយាយីតាមផ្លូវច្បា​​ប់ជារឿយៗតាំងពីអតីតកាល ដល់ពេលបច្ចុប្បន្នដោយនៅមិនទាន់អាចរកដំណោះស្រាយបាន ហើយសមាជិកសហជីពមួ​​យចំនួនធំត្រូវដួលរលំជាបន្តបន្ទាប់។

អ្នកស្រីបន្តថា៖«សហជីពខ្ញុំជាអ្នករងគ្រោះមុនគេ ឬដំបូងបង្អស់នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជាតាំងពីដើមឆ្នាំ២០០០ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ជាង២០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ អ្វីដែលបានបន្សល់នៅការិយាល័យប្រតិបត្តិសហជីពយើងខ្ញុំគឺជាសនុំរឿងឃាតកម្មចំនួន៣ឃាតកម្ម [..] សំនុំរឿងការដាក់ចូលបញ្ជីរខ្មៅនៃថ្នាក់ដឹកនាំតាមមូលដ្ឋានរបស់យើងព្រោះតែពួកគេជាមេដឹកនាំ និងសកម្មជនសហជីព »។

អ្នកស្រី សាយ សុខនី បដិសេធក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិត ​ចំពោះការអះអាងរបស់សហជីពផ្សេងៗដែលថារបាយការណ៍នោះ​​មិនពិតព្រោះ​​ថាសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់​រូបកំពុងរីករាយបញ្ចេញទស្សនះយល់ឃើញរបស់ខ្លួនរៀងៗខ្លួន។ អ្នកស្រីថារបា​​យការណ៏ត្រឹមត្រូវ និងមិនលំអៀងគឺពិតជាសំខាន់សម្រាប់ស្ថានភាពរបស់កម្មករ និងអាយុជីវិតសង្គម សហជីព។

កាលពីថ្ងៃទីថ្ងៃ​ទី១៤ ខែមិថុនា សហជីពសហភាព​សហជីព​រក្សា​សិទ្ធ​កម្មករ​កម្ពុជា​​ប្រមាណ ១០០នាក់ ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​តវ៉ា​ប្រ​ឆាំ​ង​មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ព័ន្ធភាព​ការងារ​និង​សិទ្ធិមនុស្ស ឬ​ហៅ​កាត់​ថា សង់ត្រាល់ (Central) ចំពោះការចេញផ្សាយ​​របាយការណ៍​មួយ​ស្តី​អំពី​ការ​រារាំង​សេរីភាព​របស់​សហជីព​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជាថាមាន​ចរិត​អុជអាល និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្មករ​និយោជិត។

ដោយឡែក សហភាពសហជីពកម្ពុជា-អាស៊ាន(CACU) កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថ្កោលទោសចំពោះបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័ន្ធភាពការងារ និងសិទិ្ធមនុស្ស ហៅកាត់ថា សង់ត្រាល់ នេះដែរ ដោយចោទប្រកាន់ថាជារបាយការណ៍បំប៉ោងបញ្ហា បំភ្លៃការពិត និងខុសពីស្ថានភាពសហជីពនៅកម្ពុជា។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះបន្ថែមថា  របាយការណ៍របស់សង់ត្រាល់មានខ្លឹមសារពាក់ព័ន្ធនឹងរបាយការណ៍របស់អង្គការ ILO B​​​F​C និងបញ្ហាដែលកើតឡើងរវាងសហជីព និង សហជីពនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនមួយ ដោយពុំអាចចាត់ទុកថាជាឧបសគ្គ រារាំងភា​​ព​ជាតំណាង សេរីភាពសហជីពទាំងអស់នៅកម្ពុជាឡើយ ប៉ុន្តែគឺជារបាយការណ៍ចោទប្រកាន់ និងបំប៉ោងបញ្ហាបំភ្លៃការពិត​។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនទាន់អាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីលោក សាត់ ឈាងហួ ប្រធានសហភាពសហជីពកម្ពុ​ជា- អាស៊ាន បានទេនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ នេះ។

រីឯអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលលោក ប៉ែន បូណា ថ្លែងថារបាយការណ៍របស់អង្គការសង់ត្រាល់ស្តីពីឧបសគ្គ និងការរារាំងសេរីភាពរបស់សហជីពនៅកម្ពុជាមិនមែនជាការពិតដោយបានបង្ហាញតែបញ្ហានៅក្នុងរោងចក្រមួយចំនួនតូច ខណៈសហជីពក​ម្ម​​​ករនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានសរុបដល់ទៅជាង ៦០០០សហជីព។ លោកបន្ត​ថា ការវាយតម្លៃបែបនេះគឺបង្ហាញពីភាពលម្អៀ​ង​ មិនមានវិជ្ជាជិវៈ និងមិនត្រឹមត្រូវ។

លោកបញ្ជាក់ថា៖«ការវាយតម្លៃថាកម្ពុជាមានការរារាំងសិទ្ធិសហជីពគឺជាការវាយតម្លៃមួយដោយមិនឆ្លុះបញ្ជាំងការពិតទាល់តែសោះបាទ សូម្បីតែបន្តិច ពីព្រោះសហជីពទាំងអស់ជាង ៦០០០ គេធ្វើការងារដោយរលូន គេមិនមានបញ្ហាអ្វីផងហើយបើមានសហជីពមួយឬក៏ពីរគាត់មានបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ គាត់មានបញ្ហាផ្សេងៗ គាត់ក៏មិនមែនជាតំណាងយកមកវាយតម្លៃធ្វើអញ្ជឹងដែរ គឺសហជីព ៦០០០ ជាងផ្សេងទៀតមិនអាចក្លាយជាចំណាប់ខ្មាំងរបស់សហជីពមួយ ពីរដែលមានបញ្ហាហ្នឹងទេ»។

យ៉ាងណាលោកថា បញ្ហាសហជីពនៅកម្ពុជាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះគឺមានភាពល្អប្រសើរច្រើន មានទាំងសេរីភាពសហជីព ហើយសិទ្ធិការងារក៏មានការយល់ដឹងច្រើនជាងមុនដែរ។

មជ្ឈមណ្ឌល​សម្ព័ន្ធ​ភាព​ការងារ​ និង​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ហៅ​កាត់ ​«សង់ត្រាល់» នេះគឺជាអង្គការមួយក្នុងស្រុកដែលបង្កើតឡើងដើ​ម្បី​​​​ផ្តល់អំណាចដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងជាស្ថាប័នឯរាជ្យ មិនរកប្រាក់កម្រៃ ហើយបំពេញការងារដោយគាំទ្រ និងចងក្រងក្រុមអ្ន​កធ្វើការតាមរ​យះ​ការផ្តល់ជំនួយផ្នែកច្បាប់ និងមធ្យោបាយ​បាយផ្សេងៗដើម្បីទទួលបានអភិបាលកិច្ចប្រកបដោយតម្លាភា​​​ពការគោរពសិ​ទ្ធិកា​​រងារ និង​សិទ្ធិមនុស្ស៕

យុវជន២នាក់ដាក់បណ្តឹងបន្តទៅសាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបងដើម្បីទាមទារយុត្តិធម៌

ស្រ្តីជាម្តាយរបស់យុវជន២រូប ដែលមានលំនៅឋាននៅឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បា​​ន​​អះអាងនៅថ្ងៃនេះថាក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកស្រីបានដាក់បណ្តឹងបន្តទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ទៀតប្រឆាំងការ​ប្រើ​​​​ប្រាស់ហិង្សាពីមន្រ្តីនគរបាលនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក្រោ​​​យ​ពីប​ណ្តឹ​​​​​​ងនៅសាលាដំបូង និងប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋ​​បាលឃុំអូរបីជាន់ ផ្ទិបរឿងក្តីរបស់អ្នកស្រីទុកចោល មិនចាត់ការអស់ពេលជាច្រើនខែ។

ថ្លែងប្រាប់គេហទំព័រ Newsroom Cambodia នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ អ្នកស្រី ឆេង សុខឃី ដែលត្រូវជាម្តាយរបស់យុវជន២រូប និយាយថានេះការស្វែងរកយុត្តិធម៌ជាថ្មីទៀត ដែលក្រុមគ្រួ​សាររ​បស់អ្ន​​ក​​ស្រីត្រូវទាមទារចំពោះការប្រើប្រាស់ហិង្សាក្នុងទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរ។អ្នកស្រីបន្តថា ការដាក់បណ្តឹងបន្ត​ទៅសា​​លា​​​​ឧទ្ធរណ៍នៅពេលនេះ ដោយសារតែបណ្តឹងដែលបានដាក់រួចហើយ ទាំងនៅតុលា​ការខេត្តបន្ទា​យមាន​ជ័​យ និងនៅប៉ុស្តិ៍នគរបាល គេមិនចាត់ការ។

អ្នកស្រីបន្តថា ៖ «ខ្ញុំអត់បានទៅកន្លែងដាក់ពាក្យហ្នឹងតែគ្រាន់កូនខ្ញុំគេទៅដាក់ពាក្យបណ្តឹងហ្នឹង ទារសំ​ណ​ង​​លុយខ្ញុំនៅខាងក្នុងហ្នឹងមិនដឹងថាយ៉ាងណាទេតែគ្រាន់តែថាសំណុំឯកសារវាឡើងទៅតុលាការហើយចា​ស ខ្ញុំអត់ដឹងយ៉ាងណាទៀតដែលដល់តែតុលាការកោះហៅ កូនទៅថៃបាត់ហើយចាសទោះមានការអីខ្ញុំអា​ច​តេទៅកូនខ្ញុំបាន»

បើតាមអ្នកស្រី ឆេង សុខឃី ទាក់ទិនអង្គហេតុនៃសំណុំរឿងនេះ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ នាយប៉ុស្តិ៍នគរបាល ២នាក់ បានចាប់កូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី២វាយធ្វើបាប ក្នុងចំណោមមហាជនកុះករ អំឡុងពេលពួកគេជិះម៉ូតូដើរលេងកម្សាន្តថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំ។

អ្នកស្រីបន្តថា នៅបន្ទាប់ពីយុវជនទាំង២នាក់ ធ្វើដំណើរត្រឡប់មកពីវត្តណងចាន់ក្នុងទឹកដីថៃវិញ ដល់ចំណុចស្ពានចិនជិតប៉ុស្តិ៍នគរបាល វរ:ការពារព្រំដែនគោកលេខ៩១១ នៅក្នុងភូមិសាស្រ្ត ភូមិអូរ បីជាន់ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ត្រូវបាននាយប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃាត់ខ្លួនដោយគ្មានមូលហេតុ និ​ង​​​ចំណុចដែលគួរឱ្យសង្ស័យណាមួយ ហើយថែមទាំង​ប្រើប្រាស់អំពោះ​ហិង្សាក្នុងទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរតែម្តង។មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រោយធ្វើសកម្មភាពនៅនឹងកន្លែងកើតហេតុមិនអស់ចិត្តហើយនគ​រ​បា​​​លបា​​នចាប់ពួកគេអូសដាក់ឡាន និងបន្តធ្វើទារុណកម្មបន្ថែមទៀតនៅក្នុងប៉ុស្តិ៍នគរបាល។

ប្រភពដដែលឱ្យដឹងទៀតថា នៅបន្ទាប់ពីថ្ងៃកើតហេតុរំលង​បានមួយសប្តាហ៍ ក្រុមគ្រួសារអ្នកស្រី បាន​រៀ​​ប​ចំ​​​ពា​ក្យ​​​ប​​​​​ណ្តឹងដាក់ទៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលឃុំអូរបីជាន់ មុននឹង​បន្តសំណុំរឿង​នេះទៅតុលាការខេ​ត្តបន្ទា​​​យ​មា​​នជ័យ កា​ល​​​ពី​​ថ្ងៃ​ទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤។ប៉ុន្តែដោយសារគ្មានការឆ្លើយ​តបពីតុលាការខេត្តប​​ន្ទា​យ​មានជ័យ និងប៉ុស្តិ៍នគរបាលរដ្ឋបាលឃុំអូរបីជាន់ ទើបនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ក្រុមគ្រួសារអ្នកស្រី ត្រូវបង្ខំ​ចិត្ត​ដាក់បណ្តឹងបន្តទៅទៀត ទៅសាលាឧទ្ធរណ៍។នៅក្នុងសំណុំរឿងនេះ សាច់ញាតិរបស់យុវជន​ទាំងពី​រ​នា​ក់​ ប្តឹងមន្រ្តីនគរបាលឃុំអូរបីជាន់ទាំងពីរនាក់ពីបទ«ប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាដោយចេតនាមានស្ថានទំងន់»

ឆ្លើយតបរឿងនេះ លោក ដុះ វិសុទ្ធ អ្នកនាំពាក្យមហាអយ្យការ នៃសាលាឧទ្ធរណ៍បាត់ដំបង អះអាងថា​ប្រ​សិនបើ​ភាគីដើមបណ្តឹង ពិតជាបានដាក់បណ្តឹងចូលមកឧទ្ធរណ៍ប្រាកដមែន តុលាការនឹងមិ​នទុកវាចោ​ល​​ទេ​។បើទោះជាបែបណា មន្រ្តីនាំពាក្យរូបនេះ សន្យាថានឹងផ្ទៀងផ្ទាត់សំណុំរឿងនេះ ឱ្យបានល្អិតល្អន់សិន។

លោកបន្តថា៖«បាទចាំខ្ញុំឆែកមើលចាំខ្ញុំផ្តល់ព័ត៌មានឲ្យវិញ បាទករណីហ្នឹងបើសិនមកដល់សាលាឧទ្ធរណ៍ថ្ងៃទី១៧ចឹងវាបន្តនីតិវិធីនៅក្នុងការអាចកោះហៅផ្សេងៗ វាអត់ទាន់មានចំណាត់ការលើរឿងហ្នឹងទេវាអត់ទាន់មានជម្រះអីទេបើសិនជារឿងហ្នឹងគាត់ប្តឹងមកចឹងតិចទៀត គេកោះហៅគូភាគីឬក៏ដូចជាជនជាប់ចោ​ទ​គេហៅមកជំរុំជម្រះឡើងវិញបាទ»

ចំណែកស្នងការរងនគរបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ទទួលបន្ទុកព្រហ្មទណ្ឌ លោក នូ ជីវ័ន្ត បដិសេធក្នុងការព័ត៌មានលម្អិតដោយលោកអះអាងថា រឿងក្តីនេះមិនស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់លោកទេ។ប្រភពបន្តថា នៅពេ​ល​ដែលរឿងក្តីនេះ គេបញ្ចប់រួចរាល់ក្នុងហេតុផលណាមួយក៏ដោយ ទើបបញ្ជូនបន្តឱ្យ​លោកជាអ្នកពិនិត្យ និង​​ស​ម្រេចនៅនាទីចុងក្រោយ។

លោកបន្តថា៖ «បាទរបាយការណ៍នៅត្រឹមអធិការ ចឹងប្អូនសម្ហាសន៍លោកអធិការទៅគាត់ដោះស្រាយអត់បានត្រូវគ្នាយ៉ាងមិចៗ បានគាត់បញ្ចូលមកពូចឹងហាអរគុណបាន»

ផ្ទុយពីនេះទៅវិញ លោក អ៊ឹម សុភារ: អធិការនគរបាលស្រុកអូជ្រៅឃុំ បដិសេធថាដើមបណ្តឹង​មិនបាន​ស្នើ​សុំ​​​កិច្ចអន្តរាគមន៍ពីមន្រ្តីនគរបាលនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិទេ ហើយលោ​កក៏មិនទាន់​បានទទួលបណ្តឹ​ងណា​មួ​យ ​ដូចការអះអាងរបស់ដើមបណ្តឹងនៅឡើយដែរ មកដល់ពេលនេះ។

លោកបន្តថា៖ «ប្តឹងខាងណាវិញចឹង អត់ប្តឹងមូលដ្ឋាននេះផង អត់បានប្តឹងនៅកន្លែងប៉ូលីសនេះផងបាទ»

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចស្នើសុំការបំភ្លឺពីលោក លោក រឿន លីណា អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យបានទេ​ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

លោក អ៊ិន គង់ជិត អ្នកសម្របសម្រួល នៃ​អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ (Licadho) ប្រចាំខេត្តមន្ទា​​យមានជ័យ យល់ឃើញថាមន្រ្តីនគរបាលដែលប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាប្រឆាំងពលរដ្ឋ គួរត្រូវបានផ្តន្ទា​ទោ​ស​តា​ម​ទៅច្បាប់។លោកបន្តថា ក្នុងនាមជាអ្នកដែលអនុវត្តច្បាប់ហើយ ប្រពឹត្តិបំពានដូចនេះ គឺជាកា​ររំលោ​ភ​​អំ​ណា​ចមួយដែលមិនអាចលើកលែងបានទេ។

លោកបន្តថា៖«បាទវាជារឿងមួយដែលលោកនាយប៉ុស្តិ៍ នាយប៉ុស្តិ៍រង គាត់ប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាទៅលើប្រជាពលរដ្ឋហើយនៅតាមផ្លូវទីសាធារណ:ទៀតក្នុងនាមគាត់ជាមន្រ្តីអនុវត្តច្បាប់។គាត់ត្រូវមានក្រមសីលធម៌បាទគាត់ជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យមានការគោរពគាត់ទៅជាប្រព្រឹត្តបទលើ្មសទៅលើប្រជាពលរដ្ឋចឹង» ។

បើទោះជាបែបណា ក្រុមគ្រួសារដែលអះអាងថាជាជនរងគ្រោះ អះអាងថាពួកគេនឹងនៅបន្តតស៊ូមតិ​តាមផ្លូ​វច្បា​ប់បន្តទៀត ដើម្បីទាមទាររកយុត្តិធម៌ក្នុងសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌមួយនេះ៕

សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរចាត់ទុកការដំឡើងតម្លៃខ្លួនឱ្យចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលអាចបង្កើនយុត្តិធម៌នៃការប្រកួត

សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរចាត់ទុកការដំឡើងតម្លៃខ្លួនឱ្យមន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាល ពី ១៥ដុល្លារទៅជា ២៥ដុល្លារអាមេរិក​ក្នុងមួយកម្មវិធីប្រកួត អាចធ្វើឱ្យមន្ត្រីរបស់ខ្លួនបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ និងបញ្ចៀ​​សនូវភាពមិនសុក្រិតក្នុងការរៀបចំការប្រកួត។

ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ លោក ខូវ ឆាយ បានឱ្យដឹងថា ក្រោយចរចាជាមួយម្ចាស់កម្មវិធីប្រ​ដា​ល់​ទាំងអស់រយៈពេល២ខែមកនេះ លោកសម្រេចដំឡើងប្រាក់តម្លៃខ្លួនឱ្យមន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលប្រ​ដា​ល់​គុនខ្មែរទាំងអស់ឱ្យបានជាមធ្យម ២៥ដុល្លារក្នុងមួយកម្មវិធីប្រកួត ចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដាខាងមុខនេះទៅ។ការតំឡើងនេះ ដោយលោកយល់ឃើញថា ដើម្បីឱ្យសក្តិសមនឹងទំហំការងារចម្រុះដែលមន្ត្រីទាំងអស់ត្រូវបំពេញរយៈពេលយ៉ាងហោច ៦ម៉ោងក្នុងកម្មវិធីនីមួយៗ ស្របពេលដែលតម្លៃខ្លួនចាស់ទទួលបានជាមធ្យម ១៥ដុល្លារក្នុងមួយកម្មវិធី។

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖«យើងបានសម្រេចផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភចាប់ពី ១០ម៉ឺនរៀលទៅ។ អាជ្ញាកណ្តាលគឺ១០ម៉ឺន ហើយអាចលើសហ្នឹងតិចតួច សម្រាប់អ្នកដែលមានជំនាញច្បាស់លាស់ មានការងារច្រើនមុខ។ ដូចថាអ្នកខ្លះធ្វើអាជ្ញាកណ្តាលផង ចៅក្រមផង អាចបានលើសហ្នឹងតិចតួច»។

ប្រធានសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរថ្មីថ្មោងរូបនេះចាត់ទុកថា ការដំឡើងតម្លៃខ្លួនចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលនេះ អា​​ចនឹងធ្វើឱ្យការរៀបចំការប្រកួតនីមួយៗមានភាពសុក្រិតជាងមុន និងយុត្តិធម៌ដូចដែលមហាជនចង់បាន។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកថាប្រសិនបើទំហំការងារ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ពួកគាត់ខ្ពស់ ហើយទទួលបានចំណូលទាប នោះអាចនឹងធ្វើឱ្យការរៀបចំការប្រកួតមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាព។

លោកថ្លែងថា៖«ធ្វើម៉េចឱ្យគាត់សប្បាយចិត្តដែរ បានន័យថាទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភមួយដែលសមរម្យទៅតាមការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់ ហើយគាត់អាចរស់រានបានសមរម្យពីការឧបត្ថម្ភនោះ ទើបមន្ត្រីអាចបំ​​ពេ​ញការងារដោយវិជ្ជាជីវៈ ដោយមានប្រសិទ្ធភាព»។

លោក ខូវ ឆាយ បានបង្ហាញក្តីរំពឹងដែរថា ការដំឡើងតម្លៃខ្លួនឱ្យមន្ត្រីរបស់ខ្លួននេះ នឹងធ្វើឱ្យមន្ត្រីទាំងអស់កាន់តែស្រលាញ់ការងារ ហើយបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងវិជ្ជាជីវៈ។

ការប្រកាសដំឡើងប្រាក់តម្លៃខ្លួនសម្រាប់មន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលរបស់សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីមានការចុះផ្សាយព័ត៌មានជាច្រើនជុំវិញករណីមន្ត្រីសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរម្នាក់ទម្លាយថា ពួកគាត់បំពេញការងារនៅតាមកម្មវិធីប្រកួតប្រដាល់នៃស្ថានីយទូរទស្សន៍នាពេលបច្ចុប្បន្នទទួលបានត​ម្លៃ​ខ្លួនជាមធ្យម១៥ ឬ១៦ដុល្លារអាមេរិក ដោយទូទាត់តាមរយៈការបំពេញការងារក្នុងកម្មវិធីប្រកួតមួយដែលមានរយៈពេ​ល​ប្រមាណ ៦ម៉ោង។

ជុំវិញការដំឡើងនេះ មន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលរបស់សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរបានបង្ហាញការសាទរចំ​​ពោះ​ការយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើកំណែទម្រង់ដំឡើងប្រាក់តម្លៃខ្លួនឱ្យពួកគាត់នេះ ប៉ុន្តែមន្ត្រីមួយចំនួនអះអាងថា ក្រោយធ្វើកំណែទម្រង់នេះ ចំណូលរបស់ពួកគាត់នឹងមិនកើនឡើងទេ ថែមទាំងថយចុះជាងមុន ឬបានប្រហាក់ប្រហែលមុន។ ការអះអាងដូច្នេះ ដោយសារតែបច្ចុប្បន្ន ពួកគាត់កំពុងបំពេញការងារចំនួន ៥កម្មវិ​ធី​​ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ខណៈដែលចាប់ពីខែកក្កដាខាងមុខនេះទៅ សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរបានកំណត់ឱ្យមន្ត្រីទាំងអស់បំពេញការងមិនឱ្យលើសពី៣កម្មវិធីទេ​។

