fbpx
Home Blog

ក្រសួងមួយចំនួន​បង្ហោះសកម្មភាពចុះជួយបក្សប្រជាជនកម្ពុ​ជា​លើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន

នៅមុនពេលការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាង​រាស្រ្តអាណត្តិទី៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ កាន់តែជិតចូលមកដល់ គេសង្កេតឃើញថា ក្រសួង ស្ថាប័នខ្លះដែលជាសេនាធិការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បាន​បង្ហោះ​ពី​សកម្មភាពចុះមូលដ្ឋាន និងខ្លឹមសារនានា​ នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន ដែល​បង្ហា​ញ​ពីសមិទ្ធផលរបស់គណបក្សកាន់អំណាច និង​បាន​អំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។

ក្រសួង ស្ថាប័នរដ្ឋទាំងនោះ មានដូចជា ក្រសួងការពារជាតិ ដែលមាន លោក ទៀ បាញ់ ជារដ្ឋមន្រ្តី និង​ក្រសួងមុខ​ងារ​សាធារណៈ​ ដែលដឹកនាំដោយលោករដ្ឋមន្រ្តី ព្រុំ សុខា។

ជាក់ស្តែង កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានបង្ហោះរូបភាពដែលបង្ហាញ​ពី​លោក ព្រុំ សុខា ដែលគេដឹងថាជាប្រធានក្រុមការងារគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាថ្នាក់កណ្តាល ចុះជួយមូលដ្ឋានខេត្តក្រចេះ។ 

កំពុងឈរថ្លែងក្នុងពិធីដាក់បញ្ចូលសមាជិកថ្មីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្លោងទ្វារនិងរបងទីស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាឃុំ២ធ្នូ ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ។ រូបភាពដែលបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ក្រសួងនោះ បានរំលេចនិមិត្តសញ្ញារបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាលើផ្ទាំងប៉ាណូ អាវ និងមួករបស់អ្នកចូលរួមជាច្រើន។

សារដែលបង្ហោះសរសេរថា៖ «ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីប្រធានក្រុមការងារខេត្តក្រចេះ បានក្រើនរំលឹកប្អូនៗ យុវវ័យជំនាន់ក្រោយថា បើទោះបីពេលវេលាបានកន្លងផុតទៅយ៉ាងយូរប៉ុណ្ណាក្តី ពោលគឺតាំងពីមុនកំណើតប្អូនៗទៅទៀតក៏ដោយក្តី ការចងចាំជាប់ជានិច្ចនូវព្រឹត្តិការណ៍សច្ចធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា នឹងក្លាយជាតម្លៃថ្លៃថ្លានៃគុណប្រយោជន៍សម្រាប់អនាគតរបស់ប្អូនៗ។ មនុញ្ញផលនៃម្លប់សុខសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍដែលសង្គមជាតិ និងយើងទាំងអស់ទទួលបាននៅពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត ច្បាស់ប្រាកដជាកើតចេញពីលទ្ធផលនៃការតស៊ូមុះមុត ប្រកបដោយវីរភាព និងពលីកម្មរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាដែលមានសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោជាប្រមុខ»។

ក្រៅពីការបង្ហោះរូបភាពជាមួយនឹងខ្លឹមសារដែលសំដៅលើសមិទ្ធផលរបស់បក្សកាន់អំណាច ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ថែមទាំងបង្ហោះជាឃ្លីបវីដេអូ រៀបរាប់ពីសកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចុះសួរសុខទុក្ខប្រជា​ពលរដ្ឋទៀត​ផង។

ចំណែក​ ទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងការពារជាតិ បានបង្ហោះរូបភាពមួយកាលពីថ្ងៃទី៣០​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយបង្ហាញ​ពីវត្តមានរបស់លោកស្រី ម៉ែន សំអន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទំ​នាក់​ទំនង​ជាមួយ​រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា និងអធិការកិច្ច ក្នុងពិធីកាត់ខ្សែបូរសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់អគារស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងសមិទ្ធផលនានានៅស្រុកចន្ទ្រា ខេត្តស្វាយរៀង។

សារដែលត្រូវបានបង្ហោះនោះបានសរសេរថា៖ «លោកជំទាវកិត្តិសង្គហបណ្ឌិត ម៉ែន សំអន បានអំពាវនាវដល់បងប្អូនទាំងអស់គ្នាត្រូវ៖ […]ទី៦៖ រួមគ្នានាំជីដូន ជីតា ឪពុក ម្តាយ បងប្អូនញាតិសណ្ដាន អ្នកភូមិជាមួយទៅបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា សម្រាប់នីតិកាលទី៧ នៅថ្ងៃ២៣ កក្កដា ២០២៣ ខាងមុខនេះ»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លោក ឈឿន ប៊ុណ្ណារ័ត្ន ពុំបានថ្លែងបញ្ជាក់ជុំវិញមូលហេតុដែលក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បង្ហោះសកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានេះ​ឡើយ គ្រា​ន់តែ​ឆ្លើយតបថា រាល់សកម្មភាពរបស់​លោក ព្រុំ សុខា រដ្ឋមន្រ្តីនៃក្រសួងមុខងារសាធារណៈ គឺមានគោលបំណងបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ និង​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាប្រឈម​នានាដែលកើតមានឡើងនៅតាមមូលដ្ឋាន។

ចំណែកអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ លោក ឈុំ សុជាតិ មានប្រសាសន៍ថា លោកពុំទាន់មានយោបល់អ្វីទាក់ទិននឹងការ​បង្ហោះរូបភាពគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងការពារជាតិឡើយ ដោយរង់ចាំការពិនិត្យមើល​ជាមុន។

លោក សុជាតិ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំអត់ទាន់បានមើលផេក [Page] ខ្ញុំផង ចាំខ្ញុំមើលសិន អត់ទាន់មានខមិន[យោបល់] អីចាំខ្ញុំមើលសិន»។

ទាក់ទិននឹងករណីនេះ អ្ន​កសិក្សាផ្នែកច្បាប់លោក វន់ ចាន់ឡូត ថ្លែងថា ជាគោលការណ៍នៃច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនានាតម្រូវ​​ឱ្យមន្រ្តីរាជការនៅដាច់ដោយឡែកពីគណបក្សនយោបាយណាមួយ ដោយមិនត្រូវធ្វើសកម្មភាព ឬបង្ហាញការគាំទ្រជាសាធារណៈដែល​អាចប៉ះពាល់ដល់អព្យាក្រឹតរបស់មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាល។

លោក ចាន់ឡូត មានប្រសាសន៍ថា៖ «ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់អព្យាក្រឹតភាព ហើយបើកាលណាអ្នកទាំងអស់ហ្នឹងមានទំនោរ​ទៅកាន់​បក្សណាមួយហើយ មានន័យថា វាពាក់ព័ន្ធនឹងការរើសអើង ឬប៉ះពាល់ទៅដល់គណបក្សដទៃឯទៀតដែលមិនកាន់អំណាច។ ចឹងវាប៉ះពាល់ដល់ដំណើរប្រជាធិបតេយ្យ ហើយនឹងការធានាបានអព្យាក្រឹតភាព ដូចជាការមិនរើសអើងផ្នែកនយោបាយ»។ 

អ្នកស្រាវជ្រាវ​ពីការអភិវឌ្ឍ​សង្គម លោកបណ្ឌិត មាស នី មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ​ ច្បាប់​បានកំណត់​យ៉ាងច្បាស់ពីអ្វីដែលហៅថារដ្ឋាភិបាល និង​គណបក្សនយោបាយ។ លោកបន្ថែមថា ការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីកេងចំណេញ​ផ្នែកនយោបាយរបស់គណបក្សណាមួយ គប្បីធ្វើឡើងឱ្យស្របតាមច្បាប់។

លោកនិយាយថា៖ «នៅពេលយើងនៅជាគណបក្សនយោបាយ គឺយើងមានស មានខ្មៅ បានន័យថា យើងមានបក្សយើង បក្សគេ ក៏ប៉ុន្តែនៅពេលគណបក្សណាមួយឡើង​ទៅកាន់អំណាច គឺគណបក្សបក្សនោះដឹកនាំប្រទេស កាលណាយើង​ដឹកនាំប្រទេសយើងមានតួនាទីគ្រប់គ្រង»។ 

លោក កន សាវាង្ស អ្នកសម្របសម្រួលផ្នែកតស៊ូមតិនៅគណៈកម្មាធិការដើម្បីការ​បោះឆ្នោត​ដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា (ខុមហ្វ្រែល) មានប្រសាសន៍ថា ការប្រើប្រាស់ធនធានរដ្ឋដើម្បីគាំទ្រ និងឃោសនាឱ្យគណបក្សនយោបាយណាមួយ គឺជាការរំលោភលើច្បាប់។

មាត្រា ៣៧ នៃច្បាប់ស្ដីពីសហលក្ខន្តិកៈមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល ចែងថា​ មន្រ្តីរាជការត្រូវមានអព្យាក្រឹតភាពក្នុងសកម្មភាពការងារ និងហាមឃាត់ដាច់ខាតនូវការប្រើប្រាស់មុខងាររបស់ខ្លួន និងសម្ភារៈរបស់រដ្ ឋដើម្បីបម្រើសកម្មភាពនយោ​បាយ ដូច​ជា ​ធ្វើការ​ដើម្បីផលប្រយោជន៍ដល់បេក្ខជននយោបាយ ឬប្រឆាំងនឹងបេក្ខជននយោបាយណាមួយ ធ្វើការដើម្បីផលប្រយោជន៍គណបក្សនយោបាយ ឬប្រឆាំងនឹងគណបក្សនយោបាយណាមួយ ហើយការប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងមាត្រានេះចាត់ទុកជាកំហុស និងការឆ្គាំឆ្គងក្នុងវិជ្ជាជីវៈ៕

កម្ពុជា និងម៉ាឡេស៊ី ប្តេជ្ញាពង្រឹងទំនាក់ទំនង​ទាំងក្រប​ខណ្ឌ​ទ្វេភាគី និង​​ពហុភាគី ដើម្បី​​ផលប្រ​យោជន៍​​ប្រទេស​ទាំង​២និង​​តំបន់

ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសកម្ពុជា និងម៉ាឡេស៊ី បានឯកភាពគ្នា​ពង្រឹងទំនាក់ទំនងដ៏យូរលង់ រវាង​ប្រទេសទាំងពីរ​ ឱ្យកាន់​តែស៊ី​ជម្រៅថែមទៀតទាំងក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី និងពហុភាគី ដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសទាំងពីរ និង​តំបន់។

ការឯកភាពគ្នារបស់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសទាំងពីរនេះ បានបង្ហាញ​តាមរយៈ​សន្និសីទសារព័ត៌​មាន​​​រួម​គ្នារវាង លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោក ដាតុស៊េរី អាន់វ៉ាអ៊ីប្រាហ៊ឹម (Datuk Seri Anwar Ibrahim) នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤នេះ​ នាឱកាសដែលថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា​ទៅបំពេញ​ទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការ នៅ​ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើង​ថា នេះជាខួបលើក​ទី​៦៧ នៃ​ទំនាក់​ទំនង​ការទូតរវាងប្រទេសទាំង២ ហើយចំណងមិត្តភាពនេះ ក៏មានការ​វិវត្តន៍ និងរីកចម្រើន​ទៅដល់កម្រិតថ្មីមួយទៀត ក្នុងក្របខណ្ឌនៃវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ខណៈប្រទេស​ទាំង២ បាននិងកំពុងមានទំនាក់ទំនងល្អទាំងកម្រិត​ថ្នាក់ដឹកនាំ ការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជននិងប្រជាជន និងទំនាក់ទំនង​លើវិស័យការពារជាតិ។

ជាមួយគ្នានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានលើកឡើងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំង២ នាពេល​កន្លងមក ដែល​កម្ពុជា​ និងម៉ាឡេស៊ី បានចូលរួមក្នុងកិច្ចការរក្សាសន្ដិភាព ជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN)។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងទៀត​​ថា«កម្ពុជាតែងតែចងចាំនូវការរួមចំណែក​ដ៏​មានតម្លៃ​របស់​កង​រក្សា​សន្តិភាពម៉ាឡេស៊ី ក្នុងដំណើរការស្វែងរកសុខសន្តិភាពរបស់កម្ពុជា​នៅដើមទស្សវតន៍ឆ្នាំ១៩៩០»។

ក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការនេះដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ក៏នឹង​ចូលក្រាប​បង្គំ​គាល់​ព្រះចៅ ស៊ុល​តង់ ស៊ីកាន​ដា (Sultan Ibrahim ibni Almarhum Sultan Iskandar) ព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅព្រះបរមរាជវាំង និង​មាន​ជំនួប​ជាមួយ​ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា និងប្រធានរដ្ឋសភាម៉ាឡេស៊ី នៅវិមានរដ្ឋសភាផងដែរ។

អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​ លោក ប៉ែន បូណា មានប្រសាសន៍ថា ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការ​របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ីនេះ ជា​ការ​​បង្ហាញ​ពីការរក្សាជំហរបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងល្អ ដែលបានបន្សល់ទុកតាំងពីជំនាន់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ គឺលោក ហ៊ុន​ សែន។

លោកបន្ត​ថា៖ «ដូចដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសដទៃដែរ កម្ពុជាក៏ស្វះស្វែងរកការទាក់ទាញវិនិយោគ និងទេសចរណ៍ពីម៉ាឡេស៊ីដែរ»។

បើតាមសារព័ត៌មាន Bernama News របស់ម៉ាឡេស៊ី ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនោះ ភាគី​នៃប្រទេស​ទាំង​២ ក៏បា​ន​​ចុះហត្ថ​​លេខា​​​លើ​​អនុស្សរណៈ​នៃ​​ការ​យោគយល់​គ្នា រវាង​ធនា​គារ​ជាតិ​​នៃ​កម្ពុជា និងធនាគារ​កណ្ដាលម៉ា​ឡេ​ស៊ី ស្ដីពី​ កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ផ្នែក​នវា​នុវត្តន៍​ហិរញ្ញ​វត្ថុ និងប្រព័ន្ធទូរទាត់​សង​ប្រាក់ ដោយ​មាន​នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសទាំង២នេះ ជាសាក្សី​ផ្ទាល់។

ប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា លោក គិន ភា យល់ថា ដំណើរទស្សន​​កិច្ចផ្លូវការ​របស់​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ីនេះ​​ អាចជាកាតាលីករមួយ ជួយជំរុញ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃប្រទេសទាំងពីរ ព្រមទាំងជះផលវិជ្ជមាន​ទៅដល់វិស័យនយោបាយ​ សេដ្ឋកិច្ច និងការទូតជាដើម។

លោកបន្តថា៖ «ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺពិតជាមានសារៈសំខាន់ សម្រាប់ការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ការ​ទ្វេភាគីរ​វាង​កម្ពុជា និងម៉ាឡេស៊ី។ លោក[នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត]​ទើបចូលកាន់តំណែង ដូច្នេះដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក៏អាចជាការឧទ្ទេសនាមខ្លួន​ទៅ​កាន់​សម​ភាគី​របស់​លោក ទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី»។

ជាមួយគ្នានេះ លោក គិន ភា​ ក៏បានបង្ហាញការ​រំពឹងថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសអាស៊ានទាំង២នេះ នឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងស្អិតរមួតជាងមុន ដែលអាចជួយជំរុញ​ដល់វិស័យផ្សេងៗ ដូចជា វិស័យសុខាភិបាល ថាមពល និងជំនួយផ្សេងៗថែមទៀតផង។

លោកថា៖ «វាពិតជាមានផលប្រយោជន៍ទៅលើទិដ្ឋភាពនយោបាយ និងការទូត បង្ហាញឱ្យ​ឃើញពីភាពជិតស្និទគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំង២ […] ជាទិដ្ឋភាពសេដ្ឋកិច្ច គឺជំរុញ​បន្ថែមទៀតទៅលើការវិនិយោគ ការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំង២ផង ដោយសារតែម៉ាឡេស៊ីគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ ហើយក៏ជាប្រទេសដែលមានវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសមកកាន់កម្ពុជាធំមួយដែរនៅក្នុងតំបន់»។

លោកក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ «ម៉ាឡេស៊ី គឺជាប្រទេសដែលបានទទួល​​​ពលករ​ខ្មែរ​ជាច្រើ​ន​ទៅ​ធ្វើការ និងរស់​នៅ​នៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ហើយ​ខ្ញុំបាន​មើល​ឃើញ​ថា វាជា​ការ​មួយ​ដែល​ប្រសើរ ដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃប្រទេស​​ទាំង​២ អាចពិភាក្សាគ្នាអំពីលក្ខខណ្ឌការងារ កិច្ច​គាំពារពលករ​ទេសន្តប្រវេសន៍ ដើម្បីជាការធានាដល់សុខសុវត្ថិភាព​ពលករទាំងអស់ […] កន្លងមក ក៏មានព័ត៌មានមិនល្អ ព័ត៌មានអវិជ្ជមានដែរពាក់ព័ន្ធនឹងពលករខ្មែរ ដែលទទួល​ការ​ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពី​ថៅ​កែ ឬក៏ពីម្ចាស់ផ្ទះ ព្រោះ​មួយ​ចំនួន​គាត់ធ្វើការនៅតាមផ្ទះរបស់​ម៉ាឡេស៊ីហ្នឹង ដែលទទួល​បញ្ហា​ច្រើន​ដែរ»។