ក្នុងនោះមន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលរបស់សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរម្នាក់ លោក ម៉ាក់ សាមឿន ក៏យល់ស្របនឹងការលើកឡើងរបស់លោក ខូវ ឆាយ ដែរ ដោយថាពេលដែលមន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលរៀបចំការប្រ​កួ​តបានចំណូលសមរម្យ នោះធ្វើឱ្យពួកគាត់សប្បាយចិត្តនឹងបំពេញការងារ ហើយកាន់តែយកចិត្តទុកដាក់ថែមទៀត។

លោកបន្តថា៖«ដោយសារតែថវិកាច្រើនជាងមុន អ៊ីចឹងការធ្វើការរបស់អាជ្ញាកណ្តាលចៅក្រម ក៏មានការប្រឹងប្រែងជាងមុន និងប្រុងយប្រយ័ត្នខ្លាំងជាងមុនទៀត»

យ៉ាងណាមិញ លោកឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នលោកប្រចាំការជាចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលនៅសង្វៀននៃស្ថានីយទូ​រ​ទស្សន៍ថោនចំនួន ៥កម្មវិធីក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ក្នុងកម្មវិធីនីមួយៗលោកទទួលបាន ១៦ដុល្លារ ដូច្នេះលោ​ក​អាចទទួលបានចំណូល ៨០ដុល្លារក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ប៉ុន្តែលោកថាចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ទៅ សហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរនឹងដំឡើងទៅ ២៥ដុល្លារក្នុងមួយកម្មវិធី ប៉ុន្តែបែងចែកឱ្យមន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលទាំងអស់បំពេញការងារចំនួន ៣កម្មវិធីក្នុងមួយសប្តាហ៍វិញ។

លោកនិយាយថា«សហព័ន្ធគាត់កែទម្រង់ថ្មី គឺច្របាច់ចូលគ្នា។ កម្មវិធីច្របាច់ចូលគ្នា ចៅក្រមអាជ្ញាកណ្តាលក៏ច្របាច់ចូលគ្នា ក្នុងម្នាក់ធ្វើបានតែ ៣កម្មវិធីទេ ហើយថវិកាដែលទទួលបានគឺម្នាក់ ១០ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយកម្មវិធី »។

ក្នុងន័យនេះ លោក ម៉ាក សាមឿន លើកឡើងថា បន្ទាប់ពីសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរធ្វើកំណែទម្រង់នេះហើ​​យ លោកអាចទទួលបានចំ​ណូល​ប្រមាណ ៧៥ដុល្លារក្នុងមួយសប្តាហ៍។

ប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះដែរ មន្ត្រីសហព័ន្ធគុនខ្មែរម្នាក់ទៀត លោក សៅ ប៊ុននឿន ចាត់ទុកថាជាដំណឹងមួយដ៏ល្អ ដែលថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធបានយកចិត្តទុកដាក់ដំឡើងតម្លៃខ្លួនឱ្យមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោម ខណៈដែលប​ច្ចុប្បន្នលោកកាន់ការងារចំនួន ៥កម្មវិធីក្នុងមួយសប្តាហ៍ ហើយទទួល១៥ដុល្លារក្នុងកម្មវិធីនីមួយៗ។ យ៉ាងណា លោកក៏លើកឡើងដែរថា ចាប់ពីខែកក្កដាខាងមុខនេះទៅ លោកក៏ត្រូវកាត់បន្ថយទំហំការងារ​ឱ្យ​​ទទួ​ល​​ខុសត្រូវចំនួន ៣​​កម្មវិធីវិញ ហើយទទួលបានចំណូល ៧៥ដុល្លារក្នុងមួយសប្តាហ៍ដូចបច្ចុប្បន្នដែរ។

ផ្ទុយទៅវិញ លោកឱ្យដឹងថាការកែទម្រង់ថ្មីនេះ ក៏តម្រូវឱ្យមន្ត្រីទាំងអស់បំពេញការងារចល័តពីស្ថានីយមួយទៅស្ថានីយមួយទៀត តាមអ្វីដែលសហព័ន្ធចាត់ចែង ដែលលោកបារម្ភពីពេលវេលា និងសុវត្ថិភាពក្នុងការធ្វើ​​ដំណើរចុះឡើងដែរ។

លោកបន្តថា៖«ខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើ ៥កម្មវិធី ឥឡូវគេបែងចែកឱ្យធ្វើតែ ៣កម្មវិធីទេ  អ៊ីចឹង៣កម្មវិធីទាំងអស់គ្នា។ អា​ជ្ញាកណ្តាល-ចៅក្រម១០០នាក់ជាងហ្នឹង គេឱ្យធ្វើស្មើៗគ្នាទាំងអស់ បានតែ៣កម្មវិធី បានមួយអាទិត្យ ៣០ម៉ឺ​ន»។

ដោយឡែក អ្នកគាំទ្រគុនខ្មែរម្នាក់ លោក អ៊ុំ កុសល បានបង្ហាញការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដែលដឹងការពិតថា មន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលបានតម្លៃខ្លួនចំនួន១៥ ឬ១៦ដុល្លារក្នុងមួយកម្មវិធី។យ៉ាងណា លោកក៏សាទរចំពោះការតំឡើងតម្លៃខ្លួនចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលប្រដាល់គុនខ្មែរនេះដែរ ប៉ុន្តែលោកចង់ឃើញសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះមន្ត្រីរបស់ខ្លួន កុំចាំដល់មានព័ត៌មានបែកធ្លាយហើយ ទើ​ប​​​​ធ្វើកំណែទម្រង់តាមក្រោយ។

លោកបន្តថា៖«វាជារឿងមួយដែលយើងនឹកស្មានមិនដល់ វាតិចតួចខ្លាំងមែនទែនសម្រាប់អាជ្ញាកណ្តាល[..]វាជាចំណុចមួយដែលមិនគួរឱ្យកើតមាន ហើយក៏កុំឱ្យទាល់តែមានការបែកធ្លាយបានរៀបចំការតំឡើង អាហ្នឹងមិនគួរទេ ក្នុងនាមសហព័ន្ធ»។

បន្ថែមលើនេះ លោកក៏ជំរុញឱ្យចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលប្រដាល់គុនខ្មែរទាំងអស់ពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនឱ្យបានល្អជាងមុនថែមទៀត និងមានឯករាជភាពក្នុងការកាត់សេចក្តី ចៀសវាងភាពមិនច្បាស់លាស់ ដូចការប្រកួតរវាងកីឡាករ ពេជ្រ សម្បត្តិ និងធន់ វណ្ណា កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនាកន្លងទៅ ដែលមានភាពមិនប្រក្រតី ហើយត្រូវប្រកាសលទ្ធផល​ ២ដងថែមទៀត។

លោកបន្តថា៖«ក្រុមអាជ្ញាកណ្តាល-ចៅក្រម គាត់គួរតែពង្រឹងឱ្យបានថែមទៀតក្នុងការកាត់សេចក្តី បានន័យថាគាត់គឺជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិក្នុងការកាត់សេចក្តីនៅលើសង្វៀនហើយ»។

គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរមាន​មន្ត្រីចៅក្រម-អាជ្ញាកណ្តាលក្នុង​កំ​​ពុ​​ង​​​ប​​ម្រើ​​​​នៅក្នុងវិស័យមួយ​នេះមានច​សរុបចំនួន ១៥០នាក់។ដោយឡែកការប្រកួតនៅតាមបណ្តាស្ថានីយទូរ​​ទស្ស​​ន៍មានជាង ១០កម្មវិធីដូចជា នៅស្ថានីយទូរទស្សន៍បាយ័ន ស៊ីអិនស៊ី ភីអិនអិន ថោន ទទក រួមនិងទូរទស្សន៍កងយោពលខេមរភូមិន្ទប៉ុស្តិ៍លេខ៥ ខណៈឆាប់ៗនេះស្ថានីយទូរទស្សន៍ហង្សមាស ក៏គ្រោងនឹងបង្កើតសង្វៀនថ្មីមួយដែរ។ក្រៅពីនេះក៏មានកម្មវិធីប្រកួតសង្វៀនថ្នាលគុនខ្មែរមួយចំនួនទៀត ដែលកំពុងរៀ​​បចំប្រចាំសប្តាហ៍ និងប្រចាំខែដូចគ្នា៕

បទយកការណ៍៖ កង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការផ្សព្វផ្សាយ ធ្វើឱ្យ​រមណីយដ្ឋាន​តាម​បណ្តោយទន្លេមេគង្គ​​ខេត្តក្រចេះ​​ខ្សត់ទេសចរ

អន្លង់ផ្សោត​កាំពី កោះ​ព្រហ្ម​ចារី ​និងរមណីយដ្ឋានទឹក​នៅ​តាម​ជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី​ គឺជារមណីយដ្ឋាន​​នៅ​​តាម​បណ្តោយ​ទន្លេមេគង្គ​​ និង​ជា​​តំបន់សក្តា​នុ​ពល​ទេសចរណ៍​សម្រាប់ខេត្តក្រចេះ។ អន្លង់​ផ្សោត​កាំពី ស្ថិតនៅភូមិកាំពី ឃុំសំបុក ស្រុកចិត្របុរី ​ខេត្តក្រចេះ ជាកន្លែងសម្រាប់​មើល​ផ្សោត​សំខាន់​មួយ​ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណជា​១៥​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ក្រុង​ក្រចេះ។

ក្នុងទឹកមុខមិនសូវស្រស់ស្រាយ ស្របពេល​ដែល​ស្ថានភាព​លក់ដូរ​មិនសូវ​ដាច់​ អ្នកស្រី ឈ្នាង សាលេន អាយុ៦៥ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ណែមត្រីនៅរមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី លើកឡើង​​ថា​ ការលក់ដូរនៅតំបន់រមណីយដ្ឋានជួរ​ទន្លេមេគង្គ-កាំពី មិនសូវមានមនុស្សដូចមុនទេ។​

អ្នកស្រីថ្លែងថា៖ «ការលក់ដូរមិនសូវមានមនុស្សទេ មានតែមុនចូលឆ្នាំមកតិចតួចលក់បានខ្លះៗ សម្រាប់​ទំនិញ​មិនជាថ្លៃទេទៅកន្លែងណាក៏អ៊ីចឹងដែរ គ្រាន់តែ​នៅ​ទីនេះ​សេដ្ឋកិច្ច​ម្នាក់ៗ​ត្អូញ​ថា​គ្មាន​លុយ​ អ៊ីចឹងគ្នាមិនសូវមកដើរលេងទេ។ កន្លែងនេះ​ភាគច្រើន​អ្នក​ភ្នំពេញ​ឧស្សាហ៍​មក​ញ៉ាំបា​យ​ មិនថា​អ្នក​ទៅ​មណ្ឌលគិរី ឬរតនៈគិរី ហើយគេចូលទៅជិះទូកមើលផ្សោតហើយក៏ទៅៗ [ភ្នំពេញ]»។

អ្នកស្រី ឈ្នាង សាលេន អាយុ៦៥ឆ្នាំ ជាអាជីវករលក់ណែមត្រីនៅរមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ (រូបភាព៖ ហុង សេងលី)

អង្គុយលក់អន្សមអាំងក្រោមដើមឈើធំមួយ មានសភាពស្ងាត់កណ្តាលសហគមន៍កាំពី អ្នកស្រី ស៊ុន ហ៊ាន វ័យ៧៧ឆ្នាំ និយាយ​ថា​ ក្នុង​មួយ​រយៈចុងក្រោយ​នេះ អ្នកស្រី​លក់​ដូរ​​មិន​សូវ​ដាច់ ដោយសារ​ខ្វះ​កន្លែង​អង្គុយ​បែបកម្សាន្ត​សម្រាប់​​ភ្ញៀវទេសចរណ៍។​

អ្នកស្រីនិយាយ​ថា៖ «មានតែកន្លែងលេង បើគេអត់ឱ្យយើងធ្វើ​រោងនៅ​ទន្លេគេមានអីលេង? បើយើង​ធ្វើ​កញ្ចុះ​នៅ​តាម​មាត់​ច្រាំង មានអីគេអង្គុយលេង»។

អ្នកស្រី ស៊ុន ហ៊ាន វ័យ៧៧ឆ្នាំ ជាអ្នកលក់ចេកអាំងនៅសហគមន៍កាំពី ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ (រូបភាព៖ ហុង សេងលី)

ទោះបីតំបន់ទេសចរណ៍​តាម​ដង​ទន្លេ​មេគង្គទាំង​នេះនៅជិត​​​ក្រុង​ក្រចេះ​ក៏ដោយ​ ប៉ុន្តែ​កង្វះ​កន្លែង​អង្គុយ​​កម្សាន្ត តម្លៃម្ហូបអាហារ​ និង​កង្វះ​​ការផ្សព្វផ្សាយ បណ្តាល​ឱ្យមិនសូវមាន​​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​​​​​​មក​កម្សាន្ត​ច្រើន​ ក្រៅតែពីអំឡុងពេល​បុណ្យជាតិ​សំខាន់​ៗ។ កង្វះ​ភ្ញៀវទេសចរ​ ធ្វើ​ឱ្យ​អាជីវករ​លក់ដូរ​ដូចជាអ្នកស្រី ឈ្នាង សាលេន និង​អ្នកស្រី ស៊ុន ហ៊ាន ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ជីវភាព។​​

លោក ចាន់ សុគន្ធី ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តក្រចេះយល់ឃើញមិនខុសគ្នាដែរថា ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ភាគច្រើន ចុះទូកមើលផ្សោតនៅអន្លង់កាំពី ហើយក៏ធ្វើដំណើរហួសចេញទៅ។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​រយៈពេល​ថ្មីៗ​កន្លង​មក​នេះ ស្ថានភាពទេសចរណ៍មានភាពប្រសើរឡើង ដោយ​ខេត្ត​​​​ក្រចេះ​មាន​តំបន់​ទេសចរណ៍​​ផ្សេងទៀតច្រើនជាង២០កន្លែង ដូចជារមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី កោះទ្រូង កោះព្រហ្មចារីយ៍​ជាដើម។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «បើអ៊ឹចឹង ដូចជាជួយឱ្យភ្ញៀវគាត់ស្នាក់នៅកាន់យូរ អាចពន្យារ​​ពេលនៃ​ការស្នាក់​របស់​ភ្ញៀវកាន់តែយូរ។ អ៊ីចឹងយ៉ាងហោចយើងទទួលបានភ្ញៀវគាត់ស្នាក់ហ្នឹង យ៉ាង​តិ​ច​១​យប់​អី​ដែរ»។

តាមកញ្ញា អ៊ឹម រចនា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមប្រព័ន្ធតេឡាក្រាមថា​ ផ្សោតទន្លេមេគង្គមានចំនួនប្រហាក់ប្រហែល ៩០ ក្បាល​ក្នុង​អន្លង់​កាំពី​ខេត្ត​ក្រចេះ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ កញ្ញា​ថា ចំនួន​ផ្សោត​នេះ​ក៏​នៅ​តែ​បន្ត​កើន​ឡើង​ក្នុង​រយៈពេល​២​ឆ្នាំ​ចុងក្រោយ។

សត្វផ្សោតក្នុងអន្លង់ផ្សោតកាំពី ខេត្តក្រចេះ ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ (រូបភាព៖ ហុង សេងលី)

យោងតាមគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ក្រសួងព័ត៌មាន ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ បានបញ្ជាក់ថាអន្លង់ផ្សោតកាំពីដែលបង្កើតឡើងកាលពីចុងឆ្នាំ១៩៩៩នោះ ជាអន្លង់​មួយធំ​ជាង​គេ​ក្នុង​ចំណោម​អន្លង់ ៥ផ្សេងទៀតក្នុងខេត្តក្រចេះ។ អន្លង់កាំពីនេះ មានផ្សោតប្រមាណជាង ៣៩-៤០​ក្បាល។

តម្លៃអាហារថ្លៃ​

ស្ថិតលើផ្លូវ​ខេត្ត​លេខ ៣៧៧ នៅចម្ងាយ​ប្រមាណជា​១​គីឡូម៉ែតពី​អន្លង់ផ្សោតកាំពី ជា​តំបន់​រមណីយដ្ឋាន​ទឹក​ជួរ​ទន្លេ​មេគង្គ-កាំពី។ រមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី មានប្រជុំកោះតូចៗ ឆ្នេរខ្សាច់ និងជ្រលងទឹកហូរ។ ភ្ញៀវនិយមមកកម្សាន្តទីនេះ នារដូវប្រាំង គឺចាប់ពីខែមករា ដល់ខែឧសភា ពិសេសនៅរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងបុណ្យចូលឆ្នាំ ចិន-វៀតណាម។ នេះបើយោងគេហទំព័រផ្លូវការរបស់រដ្ឋបាលខេត្តក្រចេះ។

សម្រាប់អ្នកស្រី ឈ្នាង សាលេន ជាអាជីវករម្នាក់នៅរមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពីដដែល លើកឡើងថា តម្លៃទំនិញ ម្ហូបអាហារ និងសេវាកម្មផ្សេងៗក្នុងរមណីយដ្ឋាននេះមានតម្លៃសមរម្យទៅ តាមទីផ្សារ។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «ម្ហូបអាហារដូចមិនថ្លៃទេ ត្រីគេទិញមកហ្នឹង វាមិន​ចំណេញ​កប់​ក្តោង​ណាស់​ណា​ទេ ល្មម ប្រាំម៉ឺនហ្នឹង គឺតម្លៃសមល្មមហើយ កន្លែងណាក៏អ៊ីចឹងដែរ ភ្ញៀវ​ខ្លះ​គាត់​ថា​គាត់​ដើរ​លេង​គ្រប់​ខេត្ត​ដូច​តែ​គ្នាទេ [តម្លៃ]»។

ទិន្នភាពនៃការលក់ដូរក្នុងរមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ (រូបភាព៖ ហុង សេងលី)

លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជាប្រាប់ Newsroom Cambodia តាមបណ្តាញ​​សង្គម​តេឡេក្រាម​ថា បើធៀប​តម្លៃ​អាហារ​ក្នុង​ស្តង់​ដារ​ហាង​អាហារ​ដូចគ្នា​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេស​ជិត​ខាង​នោះ យើងឃើញថាតម្លៃអាហារក្នុងស្រុកមានតម្លៃថ្លៃជាងបន្តិចមែន។

លោកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «ជាក់ស្តែងយើងមើលឃើញហើយ មូលហេតុដែលថ្លៃដើមថ្លៃហ្នឹង គឺ​ដោយសារ​តែ​ការដឹក​​ជញ្ជូនរបស់យើងនឹងវាថ្លៃ ហើយសេវាកម្មនានាហ្នឹងក៏ថ្លៃទៀត»។

លោក ចាន់ សុគន្ធី ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តក្រចេះ បានប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា កន្លង​មកមន្ទីរបានចុះអប់រំដល់អាជីវករតាមសារាចររបស់ក្រសួងពីតម្លៃ សេវាកម្ម និងអនាម័យសុខភាព ជាពិសេសអំឡុងពេលជិតដល់ពិធីបុណ្យធំៗ​។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ពិសេសនៅពេលដល់កម្មវិធីបុណ្យឈប់សម្រាកធំៗ ចូលឆ្នាំចិន ឆ្នាំខ្មែរ ភ្ជុំអីហ្នឹង គឺយើងតែងតែចុះធ្វើការហ្នឹង។ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនធំហើយបានចូលរួម នៅ​តែ​មួយ​ចំនួន​តូច​ទេ​ដែល​មិន​បាន​ចូលរួម»។

យោងតាមអត្ថបទចុះផ្សាយដោយ RFA កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ភ្ញៀវទេសចរ​មកកម្សាន្ត​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​ទឹក​ជួរ​ទន្លេ​មេគង្គ-កាំពី ខេត្តក្រចេះ ក៏ធ្លាប់ត្អូញត្អែរពីតម្លៃម្ហូបអាហារនេះដែរ។

ក្រោយត្រឡប់ពីការទស្សនាសត្វផ្សោតមេគង្គវិញ អ្នកនាង Severia Bel វ័យ៣០ឆ្នាំ ជនជាតិ​លីទុយអានី (Lithuania) ដែល​​បច្ចុប្បន្ន​ជាអ្នកកាសែតនៅ​ចក្រភពអង់គ្លេសប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ការចាយវាយនៅតាមកន្លែងកម្សាន្តក្នុងខេត្តក្រចេះគឺមានតម្លៃសមរម្យ។ អ្នកនាង​អាចទទួលយកបាន​ដោយសារតម្លៃ និងការចាយវាយអាចខុសគ្នាទៅតាមប្រទេសនីមួយៗ។ អ្នកនាងបន្ថែមថា អ្នកនាងមិនទាន់ត្រូវគេកេងចំណេញទេតាំងពីមកដល់កម្ពុជា។

អ្នកនាងបញ្ជាក់ក្នុងន័យដើមជាភាសាអង់គ្លេស និងប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរថា ៖ «ខ្ញុំគិត​ថា​តម្លៃ​ចាយ​វាយ មានភាពសមរម្យ។ ទោះបីជាវាពិបាកកំណត់ថាតម្លៃប៉ុន្មានសមរម្យ ដោយសារ​តែ​ប្រទេស​ផ្សេង​គ្នា​មាន​តម្លៃ​ការ​ចាយវាយខុសគ្នា»។

កង្វះ​ការផ្សព្វផ្សាយ និង​ព័ត៌មានពីការធ្វើដំណើរ

កំពុងតែលេងទឹកហូរយឺតៗត្រឹមស្មងជើងអមជាមួយតន្ត្រី​ឮតិចៗ កំដរ​បរិយាកាសយ៉ា​ង​សប្បាយ​ជាមួយ​នឹង​មិត្តភ័ក្រ្ត​៤នាក់​លើកោះ​ព្រហ្មចារីយ៍  ដែលត្រូវធ្វើដំណើរពីអន្លង់ផ្សោតកាំពី តាមទួក​ប្រហែលជា៣០​នាទីពីអន្លង់ផ្សោតកាំពីនោះ លោក សឿន ពិសិដ្ឋ វ័យ២៣ឆ្នាំ ជាជំនួយ​ការ​ហិរញ្ញវុត្ថុ​ប្រចាំ​ឃុំសំ​បូរ​ ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ និងជាភ្ញៀវទេសចរ​មកកម្សាន្តនាចុងសបា្តហ៍ប្រាប់​ថា បញ្ហា​កង្វះ​ការ​ផ្ស​ព្វផ្សាយពី​តំបន់ទេសចរណ៍​ក្នុងខេត្ត​ក្រចេះ​ ជាហេតុ​ធ្វើ​ឱ្យ​មិន​សូវ​មាន​ភ្ញៀវទេស​ចរ​​មក​កម្សាន្ត​។

លោកលើកឡើងថា៖ «អ៊ីចឹងខ្ញុំសូមឱ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់មកជួយផ្សព្វផ្សាយ [ពីតំបន់​ទេសចរណ៍​អន្ល​ង់ផ្សោតកាំពីនេះ]»។

លោកបន្តថាក្រោយ​មាន​ «បុណ្យភូមិ​មាន​ជើង» ​អំឡុងពេល​ចូលឆ្នាំខ្មែរ​​ លោក​សង្កេតឃើញថា​ ​ភ្ញៀវ​ទេសចរកើនឡើង រួមទាំងការផ្សព្វផ្សាយនៅ​តាមបណ្តាញ​សង្គមមានចំនួនច្រើនជាងមុន ។

លោក សឿន ពិសិដ្ឋ ជាជំនួយការហិរញ្ញវិត្ថុប្រចាំឃុំសំបូរ ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះពី ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ (រូបភាព៖ ហុង សេងលី)

លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា​លើកឡើង​ដែរ​ថា ទោះបីជា​មាន​ទិន្នន័យ​​ពី​កន្លែង​កម្សាន្តក្នុងខេត្តក្រចេះលើប្រព័ន្ធអនឡាញក៏ដោយ តែពេលខ្លះ​ទិន្នន័យ​នោះ​ចាស់​ពេក​មិ​នបា​ន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព ឬបង្ហោះឡើងវិញ ដែល​ជាមូល​ហេតុ​​ពិបាក​រក​ទិន្នន័យ​ពី​តំបន់​ទេសចរណ៍​​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ។

បើតាម​របាយការណ៍ចំនួនអ្នកទេសចរ​របស់ក្រសួងទេសចរណ៍សម្រាប់ខេត្តក្រចេះ​ នាថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ​ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ មានចំនួនទេសចរណ៍សរុបប្រមាណជា ៥១ ០៥២នាក់ តែឆ្នាំ២០២៣ មាន​ចំនួន​ត្រឹម​តែ ៦ ១៥២នាក់។

អ្នកនាង Severia Bel ជាភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេសបន្តថា ព័ត៌មាន​ពីក​ន្លែង​ទេសចរណ៍​នៅ​កម្ពុជា​លើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺ​ណិត​មាន​ភាព​ប្រសើរជាងមុន ប៉ុន្តែសម្រាប់ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តមួយចំនួន អ្នកនាងជួបផលវិបាកក្នុងការកក់សំបុត្រឡានក្រុង ឬវិធីសាស្ត្រ​ធ្វើ​ដំណើរ​ផ្សេងទៀត​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ិនធឺណិត។

អ្នកនាងបន្ថែមថា ទោះបីជាក់ស្តែងមិនពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរក្នុងកម្ពុជា ប៉ុន្តែ​វា​ជំរុញ​ឱ្យ​អ្នកផ្សេង​ទៀត​មាន​ភាពស្ទាក់ស្ទើរ​ក្នុងការធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា ជាពិសេសការធ្វើដំណើរម្នាក់ឯង​។

អ្នកនាងបានលើកឡើងជាភាសាអង់គ្លេស និងប្រែសម្រួលជាភាសាខ្មែរថា៖ «ពេលខ្ញុំចង់​មក​លេង​កម្ពុជា កន្លែងខ្លះខ្ញុំមិនអាចស្វែងឡានក្រុងបានលើប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិត ប៉ុន្តែពេលខ្ញុំមកដល់ជាក់ស្តែង វាមិនដូចការគិតទេ។ វាមានភាពងាយស្រួល ក៏ប៉ុន្តែបើគ្មានព័ត៌មានលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតទេ ព្រោះ​អាច​បង្ក​ការភ័យព្រួយសម្រាប់អ្នកដំណើរដែរ»។

យោងតាមគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ BOOKMEBUS.com ដែល​ជាគេហ​ទំព័រ​ផ្លូវ​សម្រាប់​កក់​សំបុត្រ​ឡាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជាបង្ហាញ​ថា ការរើសការធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅក្រចេះ មាន​ក្រុមហ៊ុន​ដឹក​អ្នកដំណើរ៣ដែល​អាច​កក់សំបុត្រឡានបានតាមប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណិត​បាន​​។

លោក តុប សុភ័ក្រ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងទេសចរណ៍ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ក្រសួង​បាន​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​រថយន្ត​ផ្សេងៗ​សម្រាប់​ដឹក​អ្នក​ទេសចរណ៍​ក្នុង​ការដើរ​លេង​តាម​ខេត្ត​នីមួយៗ​នៅ​កម្ពុជា។ លោក​ថា ក្រុមហ៊ុនឯកជននីមួយៗគឺសុទ្ធតែមាន App (កម្មវិធី)ផ្ទាល់ខ្លួន ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​ដឹក​អ្នក​ដំណើរ​ក្នុង​ស្រុកមានចំនួនច្រើន គ្មានអី្វដែលគួរបារម្ភនោះទេ​។

លោកថ្លែងថា៖ «ចំពោះការរៀបចំ​ក្នុងការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​ព័ត៌មាន​ហ្នឹង ​យើង [ក្រសួង] ក៏​អនុវត្ត​របៀប​នេះ [កក់តាម App] វា​ក៏​ជាឌីជីថលដែរ ព្រោះអ្នកទេសចរណ៍គាត់អាចឆែកបាន។ យើងមាន​ព័ត៌មាន​ទូលំទូលាយ​ពិតមែន តែយើង​មិន​មែន​ប្រមូល​ផ្តុំ​នៅ​ក្នុង​ដុំ​អីតែមួយ ឯ​ព័ត៌មាន​របស់​យើង​គឺ​ទូលំ​ទូលាយ ការធ្វើដំណើរយើងឆែកក្នុងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត គឺឃើញមានហូរហែ»។

តាមលោកស្រីឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគម​ទេសចរណ៍កម្ពុជាវិញយល់ឃើញថា ការលក់​សំបុត្រ​ឡាន​តាម​កម្មវីធី ឬប្រព័ន្ធអនឡាញរបស់ក្រុមហ៊ុនដឹកអ្នកដំណើរក្នុងស្រុកនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ដូច្នេះភ្ញៀវទេសចរ ពិបាកក្នុងការស្វែងរកសំបុត្រ ជាពិសេសមិនដូចនៅក្រៅប្រទេស។

លោកស្រីលើកឡើងថា៖ «បើសួរថាគ្រាប់គ្រាន់ហើយនៅ? មិនទាន់គ្រាប់គ្រាន់ទេ ដោយសារ​តែ​ក្រុមហ៊ុន​តិច​នៅ​ឡើយទេ មានតែក្រុមហ៊ុនធំៗប៉ុន្មានក្រុមហ៊ុន ដែល​គាត់​មាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការវិនិយោគ​ទៅ​លើ Digitalization (ប្រព័ន្ធឌីជីថល)ហ្នឹង»។

ជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលលើវិស័យទេសចរណ៍

ខេត្តក្រចេះ ស្ថិតនៅភាគឦសាននៃកម្ពុជា មានចម្ងាយ ៣៤០គម ពីរាជធានី​ភ្នំពេញ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៧ ឆ្លងកាត់ស្រុកស្នួល ចម្ងាយ ២៥០គម ពីរាជធានីភ្នំពេញតាមផ្លូវជាតិលេខ៧៣ ឆ្លង​កាត់​តាម​ស្រុកតំបែរ និងស្រុកឆ្លូង និងចម្ងាយ ២២០គម តាមផ្លូវទឹកទន្លេមេគង្គ។

យោង​តាមការចេញផ្សាយរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូននៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ គម្រោងលើកកម្រិតគុណភាព និងជួសជុលថែទាំផ្លូវសំខាន់០២ខែ្ស ផ្លូវខេត្តលេខ ៣៧៧ និង ៣៧៧A មានប្រវែងសរុបជិត ៤៩គ.ម ក្នុងខេត្តក្រចេះ សម្រេចបាន ២២% នៅ​ត្រឹម​ខែ​មករា ឆ្នាំ២០២៤។

សម្រាប់អ្នកស្រី ឈ្នាង សាលេន ជាអាជីវករលក់ណែមត្រីនៅ​រមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី​ ចង់ឱ្យរាជរដ្ឋាភិបាលជួយរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់រមណីយដ្ឋានទឹកជួរទន្លេមេគង្គ-កាំពី​ឱ្យមា​នភាព​ងាយស្រួយ​ដើម្បី​បង្កើន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​នៅតំបន់នេះ។

បើតាមលោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ជាប្រធានសមាគមន៍ទេសចរណ៍កម្ពុជាលើកឡើងថា ក្នុង​ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះនេះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែមានវិធានការណ៍​ជួយវិស័យឯកជន ដែល​ជា​អ្នករងផលប៉ះពាល់ មិនត្រឹមតែខេត្តសៀមរាបប៉ុណ្ណោះទេ ខេត្តផ្សេងៗទៀតដូចជាក្រចេះ ស្ទឹងត្រែងជាដើម។ អ្នកស្រី​ថា រដ្ឋាភិបាលគួរបញ្ចេញហិរញ្ញប្បទាន ដើម្បី​វិស័យ​ទេសចរណ៍​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​មួយ​ចំនួន​ដើម្បីអាចស្រោចស្រង់អាជីវកម្មរបស់ពួកគេ​ ទើបអាច​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរបាន។

អ្នកស្រីបន្ថែមថា៖ «សូម្បីតែ​ខេត្តសៀមរាប​ដែល​យើង​គិត​ថា​រាជរដ្ឋាភិបាល​មាន​ឆន្ទៈ​ក្នុងការ​ជួយ​ខេត្ត​សៀមរាប​នូវ​វិស័យ​​ទេសចរណ៍ ហើយ ប៉ុន្តែ​ជាក់ស្តែង​ហិរញ្ញប្បទាន​ហ្នឹង​ក៏​មិនទាន់​បាន​ដល់​វិស័យ​ឯកជ​ន​ដែរ។ ដោយ​ហេតុ​ថា​ការកម្ចី​មិនទាន់​មក​ដល់​វា​មាន​លក្ខខណ្ឌ​ក្នុង​ការធ្វើ​កម្ចី​តឹងតែង​ពេក មើល​ទៅគ្មានអ្វីសម្របសម្រួល និងលើកទឹកចិត្តដល់វិស័យឯកជនសោះ»។

និស្សិតប្លាស្ទិកប្តេជ្ញាបន្ត​​សម្អាតទីក្រុងក្រោយធ្វើសកម្ម​ភាពអស់​​​​២ឆ្នាំ និង​ស្របពេល​បញ្ហា​សំរា​ម​​​នៅ​មិន​ទាន់ដោះ​ស្រាយ​បាន​ពេញ​លេញ

ក្រុមនិស្សិតវ័យក្មេងដែលមានឆន្ទៈក្នុងការថែរក្សាបរិស្ថាន និងបាន​សម្អាត​សំរាម​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ​​អស់រយៈពេល​២ឆ្នាំ​មក​ហើយនោះ ​ប្តេជ្ញាបន្តបេសសកម្មរបស់ខ្លួន​ ខណៈពួកគេមើល​ឃើញ​ថា បញ្ហាសំរាមរាយប៉ាយនៅប្រជុំជន​​ នៅតែបញ្ហា​ប្រឈមដែលត្រូវរួមគ្នាបន្តដោះស្រាយ។

ស្ថាបនិកក្រុមនិស្សិត​ប្លាស្ទិក លោក ហែម សុភេម បានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បាន​ឱ្យដឹងថា ក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក បាន​បង្កើតឡើងក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយផ្តើមចេញពីការដើរប្រមូល​សំរាមដោយរូបលោក​ម្នាក់ឯងនៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យ​មួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក​បន្តថា ជាបន្តបន្ទាប់​ក៏មានការចូលរួមដោយស្ម័គ្រចិត្ត​​ពីនិស្សិតផ្សេងៗ រួមទាំងជនបរទេស​ផងនោះ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ មានប្រមាណជាង១០០នាក់ បាន​រួមគ្នា​បន្តធ្វើ​សកម្មភាព​សំខាន់​ៗ ក្នុងនោះ​មាន​ការ​​ប្រមូលសំរាមតាមទីសាធារណៈ និង​ប្រឡាយ​នានា​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងចែករំលែកសកម្មភាពទាំងនោះលើបណ្តាញសង្គម។

ក្នុងបេសកកម្ម​សម្អាតទីក្រុង ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំមកនេះ លោក ហែម សុភេម សង្កេតឃើញមានផលវិជ្ជមាន​ច្រើនជាងមុន ជុំវិញឥរិយាបទរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងចោលសំរាម ដោយប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន មិនបាន​បោះចោលសំរាម​ផ្តេសផ្តាសដូចពីមុន ខណៈអាជ្ញាធរក៏មានការ​រៀបចំដាក់ធុងសំរាមនៅតាមទីសាធារណៈច្រើនជាងមុនផងដែរ។

លោកថា៖ «[ពលរដ្ឋ​]អ្នកខ្លះគាត់​ធ្លាប់​ចោល​ពីមុន ធ្លាប់ប្រព្រឹត្តការចោលសំរាម ហើយពេលនេះក៏គាត់ប្តូរ បើ​សិន​ជា​យើង​ទៅកន្លែងធំៗ ដូចជា កីឡាដ្ឋានបាល់ទាត់ ពេលទាត់បាល់​ម្តងៗ​ពីមុន​យើង​អាច​ឃើញហើយ​​ថា​នឹង​​មាន​សំរា​មច្រើន តែមកដល់ពេលនេះមិនដូចមុនទៀតទេ ប្រសើរជាងមុន»។

តែយ៉ាងណា យុវជនវ័យ២៣ឆ្នាំ​រូបនេះ បង្ហាញ​ជំហររឹងមាំក្នុងការបន្តធ្វើសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត​​ ដើម្បីបរិស្ថានស្អាតក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងមានគម្រោងសម្អាតសំរាមតាមខេត្តនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាពេលអនាគត ខណៈរូបគាត់នៅសង្កេតឃើញថា បញ្ហាសំរាមរាយប៉ាយនៅក្នុងទីប្រជុំជន និងនៅតាមប្រឡាយ នៅតែជាបញ្ហា​ប្រឈម ដែលត្រូវបន្ត​ដោះស្រាយ​។​ លោកបន្ត​ថា​ ការសម្អាតទីក្រុងនេះ ជារឿងសំខាន់ណាស់ ព្រោះបើកាលណាទីក្រុងមិនមានសណ្តាប់ធ្នាប់ទេ វាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់លើមុខមាត់ប្រទេស។

លោកថ្លែងថា៖ «យើងមិនទាន់បានសម្រេចឱ្យពេញលេញតែម្តងទេនូវ​អ្វីដែលយើងចង់បាន គឺការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំ​មួយ​ទៅកាន់អ្នកដែលតែងតែមានទម្លាប់ចោលសំរាម និងការទទួលបានសោភណ្ឌ​ភាព​ និង​ទីក្រុងស្អាត[…] បើសិនជាកាលណាទីក្រុងមួយ មិនមានសណ្តាប់ធ្នាប់ មិនមានអនាម័យ មិនមានបរិស្ថានសោភណ្ឌ​ភាព​ស្អាត​ទេ គេអាចវាយតម្លៃបានថាប្រជាពលរដ្ឋ អត្តចរិតរបស់​ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងក្រុងនោះ គឺមិនល្អទេ ពួកគាត់តែងតែចោលសំរាម […] ហើយទី២នោះ​​គឺមុខមាត់ប្រទេសជាតិយើង គេនឹងមើលងាយថា សាសន៍​នេះសុទ្ធតែសំរាម»។ 

យុវជន ឃុម សាក់ អាយុ​២១ឆ្នាំ​​ ដែលជាចូលជា​សមាជិកក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិកចាប់តាំងពីដើមឆាំ្ន២០២៣មកនោះ បាន​លើកឡើង​ថា ក្នុងរយៈពេលជាងមួយឆ្នាំដែលលោកបានចូលរួមសកម្មភាពសម្អាតសំរាមតាមទីសាធារណៈ និងប្រឡាយនៅក្នុងទីក្រុងនេះ​ រូបលោក និងនិសិ្សត​ផ្សេងទៀត ក៏ជួបនូ​វផលលំបាកមួយចំនួន​ដែរ ដូចជា ផលប៉ះពាល់ទៅលើ​ផ្លូវដង្ហើម ដោយសារតែក្លិននិង​មេរោគក្នុងសំរាម ខណៈ​សំរាម​មួយចំនួន​អាច​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់ និងពេលខ្លះជួបប្រទះសត្វពស់​ក្នុងគំនរសំរាម​ជាដើម។  

លោក​​ថា៖ «ជាក់ស្តែងខ្ញុំចូលរួមដំបូង​នៅប្រឡាយស្ទឹងមានជ័យហ្នឹង​តែម្តង […] កាលហ្នឹងវាធ្វើឱ្យស្បែកខ្ញុំរមាស់ ពេលខ្លះយើងជួបសត្វអសិរពិស មានពស់​ថ្លាន់​ពស់​អី ដូច​នៅ​ប្រឡាយ​ទួល​សង្កែ​អី​ពស់ថ្លាន់ធំៗណាស់»។ 

តែយ៉ាងណា​ យុវជន ឃុម សាក់ បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការ​បន្តបេសកកម្ម​សម្អាត​ទីក្រុង​ ជាមួយ​ក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក ដើម្បីបរិស្ថាន​ស្អាត ក្នុងនោះលោកបានអំពាវនាវ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ចូលរួម​សម្អាត​ និង​ថែរក្សាបរិស្ថាន ដោយត្រូវ​រៀបចំទុកដាក់សំរាម​ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និង​ឈប់​ចោលសំរាម​នៅតាមទីសាធារណៈ​​ និងទីប្រជុំជននានា។​

លោកបន្ត​​ថា៖ «ជាពិសេសហ្នឹងគឺ​រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដែលជាដែនសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រងរាជធានីភ្នំពេញ សូម​ថា បើសិន​ជាអា​ច តាមទីសាធារណៈផ្សេងៗ ជាពិសេសក្រសួងបរិស្ថានហ្នឹង គឺបន្ថែមធុងសំរាមថែមទៀត ព្រោះខ្ញុំមើលជាក់ស្តែងគឺតំបន់ កន្លែងដែលមានទីប្រជុំជន និងដាច់ស្រយាលអីមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ គឺមិនមានធុងសំរាមទេ»។ 

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន លោក​ ខ្វៃ អាទិត្យា បង្ហាញការ​គាំទ្រចំពោះ​សកម្មភាពរបស់​ក្រុមនិស្សិតប្លាស្ទិក ដែលបាន​ចំណាយពេលវេលា​ និងកម្លាំងកាយកម្លាំងចិត្ត ក្នុងការ​​ចូលរួម​សម្អាតទីក្រុង​​នៅតា​ម​មូល​ដ្ឋាន​របស់​​​ខ្លួន ហើយ​សង្ឃឹមថាពួកគេនឹងបន្តសកម្ម​ភាពនេះបន្ថែមទៀត ដើម្បីកម្ពុជាស្អាត។ 

លោកថា៖ «[យើងគាំទ្រចំពោះ​]សកម្មភាពរបស់ក្រុមយុវជន ដើម្បីជំរុញការអប់រំ និងផ្សព្វផ្សាយ ពីបញ្ហាបរិស្ថាន​ឱ្យបានច្រើនឡើងថែម​ទៀត ជាពិសេសយុទ្ធនាការ កុំឱ្យមានការបោះសំរាមផ្តេសផ្តាស ជាពិសេសរួមចំណែកលុបបំបាត់​សំណល់​ប្លាស្ទិក​នៅតាមសហគមន៍ ផ្ទះសម្បែង សាលារៀន និងវត្តអារាម ជាដើម»។ 

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បន្តថា​ នាពេល​ថ្មីៗនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន ក៏​បាន​ដាក់​ចេញ​យុទ្ធនាការមួយចំនួន​ផងដែរ ក្នុងនោះ​មានយុទ្ធនាការ​ «កម្ពុជា​ស្អាត ខ្មែរធ្វើបាន» និង​ «ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមិនប្រើថង់ប្លាស្ទិកទេ» ដែល​កំពុងតែជំរុញឱ្យមាន​ការគាំទ្រពីសិស្សានុសិស្ស និស្សិត​ គ្រូបង្រៀន ព្រះសង្ឃ និង​​ប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេស។​

លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំស្នើសុំឱ្យ​សាធារណជន មេត្តា​អនុវត្តន៍ការងារ ស្រប​តាម​យុទ្ធសាស្រ្តចក្រា វិស័យបរិស្ថាន​ឆ្នាំ​២០២៣-២០២៨ ដែលផ្តោតលើមុំយុទ្ធសាស្រ្ត៣ គឺ​ស្អាត បៃតង និង​ចីរភាព ដើម្បីឈានឆ្ពោះទៅសម្រេច​បាន​នូវចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០ បង្កើនគម្របព្រៃឈើ ៦០% នៅទូទាំងប្រទេស និងជាប្រទេស​អាព្យាក្រឹត​កាបូន»។ 

លោក ហេង គឹមហុង នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃសមាគម​បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា យល់​ថា ការ​ចូល​រួម​របស់​យុវជន និង​ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការសម្អាតបរិស្ថាន គឺជារឿងល្អ ដែលជួយឱ្យសង្គមមានបរិស្ថាន​ស្អាត ហើយ​ក៏គួរតែត្រូវបានលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រដោយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ។  

លោកថា៖ «ការចូលរួមរបស់យុវជន ការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋស្ម័គ្រចិត្ត​នៅក្នុងការសម្អាតបរិស្ថាន សម្អាតសំរាម គឺជារឿងល្អ បង្ហាញពីឆន្ទៈ និង​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនឯងក្នុងការចូលរួម […] អាជ្ញាធរក្រសួងបរិស្ថាន សាធារណជនគាំទ្រគាត់ទៅមិនខុសទេ ជារឿងប្រសើរដែលគ្រប់គ្នាត្រូវតែចូលរួម» 

 យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងបរិស្ថាន​ចុះផ្សាយក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ឱ្យ​ដឹងថា ការកើនឡើងសំណល់ប្លាស្ទិក​ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺបណ្តាល​មកពីកំណើនប្រជាពលរដ្ឋ កំណើនជីវភាព​និងសេដ្ឋកិច្ច ការផ្លាស់ប្តូរ​ឥរិយា​បទ​ក្នុងការប្រើប្រាស់ និងការប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកសម្រាប់វេចខ្ចប់ម្ហូបអាហារ ឬសម្ភារៈផ្សេងៗ និងកង្វះ​ខាតនូវ​​ចំណេះដឹងក្នុងការញែកសំរាម។ 