ពលករដែលកំពុងធ្វើការ និងរស់នៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី មានជាងប្រមាណ ២ម៉ឺន​នាក់ នេះ​បើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋ​មន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ លោក ហេង​ សួរ នាពេលកន្លងមក​។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា គឺ​ជាប្រទេស​មួយ​​ក្នុង​​ចំណោម​ប្រទេស​ដំបូង​បំផុ​ត​ ដែល​បាន​បង្កើត​ទំនាក់​​ទំនង​​ការ​ទូត​ជាមួយ​ម៉ាឡេស៊ីក្នុង​ឆ្នាំ១៩៥៧ ហើយ​នៅឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេទី៩ របស់ម៉ាឡេស៊ីនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន៕

អគ្គិសនី​កម្ពុជា សម្រេចផ្តល់​ថាមពល​អគ្គិសនីកម្លាំង​ធំដល់ពលរដ្ឋ​ សម្រាប់​ពេល​ពិធី​បុណ្យ​តាម​គេហដ្ឋាន​

ភ្នំពេញ៖ អគ្គិសនីកម្ពុជា សម្រេចផ្តល់​ថាមពល​អគ្គិសនីកម្លាំង​ធំដល់ពលរដ្ឋ​ក្នុងពេលពិធីបុណ្យផ្សេងៗ តាមការស្នើសុំរបស់ពលរដ្ឋ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តី​​ជូនដំណឹងរបស់អគ្គិសនី​កម្ពុជា ដែលNewsroom ទទួលបាននៅថ្ងៃទី២៦​ ខែកុម្ភៈ។​​​

យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹង ចេញកាលពីថ្ងៃទី២១​ ខែកុម្ភៈ ​ឆ្នាំ២០២៤ នេះ បញ្ជាក់ថា ដើម្បីជួយសម្រួលដល់តម្រូវការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីកម្លាំង​ធំ ក្នុងការប្រារព្ធពិធីផ្សេងៗ នៅតាមគេហដ្ឋាន របស់ពលរដ្ឋ អគ្គិសនីកម្ពុជា ផ្តល់ការប្រើប្រាស់​ដល់ 3ph x 100Aឬ 70kVA (ចេញពីខ្សែបណ្ដាញចែកចាយសាធារណៈ)។​​ សេចក្ដីជូនដំណឹងដដែលបន្ថែមថា ពលរដ្ឋដែលមានបំណងស្នើសុំ ការប្រើប្រាស់អគ្គិសនី កម្លាំង​ធំ ក្នុងរយៈពេលខ្លី អាចស្នើសុំតាម EDG App ឬតាមបណ្ដាសាខារបស់អគ្គិសនីឲ្យបាន យ៉ាងហោច១៥ថ្ងៃមុនពេលត្រូវការប្រើប្រាស់។ ក្នុងករណីមានពិធីបុណ្យសព ពលរដ្ឋអាចស្នើសុំ បានភ្លាមៗ ហើយថ្លៃថាមពលប្រើប្រាស់ត្រូវកត់ក្នុងវិក្កយបត្រ។​

សេចក្ដីជូនដំណឹង​បញ្ជាក់ថា​៖ «ការ​ចំណាយ​លើការ​ដំឡើង​នាឡិកាស្ទង់​ ឌីសុងទ័រ​និងបរិ​​ក្ខា​ផ្សេងៗ​​​សម្រាប់​ការប្រើប្រាស់​ជាបណ្ដោះ​អាសន្ន​ក្នុងអំឡុងពេល​ប្រារព្ធពិធី​ និង​ការប្រចាំ​ការ​​ថែរក្សា​​ចរន្ត​ជាបន្ទុក​របស់អគ្គិសនី​លើកលែង​តែខ្សែបណ្ដាញ​និង​គ្រឿងបរិក្ខាអគ្គិសនី​ចាប់ពីក្រោម​​ឌីសុងទ័រ​​របស់អគ្គិសនីកម្ពុជា​ជាបន្ទុករបស់អតិថិជន​​»៕

ពលរដ្ឋ និង​សង្គមស៊ីវិល ស្នើក្រសួងពាក់ព័ន្ធពង្រឹងវិធានការ​ច្បាប់ពេល​ផ្អាកការនាំចូលគ្រឿងក្នុង​​និង​​បំណែកសាច់បង្កក

ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួន​ ស្នើក្រសួងពាក់ព័ន្ធពង្រឹងការអនុវត្តវិធានការច្បាប់ ស្របពេល​អគ្គនាយកដ្ឋានគយ ដាក់ចេញវិធានការ​ផ្អាកកា​រ​នាំចូ​លគ្រឿ​ង​ក្នុង និងបំណែក​សាច់បង្កក រយៈពេល​៦ខែនាពេលខាងមុខ ដោយពួកគេយល់ឃើញថា ការផ្អាកនេះ អាចនឹងមិន​​មាន​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​ បើការ​អនុវត្តច្បាប់មិនទាន់តឹងរ៉ឹង​គ្រប់គ្រាន់​។

កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ អគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា បាន​ចេញ​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹងពីការ​​ផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន​នូវការនាំចូលគ្រឿងក្នុង និងបំណែកសាច់បង្កក មួយចំនួនដែលជាគ្រឿងក្នុងសត្វចំនួន ៨មុខ ក្នុងនោះមានដូចជា​ អណ្តាត ថ្លើម ពោះវៀន ប្លោក ក្រពះ នៃសត្វជ្រូក គោ ក្របី ជាដើម​។ ប្រភពដដែលបន្តថា ការផ្អាកនេះមានរយៈពេល​៦ខែ ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ដល់ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។

កសិករ​ដែល​ចិញ្ចឹម​សត្វ​ជ្រូក​ជាលក្ខណៈគ្រួសាររស់នៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ លោក រដ្ឋា មាន​​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ផ្អាកនាំចូល​សាច់បង្កកនេះជារឿង​ដដែលៗ ហើយជាការផ្អាកដែលមាន​​រយៈពេលខ្លី។ លោកបន្ត​ថា ការ​ផ្អាក​នាំចូលសាច់​បង្កក​នេះ មិន​អាច​ធ្វើឱ្យជីវភាពកសិករ​​​ប្រសើរ​ឡើង​នោះ​ទេ​។

លោកថា៖ «សាច់បំណែកផ្សេងៗឱ្យនាំចូលធម្មតា អត់ឱ្យនាំចូលតែគ្រឿងក្នុងទេ ដោយសារ​​គ្រឿង​ក្នុង​វាយកមក វាឆាប់​ស្អុយ ចឹងគេអត់យកមក​ […] វានៅតែប៉ះពាល់ហ្នឹង សំណូមពរឱ្យជួយមើល​កសិករក្នុងស្រុក ក្នុងប្រទេសផង កុំយកតែសេដ្ឋកិច្ច នាំចូលនាំចេញនោះ បើមិនចឹងទេ​កសិករក្នុងស្រុកយើងចប់ហើយ អំបិល​ហើយ វ័ណ្ឌករដោះស្រាយ​ធនាគារមិនរួចហ្នឹងហើយ​»

លោកបន្ថែម​ថា៖ «បើផ្អាកតែ៦ខែជួយបានតិច មិនជួយបានច្រើនទេ ចុះបើជ្រូកសាច់យើងចិញ្ចឹម​រយៈ​ពេល ៥ទៅ​៦ខែដូច​គ្នា ទម្រាំ​បាន​លក់ ទម្រាំបានលក់គេឱ្យនាំចូលវិញបាត់ទៅហើយ បើថាផ្អាករហូតអាហ្នឹងល្អ»។

លោក ផល សំបូរ ជានិស្សិតកសិកម្មផ្នែកបសុពេទ្យ យល់ថា វិធាន​ការនេះ​ល្អ បើ​សិន​មានការ​អនុវត្តច្បាប់បានត្រឹមត្រូវ។

លោកបន្តថា៖ «​ថ្នាក់ដឹកនាំស្ថាប័នគយ អ្នកបច្ចេកទេស ការនាំចូលនៃកសិផល​​ ផលិតផលនានា ត្រូវពិចារណានិងយកចិត្តទុកដាក់ បើការនាំចូលនាំឱ្យមាន​ការលើសនៃតម្រូវការ រួម​ទាំង ផលិតកម្ម ឬ​ផលិតផលក្នុងស្រុកច្រើនពេក​ ត្រូវបន្ថយការនាំចូល ព្រោះបើនាំចូលច្រើនពេក ធ្វើឱ្យផលិតផល ឬ​កសិផលរបស់ប្រជាជនយើង​បាត់​បង់​ទីផ្សារ ហើយខំប្រឹងផលិតខ្លួនឯងឱ្យច្រើន និងធ្វើឱ្យទៅជា cycle ដើម្បីរក្សានូវ​សន្ដិសុខស្បៀង និង​ផលិត​ផល​ឱ្យ​មាន​​ស្ថេរ​ភាព បើទោះជានាំចូលត្រូវត្រួតពិនិត្យ​សុវត្ថិភាពចំណីអាហារឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមស្ដង់ដារ​បច្ចេកទេស ដើម្បីការពារ​សុខភាពប្រជាជនយើង»។

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋ​ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក យង់ គឹមអេង យល់ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរតែផ្អាកការនាំចូល​គ្រឿងក្នុង និងបំណែកសាច់បង្កក ជារៀងរហូត​តែម្តង ព្រោះវា​មានផលប៉ះពាល់ច្រើនដល់សុខភាពពលរដ្ឋ។

លោកបន្ថែមថា៖ «គ្រឿងក្នុងសត្វបង្កកវាងាយនឹងខូចណាស់ ហើយបណ្តាប្រទេសខ្លះគេមិនហូបផង អញ្ចឹង​សុំឱ្យ​អាជ្ញាធរ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធមានការត្រួតពិនិត្យ​ចំពោះ​សុខ​ភាព ជា​ពិសេសការនាំចូលសាច់បង្កក ធ្វើយ៉ាងណាកុំឱ្យនាំចូល​សាច់បង្កកទាំងឡាយ​ណាដែលប៉ះពាល់ដល់​សុខភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសដូចជាគ្រឿងក្នុង»។

លោក​ អំ សំអាត នាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការទូទៅ​នៃអង្គការលីកាដូ មានប្រសាសន៍​ថា វិធានការនេះ ជា​យន្តការមួយជួយទប់ស្កាត់នូវការនាំចូលគ្រឿងក្នុងសត្វ និងបំណែកសាច់បង្កក ព្រោះសាច់ទាំងអស់នេះ​ បើសិនជាមិនបានពិនិត្យគុណភាពឱ្យបានត្រឹមត្រូវទេ ពេលប្រជាពលរដ្ឋបរិភោគគឺអាចប៉ះពាល់សុខភាព ហើយប្រជាពលរដ្ឋដែលមានសត្វសម្រាប់លក់​សាច់ និងគ្រឿងក្នុង ជួបបញ្ហាទីផ្សារ ដោយសារ​ការនាំចូលគ្រឿងក្នុង និង​បំណែកសាច់បង្កក គឺមានតំលៃទាបជាង។

លោកថ្លែងថា៖ «វិធានការនេះ អាចមានប្រសិទ្ធភាព ប្រសិន​បើអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធអនុវត្តឱ្យបានតឹងរ៉ឹង ជាពិសេសអាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធនៅតាមច្រកទ្វារព្រំដែនទាំងអស់​ ត្រូវអនុវត្តវិធានការនេះ​ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដោយទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយ ឬផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ដូច្នេះបើច្រកទ្វារព្រំដែនណាអនុញ្ញាតឱ្យនាំគ្រឿងក្នុង និងសាច់សត្វបង្កកចូល ក្រោយពីមានវិធានការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ និងវិធានរដ្ឋបាល»។

ចំណែក ប្រធានសមាគមចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា លោកស្រុន ពៅ យល់ឃើញថា វិធានការដែលរាជរដ្ឋាភិបាលដាក់មកនេះ នឹងអាចមានប្រសិទ្ធភាព​នៅថ្ងៃខាងមុខ ក្រោយអនុវត្តក្នុងកំឡុងរយៈពេល​៦​ខែ​នេះ។ លោកបន្តថា វិធីសាស្រ្តក៏មានរួចហើយ នៅពេលខាងមុខគឺការនាំចូលសាច់បង្កកត្រូវមកក្រសួងកសិកម្មជាអ្នកគ្រប់គ្រង នេះជាវិធានការដែលត្រូវអនុវត្តបន្ត។

លោកលើកឡើងថា៖« រាជរដ្ឋាភិបាលបានយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យចិញ្ចឹមសត្វនឹងរៀបចំឱ្យមានផែនការជាបន្តបន្ទាប់ ហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថាវិធានការនេះនឹងមានប្រសិទ្ធភាពនៅថ្ងៃខាងមុខ»។

អគ្គនាយករងកាំកុងត្រូលត្រួតពិនិត្យ ផ្នែកសុខភាព ចំណីអារហារ លោក គឹម មាសសីហា បានលើកឡើថា ការដាក់ចេញនូវវិធានការផ្អាកការនាំចូល​គ្រឿងក្នុង និងបំណែកសាច់​បង្កក​នេះ ​ដោយ​សារមន្រ្តីអនុវត្តច្បាប់របស់ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បានរកឃើញ​កត្តាដែល​​នាំ​ឱ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ​ទៅលើបណ្តា​សាច់​គ្រឿង​ក្នុង​ទាំង​ ៨មុខ ដែលមិនអនុ​លោម​ទៅ​តាម​ច្បាប់ និងមិនមានសុវត្ថិភាព។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ចំពោះប្រសិទ្ធភាព មុននឹងយើងរៀបចំដាក់ចេញនូវវិធានការនេះ យើងក៏បានចូលរួមសិក្សាទាំងអស់គ្នា ដោយមានក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដូចជា វិស័យឯកជនផងដែរ ថានៅពេលដែលយើងដាក់ចេញវិធានការនេះ​ទៅនឹ​ង​មាន​ការសាទរ​កម្រិតណា ហើយក៏ដូចជាមានភាពអនុលោមស្តង់ដាប្រតិបត្តិរបស់អន្តរជាតិយ៉ាងម៉េចដែរ ទៅតាមគោលការណ៍អន្តរជាតិ។ យើងមិនមែនចេះតែដាក់វិធានការដោយមិនមានការសិក្សាច្បាស់លាស់ទេ»។

លោបន្តថា៖ «មន្រ្តីអនុវត្តច្បាប់យើងក៏ពិនិត្យទៅតាមឃ្លាំងស្តុក ទៅតាមគោលដៅសំខាន់ៗ យកជាគំរូ និងត្រួតពិនិត្យទៅថាតើ​កន្លែងណា​មាន​កត្តា​ជាហានិភ័យទេ មុននឹងយើងសម្រេចរៀបចំវិធានការជាក់លាក់មួយ ក្រោយ​ពីវិធាន​ការរយៈពេល៦ខែនេះ ត្រូវបានកន្លងផុតទៅ យើងនឹងបន្តសកម្មភាពរបស់យើងឱ្យបានជាប់លាប់»។

បើតាម​របាយការណ៍បូកសរុបការងាររបស់ក្រសួងកសិកម្ម នៅឆ្នាំ២០២៣ និងទិសដៅឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា នៅឆ្នាំ២០២៣ ផលិតកម្មសត្វ​ក្នុងស្រុកអាចផ្គត់ផ្គង់សាច់បានប្រមាណ ៣២០ពាន់តោន ស្មើនឹង៩៨ភាគរយនៃតម្រូវការសរុប។ ប្រភពដដែលបន្តថា បរិមាណសាច់ដែលខ្វះខាត ត្រូវបាននាំចូលពីបរទេស ដើម្បីបំពេញតម្រូវការសម្រាប់ម្ហូបអាហារ និងធ្វើជាវត្ថុធាតុដើមផលិតចំណីសត្វលម្អ ដូចជា ឆ្កែ និងឆ្មាជាដើម។