របាយការណ៍ដដែល បន្តថា ដើម្បីកាត់បន្ថយ​បញ្ហាប្លាស្ទិក ក្រសួង​បាន​ណែនាំ​ឱ្យ​អនុវត្តនូវ​វិធី​សាស្ត្រចំ​នួន៤ ក្នុងនោះមានដូចជា ការបដិសេដមិនប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិក កាត់បន្ថយការប្រើប្លាស្ទិក ប្រើប្រាស់ឡើងវិញនូវប្លាស្ទិកចាស់ៗ និងកែច្នៃប្លាស្ទិកចាស់ឱ្យទៅជារបស់ថ្មីដែលអាចប្រើ​បាន។ លើសពីនេះក្រសួង បានជំរុញ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើ​ប្រាស់​ប្លាស្ទិក តាមរយៈការយក​ដបទឹក​ដែលអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញតាមខ្លួនជានិច្ច  ប្រើប្រាស់បំពង់បឺត ឬកំបិត ស្លាប​ព្រា សម ធ្វើ​ពី​សារធាតុដែលអាចរលាយក្នុងបរិស្ថាន ចៀសវាងទិញអាហារ ឬម្ហូបដែលវេចខ្ចប់ថង់ប្លាស្ទិកច្រើន និងបំពេញម្សៅសាប៊ូឡើងវិញដោយ​មិន​បាច់ទិញ​ដប​សាប៊ូ​ថ្មីជាដើម​​។  

ចំណែក របាយការណ៍របស់អង្គការ​សត្វព្រៃ​ និងរុក្ខជាតិអន្តរជាតិ (Fauna & Flora International) ឆ្នាំ ២០១៩ បង្ហាញថា ក្នុងរាជធានី​​ភ្នំពេញ ថង់ប្លាស្ទិកប្រមាណ ១០លានថង់ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខណៈ​​ប្រជាជនពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ៗដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងនានា ប្រើប្រាស់ថង់ប្លាស្ទិកជាង ២ ០០០ ថង់​ក្នុងមួយឆ្នាំ។ តែយ៉ាងណា បើតាម​របាយការណ៍របស់នាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសំណល់រឹង នៃអគ្គនាយកដ្ឋានគាំពារបរិស្ថាន នៃក្រសួងបរិស្ថាន បង្ហាញថា ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤នេះ​ ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកបានថយចុះដល់ទៅ៧៥% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន ពោលគឺ​នៅឆ្នាំនេះ ការនាំចូល​​ថង់ប្លាស្ទិក​សម្រាប់សង្វាក់ផលិត​កម្ម មានបរិមាណសរុបត្រឹម​ ៩ ១៥២,៤៤​គី​ឡូក្រាម ខណៈ​កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងត្រីមាសទី១​ដូចគ្នា ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកមាន​បរិមាណដល់ទៅ ៣៥ ៥៨០,០៩គីឡូក្រាម។ ប្រភពដដែល​បន្តថា ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិកសម្រាប់បម្រើក្នុងសង្វាក់ផលិតកម្មថយចុះ ដោយសារតម្រូវការធ្លាក់ចុះ និងបន្ទាប់​ពីមានការរឹតបន្តឹងរបស់ក្រសួង ដែលបានផ្តល់ការអនុញ្ញាតទៅឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​តែ​២ប៉ុណ្ណោះ​សម្រាប់ការនាំចូលថង់ប្លាស្ទិក៕

ស្រ្តីកម្មករអូសរទេះត្អូញត្អែរពីផលលំបាកបន្ទាប់ពីតុលាការខេត្តបន្ទាយមានជ័យកំណត់ព្រំដែនសេរីភាព

ស្រ្តីកម្មករដែលមានមុខរបរអូសរទេះ នៅច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ត្អូញត្អែរពីផលលំបាកក្រោ​យ​​ពេល​តុលាការរឹតត្បិតព្រំដែនសេរីភាពរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីតុលាការដាក់ឱ្យស្ថិតនៅ​ក្រៅឃុំបណ្តោះ​អាសន្ន​ក្រោមការត្រួតពិនិត្យតាមផ្លូវតុលាការ។​

ការថ្លែងដូចនេះរបស់ស្រ្តីជាកម្មករអូសរទេះនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីចៅក្រមស៊ើបសួរ នៃ​តុលាការ​ខេត្តបន្ទា​យ​​​មា​នជ័យ លោក អៀង ណារី កា​​ល​ពី​​ថ្ងៃ​ទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ បានសម្រេច​ដោះ​លែ​ងឱ្យ​ស្រ្តី​ទាំង​៣​នាក់ នៅក្រៅ​ឃុំប​ណ្តោះ​​​​អាសន្ន តែ​​ពួ​ក​​គេត្រូវបង្ហាញខ្លួនជានិច្ច​នៅចំពោះមុខអាជ្ញាធរមូ​លដ្ឋាន១​ខែម្តង​។​កា​​រ​ដោះលែងឱ្យ​ស្ថិ​ត​​​​នៅក្រោ​មការត្រួតពិនិត្យតាមផ្លូវតុលាការ​នេះ នៅបន្ទាប់ពីនគរបាលក្រុងប៉ោយប៉ែត ឃុំ​​ខ្លួនពួកគេ​ពេញ​យ​​ប់ដើម្បីយកចម្លើយ មុននឹងបញ្ជូ​ន​ទៅ​​ឃុំខ្លួនបន្តនៅពន្ធនាគារខេត្ត។

អ្នកស្រី តូយ ម៉េត ជាស្រ្តីម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្ស២នាក់ផ្សេងទៀត ដែលត្រូវតុលាការដោះលែងឱ្យ​​នៅ​​ក្រៅ​​​ឃុំបណ្តោះអាសន្ន និយាយថាបើទោះជានៅពេលនេះ អ្នកស្រីហាក់មានសេរីភាពបន្តិចក្តី ក៏សេរីភា​ព​​ដែ​​​លអ្នកស្រីទទួលបាននេះ មិនបានធ្វើឱ្យអ្នកស្រីមានភាពប្រសើរនោះឡើយ។ប្រភពបន្តថា តុលាការបា​ន​​កំ​​​ណត់​ព្រំ​​ដែនរ​បស់អ្នកស្រីរាប់ចាប់តាំងពីការដូរទីលំនៅ បូករួមនឹងបិទផ្លូវមិនឱ្យអ្នកស្រីបាន​អូស​​រ​ទេះ​​ដូច​មុ​ន​ទៀត។

 លោកស្រីបន្តថា៖ «ទទួលមិនបានមិចគេឲ្យមក គេឲ្យយើងចេញគេអត់ឃុំខ្លួនទេតែគេមិនឲ្យខ្ញុំអូស ខ្ញុំលីអីដូចមុនគេមិនឲ្យទេ គេបិទមិនឲ្យយើងដូរទីលំនៅ ហើយ១ខែទៅបង្ហាញខ្លួននៅសាលាក្រុងមួយដង អត់ទាន់ដឹងរកអីទេ អត់មានដើមអត់មុខរបរ អង្គរក៏ហូប អត់មានអីហូបទេចាស» 

ទាក់ទងរឿងនេះ កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ អធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងប៉ោយប៉ែត បានចេញ​លិខិ​តកោះហៅកម្មករអូសរទេះចំនួន៥នាក់ជាស្រ្តី ឱ្យផ្តល់ចម្លើយជុំវិញការបះទង្គិចគ្នារវាងសមត្ថកិច្ច ប្រ​ចាំ​​​ច្រ​ក​​ទ្វា​រ​​ព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត កាលពីចុងខែឧសភា ដែលបណ្តាលឱ្យមានរបួសទាំងសង្ខាំង។

ដោយឡែក លោក សឿន រ៉សាត់ ដែលត្រូវជាស្វាមីរបស់ស្រី្ត ហ៊ូត វណ្ណ: លើកឡើងថានៅពេលនេះ ក្រុមគ្រួ​សា​​រដែលជាប់បំរាមតុលាការពិតជាទាល់គំនិត មិនដឹងត្រូវធ្វើបែបណាទេ។លោកបន្តថា បើមុខរប​រអូ​ស​រ​ទេះ​​​​​​​ដឹកឥវ៉ាន់ចេញចូលកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវបិទបែបនេះហើយ គ្មានជម្រើសណាមួយក្រៅ​ពីស្វែងរកការងារថ្មីធ្វើ ប៉ុ​​​ន្តែ​​​​​មិនដឹងថាជាការងាអ្វីដែរទេ ព្រោះពួកគេគ្មានជំនាញផ្សេងក្រៅ​ពីអូសរទេះដឹកឥវ៉ាន់​មួយមុខនោះ​ឡើ​យ​​​​។

លោកបន្តថា៖​ «គេដោះលែងធម្មតា អត់មានអីច្រើនគេហាមយើងអូសឥវ៉ាន់គេចពន្ធ មានតែយើងរកការងារផ្សងធើ្វទៅ បើគេបិទយើងហើយយើងមិនដឹងធើ្វមិចទេ» 

ទាក់ទិនរឿងនេះ លោក រឿន លីណា អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បដិសេធ​ក្នុង​ការផ្ត​ល់​​ព័ត៌​មានលម្អិត ដោយអះអាងថាសំ​ណុំរឿងនេះមិនមែនស្ថិ​តនៅក្នុងដៃរបស់​ខ្លួនទេ​។លោ​កបន្ត​ថា​​ដើ​​​ម្បី​​​បា​​ន​ដឹង​រឿងនេះច្បាស់ មានតែចៅក្រមទេ។

 លោកបន្តថា៖​«ឥឡូវខ្ញុំសុំឆែកមើលឯកសារជាមួយខាងចៅក្រមតិចសិន តើការដោះលែងគាត់មានលក្ខ​:អីខ្លះហើយចាំខ្ញុំផ្តល់ដំណឹងទៅវិញបាទ»។

សម្រាប់ប្រធានសមាគមឯករាជ្យ នៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ លោក ឌិន ពុទ្ធី លោ​​ក​សាទរចំពោះការដោះលែងស្រ្តីទាំង៣នាក់ ឱ្យមានសេរីភាពនៅពេលនេះ ប៉ុន្តែការកំណត់ព្រំដែន​នៃសិទ្ធិ​​សេ​រី​​​ភាពរបស់អ្នកទាំងបីឱ្យដើរលើបន្ទាត់ក្រហមនេះ វាជាបញ្ហារំលោភទសិទ្ធិធ្ងន់ធ្ងរ។

លោកបន្តថា៖«ពាក់ព័ន្ធរឿងហ្នឹង ការដោះលែងគឺជារឿងមួយដ៏ប្រសើរសំរាប់កម្មករ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់នោះដូចជាមានកិច្ចសន្យាមិនឲ្យអូសរទេះវាមិនស្របទៅតាមគោលការណ៍ច្បាប់ រដ្ឋធម្មនុញ្ញច្បាបើជាតិក៏គេមិនដែលទៅហាមប្រាមប្រជាពលរដ្ឋបើជាកិច្ចសន្យាធើ្វក្នុងលក្ខណ:ថាកុំឲ្យអូសឥវ៉ាន់មិនស្របច្បាប់ ហា​​មមិនឲ្យចូលអាហ្នឹងត្រឹមត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់» 

របាយការណ៍ដែលមន្រ្តីអង្គការការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ ទទួលបានឱ្យដឹងថា ស្រ្តីទាំង៣នាក់ដែលតុ​លា​កា​​រខេត្តបន្ទាយមានជ័យដោះលែងបណ្តោះអាសន្ន ក្រោមបទចោទ«ប្រឆាំងនឹងរាជការសាធារណ: ជេរប្រ​​មាថ និងហិង្សាដោយចេតនា» នេះមានឈ្មោះ តូយ ម៉េត អាយុ៣៩ឆ្នាំ ស្រ្តីឈ្មោះ ហួត វណ្ណៈ អាយុ៣៦ឆ្នាំ និងឈ្មោះ អោ​ម ឡាច អាយុ៥២ឆ្នាំ។

យ៉ាងនេះក្តី លោក អ៊ិន គង់ជិត មន្រ្តីសម្របសម្រួលអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ ប្រចាំខេត្តបន្ទាយមានជ័យ យល់ឃើញថាការផ្តល់សេរីភាពបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ស្រ្តីទាំងបីនាក់នេះ ជាការផ្តល់សញ្ញា​​ល្អ​​មួយសម្រាប់តុលាការ។ប៉ុន្តែការកំណត់ព្រំដែននៃសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរបែបនេះ វាជាការដាក់​​ស​ម្ពា​​​ធផ្លូ​វចិត្តមួយដែលធ្ងន់ជាងនេះទៅទៀត។

លោកបន្តថា៖«តុលាការខេត្តបន្ទាយមានជ័យកាលពីថ្ងៃទី១៣ មិថុនា បានសំម្រេចឲ្យពួកគាត់ទាំង៣នាក់នៅក្រៅឃុំជាបណ្តោះអាសន្ននេះជាភាពបត់បែនមួយរបស់តុលាការដែលមានការយោគយល់អនុគ្រោះទៅ​​​លើស្រី្តជាកម្មករអូសរទេះទាំង៣នាក់ដែលតុលាការបានគិតទៅលើមនុស្សធម៌ជាធំ ប៉ុន្តែតុលាការបានដាក់លក្ខណ:តឹងតែងខ្ពស់ជាច្រើនចំណុចធើ្វឲ្យគាត់មានការពិបាកបាទ ជាពិសេសការប្រកបមុខរបរចិ​​​ញ្ចឹមជីវិតរបស់គាត់ប្រចាំថ្ងៃ»

ប្រធានគយប្រចាំច្រកទ្វារព្រំដែន អន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ ឱ្យ​​អ្ន​​កសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក អំឡុងពេលកើតហេតុ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដឹង​ថា មូល​ហេតុ​ដែ​​ល​​នាំ​​ឱ្យផ្ទុះអំពើហិង្សានេះកើ​​តឡើង ផ្តើមចេញពីការទប់ស្កាត់ការរត់ពន្ធខុសច្បាប់ តាមក្រុមអូសរទេះ។ប៉ុន្តែក្រុមកម្មករដែល​មា​ន​​រប​រអូសរទេះ ចោទប្រកាន់ថា ការអនុវត្តដោយហិង្សារបស់សមត្ថកិច្ចនេះ ជាការប្រើអំណាចផ្តាច់ការទៅវិញ​៕ 

ក្រុមអ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះ ស្នើចង់ទទួលបានប័ណ្ណ បសស ដូចអ្នកធ្វើការនៅវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រព័ន្ធ

ក្រុមអ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះ ឬអ្នកធ្វើការនៅវិស័យក្រៅប្រព័ន្ធ ស្នើ​រាជរដ្ឋាភិបាល​គិត​គូរ​ពួកគេ​ចំពោះការ​ចុះ​បញ្ជី​បេឡា​ជាតិរបប​សន្តិសុខ​សង្គម (បសស)​ ដូចអ្នកធ្វើការលើ​វិស័យ​សេដ្ឋ​កិច្ចក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ដែរ។

ការលើកឡើងបែបនេះ ធ្វើឡើងខណៈ​ក្រុមអ្នកតំណាង ក៏ដូចជាកម្មករធ្វើការតាមផ្ទះប្រមាណ​ជាង ២៥០​នាក់ បានចូលរួម​​ប្រារព្ធខួបលើកទី១៣​នៃ​ទិវាអន្តរជាតិកម្មករ​ការ​ងារតាម​ផ្ទះ​ ក្រោមប្រធានបទ «គុណតម្លៃនៃអ្នកផ្តល់ការថែទាំ និងកម្មករការងារតាមផ្ទះ» នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤។

ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងអុកស្វាមកម្ពុជា និងសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (អាយឌៀ)​ វេទិកានេះបានប្រមូលភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់រួមមាន ស្ត្រីកម្មករកាងារតាមផ្ទះ អ្នកថែទាំគ្មានប្រាក់ឈ្នួល មនុស្សវ័យចាស់ អ្នកដែលមានពីការភាព ស្ត្រីលក់ដូរតាមផ្លូវ និងតំណាងក្រុមកម្មករដឹងជញ្ជូន ដែលមកពីវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័្ធ តំណាងម្ចាស់ផ្ទះ តំណាងមកពីអង្គការដៃគូ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងតំណាងពីរាជរដ្ឋាភិបាល។

តំណាងកម្មករការងារតាមផ្ទះ អ្នកស្រី វុន គឹមស្រ៊ី បាន​ឱ្យដឹង​ថា កម្មករការងារតាមផ្ទះ​មានបញ្ហាប្រឈម​ជា​ច្រើន ដែលមួយ​ក្នុងចំណោមបញ្ហាចម្បងនោះ គឺការមិនមានកិច្ចសន្យាការ​ងារ​ជា​លាយ​លក្ខណ៍អក្សរ និងការមិនត្រូវបាន​ចុះបញ្ជីទៅក្នុងប្រព័ន្ធកិច្ចគាំពារសង្គម។

អ្នកស្រីថា៖ «ក្រៅពីការមិនបានឈប់សម្រាកគ្រប់គ្រាន់ និងលក្ខខណ្ឌការងារដែលមិនសូវស្រួល ពួកយើងមានបញ្ហាផ្សេងទៀតដែរ ដូចជា កិច្ចសន្យាការងារ និងគ្មានពេលឈប់សម្រាក គ្មាន​កិច្ចគាំពារ​[សង្គម]ដូច​ជា​ [ប័ណ្ណ]បសស ជាដើម»។

អ្នកស្រី​ក៏បានលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយដែលអាចទៅរួចមួយចំនួនផងដែរ ដូចជាការចងក្រងគ្នាចូលទៅក្នុងសមាគម ដើម្បីទាមទារផលប្រយោជន៍របស់កម្មករ ក៏ដូចជាការធ្វើយុទ្ធនាការនានា ក្នុងការ​​ស្នើ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាលពីអ្វីដែលជាតម្រូវការ​ ជាពិសេស ការស្នើ​ឱ្យ​មាន​ការផ្តល់ប័ណ្ណ បសស សម្រាប់​ពួកគេ​ជាដើម។

អ្នកស្រីក៏បានជំរុញឱ្យ​មានការបង្កើននូវចំណេះដឹង​សម្រាប់អ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះ ដើម្បីធានា​ឱ្យ​បានថាពួកគេដឹងអំពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួន និងមិនត្រូវទទួលរងនូវការគាបសង្កត់​ពីសំណាក់​ថៅកែជា​ដើម។

រីឯអ្នកស្រី ហាំ សោភី ជាកម្មករធ្វើការងារតាម​ផ្ទះ មានអាយុ ៥៧ឆ្នាំ បានលើកឡើង​ដែរ​ថាអ្នក​ស្រីបា​ន​ចាប់ផ្តើមបំពេញការងារនេះអស់រយៈ​ពេល៦ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែ​អ្នកស្រីនៅ​មិនទាន់ត្រូវបានចុះបញ្ជីទៅក្នុងប្រព័ន្ធបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម ហៅកាត់ថា​ បសស នៅឡើយទេ។

អ្នកស្រីថា៖ «ខ្ញុំធ្វើការងារនេះ ៦ ទៅ​៧ឆ្នាំហើយ ខ្ញុំបោសផ្ទះ ជូតផ្ទះ ធ្វើម្ហូប ហើយបើនិយាយរឿងថៅកែ ខ្ញុំដូរ៦ ទៅ​៧ផ្ទះដែរហើយ ដោយសារតែគេឱ្យ​ប្រាក់ខែតិចពេក ហើយលក្ខខណ្ឌការងារក៏មិនសូវល្អ។ […] ថៅកែបច្ចុប្បន្ននេះ​មិនអីទេ តែខ្ញុំក៏អត់ទាន់មានប័ណ្ណ បសស ដែរ។ ពេលឈឺថៅកែទិញថ្នាំឱ្យ​ តែម៉េចក៏ដោយ បើមាន បសស វាមានស្ថេរភាពជាង វាមិនម្ងៃកាត់ម្ងៃកោរដូចចាំពឹងថៅកែ ចុះបើថ្ងៃណាមួយគាត់ចិត្តលែងបាន យើងមិនយ៉ាប់»។

អ្នកស្រីបន្ថែម​ថា៖ «ខ្ញុំចង់បានប័ណ្ណ បសស ដែរ ប៉ុន្តែថៅកែគាត់តែងតែរវល់ និងមិនមានពេលនាំខ្ញុំទៅចុះនោះទេ»។

កាលពីឆ្នាំ២០១៧ ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានចេញនូវសេចក្តីជូនដំណឹង​លេខ៣៣៦ ស្តីពី ការចុះបញ្ជីកម្មករនិយោជិតក្រៅប្រព័ន្ធមកក្នុងបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម ចំពោះសហគ្រាសដែលមានកម្មករចាប់ពីម្នាក់ ឬច្រើននាក់ ដើម្បីទទួលបានការថែទាំសុខភាព​តាមប្រព័ន្ធ​មូលនិធិ​សមធម៌សុខាភិបាល និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភបន្ថែមសម្រាប់កម្មករនិយោជិតជាស្ត្រីនៅពេលសម្រាលកូន។

លោក​​ ហេង សុផាន់ណារិទ្ធិ អគ្គនាយករងបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម (បសស) មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ​ថា ក្នុងកិច្ចការដែល​អ្នកធ្វើការតាម​ផ្ទះ​ នៅ​មិនទាន់​អាច​មកចុះបញ្ជីបាន ដោយសារតែភាគីនិយោជក​នៅតែមិនទាន់យល់ពីកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន។

លោក​ថា៖ «ខ្ញុំជម្រាបជូនដែរថា យើងមានផលលំបាកជាច្រើន កន្លងមក​យើង​បាន​សហការ​ជាមួយ​ខាង​អាជ្ញាធរដែរ សម្រាប់ការបញ្ជូនព័ត៌មានអ្នកដែល​បម្រើការងារតាមផ្ទះហ្នឹងមក បសស ដើម្បីឱ្យ​ក្រុមអធិការកិច្ចយើងចុះទៅ។ […] ប៉ុន្តែជាក់ស្តែងយើងឃើញថាមិនមានជាលទ្ធផលអីធំដុំ​កំភួនអីទេ ដោយសារតែនិយោជក​ភាគច្រើន​ គាត់មិនយល់ពីកាតព្វ​កិច្ច​នេះ​នៅ​ឡើយ អ្នក​ខ្លះបង់ អ្នកខ្លះមិនទាន់បង់»។