ដើម្បីបំពេញតម្រូវការ កម្ពុជាបាននាំចូលសាច់ និងផលិតសត្វសរុប ៩,២៥ពាន់តោន ក្នុងនោះមានជ្រូកកណ្ដុល ៣ពាន់ក្បាល ពពែ៣៣៦ក្បាល ចៀម ៤០០ក្បាល មាន់សាច់រស់ ៣,៥៥លានក្បាល ទាសាច់រស់ ១៧០ពាន់ក្បាល (៤,៤៩ពាន់តោន) និងសាច់ចម្រុះ រួមមាន សាច់ជ្រូក ចៀម ក្ងាន ក្រួច គោ ក្របី ប្រហិត សាច់ក្រក និងផលិតផលសត្វ សរុបចំនួន (៤,៧៦ពាន់តោន)។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីថ្ងៃចុង​ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ សមត្ថកិច្ចជំនាញខេត្តស្វាយរៀង បានបង្ក្រាបករណីរថយន្ត​កុងតឺន័រ​ចំនួន ០៤គ្រឿង ​ដែលដឹកសាច់បង្កកនាំចូលពីវៀតណាមជាច្រើនតោន ក្រោយរកឃើញថា ខ្វះខាតឯកសារបញ្ជាក់មួយចំនួន និង​ការ​រក្សា​ទុកសាច់បង្កក​មិនត្រូវតាមស្តង់ដាដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់​​ដល់​គុណភាពសាច់។ ចំណែក​កាលពី​​ថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ អាជ្ញាធរបានរកឃើញបង្គារ​​​មានចាក់ចាហួយ​នៅលើក្បាលចំនួន ៤ ២៣៥​គីឡូ​ក្រាម នៅ​លើ​រថយន្តមួយ​ដែល​កំពុង​ចែក​ចាយ​​​នៅ​តាមស្តង់​លក់​មួយចំនួន នៅម្តុំត្រឡោកបែក ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ​​។

ដោយឡែក នៅ​ថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ កម្លាំងការិយាល័យនគរបាលប្រឆាំងបទល្មើសសេដ្ឋកិច្ច ក៏​បាន​បង្ក្រាបការនាំចូល​ស្លាប​មាន់​ខូចគុណភាព ចំនួន ២ ០០០គីឡូក្រាម គ្មាន​ឯកសារ​បញ្ជាក់​ពី​ប្រភពច្បាស់​លាល់ និងមិនអនុលោមភាពផ្នែកបទដ្ឋានព័ត៌មានលក្ខខ័ណ្ឌតម្រូវម្ហូបអាហារ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ៕

សង្គមស៊ីវិលថា ការ​មិនអនុញ្ញាតឱ្យតាំងពិព័រណ៍រូបថត​ពីសំណាក់អាជ្ញាធរ​ ជា​ការ​​រំលោភ​​សិទ្ធិ​ខាង​សមា​​គម

សង្គមស៊ីវិល លើកឡើងថា ការ​​បញ្ឈប់ការដាក់តាំង និងរុះរើរូបថតដែលបានដាក់បង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍រូបថត ស្តីពី ផ្ទះ និងជីវិត របស់អង្គការ​សមាគមធាងត្នោត ពីសំណាក់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន គឺជា​រំលោភសិទ្ធិ​សេរីភាព​ខាង​សមាគម​។

បើតាម​សេចក្តីជូនដំណឹង ស្តីពី ការ​ផ្អាកពិព័រណ៍រូបថតនៅទីសួនចំប៉ី ​របស់​អង្គការសមាគម​ធាង​ត្នោតបានឱ្យដឹងថា តាមការបញ្ជាក់របស់ម្ចាស់ទីតាំងភោជនីយដ្ឋានសួនចំប៉ី​ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានតម្រូវ​ឱ្យបញ្ឈប់ការដាក់តាំង និងរុះរើរូបថត​ដែលបានដាក់បង្ហាញក្នុងពិព័រណ៍ នៅរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤នេះ។

ករណីនេះ អង្គការ​សមាគមធាងត្នោត បង្ហាញការ​សោកស្តាយ​ចំពោះការហាមឃាត់របស់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ខណៈ​ការដាក់តាំងពិព័រណ៍រូបថត​នេះ គ្រាន់តែជាសារដើម្បីបង្ហាញអំពីទុក្ខកង្វល់របស់ពលរដ្ឋ ទៅ​កា​ន់អាជ្ញាធរ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ។

ប្រភព​ដដែលបញ្ជាក់​​ថា៖ «យើង​មាន​ជំនឿ​ថា ការ​ដាក់​តាំងរូបថតគឺជាសិល្បៈ និងបាននាំសារសំខាន់ដែលបង្ហាញពីបញ្ហា និង​ទុក្ខកង្វល់របស់សហគមន៍ក្រីក្រដល់សាធារណជន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធបានដឹង និងរួមគ្នាផ្តល់ជាដំណោះស្រាយ យើងពិតជាមានការ​ខកចិត្តជាខ្លាំងដែលបំណងល្អរបស់យើងត្រូវបានរារាំង»។​​

ទន្ទឹមនឹងនេះ អង្គការសមាគមធាងត្នោត ក៏បានស្នើឱ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ ពិនិត្យចំពោះការប្រើប្រាស់អំណាច​ហួសហេតុ​ក្នុងការដាក់សម្ពាធដែលគ្មានមូលដ្ឋានទៅដល់ម្ចាស់ទីតាំង និងមិនបានផ្តល់ឱកាសឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធបានចូលរួមពិភាក្សាផងដែរ។

បើតាមអង្គការមួយនេះ ការតាំងពិព័រណ៍រូបថត​ គ្រោងបើកឱ្យចូលទស្សនាដោយសេរីចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់ ថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ នៅភោជនីយដ្ឋាន សួនចំប៉ី នៅផ្លូវ៣៥១ ខណ្ឌច្បារអំពៅ រាជធានីភ្នំពេញ។

នាយក​ប្រតិបត្តិ​អង្គការ​សមាគម​ធាង​ត្នោត លោក សឿង សារ៉ន បានលើកឡើង​ថា ព្រឹត្តិ​​ការណ៍​ពិព័រណ៍​​​រូប​ថតនេះ បាន​​លើក​​យ​ក​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​របស់​សហគមន៍​​នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ ដែល​ត្រូវ​​បាន​មើល​​រំលង។ លោកបន្តថា ពួក​គាត់​ភាគ​ច្រើន​រស់​នៅ​ដោ​យ​គ្មានសុវត្ថិភាព​ដី​ធ្លី ត្រូវ​បាន​ផាត់​ចេញ​ពី​ដំណើរ​​នៃ​ការអភិវឌ្ឍ មិន​មាន​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការសាងសង់​លំនៅ​ឋាន​សម្រាប់​ស្នាក់​នៅ ខណៈ​ហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​មិន​​គ្រប់​​គ្រាន់ ទឹក​លិច​នា​រដូវ​វស្សា និង​ទទួល​រង​បណ្តឹង​ពីតុលាការ​ផ្សេងៗ​ជាដើម។

លោកបានរៀបរាប់បន្ត​ថា៖ «ការ​បណ្តេញ​ចេញ ឬ​បង្ខំ​ឱ្យ​គាត់​ទៅ​រស់​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ទីតាំង​​ចាស់ មិន​ធ្វើ​ឱ្យ​ជីវភាព​ពួក​គាត់​​បាន​ប្រសើរ​នោះ​ទេ ផ្ទុយ​មក​វិញ​ពួក​គាត់​បានក្លាយ​ជាជន​រង​គ្រោះ​បន្ថែម​ទៀត គឺបាត់​បង់​ចំណូល ជំពាក់​​បំណុល ប៉ះពាល់​ការ​​សិក្សា​ក្មេងៗ ចំណាក​​ស្រុក​ គ្មាន​ទឹក​ស្អាត​ប្រើប្រាស់​ជាដើម»។

បើតាម លោក សឿង សារ៉ន ការដាក់តាំងពិព័ណ៌នេះ មិនបានជូនដំណឹងទៅក្រសួងមហាផ្ទៃមុន​ទេ ហើយ​ការឱ្យបញ្ឈប់ការតាំងពិព័ណ៌នេះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន​ក៏​មិនបានធ្វើការជូនដំណឹងច្បាស់លាស់នោះ​ដែរ។ លោកបន្ត​ថា អាជ្ញាធរត្រូវផ្តល់មូលហេតុច្បាស់លាស់ដែលតម្រូវឱ្យរុះរើការតាំងពិព័រណ៌នេះ ហើយប្រសិនបើមានបញ្ហាណាមួយ អាជ្ញាធរគួរតែជជែកគ្នាដោយបើកចំហ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយមួយ និង​កុំឱ្យមានការភ័ន្តច្រឡំ រវាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល អាជ្ញាធរ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ។

លោកថ្លែងថា៖ «វាជាផ្នែកមួយដែលប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាព​ខាងសមាគមរបស់យើង វាហាក់បីដូចជាអាជ្ញាធរមូលហេតុ មិនយល់ពីរបៀបនៃការធ្វើការរបស់សង្គមស៊ីវិល ជាទូទៅពួកគាត់តែងតែទាមទារឱ្យយើងជូនដំណឹង ដែលផ្ទុយទៅនឹងគោលការណ៍ច្បាប់​ស្តីពី​សមាគម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល»។

នាយកផ្នែកតស៊ូមតិ នៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក សួន យុធ្យា សោកស្ដាយដែលអាជ្ញាធរ​ហាម​ប្រាមនូវការតាំងពិព័រណ៍ទាំងនោះ។ លោកថា ការតាំងពិព័រណ៍នេះ​ គឺមិនមែនជាការប្រមូលផ្តុំ ញុះញង់ឱ្យមានបទល្មើសកើតឡើងនោះទេ។

លោកថ្លែងថា៖ «តើអាជ្ញាធរចុះទៅបញ្ឈប់​ការតាំងពិព័ណ៌ដោយយោងតាមច្បាប់អ្វី? តែបើអាជ្ញាធរ ចុះទៅហាមឃាត់មិនមានច្បាប់​ទេ បើមិនមែន​ផ្អែក​លើច្បាប់​ទេ មានន័យថា អាជ្ញាធរកំពុងតែរំលោភរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងរំលោភទៅលើសិទ្ធិមនុស្ស ពីព្រោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញយើងការពារនូវសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ ហើយនេះគឺជាផ្នែកមួយ នៃការបញ្ចេញមតិ អញ្ចឹងអាជ្ញាធរគួរតែត្រឡប់ទៅមើលច្បាប់ឡើងវិញ តើយក​​ច្បាប់ណាមកអនុវត្តក្នុងការហាមឃាត់ ការតាំងពិព័រណ៍នេះ»។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia បានព្យាយាមទាក់ទងសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមពី លោក ចេង មុនីរ៉ា អភិបាលខណ្ឌច្បារអំពៅដែរ ប៉ុន្តែមិនមានការឆ្លើយតបឡើយ។ ចំណែក​ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្ដី ប្រាប់ថា ជាប់ប្រជុំ។

គ.ជ.ប អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​ភាព​ស្ងប់ស្ងាត់នៅ​ថ្ងៃស​ មុន​ការ​បោះឆ្នោតជ្រើសតាំង​សមាជិក​​ព្រឹទ្ធសភា​

គណៈកម្មាធិកាជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) អំពាវនាវដល់ ភ្នាក់ងារ​​គណបក្ស​នយោបាយ សមាជិក និង​អ្នក​គាំទ្រ​គណបក្ស​នយោបាយ និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​គ្រប់ប្រភេទ​ រួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់ រក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់នៅ «ថ្ងៃស» ​​​មុន​​​ការ​បោះឆ្នោត​​ជ្រើសតាំង​សមាជិក​​ព្រឹទ្ធសភា​​​​​។

យោងតាមសេចក្តីអំពាវនាវរបស់ គ.ជ.ប ចេញ​​នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ គ.ជ.ប បាន​អំពាវនាវ​​ដល់​គណបក្សនយោបាយ បេក្ខជន ភ្នាក់ងារ ​សមាជិក និង​អ្នកគាំទ្រ​គណបក្ស​នយោបាយ រួមទាំង​​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​គ្រប់ប្រភេទ​​​​ ត្រូវ​រក្សា​ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់ ​ចាប់ពីម៉ោង១០:០០យប់ ថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ រហូត​ដល់​ម៉ោង១២:០០យប់ ថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។

គ.ជ.ប បញ្ជាក់​ក្នុង​សេចក្តី​អំពាវនាវ​នោះ​ថា៖ «គណបក្ស​នយោបាយ បេក្ខជន សមាជិក និងអ្នកគាំទ្រ​​គណបក្ស​នយោបាយ រួមនឹងអ្នកគ្រប់គ្រងបណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​គ្រប់​ប្រភេទ ត្រូវ​ចូលរួមគោរព​ច្បាប់ បទបញ្ជា និង​នីតិវិធី​សម្រាប់ការ​បោះឆ្នោតជ្រើសតាំង​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា សេចក្តីណែនាំ រួមនឹង​ក្រម​សីលធម៌​សម្រាប់ការ​បោះឆ្នោត»។

គ.ជ.ប បន្ថែម​ថា អាជ្ញាធរគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ដែលទទួលខុសត្រូវការងារសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ និង​វិស័យការងារ​ឯទៀត ត្រូវ​ផ្តល់​កិច្ច​សហការ​ដល់​គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោតគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដើម្បីរក្សាសុវត្ថិភាព សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់​សាធារណៈ និងរបៀបរៀបរយក្នុងការបោះឆ្នោត​នេះ ជាពិសេស​​ក្នុង​ការចាត់វិធានការ​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​ដើម្បី​បង្ការ និង​ទប់ស្កាត់​រាល់​សកម្មភាព និងបាតុភាពដែល​មាន​បំណង​​បំផ្លាញ​ការបោះឆ្នោត​ តាមរយៈ​ការប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ទុច្ចរិត​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការភាន់ច្រឡំ​នាំឱ្យ​​មាន​ការបាត់បង់​ទំនុកចិត្ត​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​ បង្ក​ការរំខាន​មិន​ឱ្យ​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត និងរាប់សន្លឹកឆ្នោតបាន។  

គ.ជ.ប ​បាន​បន្ថែម​ក្នុង​សេចក្តី​អំពាវ​នាវ​នោះ​ថា គ.ជ.ប នឹងមាន​​វិធានការ​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់​ចំពោះ​សកម្មភាព​ទាំងឡាយ​ណាដែ​ល​រំលោភ​ច្បាប់​ស្តីពី​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​​សមាជិក​​ព្រឹទ្ធសភា បទបញ្ជា និង​នីតិវិធីរបស់ គ.ជ.ប។

ការ​បោះឆ្នោត​​ជ្រើសតាំង​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​នីតិកាលទី​៥​ នឹង​ប្រព្រឹត្តទៅនៅ​ថ្ងៃទី​២៥ ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៤ ដោយមានគណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​​៤​​បាន​ឈឈ្មោះ​បោះឆ្នោត មាន​ដូចជា​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្ស​ឆន្ទៈខ្មែរ គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច និង​គណបក្ស​កម្លាំង​ជាតិ៕

ជនជាតិដើមភាគតិចថាវប្បធម៌ និងការនិយាយភាសាកំណើតរបស់ខ្លួននៅក្នុងសហគមន៍មានការធ្លាក់ចុះ

ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន លើកឡើងថា ការប្រតិបត្តិនូវវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងការ​​និយាយភាសាជនជាតិដើមភាគតិច​​នៅក្នុង​សហគមន៍ ​ហាក់​មានការធ្លាក់ចុះ ដោយ​សារ​មានការជ្រៀតចូល​នូវ​វប្បធម៌​ខាងក្រៅ ខណៈយុវជនបច្ចុប្បន្នហាក់មានការខ្មាស់អៀនក្នុងការនិយាយភាសាដើម។​

ការលើកឡើងរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច បានធ្វើឡើងស្របពេលពិភពលោកប្រារព្ធទិវា​ភាសាកំណើត​ ថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ។ ក្នុងទិវានេះ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងថា៖ «ភាសាតំណាងឱ្យយើងជា​នរណា។ ការការពារអត្តសញ្ញាណនេះ គឺជាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស»

ចំណែក​ទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (USAID) បានលើកឡើងក្នុងទិវានេះដែរថា ភាព​ចម្រុះនៃភាសា នាំឱ្យមានភាពសម្បូរបែបនៃវប្បធម៌ជាតិកម្ពុជា ហើយ​ភាសាជនជាតិភាគតិចចំនួន ៦ ដែល​បាន​ប្រើក្នុ​ងការរៀន និងបង្រៀននៅតាមសាលាពហុភាសា មានដូចជា ភាសា​ព្រៅ ព្នង ចារាយ កាវែត គ្រឹង និងទំពួន។

កញ្ញា សិត​ ណេង ជាជនជាតិជនជាតិដើមភាគតិចព័រ រស់នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ បានលើកឡើងថា នៅខាង​សហគមន៍​របស់​កញ្ញា មិនសូវមានអ្នកនិយាយភាសាជនជាតិដើមភាគតិចទេ ព្រោះនៅក្នុងសហគមន៍នោះ សម្បូរជនជាតិខ្មែរច្រើន ហើយ​យុវជនហាក់មានភាពខ្មាស់អៀនក្នុងការនិយាយភាសាដើម​ និងស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី​ជន​ជាតិ​ដើមភាគតិច។ ​

កញ្ញាថ្លែងថា៖ «ពេលខ្លះគាត់អត់ចង់រៀន ព្រោះខ្លាចខ្មាស់គេ ខ្លាចគេរើសអើង […] បើយើងអត់ចេះនិយាយ អត់ប្រើប្រាស់សម្លៀក​បំពាក់​ដូចពីមុន វាបាត់បង់ខ្លាំង ខ្ញុំចង់ឱ្យមានបង្រៀនភាសាឡើងវិញ»។​

មានវ័យ ៤០ឆ្នាំ លោក សេន ប៊ុនសាន ជាជនជាតិដើមភាគតិចពូនង រស់នៅស្រុកកោះញែក ខេត្តមណ្ឌលគិរី​ យល់ថា វប្បធម៌ និងភាសារបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ធ្លាក់ចុះនាពេលបច្ចុប្បន្ន​នេះ ដោយ​សារ​តែការជ្រៀតចូលនូវវប្បធម៌បរទេស​​ខណៈប្រទេស​មានការអភិវឌ្ឍ ការ​​​បាត់​បង់​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ និង​ទីផ្សារ​ការ​ងារ​តម្រូវ​ឱ្យ​ចេះភាសារបរទេស ដូចជា ភាសា​ចិន និង​អង់គ្លេស ជាដើម។

លោកបន្តថា៖ «ក្មេងជំនាន់ក្រោយ មិនសូវចាប់អារម្មណ៍ទៅលើ​ប្រពៃណីវប្បធម៌ ភាសា ការសែនព្រេងវាយឃ្មោះ ក៏មិនសូវ​ចាប់អារម្មណ៍​ដែរ […] ជនជាតិភាគតិចរស់នៅពឹងផ្អែកទៅលើធនធានធម្មជាតិ ព្រៃភ្នំ ដើមឈើ។ នៅពេលបាត់បង់ធនធានធម្មជាតិធ្វើឱ្យ​បាត់បង់វប្បធម៌ ប្រពៃណី សាសនា ព្រោះការរស់នៅអាស្រ័យផលពីធនធានធម្មជាតិ»។

ករណីនេះ លោកអំពាវនាវ​ដល់​​រាជរដ្ឋាភិបាល ជួយការពារធនធានធម្មជាតិ និងវប្បធម៌ជនជាតិដើមភាគ​តិច ដើម្បីឱ្យវប្បធម៌ប្រពៃណី ភាសា និងសាសនា​ជនជាតិភាគតិចនៅរក្សាបានបន្តទៀតដល់យុវជន​ជំនាន់ក្រោយ។

ចំណែក អ្នកស្រី ទេព ទឹម ជាជនជាតិដើមភាគតិចកួយ រស់នៅក្នុងសហគមន៍ប្រមេរុ ឃុំ ប្រមេរុ ស្រុកត្បែងមានជ័យ ខេត្តព្រះវិហារ បានលើកឡើងថា កាលណាដែលបាត់បង់ភាសា គឺ​ស្មើនឹង​បាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ។ អ្នកស្រី​បារម្ភពីការបាត់បង់ភាសាកំណើតរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច នៅពេល​ខាង​​មុខ ព្រោះបច្ចុប្បន្ន ភាសា វប្បធម៌ និង​ប្រពៃណីរបស់ពួកគាត់ នៅ​ពុំទាន់មាន​អ្នកចងក្រងទុក​នៅឡើយ។

អ្នកស្រីបន្តថា៖ «យើងព្រួយបារម្ភ​ណាស់ហើយ ដោយសារយើងមិនបានចងក្រងភាសា ចឹង​វប្បធម៌ ប្រពៃណី ការ​ប្រើប្រាស់ដីធ្លី សែនព្រេងអី យើងអត់មានឯកសារទេ ដូចរាល់ថ្ងៃ យើងដឹងពីមួយទៅមួយ ជំនាន់នេះទៅជំនាន់ក្រោយ តែអស់ពីជំនាន់​ខ្ញុំ​ទៅ ក្មេងចេញចូលច្រើនតៅទីក្រុងទៅ វាអាចនឹងបាត់បង់ភាសា បាត់​បង់​អត្តសញ្ញាណជនជាតិដើមភាគតិចមែន មិនថា​ទៅ ១០០​ឆ្នាំទេ តែ ៥០ឆ្នាំទៅមុខមិនដឹងអាម៉េច​ផង ពីព្រោះក្មេងឥលូវ គេត្រូវការរៀនសូត្រខ្ពស់ ហើយរៀនទៅអត់ត្រឡប់​មក​ស្រុក​វិញកាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ»។

អ្នកស្រី ទេព ទឹម បន្ត​ថា មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យភាសាជនជាតិដើមភាគតិចមានការបាត់បង់ ព្រោះមានការរើសអើងពីសាធារណជន ហើយអ្នកស្រីស្នើឱ្យរដ្ឋភិបាលជួយលើកកម្ពស់ និងអភិរក្សភាសាជនជាតិ​ដើមភាគតិចទាំងអស់ ដើម្បីរក្សានៅអត្តសញ្ញាណរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច​។​

អ្នកស្រីបន្តថា​៖ «ពីដំបូងឡើយមានការរើសអើងពីមជ្ឈដ្ឋាន​ខាង​ក្រៅ គេមិនឱ្យតម្លៃចឹងទៅក៏លាក់គំនួច នៃភាសា នៃជនជាតិខ្លួនឯងដោយសារតែមានការរើសអើង។ ខ្ញុំសូមសំណូមពរដល់រាជរដ្ឋាភិបាលជួយគាំទ្រ និងលើកកម្ពស់ភាសាជនជាតិដើមភាគតិច មិន​ថា​គ្រឹង គួយ ទំពូង គ្រប់​ជនជាតិទាំងអស់ កុំឱ្យមានការរើសអើង ត្រូវ​គោរព និងឱ្យតម្លៃ ភាសា​ និងវប្បធម៌ដើម្បីរក្សាបាននៅអត្តសញ្ញាណជនជាតិដើមភាគតិច»។

ប្រធានកម្មវិធីរបស់សមាគមយុវជនជនជាតិដើមភាគតិចកម្ពុជា ហៅកាត់ថា CIYA  លោក​​ រិទ្ធី វិរៈ លើក​ឡើង​ថា សម័យ​សកលភាវូបនីយកម្ម មានការទទួលយកនូវវប្បធម៌ខាងក្រៅ ក៏ដូចជាមានការអភិវឌ្ឍផ្សេងៗ រួមទាំង​ភាសាបរទេស ចំណូលស្រុក និង​ការផ្សព្វផ្សាយសាសនាជាដើម​ ហើយចំពោះការផ្សព្វផ្សាយពីភាសា និងវប្បធម៌ជនជាតិដើម នៅមានកំរិតទាបនៅឡើយ។

លោកថា៖ «ចាស់ទុំ គាត់មិនសូវបានចែករំលែកបានទូលំទូលាយជាប្រចាំដល់កូនៗចៅៗ ធ្វើឱ្យមានការរួមចំណែកក្នុងការ​​ប្រើប្រាស់ភាសាជនជាតិដើមភាគតិច មួយវិញទៀតយុវជនយើងមួយ​ចំនួន ទោះដឹង​ថា​ការផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌មានការកើនឡើង​ជាង​មុន​តែនៅមានកម្រិត​ ក្នុងការរក្សាប្រពៃណីឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ចួន។ យុវជនមួយចំនួន ទទួលនូវបរិបទ ក្នុងការរស់នៅរបស់គាត់ មានការរើសអើង មានការជាតិសាសន៍ពណ៌សម្បុរ ធ្វើឱ្យពួកគាត់មិនហ៊ានបង្ហាញខ្លួនឯង ជាជនជាតិដើមភាគតិច នេះក៏ជាចំណែកនាំឱ្យពួកគាត់បាត់បង់ភាសាពួកគាត់ដែរ»។

លោកបន្ថែម​ថា៖ «សូមឱ្យយុវជន មានភាពក្លាហានក្នុងការប្រើភាសា និងថែរក្សាអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន និងសូមឱ្យចាស់ទុំជនជាតិដើមភាគតិច រក្សាវប្បធម៌ឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ចែករំលែកឱ្យបានទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត និងសូមឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ធ្វើការថែរក្សា វប្បធម៌ប្រពៃណី និងភាសាជនជាតិដើមភាគតិចតាមរយៈ ការអប់រំជាភាសាដើម និងចងក្រងភាសា និងអក្សរជនជាតិដើម»។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ លោក ស៊ុំ ម៉ាប់ មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួង បាននិងកំពុង​​ជួយ​អភិរក្ស អភិវឌ្ឍន៍ និងការពារប្រពៃណីវប្បធម៌របស់ជនជាតិដើមភាគតិច​ ព្រមទាំង​​ចូល​រួម​​រក្សានូវ​​​ជំនាញចំណេះដឹងផ្នែកវប្បធម៌ ប្រពៃណី ទំនៀម​ទម្លាប់ ការ​អភិរក្សភ្លេង និងឧបករណ៍ផ្សេងៗទៀត​ដែល​ដូនតាបានបន្សល់ទុក។

លោកបន្ថែមថា៖ «យើងចូលរួមការពារ​កន្លែង​គោរព​សក្ការៈ​បូជា ចុងក្រោយនេះយើងចូលរួមផងដែលក្នុងការបង្កើតជាសមាគមន៍ មជ្ឈមណ្ឌល សម្រាប់ជនជាតិដើមភាគតិចទាំងនោះ អាហ្នឹងទម្រង់ដែលក្រសួងវប្បធម៌ចូលរួមជាមួយនឹងបងប្អូនជនជាតិដើមភាគតិច»។

លោកបន្តថា ការអភិរក្សវប្បធម៌ និងភាសាជាកត្តាចម្បង គឺសហគមន៍​ខ្លួនឯង ដែលត្រូវតែរក្សា ការពារ និងនិយាយភាសាជនជាតិដើមភាគតិច មុននឹងមានការជួយជ្រោមជ្រែងពីមជ្ឈដ្ឋានផ្សេង។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា លោក​ស្រី ឃួន វិច្ឆិកា មានប្រសាសន៍ថា កន្លងមក ក្រសួង​អប់រំតែង​តែយក​ចិត្ត​ទុកដាក់ចំពោះកុមារទាំងអស់ ជាពិសេសកុមារដែលជាជនជាតិភាគតិច​ ឱ្យបានចូ​ល​រៀន​​​ដូចកុមារដទៃទៀត។ លោកស្រីបន្តថា​ ក្នុងកម្ម​សិក្សានៅថ្នាក់ទី១ ទី២ និង​ទី៣ នៅតំបន់ដែលមានជនជាតិដើមភាគតិចរស់នៅ ក៏មានដាក់ចូល​នូវការ​បង្រៀនភាសាជនជាតិ​ដើមភាគតិច ជាមួយ​នឹង​ភាសាខ្មែរផងដែរ ដែលនេះជាការលើកកម្ពស់ និងអភិរក្ស​​នូវភាសាកំណើតរបស់ពួកគាត់។

លោក​ស្រីបញ្ជាក់​ថា៖ «កន្លងមក ក្រសួងអប់រំយុជន និងកីឡា បានខិតខំរៀបចំកម្មវិធីមួយ យើងហៅថាកម្មវិធីស្ពាន ជាកម្មវិធីពហុ​ភាសា ដែលជាការធ្វើជាស្ពានដើម្បីឱ្យកុមារជនជាតិដើមភាគតិចនោះ គាត់មានឱកាសចូលរៀនដូចបងប្អូនដទៃទៀតដែរ ក្នុងនោះ​មានខេត្តមួយចំនួន​ដែលមានជនជាតិដើមភាគតិចរស់នៅ ដូចជា នៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារ ខេត្តស្ទឹងត្រែង រតនៈគិរី មណ្ឌលគិរី ជាដើម ក្នុងន័យនេះ គឺដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឱ្យពួកគាត់អត់បានចូលរៀនដូចកុមារដទៃទៀតដែរ ទី២ ក៏ដើម្បីអភិរក្សភាសារបស់ជនជាតិដើម​ភាគតិច ហើយចំណុចទាំងអស់នេះ គឺបានបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់»។

តាមរបាយការណ៍​របស់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ជនជាតិ​ដើមភាគតិចដែល​រស់នៅ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា​ មានចំនួន ២៤ក្រុម​ រួមមាន ​ជន​ជាតិដើមភាគតិច​​​​ព្រៅ ជង ចារាយ កាចក់ កាវ៉ែត ខិ ខោញ កួយ គ្រឹង ក្រោល ព្នង ល្អិន លុន  មិល ព័រ រដែ សំរែ សួយ ស្ពុង ទំពួន ​ស្ទៀង​​ ថ្មូន រអង និងស្អូច ដែលមានចំនួន​ប្រមាណជា ១,៣៤ភាគរយ នៃប្រជាជនកម្ពុជាសរុប។

ពួកគេ​កំពុង​រស់នៅ​តាម​ខេត្ត​ចំនួន ១៥ ដូចជា​ខេត្តរតនគិរី​ មណ្ឌលគិរី​ ក្រចេះ ព្រះវិហារ កំពង់ធំ ស្ទឹងត្រែង ឧត្តរមាន​ជ័យ ត្បូងឃ្មុំ ពោធិ៍សាត់ កំពង់ស្ពឺ កោះកុង បាត់ដំបង ព្រះសីហនុ បន្ទាយមាន​ជ័យ និង​សៀមរាប ហើយ​ពួកគាត់​ភាគច្រើន​ប្រកប​ការងារ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​វិលជុំ​ប្រមូលផល​អនុផល​ព្រៃឈើ ការ​ប្រមាញ់​សត្វ ការនេសាទ និង​ចិញ្ចឹមសត្វ​ជា​លក្ខណៈ​ប្រពៃណី​គ្រួសារ​៕

យុវ​ជន​​​មាតា​ធម្មជាតិ​​ថា ទឹក​ធ្លាក់​​រូ​ង​ប្រជៀវ​កំពុង​រង​ផល​​ប៉ះពាល់​ដោយ​សារ​​អាជីវកម្ម​ថ្ម​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​​មួយ

យុវជន​ចលនា​មាតាធម្មជាតិ បានអះអាងថា ទឹកធ្លាក់ធម្មជាតិរូងប្រជៀវ ស្ថិត​នៅ​តំបន់​អេកូទេស​ចរណ៍ជីផាត ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្ត​កោះកុង បាននិងកំពុងទទួលរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបង្កដោយក្រុមហ៊ុន​អាជីវកម្មរ៉ែថ្មមួយកន្លែង ដែលមានទីតាំងនៅក្បែរនោះ។

វីដេអូមួយដែលក្រុមចលនា​មាតាធម្មជាតិ បានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម Facebook កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ បាន​បង្ហាញថា ទឹកធ្លាក់រូវប្រជៀវដែលធ្លាប់តែស្ងប់ស្ងាត់ ហុំព័ទ្ធដោយដើមឈើពណ៌បៃតង មាន​ទឹកថ្លាឆ្វង់​គួរឱ្យ​​ចង់លេងកម្សាន្ត និងមានព្រៃឈើព័ទ្ធជុំវិញនោះ បានប្រែក្លាយជាកន្លែងដែលមានសំឡេង​បំផ្ទុះថ្ម និងកិនថ្ម ទឹកប្រែជាល្អក់ និងមានធុលីដីហុយពេញនៅតំបន់នោះថែមទៀតផង។

ប្រភពដដែលបន្តថា ការខិតខំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ​មូលដ្ឋាន ក្រសួងទេសចរណ៍ ក្រសួងបរិស្ថាន និង​អង្គការសង្គ​មស៊ីវិល តាំងពីឆ្នាំ២០០៧ ក្នុងការបង្កើតសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ជីផាត ដើម្បីថែរក្សាការ​ពារ​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ ព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ បានប្រែក្លាយជាឥតន័យ ព្រោះនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ គេ​​បែរជា​ឃើញ​មាន​ក្រុមហ៊ុន លោកឧកញ៉ា អ៊ុត ធី មានសិទ្ធិដំណើរការរោងចក្រផលិតថ្ម នៅតំបន់នោះ​ទៅវិញ។

ក្នុងវីដេអូដដែលនោះ ក្រុមយុវជន បាននិយាយថា៖ «ពួកយើងឆ្ងល់ខ្លាំងណាស់ថា ហេតុអ្វីក្រសួងពាក់ព័ន្ធ អនុញ្ញាតឱ្យ​​មានអាជីវកម្មដែលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ទេសភាព ធនធានធម្មជាតិ ក្នុងតំបន់អេកូទេចរណ៍​ល្បី​ឈ្មោះរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបែបនេះ?​»។

ក្រុមសកម្មជនបរិស្ថានទាំងនោះ​ បានស្នើដល់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ​ រួមមាន ក្រសួង​រ៉ែ និងថាម​​ពល និងក្រសួងបរិស្ថាន មានចំណាត់ការទៅលើរឿងនេះ និងទាមទារឱ្យ​អាជ្ញាធរបញ្ឈប់អាជីវកម្មដែលពួកគេ​ថាបាន​បង្ក​ផលប៉ះ​ពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ទឹកធ្លាក់​រូង​ប្រជៀវ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់វិស័យទេសចរណ៍នៅក្នុងស្រុក និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន ក៏ដូចជាថែរក្សាតំបន់អេកូទេសចរណ៍ធម្មជាតិមួយនេះ។