លោកបន្ថែមថា ជាយន្តការ គឺនិយោជិតខ្លួនឯងគួរតែទាក់ទងទៅកាន់ បសស ដោយផ្ទាល់តាមរយៈលេខ ១២៨៦ ឬ​ ១២៩៧ ដើម្បីឱ្យ​ក្រុមការងារចុះទៅត្រួតពិនិត្យនៅតាម​កន្លែងដែល​ពួកគាត់​ធ្វើការ​ផ្ទាល់​តែម្តង ដោយសារតែ បសស មិន​អាចចុះទៅត្រួតពិនិត្យម្តងមួយ​ផ្ទះៗបានទេ​។

ទន្ទឹមនឹងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក កត្តា បានបន្ថែម​ថា ក្រសួងនៅតែបន្តកិច្ចការ​​ផ្សព្វផ្សាយពីអត្ថប្រយោជន៍ បសស ឱ្យ​បាន​ជ្រាបទៅដល់គ្រប់​ប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងអ្នក​ធ្វើការក្នុងប្រព័ន្ធ និងក្រៅប្រព័ន្ធ។

លោកថា៖ «បសស បន្តផ្សព្វផ្សាយពីអត្ថប្រយោជន៍ បសស និងកៀងគរអ្នកបម្រើតាមផ្ទះ មកចុះឈ្មោះជាសមាជិក បសស ឱ្យបានច្រើនថែមទៀត។ […] ទន្ទឹមនោះម្ចាស់ផ្ទះត្រូវគោរពសិទ្ធិអ្នកបម្រើតាមផ្ទះ និងគោរពច្បាប់ពាក់ព័ន្ធ»។

អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ដែរថា អំពើហិង្សា ការប្រមាទមើលងាយ និង​ការ​បំពារបំពានផ្សេងៗ​ចំពោះនិយោជិត​ជាអ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះ ជាអំពើខុសច្បាប់ ហើយអ្នក​ប្រព្រឹត្តត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់។

ចំណែក នាយិកាអង្គការ​​អុកស្វាមកម្ពុជា លោកស្រី ភាណ សោភ័ណ្ឌ​ បាន​​កត់​សម្គាល់​ថាមិន​មាន​និយោជក​ច្រើន​ទេ ដែល​អនុវត្តតាមសេចក្តីប្រកាសទាំងនេះ ដើម្បីឱ្យ​កម្មករនិយោ​ជិត​បាន​ទទួល​ការ​គាំពារ​ដែល​ពួកគេត្រូវទទួលបាន។

លោកស្រីថា៖ «បើយើងគិតមើលពីការអនុវត្តនូវសេចក្តីប្រកាសជូនដំណឹងទាំងនេះ យើងនៅមើលឃើញថាមិនមានបងប្អូនច្រើនទេ ដែលថៅកែរបស់គាត់ចុះបញ្ជីឱ្យ​ពួកគាត់ ដើម្បីឱ្យ​ពួកគាត់បានទទួលអត្ថប្រយោជន៍។ […] ខ្ញុំសង្ឃឹមថា​ កាលើកកម្ពស់កាយល់ដឹងអំពីការចុះបញ្ជី និងអត្ថប្រយោជន៍ ក៏ដូចជាធ្វើយ៉ាងណាផ្តល់ការគាំពារ ផ្តល់លក្ខខណ្ឌការងារ​សមស្រប​សម្រាប់បងប្អូនជាកម្មករធ្វើការនៅតាមផ្ទះនេះ នឹងមានថៅកែជាច្រើនទៀត នឹងស្ម័គ្រចិត្តទៅចុះបញ្ជី ហើយបងប្អូនបានយល់ពីសិទ្ធិរបស់ពួកគាត់ ហើយស្នើសុំទៅថៅកែរបស់ខ្លួន»។

ជាមួយគ្នានេះ លោក​ស្រីក៏បានជំរុញ​ដល់​ថៅកែ​គ្រប់រូប គួរផ្តល់តម្លៃដល់បុគ្គលិក និងអ្នកធ្វើការ​ងារ​តាមផ្ទះ តាមរយៈការ​ផ្តល់​ប្រាក់កម្រៃ​សមរម្យ ក៏ដូចជាលក្ខខណ្ឌការងារ​​សមរម្យទៅឱ្យ​ពួកគាត់។ ក្រៅពីនោះ លោកស្រីក៏បាន​អំពាវនាវ​ដល់​កម្មករ​ធ្វើការងារតាម​ផ្ទះ គួរ​តែដឹង​ពី​កាតព្វកិច្ចរបស់ថៅកែ ក្នុងការផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេង​ៗផងដែរ ដើម្បីជៀងវាង​រង​ការ​កេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្មទៅលើពួកគេ។ បើតាមការឱ្យ​ដឹងពីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ​ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៧ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ២០២៤នេះ កម្មករធ្វើការងារតាមផ្ទះដែលបានចុះបញ្ជី និងមានប័ណ្ណ បសស​ សរុបមានចំនួន ៥១៧នាក់ ក្នុងនោះមាន ៣៨៩នាក់ ជាស្ត្រី៕

លោកហ៊ុនម៉ាណែតបន្តលើកទឹកចិត្តឱ្យនាំឡានមួយទឹកពីស្រុកគេចូលកម្ពុជាដោយមិនកំណត់ឆ្នាំ

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថាកម្ពុជាមិនចាំបាច់កំណត់លើអាយុកាលប្រើប្រាស់រថយន្តនាំចូលនោះទេ ប៉ុន្ដែត្រូវពង្រឹងលើការត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេសឱ្យបានហ្មត់ចត់ និងមានគុណភាពខ្ពស់​។

ថ្លែងក្នុងពិធីបើកការដ្ឋានសាងសង់ស្ពានអាកាសភ្លោះត្រង់ចំណុចប្រសព្វរវាងមហាវិថី សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែ​ន និងផ្លូវជាតិលេខ២ ព្រំប្រទល់រាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថាលោ​​កធ្លាប់បានច្រានចោលសំណើរ​​ទាក់ទងនឹងការកំណត់អាយុរថយន្តនាំចូល ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនមិនមា​​នលទ្ធភាពទិញរថយន្តដែលកំណត់ឆ្នាំ ដូច្នេះត្រូវពង្រឹងប្រព័ន្ធពិនិត្យបច្ចេករថយន្តវិញ។

​លោកបន្តថា «ថ្ងៃមុន ក៏មានការគិតអំពីការកំណត់ឆ្នាំនាំចូលរថយន្ដ ខ្ញុំថា កុំអី ត្រូវពង្រឹងប្រព័ន្ធឆៀក ប្រព័ន្ធឆែកបច្ចេកទេសឱ្យបានរឹងមាំវិញ។ កាលមុនមានប្រជុំ ដល់ឯកឧត្តម អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ដាក់សូមយោ​​បល់ខ្ញុំ ដោ​​យសារគិតគូររឿងបរិស្ថាន ចឹងក៏បានគិតគូរអំពីស្នើសុំថាឥឡូវ គួរតែហាមឆ្នាំ២០២៤នេះ ហា​ម​មិនឱ្យយករថយន្ដលើសអាយុ១០ឆ្នាំ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ ហាមមិនឱ្យនាំចូលរថយន្ដដែលអាយុ៥ឆ្នាំ ដើម្បីយើ​ង​ធានារថយន្ដឱ្យល្អ កុំឱ្យប៉ះពាល់បរិស្ថាន ខ្ញុំថា ដកចោលទៅ មកដល់ម៉ោងនេះមិនទាន់មានការចាំបាច់ ព្រោះ​​អ្នកខ្លះសូម្បីឡាន រត់តាក់ស៊ីមួយចំនួនគាត់មិនអាចរកអា៥ឆ្នាំមកទេ ថ្លៃ ត្រូវពង្រឹងប្រព័ន្ធឆៀកបច្ចេ​កទេ​ស​​ព្រោះ ១ឆ្នាំ យើងឆៀករថយន្តម្តង »។

ជាមួយគ្នានេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថាករណីខ្លះរថយន្តមានអាយុកាលក្រោម ៥ទៅ១០ ឆ្នាំពិតមែន ប៉ុន្តែនៅតែមានបញ្ហា ដូច្នេះហើយគួរតែមានការពង្រឹងការពិនិត្យបច្ចេកទេសវិញទើបជារឿងត្រឹមត្រូវ។

លោកបន្តថា៖ «​ ទោះរថយន្តហ្នឹងក្រោម ៥ឆ្នាំ ក្រោម ១០ឆ្នាំ តែបើបច្ចេកទេសវាអត់ត្រូវ កុំឱ្យវារត់[បើកនៅលើផ្លូវ]ព្រោះអ្នកខ្លះឥលូវជួនកាលយកអារថយន្តពីជំនាន់ដើម អាឆ្នាំ៦៨យកមកជិះពេញហ្នឹង នៅថែទាំបច្ចេ​​កទេ​ស ខ្ញុំយល់ពីការថែទាំបរិស្ថាន ខ្ញុំមិនចង់ឱ្យយករថយន្តដែលចាស់យកមកពិបាកខុសបច្ចេកទេសអាចគ្រោះថ្នា​​ក់​អីផ្សេងៗ ចឹងខ្ញុំដាក់ថាមិនកំណត់ឆ្នាំទេ តែពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យរថយន្តឱ្យបានច្បាស់ នេះទើបត្រឹមត្រូវ »។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណៈការ និងដឹកជញ្ជូន លោក ផន រឹម បដិសេធក្នុងការអត្ថាធិប្បាយដោយលោក អះអាងដោយខ្លីថា មិនមានអ្វីថ្មីទាក់ទងសារនយោបាយរបស់លោកនាយរដ្ឋមន្រ្តីនេះទេ។

លោកបន្តថា៖ « សម្តេចមានប្រសាសន៍គ្រប់ជ្រុងជ្រោយហើយ […] មិនមានអ្វីលើសនឹងទេ » ។

អ្នកលក់រថយន្តនៅទីក្រុងភ្នំពេញ លោក អ៊ី ស្រស់ ថាឡាននាំចូលពីស្រុកគេ បើជាឡានដែលគេធ្លាប់ប្រើហើយមិនអាចធានាគុណភាពបានទាំងស្រុងនោះទេ តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំពោះឡានថ្មី គឺមានការធានាត្រឹមត្រូវ។

លោកបន្តថា៖ « វាអត់អាចដឹងពីចំណុចហ្នឹងទាំងអស់ [គុណភាពរថយន្ត] ចំពោះរបស់១ តឹក តែបើរបស់ថ្មី របស់ខ្លាញ់គោ អាហ្នឹងគេធានាគុណភាព និងធានាឆ្នាំឱ្យទៀត ខូចគេជួសជុលឱ្យយើង ប៉ុន្តែបើរបស់នាំចូលពីស្រុកគេ គេហៅថាឡានអេតចាយ មកដល់ស្រុកខ្មែរខូចអីគេធ្វើហ្នឹង បើឡានពីស្រុកគេ បើធានាគុណភាពវា ធានាអត់បានទេ គឺយើងត្រូវធ្វើការតេស្តផ្ទាល់ » ។

ដោយឡែក អ្នកនាំពាក្យគណបក្សហ្វ៊ិនស៊ិនប៊ិច លោក ញឿន រ៉ាដែន សាទរចំពោះចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាល ពីព្រោះស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាបច្ចុប្ប​ន្នកំពុងអភិវឌ្ឍ។

លោកបន្តថា៖ « ទី១ យើងដឹងហើយថាកម្ពុជាយើងនៅក្នុងស្ថានភាពយ៉ាងមិច ជាពិសេសស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច ខ្ញុំ​​ពិតជាឯកភាពទៅលើប្រសាសន៍នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានគាត់លើកឡើងពីចំណុចមួយដែលកម្ពុជាយើងក​ម្ពុ​​​​ជាអភិវឌ្ឍ ហើយក្នុងបរិបទទៅមុខទៀត ដែលកម្ពុជាក្លាយជាអ្នកមាន យើងអាចគិតគូរទៅដល់បញ្ហានេះបា​ន តែក្នុងស្ថានភាពនេះ យើងគួរប្រើប្រាស់អ្វីដែលយើងមាន និងភាពកែច្នៃប្រឌិត»។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ លោក​ យង់ គិមអេង ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ ​និង​សន្តិភាព យ​ល់ឃើញថា​ការនាំរថយន្តមិនកំណត់ឆ្នាំចូលមកកម្ពុជានេះ អាចធ្វើឱ្យកម្ពុជាសម្បូរទៅដោយរថយន្តចាស់ច្រើ​ន​។បន្ថែមពីលើនេះ លោកថាកម្ពុជាគួរតែមានការកំណត់ឆ្នាំនាំចូលច្បាស់លាស់ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និ​ង​ចៀសវា​ង ការប្រើប្រាស់រថយន្តចាស់ច្រើននៅកម្ពុជា។​

លោកបន្តថា៖«ការដែលយើងនាំចូលរថយន្តដែលមិនកំណត់អាយុកាលប្រើប្រាស់មកកម្ពុជាអាចធ្វើឱ្យកម្ពុជាអាចនឹងមានរថយន្តចាស់ៗច្រើន ហើយអាចជាបញ្ហាសម្រាប់ថ្ងៃអនាគតដែរ ហើយអាចថាប្រទេសដទៃទៀ​​តដែលមានរថយន្តចាស់ហ្នឹងនាំរថយន្តចេញមកកម្ពុជាអីចឹងទៅ ដែលអាចជាបញ្ហាដែលសម្រាប់កម្ពុជា។ការត្រួតពិនិត្យគុណភាពរថយន្តការឆែកឆេរត្រួតពិនិត្យអីហ្នឹង ខ្ញុំថាជាការប្រសើរហើយប៉ុន្តែ បើសិនជាការត្រួតពិនិត្យទៅ ឆែកឆេរទៅឃើញថារថយន្តហ្នឹងវាមានគុណភាពអន់មិនល្អ ខូចអីទៅ​គេតម្រូវឱ្យធ្វើនេះធ្វើនោះទៅអស់លុយច្រើនទៅទៀត តើគួរតែអ្នកទិញនោះទិញទេ ឬគួរតែនាំចូលទេ នោះ​គឺជាបញ្ហាដែលបាទ​ ចឹងខ្ញុំថាគួរតែកំណត់ឆ្នាំនាំចូលប្រសើរជាង មិនគួរបើកទូលាយទូទៅទេ […] ខ្ញុំថាកម្ពុ​​ជាគួរតែកំណត់រថយន្តឆ្នាំណាដែលគួរនាំចូល បើថាចាស់ពេកយើងយកមក គ្រាន់តែយកមកដូចជាកន្លែងដែលគេបោះរថយន្តចោលដដែលយើងមិនគួរយកមកទេ »

បើតាមលោក យង់ គិមអេង កន្លងមកការប្រើប្រាស់រថយន្តសេរីថ្មី នៅតែមានជះផលអវិជ្ជមាន បណ្តាលឱ្យឆេះ ជាដើម ចំណែកឯរថយន្តដែលមានអាយុកាលយូរឆ្នាំទៀតក៏អាចបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ឬបញ្ហាផ្សេង​ៗ​ដែរ។លោកបន្តថាការនាំចូលរថយន្តពីក្រៅប្រទេសដោយមិនគិតអាយុកាលក៏មានផលប៉ះពាល់ផងដែរ​។​ លោកបន្តថា៖ « យើងដឹងហើយថាកាលណានាំចូលរថយន្តចាស់ ឬក៏បញ្ហារថយន្តមួយចំនួនដែលមានភាពមិ​ន​ប្រក្រតីអាចមានផលប៉ះពាល់ចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ ទន្ទឹមនេះដែរ ខ្ញុំសូមសំណូមពរឱ្យអាជ្ញាធរ ក៏ដូចជាក្រ​​សួ​ង​ពាក់ព័ន្ធត្រួតពិនិត្យ គយ ពន្ធដារជាដើម »៕

តុលាការបដិសេធសំណើពីក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិដែលចង់ឱ្យមន្រ្តីនគរបាល​តតាំងក្តីនៅ​ក្នុងស​​វនា​ការ

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិបានស្នើឱ្យ​ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ នៃតុលាការក្រុងភ្នំពេញ​កោះហៅមន្រ្តី​នគ​រ​បា​​លដែលពួកគេចោទប្រកាន់ថា ជាអ្នកដែលកសាងសំណុំរឿងក្នុងបទចោទ រួមគំនិតក្បត់ មកតតាំងក្តី​គ្នាដោយ​​ផ្ទា​​ល់​នៅក្នុងអង្គសវនាការ ប៉ុន្តែការទាមាររបស់ក្រុមចលនាមាតាធម្មជាតិនេះ ត្រូវច្រានចោលដោយប្រ​ធានក្រុម​​ប្រឹក្សា​ជំ​​នុំ​ជម្រះ។

សំណើរនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងពេលដែលសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញបានបើកសវនាការលើកទី៤ ក្នុងសំណុំរឿ​ង «រួមគំនិ​ត​ក្បត់ និ​ង​ប្រ​​​មាថ​ចំពោះអង្គព្រះមហាក្សត្រ» ដែលសវនាការលើអង្គសេចក្តីនេះ បានប្រព្រឹត្តទៅកា​ល​នៅ​ថ្ងៃ​​ទី១៧ ខែមិ​ថុ​នា ឆ្នាំ២០២៤។

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិលោក លី ចាន់ដារ៉ាវុត ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២​០​២៤ នេះថា លោកបានស្នើតុលាការដើម្បីជជែកជាមួយមន្ត្រីនគរបាលចំនួន២រូបដែលជាអ្នកកសាងសំណុំរឿងពីប​ទរួ​មគំនិតក្បត់ចំពោះយុវជនចលនាមាតាធម្មជាតិ ក៏ប៉ុន្តែតុលាការមិនឯកភាពតាមសំណើរ។

លោកបន្តថា៖ «ព្រឹកមិញនេះយើងបានដាក់ពាក្យរួចទៅហើយដើម្បីស្នើសុំធ្វើការជជែកវែកញែកជាមួយខាងនគរបា​ល​យុត្តិធម៌ដែលជាអ្នកកសាងសំណុំរឿងពួកយើងយកមកចោទប្រកាន់ពួកយើងពីបទរួមគំនិតក្បត់នេះ។ ដោ​យ​ហេតុថាខ្ញុំផ្ទាល់ដែលជាអ្នកឆ្លងកាត់ការសួរចម្លើយគឺបានដឹងអំពីការធ្វើខុសនីតិវិធីជាច្រើនរបស់នគរបាលយុត្តិ​ធម៌​ ដូច្នេះហើយគឺជាមូលហេតុមួយដែលពួកយើងធ្វើការតទល់សួរដេញដោលគ្នា។ ក៏ប៉ុន្តែតុលាការនិងខាងព្រះរា​​ជអាជ្ញាហ្នឹងគឺបានបដិសេធពីការតទល់ហ្នឹង ដែលខ្ញុំយល់ឃើញថាវាបង្ហាញអំពីកម្សោយមួយ និងភាពមិនស្មើគ្នានៅ​ក្នុងការមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការជជែកដេញដោលចំពោះធាតុផ្សំនៃបទល្មើស និងចំពោះការធ្វើខុសនីតិវិធីរ​បស់​​ប៉ូលីសក្នុងការកសាងសំណុំរឿង។ ហើយខ្ញុំនឹងព្យាយាមម្ដងទៀតដើម្បីធ្វើការជជែកដេញដោលគ្នា »

សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិដែលរងបទចោទពីបទ «រួមគំនិតក្បត់» រូបនេះយល់ឃើញថា ការដែលតុលាការមិន​អនុញ្ញា​​តតាមសំណើរសុំជជែកជាមួយភាគីនគរបាលដែលជាអ្នកកសាងសំណុំរឿងចោទប្រឆាំងប្រឆាំងនឹង​លោកនេះ ជាការខុសច្បាប់។

លោកបន្តថា៖ «ការដែលតុលាការហើយនិងលោកព្រះរាជអាជ្ញាមិនមានភាពក្លាហាននៅក្នុងការឱ្យខ្ញុំជជែកតទល់ជាមួយប៉ូលីសហ្នឹងគឺជាការរំលោភសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំក្នុងនាមជាកូនក្ដីក្នុងការទទួលបានការជំនុំជម្រះដោ​យ​​យុត្តិធម៌។ ហើយត្បិតតែគាត់ចាំឱ្យយើងបញ្ចេញមតិទៅលើភស្តុតាងក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយវាលើសពីភស្តុតាង វាពាក់ព័ន្ធនីតិវិធីនៅក្នុងការសួរនាំខ្ញុំកាលខ្ញុំត្រូវបានគេចាប់យកទៅនាយកដ្ឋានកណ្ដាលសន្តិសុខហ្នឹងដែរ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា ការដែលបដិសេធខ្ញុំមិនឱ្យមានមេធាវី ការដែលមិនបានប្រាប់ខ្ញុំអំពីសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំ ការមិនបានប្រាប់ខ្ញុំជាមុនអំពីបទចោទប្រកាន់មកខ្ញុំហ្នឹងអាហ្នឹងជាការរំលោភនីតិវិធី គឺជាការរំលោភសិទ្ធិរបស់ជនត្រូវចោទហើយក៏ជាភស្តុតាងមួយបញ្ជាក់ថាអ្វីដែលលោកប៉ូលីសបានរៀបចំជាមួយនិងលោកព្រះរាជអាជ្ញាដែលហៅថាជាភស្តុតាងហ្នឹងគឺវាខុសច្បាប់បាត់ទៅហើយ» ។​

រីឯលោក យឹម លា​ងហ៊ី សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជាតិមួយរូបទៀតឯកភាពថា ការដែលតុលាការមិនឱ្យតទល់គ្នា​ជាមួ​យ​ភា​គីនគរបាល​២នាក់ដែលជាអ្នកកសាងសំណុំរឿងនោះ ជាចេតនារបស់តុលាការដើម្បីដាក់បន្ទុកលើក្រុមចលនាមាតា​ធម្មជាតិជាជាងស្វែងរកយុត្តិធម៌ពិត។

លោកបន្តថា៖ «ការដែល​មិនឱ្យយើងតតាំងជាមួយប៉ូលីសហ​នឹងក៏វាជាសញ្ញាមួយដែលបង្ហាញថា តុលាការហាក់ដូច​ជាគេចវេសមិនចង់ឱ្យយើងសួរដេញដោលបន្ថែមទៀតចំពោះការដែលដាក់បន្ទុកចោទមកលើសកម្មជនមាតាធមម្មជាតិហ្នឹងឯង។ គ្រាន់តែថាអាចជាលេសរបស់គាត់ដើម្បីដាក់បន្ទុកបន្ថែមដល់ចលនាមាតាធម្មជាតិមិនឱ្យឆ្លើ​យ​ឆ្លងជាមួយសមត្ថកិច្ចឱ្យមើលដឹងខុសត្រូវ ខ្មៅសជាមួយគ្នាប៉ុណ្ណឹងឯង»