លោក ឡឹង វណ្ណនិត ជាសកម្មជនបរិស្ថាន និងជាអ្នកចូលរួមសកម្មភាពជាមួយក្រុមយុវជនចលនាមាតា​​ធម្មជាតិ បានលើកឡើងថា ការធ្វើអាជីវកម្ម​រ៉ែថ្ម នៅក្បែរតំបន់ទេសចរណ៍បែបនេះ មិនត្រឹមតែ​មាន​​ផល​ប៉ះពាល់ដល់ធនធានធម្មជាតិនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដោយប្រយោលដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅ និងអាស្រ័យផលពីប្រភពទឹកនោះថែមទៀតផង។​

លោកថា៖ «ប្រភពទឹកដែលធ្លាប់តែស្អាត បែរជាប្រើការលែងបាន ពីមុនប្រជាជនគាត់អាចយកទឹកហ្នឹង​ទៅងូត ប្រើប្រាស់ដាំស្ល និងស្រោចស្រពដំណាំតាមតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃ […] វាក៏ប៉ះពាល់ដល់ប្រាក់ចំណូល​ប្រជាជនដែល​ពឹងផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ លែងមានភ្ញៀវមកលេង ធ្វើឱ្យ​ប្រជាជនបាត់ចំណូល បាត់ការងារ ដែលអាចនាំឱ្យពួកគាត់នាំគ្នាទៅកាប់ព្រៃ ឬឈានដល់ការចំណាកស្រុក ដោយមិនដឹងច្បាប់ទម្លាប់ត្រឹមត្រូវ អាចនឹងពួកគាត់ទៅទាំងខុសច្បាប់ទៀត»។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការលើកឡើង​នេះ លោកឧកញ៉ា អ៊ុត ធី​​ ដែលជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន​អាជីវកម្មរ៉ែថ្ម​​ បានបដិសេធ​ការចោទប្រកាន់របស់ក្រុមយុវជន​ចលនាមាតាធម្មជាតិ ដោយលោកអះអាង​ថា មិន​មានទឹក​ធ្លាក់​នៅ​ជិត​កន្លែង​អាជីវកម្មរបស់លោកនោះទេ។

លោកថា៖ «មុននឹងធ្វើ គេសុទ្ធតែមានសុំច្បាប់ អាជ្ញាប័ណ្ណអីស្រួលបួល មិនមែន​មក​និយាយ​ចេះ​តែ​ប៉ះពាល់ ប៉ះពាល់​ តាមតែអំពើចិត្តនោះទេ។ ទឹកធ្លាក់​អី​ អត់មាននៅនឹង​ទេ ទឹក​ធ្លាក់រមណីយដ្ឋានគេនៅខាង​ជីផាតទេ នៅហ្នឹងអត់មានទឹកធ្លាក់អីទេ ទឹកធ្លាក់អូរប្រជៀវអីណា គោកអស់ហើយ[…] អ្នក​ណាថា ទឹកធ្លាក់នៅជិតប្រវែង ១៥០ម៉ែត្រ បើសិនជានៅជិតបែបនេះមែន​ខ្ញុំឱ្យ​ឡាន Lexus ៧គ្រឿង អ្នកនិយាយ​ហ្នឹងពន្លើស ទាល់តែថ្ងៃណាមួយណាត់ជាមួយខ្ញុំ បង្កើតគណៈកម្មការចុះទៅមើលតែម្តងទៅ»។

លោកបាន​អះអាងទៀត​​ថា អាជីវកម្មរបស់លោក គឺត្រូវបានទទួលការពិនិត្យ និងវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន​ត្រឹមត្រូវ ពីសំណាក់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ មុននឹងត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ។

លោកថា៖ «មុននឹងគេឱ្យខ្ញុំ ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងរ៉ែ គេបានចុះសិក្សាហើយ បានគេឱ្យមកខ្ញុំ […] ៤០ឆ្នាំហើយ ដែលប្រជាជនគ្មានស្ពានឆ្លង ខ្ញុំទៅធ្វើនៅហ្នឹង ប្រជាជនមានស្ពានឆ្លងត្រឹមត្រូវទាំងអស់ ហើយអ្នកដែលពូកែថាហ្នឹង ថ្ងៃណាមួយទៅពិនិត្យមើលតែម្តងទៅ បានដឹងថាម៉េច»។

គេហទំព័រ Newsroom Cambodia មិនអាចសុំការអត្ថាធិប្បាយពីអភិបាលរងខេត្តកោះកុង លោក សុខ សុទ្ធី និងប្រធានមន្ទីររ៉ែ និងថាមពល លោក ប៉ិច ស៊ីយន បាន​ទេ។

នាយកប្រតិបត្តិអង្គការ​បណ្តាញយុវជនកម្ពុជា លោក ហេង គីមហុង មានប្រសាសន៍ថា បើសិនជាមានករណីដូចការលើកឡើងរបស់ក្រុមយុវជនមាតាធម្មជាតិមែន នោះជា​ក្តីកង្វល់សង្គមស៊ីវិលជុំវិញផល​ប៉ះពាល់ទៅលើបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ។ ករណីនេះ លោកបានជំរុញទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ និងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។

លោកថា៖ «ខ្ញុំគិតថា វាជារឿងមួយដែលមានការប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅដល់ផលប្រយោជន៍របស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន […] ខ្ញុំគិតថា ខាង​មន្ទីរទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ទាក់ទងនឹងសកម្មភាពរុករករ៉ែថ្ម ឬ​ក៏អាជីវកម្មរ៉ែថ្មនេះ ត្រូវធ្វើការត្រួតពិនិត្យជាបន្ទាន់ថាតើ​មូលហេតុអីបានធ្វើឱ្យ​យើងទាញយកផលរ៉ែ ហើយ​រំខានទៅដល់ប្រយោជន៍របស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន»។

លោកបានបន្ថែមទៀតថា៖ «ការស៊ើបអង្កេត ការផ្ទៀងផ្ទាត់ត្រូវធ្វើឡើង បើសិនជារកឃើញថាក្រុមហ៊ុននេះមិនអនុវត្តទៅតាមបទដ្ឋានស្តង់ដារសុវត្ថិភាព ដែលកំណត់ឡើងដោយក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលទេ ហើយរហូតទៅដល់មានការបង្កឱ្យ​មានការខូចខាតទៅដល់ផលប្រយោជន៍សាធារណៈ គួរតែមានការ​ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ ហើយគួរតែមានការជជែកជាមួយក្រុមហ៊ុននេះ​ឡើងវិញ​ […] ប៉ុន្តែបើ​សិន​ជាមាន​ការរកឃើញថាមានការរំលោភធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​មានការប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងខូចខាតទៅដល់អេកូឡូស៊ី ខ្ញុំយល់ថា ប្រហែលជាត្រូវពិចារណាព្យួរជាបណ្តោះអាសន្នសិន ដើម្បីកុំឱ្យ​ប៉ះពាល់តទៅទៀត»៕

ក្រសួង​​សុខា​​ភិបាល​​ប្រាប់​​​សាធារ​ណ​​ជ​ន​​កុំ​​​ឱ្យ​​​ប្រើ​​ប្រាស់​​​ថ្នាំ៤មុ​ខ​​ដែល​​គ្មាន​​បញ្ជិកា​

ក្រសួង​​​សុខាភិ​បាល​​​​កម្ពុជា​​​​​​​​​ប្រាប់​​​​​​​​​ប្រជា​​ពល​រដ្ឋ​​​​ឱ្យ​​​​​​​ប្រុ​ង​​ប្រយ័ត្ន​​​​ក្នុង​​​​ការ​​​ប្រើ​ប្រាស់​​​ថ្នាំ​​៤​​មុ​ខដែល​​​​គ្មាន​​លេ​​ខ​បញ្ជិ​កា​​​ពី​​​ក្រសួ​​ង​សុខា​​​ភិ​បាល ក្នុង​​នោះ​​មាន​​ឱសថ CRESTOR 5mg  CRESTOR 10mg NEXIUM 20mg និង​NEXIUM 40mg ។​ ​

​បើ​​​តាម​​​​សេចក្តី​​​​ប្រកាស​​ព័​ត៌​​មាន​​​របស់​​​ក្រសួង​​​សុខា​ភិបាល ​ចុះ​ថ្ងៃ​​ទី២១​ ខែកុម្ភៈ ​ឆ្នាំ​​២០២៤​ ​ឱ្យ​ដឹង​​​​ថា ​ថ្មីៗ​នេះ ​ឱស​​ថទាំង​៤​មុខខាងលើ​​កំពុ​​ងតែ​​ចរាចរ​​នៅ​លើ​​ទីផ្សា​រ ដោយ​មាន​​​​រូបរាងប្រហាក់ប្រហែល​នឹ​​​​ង​​​​ឱស​ថ​មា​ន​លេ​ខ​​បញ្ជិកា និ​ង​​​​កំពុង​​​ចែក​ចា​​យ​​ដោ​យ​​​ក្រុមហ៊ុ​ន​ MGH​KH-Hea​lthcare Co., Ltd។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល​បន្ថែម​ថា អ​នុ​​​​លោ​ម​​តាមច្បាប់​​​​ស្តី​​​​ពី​​​កា​រ​​គ្រប់​​គ្រ​ង​​​ឱសថ និង​​​​ច្បាប់​​​​ស្តី​​​ពី​​វិ​​សោ​ធ​ន​​​ក​ម្ម​​ច្បា​ប់ ស្តី​​​​ពី​​​ការគ្រប់​​​គ្រង​​​ឱសថ ​ត​ម្រូវ​​ឱ្យ​​រាល់​​​​កា​រ​​ចរា​ច​រ​​ឱសថ ផលិ​​ត​ផ​ល​​បង្ការ ឬព្យាបា​ល​​ជំងឺ​​គ្រ​ប់​​​ប្រភេ​ទត្រូ​​​វ​​មា​​​ន​​កា​រ​​​អនុញ្ញាត​​​ពី​​ក្រសួង​សុខា​​​ភិ​បាល។ បច្ចុ​ប្ប​ន្ន​​​​នេះ​ ​ឱស​​ថ CRES​TO​R 5​mg,  CRESTOR 10mg, NEXIUM 20mg និង​ NEXIUM 40mg ​មិន​​ទាន់​​ត្រូ​វ​បាន​​ចុះ​​បញ្ជី​ការ​​នៅ​​ក្នុង​​ប្រទេស​​កម្ពុជា​​ឡើយ។ ​

ក្រសួង​​​​​​សុខាភិបាល​​​​​បាន​​​​អំ​ពាវនា​វ​​​ដ​ល់​​​​សា​ធារណ​​​​​ជន​​​​ស្វែ​ង​​​យល់ ​​​​​និង​​​បន្ត​​​​កា​រ​​​យក​​​​ចិត្ត​​​​ទុក​​​​ដាក់​​​​ក្នុង​កា​រ​​​​ថែ​​ទាំ​​​​សុខភាព​ ដោយ​​​​ចៀស​​​វា​ង​​​ប្រើ​​​ប្រាស់​​​​ឱស​ថ​​ដែ​​ល​​មិ​នមានគុណ​ភាព សុវត្ថិ​ភាព និង​ប្រសិទ្ធ​ភា​ព។

ក្រសួងបញ្ជាក់ក្នុង​សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននោះ​តាមន័យ​ដើមថា៖ «ក្រសួងសុខាភិបាល​សូម​ជូន​ព័ត៌មាន​ដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់​មិនត្រូវទិញ និង​ប្រើប្រាស់​ឱសថដែល​គ្មាន​លេខ​បញ្ជិកា​​​ខាងលើ​​ជា​បន្ត​​ទៀត ព្រោះ​ឱសថ​​នេះ​មិនធានាបាន​នូវ​គុណភាព សុវត្ថិភាព និង​ប្រសិទ្ធភាព​​បាន​ឡើយ ហើយអាចជា​ឱសថ​ក្លែងក្លាយបណ្តាល​ឱ្យប៉ះពាល់​សុខភាព ឬ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​​​ដល់អាយុជីវិត​​របស់អ្នកប្រើប្រាស់ទៀតផង»។

ក្រសួង​​​បាន​​ហា​​ម​មិន​​​ឱ្យ​បុគ្គល​​​ណា​​ម្នាក់ចែ​ក​ចាយ ឬល​ក់​​ឱស​ថ​ដែល​គ្មាន​​បញ្ចិកា​ទាំង​នេះ​ រួម​ទាំង​ជ​​​ន​ពាក់ព័ន្ធ​ផ្សេ​ងទៀ​តត្រូវ​ប​ញ្ឈប់​​កា​រ​នាំ​ចូល ចែក​​​ចាយ ឬ​​លក់​​ឱសថ​​ខាង​លើ។ ក្នុង​​​ករណី​​​មាន​ការ​​ចែក​ចាយ ឬ​​លក់​​ឱសថ​​ខាង​​លើ សូម​​សាធារ​ណៈ​​ជន​​ចូល​​រួ​ម​ផ្តល់​​ព័ត៌​​មាន​​តាម​​រយៈ​លេ​ខ ០១២ ៣៥​៥ ១៦១, ០១២ ៩៨៣ ៣៣៤, ០១៧ ៦០៦ ៦៧០, ០១២ ៥៦២ ៤៤៦, ០១៧ ៨៦៦ ៧៦០៕

និស្សិតកម្ពុជានៅអ៊ីស្រាអែលព្រួយបារម្ភពីសុវត្តិភាពខណៈសង្គ្រាមនៅបន្ត

និស្សិត​កម្ពុជា​​ដែល​​កំពុង​​ហាត់​ការ​​នៅ​​អ៊ីស្រាអែល​(Israel) បង្ហាញការព្រួយបារម្ភ​ពីសុវត្តិភាព​របស់ខ្លួន និ​​ង​​​ទាមទារឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយសង្រ្គោះពួកគេតាមរយៈការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍មកស្រុកកំណើតវិញ ​បើ​ទោះ​​បី​ជា​​នៅពេលនេះ ពួកគេ​បាន​នៅ​តំបន់​ដែល​មាន​សុវត្តិភាព​ហើយ​ក៏ដោយ ស្របពេលដែល​សង្គ្រាម​​នៅតែ​បន្ត​កើតឡើង។

លោក​​ ​ប៉ាក​ ​សំបឿន​ ​មាន​អាយុ​២៣​ឆ្នាំ​ ​ជា​និស្សិត​មក​ពី​​វិទ្យាស្ថានសន្តប៉ូល​ ​ដែល​កំពុង​​ហាត់ការ​នៅ​អ៊ីស្រាអែល​បានប្រាប់គេហទំព័រ​​ Newsroom​ Cambodia តាមបណ្តាញសង្គម ឱ្យដឹងថា​​លោក​​បាននៅ​តំបន់​​ដែ​​ល​​មាន​សុវត្តិភាព​ហើយនៅពេលនេះគឺ​តំបន់​ Lachish។មានស្រុកកំណើតនៅខេត្តតាកែវ លោក ប៉ាក សំបឿ​​ន អះអាងថា នៅចំពោះមុខនេះ រូបគេជួបបញ្ហាស្បៀ​​ង​អាហារ និង​ទីស្នាក់​អាស្រ័យ​ដោយ​សារ​តំបន់ដែ​​ល​​ខ្លួនរស់នៅ មាន​ការ​បិទ​ខ្ទប់។

​​លោកបន្តថា៖« ចំពោះ​តំបន់​ខ្ញុំ​មាន​សុវត្តិភាព​ធម្មតា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​​ ​ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​ក៏​អត់​ដឹង​ដែរ​បង​ ​ដោ​​យ​សារ​ឥឡូវ​ហ្នឹង​ការ​បាញ់​គ្នា​​កាន់​តែ​កើន​ឡើង​ខ្លាំង​ឡើងៗ»។

​​​ប្រភពព័ត៌មានពីសារព័ត៌មាន Alja​​ze​e​​ra ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ១៦ តុលា ឱ្យដឹងថាសង្រ្គាមរវាងក្រុ​​ម​​​​ហាម៉ាស់ ប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល ចាប់ពីថ្ងៃទី ៧ តុលា មកបានបណ្តាល​ឱ្យ​ជនស៊ីវិល ​អ៊ីស្រាអែល ​ប្រ​​មា​​ណ​​ជា​​១៤០០នាក់ និង​​ជនជាតិ​ប៉ាឡេស្ទីន​ប្រមាណ​ ២,៧៥០​នាក់​ត្រូវបាត់​បង់​ជីវិត​។​ដោយ​ឡែក​និស្សិ​​​ត​កម្ពុជា​ម្នាក់​ក៏​បាត់បង់​ជីវិត​រវាងសង្រ្គាម​អ៊ីស្រាអែល​(Israel)និង​ក្រុម​ហាម៉ាស់​ប៉ាឡេស្ទី​ន​​​នៅ​តំ​​ប​ន់​​​ហ្គាហ្សា​​​ដែរ ។

បើតាមលោក ប៉ាក់ សំបឿន ក្នុងនាមជានិស្សិតកម្ពុជាម្នាក់ ដែលកំពុងសិក្សានៅអ៊ីស្រាអែល មិនមែនតា​​​ម​រយៈ​ក​​ម្មវិធី​​អាហាររូបករណ៍ បាន​ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បញ្ជូន​និស្សិត​​កម្ពុជា​ដែល​កំពុង​​​សិក្សា​នៅទីនោះ​អ៊ី ​​បាន​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ។ប្រភពបន្តថា​ នៅពេលនេះរាល់​ការ​សិក្សា​ត្រូវបា​ន​ផ្អាក​ព្រោះតែ​សង្គ្រាម ​ហើ​​យ​មើល​ទៅ​​សង្គ្រាមនេះ​​​ក៏​មិ​ន​មែន​អាច​បញ្ចាប់​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី​នោះ​ដែរ​។

លោក​បន្ត​ថា​៖«សុំរាជរដ្ឋាភិបាល​ជួយ​​បញ្ជូន​និស្សិត​យើង​​ទាំង​​អស់​​ទៅ​​ប្រទេស​​​កម្ពុជា​មាតុភូមិ​​យើង​​វិញ​​ ព្រោះ​​ដោយ​សារ​សង្គ្រាម​នេះ​​មិនមែន​​រយៈពេល​ខ្លី​​ ហើយ​​ចំពោះ​ការ​សិក្សា​​នេះ​​​ក៏​មិនបានសិក្សា​ដែរ​​​បង​ព្រោះ​ការ​ធ្វើ​​សង្គ្រាម ​​អឺ​រាជរដ្ឋាភិបាល​អ៊ី​ស្រាអែល​បាន​បញ្ជាក់​ហើយថា​ការធ្វើ​សង្គ្រាម​អូស​បន្លា​យរយៈពេល​យូរ​អ៊ីចឹងយើងមិនអាច​ធ្វើ​ការរៀន​បាន​ទេ​ »។​

មិនខុសគ្នាទេ ​កញ្ញា​ ឌូ​ ស៊ូ​ជិន​ ជា​និស្សិត​មក​​ពី​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​មានជ័យ​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​បន្ទា​​យ​​​​​មាន​ជ័យ​​វិញ ឱ្យដឹងថារូបគេ​បាន​ផ្លាស់​មកកាន់ទីតាំងសុវត្ថិភាព​ហើយ​​ ដោយបច្ចុប្បន្ន​កញ្ញា​រស់នៅ​តំបន់ Shar​​sheret ជាមួយនិស្សិត ៨នាក់ទៀត​ដែល​​មកពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ព្រែកលៀប​ និង​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​​មាន​ជ័យ​ដូច​គ្នា​។

ប្រភពបន្តថា​ តំបន់​ដែល​ខ្លួន​រស់​នៅសព្វ​ថ្ងៃ​ប្រសើរជាងមុន​ ប៉ុន្តែ​សម្លេង​ផ្ទុះអាវុធ​នៅតែ​មាន​ ដែលបង្ក​​ឱ្យ​មា​ន​​​​ភា​​ព​ភ័យខ្លាច​ព្រោះគ្រាប់​ Rocket​ អាចធ្លាក់​មក​គ្រប់​ពេល។

កញ្ញា​ថ្លែង​ថា​៖ « តំបន់​​ពួក​ខ្ញុំ​ប្រសើរ​ជាង​មុន​ច្រើន​​ ប៉ុន្តែ​សម្លេងផ្ទុះ​នៅ​តែ​បន្ត​ផ្ទុះ និង​លឺ​ខ្លាំង​ […] ពួក​យើង​នៅ​តែ​មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ ទោះ​តំបន់​យើង​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ការ​ការពារ​ពី​ទាហាន​អ៊ីស្រាអែល​ក៏ដោយ​ ព្រោះតំបន់​ពួកយើងនៅមិនឆ្ងាយពី ហ្គាហ្សាប៉ុន្មានទេ អ៊ីចឹងគ្រាប់Rocket អាចធ្លាក់មកគ្រប់ពេល » ។

គេហទំព័រ​ Newsroom Cambodia មិនអាចទាក់ទងលោក ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលបានទេ ​ដោ​​យទូរស័ព្ទចូលជាច្រើនដង តែមិនមានអ្នកទទួល ខណៈ​ផ្ញើសារតាមប្រព័ន្ធ​តេឡេក្រាម ក៏មិនមាន​​ការឆ្លើ​​យ​​​តប។

ដោយឡែក លោកនាយរដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត ឱ្យដឹងថារដ្ឋា​ភិបាល​បាន​រៀបចំ​ទី​កន្លែង​សុវត្តិភាព​មួយ​ស្ថិត​នៅ​ភា​​គ​ខាងត្បូង​នៃប្រទេ​ស​​អ៊ីស្រាអែល​ ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ជិត​៣០០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ពី​តំបន់​ហ្គាហ្សា​​ ចំពោះ​និ​​ស្សិ​​​ត​ដែ​​ល​​​មាន​បំណង​ចង់​ចាក​ចេញ​ពី​តំបន់​ដែល​​ខ្លួន​កំពុង​ស្នាក់​នៅ​ទៅ​កាន់​ទី​សុវត្តិភាព​។លោកបន្តថារាល់កា​​​រចំ​​ណាយលើថ្លៃ​​អាហារ ការធ្វើដំណើរ និងការស្នាក់​នៅវាគឺជាបន្ទុករបស់រដ្ឋាភិបាល។

លោក​បន្តថា​៖« គិត​ត្រឹម​ម៉ោង​១០​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី១៤តុលា​ ឆ្នាំ២០២៣​ […] ​មានប្អូនៗ​និស្សិត​ចំនួន​ ៤​២​២នាក់​បា​ន​ចុះ​ឈ្មោះ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អនឡាញ​ ដោយ​ប្អូនៗ​ទាំង​៤២២នាក់​នោះ​បាន​សម្រេចចិត្ត​​បន្ត​ស្នាក់​​នៅ​​ក្នុង​តំ​​ប​​ន់​​​ដែល​ខ្លួន​កំពុង​រស់នៅ​ធ្វើការ​ជា​​ធម្មតា​ និង​គិត​​ថា​មិន​ទាន់​មាន​ការចាំបាច់​សម្រាប់​ពួកគេ​ក្នុង​កា​​រ​​​ប្តូរ​ទីតាំង​ទៅកាន់​ទី​កន្លែង​សុវត្តិភាព​ដែល​រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​បាន​រៀបចំ​ជូន​នោះ​ទេ »។

ជុំវិញករណីនេះ មន្ត្រី​នាំពាក្យ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ​អាដ​ហុក (Adhoc)​ លោក ស៊ឹង សែនករុណា យល់ថា​​រដ្ឋាភិបាល​គួរ​​ធ្វើ​ទៅតាមអ្វី​ដែល​និស្សិត​ស្នើសុំ​​ជាជាង​រដ្ឋាភិបាល​ជា​អ្នក​កំណត់​។

លោក​បន្តថា៖ « ខ្ញុំ​យល់ថារដ្ឋាភិបាលគួរតែ​ធ្វើការសម្រប​សម្រួល​តាម​ការ​ស្នើ​សុំ​របស់​ក្រុម​និស្សិត​ដែល​នៅ​ប្រទេស​អ៊ី​ស្រាអែល​ហ្នឹង ​ជាជាងយើងជា​​រដ្ឋាភិបាលជាអ្នកសម្រេច​ ឬ​ក៏កំណត់​វាសនា​របស់​គាត់ »។

បើតាមលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​និស្សិត​កម្ពុជា​ដែល​កំពុង​សិក្សា​​នៅ​ប្រទេស ​អ៊ីស្រាអែល​ មាន​ចំ​នួន​ ៤៥២នាក់​ ហើយមក​ទល់​ពេលនេះ​និស្សិត​ទាំងនោះមាន​សុវត្តិភាព​ដោយ​​មាន​ការ​ការពារ​ពី​សំណាក់​អា​​ជ្ញា​​ធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ និង​កង​កម្លាំង​ទ័ព​របស់ ​អ៊ីស្រាអែល ​នៅ​តំបន់​ដែល​និស្សិត​កំពុង​ស្នាក់​នៅ​៕

លោក ហ៊ុន​ សែន ទៅសួរសុខទុក្ខលោក ថាក់ស៊ីន ដល់ផ្ទះ​នៅ​បាងកក​

លោក ហ៊ុន​ សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី​កម្ពុជា​​​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធ​នេះ បាន​ទៅ​​សួរសុខទុក្ខលោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា ដល់ភូមិគ្រឹះ ក្នុងក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ក្រោយ​​លោក​ថាក់ស៊ីន ត្រូវបាន​លើកលែងទោស​កាលពីប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​។

លោក​ ហ៊ុន​ សែន អតីតនាយករដ្ឋម​ន្រ្តី​ និង​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​កាន់អំណាច​ បាន​បង្ហោះ​​​សារ​លើ​ទំព័រ​​ហ្វេសប៊ុក​​ផ្លូវការ​​របស់​លោក​​ នៅ​​ព្រឹកថ្ងៃ​ទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៤ នេះ ដោយ​​ភ្ជាប់​រូបភាព​​​លោកកំពុង​អង្គុយ​​ក្នុងយន្តហោះឯកជនថា​៖ «ខ្ញុំ​កំពុង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់ទីក្រុង​បាងកក​ដើម្បី​សួរ​សុខទុក្ខ​បងធម៌របស់ខ្ញុំ គឺឯកឧត្តមថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ»។

​ដំណើរទៅសួរ​សុខទុក្ខរបស់​លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើ​ឡើង​​បន្ទាប់ពី​​​លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវបាន​​​​ដោះលែង​ពីពន្ធនាគារ ​កាល​ពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ កន្លង​​​​ទៅ​ បន្ទាប់ពីជាប់ឃុំអស់រយៈពេល៦ខែ។

លោក សេង វ៉ាន់លី អ្នក​​តាមដាន​​ភូមិសាស្ត្រ​​នយោបាយ​​​នៅ​​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ប្រាប់ Newsroom Cambodia ថា ដំណើរ​ទស្សនៈកិច្ចក្រៅផ្លូវការនេះ​ បង្ហាញពីទំនាក់ទំនង​​ស្អិត​រមួត​រវាងគ្រួសារលោក ហ៊ុន សែន និងគ្រួសារលោកថាក់ស៊ីន ក៏ដូចជារវាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សភឿថៃ។

ក្នុង​សារដាច់ដោយឡែក​មួយទៀត ដែល​លោក​ ហ៊ុន សែន បាន​បង្ហោះ​លើទំព័រហ្វេសប៊ុក​របស់​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ពុធដដែល​​​​នោះបញ្ជាក់​ថា ការជួបគ្នានៃអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីទាំង​​២ មិនបាននិយាយ​គ្នាពី​រឿងនយោបាយនោះទេ​ តែរំឮក​អនុស្សារីយ៍​មិត្តភាព​រយៈពេល​​៣២​ឆ្នាំ​។ លោក​បន្ថែម​ថា​ ក្នុង​នាម​លោក​​ជាប្រធានគណបក្សប្រជា​ជ​ន​​កម្ពុជា​ លោក​​​បានអញ្ជើញ​ លោកស្រី អ៊ុងអ៊ឹង (Paethongtarn Shinawatra) ប្រធាន​គណបក្ស​ភឿថៃ និងកូនស្រីពៅលោកថាក់ស៊ីន​មកកម្ពុជា នាថ្ងៃទី ១៤ និង១៥ ខែមិនា ឆ្នាំ២០២៤ ខាងមុខនេះ ដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាព។ ​

ជុំវិញការ​អញ្ជើញ​​ប្រធាន​គណបក្ស​ភឿថៃ និងកូនស្រីពៅលោកថាក់ស៊ីន​មកកម្ពុជានេះ​ លោក សេង វ៉ាន់លី យល់​ថា៖ «អ៊ីចឹងការផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈកិច្ច ការអញ្ជើញលោកស្រី អ៊ុងអ៊ឹង មកទស្សនកិច្ច ខ្ញុំគិតថា វាកើនជំរុញបន្ថែ​ម​លើចំណងទាក់ទងរវាងគណបក្សប្រជាជន និង​គណបក្ស​​ភឿថៃ»។

គួររំឮកផងដែរ ការជួបគ្នាផ្ទាល់រវាងអតីតនាយករដ្ឋមន្តី្រទាំង២ចុះក្រោយនេះ​ កើតឡើងអំឡុងពេល​ថ្ងៃកំណើត​លោកហ៊ុន សែន នាថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ ជំនួបលើកនោះ ក៏មាន​វត្តមាន​លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ា​ត្រា ជាប្អូនស្រីបង្កើតលោកថាក់ស៊ីន និងជាអតីតនាយករដ្ឋមន្រី្តថៃ​ផងដែរ៕

ក្មេងស្រីអាយុ១៧ឆ្នាំនៅខេត្តកំពតរកឃើញឆ្លងជំងឺផ្ដាសាយបក្សីប្រភេទ H5N1

ក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាសរកឃើញអ្នកឆ្លង​ជំងឺផ្ដាសាយបក្សីមួយករណី​ទៀត​​​ដែល​កើត​​លើ​​ក្មេងស្រីអាយុ១៧ឆ្នាំម្នាក់​ នៅខេត្តកំពត នៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។

យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលស្តីពីករណីជំងឺផ្ដាសាយបក្សីលើក្មេងស្រី​​អាយុ១៧ឆ្នាំ ចេញនៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា ក្មេងស្រី​មាន​ទីលំនៅ​ក្នុង​ភូមិ​ដំណាក់ទ្រព្យ​ខាងត្បូង ឃុំក្រាំងស្នាយ ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន​​ដដែលបន្ថែម​​​ថា ​អ្នកជំងឺ​មាន​អាការៈ​គ្រុនក្តៅ ក្អក ហត់ និង​ពិបាក​ដកដង្ហើម។ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​ទទួល​បាន​ការថែទាំពី​សំណាក់​ក្រុមគ្រូ​ពេទ្យ។

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន​ដដែល​​បន្ថែមថា៖ «តាមការសាកសួរបង្ហាញថា ប្រហែល៥​ថ្ងៃ មុនចាប់ផ្ដើមឈឺ​នៅផ្ទះ អ្នកជំងឺមាន​មាន់ងាប់ចំនួន៧ក្បាល»។

ក្រសួង​សុខាភិបាល​ក៏​បាន​​ណែនាំឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​យល់ចិត្ត​ទុកដាក់​លើ​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ​ ព្រោះ​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ​បក្សី H5N1 នៅតែបន្តគំរាមកំហែងដល់សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់។

ក្រសួងសុខាភិបាលបន្ថែម​​​ថា៖ «ប្រសិនបើមានអាការៈក្តៅខ្លួន ក្អក ហៀរសំបោរ ឬ​ពិបាក​ដក​ដង្ហើម និងមាន​ប្រវត្តិ​ធ្លាប់​បាន​ប៉ះពាល់​ជាមួយ​មាន់​ទា​ឈឺ ឬ​ស្លាប់​ក្នុង​អំឡុង​១៤ថ្ងៃ​មុនថ្ងៃ​ចាប់​ផ្ដើម​​មាន​​រោគសញ្ញា សូម​កុំ​ទៅ​ជួបជុំ​ ឬ​ទីប្រជុំជន​ដែល​មាន​មនុស្ស​ច្រើន និង​ត្រូវ​ស្វែង​រក​ការពិគ្រោះយោបល់ និង​ការពិនិត្យ​ព្យាបាល​នៅ​តាម​មូលដ្ឋាន​សុខាភិបាល​ដែល​នៅ​ជិត​លោក​អ្នក​បំផុត​ ឲ្យបា​នឆាប់​ទាន់​ពេល​វេលា»។

យោង​តាម​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក (WHO) បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០២៣​ នៅ​ប្រទេសកម្ពុជា ករណីកើតជំងឺផ្ដាសាយបក្សី (H5N1) មានចំនួនសរុប៦​ករណី៕​

ពលរដ្ឋ​​​ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យរឿងកម្ចីប្រាក់​តាមអនឡាញឡើងវិ​ញដើម្បីកុំឱ្យមានការឆបោកបន្តទៀត​

ប្រជា​ពលរដ្ឋមួយចំនួន​ ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិនិត្យមើលឡើងវិញរឿងកម្ចីប្រាក់តាមអនឡាញ​ និងចាត់វិធានការ​ទប់ស្កាត់បញ្ហានេះ ឱ្យមានប្រសិទ្ធិ​ភាព ​ខណៈ​នៅមានប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបន្តចាញ់បោកកម្ចី​អនឡាញជាហូរហែរ។

លោក ញឹម ញឿន ជាកម្មករសំណង់ នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង អះអាងថាបានរងគ្រោះដោយសារកម្ចីប្រាក់តាមអនឡាញ បានរៀបរាប់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៣ លោកបាន​ដាក់ពាក្យសុំខ្ចីប្រាក់ចំនួន ១ ០០០ដុល្លារ ពីគណនី​ហ្វេសប៊ុកមួយ​ដែលផ្តល់សេវាកម្ចីតាមអនឡាញ ដើម្បីបើកអាជីវកម្ម​តូចមួយ ដោយ​​គេតម្រូវឱ្យលោកបង់សេវា​រត់ឯកសារមុនចំនួន ៥០ដុល្លារ។ លោកបន្តថា ក្រោយពីវេរលុយសេវានោះរួច​ ក្រុមផ្តល់​កម្ចី​លុយ​តាម​អនឡាញនេះ មិនបាន​វេរប្រាក់ឱ្យលោកវិញទេ និងបានប្លុក​គណនីហ្វេកប៊ុកលោក​ចោល​ទៀត​​។​