ជុំវិញករណីនេះ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោក អ៊ី រិន្ទ អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធា​នី​ភ្នំពេញបានទេនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនានេះ ដោយទូរស័ព្ទចូលតែគ្មានអ្នកលើក ខណៈមេធាវីការពារសិទ្ធិ​ឱ្យក្រុមច​ល​នាមា​តាធ​ម្ម​ជា​តិ លោក សំ ចំរើន ក៏មិនអាចស្នើសុំការអត្ថាធិប្បាយបានដែរ។

ដោយឡែក លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ​ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ បង្ហា្ញការការសោ​ក​ស្តាយចំពោះការសម្រេចរបស់តុលាការដោយមិនអនុញ្ញាតតាមសំណើររបស់សកម្មជនចលនាមាតាធម្មជា​តិ​ក្នុងការជជែកតទល់ជាមួយសមត្ថកិច្ចដែលកសាងសំណុំរឿង ខណៈលោកថាការជជែកតទល់រវាងជនត្រូវចោ​ទ និងសមត្ថកិច្ចដែលកសាងសំណុំរឿង និងភស្តុតាងដែលយកមកចោទប្រកាន់បែបនេះ គឺជាគោលការសិទ្ធិទទួ​​ល​បា​​នការជំនុំជំរះដោយយុត្តិធម៌។

លោកបន្តថា៖«គួរឱ្យសោកស្តាយនៅក្នុងសវនសការព្រឹកមិញប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជំរះទទួលយកសំណើរបស់តំណាងអយ្យការ ដោយបដិសេធការស្នើសុំរបស់លោក លី ច័ន្ទដារ៉ាវុធ ដែស្នើសុំឱ្យមានការជជែកដេញដោលជាមួ​យ​សមត្ថកិច្ច ដោយលើកហេតុផលថាយុវជនមាតាធម្មជាតិទាំងនោះថ្លោះសិទ្ធិដោយពួកគាត់មិនបានចូលរួមនៅសវនាការកាលពីលើកទី២ ដោយពួកគាត់ទទួលបានពីការជូនដំណឹងរបស់តុលាការតែគាត់មិនចូលរួម ចំដំណា​​ក់ដែ​លសមត្ថកិច្ចធ្វើការបំភ្លឺដែលត្រូវជជែកតទល់។ ប៉ុន្តែតុលាការបានលើកឡើងថាថ្ងៃនេះជាថ្ងៃចាក់បង្ហា​​ញ​​​ភស្តុតា​ង ដូច្នេះនៅពេលជជែករឿងភស្តុតាងពួកគាត់អាចបង្ហាញពីភស្តុតាងដោះបន្ទុកបាន»

នៅក្នុងបញ្ញត្តិមាត្រាមួយចំនួនមានដូចជាមាត្រា៥១ មាត្រា១២៨ មាត្រា១៣០ និងបញ្ញត្តិមាត្រា១៣២ បាន​កំ​​ណ​ត់​ថា សិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌ ត្រូវការពារដោយច្បាប់ ជាពិសេសមានការ​បែងចែកអំណាច និងឯករាជ្យភា​ព​រ​បស់តុលាការដែលធានាដោយព្រះមហាក្សត្រ។ ហើយចំពោះមាត្រា ៣៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញកំណត់អំពីសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ និងការពា​​​រសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌ ដោយធានាថា មិនត្រូវឲ្យមានការរំលោភបំពានលើរូបរាងកាយបុគ្គលណាមួយឡើយ។ ការចោទប្រកាន់ ការចាប់ខ្លួន ការឃាត់ខ្លួន ឬការឃុំខ្លួនជនណាមួយ នឹងអាចធ្វើទៅកើត លុះ​ត្រាតែអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមបញ្ញត្តិច្បាប់។ លើសពីនេះក្រមនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ ដែលអនុម័តក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ក៏បានចែងដោយលម្អិតអំពីនីតិវិធីដែលត្រូវអនុវត្តលើជនសង្ស័យ និងកំណត់អំពីតួនាទី និងការទទួលខុស ត្រូវរបស់ចៅក្រម ព្រះរាជអាជ្ញា និងភាគីជ​​នជាប់ចោទ ដោយគិតចាប់ពីការផ្តួចផ្តើមនៃការស៊ើបអង្កេតបឋម ពេលចាប់ខ្លួននៅក្នុងនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌទាំ​​ង​​មូ​ល​ រហូតដល់ការបញ្ចប់បណ្ដឹងឧបាស្រ័យចុងក្រោយ៕

សង្គមស៊ីវិលថាការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់នៅមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព ដោយពួកគេស្នើឱ្យបង្ក្រាបទាំងឫសគល់

សង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន បានលើកឡើងថា ការបង្ក្រាបបទល្មើសល្បែងស៊ីសង​នៅកម្ពុជា នៅ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ផល​ខ្ពស់​នៅឡើយ​ទេ ដោយពួកគេចង់ឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមលើការ​ចាត់វិធានការចំពោះអ្នកពាក់ព័ន្ធបទល្មើសទាំងនោះ។  

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍ ​និង​សន្តិភាព លោក យង់ គិមអេង បានសាទរ​ចំពោះកា​រ​បង្ក្រា​ប​ល្បែងស៊ីសងជាបន្តបន្ទាប់​ពីសំណាក់អាជ្ញាធរ។ តែយ៉ាង​ណាលោក​ថា ការបង្រ្កាបកន្លងមកនេះ មិនទាន់ទទួលបានផលខ្ពស់នៅឡើយទេ។ 

លោកមានប្រសាស៍ថា៖ «ការដែលបង្ក្រាបល្បែងអនឡាញទាំងអស់នេះ យើងតែងតែលឺមានការបង្ក្រាបជាហូរហែរកន្លងមកដែរ ប៉ុន្តែយើងឃើញថា មិនទាន់ឃើញមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងនៅឡើយទេ ដោយសារបញ្ហានេះចេះតែកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងនេះ»។ 

លោកថា ការមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងចំពោះ​ការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសង គឺដោយសារភាព​ខ្វះ​ខា​ត​នៃ​បច្ចេកវិទ្យា កង្វះអ្នកជំនាញស៊ើបអង្កេត បញ្ហាអំពើពុករលួយ និងដោយសារអាជ្ញាធរមិនបានបង្ក្រាបល្បែងទាំងនោះជាប្រចាំជាដើម។  ជាមួយគ្នានេះ លោក យង់ គិមអេង បាន​ស្នើអាជ្ញាធរបង្ក្រាបទាំងបទល្មើសល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ ដែលកើត​ឡើងចំពោះមុខ និងបុគ្គលដែលចាំការពារបទល្មើសនៅ​ពីក្រោយផងដែរ ពោលគឺបង្ក្រាបទាំងឫគល់។ 

លោកថា៖ «ខ្ញុំសូមឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់សំខាន់ដែរ ចំពោះអ្នកដែលនៅកាងពីក្រោយនៃល្បែងអនឡាញទាំងអស់នោះ»។ 

លោកអំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ លើកឡើងថា ចំពោះបញ្ហាល្បែងស៊ីសងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅតែជាក្តីបារម្ភជាពិសេសគឺល្បែងស៊ីសងតាម​អនឡាញ ព្រោះបញ្ហាល្បែងស៊ីសងអាចបណ្តាលឱ្យមានបទល្មើសផ្សេងៗ ប៉ះពាល់ស​ន្តិសុខ​សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ប៉ះពាល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាចប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍ​ប្រទេសជាតិផងដែរ។  

លោកបន្តថា៖ «កន្លងមក អាជ្ញាធរមានការបង្រ្កាបល្បែងស៊ីសង និងល្បែងស៊ីសងតាមអនឡាញ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាង​ណា​ក៏ល្បែងស៊ីសងទាំងនេះនៅតែបន្តកើតមាន ដោយសារការអនុវត្តច្បាប់នៅមានកំរិត ការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យរបស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានលើកន្លែងដែលសង្ស័យថា​មានបើកល្បែងស៊ីសងទាំងនេះ មិនបានដិតដល់ មិនបានស៊ើបអង្កេតឱ្យបានម៉ត់ចត់ និងតម្លាភាព រាល់ជនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការបើកកន្លែងល្បែងស៊ីសង ដើម្បីអនុវត្តតាមច្បាប់ និងអំពើពុករលួយរបស់បុគ្គលមួយចំនួន»។  

ករណីនេះ លោក​ អំ សំអាត បានជំរុញទៅស្ថាប័ន​ពាក់​ព័ន្ធ និង​អាជ្ញាធរ​គួរបង្កើនប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​លើល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់គ្រប់ប្រភេទ ដោយអនុវត្តតាមច្បាប់ និង​បង្ក្រាប​ជាប្រចាំ ហើយ​​​រាល់​បុគ្គលណាដែលពាក់ព័ន្ធ ទោះមានឋានន្តរស័ក្តិប៉ុណ្ណាត្រូវតែអនុវត្តតាមច្បាប់ និង​លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ។ 

រីឯនាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា លោក ប៉ិច ពិសី យល់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរថា ដើម្បីកាត់បន្ថយ និងឈានដល់ការលុបបំបាត់ល្បែងស៊ីសងគ្រប់ទម្រង់នៅ​កម្ពុជា អាជ្ញាធរគ្រប់​ជាន់​ថ្នាក់ ត្រូវតែស្រាវជ្រាវអំពីមូលហេតុ ឬសគល់ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធធំៗនៃបញ្ហានេះ។ 

លោកបន្តថា៖ «ថ្មីៗយើងឃើញមានការបង្ក្រាប​កាន់​តែ​ច្រើន អញ្ចឹង​ជា​ចំណុចវិជ្ជមានមួយដែរ យើងចង់លើកទឹកចិត្ត​ឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើកិច្ចការនេះបន្ត ប៉ុន្តែដើម្បីបង្ក្រាប​បទល្មើសនេះឱ្យបានខ្លាំង និងមានប្រសិទ្ធភាព ទាល់តែយើងធ្វើកិច្ចការនេះជាប្រព័ន្ធ ហើយជំរុញការអនុវត្តច្បាប់ដែលមាន ជា​ពិសេសការដាក់បញ្ចូល​នៅ​រាល់ការសង្ស័យ ឬ​បទល្មើស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើពុករលួយ នៅក្នុងការបង្ក្រាប​នោះ»។ 

ជុំវិញករណីនេះ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអធិប្បាយពីលោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃបានទេនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនានេះ។ 

តែយ៉ាងណា​ លោក ឆាយ គឹមឃឿន អ្នកនាំពាក្យអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ មានប្រសាសន៍យ៉ាងខ្លី ដោយ​ស្នើឱ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋកុំលេងល្បែងស៊ីសងផ្សេងៗ ដើម្បីជៀសវាងការបាត់បង់ប្រាក់កាស និងបង្កបញ្ហាជាដើម។ 

លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «សមត្ថកិច្ចក៏សូមអំពាវនាវដល់អ្នកចូលចិត្តលេងល្បែង ត្រូវបញ្ឈប់សកម្មភាពទាំងនេះជាបន្ទាន់ ព្រោះការលេងល្បែងស៊ីសងបានបង្កឱ្យ​មានផលវិបាកជាច្រើន ដូចជា ខាតបង់ពេលវេលា ប្រាក់កាក់ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងបង្កើតឱ្យ​មានបំណុល បង្កឱ្យ​មានអំពើហិង្សាក្នុងពេលលេងល្បែង ហិង្សានៅក្នុងគ្រួសារ និងអាចក្លាយជាអំពើឃាតកម្ម ហើយពេលខ្លះឈានទៅប្រព្រឹត្តបទល្មើសលួច ឆក់ ប្លន់ទៀតផង»។ 

កាលពីថ្ងៃទី ២៣ ខែមករា ឆ្នាំ​២០២៤ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានរៀបចំ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការបង្ក្រាប​ល្បែងស៊ីសង​ឆ្នាំ​១៩៩៦ ដោយការរៀបចំនេះធ្វើឡើង​តាម​រយៈ​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុមការងារ​បច្ចេកទេស ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ អនុរដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ​លោក ទ្រី សុខហេង និង​មន្ត្រី​ពាក់ព័ន្ធ​។ ការរៀបចំវិសោធនកម្មច្បាប់នេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងធានានូវប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាបល្បែង​ខុស​ច្បាប់​គ្រប់​ទម្រង់។ 

បើតាមមាត្រា១ នៃជំពូកទី១ របស់ច្បាប់ស្ដីពីការបង្ក្រាបល្បែងស៊ីសងឆ្នាំ១៩៩៦ គឺត្រូវហាមឃាត់ជាដាច់ខាតការលេងល្បែងស៊ីសងគ្រប់ប្រភេទ នៅគ្រប់​ទីកន្លែងទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើកលែងតែមានការអនុញ្ញាតពីរាជរដ្ឋាភិបាល។ ជាមួយគ្នានេះ ក្នុងមាត្រា២ ជំពូក៣​នៃច្បាប់នេះចែងថា ជនណាលេងល្បែងស៊ីសង ជននោះត្រូវផ្ដន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ១ម៉ឺនរៀល ទៅ ៥ម៉ឺនរៀល ឬដាក់ពន្ធនាគារពីមួយសប្ដាហ៍ទៅមួយខែ។  គួរជម្រាបជូនថា ក្នុងរយៈពេល៩ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនានេះ សមត្ថកិច្ច​​បាន​បង្ក្រាប​​បទ​ល្មើស​ល្បែង​ស៊ីសង​ខុស​ច្បាប់​ចំនួន ៧៦​​ករណី ក្នុងនោះ​បានឃាត់ខ្លួនមនុស្ស​ចំនួន ១៥៣នាក់៕ 

បទយកការណ៍៖ ពិព័រណ៍សៀវភៅអន្តរជាតិរបស់នាវា Doulos Hope បាននាំបទពិសោធន៍ថ្មីសម្រាប់​ពលរដ្ឋ​នៅ​​ភ្នំពេញ

ការដាក់តាំងពិព័រណ៍សៀវភៅអន្តរជាតិលើនាវា Doulos Hope របស់អាល្លឺម៉ង់ កំពុងទាក់ទាញចំណាប់អារម្ម​ណ៍ យុវជន យុវនារី ដែលស្រឡាញ់ និងចូលចិត្តអានសៀវភៅ។ពួកគេនាំគ្នាទៅទស្សនា ដែលនេះជាបទពិសោ​ធ​ន៍ថ្មី នៃការដាក់តាំងពិព័រណ៍សៀវភៅជាច្រើនក្បាលនៅលើនាវា។ហើយនេះក៏ជាការមកដល់លើកទី១ របស់នាវា Doulos Hope នៅលើទឹកដីនៃទីក្រុងពាណិជ្ជរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដែរ​។

អតីតកប៉ាល់ទេសចរណ៍ MV Doulos Hope របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានប្រែក្លាយមកជាបណ្ណាល័យបណ្តែតទឹកដ៏ធំជាងគេលើពិភពលោក ដែលកំពុងផ្សព្វផ្សាយពីកម្មវិធីអប់រំ វប្បធម៌ និងពិព័រណ៍សៀវភៅសម្រាប់សា​​លារៀន សហគមន៍ និងសាធារណជននៅក្នុងប្រទេសជាង ១៥០ប្រទេស នៅលើពិភពលោក។  

គេហទំព័រ GBA Ships ឱ្យដឹងថាគោលបំណងនៃនាវានេះ គឺដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង ជំនួយ ​ការជួយ និងក្តីសង្ឈឹម ទៅដល់កន្លែងណាដែលនាវានេះចុះចត។

ព្រះទិនករ កំពុងបញ្ចេញកម្តៅជះមកលើផែនដីនៅម៉ោងប្រហែល១២ ថ្ងៃត្រង់ ដែលជាពេលអ្នកធ្វើការ សិស្ស និងនិស្សតសំរាកពីការងារ និងការសិក្សា ហើយក៏ជាពេលវេលាដែល​ពលរដ្ឋខ្លះសម្រាក់រយៈពេលខ្លី ក្រោ​យ​បំ​ពេ​ញការងា​​រមួ​យព្រឹកធំ។ចំណែកអ្នកខ្លះទៀត កំពុងតែស្រុះស្រូបអាហារថ្ងៃត្រង់។

ក្រឡេកមកកណ្តាលទីក្រុងភ្នំពេញឯណេះវិញ នៅកំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ គេសង្កេតឃើញមាន យុវជន និង​យុវនារី ប្រ​មា​​ណ២០នាក់ អ្នកខ្លះពាក់មួក អ្នកខ្លះកាន់ឆ័ត្រ កំពុងឈរចាំទទួលយកសំបុត្រ ដើម្បីអាចចូលទៅទ​ស្សនានាវាដែលកំពុងសំចតបង្ហាញរាងនៅប្របនឹងច្រាំងទន្លេសាប ​ចម្ងាយប្រហែល២០០ម៉ែត្រពីកន្លែ​​​ង​រង់ចាំ​​ទទួលសំបុត្រ។​

សម្រាប់យុវតី ងិន សុដាលី ដែលកំពុងឈរនៅលើនាវា Doulos Hope រៀបរាប់​ថាកញ្ញាមកទីនេះ ព្រោះរូបគេមិ​នធ្លាប់ឃើញការដាក់តាំងពិព័រណ៍សៀវភៅនៅលើនាវាពីមុនបែបនេះឡើយ។នេះជាលើកទីមួយ​ហើ​យដែ​ល​ខ្លួ​​​នបានឃើញ​​ការតាំងពិព័រណ៌សៀវភៅខ្នាតអន្តរជាតិបែបនេះ ហើយខ្លួនក៏ចង់ឃើញ​ពីរបៀបនៃការតាំ​​ងពី​ដូ​ច្នេះ​​​ដែរ ទើបចំណាយពេលមកទស្សនាតែម្តង។

កញ្ញាបន្តថា៖ « ដោយសារតែកន្លងមកធ្លាប់ឃើញនៅស្រុកខ្មែរមានជាតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅដែរ ក៏ប៉ុន្តែពិព័​រណ៍​សៀវភៅលក្ខណៈ នៅតាមបណ្ណាល័យ ផ្សារទំនើបអីចឹង គេមានកម្មវិធីគេចឹងទៅតែលើកនេះ ប្លែ​ក​ត្រង់ថាជាការពិព័រណ៍សៀវភៅដែរ តែនៅលើកប៉ាល់ធំស្អាតចឹង​ទៀត​ ចឹងប្លែក ហើយមានសៀវភៅច្រើន » ។

មុននឹងនាវា Doulos Hope មកដល់ភ្នំពេញ នាវានេះបានចុះចតនៅទីក្រុងហុងកុង​រយៈពេលប្រហែល ១ខែ។ការចុះចតនៅទីនោះ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនហុងកុងបានចូលទស្សនាហើយការជាការចូលមើលដោយសេរី​។​បើ​តាមកម្មវិធីនេះពីបញ្ចប់បេសកកម្មនៅកម្ពុជា នាវានេះក៏នឹងបន្តសកម្មភាពបន្ទាប់ទៅប្រទេស សិង្ហបុរី ម៉ាឡេ​ស៊ី និងបណ្តាប្រទេសដទៃទៀតនៅលើពិភពលោកដែរ។

ពិព័រណ៍សៀវភៅអន្តរជាតិលើនាវា Doulos Hope លើកទី១ នៅរាជធានីភ្នំពេញនេះបើក​ឱ្យសាធារណជនចូ​​ល​ទស្សនាពីថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា និងថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២​០​២​៤ ចាប់ពីម៉ោង ១២:៣០នាទី រសៀល ដល់ម៉ោង ៧:៣០ នាទីយប់។ នាវាដែលបើកឱ្យសាធារណៈជនចូលទស្សនា ទាំងភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ ដោយឥតគិតថ្លៃ គឺបើកនៅរៀងរាល់ថ្ងៃអង្គារ ដល់ថ្ងៃអាទិត្យ ចំណែកថ្ងៃចន្ទ បិទសំរាក។​

មានអាជីពជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅឯករាជ្យ កញ្ញា ដាលី បានឱ្យដឹងទៀតថារូបគេ​មានគោលបំណងណាត់ជួបអ្ន​ក​ដែលមានចំណង់ចំណូលចិត្តមកទស្សនានៅទីនេះម្តងទៀត ព្រោះទីកន្លែងនេះទាក់ទាញ និងធ្វើឱ្យអារម្ម​ណ៍​ស្រស់ស្រាយបំភ្លេចទុក្ខកង្វល់។

កញ្ញាបន្តថា៖ «ដោយសារឃើញការតាំងពិព័រណ៍នៅលើកប៉ាល់នឹងល្អ ចឹងខ្ញុំប្រហែលជាអាចនឹងណាត់ជួបមិ​ត្ត​ភក្តិដែលគាត់ចូលចិត្តអាន ជាអ្នកនិពន្ធជាអ្នកអានអី ដែលមានចំណូលចិត្តអានដូចគ្នា ណាត់គាត់មកជុំគ្នា​មើ​លសៀវភៅក៏ដូចជាមើលទេសភាពនៅតាមដងទន្លេអីចឹងទៅ ធ្វើឱ្យអារម្មណ៍យើងស្រស់ស្រាយជាមួយគ្នា » ។

មានកាតាបពណ៌ខ្មៅស្ពាយពីខាងក្រោយខ្នង និងកំពុងចាប់កាន់សៀវភៅមកអាន និស្សិតជំនាញអក្សសាស្ត្រអង់​គ្លេ​ស លោក ផាន រិទ្ធី ថាលោក មកទីនេះព្រោះចង់មកភ្លក់នូវអារម្មណ៍ថ្មី នៃការតាំងពិពណ៌សៀវភៅនៅលើ​​នា​​វា និងចង់ស្វែងយល់អំពីសៀវភៅថ្មីៗ។​​

លោកបន្តថា៖ « នេះជាលើកដំបូងរបស់ខ្ញុំដែលបានឃើញការតាំងពិព័រណ៍លើនាវានេះ លើនាវានេះ មានសៀ​​វ​ភៅជាច្រើនដែលខ្ញុំអត់ធ្លាប់បានជួប អត់ធ្លាប់បានអាន ខ្ញុំធ្លាប់ចូលបណ្ណាល័យ អានសៀវភៅច្រើនដែរ​ […] វាពិតជាសំខាន់ ដែលមានការតាំងពិព័រណ៍នេះ ធ្វើឱ្យយើងអាចស្វែងយល់ពីបទពិសោធន៍ថ្មី ខ្ញុំចង់ស្វែងរកសៀវ​ភៅ​ដែលប្លែកៗ ចង់ស្វែងយល់សៀវភៅដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ » ។