ក្រៅពីការចាញ់បោកគណនីកម្ចីប្រាក់នោះ លោក ញឹម ញឿនថា នៅលើបណ្តាញសង្គម​ ក៏មាន​គណនីមួយចំនួនប្រើប្រាស់វិធីបោកប្រាស់ផ្សេងៗទៀតផងដែរ ដែលករណីនេះ លោកស្នើដល់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ស្រាវជ្រាវ និងទប់ស្កាត់ករណីទាំង​នោះ ដើម្បីកុំឱ្យពលរដ្ឋបន្តរងគ្រោះ​ដោយសារ​កម្ចីតាមអនឡាញបន្តទៅទៀត។

លោកថ្លែង​ថា​៖ «ចំពោះខ្ញុំ ការបោកនេះមានច្រើន​ មិនមែនត្រឹមថាការខ្ចីអនឡាញ​ ការទិញទូរស័ព្ទតាមអនឡាញ​ក៏វាបោក អាទិញកង់តាមអនឡាញហ្នឹងក៏គេបោក​[…] ខ្ញុំសូមសំណូមពរ​ដល់​សមត្ថកិច្ច​មួយ​ចំនួន​ គួរ​តែ​តាម​ដាន​អ្នក​ផ្សព្វផ្យាយ​លក់​របស់​របរ​តាមអន​ឡាញ​ហ្នឹង​ ឱ្យគាត់ដាក់ទីលំនៅច្បាស់លាស់ ឱ្យមានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ កុំឱ្យដើរឆបោកគេ ប៉ុន្តែការបោក​ប្រាស់​នេះ​ គឺ​ពេល​ឱ្យ​សមត្ថកិច្ច​ឆែក​រក​មិន​ដឹង​ថា​មក​ពី​តំបន់​ណា ហើយយើង​ពិបាក​នៅក្នុងការតាមដាន ដូច្នេះសូមឱ្យសមត្ថកិច្ចទាំងអស់ ធ្វើម៉េច​ចាត់​វិធាន​ការករណី​បោក​ប្រាស់​តាម​អន​ឡាញនេះ​ កុំឱ្យមាន​តទៅទៀត សូម​ចេញ​ច្បាប់​ឱ្យ​បាន​តឹង​រឹង ដើម្បីកុំឱ្យមានការខ្ចីតាមអនឡាញអីហ្នឹងព្រោះ​វាជាការបោកប្រាស់​ច្រើន​ណាស់​»។

ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតសុំមិនបញ្ចេញឈ្មោះ និងធ្លាប់ចាញ់បោក​ដោយ​សារ​កម្ចី​តាមអន​ឡាញ បានឱ្យដឹងដែរថា កម្ចីតាមអនឡាញដែលមិនមានប្រភពច្បាស់លាស់ បានធ្វើឱ្យរូប​លោក​រង​នូវ​ភាព​អាមាស់ ដោយ​ក្រុម​អ្នក​ផ្តល់​ប្រាក់​កម្ចី បានយករូបលោកទៅបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម​ និង​ការគំរាមកំហែងដល់ក្រុមគ្រួសារ​ថែមទៀត។

បើតាមបុរសរូបនោះ គាត់បានខ្ចីប្រាក់ពីកម្ចីអនឡាញ ចំនួន ៥០ដុល្លារ ជាមួយនឹង​អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ ​ហើយ​​ដោយសារ​លោករកលុយ​បង្វិលមិនទាន់ ការប្រាក់នោះ​បានក្លាយជាដើម រហូតដល់ក្លាយ​ជាបំណុល​វ័ន​ករ ដែលធ្វើឱ្យលោកត្រូវលក់ម៉ូតូ​ដើម្បីដោះ​បំណុលនោះ។​

ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ទៀត ធ្វើការនៅក្រុមហ៊ុនមួយ​​ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ លោក យូ វាសនា មានប្រសាសន៍ថា កន្លងមក លោក​បានឃើញនូវការ​​​បង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម​ហ្វេសប៊ុក អំពី ការចាញ់បោកកម្ចី​តាម​អនឡាញ ដែលមាន​អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់នេះ​។ លោកថា បញ្ហានេះភាគច្រើនកើតលើប្រជាពលរដ្ឋដែល​ខ្វះការយល់ដឹង និងមានជីវភាពខ្វះខាត ដែល​ជំពាក់ធនាគារច្រើនស្ថាប័ន និង​ឈានដល់ខ្ចីប្រាក់តាមកម្ចីនៅលើ​អនឡាញន។

ករណីនេះ លោកស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាល ត្រួតពិនិត្យ ស្រាវជ្រាវ និងចាត់វិធានការទៅក្រុមអ្នកផ្តល់កម្ចីតាម​អន​ឡាញ​ខុសច្បាប់ទាំងនោះ ដើម្បីជៀសវាងផលប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​។

លោក​​ថា៖ «សូមរាជរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យមែនទែន ចំពោះព័ត៌មានដែលត្រូវហាមឃាត់លើបណ្តាញសង្គម កុំឱ្យផ្សព្វផ្សាយពីកម្ចីអនឡាននេះ ដែលធ្វើឱ្យមានការរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ»។

លោក កែវ សុធា អាយុ៥៥ឆ្នាំ ជាអ្នករត់ម៉ូតូ​កង់បី នៅរាជធានី​ភ្នំពេញ យល់ថា ប្រាក់​កម្ចី​តាម​អនឡាញ ជាកម្ចីបែបឯកជន ដែលត្រូវការផលចំណេញច្រើន ខុសពីធនាគារដែលផ្តល់ប្រាក់កម្ចីក្នុងអត្រាការប្រាក់​ទាប ជាពិសេសមុននឹងឱ្យខ្ចីត្រូវបានសិក្សា និងមានលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់។ ករណីនេះ លោក​បាន​អំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​ បង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះកម្ចីតាមអនឡាញ និងបាន​ស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ លើអ្នកដែលរកស៊ីកេងប្រវ័ញ្ញតាមអនឡាញនេះផងដែរ។

លោកថ្លែងថា៖ «អ្នករកស៊ី អាស្រ័យរាជរដ្ឋាភិបាលលោកជាអ្នកមានអំណាច សូមជួយឱ្យមានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ ចុះត្រួតពិនិត្យ និងការពារអ្នកដែលរងគ្រោះ កុំឱ្យឈ្មួញអ្នករកស៊ីលុយហ្នឹង គាបសង្គត់កេងប្រវ័ញ្ញទៅលើអតិថិជនខ្ចីអនឡាញនេះ»។

អ្នកនាំពាក្យ និងជាអនុប្រធាននាយកដ្ឋានព័ត៌មានវិទ្យា នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក អ៊ីវ វាសនា កត់សម្គាល់ថា ករណីកម្ចីប្រាក់តាម​អនឡាញដែលមានបញ្ហាទាំងអស់នោះ សុទ្ធសឹងជាកម្ចីខុសច្បាប់ ដែល​ផ្តល់នូវគុណវិបត្តិ និងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនដល់ជនរងគ្រោះ ដូចជា អាត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ សងមិនចេះអស់ ការដាក់អន្ទាក់យកទិន្នន័យឯកជន ជម្រិតទារប្រាក់​តាមរូបភាព ឬវីដេអូជនរងគ្រោះ ហើយ​ចុងក្រោយជនរងគ្រោះ​អាចក្លាយខ្លួនជាភ្នាក់ងារចូលរួមប្រព្រឹត្តបទល្មើសក៏មាន។

លោកបញ្ជាក់ថា៖ «កន្លងមក អគ្គនាយកដ្ឋានបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងផ្សព្វផ្សាយអប់រំ ក៏ដូចជាអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិបានខិតខំដោះស្រាយចាត់វិធានការច្បាប់តាមបណ្តឹងប្រជាពលរដ្ឋ និងផ្សព្វផ្សាយជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាប្រចាំ ដើម្បីកុំឱ្យ​​ប្រើប្រាស់នូវ​កម្ចីខុសច្បាប់ទាំងនោះ។ សូមប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់កម្ចីពីគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ដែលគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់ ដើម្បីធានាបាននូវការការពារដោយច្បាប់ និងសមត្ថកិច្ច»។

នាយកទទួលបន្ទុកចាត់ការទូទៅ​នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ លោក អំ សំអាត បានឱ្យដឹងថាកន្លងមក មានប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនរងគ្រោះដោយសារកម្ចីប្រាក់តាម​អនឡាញនេះ ហើយទទួលរងការគម្រាមកំហែងដល់ក្រុមគ្រួសារ មិត្តភក្តិ និងការប្រើប្រាស់រូបមិនគប្បីដើម្បីគំរាម​ទារប្រាក់ ជាដើម​។ លោក​បន្តថា ជនរងគ្រោះមួយចំនួន ក៏បានដាក់ពាក្យប្តឹងទៅសមត្ថកិច្ចប្រឆាំងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ ប៉ុន្តែករណីមួយចំនួនមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលនោះទេ។

លោកស្នើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ កុំខ្ចីកម្ចីអនឡាញដែលខុសច្បាប់ និងស្នើឱ្យអាជ្ញាធរចាត់វិធានការកុំឱ្យមានការកម្ចីអនឡាញនេះបន្តទៀត​។​

លោកថ្លែងថា៖ «​កុំខ្ចីអនឡាញដែលខុសច្បាប់ បានន័យថាមិនមានច្បាប់អនុញ្ញាត ឬកម្ចី​ក្រៅប្រព័ន្ធដែលមានលក្ខណ:ជាកម្ចី​បោក​ប្រាស់​ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋរងគ្រោះ និងទទួលការគម្រាមកំហែងតាមរូបភាពផ្សេងៗ ត្រូវតែចាត់វិធានការតាមច្បាប់ និង​បិទកុំឱ្យ​មាន ព្រោះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាពរស់នៅ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ករណីកម្ចីអនឡាញខុសច្បាប់នេះ ត្រូវ​តែបិទ និង​ចាត់វិធានការចំពោះកម្ចីអនឡាញណាដែលមានលក្ខណៈបោកប្រាស់ និងគម្រាមកំហែង បង្ខិតបង្ខំដល់អ្នកខ្ចីតាមគ្រប់រូបភាព»។ 

កន្លងមក ធនាគារជាតិ​នៃកម្ពុជា និងអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ធ្លាប់​បាន​ចេញ​សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​​រួម ស្តី​ពី​ការ​ចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ចំពោះការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីខុសច្បាប់ និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​គ្រប់​ប្រភេទ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុដែលគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត។ ប៉ុន្តែ​គេ​​មិន​ទាន់​ករណី​ម្ចាស់​កម្ចី​ខុស​ច្បាប់​លើ​អនឡាញ ត្រូវ​បាន​បើកមុខ និង​ដាក់​ទោស​នៅ​ឡើយ៕

អ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្រ្តីថា​ លោក​​ ហ៊ុន ម៉ាណែត មិននៅពីក្រោយ​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីនលាន ស៊ីធី

អ្នកនាំពាក្យនាយករដ្ឋមន្រ្តី​បំភ្លឺថា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ​ហ៊ុន ម៉ាណែត មិន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីនលាន ស៊ីធី របស់ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ​ដូចការ​ផ្សព្វផ្សាយ​លើ​បណ្តាញ​សង្គម​​នោះ​ទេ។​

យោងតាមសេចក្ដីបំភ្លឺព័ត៌មានរបស់អង្គភាពអ្នកនាំពាក្យខុទ្ទកាល័យ​​នាយករដ្ឋម​ន្រ្តី​​​ចេញ​​នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បានឱ្យដឹងថា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន​ ម៉ាណែត មិន​បាន​ជាប់ពាក់​ព័ន្ធ ឬនៅពីក្រោយ​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីនលាន ស៊ីធី របស់ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា

ដូច​វីដេអូ​​ដែលបានផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្ដាញសង្គមនោះទេ។

សេចក្ដីបំភ្លឺព័ត៌មានដដែលបានបន្ថែមក្នុងន័យដើមថា៖​ «​កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ដែលជាអគ្គនាយិកាក្រុមហ៊ុន​ប្រ៊ីន​​លាន ស៊ីធី ក៏បានចេញនូវសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានមួយ បដិសេធ​ចំពោះ​ការផ្សព្វផ្សាយ​តាម​បណ្ដាញ​ផ្សព្វផ្សាយសង្គមនានាដែលថាខ្លួនយកឈ្មោះ សម្ដេចធិបតី ទៅប្រើប្រាស់​ក្នុង​រូបភាព​បោកប្រាស់​ប្រជាពលរ​ដ្ឋនោះ និង​ប្រកាស​កុំ​ឱ្យ​សាធារណៈជន​ទូទៅ​មាន​ការយល់​ច្រឡំ​ថា សម្ដេចធិបតី មានការពាក់ព័ន្ធឬនៅពីក្រោយខ្នងក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីនលាន ស៊ីធី»។

សេចក្ដីបំភ្លឺព័ត៌មានដដែល​បន្ថែមក្នុងន័យដើមទៀតថា៖​ «នៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈឆ្នាំ​២០២៤ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ក៏បានចេញលិខិតសារភាពកំហុស និង​សូម​អភ័យ​ទោស​ពី​សម្ដេច​ធិបតី ចំពោះការលើកឡើងថា សម្ដេចធិបតីជាអ្នកបង្កើតសមាគមពលករ និង​អតីត​ពលករ​ដើម្បី​សប្បុរសធម៌​​ផងដែរ»។

ការ​ចេញ​សេចក្ដីបំភ្លឺព័ត៌មាន​នេះ​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់​ពី​​វីដេអូ​ឃ្លីប​មួយ​ចំនួន​របស់​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ដែលជា​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន​​ប្រ៊ីលានស៊ីធី ​​​ត្រូវ​បាន​អ្នកប្រើ​បណ្តាញ​សង្គម​​ផ្សព្វផ្សាយ តគ្នា​​​ពាក់ព័ន្ធនឹងការ​លើកឡើង​ថា ​ក្រុមហ៊ុន​របស់​អ្នកស្រី ជា​ដៃគូ​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​ត្រូវ​បាន​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល រីឯ​សមាគម​របស់​អ្នកស្រីបង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត។

តាមរយៈវីដេអូនោះអ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា បានលើកឡើងថា៖ «ពួកខ្ញុំ​ទាំងអស់​គ្នា​ក៏​មាន​សិទ្ធិ​ការពារនូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ពួកខ្ញុំដែរ ជាពិសេស​គឺ​សមាគម​ដែលប​​ង្កើត​ឡើង​ដោយ​ឯកឧត្ដម ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៀត ពួកខ្ញុំ​មិន​អាច​បណ្ដោយ​ឱ្យ​ជន​ខិលខូច​ណាមួយ​និយាយ​បង្ខូចបង្កាច់នូវសកម្មភាពរបស់ពួកខ្ញុំបានឡើយ»។

វីដេអូនោះ​ត្រូវ​បាន​ចែក​ចាយ​បន្ទាប់​ពី​​មានការ​ផ្ទុះការតវ៉ា​ពីសំណាក់​ប្រជាពលរដ្ឋ​​នៅ​​​​តាម​បណ្តាខេត្ត​មួយចំនួន​​ទាមទារ​ឱ្យ​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា សង​ប្រាក់​ដល់​ពួកគាត់​វិញ​ ក្រោយ​​ដាក់​វិនិយោគ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​តែមិនទទួលបានការប្រាក់​៕​

នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រកាសចាត់វិធានការចំពោះមន្ត្រីរាជការស៊ីវិលណាដែលពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន នឹងត្រូវដេញចេញពីក្របខណ្ឌ

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន​ ម៉ាណែត ប្រកាសប្រើវិធាន​ការក្តៅ​ចំពោះមន្ត្រីរាជការស៊ីវិលទាំង​ឡាយ​​​ណា​ដែល​រកឃើញ និងពាក់ព័ន្ធគ្រឿងញៀន នឹង​ត្រូវ​បណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌដូចគ្នា​នឹងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដែរ។

ថ្លែង​​ក្នុង​ពិធី​បិទសន្និបាតបូកសរុបការងារត្រួតពិនិត្យគ្រឿងញៀន ឆ្នាំ២០២៣ និង​លើកទិសដៅឆ្នាំ២០២៤ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ប្រកាសពីការអនុវត្តច្បាប់ឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់ និងតឹងរ៉ឹងចំពោះបញ្ហាគ្រឿងញៀន ជាពិសេសលើមន្ត្រីរាជការដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន​។​

លោកថ្លែងថា៖ «មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល ទាំងថ្នាក់ជាតិ និងក្រោមជាតិ ឱ្យតែរកឃើញថាមាន​ប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន ឬពាក់ព័ន្ធត្រូវបណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌ អត់ទុកទេ […] មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ទាំងអស់ ជាពិសេសគណៈបញ្ជាការឯកភាពរាជធានី ខេត្ត ត្រូវចាត់វិធានការតឹងរឹង និងម៉ឺងម៉ាត់​ជាទីបំផុត​ចំពោះករណីចែកចាយ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនតាមសហគមន៍»។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការដាក់បញ្ជាថ្មីនេះ ដើម្បីឱ្យស្មើភាពគ្នារវាងកម្លាំងប្រដាប់​​​​អាវុធ (នគរបាល និងយោធា) និងមន្ត្រីរាជការស៊ី​វិល ក្នុងការពង្រឹង​វិន័យ និង​ការ​អនុវត្តការ​ងារ ដើម្បីក្លាយជាគំរូល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ លោកក៏បានគាំទ្រការចែករំលែកទិន្នន័យរវាងក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងមុខងារសាធារណៈ អំពីមន្ត្រីដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងគ្រឿងញៀន ហើយត្រូវបាន​​បណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌ ជៀសវៀងការលុប​ចោល​ក្របខណ្ឌនៅក្រសួងនេះ តែបែរជាអាចទៅបំពេញការងារនៅក្រសួងផ្សេង។

យោង​តាម​បទ​បញ្ជា​ស្តីពី ការដាក់ចេញវិធានការម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់នៅតាមក្រសួង ស្ថាប័ន និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចុះថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បានកត់សម្គាល់ថា គ្រោះថ្នាក់ដែលបណ្តាលមកពីឧក្រិដ្ឋកម្មគ្រឿងញៀននៅតែបន្តរីករាលដាលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ទាំងក្នុងតំបន់ និងលើពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។

បទបញ្ជាដដែលបន្ថែមថា ដើម្បីរួមចំណែកធានាប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្តយុទ្ធនាការប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ ដោយស្នើឱ្យគ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ន និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវបង្កើនការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំចំពោះមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល មន្ត្រីនគរបាលជាតិ និងយោធិន ព្រមទាំងមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យាដែលស្ថិតក្រោមឱវាទរបស់ខ្លួនលើការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ឬមានការពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀន​ខុស​ច្បាប់ និងត្រូវ​ចាត់​វិធាន​ការ​បញ្ចប់​មុខតំណែង និងបណ្តេញចេញពីក្របខ័ណ្ឌដោយគ្មានការលើកលែង ចំពោះមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល មន្ត្រីនគរបាលជាតិ និងយោធិន ព្រមទាំងមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យាណាដែលត្រូវបានរកឃើញថាមានការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ឬមានការពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់។

នាយកទទួលបន្ទុកចាត់ការទូទៅ នៃអង្គការលីកាដូ លោក អំ​ សំអាត គាំទ្រលើអនុសាសន៍របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ខណៈលោកសង្កេតឃើញថា បញ្ហាគ្រឿងញៀននៅតែជារឿងគួរឱ្យ​ព្រួយបារម្ភខ្លាំង សម្រាប់កម្ពុជា និងប្រទេសទូទាំងពិភពលោក។

លោកលើកឡើងថា៖ «គ្រឿងញៀនបំផ្លាញធនធានមនុស្ស បំផ្លាញប្រទេសជាតិ បង្កបទល្មើសផ្សេងៗ និងបំផ្លាញសីលធម៌នៅក្នុងសង្គម ដូច្នេះការទប់ស្កាត់ និងការបង្រ្កាបបញ្ហាគ្រឿងញៀន និងបទល្មើសគ្រឿងញៀនជារឿងអាទិភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល។ បើយើងពិនិត្យមើលអ្នកជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារមានអ្នកជាប់ឃុំជាង ៥០ភាគរយ ដែលទាក់ទងបទល្មើសគ្រឿងញៀន ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជនរាប់ម៉ឺននាក់ដែលកំពុងរងគ្រោះដោយការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន»។

លោក អំ សំអាត បន្ថែម​ថា ដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបញ្ហាគ្រឿងញៀន​ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព កងកំម្លាំងគ្រប់ប្រភេទ ជាពិសេសមន្ត្រីរាជការ ត្រូវនៅឱ្យឆ្ងាយពីគ្រឿងញៀន។ ការអនុវត្តច្បាប់ត្រូវធ្វើឡើងដោយតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាព គ្មានការយោគយល់ បំបាត់អំពើពុករលួយទាក់ទងគ្រឿងញៀន និងត្រូវមានកិច្ចសហការល្អក្នុងការបង្រ្កាប និងទប់ស្កាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀន ជាពិសេសជាមួយបណ្តាប្រទេសជិតខាង ក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ ។

កាលពី​ថ្ងៃទី​១១ ​ខែ​មករា ​ឆ្នាំ​២០២៤​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ​ហ៊ុន ម៉ាណែត ​ក៏​បាន​ដាក់​ចេញ​ផែន​ការ​​​ស្តី​ពី​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​គ្រឿងញៀន​ខុស​ច្បាប់​លើក​ទី៩ ​ឆ្នាំ​​២០២៤ ក្នុងនោះមាន​​ទាំង​វិធាន​​ការ​អប់រំ ​វិធាន​ការ​​រដ្ឋបាល​ វិធាន​ការ​ព្យាបាល​ ស្តារ​នីតិ​សម្បទា​ និង​សមាហរណ​កម្ម ​វិធាន​ការ​អនុវត្តច្បាប់ ​និង​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ ​ដើម្បីធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឱ្យកម្ពុជាក្លាយទៅ​ជាប្រទេស​ «​គ្មាន​គ្រឿង​ញៀន​ និង​រក្សា​គ្រួសារ​នីមួយៗ​ជា​គ្រួសារ​ស្អាតស្អំ ​គ្មាន​គ្រឿង​ញៀន ​តាម​ទស្សន​វិស័យ​ ចូលរួម​ទាំង​អស់​គ្នា ​ដើម្បី​ជីវិត​ និង​សហគមន៍​គ្មាន​គ្រឿង​ញៀន»។​

បើតាមរបាយការណ៍ពីអាជ្ញាធរជាតិប្រឆាំងគ្រឿងញៀន កាលពីឆ្នាំ២០២៣ សមត្ថកិច្ច​បាន​​បង្ក្រាប​បទល្មើស​​គ្រឿង​ញៀន​ប្រមាណ​ ៧​ ០០០​​ករណី​ ហើយអាជ្ញាធរ​បាន​ឃាត់​ខ្លួន​មនុស្ស​ប្រមាណ ​២​០ ០០០​​នាក់​ និង​រឹបអូស​សារធាតុ​ញៀន​បាន​ប្រមាណ ​៣​តោន​។ ​

ប្រភពដដែល បន្តថា តួលេខ​​នៃ​ករណី​បង្ក្រាប​គ្រឿង​ញៀន​ឆ្នាំ​​២០២៣ ​កើន​ឡើង​ជាង​ឆ្នាំ​២០២២ ​ប្រមាណ ​១០%​ ដោយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២២ ​អាជ្ញាធរ​បង្ក្រាប​បាន​ប្រមាណ​ ៦ ៣០០​ករណី។ ​ប៉ុន្តែ​បរិមាណ​​គ្រឿង​ញៀន​ដែល​ចាប់​បាន​ជិត​ ៣​តោន ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣​ ថយ​ចុះ ​បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ ​២០២២ ​ដែល​ចាប់​បាន​ប្រមាណ ​១៤​តោន៕

សង្គមស៊ីវិល​២៣​ស្ថាប័ន​ស្នើ​​រដ្ឋាភិបាល​​​ពន្លឿន​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​ស្តីពីការ​ត្រួតពិនិត្យ​គ្រឿងស្រវឹង

អង្គការសង្គមស៊ីវិល និង​សហគមន៍​ចំនួន​២៣ រួមគ្នា​ស្នើឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​​ពន្លឿន​ការ​អនុម័ត​ច្បាប់​ស្តីពីការ​ត្រួតពិនិត្យ​ផលិតផល​គ្រឿងស្រវឹង ដោយសារការប្រើប្រាស់​គ្រឿងស្រវឹង​​បង្កឱ្យប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំងដល់​សុខភាពសាធារណៈ និង​សីលធម៌សង្គម។

បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់សង្គមស៊ីវិលទាំង​២៣ ចេញនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០២៤ លើកឡើងថា ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រានៃការស្លាប់ដែលបណ្តាលមកពីផលប៉ះពាល់ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងស្រវឹង តំណាង អង្គការ សមាគម សហគមន៍ និងតំណាងប្រជាពលរដ្ឋ សូមស្នើដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាពន្លឿន   សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងដែលបានព្រាង និងឆ្លងអន្តរក្រសួងរួចរាល់ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីឆ្លងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងបញ្ជូនទៅកាន់រដ្ឋសភាដើម្បីអនុម័ត។

លោក រស់ សុដ្ឋា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការសម្ព័ន្ធភាពការពារសិទ្ធិ​មនុស្សកម្ពុជា (CHRAC) ដែល​ជា​អង្គការ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​​សង្គមស៊ីវិល​ទាំង​២៣ លើកឡើងថា ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម​គ្រឿងស្រវឹង​​គួរធ្វើឡើង​ដោយ​​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដោយសារ​ក្រុមហ៊ុនគ្រឿងស្រវឹង​ជាច្រើនបាន​និង​កំពុងផ្សា​យ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សង្គម​ជាតិ​ទាំងមូល។​

លោកបានថ្លែងថា៖ «ទាំងអ្នកទទួលទាន ទាំងអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធគឺថាសុទ្ធតែ​ទទួល​រង​នូវ​គ្រោះថ្នាក់ តាំង​ពី​គេ​ថា​ភេសជ្ជៈស្រវឹងបង្ក​ឱ្យ​មាន​គ្រោះថ្នាក់​នេះ​ឡើង ហើយធ្វើម្ដេចកុំឱ្យ​មនុស្ស​ហ្នឹង​កុំ​​ហូប​ស្រា​ពេក ឱ្យ​សេរីភាព​ខ្លះក្នុ​ងការបម្រើសេចក្ដីចង់បានរបស់សង្គម ក៏ប៉ុន្តែកុំឲ្យអ្វីដែលងាយនឹងរងគ្រោះថ្នាក់ហ្នឹង​វាងាយរកពេក វាស្រួលរកពេក វាថោកពេក ធ្វើឲ្យមនុស្សនឹងងាយរកបាន»​។

លោកបន្ថែម​ដោយលើកឡើងពីផលប្រយោជន៍នៃសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ​ថា​៖ «​ច្បាប់នេះជួយធានាការអនុវត្ត ធានាឱ្យ​មនុស្សមានសុខភាពល្អ ធានា​ឱ្យ​ការចំណាយ​ប្រាក់​កាស​ផ្ដេសផ្ដាស​ទៅលើរឿងអត់ប្រយោជន៍ យកប្រាក់កាសមកចាយលើធនធាន ហើយសល់លុយខ្លាំងបានជួយដល់សង្គម»។

លោក រស់ សុដ្ឋា បន្ថែម​ដោយ​​ជំរុញឱ្យក្រសួង​សុខភិបាល ក្រសួងមហាផ្ទៃ និង​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​ ពន្លឿន​កាអនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពីការ​ត្រួតពិនិត្យ​ផលិតផល​គ្រឿងស្រវឹង។​

Newsroom Cambodia មិន​អាចសុំការអត្ថាធិប្បាយ​​ពី​អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលបានទេ ដោយខលចូល តែ​មិនមាន​អ្នក​ទទួល​។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកប៉ែន សុវិជាតិ ឆ្លើយតប​សារ​របស់ Newsroom Cambodia តាម​បណ្តាញ​សង្គម​តេឡេក្រាម​ថា៖ «ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មមិនមែនជាស្ថាប័នរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះទេ គឺក្រសួងសុខាភិបាល។ ដោយឡែកក្រសួងក៏មិនបានទទួលការស្នើសុំពីសង្គមស៊ីវិល ឬ​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​ដែរ»។

លោក ទូច សុខៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃប្រាប់​ Newsroom Cambodia ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ​គាំទ្រ ​សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ ហើយក៏មានឆន្ទៈឱ្យមាន​ច្បាប់ស្ដីពី​ការគ្រប់គ្រងគ្រឿងស្រវឹងនេះដែរ ។

លោកថ្លែងថា៖ «​ការគ្រប់គ្រងសណ្ដាប់ឆ្នាប់សង្គម ជាពិសេស​គឺ​បាន​ចូលរួម​ចំណែក​នៅ​ក្នុង​ការកាត់​បន្ថយ​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​បណ្ដាលឱ្យ​ស្លាប់ របួស និងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិផងដែរ»​។

ពាក់ព័ន្ធនឹង​ពេលវេលានៃ​​ការអនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ លោក ទូច សុខៈ បន្ថែម​ថា៖ «ដោយឡែក​ពេល​វេលា​នៃ​ការបញ្ចប់​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការអនុម័ត​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ច្បាប់​ពេល​ណា​ក្រសួង​មហាផ្ទៃគឺ​មិន​មាន​យោបល់​នោះ​ទេ គ្រាន់​តែ​អាច​និយាយ​បា​នថា​ ប្រហែល​ជា​ក្រសួង​សាម៉ី​លោក​ត្រូវការ​ពេល​វេលា​នៅ​ក្នុង​ការ​ពិនិត្យ​លក្ខណៈ​នៃ​បច្ចេកទេស ពិនិត្យជាមួយនឹងបទដ្ឋានគតិយុត្ត​ផ្សេងៗ ពិនិត្យមើលស្ថានភាពសង្គមជាក់ស្ដែង និងការវិវឌ្ឍ​របស់សង្គម និងការពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗដទៃទៀត»។

ករណី​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ក្នុង​​ឆ្នាំ២០២៣ គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​កើតឡើងសរុប​ចំនួន​ ៣,៣១៧លើក បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ចំនួន​១,៥៩០នាក់ និងរបួស៤,៥១៥នាក់ (ធ្ងន់២,៧៦៦នាក់)។ នេះបើតាមការផ្សាយ​របស់​ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន៕​

រដ្ឋាភិបាលចេញបទបញ្ជា​​ឱ្យមានការបណ្តេញចេញ​រាល់មន្រ្តី​​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​​ដែល​ពាក់ព័ន្ធនឹង​គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់​

រាជរដ្ឋាភិបាល​ដាក់ចេញបទបញ្ជា​ឱ្យបង្កើន​ការត្រួតពិនិត្យ​​ជាប្រចាំ និង​បណ្តេញ​ចេញ​ពីក្រប​ខណ្ឌដោយគ្មានការលើកលែង​ចំពោះមន្រ្តី​​រាជការ មន្រ្តី​នគរ​បាលជាតិ យោធិន និងមន្រ្តីជាប់កិច្ចសន្យា​គ្រប់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​ដែលត្រូវបានរកឃើញ​ថា​មាន​​​ការ​ប្រើប្រាស់ ឬពាក់ព័ន្ធនឹង​គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់​។

យោងតាមបទបញ្ជា​ស្តីពី​ការដាក់ចេញ​វិធានការម៉ឺងម៉ាត់​ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំង​គ្រឿងញៀន​ខុសច្បាប់​នៅ​តាម​ក្រសួង ស្ថាប័ន និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចេញកាលពី​ថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ បញ្ជាក់ថា​ គ្រប់​ក្រសួង ​ស្ថាប័ន និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ​ ត្រូ​វ​បង្កើនការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំចំពោះមន្ត្រី រាជការស៊ីវិល មន្ត្រី​នគរបាលជាតិ និងយោធិន ព្រមទាំងមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យាដែលស្ថិតក្រោមឱវាទរបស់ខ្លួន លើ​ការប្រើ​ប្រាស់​​គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ឬមានការពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់។

បទបញ្ជាដដែលបន្ថែម​ថា៖ «គ្រប់​​ក្រសួង ស្ថាប័ន និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវ​ចាត់​វិធាន​ការ​បញ្ចប់​មុខ​តំណែង និងបណ្តេញ​ចេញពីក្របខ័ណ្ឌ​ដោយ​គ្មាន​ការលើក​លែង ចំពោះមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល មន្ត្រី​នគរបាល​ជាតិ និងយោធិន ព្រមទាំង​មន្ត្រី​ជាប់​កិច្ចសន្យា​ណា​ដែល​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​មាន​ការប្រើប្រាស់​គ្រឿងញៀន​ខុសច្បាប់ ឬមាន​ការពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់»។

បទបញ្ជាដដែល​បន្ថែម​ថា ការអនុវត្តទណ្ឌកម្មខាងវិន័យនេះ ពុំ​រារាំង​ដល់​ការអនុវត្ត​ទណ្ឌកម្ម​ព្រហ្មទណ្ឌ​ដោយ​​អនុលោម​តាមច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិជាធរមានឡើយ។

បទបញ្ជាដដែល​​បន្ថែម​ថា បទបញ្ជានេះ​ដាក់ចេញ​ដើម្បី​ចូលរួម​ចំណែក​ធានា​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​​ការអនុវត្ត​យុទ្ធនាការ​ប្រឆាំង​គ្រឿងញៀន​ខុសច្បាប់ លើកទី៩ និងដើម្បី​លើក​កម្ពស់ជំនឿទុកចិត្ត​ប្រសិទ្ធភាពការងារ និង​អភិបាលកិច្ច​ល្អនៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ ទាំងថ្នាក់ជាតិ ទាំង​ថ្នាក់​ក្រោម​ជាតិ៕​

Latest News