ទន្ទឹមនឹងការមកដល់លើនាវា Doulos Hope និស្សិតឆ្នាំទី៤ រូបនេះចង់ឱ្យមានការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅបែបលើនាវាបន្តទៀតនៅកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យសិស្ស​ និងនិស្សិត ផ្សេងទៀតបានមកទស្សនា ព្រមទាំងឈ្វេងយល់អំពីកា​​រ​តាំងពិពណ៌នេះ។​

ប្រហាក់ប្រហាក់ប្រហែលនឹងនិស្សិតឆ្នាំទី៤នេះដែរ និងកំពុងមើលសៀវភៅនៅក្បែរទូតាំងពិព័រណ៍ យុវតី ប៊ុន ស្រីគុជ និយាយថាខ្លួនឃើញការផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្តាញសង្គមអំពីការតាំងពិព័រណ៍នេះ ហើយកញ្ញាយល់ថា​​​ការតាំងពិពណ៌នេះប្លែក ទើបទាក់ទាញអារម្មណ៍រូបគេ និងមិត្តភក្តិមកមើលការតាំងពិព័រណ៍លើនាវានៅ​ថ្ងៃ​​នេះ​ដែរ​។​

កញ្ញាបន្តថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាប្លែកខ្លាំងដែលមានការតាំងពិព័រណ៌សៀវភៅនៅលើកប៉ាល់ចឹង ពីព្រោះអីលើ​​កទី១សម្រាប់យើងដែលដឹងថាមានការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅនៅលើកប៉ាល់ ខ្ញុំចង់ឱ្យអ្នកដែលអត់ទាន់ដឹងដំណឹងហ្នឹងពួកគាត់បានលឺសម្លេងនេះហើយពួកគាត់ចូលរួមមកមើ​ល​សៀវភៅនៅលើកប៉ាល់នេះទាំងអស់គ្នា »។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏បានបង្ហោះផ្សាយនៅលើបណ្តាញ​​ស​ង្គម ដោយលើកទឹកចិត្តឱ្យសិស្ស និស្សិត និងសាធារណជន ចូលរួមទស្សនាពិពណ៍សៀវភៅលើកប៉ាល់ MV Doulos Hope នៃក្រុមហ៊ុន GBA Ships E.V. ដោយឥតគិតថ្លៃ។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា លើកឡើងកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ថាកាលមកដ​​ល់របស់នាវា Doulos Hope នេះពិត​ជាពិសេសចំពោះការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅ ដោយសារនាវានេះ​ជានា​វា​​ខ្នា​តធំ។ក្រៅពីនេះ ពិព័រណ៍សៀវភៅនេះក៏បានបង្ហាញឱ្យឃើញទំនាក់ទំនងល្អរវាងកម្ពុជា និងប្រទេសនានាលើឆាកអន្តរជាតិ ព្រមទាំងបង្ហាញពីសុ​​ខសន្តិភាព ស្ថិរភាពខាងនយោបាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជាដូចគ្នាដែរ។

លោកស្រីបន្តថា៖ « ការអនុញ្ញាតឱ្យនាវា Doulos Hope ចូលមកដល់កម្ពុជានៅក្នុងការបើកតាំងពិព័រណ៍សៀ​​វ​ភៅនេះគឺបង្ហាញអំពីការរីកចម្រើន និងស្ថិរភាពរបស់កម្ពុជា ហើយក៏បង្ហាញពីសក្តានុពលរបស់កម្ពុជានៅក្នុងផ្នែ​​កអំណានផងដែរ » ។

លើសពីនេះទៅទៅទៀត លោកស្រីថ្លែងថាការតាំងពិព័រណ៍​នេះគឺបានចូលរួមចំណែកដ៏សំខាន់នៅក្នុងការលើ​ក​​កម្ពស់ការអានរបស់យុវជន ជាពិសេសប្រជាជានកម្ពុជា។លោកស្រីបានឱ្យដឹងទៀតថាកន្លងមកក្រសួងអប់រំក៏​​តែ​​ងតែអនុវត្ត រៀបចំឱ្យមានទិវាអំណាន និងការតាំងពិព័រណ៍នានា ព្រមទាំងគាំទ្រការអាននៅតាមសាលារៀ​ន ​កា​​រ​រៀបចំបណ្ណាល័យជាដើម។ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្រីថាការតាំងពិព័រណ៍នេះពិតជាមានសារៈសំខាន់សម្រា​​​​ប់​​យុវជនដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេលើវិស័យអំណាននៅកម្ពុជាសម្រាប់ពេលនេះ និង​​ថ្ងៃ​អនា​​គ​ត​​។

លោកស្រីបន្តថា៖«ការតាំងពិព័រណ៍នេះគឺជារឿងមួយសំខាន់ដែលជួយលើកកម្ពស់នៅក្នុងការអានដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៅក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំដូចគ្នាហើយជឿថា ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗទាក់ទងនឹងការអានបែបនេះដែលកើតមានឡើងជាញឹកញាប់ក៏ជាចំណុចមួយទៅតឿនឬក៏ដូចជាក្រើនរំឭកក៏ដូចជាការផ្តល់ឱកាសដល់យុវជននៅក្នុងការស្វែងរកសៀវភៅដែលមានមានភាពចម្រុះឬក៏ប្រធានបទផ្សេងផ្សេងដែលអាចទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ដល់ពួកគាត់ដើម្បីឱ្យពួកគាត់មើលឃើញអំពីសក្ដានុពលឬក៏វត្តមាននៃសៀវភៅនានានៅលោកពិភពលោកដែលគាត់អាចជ្រើសរើសអានបាននៅក្នុងពេលដែលគាត់ត្រូវការឬក៏នៅក្នុងពេលគាត់ទំនេរជាដើម » ។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍ និង​សន្តិភាព​(PDP) លោក យង់ គិ​ម​អេង យល់ឃើញថាការតាំងពិព័រណ៍សៀវភៅនៅលើនាវានេះ គឺជាបទពិសោធន៍ថ្មីមួយ ដែលអាចទាក់ទាញអ្នកនិពន្ធឱ្យខិតខំតាក់តែងស្នាដៃបន្ថែមទៀតព្រមទាំងទាក់ទាញអ្នកអានឱ្យចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការអានសៀវភៅច្រើ​​នជាមុន ដើម្បីពង្រីកចំណេះដឹង និងក្លាយជាធនធានសម្រាប់ទ្រទ្រង់ និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសឆាប់រហ័ស​។

លោកបន្តថា៖ « ការរៀននៅក្នុងសាលា លើមេរៀនដែលបានរៀនហ្នឹងវាម្យ៉ាងហើយ តែការអានពង្រីកចំណេះដឹងបន្ថែម គឺជាកត្តាចំបាច់ និងសំខាន់បំផុត ហើយជុំវិញពិពណ៌សៀវភៅនេះវានឹងជួយដាស់តឿនកូនខ្មែរគ្រប់រូបឱ្យផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការអានឱ្យបានច្រើន មិនមែនផ្ដោតគ្រាន់តែលើការកម្សាន្ត ការទស្សនាផ្សេងៗទៅតាម ប្រព័ន្ធបណ្ដាញសង្គមទេ តែទិញសៀវភៅយកមកអាន ការអាននេះជួយច្រើនសម្រាប់សុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់មនុស្សដែរ» ។

ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកស្នើឱ្យសាលារៀននៅកម្ពុជាធ្វើការពង្រឹង និងរៀបចំសោភណ្ឌភាពដែលមើលទៅមានភាពទាក់ទាញ អនាម័យ ដើម្បីឆក់យកចិត្តសិក្សានុសិស្សចូលមកទស្សនា​។​

លោកបន្តថា៖«ខ្ញុំឃើញថាតាមសាលានីមួយៗគួរតែពង្រឹងបណ្ណាល័យឱ្យមានសៀវភៅអានឱ្យសម្បូរបែប សៀ​​វភៅថ្មីៗ ដែលបានតាំងពិព័រណ៌ និពន្ធថ្មីៗហ្នឹង ទិញយកទៅដាក់ឱ្យបានច្រើន ហើយក្រសួងអប់រំគួរតែមា​ន​ថវិកាសម្រាប់ឱ្យសាលានីមួយៗ តាមវិទ្យាល័យផ្សេងៗ ហ្នឹងអាចមានកញ្ចប់ថវិកាដើម្បីទិញសម្ភារៈដើម្បីពង្រី​​កនៅបណ្ណាល័យបន្ថែមទៀត ប៉ុន្តែខ្ទង់ថវិកាដែលចំណាយទាំងអស់គឺត្រូវតែមានចំណាយជាក់ស្តែង មិនមែ​ន​មានតែខ្ទង់ថវិកា តែអត់ឃើញមានការចំណាយទេ ហើយកន្លែងបណ្ណាល័យគួរតែមានការរៀបចំស្រួល​បួល ឱ្យស្អាត ដែលចូលទៅមានអារម្មណ៍ថាចង់ទៅអាន»។

ងាកមកកញ្ញា ដាលី វិញ នាងនិយាយថាពិព័រណ៍សៀវភៅអន្តរជាតិនេះ បាននាំបទពិសោធន៍ថ្មីមួយសម្រាប់ប្រ​ជាជនកម្ពុជា ព្រមទាំងបានរួមចំណែកជាច្រើននៅក្នុងការផ្តល់ចំណេះដឹងដល់ប្រជាជនដែលមកទស្សនា។​ទន្ទឹ​​មនឹងនេះរូបគេក៏ចង់ឱ្យមានពិពណ៌សៀវភៅជាលក្ខណៈអន្តរជាតិបែបនេះបន្តទៀត នៅកម្ពុជា​។​

នេះមិនមែនជាលើកទី១ទេ ដែលបណ្ណាល័យបណ្តែតទឹកដ៏ធំជាងគេនេះ បានចូលសំចតនៅកម្ពុជា។ កប៉ាល់ MV Doulos Hop ធ្លាប់បានចូលចតនៅកំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ ចំនួន៣លើករួចមកហើយ ដោយលើ​ក​ចុងក្រោយ កប៉ាល់នេះចូលចតជិតមួយខែចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២​០​២​៤ កន្លងទៅនេះ ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចូលទស្សនា និងអានសៀវភៅនៅលើនាវា ដោយឥ​តគិ​ត​ថ្លៃ​​រួចមកហើយដែរ​៕

តុលាការសម្រេចឃុំខ្លួន​​​​អ្នកស្រី​ ឡេង ចាន់​ណា និង​បក្ខពួក​ ដាក់ពន្ធនាគារ​បណ្តោះអាសន្ន​ពាក់ព័ន្ធនឹង៣បទល្មើស​

ចៅក្រម​ស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប បាន​សម្រេច​ឃុំខ្លួន​អ្នកស្រី​ ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក​ ២នាក់​ទៀត នៅពន្ធនាគារ​ជាបណ្តោះអាសន្ន ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស ចេញមូលប្បទានប័ត្រគ្មានសាច់ប្រាក់​ និងសម្អាតប្រាក់។

អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួក ២នាក់ទៀត ត្រូវបាន​សមត្ថកិច្ច​ខេត្តសៀមរាប ចាប់ខ្លួនកាលពី​រសៀល​ថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅខេត្តសៀមរាប ទៅ​តាមដីកាបញ្ជា​ឱ្យចូលខ្លួន​របស់​តំណាង​អយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្ត ដោយផ្អែក​​តាមបណ្តឹង​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។

យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ បាន​ឱ្យដឹងថា​ បន្ទាប់ពីបាន​សួរចម្លើយជនត្រូវចោទ ​ពិនិត្យភស្តុតាង​ក្នុងសំណុំរឿង ព្រមទាំងការ​ពិចារណាលើអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់​រួចមក ចៅក្រមស៊ើបសួរបានសម្រេច​ឃុំខ្លួន​ជនត្រូវចោទទាំង៣រូប ដាក់ពន្ធនាគារខេត្តសៀមរាបជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីបន្តការស៊ើបសួរតាមនីតិវិធីច្បាប់។ 

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្តថា៖ «សាលាដំបូងខេត្តសៀមរាប នឹងបន្តចាត់ការសំណុំរឿងនេះ ឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធីច្បាប់ជាធរមាន»។

ជនត្រូវចោទទាំង៣នោះ រួមមាន អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា អាយុ ៣៦ឆ្នាំ មានងារជាឧកញ៉ា និងជាអ​គ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលានស៊ីធីវើលដ៍ ឯ.ក, លោក ចាន់ ឃីន​ អាយុ ៣០ឆ្នាំ និងលោក ផិន សាមាន​ អាយុ ៣១ឆ្នាំ​​ ត្រូវបាន​​ចោទ​ប្រកាន់​ពីបទ «ឆបោកមានស្ថានទម្ងន់ទោស (ជាក្រុមមានការ​ចាត់តាំង)» តាមមាត្រា ៣៧៧ និង៣៨០ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ, បទ «សម្អាតប្រាក់» តាមមាត្រា ៣៨នៃច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់ និងហិរញ្ញប្បទានភេរវកម្ម និងបទ «មិនបំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ចំពោះឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន» តាមមាត្រា ២៣១ នៃច្បាប់ស្តីពីឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន និងប្រតិបត្តិការទូទាត់សងប្រាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់សាលា​ដំបូងខេត្ត។

នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤នេះដែរ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី លោកសាយ ឈុំ ក៏​បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យ​បញ្ចប់គោរមងារឧកញ៉ា ពីឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា នេះផងដែរ។ 

លោក នួន នឿត អះអាងថាជាជនរងគ្រោះពីការឆបោករបស់ក្រុមអ្នកស្រី​ឡេង ចាន់ណា បាន​​​បង្ហាញ​ការគាំទ្រចំពោះចំណាត់ការ​របស់​តុលាការទៅលើ​ជនត្រូវចោទទាំង៣រូប។ ប៉ុន្តែលោកថា អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច គួរតែមានចំណាត់ការ​ច្បាប់ទៅលើ​​បក្ខពួកឆបោកទាំងអស់នៅក្នុង​​ក្រុមរបស់​ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ដើម្បីផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ។

លោកថា៖ «បើយើងឃាត់ខ្លួនចឹងក៏ល្អដែរ ព្រោះត្រូវឃាត់ខ្លួនទាំង ២៥នាក់​ទៀត​​​[សមាជិកឆបោក]នោះដែរ ព្រោះអា ២៥នាក់នោះ ក៏ទាក់ទងនឹងរឿងហ្នឹងដែរ» 

បើតាម លោក នួន នឿត គឺរូប​លោកបាន​ដាក់ប្រាក់វិនិយោគជាមួយក្រុមហ៊ុនប្រ៊ីលាន​ស៊ីធី​វើលដ៍​តាំងពីឆ្នាំ​២០២២ ហើយ​ការដាក់វិនិយោគនេះ​ធ្វើឡើង៣ដំណាក់កាល ដោយ​លោក​​បានខាតបង់ទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ៥ ៥០០០ដុល្លារ។

លោក​បាន​សំណូមពរដល់តុលាការ និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច​​រឹបអូស​ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់​អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា មកដោះស្រាយ​ជូន​​ពលរដ្ឋទាំងអស់​​ដែល​​រង​គ្រោះពីការឆបោកនេះ ទោះ​ជា​មិនបានប្រាក់ការដែលក្រុមឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ធានាផ្តល់ជូនក៏ដោយ តែលោកចង់បាន​នូវ​សំណងប្រាក់ដើម​របស់​លោក​មក​វិញ។ 

លោកបន្ថែមថា៖ «អចលនទ្រព្យដែលគាត់​ [ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណាទិញគាត់ធ្វើអីៗទាំងអស់ប៉ុន្មានហ្នឹង តើមានប៉ុន្មាននៅក្នុងខ្លួនគាត់ ដែលលុយកាក់គាត់អីនៅកន្លែងណាខ្លះហ្នឹង ឃាត់ខ្លួនគាត់ដើម្បីចង់ឱ្យ​គាត់ហ្នឹងរកដំណោះស្រាយឱ្យ​យើងហ្នឹងឯង តើមានអ្វីខ្លះដែលត្រូវដោះស្រាយជូនប្រជាជនដែលគ្នាកំពុងរង់ចាំយូរហើយ ទាំងគេទាំងខ្ញុំ» 

ចំណែក ជនរងគ្រោះពីការឆបោក​ម្នាក់ទៀត អ្នកស្រី លន់ ស៊ីថា មានប្រសាសន៍ស្រដៀងគ្នា​នេះដែរ​​ថា ក្រៅពីការចាប់​ខ្លួន​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួកហើយ អ្នកស្រីចង់ឱ្យ​មានការបើកបង្ហាញទ្រព្យសម្បត្តិរបស់​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ជាសាធារណៈ និងលក់ទ្រព្យសម្បត្តិ​ទាំង​នោះ​ ដើម្បី​ជា​សំណងជូន​ពលរដ្ឋរងគ្រោះវិញ។ 

អ្នកស្រីថា៖ «ដំណោះស្រាយជូនពួកខ្ញុំ ក្រោយពីការឃាត់ខ្លួនហើយគឺបើកបង្ហាញពីទ្រព្យសម្បត្តិដែលយកលុយពីពួកយើងទៅទិញទាំងប៉ុន្មានដាក់លើតុ ហើយលក់ទៅ ឡៃឡុងទៅ បានប៉ុន្មានយកមកចែកពួកយើងខ្លះៗមក កុំឱ្យ​អត់ឈឹងចឹង [] ខ្ញុំចង់បានលុយខ្លះៗយកមកដោះស្រាយជីវភាព ព្រោះយើងជំពាក់លុយធនាគារ ខ្ញុំប្រហែល ២៨០០(ដុល្លា) បង់ធនាគារ ចឹងបើឱ្យ​​គ្រាន់តែគាត់ជាប់ទោសជាប់ទណ្ឌទៅ​ ពួកយើងអត់មានបានលុយសោះ ពួកខ្ញុំអត់ចង់បានចឹងទេ ចង់បានដំណោះស្រាយឱ្យ​បានលុយខ្លះមកវិញ» 

នាយកចាត់ការទូទៅនៃអង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ លោក អំ សំអាត យល់ថា ដំណើរ​ការ​បន្ទាប់ពីការចោទប្រកាន់ និងឃុំខ្លួន​​ជាបណ្តោះអាសន្ន​ទៅលើ​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងបក្ខពួកហើយ តុលាការ និងអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច គួរតែមានការប្រមូល​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​ជន​ត្រូវចោទ សងត្រឡប់ទៅ​ប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះវិញ។  

លោក​ថា៖ «ទាក់ទងនឹងបញ្ហាលុយកាក់ ឬក៏ការឆបោកទាំងអស់ហ្នឹងតុលាការ​គេអាចពិនិត្រមើលចុងក្រោយទៅលើការលក់ឡៃឡុង ទៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ ទៅលើអចលនទ្រព្យ ដើម្បីសងទៅប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែអាហ្នឹងវាទាល់តែមានការស៊ើបអង្កេតប្រមូលភស្តុតាងអំពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា» 

ពលរដ្ឋស្រុកសណ្តាន់ដាក់ក្តីបារម្ភពីសុវត្តិភាពពេលជិះទូកចម្លងខណៈការលិចទូកកើតឡើងញឹកញាប់​

ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងស្រុកសណ្តាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ដាក់ក្តីបារម្ភចំពោះសុវត្តិភាពពេលជិះទូកចម្លងក្រោ​​យមានឧបទ្ទវហេតុលិចទូកដែលបណ្តាលឱ្យក្មេងស្រីអាយុ ១៣ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់ បើទោះបីជាមានការចេ​ញសារាចរណែនាំពីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ចូនឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្មបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នយ៉ាងណាក្តី។​

លោក​ ចៅ ចាន់ណា ជាប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ដែលប្រើប្រាស់ទូកចម្លងធ្វើដំណើរនារដូវវស្សាក្នុងខេត្តកំពង់ធំ យ​​ល់​ឃើញថាការធ្វេសប្រហែសក្នុងពេលចម្លងទូកនេះបណ្តាលឱ្យមានហេតុការលិចទូកជារៀងរាល់ឆ្នាំតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបន្តថា៖ «មានស្ទើររាល់ឆ្នាំប៉ុន្តែគ្រាន់តែថានៅកន្លែងផ្សេងៗគ្នាចឹងហាស និយាយទៅបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹងវាកើតឡើងជាយថាហេតុចឹងយើងអត់អាចស្មាន ប៉ុន្តែសំខាន់អាហ្នឹងលុះត្រាតែអ្នកចម្លងទូក និងអ្នកដែលត្រូវជិះហ្នឹងមានទំនួលខុសត្រូវរៀងៗខ្លួន»។

មិនខុសពីពលរដ្ឋនៅតំបន់ផ្សេងទៀតឡើយ លោក ចាន់ណា តែងមានការបារម្ភខ្លាចឧបទ្ទវហេតុកើតឡើងពេ​ល​ឆ្លងទឹក ជាពិសេសសិស្សានុសិស្សដែលត្រូវឆ្លងទៅសាលារៀន និងសំណូមពរឱ្យមានស្ពានឆ្លងកាត់ដើ​ម្បីធានាបាននូវសុវត្តិភាព។​

លោកបន្តថា៖«បារម្ភ ទាក់ទងហ្នឹងយើងវាមានកូនក្មួយដែរដែលគាត់ឆ្លងទៅរៀននៅវិទ្យាល័យ សាលាហ្នឹគឺគាត់ត្រូវការឆ្លងទូកដរដល់រដូវវស្សាហ្នឹងឯង […] ជាការល្អហ្នឹងចង់ស្នើរឱ្យបានស្ពានឆ្លងស្ទឹងហ្នឹងស្រួល នៅតំបន់កន្លែងខ្ញុំហ្នឹងវាផ្លូវត្រូវវាចំទីប្រជុំជនដែរ [..] បើមានស្ពានថ្មមួយកាន់តែល្អ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋធ្វើដំណើរផងនិងកូនសិស្សឆ្លងទៅរៀនវិទ្យាល័យផង»

កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែមិថុនា  ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនបានចេញសេចក្តីណែនាំ ឱ្យម្ចា​​ស់អាជីវកម្ម កំពង់ចម្លងទាំងអស់ និងម្ចាស់នាវា-ទូកដឹកជញ្ជូនគ្រប់ប្រភេទ ពង្រឹងវិធានការសុវត្ថិភាព និង​​ការរក្សាសុវត្ថិភាពនាវា-ទូកចម្លងចំនួន ១១ ចំណុចដូចជា ត្រូវមានសម្ភារៈការពារសុវត្តិភាព ដូចជាពោ​​ង​សុវត្ថិភាព អាវពោង និងភ្លើងបំភ្លឺជាដើម។ជាងនេះទៀតត្រូវផ្អាកការធ្វើដំណើរសិនក្នុងករណី អាកាសធាតុមិនអំណោយផលដូចជា មានភ្លៀងខ្លាំង ឬខ្យល់កន្ត្រាក់ ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់។

លោក សៅ នី រស់នៅក្នុងស្រុកសណ្តាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ហើយតែងធ្វើដំណើរតាមទូកដរជាប្រចាំ បានលើកឡើងថា លោកមានក្តីបារម្ភពីសុវត្តិភាពពេលធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទឹកម្តងៗ ដោយពេលខ្លះមិនបានពាក់អាវពោ​ងការពារស្រួ​​លបួល។

លោកប​ន្តថា៖« ការឆ្លងទូកនេះ យើងមើលទូទៅទៅ យើងការពារតែពេលមានបញ្ហាទេ ក្រោយបញ្ហាយើងការពារ ក្រោយពីស្ងប់ស្ងាត់ទៅក៏ [ឈប់ការពារ ព្រោះគិតថាមិនអី] »

ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ លោក ផន រឹម អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បដិសេធក្នុងការ​​ផ្ត​ល់​ព័ត៌មានល្អិត ដោយលោកអះអាងថា មិនមានអ្វីបន្ថែមលើ​សពីសារាចរណែនាំ​ដែលក្រសួង​​បានប្រ​កា​ស​​​​​នោះទេ។

លោកបន្តថា៖« ប្អូនអាចផ្សាយតាមនឹង យើងមិនមានអ្វីអត្ថាធិប្បាយលើសនឹងទេ»

ដោយឡែក លោក អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកចាត់ការទូទៅ នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ យ​ល់​​ឃើញ​ថាកា​​រចេញសារាចរណែនាំរបស់ក្រសួងមិនមានប្រសិទ្ធិភាពក្នុងការរក្សាសុវត្តិភាពទេ ប្រសិនបើអា​​​​ជ្ញា​​​ធរមូលដ្ឋានមិនយកចិត្តទុកដាក់ ឬនៅបន្តបណ្តែតបណ្តោយដូចរាល់ថ្ងៃនេះ។ម្យ៉ាងវិញទៀត អា​​ជ្ញា​ធរត្រូវតាមដានការធ្វើអាជីវកម្មទូកចម្លង បើម្ចាស់អាជីវកម្មណាមិនព្រមអនុវត្តតាមការណែនាំ អាជ្ញាធរត្រូវចា​​ត់​វិធានការច្បាប់។

លោកបន្តថា៖ « ការចេញ [សារាចរ] ហ្នឹងវាអត់មានអីមានប្រសិទ្ធិភាពអីទេបើសិនជាអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមិនព្រមអនុវត្ត បានន័យថាត្រូវត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំសាលាផ្សេងៗនៅពេលដែលចេញពីសាលាត្រូវមានអាជ្ញាធរចាំធ្វើចរាចរតាមផ្លូវដើម្បីជៀសគ្រោះថ្នាក់ចរាចរ [ដូច្នេះ] នៅពេលដែលសិស្សឆ្លងទូកដរអីយើងគួរតែមានអាជ្ញាធរពិនិត្យមើលនៅម៉ោងដែលសិស្សត្រូវឆ្លងទូកដរដើម្បីកុំឱ្យរឿងហ្នឹងកើតឡើងទៀត»

កាលពីថ្ងៃទី០៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤ មានហេតុការណ៍លិចទូកចម្លងនៅស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ បណ្តាលឱ្យក្មេងស្រីអាយុ ១៣ឆ្នាំម្នាក់ស្លាប់។ បើតាមអាជ្ញាធរទូកចម្លងឆ្លងស្ទឹងនោះ មានសិស្សប្រុសស្រីចំនួន ១៥នាក់ បានជិះនៅលើទូកនោះ ខណៈពេលដែលពួកគេត្រឡប់ពីសាលារៀនទៅផ្ទះវិញ។

ឧប្បទ្ទវហេតុនេះមិនមែនជាករណីដំបូងទេដោយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ក៏ធ្លាប់មានសោកនាដកម្មលិចទូកនៅភូមិកោះចំរើន ឃុំកំពង់ភ្នំ ស្រុកលើកដែក ខេត្តកណ្ដាល នៅក្នុងឧប្បត្តិហេតុលិចទូកនោះ បានធ្វើឱ្យកុមារជាសិស្សចំនួន ១១នាក់ ក្នុងចំណោម១៥នាក់ បាត់បង់ជីវិត ខណៈពេលដែលពួកគេជិះទូកត្រឡប់ពីសាលារៀនមកផ្ទះគេវិញ៕

សង្គម​ស៊ីវិល​ និង​កម្ម​ករ​និយោជិតចង់ឃើញអត្ថប្រយោជន៍ប័ណ្ណប.ស.ស កាន់តែទូលំទូលាយ និងស្នើឲ្យមានសេវាកាន់តែប្រសើរ

ភ្នំពេញ​៖ ក្នុង​បរិវេណ​មួយ​ដែល​មាន​ផ្ទះ​ល្វែង​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​​បង្ក​ជា​បរិយា​កាស​អ៊ូអរ​ដោយ​សំឡេង​ក្មេង​រត់​លេង​​លាយឡំ​ជាមួយ​​​​ធុង​បាស់​បន្លើ​គ្រប់​ទិស​ផង​​ អ្នកស្រី​ វ៉ាន់​ ផាន់ណា​ អាយុ​៣៤​ឆ្នាំ កំពុង​បោក​ខោ​អាវ​នៅក្នុង​បន្ទប់​ជួល​មួយ​កន្លែង​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​។​

អ្នកស្រី​ វ៉ាន់​ ផាន់ណា​ សព្វ​ថ្ងៃ​ជា​កម្ម​ការីនី​រោង​ចក្រ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ ដែល​​បាន​ប្រើ​​ប័ណ្ណ​ប.ស.ស​​អស់​​៥​ឆ្នាំមកហើយ​​។ អ្នក​ស្រី​ត្អូញ​ថាមន្ទីរ​ពេទ្យ​​​ដៃគូ​របស់​ប.ស.ស​មួយចំនួន​ដែល​អ្នកស្រី​ធ្លាប់​ទៅ​ មិន​សូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​មកលើ​ខ្លួន​ទេ ​និង​បញ្ចេញ​អាក្បកិរិយា​មិនសមរម្យ​ផងដែរ​។​ ​

អ្នកស្រី​ថ្លែងប្រាប់​ Newsroom Cambodiaថា​៖ «ពេលពួក​​ខ្ញុំ​ទៅមន្ទី​ពេទ្យ​គឺ​ពួក​គាត់​មិន​យកចិត្ត​ទុក​ដាក់​ទេហើយ​យក​ទុក​ចោល​អ៊ីចឹង​ទៅ​ និយាយ​រួមគឺ​ពិបាក​។ ពេល​ទៅ​ពេទ្យ​អត់​មាន​អ្នក​ណា​មក​មើល​ ការ​ដាក់​ថ្នាំ​និង​ដាក់​សេរ៉ូម​អី​តែង​តែ​ទុក​ពួក​យើង​ចោល​អ៊ីចឹង​។​ ទាល់​តែ​យើង​មាន​ការ​ងារ​ដែល​ត្រូវ​តវ៉ា​ជាមួយ​ពួក​គាត់​ច្រើន​អ៊ីចឹង​ទៅ​បាន​គាត់​ឆ្លៀត​មក​មើល​យើង»។

អ្នក​ស្រី សង្គេត​​​ឃើញ​ថា​​ អ្នកចំណាយលុយពីហោប៉ៅផ្ទាល់ខ្លួន​មាន​ឥទ្ធិ​ពល ​និង​ទទួល​បាន​សេវា​ល្អ​​ជាង​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​សេវា​ប.ស.ស។​

អ្នកស្រី វ៉ាន់​ ផាន់ណា ជាម្នាក់ក្នុងចំណោមកម្មករនិយោជិត​យ៉ាងហោចណាស់៦៦​ម៉ឺន​នាក់​នៅ​កម្ពុជា​ ជាប្រទេសដែល​មាន​រោងចក្រ​សហគ្រាស​ចំនួនប្រមាណជាង៩ពាន់​កន្លែង។ នេះបើតាម​តួលេខ​ក្រសួង​​​​ការងារ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៣។

ថ្វីត្បិតតែច្បាប់ស្តីពីរបបសន្តិសង្គមកំណត់ថា​កម្មករទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍នានាពីមន្ទីរពេទ្យដៃគូ ក៏​ប៉ុន្តែ​មិនមែនគ្រប់កម្មករទាំងអស់ដែលប្រើប្រាស់ប័ណ្ណប.ស.ស សុទ្ធតែ​ទទួល​​បាន​ផល​ប្រយោជន៍ពេញលេញ​ដោយគ្មានបញ្ហាប្រឈមនោះទេ។ សង្គមស៊ីវិល និង​កម្មករ​កម្មការនី​ស្នើឱ្យ​​រាជរដ្ឋាភិបាលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមលើសមាជិកប្រើប្រាស់ប័ណ្ណប.ស.ស និង​សំណូមពរ​​ឱ្យ​​ពេទ្យដែលជាដៃគូយកចិត្កដាក់ស្មើៗគ្នាចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់សេវាប.ស.ស និងអ្នកប្រើលុយផ្ទាល់ខ្លួន។

អ្នកស្រី​ វ៉ាន់​ ផាន់ណា រៀបរាប់ពីបទពិសោធន៍ខ្លួនថាពេលខ្លះទាល់តែមាន​ខាង​សហជីព​ជួយ​សម្របសម្រួល​ ​ទើប​​ខាង​ពេទ្យ​មក​អើ​ពើ​ជាមួយ​ពួក​គាត់​។​ អ្នកស្រី​បាន​សំណូម​ពរ​ឱ្យ​រាជរដ្ឋា​ភិបាល​និង​ស្ថាប័ន​ប.ស.ស ​ផ្តល់​សេវា​ឱ្យ​កម្ម​ករកម្មការិនី​ឱ្យ​បានល្អ។ នេះក៏ដោយសារកម្មករ​បានចូលរួមបង់សេវារាល់​ខែ ​ទោះជាពួកគេទៅ ឬមិនទៅ​​ទទួលសេវាជាប្រចាំ​ក៏ដោយ​។

អ្នកស្រី​​សង្ឃឹម​ថា​ពេទ្យ​នៅ​បម្រើ​ការងារ​តាម​ស្ថាប័ន​នានាមិន​រើស​អើង​កម្មករ​រោង​ចក្រ​ពេលទៅ​ទទួល​សេវា​ផ្សេងៗ​នៅ​មន្ទីពេទ្យ​ដៃគូ ​​និង​ព្យាបាល​ដោយ​ស្មើ​ភាព​គ្នា​ទាំងចំពោះ​អ្នក​ប្រើប័ណ្ណ​ប.ស.ស ​និង​អ្នក​ប្រើ​លុយ​ផ្ទាល់​ខ្លួន។

អ្នក​ស្រី​ វ៉ាន់​ ផាន់ណា​ នៅ​តែ​សង្ឃឹម​ថា​រាជ​រដ្ឋា​ភិបាល​នឹង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ស្តាប់​​ និងឆ្លើយ​តបទៅនឹង​បញ្ហា​របស់​កម្មករ​និយោជិត​ ហើយអ្នក​ស្រី​​ចង់​ឃើញការសន្យានានាដែល​ក្រសួងធ្លាប់ផ្តល់ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​ការ​ពិត ​និង​ចេញ​ជា​ផ្លែ​ផ្កា​នាពេលឆាប់ៗខាងមុខ​។

ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកស្រី​ក៏កត់​សម្គាល់​​​​ឃើញ​ពី​ភាពប្រសើរជាបន្តបន្ទាប់ និងផល​ប្រយោជន៍​កាន់តែទូលាយជាងមុន​ បើទោះ​ជា​​​នៅ​មានការរើសអើង​ខ្លះៗ​មកលើ​ក្រុម​កម្មករនៅឡើយ។​

អ្នក​ស្រី​ សុខ​ សាវ៉េត មាន​អាយុ​៣២​ឆ្នាំ​ សព្វ​ថ្ងៃ​ជា​កម្ម​ការីនី​រោង​ចក្រ​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា​បទពិសោធន៍​​ប្រើ​ប្រាស់​សេវា​កម្មប.ស.ស មាន​ទាំង​ល្អ​ និង​រកាំរកោះ ហើយការទិញថ្នាំ​ប្រើ​ប្រាស់ខ្លះត្រូវចំណាយលុយផ្ទាល់ខ្លួន​។​ អ្នកស្រីបន្តថា ពេល​ខ្លះទៀតគ្រូពេទ្យមួយចំនួនក៏មានប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីគំរោះគំរើយ ជាពិសេសនៅពេលមមាញឹកខ្លាំង។

អ្នកស្រី​ថ្លែង​ថា​៖ «ដោយ​ពេទ្យ​ដែរ​ ពេទ្យ​ខ្លះ​រាង​ស្រួល​ជាមួយ​យើង​ ពេទ្យ​ខ្លះ​រាង​សម្តី​អត់​សូវ​ស្រួល​ជាមួយ​យើង​ដែរ​អ៊ីចឹង​ទៅ​ មិន​ទាំង​អស់​គ្នា​។ ពេទ្យ​ខ្លះ​គេ​ស្តី​ឱ្យ​យើង​ដែរ​ មិន​ល្អ​ទាំង​អស់​ទេ​ ទ្រាំ​ទៅ​ធ្វើ​ម៉េចវា​​មិន​អស់​លុយ​»។

ចំណែក អ្នកស្រី ប៉ូច វណ្ណា មាន​អាយុ​​៥៣ឆ្នាំ សព្វថ្ងៃជា​កម្មការនី​រោង​ចក្រ​នៅ សង្កាត់កាកាប នៃខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ពីបទពិសោធន៍វិជ្ជមានចំពោះការ​​​ប្រើ​ប្រាស់​​ប័ណ្ណប.ស.សអស់​រយៈពេល​២០​ឆ្នាំ​​កន្លង​​មកហើយ​។ អ្នកស្រីថា ប័ណ្ណប.ស.ស​​បាន​ជួយ​សម្រាល​បន្ទុក ​ចំណាយ​​ថ្លៃថ្នាំពេទ្យ​​​​ ​និងអត្ថប្រយោជន៍​ផ្សេងៗ​ទៀត។

​អ្នកស្រី​​រំឮក​ពីការលំបាកមុនពេលខ្លួន​មាន​ប័ណ្ណ​ប.ស.សយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំ​បាន​ប្រើ​ប័ណ្ណ​ប.ស.ស តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៧​​ វា​មាន​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ពេល​អ្នក​ជំងឺ​ឈឺ​ទៅ​ពេទ្យ​អត់​អស់​លុយ ​ហើយ​គេ​ពិនិត្យ​យើង​ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​​ដាក់ទាំង​អស់​​ដែល​អត់​មាន​រើស​អើង​ថា​អ្នក​មាន​ប័ណ្ណ​ក្រី​ក្រប.ស.ស ​និង​​អ្នក​មាន​លុយ​ទេ​គឺ​មើល​ស្មើៗ​គ្នា»។

ទោះ​បី​ជា​កម្មករ​កម្មការនី​មួយ​ចំនួន​ដែល Newsroom​បានជួបសម្ភាស​​លើក​ឡើង​ពី​អត្ថប្រយោជន៍​ និងបញ្ហាប្រឈម​នៃប័ណ្ណ​ប.ស.សយ៉ាងណា ​​​ក៏ប៉ុន្តែ​ប្រធាន​សហព័ន្ធ​សហជីព​កម្ពុជា​ អ្នកស្រី​ យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ​ មើល​ឃើញ​ពី​គម្លាត​រវាង​កម្មករ​កម្មការនី​​ប្រើ​ប័ណ្ណ​ប.ស.ស​ និងអ្នក​​ប្រើ​លុយ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​។ ​ប្រធាន​សហព័ន្ធ​សហជីពរូបនេះថា ​រាជរដ្ឋាភិបាល​គួរ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ជាអាទិភាពចំពោះសុខមាលភាព និងការព្យាបាលរបស់អ្នកជម្ងឺ ជាពិសេស​មិនគួរតម្រូវឲ្យកម្មករបង់ប្រាក់ជាមុន មុនពេលព្យាបាលនោះទេ។

អ្នកស្រី​ពន្យល់បន្ថែមថា កម្មករក៏មានការលំបាក​ទទួល​បាន​សំបុត្រ​ពេទ្យ ឬការអនុញ្ញាតិ​ឲ្យ​សម្រាក​នៅមន្ទីរពេទ្យដែលជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវដើម្បីបានច្បាប់សម្រាកពីការងារថែមទៀតផង។

​យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី​ យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ ទទួលស្គាល់​អត្ថ​ប្រយោន៍​នៃ​ប័ណ្ណ​ប.ស.ស​មាន​បី​ចំណុច​សំខាន់​ៗ​ ជាអាទ៍​ការ​ផ្តល់​ការ​ថែ​ទាំ​សុខ​ភាព​ របប​ហានិភ័យ​ការងារ និងរបប​សោធន​និវត្តន៍​។ ហើយជាពិសេសនោះ អ្នកស្រី​ យ៉ាង សុភ័ណ្ឌ កោតសរសើរពី​ភាពប្រសើរ​ឡើង​ចំពោះ​​កម្មករ​និយោជិក​​ជា​ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ដោយសារពួកគេអាច​​​ទទួល​បាន​ការ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​តាំង​ពី​​គាត់​ចាប់​ផ្តើម​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​រហូត​ដល់កូន​​គាត់សម្រាល ព្រមទាំងទទួលបាន​ប្រាក់ឧបត្ថម្ភ​៤០ម៉ឺន​រៀល​ពី​រដ្ឋផងដែរ។

អ្នកស្រី​លើក​ឡើង​ថា៖ «នៅពេល​ដែល​កម្ម​ករ​គាត់​ឈឺ​គាត់​អី​អ៊ីចឹង​ទៅ​គាត់​ទៅ​ទទួល​សេវា​រ៉ាប់​រង​ផ្នែក​ព្យាបាល​ហ្នឹង​ពី​មន្ទី​ពេទ្យ​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ​ឬក៏​មន្ទី​ពេទ្យ​ដៃ​គូរ​របស់​រដ្ឋ​។ នៅពេល​កម្មករ​គាត់​គ្រោះ​ថ្នាក់​​​គឺ​គាត់​នយោជិក​ហ្នឹង​គាត់​មាន​សិទ្ធិទៅ​ទទួល​សេវា​កម្មពី​ពេទ្យ​ដូច​គ្នា​ដែរ​ហើយ​មួយ​ទៀត​ពាក់​ព័ន្ធ​ជាមួយ​ថ្មីៗហ្នឹង​ គឺ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ប្រកាស​ឱ្យ​យើង​បាន​របប​សោធន​និវត្តន៍​​»។

ច្បាប់​ស្តី​ពី​របប​សន្តិសុខ​សង្គម ដែលត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើកាលពីឆ្នាំ២០១៩នេះ បង្កើតឡើង​ដើម្បី​ធានាឲ្យមានសមធម៌ និង​ដើម្បី​លើក​ក​​ម្ពស់​សុខុមាលភាព និងជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងនោះគិតទាំង ប្រាក់សោធន ផ្នែកថែទាំ​សុខភាព ផ្នែកហានិភ័យការងារ និងផ្នែកនិកម្មភាព​ការងារនានា។ បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម(ប.ស.ស) គឺជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈ​រដ្ឋបាល​ដែលផ្តល់ការធានាសន្តិសុខប្រាក់ចំណូលជាមូលដ្ឋានរបស់កម្មករនិយោជិត ដើម្បីរួមចំណែក​កាត់​បន្ថយភាពក្រីក្រនិងលើកកម្ពស់ស្ថេរភាពសង្គម។

​ប័ណ្ណ​ប.ស.ស (ប្រភព៖ ក្រសួងព័ត៌មាន)

លោក​ ហេង​ សុផាន់ណារិទ្ធ​ អគ្គ​នាយក​រង​បេឡា​ជាតិ​សន្តិសុខ​សង្គម​បាន​ប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា​ចំនួន​កម្មករ​និយោជិត​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ប័ណ្ណ​ប.ស.ស​​មាន​ទាំង​កម្មករ​និយោជិត​ឯក​ជន ​និង​វិស័យ​វាយនភ័ណ្ឌ។ ហើយប័ណ្ណ​សមាជិកនេះ ផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍ដល់ទាំង​បុគ្គល​ក្នុង​វិស័យ​សាធារណៈ ​បុគ្គល​វិស័យ​ឯកជន បុគ្គលស្វ័យនិយោជន៍ [សំដៅដល់បុគ្គលដែល​ប្រកបការ ងារ ឬមុខរបរ រកប្រាក់ចំណូលដោយខ្លួនឯង] ​និងអ្នកក្នុង​បន្ទុកគ្រួសារ​សមាជិក ប.ស.ស.។ អត្ថប្រយោជន៍ទាំងនេះក៏គ្របដណ្តប់លើគ្រោះថ្នាក់ការងារនានា ដែល​នឹងរួម​ចំណែកលើក​កម្ពស់​សុវត្ថិភាព​និង​សុខភាព​នៅ​កន្លែង​ការងារតាម​រយៈការ​ផ្តល់​ជូនអត្ថ​ប្រយោជន៍​ដល់សមាជិក។

លោក​បន្តថា​៖ «គឺមាន​​សេវា​ព្យាបាល​និងថែទាំវេជ្ជសាស្រ្ត ប្រាក់​បំណាច់​សម្រាប់​ការបាត់​បង់សមត្ថភាព​ការងារបណ្តោះ​អាសន្ន វិភាជន៍សម្រាប់ការបាត់បង់សមត្ថភាព​ការងារ​អចិន្ត្រៃយ៍​ធនលាភ​សម្រាប់​ការបាត់បង់​សមត្ថភាពការងារ​អចិន្ត្រៃយ៍ សេវាស្តារនីតិសម្បទា វិភាជន៍បូជាសព និងធនលាភឧត្តរជីវីអី​ជាដើម»​។

គិត​ត្រឹម​ថ្ងៃ១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ បេឡា​ជាតិសន្តិ​សុខសង្គម​នៃក្រសួង​ការងារ​និង​បណ្តុះ​បណ្តាល​​វិជ្ជាជីវៈ​មានសមាជិក ២លាន ១៥ម៉ឺននាក់ មាន​កម្មករនិយោជិត​​ក្នុងវិស័យ​ឯកជន​ប្រមាណ ១លាន ៥០ម៉ឺននាក់។ ដោយ​ឡែកបើ​គិតតែ​វិស័យវាយនភ័ណ្ឌ​កាត់ដេរ ផលិត​ផល​ស្បែកជើង​ ផលិតផល​ធ្វើដំណើរនិងកាបូប មានសរុបចំនួនជាង៨១ម៉ឺននាក់៕

Latest News